Her yıl, bahar çiçekleri ve turizm mevsimi Girit’te yaşandığı için, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan birkaç aile, Akdeniz adasına uzun ve özel bir yolculuğa çıkıyor. İkinci Dünya Savaşı’nda hayatını kaybeden akrabaların anısına saygı duyuyorlar. Amcası ve kuzeninin son dinlenme yerini ziyarete gelen bir kütüphaneci olan Colenso Eramiha ile tanışıyoruz.
“Dört, beş, altı – işte burada!” Souda Körfezi Savaş Mezarlığı’nın yumuşak çimleri arasında yavaşça ilerleyen Colenso, mezarların ardındaki sıradan geçip durdu ve şu sözlerle yazılı bir mezar taşına işaret etti: “Özel TR Poa, Yeni Zelanda Piyade. ”Bunun yanında çömeliyordu, yavaşça beyaz taşa parmağını koydu ve gözlerini dua ediyormuş gibi kapattı. “Bu annemin bir kuzeni,” dedi bir an sonra. Arkasında, düzinelerce sıra sıra mezarlar, göz kamaştırıcı simetride savaş mezarlığının girişine kadar uzanıyordu. Öldükleri zaman 20 ila 25 yaşlarında olan 1.500’den fazla Commonwealth memuru burada gömülüdür.
Colenso’nun bu akrabasının yanı sıra, annesinin erkek kardeşi Hani Poa’nın – hiç bulunmadığı – 28’inci (Maori) Taburunda, İkinci Dünya Savaşı sırasında Avustralya ve Yeni Zelanda Ordusunun bir parçası olarak Yunanistan’da savaşan askerlerdi. İngiliz ve Yunan birliklerinin yanında Kolordu (Anzak). 1941’in Mayıs ayında, Alman havadaki işgalcilerden adayı korumaya çalışırken, ikisi de Girit’te öldürüldü. Girit Muharebesinin kaybedildiği anlaşıldığı üzere, Anzaklar Alman ordusunun ilerlemesini geciktirmek için bir dizi kararlı geri çekiş savaşları yaptılar ve müttefik askerlerin Crete’in Hanya bölgesinin güneyindeki Sfakia’dan geri çekilmesini sağladılar. Mısır.
Dikkatli bir şekilde genç bir askerin siyah-beyaz bir fotoğrafını gösterdiği gibi, Colenso, Okyanusya’dan Doğu Akdeniz’in savaş alanlarına giderken amcasının hayatının son aylarını anlattı. “19 yaşındaydı ve orduya girmek ve buraya gelmek için yaşına dair savunma kuvvetlerine yalan söyledi. 8 Kasım 1940’ta Yeni Zelanda’dan ayrıldı, Noel’den hemen önce bir gemiye Mısır’a geldi ve sonra Yunanistan’a, Atina’ya geldi. Olympus Geçidini savundular, ama boşuna, sonra geri çekildiler, Atina’yı terk ettiler ve Nisan ayında Girit’e girdiler. 23 Mayıs 1941’de öldü. ”
Yetmiş yedi yıl sonra, Colenso, Yeni Zelanda’dan, Hanya bölgesindeki Girit Savaşı (20 Mayıs – 1 Haziran 1941) anma törenlerine katılmak için aynı uzun yolculuğu yaptı. İngiltere, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan gelen diğer asker akrabaları ve savaşın son üç Kiwi’den biri olan 98 yaşındaki Anthony Madden da bu geziyi yaptı. Onları, Commonwealth War Cemetery’deki hatıra hizmetine, nemli ve boğucu sıcağında toplandıkça tanıştık. “Son Gönderi” nin ilk notaları ortaya çıktığında seyirciler sessiz kaldı ve tören başladı.
Törene katılan Colenso, annesine uzun zaman önce verdiği bir sözü onurlandırıyordu. “2010’da ölmeden önce bana bu konuda devam etti:“ Hiç kimse amcanızı ziyaret etmedi; oraya gitmelisin. Ama hiç dinlemedim. ”Dedi. İki yıl önce, geziyi yapmak konusunda daha ciddi düşünmeye başladığı için, kuzenlerinden birinin hazırlıkları için ona yardım etmesini istedi ve proje nihayet gerçekleşti. “Ama aslında burada olacağımızı asla hayal etmedik, bugün hizmetin bir parçası olma ayrıcalığına sahip olacağız” diye itiraf etti.
55 yaşındaki ve kuzeni Mayıs’tan Maori savaşçıları adına bir çelenk koymaları istendi. Koyu bir takım elbise giymiş ve Yeni Zelanda piyade bere takan Colenso, Mayıs ayında seyircinin yanından ayağa kalktı ve yavaşça birkaç çelenkin yerleştirildiği anıta doğru yürüdü. Amcasının sol elinde çerçevelenmiş resmini tutan, sağ önkol 45 derecelik bir açıda önde tuttu, Maori’ye coşkuyla yaklaştı, sesi çarmıhta yaklaşırken şiddeti kazanıyordu: “Sadece dinlen. Geri gelmeyeceksin, ama biz, yaşayan, seni takip edeceğiz. Tekrar görüşeceğiz. Sadece kahramanların uykusunu uyutun. ”Maorilerin ölümü ve sevgi dolu bir şekilde ölülerini veda etmeleri için geleneksel bir yol, törene katıldıktan sonra hizmete katılanların sessizce dağıldığını anlattı.
