Varikosel
Varikosel- kapsamlı özet bu kısırlığın olası nedeninin semptomlarını, nedenlerini, tedavisini kapsamaktadır.
Varikosel, testislerinizi tutan gevşek deri torbası olan skrotumdaki damarların genişlemesidir. Varikosel bacağınızda oluşan varisli damarlara benzer.
Varikosel, kısırlığa neden olabilen sperm kalitesinin düşmesi ve düşük sperm üretiminin genel sebebidir. Fakat bütün varikoseller sperm üretimini etkilemez. Varikoseller ayrıca testislerin büzüşmesine de neden olabilir.
Çoğu varikoseller zaman içinde gelişir. Neyse ki, çoğu varikoseli teşhis etmesi kolaydır ve çoğu tedavi gerektirmez. Eğer varikosel semptomlara neden olursa, genellikle cerrahi olarak düzeltilebilir.
Belirtileri
Bir varikosel genelde hiçbir bulgu veya semptom üretmez. Nadiren ağrıya neden olabilir. Ağrı:
- Bir ağırlık hissi olan donuk rahatsızlıktan keskin rahatsızlığa değişiklik gösterebilir
- Özellikle uzun süreli oturma, ayakta durma veya fiziksel eforla artabilir
- Bir gün boyunca kötüleşebilir
- Sırt üstü yattığınızda hafifleyebilir.
Zamanla varikoseller büyüyebilir ve daha fark edilir hale gelebilir.
Ne zaman doktora gitmelisiniz
Bir varikosel genellikle hiçbir semptoma neden olmadığından genelde hiçbir tedavi gerektirmez. Varikoseller bir doğurganlık değerlendirmesinde veya rutin bir fiziki muayene esnasında fark edilebilir.
Ancak, testis torbanızda ağrı ve şişme yaşarsanız veya testis torbanız üzerinde bir kitle fark ederseniz doktorunuzla iletişime geçin. Bir dizi durum bazıları hemen tedavi gerektiren testis torbası kitlesi veya testiküler ağrıya neden olabilir.
Nedenleri
Testis bağınız testislerinize ve testislerinizden kan taşır. Varikosele neyin neden olduğu kesin değildir ama birçok uzmana göre bir varikosel, bağdaki damarların içindeki kapakçıklar kanınızın düzgün akmasını önlediğinde oluşur. Ortaya çıkan yedekleme damarların genişlemesine neden olur.
Varikoseller genelde ergenlikte olur. Varikoseller genellikle büyük ihtimalle sol testiküler damarın konumundan ötürü sol tarafta meydana gelir. Ancak, bir testisdeki bir varikosel her iki testisteki sperm üretimini etkileyebilir.
Risk faktörleri
Bir varikosel gelişmesi için herhangi bir önemli risk faktörü görünmemektedir. Ancak, bazı araştırmalara göre aşırı kilolu olmak riskinizi arttırabilir.
Komplikasyonlar
Bir varikosel aşağıdakilere neden olabilir:
- Etkilenmiş testisin büzülmesi (atropi). Testis topu sperm üreten borucuklar içerir. Varikoselden zarar gördüklerinde testis büzülür ve yumuşar. Testisin büzülmesine neyin neden olduğu belli değildir ama bozulan kapakçıklar kanın damarlara dolmasına izin vererek testiküler hasara neden olabilen damarlarda artan basınç ve kandaki toksinlere maruziyetle sonuçlanabilir.
- Kısırlık. Varikosellerin kısırlığı nasıl etkilediği belli değildir. Testiküler damarlar testiküler arterdeki kanı soğutarak optimal sperm üretimi için uygun sıcaklığın korunmasına yardımcı olur. Kan akışını engelleyerek bir varikosel lokal sıcaklığı çok yüksek tutarak sperm oluşumunu ve hareketini (motilite) etkileyebilir.
Randevunuza hazırlık
Muhtemelen aile doktorunuzu veya genel bir pratisyeni görerek başlayabilirsiniz. Ancak, bazı durumlarda randevu almak için aradığınızda hemen bir ürologa sevk edilebilirsiniz.
Randevunuza hazırlanmanıza yardımcı olacak bazı bilgiler ve doktorunuzdan neler bekleyebileceğiniz burada yer alır.
Ne yapabilirsiniz
- Randevu alma nedeninizle ilgisiz görünen semptomlar dâhil yaşmakta olduğunuz tüm semptomları yazın.
- Herhangi bir majör stres veya yakın zamandaki yaşam değişiklikleri dâhil olmak üzere önemli kişisel bilgileri yazın.
- Bir soru listesi hazırlamak sizin için önemli olan noktaların tamamına cevap verilmesine yardım edebilir. Zamanı iyi kullanmak için sorularınızı en önemliden en az önemliye kadar sıralayın. Varikosel için Semptomlarımın en muhtemel nedeni nedir?
- Semptomların başka olası nedenleri var mı?
- Ne tür testler yaptırmam gerekir?
- Hastalığım geçici mi yoksa daha kalıcı mı?
- Bu hastalık doğurganlığımı etkileyecek mi?
- Ne tür tedaviler mevcuttur? Hangisini önerirsiniz?
- Önermekte olduğunuz birincil yaklaşımın alternatifleri nelerdir?
- Başka sağlık sorunlarım da var. Bunları birlikte en iyi şekilde nasıl yönetebilirim?
