Bulimia Nervoza Nedir? Bulimia Nervoza Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?
Bulimia nervoza, çok miktarda yiyeceğin aniden tüketilmesinin ardından kilo alımının engellenmesi amacıyla kusma, aç kalma, aşırı egzersiz gibi telafi edici bir davranışın takip ettiği dönemden oluşur. Bu dönemin iki özelliği vardır. Birincisi, aşırı miktarda yiyeceğin, diğer bir deyişle, çoğu insanın yiyebileceğinden daha fazla yiyeceğin kısa bir süre içinde (örneğin, 2 saatte) yenmesidir. İkincisi ise yemek yeme esnasında kontrolün kaybedildiği hissi, yani kişinin yerken duramayacağını hissetmesidir. Bulimia atağı yaşayan kişiler saatte bu süre boyunca 2500- 3500 civarında kaloriye sahip olan besinleri tüketebilirler.
Bulimia Nervoza Belirtileri
Bulimia nervozanın belirtileri aşağıdaki şekildedir:
- Sık ve yoğun şekilde egzersiz yapma
- Bir oturuşta yoğun miktarda yemek yemek, yiyecekleri saklamak
- Yemeklerden hemen sonra tuvalete gitmek
- Yemeklerden sonra idrar sökücü ve müshil gibi temizleyici ilaçlar kullanmak
- Alınan kaloriler için yoğun miktarda egzersiz yapmak
- Aşırı yemek yemek
- Yorgunluk
- Sık sık tuvalete gitmek
- Kilo hakkında konuşmak istememek
- Sosyal aktivitelerden kendini geri çekmek
- Sosyal izolasyon
- Sürekli olarak kilo ve vücut şekli ile ilgili düşüncelere sahip olma
- Kilo alma korkusuyla yaşama
- Aşırı sinirlilik
- Aşırı derecede depresif, suçlu hissetmek ve aşırı yeme olayından sonra gerçeklikten kopmak
- Sık sık özeleştiri yapma ihtiyacı
- Kontrolden çıkmış hissetmek
- Sık sık onay alma ihtiyacı
- Yeme atakları arasında uzun süre aç kalma, kalori kısıtlaması yapma
- Bitkisel zayıflama çayı benzeri ürünleri kullanma
Bulimia Nervoza Nedenleri
Bulimia nervoza nedenleri uzmanlar tarafından kesin olarak belirlenmemiştir. Ancak diğer yeme bozukluklarında da olduğu gibi hastalığın oluşmasında ve gelişmesinde genetik, çevresel ve psikolojik etkenlerin yer olduğu bilinmektedir. Bulimia nervoza hastalığı kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Bu durumun altına kadın beden algısı ve toplumsal roller de yatmaktadır. Hastalık genellikle ergenlik ve genç yetişkinlik dönemlerinde ortaya çıkar. Buluğ çağı farklılaşan hormonlar, beyin fonksiyonlarının değişmesi, yaşam koşullarının değişimi, rol değişimi gibi faktörler yeme bozuklukları oluşumu açısından öne çıkan sebeplerdir.
Biyolojik ya da genetik olarak anne, baba, kardeş gibi birinci derece yakınında yeme bozukluğu olan bireylerde bulimia nervoza riskinin daha fazla olduğu bilinmektedir. Çocukluk döneminde fazla kilolu olan kişilerin de ileride bulimia hastası olma ihtimalinde artış söz konusudur.
Psikolojik ve duygusal konulardaki hassasiyet de beslenme bozukluklarına yol açabilir. Depresyon, anksiyete bozuklukları veya uyuşturucu madde kullanımından kaynaklanan bozukluklar gibi psikolojik ve duygusal sorunlar da yeme bozuklukları ile yakından ilişkilidir. Bulimia nervoza hastaları kendileri ile ilgili olumsuz benlik algısına sahip olabilir. Bazı vakalarda travmatik olaylar ve çevresel stres, bulimia hastalığının gelişmesinde rol oynadığı bulunmuştur.
Sürekli olarak diyet yapan bireylerde de bulimia nervoza riski saptanmıştır. Bulimia hastalarının pek çoğu yemek atakları arasında çok sıkı bir kalori kısıtlaması yapar. Bu kısıtlama tekrar yeme ve çıkartma atağını tetikleyebilir.
Anoreksiya Nervoza ile Bulimia Nervoza Arasındaki Farklar
Anoreksiya nervoza ile bulimia nervoza arasında tanı ayrımı yapmak çok zor olabilmektedir. Bunun başlıca sebebi hastaların genelde hastalığı inkâr etmeleridir. Bu şekilde de psikolog izmir hastalığı teşhis etmekte özen göstermezse aradaki ayrımı göremeyebilir. Ancak iki hastalıkta da ortak nokta yeme bozukluğu temel sorunu olduğundan tedavileri çok benzerdir.
