Lohusa ne demek?
Hamilelikte vücudunda meydana gelen değişikliklerin doğumdan sonra eski haline dönme süreci, lohusalık dönemidir. Postpartum dönem ya da puerperiyum dönem olarak da bilinir.
Lohusalık ne zaman biter?
Lohusalık, doğumdan sonraki ilk 6 haftalık dönemdir. Doğumdan sonra vücudun toparlanması genellikle 6 haftada tamamlanır. Birçok kişi doğum sonrası ile lohusalık dönemini bir tutuyor; fakat doğum sonrası daha geniş bir süreç. Lohusalık, doğum sonrasının ilk 6 haftası.
Şimd, bu 6 haftada neler yaşandığına tek tek bakacağız. Fakat öncesinde doğum yaptıktan hemen sonra, hastanede neler olur, nelere dikkat etmelisin bunları da bilmen gerek.
Doğum sonrası ilk anlar: Hastanede neler olur?
- Kasların doğumda sarf ettiğin çaba nedeniyle ağrır (elbette normal doğumda).
- Kalçaların ağrır ve şişer.
- Sezaryen doğum yaptıysan yaran acır.
- Ağır kanamanın olması ve vajinandan büyük kan pıhtılarının gelmesi bir problemin işareti olabilir.
- Kan basıncın yüksek veya düşükse doktor test yapabilir.
- Ağrıların ilaçla hafiflemezse hemşireye söylemelisin.
- Ağlar ve duygusal davranırsın.
- Doğumla birlikte 5-7,5 kilo verirsin, kalan kiloları daha sonra vereceksin, endişelenme.
- Bebeğini kucağın al ve güzelce dinlen.
Lohusalıkta 1. hafta
- Bebeğini emzirirken rahminde ağrılı kasılmalar olabilir.
- Göğüslerin sütle dolar, tıkanabilir ve sızma olabilir.
- Epizyotomi (doğumun ikinci aşamasında yapılan bir kesi işlemi) veya yırtılma bölgesi ağrıyabilir.
- Kasların ağrır, bacakların halen şiş olabilir.
- İdrar ve dışkı kaçırabilirsin, normal.
- Kanaman yoğunlaşırsa veya kan pıhtılaşması olursa doktoru ara.
- Göğüslerinde kırmızı çizgiler ya da sert noktalar varsa bir problem olabilir, doktoru ara.
- Ateşin çıkarsa doktoru ara.
- Kendini yorma, güzelce dinlen ve ev işlerini başkalarına bırak.
- Nedensiz yere ağlayabilir, gülebilir ve iç çekip durabilirsin, bunlar normal.
- Arkadaşlarından ve ailenden yardım iste.
- Yandan bakıldığında hala hamile gibi görünebilirsin.
- Hala hamilelikte aldığın ekstra kiloların bir kısmını taşıyorsun, unutma.
- Bebeğinin doktorla ilk randevusunu ayarla.
- Bebeği sigorta poliçene eklettir.
- Önemli olan bebek belgelerini bir arada bulundur (Doğum sertifikası, aşı kaydı gibi).
- 6 hafta sonraki doğum sonrası check up randevunu al.
- Günlük tut. Bunlar en özel günlerin. Duygularını, korkularını, beklentileri, yaşadığın zorlukları, içinden gelen her şeyi kaydet.
Lohusalıkta 2. hafta
- İster emzir ister emzirme göğüslerin dolu olacak. Rahatsız edici bir his olabilir.
- Basurlar hala acır ama ilk haftaya göre daha iyi durumda olması gerek.
- Şişme ve su tutma kayboldu değil mi? Bazı giysilerini ve ayakkabılarını yeniden giymeye başlayabilirsin.
- Bebeğini emzirmek daha kolaylaşır.
- Öksürdüğünde, kahkaha attığında, hapşırdığında veya ağır bir şey kaldırdığında idrar veya dışkı kaçırabilirsin.
- Çok büyük ihtimalle yorgunsun. Bebeğin bakımı çok fazla enerji ve zaman gerektiriyor.
