Sonuç, Krasnodar gazetesi 1 + 1'teki harika bir makaleydi.
“Çizim yapamıyorsan, hâlâ dahi hakkında konuşmuyor.”
Salvador Dali
Salvador Dali
"Dikkat! Çağdaş Sanat ”- müzelere ve sergilere böyle bir işaret asmak iyi bir fikirdir. Modern sanatın çoğu siyasetin aracı haline geldi, bir iş haline geldi, ama en kötüsü artık sanat değil. Galeri sahipleri, örneğin, M. Gelman, genellikle “sanatçıları” ve politik danışmanları (!) Birleştirir. Bu “ustaların” çalışmaları toplumun çoğunu kışkırtıyor, kışkırtıyor, sinirlendiriyor. Sıradanlığın, ahlaksızlığın ve çoğu zaman yazarın beyinsizliğinin, “sanat” a yapıştırarak “modern” kelimesinde başarıyla gizlenebileceği bir durum ortaya çıkmıştır. Ve yine de, sanatın görevleri nelerdir? Neden harika şaheserler ve iğrenç el sanatları yaratır?
Sanatın sorunlarını anlamak için “Rus kültürünün altın çağı” deneyimine değinmeye değer. Bu yüzyıl, büyük sanatçılar, yazarlar, müzisyenler açısından zengin, aynı zamanda özgür düşünenler, devrimciler ve siyasi çevreler açısından da zengindir. Bütün bunlar sanatı etkileyemedi.
Öncelikle yazarlarına dikkatini çekmeyi öneriyorum. Öyleyse yazarlar ve filozoflar arasında tam olarak sanatın amaç ve hedefleri nasıl tartışıldı. Bildiğimiz gibi, XIX yüzyılın ortasında, Rus aydınları pratik olarak iki kampa bölündü: Slavophiles ve Batılılar. Bu gerçeklerle büyük bir benzerlik belirtmeye değer. Sonuçta, bugün liberaller devlet adamları tarafından karşı çıkıyor.
Kültür ortamı, özellikle de bir parçası olarak edebiyat, sanatın amaç ve hedefleri üzerine farklı bir bakış açısıyla, esas olarak iki akımdan birinde mevcuttu. Bazı bölümlerin sanatçılar arasında olduğu unutulmamalıdır, ancak, içerdiği özelliklerden ötürü net bir şekilde göze çarpmamıştır.
İlk eğilim "saf sanat" destekçileri tarafından temsil edildi A. Druzhinin, V. Botkin, A. Fet, A. Maikov, F. Tyutchev. Onlar için ana varsayım “sanat uğruna sanat” tezi oldu.
İkinci eğilim “kritik gerçekçilik” (doğal okul) destekçileri tarafından temsil edildi. N. Chernyshevsky, N. Nekrasov, I. Turgenev, A. Herzen, V. Dahl. Bu eğilimin ana varsayımı gerçeğe karşı eleştirel bir tutumdu.
Her iki akımda da hem Batılılar hem de Slavofiller vardı, örneğin, V. Botkin bir Batılıydı ve V. Dahl bir Slavophile idi. Bununla birlikte, eleştirel gerçekçiliği "savunan" kişilerin esas olarak Batılılardan, saf sanat temsilcilerinin de çoğunlukla Slavofillerden oluştuğunu belirtmek gerekir. Ek olarak, Slavofilizmin temsilcilerinden daha Batılılığın temsilcileri daha parlaktı.
Şimdi kısaca her iki akım hakkında.
Saf Sanat Teorisi
Bu teorinin temeli, sanatın siyasetten ve sosyal taleplerden bağımsızlığı, sanatsal yaratıcılığın kendi kendini belirlemesi üzerine bir iddia. Bu aslında, “sanat uğruna sanat” ile ilgilidir. Bu teori, sanatsal yaratıcılığın kendine yeterliliğini, sanatın politikadan bağımsızlığını, ideolojiyi ve sosyal sorunları bastırmayı, güzelliğin yaratılmasını sanatın en yüksek amacı olarak ilan ettiğini ve ahlaki veya sosyal vaaz vermediğini gösterir.
Özürcüleri sanatın saflığı ile ne anladı?
