Başkan Recep Tayyip Erdoğan'a Mektuplar
Prof. Dr. Dr. Ümit Yazıcıoğlu
Değerli Devlet Başkanım Erdoğan,
Lütfen ülkenin yeni cumhurbaşkanı olma zaferiniz için
tebriklerimi kabul edin. İzninizle bu yazımda iklim krizi konusuna değinmek istiyorum. Göreve başlama konuşmanızda da vurguladığınız gibi, birden fazla krizle karşı
karşıyayız. Şüphesiz küresel iklim krizi modern Anadolu insanının karşı karşıya
kaldığı en büyük tehdittir. İklim değişikliğinin masanızdaki bir numaralı öncelik
olduğuna tam olarak ikna olmadıysanız, son iki raporu okumanızı şiddetle tavsiye ediyorum. İlk iç görü raporu, Dünya Ekonomik Forumu tarafından hazırlanan Küresel Riskler
Raporu'dur. İş dünyasında, devlette ve sivil toplumda yaklaşık bin risk uzmanı ve
dünya lideri arasındaki küresel risk algılarını gösterir.
Ya şimdi ya da asla: Çok geç olmadan harekete geçin. En son 2022 versiyonunda, küresel salgının ortasında bile, dünya liderleri ve uzmanlar önümüzdeki on yılda küresel ölçekte en ciddi risk olarak "iklim
eylemi başarısızlığını" ve ardından en çok ikinci olarak "aşırı hava durumunu" seçtiler. Böyle bir sonuç görmek sizin için şaşırtıcı olabilir. Yine de 2018'de dünyamızda en kötü sıcak hava dalgasını, 2020'de en uzun musonu ve 2022'de tarihin en uzun orman yangınını, 2023 de en şiddetli
depremi global dünyamızda yaşadığımızı lütfen unutmayın. Ayrıca, kayda değer bir aşırı olay olmadan 2021 yılı, en sıcak ikinci yıl olarak kayıtlara geçti.
Açıkçası, dünyamızda bir iklim krizi yaşıyoruz.
Diğer bir rapor ise Uluslararası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) Altıncı Değerlendirme Raporu'dur (AR6). Bu raporun bilimsel analizlerini ve
uyarılarını net bir şekilde anlamalıyız. Raporun uzun ne var ki önemli bulgularını kısaca özetlemek gerekirse, küresel iklim
değişikliğinin feci sonuçlarından kaçınmak için küresel ortalama sıcaklık artışını 1,5 santigrat derece düşürmek ile sınırlamak istiyorsak, bizim şimdi gerekeni yapmamız gerekir. IPCC'ye göre
toplumun her alanında "hızlı, geniş kapsamlı ve benzeri görülmemiş değişiklikler" yapmak gerekiyor.
Sadece, yönetiminizin bilimsel olarak gerekli aciliyetle iklim eylemine en yüksek önceliği verdiğini günümüzde yeterli görmüyorum. Karbon nötrlüğü,
yönetiminizin planında "milli vizyon" seviyesinden "vaatler" seviyesine indirildi. Etkili ve zamanında iklim değişikliği azaltma
önlemlerini uygulama, yasalaştırma ve bunlara yatırım yapma konusunda başarısız olmamalısınız. Sera gazı emisyonlarını
azaltmak için gerekli çözümlerimiz ve kriterlerimiz zaten var. Karbon emisyonlarının düzenlenmesi ve
fiyatlandırılması, başta sanayi, elektrik üretimi, binalar ve ulaşım olmak üzere fosil yakıtlarının kullanımının yenilenebilir enerjilerle değiştirilmesi, enerji tasarrufunun ve verimliliğinin
artırılması, enerji sisteminde enerji depolama ve esnek kaynakların geliştirilmesi anahtar ve öncelikli politikalar olarak uygulanmalı.
Karbon nötr bir ekonomiye hızlı ve iddialı bir dönüşüm, dünyamızda ülkemizdeki iklimi yaşanabilir kılmak ve ekonomimiz için iyi olur.
Konuyla ilgili yabancı bir şirketti misal verirsek örneğin Hyundai Motor Group'un ABD'de 2025'e kadar 10 milyar dolardan fazla yatırım
yapacağını açıklamasının ardından ABD Başkanı Biden'in belirttiği gibi, "Elektrikli araçlar iklim hedeflerimiz için iyi ama aynı zamanda istihdam için de iyi işletmeler
gerektiriyor. Elektrikli araçlara ve pil üretimine agresif bir şekilde yatırım yapmanın yarın değil şimdi olması
gerektiği düşüncesindeyim. Fosil yakıtlardan uzaklaşmak ve enerji üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının ve
ulaşımda akülü elektrikli araçların kullanımının artırılması, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle küresel fosil yakıt fiyatlarının fırladığı günümüzde daha da önemli hale geldi.
Yönetilmek değil, bu değişen küresel pazarda liderlik etmek için, fosil yakıta dayalı
bir ekonomiden yenilenebilir enerjiye dayalı bir ekonomiye dönüşümü aktif olarak hızlandırmanız gerekiyor. Önümüzdeki
yıllarda yenilenebilir enerjilerde radikal bir artış olmazsa, sektörümüz ve ülkemizdeki şirketlerimiz rekabet gücünü kaybedecek ve yabancı yatırımı çekemeyeceğiz. Pek çok şeyden, iklimimiz ve ekonomimiz için yapabileceğiniz ilk iki şey var. Birincisi, somut bir yol haritasıyla birlikte iddialı bir yenilenebilir enerji genişleme hedefi belirlemek. 2030 yılına kadar elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin yüzde 20'sini oluşturma planınız, yaklaşmakta olan bir iklim felaketinden kaçınmak ve
Türk şirketlerinin küresel olarak rekabet edebilmesi için yeterli, ancak yenilenebilir elektrik sağlamak için kesinlikle yeterli değildir.
İkincisi, sektöre ve topluma
2035'ten itibaren içten yanmalı motorlu araçların yeni satışına izin verilmeyeceğine dair net bir sinyal vermek için seçim vaadinizi günümüzde yerine getirmenizdir. Otomobil endüstrisinin
geçişini olabildiğince adil ve kapsayıcı bir şekilde desteklemek için bunun cüretkâr bir plan tarafından takip edilmesi gerekiyor.
Son olarak, Greenpeace'in
uluslararası icra direktörünün yakın zamanda yazdığı bir açık mektupta vurgulandığı gibi, nükleer enerjinin sıcaklık artışını aşağıda tutma hedefine ulaşmak için yeterince güvenli, hızlı ve
uygun maliyetli olup olmadığını yeniden değerlendirmenizi şiddetle tavsiye etmek istiyorum.
Dünya nükleer endüstrisi
açıkça geriliyor. Önümüzdeki on yılda, şebekeye yeni bağlananlardan daha fazla reaktörün kapatılması
bekleniyor. Bu nedenle, nükleer enerjinin küresel enerji üretimindeki mevcut pay olan yüzde 10'u tutması bile zor.
Küçük modüler reaktörler
(SMR'ler) hala gerçeklikten uzak. SMR'lerin önümüzdeki on yılda küresel enerji sektörünün önemli ölçüde karbondan
arındırılmasına katkıda bulunması pek olası değildir. Yine, iklim eylemine en büyük önceliği vermek şimdi sizin için sizin bu
döneminizde başarısız olursa, bir daha asla şansımız olmayacak. İklim liderliğinizde dört gözle
bekliyoruz.
Saygılarımla
Berlin, 6 Haziran 2023