- Annelik hüznü de denen lohusa depresyonu seni de vurmuş olabilir. Kendini mutsuz, depresif hissedebilir, bebeğini emzirmek istemiyor olabilirsin.
- Kötü kokulu veya sarı-yeşil renkli bir vajinal akıntı bir probleme işaret edebilir. Bu aşamada azalmalı. Azalmıyorsa doktorunla görüş.
- Bebeğinin yanına gitmeden önce biraz ağlamasına izin verebilirsin.
- Yaşasın! Karnın gittikçe küçülüyor. Neredeyse aşağıya baktığında ayaklarını görebilirsin.
- Sezaryen doğum yaptıysan yaranın kontrolü için mutlaka doktoruna gitmelisin.
Lohusalıkta 3. hafta
- Kalçalarının çevresindeki şişme ve ağrı azalır ama uzun süre oturmak hala zorlayıcı olabilir.
- Ellerindeki şişme azalır. Hamilelik döneminde çıkardığın yüzükleri tekrar takmayı deneyebilirsin.
- Bebeğin gece ve gündüz arasındaki farkı bilmez. Bu yüzden senin de uyku düzenin bozulur. Yenidoğan Uyku Düzeni: 6 Soru 6 Cevap yazımızı oku, sana çok faydası olacak.
- Bir yere gitmek için harcadığın hazırlanma süresi bebeğin hayatına hoş geldiğinden beri üç katına çıkar.
- Bacaklarının, özellikle de baldırların arkasında kırmızı çizgiler, sert noktalar varsa doktorunu ara.
- Bazen mutsuz ve depresif olabilir, ağlayabilirsin.
- Varis sorunun olabilir. Zamanla iyileştikçe ve egzersiz yaptıkça daha iyi duruma gelecekler.
- Karnındaki deri ayağa kalktığında hala gergin görünür.
- Bebeğini ilk doktor randevusuna götür. Büyük ihtimalle bebeğin aşı kaydını alacaksın.
- Bebeğinin fotoğraflarını çek. Onun ne kadar hızlı büyüdüğüne hayret edeceksin.
- Bu noktaya kadar 200’den fazla bebek bezi değiştirdin. Tebrikler, artık bir uzmansın!
Doğum sonrası, karın masajı çok iyi gelir:
Lohusalıkta 4. hafta
- Kasların iyileşir. Artık daha çok iş yapabilirsin. Ama aklında olsun; bir süredir kullanmadığın kasları germek ya da incitmek daha kolaydır.
- İdrar ve dışkı kontrolün iyileşmeye başlar.
- Bebeğin düzenli bir programa uymanın işaretlerini gösterir. Yavaş yavaş öğreniyor.
- Daha önceden rahatlıkla yaptığın hareketler (eğilmek, kalkmak gibi) artık zor olabilir. İşleri yavaş yap, eşinden ve çevrendeki insanlardan yardım almaya devam et.
- Doğumdan sonraki ilk adet periyodun herhangi bir anda olabilir. Emzirmeyen anneler genellikle doğumdan 4-9 hafta sonra adet olur ama daha erken de olabilir.
- İdrarında kan varsa, idrarın koyu ve bulanıksa, idrarını yaparken şiddetli kramp veya ağrı oluyorsa doktoruna git. Enfeksiyon kapmış olabilirsin.
- Yürüyüş ve hafif egzersiz yap.
- Eşinle dışarıya çıkın, birbirinize destek olun ve birbirinizle ilgilenmeyi unutmayın.
- Bebeğinle beraber geçirdiğin bu günlerin değerini bil.
Lohusalıkta 5. hafta
- Düzenli aktivitelere yeniden başladığında kaslarında ve sırtında ağrılar olabilir.
- Epizyotomi ve rektum bölgesinde dışkı yaparken zaman zaman rahatsızlık olabilir.
- İdrar torbası ve bağırsak kontrolünün kontrolü giderek iyileşiyor.