Çağdaş, tanınmış bir filolog ve edebiyat eleştirmeni BF Egorov, A.V. Druzhinin hakkında şöyle yazdı:
“Yazar (yani, Druzhinin benim düzenlemem), Pushkin'i, Gogol okuluna (doğal okul benim düzenlemem) ideal bir şekilde uyumlu ve“ aydınlık ”bir yazar olarak tezat ediyor; Druzhinin, Belinsky'den Chernyshevsky'ye kadar iddia edilen “okula konu değil,“ sonsuz ”değerler ve hedefler” e dayanan “özgür”, “sanatsal” arasında olduğu iddia edilen Belinsky'den Çelenkçi'ye bu eleştiriyi ve bu eleştiriyi çelişiyor.
Saf, Druzhinin'e göre, her şeyden önce, ruhsal olarak doldurulmuş bir sanattır, kendini ifade etme biçiminde güçlüdür. "Saf sanat" taraftarlarının pozisyonu, sanatı yaşamdan ayırmak değil, gerçek yaratıcı ilkelerini, şiirsel özgünlüğünü ve ideallerinin saflığını korumaktı.
Sonuçta, biz elde ederiz:
1. Sanat kendi içinde bir amaç olarak
2. Vaaz vermeyi reddetme
3. Dikkat nesnesi - sonsuz değerler (güzellik, estetik, aşk vb.)
Eleştirel gerçekçilik teorisi
Yazarın Doğal Okul'a (Gogol Okulu) ait olduğu düşünüldüğünde en yaygın özellikleri şunlardı: sosyal olarak önemli konular, sosyal gerçekliğe eleştirel bir tutum, sanatsal ifadenin gerçekçiliği.
V.Chernyshevsky ve N. Nekrasov kendilerini otokrasi ve serfiyatı eleştiren Batılılara bağladılar. Literatürlerinde daha sonra köylüler için toprak ve işçiler için fabrikalar için savaşacak olanları büyüttü. Batılılar, Rus toplumunun oluşumuna katkıda bulunma arzusuyla Rusya'ya "aydınlanmış" Avrupa'nın gözüyle baktılar. Bir saatli bombaydı. Dışarıdan, her şey oldukça ikna edici ve ezici bir şekilde suçlayıcı görünüyordu.
Unutma, Nekrasov şunu yazdı:
Anavatanın onuruna ateşe ver,
Mahkumiyet için, aşk için ...
Git ve kusursuzca yok ol.
Hiçbir şey için ölmeyeceksin: dava sağlam,
Kan onun altından aktığında ...
Şimdi biliyoruz ki, yarım yüzyıl sonra “kan aktı” ve kuşkusuz da kusursuzca öldü. Ancak bunların tümü, 1917'te.
Nekrasov, “Bilim için bilim, sanat için sanat yok - toplum için, bir insanın öznesi için her şey var ...” dedi.
Aynı zamanda N. Chernyshevsky “Sanatın Gerçeğe İlişkin Estetik İlişkisi” adlı eserinde sanatın üç görevini seçti: üreme, açıklama, cümle. Onun eleştirisi buna dayanıyordu. Örneğin, A.N.'nin oyunlarını şiddetle kınadı. Ostrovsky, “Kızağınıza Oturmayın” ve “Yoksulluk bir münasebet değildir”, Rus yaşamının suçlayıcı bir “cümlesinin” bulunmaması nedeniyle (Sovremennik, 1854, No. 5).
Sonuç olarak, bu eğilimin temsilcileri, görüyoruz:
1. Bir araç olarak sanat
2. Genel vaaz
3. Dikkat nesnesi - karanlık taraf (sarhoşluk, yolsuzluk, tembellik, tanrısızlık, vb.)
Modern liberal sanatın Chimera'sı
İlginç bir şekilde, özellikle 19. yüzyılda Rusya'nın seçkinlerine karşı yönlendirilen bir araç olarak sanat, yalnızca sanatın toplumsal gerçekliği eleştiren olduğunu düşünenler tarafından kullanıldı ve “saf sanat” hareketinin temsilcileri, tuhaf bir biçimde Rus edebiyatının başyapıtlarını yaratmaya çalıştı. .
