NX2 ve bakımı için ekipman. 1 ve 2 - reaktör bileşenlerinin taşınması için arabalar; 3 - uçak yapısı soğutma sistemi; 4 - personel için güvenli taşıma; 5 - römorklu mühimmat taşıyıcısı. Fotoğraf Modernmechanix.com
2'lerde, Amerikan şirketi Convair, diğer kuruluşlarla birlikte nükleer santralli stratejik bombardıman uçakları konusunda çalıştı. Yeterince ileri giden türünün son projesi NXXNUMX CAMAL'dı. Projeyi herhangi bir olasılıktan mahrum eden en cesur fikirlere dayanıyordu.
"Silah sistemi 125"
Ellili yılların ilk yarısında, çeşitli ABD kuruluşları çok sayıda araştırma yaptı ve nükleer motorlu uçaklar oluşturmak için bilimsel ve teknik bir temel hazırladı. Yakında, Hava Kuvvetleri, birikmiş deneyimi kullanarak bu tür teknolojinin geliştirilmesini başlattı. Böylece, 1955'in başında Silah Sistemi 125A Yüksek Performanslı Nükleer Güçlendirilmiş Uçak teması başlatıldı ("Nükleer santralli ve yüksek performanslı bir uçak").
WS-125A'nın ana yüklenicisi Convair'di. Projenin genel koordinasyonundan ve genel uçak sistemlerine sahip bir planör oluşturulmasından sorumluydu. General Electric, nükleer motor geliştirmek için görevlendirildi. Daha sonra, Pratt & Whitney elektrik santrali çalışmalarına dahil oldu.
Daha Eylül 1955'te Convair, reaktörü bir uçağa yerleştirme ve kullanma olasılığını gösteren NB-36H uçan laboratuvarını test etmeye başladı. Gelecek yılın başlarında GE, WS-125A için erken prototip motorları test etmeye başladı.
NX2'nin en son sürümünün düzeni. Convair belgelerinden şematik
İyi çalışma temposuna ve beklenen olağanüstü sonuçlara rağmen, müşteri WS-125A ile kısa sürede hayal kırıklığına uğradı. Zaten 1956'da, Hava Kuvvetleri atom bombacısının taviz vermediğini düşünüyordu. O zamana kadar, uçağın çok karmaşık ve aşırı derecede tehlikeli hale geldiği anlaşıldı - performanstaki kazanç, maliyetleri ve riskleri haklı çıkarmadı. Ancak program durdurulmadı. Deneyim kazanmak ve yeni çözümler bulmak amacıyla çalışmalar devam etti.
CAMAL projesi
Convair'de, gelecek vaat eden bir uçak projesi NX2 çalışma adını aldı. Ayrıca CAMAL (Continuous Airborne Missile Air Launcher - "Uzun görevler için füze gemisi") adını kullandı.
Ön araştırma, değerlendirme ve araştırma süreci birkaç yıl devam etti. Gelecekteki NX1960'nin nihai genel görünümünü ancak 2 yılına kadar oluşturmak mümkündü. Bu aşamada, kanatlı ve ileri yatay kuyruğu olan bir uçak yapılması önerildi. Özel bir elektrik santralinin kullanımıyla bağlantılı olarak, yerleşim, biyolojik koruma vb.Alanında birçok karakteristik yeniliğin sağlanması gerekliydi.
Uçağın son versiyonu, orta ve kuyruk bölümlerinde hava girişleri olan yan nasellerle desteklenen yüksek en boy oranlı bir gövdeye sahipti. Süpürülen kanadın orta bölümü gondollardan ayrıldı. Kanat, ön kenarın orta kısmında bir "diş" aldı. Gelişmiş mekanizasyon, arka kenardan geçti. Uçlar, dümenli büyük omurga şeklinde yapılmıştır. Aynı zamanda dümenli trapezoidal bir PGO sağladı.
General Electric tarafından geliştirilen motorlardan biri. Böyle bir ürün HTRE-3 standında test edildi. ABD Hükümeti'nin Fotoğrafı
Mürettebatı radyasyondan korumaya yönelik önlemlerden biri, kabinin ve elektrik santralinin maksimum ayrılmasıydı. Reaktörlerin gövdenin kuyruğuna yerleştirilmesi önerildi. Koruma elemanları doğrudan yanlarına yerleştirildi. Diğer ekranlar, kokpitin yanında veya planörün diğer bölümlerinde, insanları ve hassas ekipmanı kaplayacak şekilde yerleştirildi.
