Duke Ellington’ın Amerikan müzik tarihinin köşe taşlarından "Take the "A" Train" isimli parçası 1939 yılında yazılmıştı, parçanın anlamı o sıralarda başlayan ve Manhattan’ı New York’un kalanına bağlayan metro hattına verilen isimdi "A" Train. Manhattan ahalisi için önemli bir vasıta olan bu hattın adını Duke Ellignton ve Billy Strayhorn "Take the "A" Train" isimli bestelerinde ölümsüzleştirince hem parça çok ün kazandı hem de büyük ticari başarı sağladılar. Laf aramızda, bu ticari başarıdan maddi anlamda sadece Duke Ellington’ın fayda sağladığı söylenir.
İşte, bu şarkının orijinal nota baskı kalıplarını bulduğunu iddia eden Gafield Gillings isimli bir Brooklyn’li ile bir araya gelen tarih dedektifi Tukufu Zuberi bu çinko-metal kalıpların peşine düştü. Gillings ile konuşan Zuberi kalıpları nasıl elde edildiğini öğrendi. Brooklyn’li olan Gillings bu sayfaları 20 yıl önce bir çöplüğün içinde koliler halinde çöpe atılmış notalarla dolu sayfaların arasında bulmuş. İş bu kalıplar Gillings’in dikkatini çekmiş. Sayfaların bulunma öyküsü kısaca böyle.
Tukufu ile konuşan Gillings keşfinin gerçekliği konusunda emin değil, biraz da gerçeğin ortaya çıkması için bu kişilere başvurmuş. Ama niye bu iş için 20 yıl beklemiş derseniz onu bilmiyoruz.
Duke Ellington’ın başarısının arkasında iki kişinin bulunduğundan bahseden Tukufu bu kişilerin ilkini yayıncısı Irving Mills olarak belirtirken diğerini de genç bestecisi Billy Strayhorn olarak tanımlıyor. Bu keşifin orijinalitesinden emin olmak için Vandeb Stüdyolarından Frank Romano ve Harlem Ulusal Caz Müzesi yöneticisi Loren Schoenberg ile konuşması gerektiğini söyleyen Tukufu, Schoenberg ve Romano ile buluşuyor. Aslında bu metal plakalardan ziyade zamanla konuşma "Take the "A" Train" üzerine yoğunlaşıyor ve o zaman öğreniyoruz ki ünlü parçanın esas bestecesi olan Billy Strayhorn’la ilgili kendi iç hikayesi var. Şöyle ki; Duke, Strayhorn’u kendisi ile çalışması için New York’a çağırır, kendine Harlem’de bir ev tutan Strayhorn’un her gün kulüp programları için Manhattan’ı gidip gelmesi gerekmektedir, dönemin yeni açılan metro hattını Strayhorn’a öğreten Duke, Strayhorn’un sorunsuz gidip gelmesini sağlar. Parçanın hikayesi esasen bu şekilde ortaya çıkıyor.
Parça sonradan çok büyük ticari başarı kazandı, Duke’ün kurduğu kendi bağımsız firması Tempo Music Company’nin itici motoru olan şarkı ile ilgili bulunan ve çoğaltmaya yarayan bu metal plakalar Romano ve Tukufu’ya göre şirket bu notaların çoğaltılması ve satılması amacıyla üretmiş, basmış olabilir sonucuna varıyorlar.
Cazkolik.com / 8 Eylül 2009, Salı
Siz de yorum yazarak programcımıza fikirlerini bildirin. Yorumlar yönetici onayından sonra sitede yayınlanmaktadır. *.