Yazarların tüm dehasına rağmen, toplumsal gerçekliğe “eleştirel tutum”, Rus devletliğinin temel direklerine şiddetle vurdu. Devrimci demokrat N. Chernyshevsky ve Rus diplomat F. Tyutchev'in sanat anlayışlarında çok farklı olması şaşırtıcı değil.
Ancak en merak uyandıran şey, çağdaş sanatın bu eğilimlerle ne kadar ortak bir yanı olduğu. Bugün bazı eleştirel gerçekçilik var gibi görünebilir, ancak bu tam olarak böyle değil.
Günümüzde liberal bir ortamda, bir sahte sanat olan bir liberal kültür kimerası yaratılmaktadır. XIX yüzyılın iki yönünün tüm karanlık taraflarını emdi. Özgürlük ve slogan "sanat sanatı", karmaşasızlığı, ahlaki kuralların yokluğunu ve sansür yasağını gerekçelendirmek için alınır. Bu açık sözlü küfür, radikal eleştirel gerçekçilikle, yani gerçekliğin en aşağılık tezahürlerini emerek boğulmuş durumda. Sonunda, izleyici, böyle bir Frankenstein, ahenk ve pisliğin bir simbiyozu gibi görünüyor. Yapıcı eleştiriye veya güzelin tezahürlerine yer yoktur. Modern sözde sanat farklı bir düzlemde.
Sovyet uzun metrajlı masal filmi "Çarpık Aynalar Krallığı" nı hatırlıyor musunuz? Orada, çirkin güzel görünüyordu ve güzel çirkin. Burda ve burda. Sahte bir sanatçı, gerçekten iğrenç bir şey yaratmalı ve daha kötüsü de daha iyi olmalı. Bu ters ilkedir.
Modern sözde sanatın XIX yüzyılın akımları ile karşılaştırılması aşağıdaki farklılıklara dikkat çekmektedir:
1) Hepsi aynı anlama geliyor. Ancak suçlamalar yazarları kışkırttıkları, yaydıkları (yani, bir araç olarak kullandıkları) yönüne girdiğinde, sanat derhal daralır ve kendi içinde bir son haline gelir. Ciddi bir şey yok, bize söylüyorlar, sadece yazarın vizyonu. Kimseyi kırmak istemediler. Yazarlar çok esnek. Özgür sanat ya da eleştiri, daha uygun olduğu gibi haklı.
2) Genel vaaz farklılaştı. Döndü ve bir vaaz karşıtı, propaganda ve provokasyonun bir ikilemi oldu. İçgüdü düzeyinde alçakta yatan fenomenler desteklenir. Provokasyon hiçbir şey önermiyor, eleştirmiyor bile. Burada trolling terimi daha uygundur. Nekrasov'un “insanı kutsallaştırması” yok, sadece “cümle” var. Propagandayı koruduğumuzda, özgür "saf" sanattan, provokasyonlardan savunulduğundan, eleştiriden de bahsederiz. Yazarlar, küfür ederek, modern toplumdaki kilisenin yerini ve gazileri küçük düşüren kilisenin yerini ve savaşın zulmünü ve anlamsızlığını, vb. Yansıttığını öne sürdüğünü söylüyor. Tiyatroda böyle bir "sanatçı" pantolon kaldırır ve bireyin özgürlüğü üzerinde düşünmeyi teklif eder. Ne ver, ne de performans al!
3) Dikkat konusu, toplumun en alt kısımları veya onun manevi alanıdır. LGBT gibi en düşükler ise, teşvik edilirler, eğer ruhsal alan varsa, o zaman bir provokasyon vardır. Bunlar ambo'daki danslar ve Hz. Muhammed'in karikatürleridir.
Sert kapitalizm ve liberal değerler koşulları altında “saf sanatın” kesinlikle politik bir teknoloji haline geleceği ve politikaya ve bunun arkasındaki sermayeye hizmet edeceğine dair inancım.
Bu makalede sözde sanat altında estetik sınırlarının ötesinde, çağdaş sanatın önemli bir kısmı anlaşılmaktadır. Tabii ki, her zaman aynı yaratıcı değerleri aşan gerçek yaratıcılar için bir yer olacaktır, ancak bunun bir istisna olması muhtemeldir.