Anoreksiya nervoza da bireyler öğünleri atlar, yediği yemeğin miktarını doğru söylemez, az kalorili yemekler yer, bedeniyle alakalı olumsuz söylemlerde bulunur, başkalarının yanında yemek yemez, az kalorili yiyeceklerden sonra bile yoğun egzersizler uygular. Bulimia nervoza hastaları ise yedikten sonra tuvalete gider, yeme atakları geçirir, devamlı olarak kilosu ve beden görüntüsü ile ilgili kaydı duyar bu sebeple bu konu hakkında konuşmaktan kaçınır. Aralarındaki en belirgin fark; anoreksiya nervoza hastaları fazla miktarda kilo kaybederken bulimia hastaları genellikle kilo kaybetmezler. Birinde yemek yeme tamamen bırakılırken birinde hızlı ve gizli yemek yeme ve sonrasında yediklerini çıkarma söz konusudur. Anoreksiya nevrozalı hastaların %30-50’sinde bulimia nevroza semptomları da görülmektedir.
Bulimia Nervoza Tedavisi
Bulimia nervoza tedavisinde birkaç farklı yöntemin bir arada kullanılması tedavi başarısını artırır. Bulimia nervoza tedavisi için en etkili yöntem antidepresan ve psikoterapiyi birlikte yürütmektir. Beden algısı ve benlik söylemleri için psikoterapi olmazsa olmazdır denebilir. Geçmiş ve mevcut travmaları kabul etme ve bunlarla rasyonel bir şekilde başa çıkma becerilerinin olmaması, bulimia nervoza, diğer yeme bozuklukları olan kişilerin, olumsuz duygularını ve düşüncelerini profesyonel yardım almadan yenmeyi çok zor bulmalarının nedenlerinden biridir. Bu sebepler bulimia hastalarının bir psikolog izmir görüşmesi yapmasını gerekli kılmaktadır.
Bulimia nervoza tedavisinde Bilişsel Davranışçı Terapi, Aile Terapisi en çok tercih edilen terapi yöntemidir. Bireyler BDT ile olumlu ve olumsuz düşünceleri ve duyguları tanımlama, olumsuz duygu ve düşünceleri durdurmayı ve değiştirmeyi engelleyen tetikleyicileri ve engelleri belirleme, hastaların gerçekliği nesnel olarak algılamaya odaklanma yeteneğini geliştirme, hastaların gerçekte temeli olmayan spontane duyguları hakkındaki farkındalıklarını artırma gibi beceriler kazanırlar. Aile temelli terapi tedavisi sürecinde ise ebeveynlerin, gençlerinin sağlıksız yeme davranışlarını durdurmanın yanı sıra gençlerin kendi beslenmesini kontrol altına almasına yardımcı olmaktadır. Bulimia hastasının diyetisyen yardımıyla hazırladığı beslenme listesi de zararlı yeme ataklarını önlemeye ve atak arasındaki aşırı kalori kısıtlamanın ortadan kaldırılmasına yardımcı olur. Bu süreçte bulima hastasının yakın çevresine de bulimia nervoza ile psikoeğitim vermek oldukça önemlidir, bireyin hastalığı yenme aşamasındaki sosyal desteği önemli ölçüde arttırır.
Bulimia Nervoza Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Bulimia nervoza kesinlikle tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Bulimia tedavi edilmezse ciddi sorunlara da yol açabilmektedir. Bulimia hastalığının tedavisi oldukça kolay olmakla beraber, psikologlar tarafından yürütülen terapiler halinde yapılmaktadır. Ancak birey durumu inkâr eder ve ısrarla tedavi olmak istemez ise oluşabilecek bazı semptomlar aşağıdaki gibidir:
- Kanlı gözler
- Elin arkasında nasır oluşumu
- Göğüs ağrısı
- Kronik kabız (müshil ve lavman nedeniyle)
- Sık sık boğaz ağrısı
- Baş ağrısı
- Kalp çarpıntısı
- Baş dönmesi, bayılma, denge kaybı
- Karın ağrısı
- El ve ayak şişkinliği
- Diş hassasiyeti
- Boğazda aşınma
- Diş hastalıkları (sarı ve çürük dişler)
- Kusma kaynaklı yanak şişkinlikleri
Unutmayın ki bulimia nervoza ciddi bir yeme bozukluğudur. Bulimia nervoza hastalığına sahipseniz ya da çevrenizde psikolojik destek almak isteyen bireyler var ise izmir psikolog ile ön görüşme yapmak ve detaylı bilgi için https://www.psikoaktif.com/bize-ulasin/ adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.