Dünya Sağlık Örgütü, tehlikeli bir bulaşıcı hastalık olan maymun çiçeği salgını için küresel acil durum ilan etti. Küresel Acil Durum nedir? Salgın ne boyutta? DSÖ bu konuda şimdiye dek neler yaptı? İşte DSÖ Genel Direktörü Tedros'un konuya ilişkin açıklamları!
Dünya Sağlık Örgütü, büyüyen maymun çiçeği salgını için en yüksek uyarı seviyesini etkinleştirerek, virüsü uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu ilan etti. Peki Küresel Acil Durumu nasıl ilan edildi? Şimdiye dek neler yaşandı? Olası bir pandemi ilan edilmesi sözkonu mu?
Maymun Çiçeği için Küresel Acil Durum
DSÖ, maymun çiçeğini küresel bir sağlık acil durumu ilan etti
DSÖ'nün artık salgını küresel sağlık için koordineli bir uluslararası müdahaleye ihtiyaç duyulacak kadar önemli bir tehdit olarak gördüğü anlamına geliyor.
DSÖ, Covid-19 salgınına yanıt olarak en son Ocak 2020'de küresel bir sağlık acil durumu yayınlamıştı.
Avrupa salgının merkez üssü.
Şu anda, erkeklerle seks yapan erkekler en yüksek risk altındaki topluluktur. DSÖ başkanı, küresel riskin ılımlı olduğunu, ancak Avrupa'da tehdidin yüksek olduğunu söyledi. DSÖ başkanı, Monkeypox'un şu anda uluslararası ticareti veya seyahati bozmasının olası olmadığını söyledi.
— World Health Organization (WHO) (@WHO) July 23, 2022
Dünya Sağlık Örgütü, büyüyen maymun çiçeği salgını için en yüksek uyarı seviyesini etkinleştirerek, virüsü uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu ilan etti.
DSÖ Küresel Acil Durum nedir?
Küresel Acil Durum ilan etmesi DSÖ'nün artık salgını küresel sağlığa büyük bir tehdit olarak gördüğü ve virüsün daha fazla yayılmasını ve potansiyel olarak bir pandemiye dönüşmesini önlemek için uluslararası koordinasyon sağlanmasının şart olduğu anlamına geliyor.
DSÖ tarafından yayınlanan bildirge, ulusal hükümetlere zorunluluklar getirmese de, acil bir eylem çağrısı olarak ele alınması gerektiğine işaret ediyor. DSÖ, üye devletlere yalnızca rehberlik ve tavsiyelerde bulunabileceğini, yaptırım getiremeyeceğinin altını çizdi.
BM ajansı geçen ay maymun çiçeği hakkında küresel bir acil durum ilan etmeyi reddetmişti. Ancak enfeksiyonlar son birkaç hafta içinde önemli ölçüde arttı ve DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'u en yüksek uyarıyı vermeye zorladı.
Küresel bir sağlık acil durumu ilan edilmeden önce, DSÖ'nün acil durum komitesi, kanıtları tartmak ve genel müdüre bir tavsiyede bulunmak için toplanır. Komite, maymun çiçeğinin acil bir durum teşkil edip etmediği konusunda bir fikir birliğine varamadı. DSÖ başkanı olarak Tedros, salgının dünya çapında hızla yayılmasına dayanarak en yüksek alarmı verme kararı aldı.
DSÖ Maymun Çiçeği hızla yayılıyor
DSÖ verilerine göre, bu yıl 70'den fazla ülkede 16.000'den fazla maymun çiçeği vakası rapor edildi. Teyit edilen enfeksiyon sayısı Haziran ayının sonundan Temmuz ayının başlarına kadar %77 arttı. Erkeklerle seks yapan erkekler şu anda en yüksek enfeksiyon riski altında.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus "Hakkında çok az şey anladığımız yeni bulaşma yolları aracılığıyla dünyaya hızla yayılan bir salgınımız var." dedi. "Bütün bu nedenlerden dolayı, küresel maymun çiçeği salgınının uluslararası endişe yaratan bir halk sağlığı acil durumunu temsil ettiğine karar verdik."
(CDC) ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'ne göre, çoğu insan iki ila dört hafta içinde maymun çiçeği hastalığından kurtuluyor. Virüs vücuda yayılabilen bir döküntüye neden olur. Virüse yakalanan kişiler, sivilce veya kabarcık gibi görünen kızarıklığın çok acı verici olabileceğini söyledi.
Mevcut maymun çiçeği salgını oldukça sıra dışı çünkü virüsün genellikle bulunmadığı Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde yaygın bir şekilde yayılıyor. Tarihsel olarak, maymun çiçeği, kemirgenlerin ve diğer hayvanların virüsü taşıdığı Batı ve Orta Afrika'nın uzak bölgelerinde düşük seviyelerde yayıldı.
Avrupa salgının küresel merkez üssü
2022'de dünya çapında onaylanmış enfeksiyonların %80'inden fazlasını bildirdi.
ABD şimdiye kadar 44 eyalet, Washington, DC ve Porto Riko'da 2.500'den fazla maymun çiçeği vakası bildirmiştir.
Tedros, maymun çiçeği riskinin küresel olarak orta düzeyde olduğunu, ancak Avrupa'da tehdidin yüksek olduğunu söyledi. Virüsün dünyaya yayılmaya devam etme riski açıkça var. Ancak şu anda küresel ticareti veya seyahati bozması pek olası değil. Mayıs ayı başlarında Birleşik Krallık, Nijerya'ya seyahatten yeni dönen bir kişide maymun çiçeği vakası bildirdi. Birkaç gün sonra, Birleşik Krallık, yerel olarak enfekte olmuş gibi görünen insanlarda üç maymun çiçeği vakası daha bildirdi. Diğer Avrupa ülkeleri, Kanada ve ABD de daha sonra vakaları doğrulamaya başladı. Salgının gerçekte nerede başladığı belli değil.
Monkeypox yeni bir virüs değil
Maymun çiçeği, Covid-19'un aksine yeni bir virüs değildir. Bilim adamları ilk olarak 1958'de Danimarka'da araştırma için kullanılan esir maymunlarda maymun çiçeği keşfettiler ve 1970'de şimdi Demokratik Kongo Cumhuriyeti olarak adlandırılan Zaire ülkesinde virüs bulaşmış ilk insan vakasını doğruladılar.
Monkeypox, çiçek hastalığı ile aynı virüs ailesindendir, ancak daha hafif hastalığa neden olur. DSÖ ve ulusal sağlık kurumları, 1980'de eradike edildiği ilan edilen çiçek hastalığıyla mücadelede onlarca yıllık deneyime sahiptir. Çiçek hastalığına karşı başarılı mücadele ve ona karşı geliştirilen araçlar, sağlık görevlilerine maymun hastalığıyla mücadele için önemli bilgiler sağlayacaktır.