Kriz zemininde erken seçim
İspanya başbakanı sosyalist Pedro Sanchez’in bütçesi onaylanmadı. Böylece parlementoyu feshetmeye ve genel seçimi öne alıp 28 Nisanda yapılmasına karar verdi.
PSOE (İspanyol Sosyalist İşçi Partisi ve müttefiki Podemos (Yapabiliriz) ile parlementoda azınlıkta olan Izquierda Unida (Birleşik Sol) bu defa bağımsızlık yanlısı Katalanların desteğini alamayacaklarını biliyor. İki parti, desteğe karşılık, Katalanların kendi kaderini belirleme hakkı için görüşmelere başlanmasını istiyor, Sanchez ise bunu reddediyordu.
Birkaç aydan beri, PSOE’nin bütün politikası, kaybettiği seçmenlerini yeniden kazanmak için bir strateji belirlemeyi ve kendini son yılların en sol partisi olarak sunmayı içeriyordu. Her şey, örneğin en büyük önlem şu anda 900 € olarak sabitlenmiş olan asgari ücretin arttırılmasıyla, sandıkta en iyi sonucun alınması için ayarlandı.
Aslında, alım gücünün sürekli olarak azalmasını, işsizliği, kitlesel işten çıkarmaları, güvencesiz geçici işleri, örneğin tasarruf etmek için sağlık ve eğitim sektöründe çalışan sayısının azaltılmasıyla birlikte kamu hizmetlerinin kötüleşmemesi için hiçbir gerçek önlem yoktu. Bankaları, büyük şirketleri ve büyük tarım işletmelerini ellerinde ve kontrollerinde tutan büyük aileler, yıldan yıla kârlarını arttırıp birikim yapmaya devam ediyorlar. IBEX’e (Madrid Menkul Kıymetler Borsası’nın en önemli 35 şirketini içeren endeks) dahil olan şirketler, 2017 yılı boyunca kârı %20 oranında arttırdı.
Bunu emekçiler ve işçi sınıfı ödüyor. İşsizlik verileri resmi olarak 3,5 milyon emekçiden fazla, üstelik bir çok şirket toplu işçi çıkarmaya devam ediyor. Caixa ya da Santander gibi bankalardaki, Vodafone gibi telekomünikasyon, iletişim şirketinde, Dia gibi gıda maddeleri satış zincirinde ya da Sestao gibi tersane şantiyelerinde de durum bu... İşçi çıkarma, kamu hizmetlerine de sıçradı. Ortadan kaldırılmayan Montoro kanunu, belediyelerin iş alanı yaratmalarını yasaklıyor ve en gerekli hizmetleri de özelleştiriliyor. Kamu hizmeti veren kurumlar, 2010 yılının başından beri 155 bin 841 emekçiyi işten çıkarttı. Şirketlerde ise geçici, güvencesiz sözleşmeyle düşük ücretler var.
Geçtiğimiz aralıkta, Endülüs’teki seçim, Sosyalist Parti ve Podemos’un seçmenlerinde bir soğukluk olduğunu, oy vermeye gitmediklerini ve bu durumdan sağın yararlandığını gösterdi.
Halk Partisi etrafında toplanan sağ, yolsuzluk yılları boyunca parçalanıp bölünerek dağılmış ve iktidarı kaybetmişti. Finans çevrelerince desteklenen Ciudadanos (Yurttaşlar), Katalan milliyetçilerin karşısında İspanyol milliyetçiliğini savunarak, kendisini yolsuzluk karşıtı bir parti olarak sunarak Katalanya’da doğdu. Vox adlı aşırı sağ parti tarafından desteklenen Ciudadanos, Endülüs’de bu bölgenin başına geçmek için PP (İspanyol Halk Partisi, liberal tutucu bir parti) ile ortaklık yaptı.
1 Ekim 2017’de Katalanya’nın bağımsızlığı için bir referandum örgütleyen Généralité (Katalan bölgesel hükümeti) yöneticilerinin yargılanması, PP’nin yeni lideri Casado’nun, Frankoculuğu çağrıştıran söz ve davranışlarının artmasını sağladı. Katalanya’nın yöneticileri, darbe isteyen teröristler gibi tanıtıldı. Frankoculuğun benimsediği ayrıcalıklı konulardan biri olan, abartılı İspanyol şövenizmine dayanan bu politika, PP’nin ve bütün sağın seçim kampanyasının eksenini oluşturacak. Sağcılaşma, yani sağa yönelme, büyük oranda Vox tarafından temsil edilen aşırı sağın ortaya çıkmasıyla ilişkili.
Bu grup PP’den doğdu ve Endülüs’deki son seçimlere kadar hiç bir başarı elde edemedi. Bu, maço, katolik, aşırı gelenekçi, dinci ve maskesiz Frankoculuk yanlısı aşırı sağ, Endülüs’teki son seçimlerde %10 oy aldı.
Bu genel görünüm içinde, PSOE ya da Podemos; solun programı, sadece krize maruz kalanları daha fazla felç edecek. Emekçi dünyasının her zamankinden daha da fazla kendi çıkarlarını savunan bir program etrafında harekete geçmesi gerekiyor. LO (20.02.2019)