- Çalışma hayatına döneceksen bebeğini bırakma fikri seni endişelendiriyor olabilir. İşe dönüş planı yap, eşinle ve yakınlarınla birlikte incele.
- Doğum kontrolü için bir plan yapmalısın. Doktorunla konuş.
- Doğum sonrası depresyon, tamamen geçmediyse daha iyi durumda olmalısın.
- Kıyafetlerin hala tam gelmeyebilir. Hamilelikten önce bol olsalar bile.
- Kendine bu kiloları 9 ayda aldığını hatırlat. Hamilelikten önceki görünümüne dönmen tabii ki zaman alacak.
- Günlük bakım, bebek bakımı konuları artık oturmuş olmalı. Çalışacaksan ya da sana destek olması içim bebek bakıcısı düşünüyorsan araştırmalarına başlamalısın.
Lohusalıkta 6. hafta
- Pelvik muayende çıkan sonuçlar genellikle iyidir. Muhtemelen sen daha kötü çıkacağını düşünüyordun.
- 6 haftada rahmin bir karpuz büyüklüğünden yumruk büyüklüğüne kadar küçüldü. Artık yaklaşık 60 gram.
- Doğum kontrolü, mevcut aktivite seviyen, sosyal yaşamın ne durumda, bunlar için yeni planlar yapmaya başla artık.
- Hala lohusa depresyonu yaşıyorsan doktorundan yardım al.
- Kanaman ve kötü kokulu akıntın varsa doktoruna söyle.
- Bacaklarında ağrı veya şişlik varsa, göğüslerin kırmızı ve hassasa doktorunu bu durumdan haberdar et.
- İşe başlayacaksan bakıcı konusunu çözdüğüne emin ol. Anneanne ya da babaanne gibi yakınlar bakacaksa onlarla günlük bakım programını, saatleri netleştir.
- Günlük ne alemde? Doldu taştı bile değil mi?
Lohusa depresyonu nedir, nasıl geçer?
Lohusa döneminde depresyon geçirmek hakkında detaylı bilgi verelim.
Kollarında tuttuğun mucizevi varlığa karşı başka bir benzeri olmayan sevgi duyuyorsun. Ama bir bakmışsın üzerinde pijaman, yağlanmış saçların, evdeki dağınıklıkla birlikte kendini ne yapacağını bilemez hissediyorsun. Sadece birkaç saat uyku uyuyabiliyorsun. Eşine ve hayatı normal akışında yaşayan herkese karşı kızgınlık duyuyorsun.
Doğum yapmak sadece heyecanı ve sevinci değil; korkuyu ve kaygıyı da tetikler. Ruh halinde dalganmalar meydana gelir, üzerine olur olmaz zamanlarda hüzün çöker. Hiç sebep yokken ağlayabilir, yeme yemek istemez, uykuya geçemeyebilirsin. Kısacası lohusa dönemi psikolojisi karmaşıktır, zordur. Annelik hüznü, eleştirilmesi değil; anlayışla karşılanması gereken bir durumdur.
Lohusa (postpartum) depresyonu her yeni annenin başına gelebilir. Kendini suçlu hissetmene gerek yok. Anneysen'deki annelerin kendi ağızlarından lohusa depresyonu hikayelerini oku, kendini yalnız hissetme: Kimi Hüzünlü Kimi Mutlu: Annelerden Lohusa Depresyonu Hikayeleri
Lohusalık döneminde cinsel ilişki
İster normal ister sezaryen doğum yapmış ol, bedeninin iyileşmek için zamana ihtiyacı var. Uzmanların çoğu doğumdan sonra cinsel ilişkinin 6 haftadan önce başlamamasını öneriyor.
Bu süre içinde rahim ağzı kapanır, doğum sonrası kanama durur, yırtıklar ve dikişler iyileşir.