Yeni Zelanda’nın Kuzey Adası’ndaki uzak yerleşim bölgesinde doğan Colenso, toplumunun “geleneklerini korumak” için ayrıcalıklı olduğunu söyledi. Avrupa’daki mültecilerin ya da modern toplumun acımasızlığından bahsediyor olsaydı, barışçıl bir dünya vizyonu, Pasifik Adalıların maneviyatının temelini oluşturan “mana” kavramını kapsar. “Nereye gidersek, birey olarak kalırız. “Başka bir kimsenin ‘manasını’, şiddete karşı – fiziksel, sözel veya duygusal – ya da başka bir şekilde, onları yiyecek ya da parasal kazançtan yoksun bırakma da dahil olmak üzere, kendi başımıza yükseltmek için asla çiğnememeliyiz” dedi.
Askeri bir mezarlıkta bulunan mezar sıraları boyunca yürürken, barışı yansıtmak sadece doğaldır – ve birgün onu kaybedebileceğimizden korkmak. Colenso’ya anmaların rolünü sorduğumuzda, Avrupa’da milliyetçilik ve aşırı sağlığın bir kez daha yükseliş olduğu bir dönemde, anımsamanın ve geleneklerin aşağıya taşınmasının, eylemlerimize rehberlik edecek ilkeler olarak ısrar etmesinde ısrar etti: “Bu hizmetler, bugün nasıl yaşanacağımıza dair talimatlar olarak hizmet ediyor,” diye güvence verdi. “Kafanı kuma gömersen, toplumu zarara uğratıyorsun. Tüm dünyada neler olduğunu izlemek için haberleri takip etmek çok önemlidir. Çünkü çok eski Yeni Zelanda’yı da etkiliyor. ”
Hanya’nın sakinleri olarak, birçok kez mezarlığı ziyaret etmiştik ve vadiyi dibinde yuvalanmış, orada hayal edemeyeceğimiz kurbanların görsel bir hatırlatıcısı olarak gördük. Bununla birlikte, gerçekten kavramamış olduğumuz şey, savaştan neredeyse sekiz yıl sonra, mezar taşlarının ötesinde, bugün Girit’ten binlerce kilometre uzakta, bugün yaşayan yüzlerce aile öyküsü var; ölülerin hala yas tutulduğu, hatıralarının hatıraları, Girit’e yapılacak geziler planlanıyor ve gerçekleştiriliyor. Bu “diğer adalılar” ile tanışmak, savaşın kalıcı ve derin etkisi ile kısa bir karşılaşma yaşadık, zaman ve mekânda bireyler ve topluluklar üzerinde yaşadığı travmalar.
Yine onun düşünce ve duygulara dalmış, Colenso İngiliz ve Anzak diğer heyet üyeleri ile yetişmeye acele etmek zorunda kaldı. Anma törenleri için sıkı bir program var ve parti o akşamki Hanya’daki diğer resmi etkinliklere katılacaktı. ayrılık öncesinde Colenso koyuna çevreleyen kayalık yamaçlarda son bir bakış fırlattı, gözle görülür rahatlamış gördük, bu yüzden yıllar sonra amca ve kuzeninin dinlenme yeri: Çevremizdeki tepeler gördüğünüzde”, sanki tek hatırlatıyorsun Ölüler için söylediklerimizin ifadesi: ‘Bu onur tepeleri gururlu olsun, ayaklarına uzanmalıyım.’ Bugün hissettiğim yol bu. Burada bu insanların Çünkü bu küçük adada, amcam ve kuzenim bakıcıları olmuştur ve bunun için gerçekten minnettarım.”
kayıplar
28 (Maori) Taburu – 1939’da Maori milletvekilleri emriyle yaratıldı ve 2. Yeni Zelanda bölümüne eklendi – 1941’de Yunanistan’daki ilk kampanyasında savaştı ve daha sonra da birkaç İkinci Dünya Savaşı savaşına katılacaktı. El Alamein savaşları (Mısır, 1942), Tunus Kampanyası (1943) ve Monte Cassino Savaşı (İtalya, 1944). Savaş sırasında en fazla sayıda yaralı olan Anzak taburları arasındaydı. 25 Nisan’da Girit’e inen Maori Taburunun 500’den fazla üyesinden 74’ü, savaşın 13’ünde (20 Mayıs – 1 Haziran 1941) 102 kişi öldü, 67 kişi öldü.
Gazeteci Chrissi Wilkens, portal Eurotopics için Yunanistan ve Kıbrıs için muhabir. Eurotopics’in meslektaşı Antoine Rossi, Yunanistan’da da bulunan serbest gazeteci ve çevirmen.