Karşı önlem olarak sansür hakkında
Sansür hakkında konuşan, sözde sanatla mücadele aracı olarak, Tyutchev'in görüşü ilginçtir (“Rusya'da sansür üzerine” makalesi, yılın Kasım 1857'i):
“... zihinsel etkinlik daha özgürleştikçe ve edebi hareket geliştikçe, baskı liderliğinin yüksek olması gerekliliği ve kullanışlılığı gün geçtikçe daha fazla hissedilmiyor mu? Bir sansür, nasıl çalışırsa çalışsın, mevcut durumun gerekliliklerini yerine getirmekten uzaktır. Sansür bir rehber değil, bir kısıtlama görevi görür. Ve literatürümüzde, diğer her şeyde olduğu gibi, bastırma hakkında değil, yön hakkında konuşmalıyız. Güçlü, akıllı, kendine güvenen bir yön, ülkenin çığlık yarattığı talep ve tüm modern durumumuzun sloganıdır.
Genelde isyankarlık ruhundan ve yeni neslin insanlarını ayırt eden iğrençlikten şikayet ederler. Böyle bir suçlamada önemli bir yanlış anlaşılma var. Başka hiçbir çağda, pek çok enerjik zihinlerin eylemsizlik nedeniyle zorla işsiz kaldığı açıktır. Fakat iktidarın muhaliflerinin toplandığı bu aynı beyinler, onları yönlendirmek ve aktif ve kararlı faaliyetlerine dahil olmak için hazır olduklarını ifade eder etmez onunla müttefik olmak için sık sık atılıyor. ”
Burada Tyutchev aynı anda iki önemli konuya değindi. Birincisi, kısıtlama önlemlerinin tek başına yeterli olmadığı, bir yöne, güçlü bir alternatife ihtiyacımız olduğu. İkincisi, Rus makamları görünüşte 19. yüzyılın bilgi mücadelesini kaybetti, entelijansiya üzerindeki kontrolü kaybetti, etkileşime giremedi.
Ne yapmalı?
Yani Çernişevski dedi. Kendimize de bu soruyu soruyoruz. Toplum bu sorunu düzeltmek için ne yapmalı, hatta devleti bile yapmalı. Ve benim, tamamen öznel görüşüme göre, burada birkaç yön olmalı:
Ilk olarakBöyle bir siyasi siyasi şiddetli kriz durumunda, bir nokta kısıtlaması ve bazılarının çalışmalarına yakından dikkat edilmesi kaçınılmaz bir gerekliliktir.
Ikinci olarakmodern sanatımız bizi cehennemin yedi çemberinin içine sokmaz, ama gerçekten düşündürmemizi sağlar, kültür ve eğitim seviyesini yükseltmek gerekir. Sahte sanat için dikkat çekici zemin, sanat topluluğunun bireysel üyelerinin düşük entelektüel seviyesidir.
Üçüncü olarakçağdaş sanatta, sözde sanatın değerlerine karşı çıkacak alternatif bir eğilim yaratmak gerekiyor. Böyle bir eğilimin temeli yalan olabilir: "saf sanat" gerçeğinin diyalektik bir birleşimi ve geleneksel değerleri vaaz etme sanatı. Temelde, saf sanat alternatif bir kursun özü olan bir alt akımı oluşturabilir. Temel bir çelişki yoktur. Her iki eğilim aynı okulda var olabilir. “Enerjik beyinleri” kaybetmemek, ortak bir dil bulmak ve ortak çalışma vektörünü ayarlamak önemlidir.
Bununla birlikte, sermayenin gücünün bir şekilde veya başka bir şekilde çağdaş sanat üzerinde ciddi bir etkisi olacağına dikkat etmek isterim. Hepimiz çok iyi biliyoruz ki "aydınlanmış dünyada" bir sürü para işi için satılıyor. Örneğin, Sotheby müzayede evinin müzayedesinde, Alberto Giacometti'nin Walking Man heykeli 65 milyon pound'a gitti. Ancak, piyasa koşullarında bunu kabul etmek zorunda kalacağız.