Normal doğumdan sonra vajinal kaslardaki elastikiyet kaybı, cinsel ilişki sırasındaki sürtünmeden alınan zevki azaltır. Yani lohusalık döneminde cinsel uyarılma da bu yüzden genellikle az olur. Ayrıca hormonal değişikliklerden dolayı da vajinan kuru ve hassas olur; özellikle de bebeğini emziriyorsan.
Lohusalık döneminde cinsel ilişki yaşamadan da eşinle özel zamanlar geçirebilirsin. Bebek ikinizin hayatı için de büyük bir değişiklik oldu. Sürekli ağlıyor, geceleri uyanıyor, her yerde bebek bezleri var. Birbirinizle yakın temas kurun, birbirinizi gün içinde arayın, birlikte banyoya girin, romantizm ateşinin sönmesine izin vermeyin.
Kaldığın yerden devam: Doğum Sonrası Cinsel İlişkiye Dair Kafana Takılan Her Şey
Bu süreçte fiziksel ve ruhsal olarak dinlenmeye ve iyileşmeye çalış. Genellikle bir yılın sonunda her şey tamamen düzene girer. Lohusalıktan sonra cinsel ilişkiye de yumuşak bir geçiş yap ve unutma; illa 6 hafta sonunda hazır olacaksın diye de bir şey yok. Senin hazır olman daha uzun sürebilir, asla kendini suçlu hissetme.
Eşini çağır da birlikte izleyin:
Lohusa kanaması nedir?
Doğumdan sonra 6 hafta süre boyunca lokiya ya da löşi (lohusa akıntısı) olarak bilinen bir vajinal kanama olur. İlk günlerde kıpkırımızı ve yoğun kan gelir. Yavaş yavaş azalır. Rengi pembe ve kahverengiye, sonra da sarı ve beyaza döner. Enfeksiyonu azaltmak için tampon yerine ped kullanmalısın.
Lohusa kanaması kokulu ve yeşilimsi renkte olursa enfeksiyon riskinden şüphelenmeli, doktoruna başvurmalısın.
Lohusa kanaması 40 günü geçerse de doktoruna görün. Anormal bir durum olabilir. Bu arada sezaryenle doğum yaptıysan doğum sonrası kanaması sende daha az olur.
Bu konuda daha çok bilgi edinmelisin: Ne Kadarı Normal, Ne Kadarı Anormal: Doğum Sonrası Kanamaları
Lohusalıkta görülen 4 sağlık sorunu
1. Kanama
Yukarıda lohusa akıntısından bahsettik, o normal. Fakat normal doğumdan sonra 500 ml kanama anormal kabul edilir. Bu tür kanamanın nedeni atoni denilen, doğumdan sonra rahmin kasılmaması, dolayısıyla da açıkta olan damarların kapanmaması durumudur.
Kısa zamanda aşırı kanama olursa bu, çok ciddi ve hayati bir durumdur. Hemen doktora gitmelisin.
2. Emboli
Başka bir lohusalık komplikasyonu da amniyon sıvı embolisi. Bebeğin amniyon sıvısının annenin kan dolaşımına geçmesi, oradan da akciğerlere ve beyne giden damarları tıkamasıdır. Tanı ve tedavisi kolay değil. Bu yüzden lohusalıkta rutin kontrollerini kesinlikle aksatmamalısın.
3. Lohusalık humması
Doğumdan sonraki ilk 24 saatte ortaya çıkar. Yüksek ateşle kendini gösterir. Üreme, idrar yolları ve memelerin enfeksiyon kapması nedeniyle olur. En sık görülen enfeksiyon ise endomerit denilen, rahim içi iltihabıdır. Genellikle 3. günde meydana gelir, ateş 40 derecenin üstüne çıkar. Löşi kötü kokulu olur. Tedavisi için doktor antibiyotik verir ve istirahat etmen gerekir.
4. İdrar yolları enfeksiyonu
Genelde 2. ya da 3. günde belirtileri görülür. Vajinada olan yaralar idrar yolu enfeksiyonu için riski arttırır. İdrara çıktığında yanma olması, kasık ve bel ağrıları, yüksek ateş hastalığın habercisidir. Tedavi için doktor kontrolünde antibiyotik almalısın.
