Science dergisinde yayınlanan makalede 66 milyon yıl öncesinden günümüze kadar olan dönem tarandı. Geçmişteki karbon dioksit seviyelerini şimdiye kadarki en keskin şekilde tahmin etmek için, biyolojik ve jeokimyasal veriler kullanıldı.
Yeni analiz, havada en son en son 420 ppm (1 milyonda milyonda 1 parça) karbondioksit içerdiği zamanın 14-16 milyon yıl önce olduğunu ortaya koyuyor. Grönland'da buz olmadığı bu dönem, daha önceki analizlerin işaret ettiği 3-5 milyon yıldan çok daha eski bir tarih.
Columbia İklim Okulu Lamont-Doherty Yeryüzü Gözlemevi'nden başyazar Baerbel Hoenisch AFP'ye yaptığı açıklamada, dünyanın sıra dışı koşullardan geçtiğini söyledi.
Karbon dioksit seviyeleri geçmişte nasıldı?
1700'lerin sonlarına kadar atmosferik karbondioksit yaklaşık 280 ppm idi. Bugünkü seviyelere bakıldığında, insanların atmosferde ısıyı hapseden ve gezegeni sanayileşme öncesine kıyasla 1,2 santigrat derece ısıtan sera gazının yaklaşık %50 oranında artmasına neden olduğı anlaşılıyor.
Küresel karbon dioksit emisyonları artmaya devam ederse, 2100 yılına kadar 600 - 800 ppm seviyesine ulaşılabileceği tahmin ediliyor. Bu seviyeler ise en son 30-40 milyon yıl önce, Antarktika buzlarla kaplanmadan ve dünyanın flora ve faunası çok farklı görünürken, Eosen döneminde görüldü. Bu dönemde devasa böcekler hala dünyada dolaşıyordu.
Araştırma nasıl yapıldı?
Yeni çalışma, 16 ülkede 80 araştırmacıdan oluşan bir konsorsiyumun yedi yıllık çalışmasının ürünü. Artık bilimsel topluluğun güncellenmiş fikir birliği olarak kabul ediliyor.
Ekip yeni veriler toplamadı. Bunun yerine, yayınlanmış çalışmaları güncellenmiş bilime dayalı olarak sentezledi, yeniden değerlendirdi ve doğruladı. Bunları güven düzeyine göre kategorize etti ve ardından en yüksek puanları yeni bir zaman çizelgesinde birleştirdi.
Pek çok insan, hava kabarcıkları geçmiş atmosferik bileşimi ortaya çıkaran buz çekirdeklerini çıkarmak için buz tabakalarına veya buzullara sondaj yapma kavramına aşinadır. Ancak bunlar yalnızca bir yere kadar, genellikle birkaç yüz bin yıl geriye gider.
Paleo-iklimbilimciler ise geçmişe daha yakından bakmak için "vekilleri" kullanırlar. Bunlar, eski yaprakların, minerallerin ve planktonların kimyasal bileşimini inceleyerek, belirli bir zamandaki atmosferik karbonu dolaylı olarak tahmin edebilir.
Araştırmacılar, son 66 milyon yıldaki en sıcak dönemin 50 milyon yıl önce, karbon dioksitin 1.600 ppm'e kadar yükseldiği ve sıcaklıkların uzun bir düşüş başlamadan önce bugüne kıyasla 12 santigrat daha sıcak olduğu zaman olduğunu teyit etti.
2,5 milyon yıl önce ise karbondioksit 270-280 ppm seviyelerindeydi ve bir dizi buzul çağı bağlamıştı. Bu seviye, modern insanlar 400.000 yıl önce ortaya çıktığında ve türümüz büyük ölçeklerde fosil yakıtları yakmaya başlayana kadar devam etti.
Ekip, atmosferdeki karbon dioksitin iki katına çıkmasının gezegeni 5-8 santigrat derece arasında ısıtacağını tahmin ediyor - ancak artan sıcaklıkların Dünya sistemleri üzerinde dalgalanma etkileri olduğu uzun bir dönemde, yüz binlerce yıl boyunca.
Hoenisch, yeni çalışmanın politika yapıcıları doğrudan ilgilendirdiğini de vurguladı.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Science dergisinde yayınlandı.