- Cinsel faaliyetle ilgili uymam gereken herhangi bir kısıtlama var mıdır?
- Yanımda eve götürebileceğim herhangi bir broşür veya basılı malzeme var mı? Hangi web sitelerini önerirsiniz?
- Almakta olduğunuz tüm ilaç, vitamin veya takviyelerin bir listesini yapın.
- Bir aile ferdiniz veya arkadaşınızın sizinle gelmesini isteyin. Bazen bir randevu esnasında verilen tüm bilgileri hatırlamak zor olabilir. Size eşlik eden biri sizin kaçırdığınız veya unuttuğunuz bir şeyi hatırlayabilir.
- Doktorunuza sormak için sorular hazırlayın.
Önceden hazırladığınız sorulara ilaveten randevu esnasında aklınıza gelebilecek başka soruları sormaktan çekinmeyin.
Doktorunuzdan ne bekleyebilirsiniz Doktorunuz muhtemelen size aşağıdaki gibi bir dizi soru soracaktır:
- Semptomları yaşamaya ilk ne zaman başladınız?
- Semptomlarınız sürekli mi yoksa nadir mi?
- Semptomlarınız ne kadar şiddetli?
- Eğer varsa semptomlarınızı iyileştirdiği görünen şey nedir?
- Eğer varsa semptomlarınızı kötüleştirdiği görünen şey nedir?
Ne yapabilirsiniz Reçetesiz bir ağrı kesici alın ve basıncı azaltmak için atletik destekleyici giyin.
Tedaviler ve ilaçlar
Varikosel tedavisi gerekmeyebilir. Ancak, varikoseliniz ağrıya, testiküler atropiye veya kısırlığa neden olursa varikosel onarımı yaptırmak isteyebilirsiniz. Ameliyatın amacı normal damarlar içine kan akışını yeniden yönlendirmek için etkilenmiş damarı kapatmaktır. Ancak, varikosel onarımının doğurganlık üzerine etkisi belli değildir.
Varikoseller tipik olarak gençlikte oluşmasına rağmen o anda varikosel onarımı yaptırıp yaptırmamanız gerektiği tam olarak belli değildir. Gençlikte bir varikosel onarımının endikasyonları; progresif testiküler atropi, ağrı veya anormal meni tahlil sonuçlarını içerir.
Varikosel onarımı aşağıdakileri içerebilen nispeten az risk sunar:
- Testislerin etrafında sıvı birikimi (hidrosel)
- Varikosellerin nüksetmesi
- Bir artere zarar
Onarım yöntemleri aşağıdakileri içerir:
- Açık ameliyat. Bu tedavi genellikle genel anestezi veya lokal anestezi kullanılarak bir poliklinik bazında yapılır. Çoğunlukla cerrahınız damara kasığınızdan (transinguinal) yaklaşacaktır ama karnınıza veya kasığınızın altına bir kesik atmak da mümkündür.
Varikosel onarımındaki ilerlemeler ameliyat sonrası komplikasyonlarda bir azalmaya yol açmıştır. Bir ilerleme cerrahi mikroskop kullanımı olup, cerrahın ameliyat sırasında tedavi alanını daha iyi görmesini sağlar. Bir başka ilerleme prosedüre rehberlik edilmesine yardımcı olan Doppler ultrasonunun kullanımıdır.
İki gün sonra normal, yorucu olmayan aktivitelere dönebilirsiniz. Rahatsız olmadığınız sürece iki hafta sonra egzersiz gibi daha yorucu aktiviteye de dönebilirsiniz.
Bu ameliyattaki ağrı hafiftir. Doktorunuz ameliyattan sonraki ilk iki gün için ağrı ilacı yazabilir. Ondan sonra doktorunuz rahatsızlığı hafifletmek için asetaminofen veya ibuprofen gibi reçetesiz ağrı kesiciler almanızı tavsiye edebilir.
Doktorunuz bir ila iki hafta seks yapmamanızı tavsiye edebilir. Doğurganlığınızı yeniden kazandırmada varikosel onarımının başarılı olup olmadığını saptamak için bir meniz tahlili yaptırmak için ameliyattan sonra üç ila dört ay bekleyeceksiniz.
- Laparoskopi ameliyatı. Cerrahınız karnınıza küçük bir kesik atar ve varikoseli görmek ve onarmak için kesikten küçük bir alet geçirir. Bu prosedür genel anestezi gerektirir.
- Perkütan embolizasyon. Bir radyolog kasık veya boynunuzdaki bir damarın içine içinden aletlerin geçebileceği bir boru takar. Bir ekranda genişlemiş damarlarınızı görüntüleyen doktor bobinler veya kan akışını kesen ve varikoseli onaran, testiküler damarlarda bir blokaj yaratmak için yaraya neden olan bir solüsyon salar. Bu prosedür bir poliklinik bazında lokal anesteziyle yapılır. Bu prosedür ameliyat kadar yaygın kullanılmamaktadır.
Yaşam tarzı ve evde bakım
Sizde biraz rahatsızlığa neden olan ama doğurganlığınızı etkilemeyen bir varikoseliniz varsa ağrıyı kesmek için aşağıdakileri deneyebilirsiniz:
- Asetaminofen veya ibuprofen gibi reçetesiz ağrı kesiciler alın.
- Basıncı ortadan kaldırmak için bir atletik destekleyici giyin.