Birleşmiş Milletler
Birleşmiş Milletler 24 Ekim 1945 yılında kurulmuş uluslararası bir örgüttür. Örgütün 193 üye ülkesi bulunmakta olup Türkiye de kurucu ülkelerden biridir.
Teşkilatın Amacı
· Savaşları ve barışa yönelik tehditleri önlemek
· Ülkeler arasında dostane ilişkiler kurmak
· Uluslararası ekonomik ve sosyal işbirliğini sağlamak
Birleşmiş Milletlerin İdari Yapısı
Birleşmiş Milletlerin örgüt yapısı altı ana organdan oluşmaktadır:
· Genel Kurul
Genel Kurul örgütün temel tartışma organıdır. Her üye ülke burada temsil edilir ve bir oya sahiptir. Genel Kurul, düzenli olarak her yılın Eylül-Aralık aylarında olağan toplantısını yapar. Genel Kurul olağan konularda sal çoğunlukla, önemli görülen konularda ise üçte iki çoğunlukla karar alır. Alınan kararlar tavsiye niteliğinde olup üyeler açısından bağlayıcı değildir. Merkezi New York’ta bulunan Genel Kurulun resmi dilleri Arapça, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusçadır.
· Güvenlik Konseyi
Güvenlik Konseyi uluslararası barış ve güvenlik konularında temel sorumluluğu yüklenmiş organdır. Birleşmiş Milletlerin tüm üyeleri Güvenlik Konseyi kararlarında uymakla yükümlüdürler. Güvenlik Konseyinin 15 üyesi vardır. Bunlardan beşi (ABD, Çin, Fransa, İngiltere ve Rusya) daimi üyedir. Diğer 10 ülke Genel Kurul tarafından iki yıllık dönem için seçilir.
· Ekonomik ve Sosyal Konsey
Ekonomik, sosyal, kültürel ve insancıl sorunlarda uluslararası işbirliğini geliştirmek amacıyla kurulmuştur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin her yıl üç yıllık süre için Genel Kurul tarafından seçilen 54 üyesi vardır. Konsey her yıl New York ve Cenevre’de iki kez toplanır. Konseyin başlıca görevleri Birleşmiş Milletlerin ekonomik ve sosyal çalışmalarını yürütmek ve uluslararası ekonomik, sosyal, kültürel konularda raporlar hazırlamaktır.
· Yönetim Konseyi
Vesayet altındaki toprakları yöneten hükümetlerin, bu toprakların kendi kendilerini yönetmeye ve bağımsızlığa hazırlanmaları için gerekli adımları atmalarını sağlamak üzere kurulmuştur. Konsey koşullar gerektirdiğinde yeniden başlamak üzere çalışmalarını 1994 yılında tatil etmiştir.
· Genel Sekreterlik
Genel Sekreterlik, Birleşmiş Milletlerin diğer organlarının getirdiği program ve politikaları yönetip uygulayan organdır. Genel Sekreter, BM’nin üst yönetim görevlisidir.
· Uluslararası Adalet Divanı
Birleşmiş Milletlerin ana yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı 1945 yılında kurulmuştur. Her biri farklı bir ülkeden olmak üzere Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi tarafından seçilen 14 yargıçtan oluşur ve uluslararası hukuka göre çalışır. Hollanda’nın Lahey kentinde faaliyet göstermektedir.
Yukarıda sıralan ana organların dışında BM’ye bağlı olarak çalışsan pek çok kuruluş bulunmaktadır:
· Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
· BM Kadın Birimi (UNWOMEN)
· Dünya Gıda Programı (WFP)
· BM Gönüllüleri (UNV)
Türkiye’nin Örgütle İlişkileri
Türkiye, Birleşmiş Milletlerin kurucu üyelerinden biridir ve BM gündeminde bulunan tüm konularda çalışmalara aktif bir şekilde katkı sağlamaya çalışmakla beraber gündemindeki konularda yapıcı ve uzlaştırıcı bir rol oynamaya gayret etmektedir.