Lohusalıkta güzellik ve bakım
Hamilelikte hormon seviyen yükselmiş, saçların daha sağlıklı görünmüş, olağan hızında bile dökülmemişti. Ama doğumdan sonra hormonlarındaki büyük değişiklikle saçların bir anda dökülür. Endişelenmene gerek yok, bu dökülme geçici. Bebeğin 6 aylık olduğunda saçların normale dönecek. Bu süreçte gerekmedikçe saçlarını şampuanlama, saç kremi kullan ve sabret.
Doğumdan sonra cildinde meydana gelen kırmızı lekelerin nedeni, doğum yaparken ıkınman. Kılcal damarlarını zorladın ve çatladılar. Lekeler aşağı yukarı 1 hafta içinde kaybolacak, merak etme.
Gelelim çatlaklara. Çatlaklar tamamen kaybolmaz ama kırmızımsı ve mor izler zamanla gümüş ve beyaz rengine döner. Hamilelik sırasında koyulaşan cildin (linea nigra denen koyu dikey çizgi dahil) yavaş yavaş normal rengine döner.,
Yeni anne olmanın güzelliğini taçlandır: Doğumdan Sonra Kendini Kraliçe Gibi Hissetmeni Sağlayacak 16 Lohusa Tacı
Lohusalıkta yapılması ve yapılmaması gerekenler
6 hafta boyunca neler yaşayacağını gördün, depresyon, kanama ve cinsel hayat nasıl olmalı öğrendin. Şimdi şöyle bir toparlayalım, lohusalıkta yapılması ve yapılmaması gerekenleri özetleyelim.
Lohusalıkta yapılması gerekenler
- Yukarıda, lohusalık haftalarında “Doktora git” dediğimiz durumları yaşarsan ihmal etme ve gerçekten doktora git.
- Annen yanında olsa dahi bebeğine sen bak, annen sana baksın.
- Sütün az geliyorsa endişelenme ve [Yenidoğan Bebeği Emzirme: 7 Soru 7 Cevap!](Yenidoğan Bebeği Emzirme: 7 Soru 7 Cevap!) yazımızı oku.
- İyi beslen. Uykusuz ve yorgun olman öğünleri atlamana engel olmasın. Kırmızı et ve sebze tüketimine ağırlık ver.
- Sıcak su ile sık sık banyo yap. Göğüslerine süt dolması için faydalı ve seni rahatlatır.
- Eşinle baş başa olabilmek için zaman ayarla.
- Bol bol lohusa şerbeti iç.
- Gündüzleri en azından 2 saat uyumaya çalış. Gece emzirme nedeniyle sık sık uykun bölünür.
Bu yazıya da bir bak: Doğum Sonrasında Vücudunu Toparlamak İçin Yapman Gereken Her Şey
Lohusalıkta yapılmaması gerekenler
- Süt olsun diye tatlı yiyip durma.
- Yorgun olduğun, yeterince coşkulu ve mutlu olamadığın için kendini suçlama.
- Misafirleri ilk haftadan kabul etme. Önce bu duruma alış, bebeğinle temas kur. İkinci haftadan sonra gelsinler.
Yeni annelerin ihtiyaçlarından: 40 Kere Maşallah: Hem Rahat Hem Şık Lohusa Gecelik ve Sabahlık Önerileri
Onlar çok konforlu ve şık: Lohusalık dönemi ürünleri
Postpartum dönemi elbette ağrılardan ve depresyondan ibaret değil. Bu dönemin en güzel yanı, süslü bir yeni anne olarak evde dolaşabilecek olman.
Lohusa pijaması, lohusa geceliği, terliği, lohusa tacı gibi ürünlerle hem konforlu hem de şık bir dönem geçireceksin. Tadını çıkar!
Haydi son olarak konforuna keyif katacak ürünlere bakalım: Doğumdan Sonra Kendini Şımart: 11 Lohusa Ürünü