"Deprem Haftası" dolayısıyla Marmara Denizi'ndeki fayda beklenen depreme ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Çakır, 1999'daki İzmit ve Düzce depremlerini doktora konusu olarak çalıştığını anlattı.
Çakır, GPS ve radar verileriyle fay üzerindeki hareketin etkilerinin araştırıldığını, kendisinin de yer aldığı ve 2 yıldır devam eden başka bir projeyle de Marmara'nın deniz tabanında çeşitli ölçümlerin yapıldığını, çalışmanın bir yıl sonra tamamlanacağını kaydetti.
Kuzey Anadolu Fayı'nın devamı olan en aktif kolunun Büyükçekmece açıklarındaki orta bölüm denilen kısım olduğunu belirten Çakır, şöyle devam etti:
"Bu kısmın deniz tabanına jeodezik bir ağ kurduk. Akustik ağlar birbirine sinyal gönderiyor. Fayda bir kayma olup olmadığı araştırılıyor. Fayın orada kilitli olduğunu tespit ettik. Yani, üzerindeki sürtünmeden ve kayaların ağırlığının oluşturduğu yüksek miktardaki basınçtan dolayı fayda bir hareket olmuyor. Küçük küçük depremler aslında sürtünmenin giderilmesinden kaynaklanıyor. 1912'de Şarköy tarafındaki depremde Saros Körfezi'nden Marmara Denizi'ne kadar olan karasal bölümün kırılarak Ereğli açıklarına geldiğini düşünüyoruz. Marmara'nın ortasında kırılmayan bölüm var. Yani Büyükçekmece, Kumburgaz açıklarından Adalar'a kadar kırılmayan bir bölüm var. 70 kilometre civarında uzunlukta, 10 kilometre derinlikte bir bölüm. Orta segment denilen boğaz açıklarına kadar olan bir kısım bu. Bu fayın tamamı kırıldığında 7'lik bir deprem çok rahatlıkla üretebilecek büyüklükte. Yine 1894'teki depremde kırıldığı düşünülen Çınarcık çukuruna doğru devam eden kısım var. Ya ikisi birden kırılacak ya da tek tek. İkisi birden kırılınca da etkisi büyük olacak. Ama 7'lik bir depremin iki katı olmayacak. Bu depremin büyüklüğü 7,1-7,2 olur. Fayın uzunluğu arttıkça depremin büyüklüğü de artacaktır. Özellikle Adalar'dan geçen fay kıyıya daha yakın. Bunun etkisi daha büyük olacaktır."
Çakır, Anadolu Yakası'ndaki zeminin sağlam olduğunu, deniz doldurulan yerlerin ise tehlike arz ettiğini belirterek, Avrupa kısmında da kıyı boyunca Avcılar, Küçükçekmece, Yeşilköy, Ataköy, Zeytinburnu, Haliç'in kenarlarının risk oluşturduğunu söyledi.
"EN SON 1766'DA KIRILDI"
Prof. Dr. Ziyadin Çakır, 7 büyüklüğündeki bir deprem için zeminde en az 4 metrelik bir yer değiştirme gerektiğini belirterek, "4,5 metre yer değiştirme için 150 yıl gerekiyor. Kuzey Anadolu Fayı'nda büyük depremler ortalama 200-250 yılda bir yaşanıyor. Denizin içinden geçen kırılmayan bölümün, en son 1766'da kırıldığı düşünülüyor. Deprem vaktini doldurmuş. Her an olabilir." dedi.
Çakır, "Depremin burada olacağını biliyoruz. Zaman geçtikçe olasılık artıyor. Büyüklüğü çok artmıyor. Yılda 2,5 santimetre kayma oluyor. 10 yılda 25 santimetrelik bir kayma yapar. Bu da büyük bir şey getirmiyor. Bu bir yıl sonra çok daha büyük bir deprem olacağı anlamına gelmiyor. Ama zaman geçti ve daralıyor." şeklinde konuştu.
Bilimin, depremin ne zaman olacağını henüz belirleyemediğini vurgulayan Çakır, depremin zamanına ilişkin açıklamaların doğru olmadığını, 20 yıldır Marmara Denizinin altını Fransızlar, Almanlar ve İtalyanların katıldığı projelerle araştırdıklarını, depremin olacağı zamana ilişkin bir bilgiye ulaşamadıklarını anlattı.
Kaynak: AA