İslami takvim, güneşin dolaşımını kullanan sıradan takvimin (Gregoryen takvimi) aksine, ayın dolaşımını referans olarak kullanır. Hicri takvim resmi olarak Halife Ömer bin Hattab zamanında kullanılmaya başlandı. Bu takvimde Muharrem ilk aydır.
Hicri takviminin tespiti, Peygamber Efendimizin Mekke’den Medine’ye hicret olaylarını belirleyen Halife Ömer bin Hattab zamanında yapılmıştır.
Hicri takvim de 12 aydan oluşur ve gün sayısı 29-30 gün arasında değişir.
Araplar, yılın belirli zamanlarında aylarını doğa ve toplum durumuna göre adlandırdılar. Mesela Ramazan ayı bu şekilde adlandırılır çünkü Ramazan ayında hava cildi yakar gibi çok sıcaktı.
Hicri Takvimde Kullanılan Arabi Ayların Adları
- MUHARREM:
Muharrem, İslami takvimde ilk aydır. Muharrem kutsal aylara dahildir. Muharrem olarak adlandırıldı çünkü Araplar bu ay içinde savaşmayı yasakladı.
- SAFER:
Sözde Arap evleri sararmıştı, yani insanlardan boştu, çünkü yemek yemek, yiyecek aramak ve yaz sıcağından kaçmak için seyahat etmek için dışarı çıktılar. Arabi / hicri aylardan ikincisidir.
- REBÎÜLEVVEL:
Böyle adlandırılmıştır çünkü bu ayın isimlendirme zamanı ilkbahar ile aynı zamana denk gelmektedir.
- REBÎÜLÂHİR:
O zamanlar Araplar çiftlik hayvanlarını çimlere güttüğü için böyle adlandırılmıştır. Bu ayın isminin bu ayın bahara denk gelmesi nedeniyle geldiğini söyleyenler de var.
- CEMÂZİYELEVVEL:
İslami dönemden önce buna Cumâdâ deniyordu. Cumâdâ olarak adlandırılmıştır çünkü bu ayın isimlendirme zamanı kışın, yani suyun eski olduğu (donmuş) olduğu zamana denk gelir.
- CEMÂZİYELÂHİR:
Son kurak mevsim anlamına gelir. Bu ayın isimlendirme zamanı kışın da düştüğü için böyle adlandırılmıştır.
- RECEB:
Receb, kutsal aylara dahildir. Receb ayı olarak adlandırıldı çünkü Araplar, savaşmaktan kaçınmak için keskin demirlerinden mızraklarını salıverdiler. Kavga etmekten kaçındığı için Receb ayı olduğu söyleniyor.
- ŞABAN:
O zamanlar Araplar su bulmak için çeşitli yerlere dağılmış oldukları için bu şekilde adlandırılmıştır.
- RAMAZAN:
Bu ay Müslümanlar için oruç ayıdır. Bu ismi almıştır çünkü Ramazan sıcağı doruğa ulaşmıştır ve adlandırma zamanı yazın düşer.
- ŞEVVAL:
Bu aya şevval denilmesinin sebepleri arasında, dişi develerin bu ayda kızgınlıklarının artması ya da havanın çok sıcak olması sebebiyle develerin sütünün azalması yüzünden bu adla anıldığı şeklinde açıklamalar mevcuttur.
- ZİLKADE:
Arabi ayların on birincisi. Câhiliye devri Arapları tarafından hurmaların olgunlaşması ve mahsulün toplanması mânâsında kullanılmaktaydı.
- ZİLHİCCE:
Bu ay da kutsal aylara dahildir. İçeride Hac ve Kurban Bayramı mevsimleri var. Adını Araplar bu ay hac yapmakta oldukları için almıştır.