Atom motorları
General Electric ve Pratt & Whitney, farklı tasarım ve yeteneklerle NX2'de kullanılmak üzere çeşitli güç santrali seçenekleri sundu. Bu motorların sadece CAMAL programı bağlamında düşünülmemiş olması ilginçtir. Bu tür ürünler veya bunların modifikasyonları diğer uçaklarda uygulama bulabilir.
GE'nin X211 projesi, XMA-1A reaktörünü ve çift kompresörlü / ikiz türbinli sistemi birleştiren bir açık döngü motoru önerdi. Kompresörden gelen hava doğrudan çekirdeğe akmalı, 980 ° C'ye kadar ısınmalı ve türbin ve nozülden çıkmalıydı. Hesaplamalara göre böyle bir tasarım, minimum boyutlarla maksimum itme elde etmeyi mümkün kılmıştır.
P&W iki proje üzerinde çalıştı - X287 ve X291. Daha karmaşık bir kapalı motor sunuyorlardı. İçinde, reaktörden havaya ısı transferi, sıvı metal soğutuculu bir ara sistem tarafından sağlandı. Böyle bir motor daha karmaşıktı, ancak çevre için daha güvenliydi.
Bir rüzgar tünelindeki uçak modeli, 1960 Photo by NASA
Hesaplamalara göre, X211 motoru yakl. 6,1 t Geleneksel bir art brülörün varlığı, itme kuvvetini 7,85 tona çıkarmayı mümkün kıldı. Rakip "kapalı" motor, benzer teknik özellikleri daha yüksek güvenlik ile göstermek zorundaydı.
Nükleer motorların geliştirilmesi belirli sorunları çözmeliydi. Reaktör ve diğer birimlerin boyut ve ağırlık bakımından küçük olması gerekiyordu. Reaktörün aşırı ısınmadan ve çevredeki yapıların aşırı ısı ve radyasyonun olumsuz etkilerinden korunması da gerekliydi. Bir bütün olarak motorların ve uçağın bakımı için prosedürler sağlamak gerekiyordu.
NX2 geliştirildikçe, santralin görünümü değişti. Kanattaki motorlar ortaya çıktı ve kaldırıldı; gövdenin kuyruğundaki nozul sayısı değiştirildi. Projenin en son versiyonu, her biri bir reaktör ve iki gaz türbini ünitesi içeren iki nükleer motor üzerinde kararlaştırıldı.
İstenilen özellikler
En son versiyonun projesi, 50 m kanat açıklığına sahip 40 m uzunluğunda bir uçağın inşasını önerdi.Hesaplamalara göre, NX2 950 km'ye kadar irtifalarda 970-12 km / s hıza kadar uçabilir. Düşük irtifada hava savunmasını aşmak da mümkün olacaktır. Uçuş süresi 24 saati aşabilir, aralık - en az 20-22 bin km. Bir gün süren uçuş için yakl. 300 gr nükleer yakıt.
Aynı ürün farklı bir açıdan. NASA'nın fotoğrafı
Silahların yerleştirilmesi için büyük bir iç kargo bölmesi ve kanat altına süspansiyon sağlandı. Uçak, öncelikle stratejik amaçlar için modern ve gelişmiş bomba ve füzeler taşıyabilir. Büyük bir yakıt kaynağına ihtiyaç duymayan temelde yeni bir elektrik santrali nedeniyle, savaş yükünü önemli ölçüde artırmanın mümkün olduğu belirtildi. "Geleneksel" uçakta, bu parametre kalkış ağırlığının% 10'undan fazla değildi ve atomik NX2'de% 25'e kadar çıkması planlandı.
Bileşen testi
Gelecek vaat eden bombardıman uçağının tüm ana bileşenlerinin son görünümü, altmışların başında belirlendi. Bu nedenle, 1960 yılında NASA, bir rüzgar tünelindeki modelleri patlattı ve gövdeyi iyileştirmek için önerilerde bulundu. Özellikle ön yatay kuyruğu kullanma ihtiyacı doğrulandı.
Bu zamana kadar, gelecek vaat eden nükleer jet motorlarının testleri başlamıştı. EBR-1'deki Idaho Ulusal Laboratuvarı, GE motorlarını test etmek için HTRE-1 ve HTRE-3 olmak üzere iki stand inşa etti. Oak Ridge Laboratuvarı, P&W ürünü ile çalıştı. Birkaç stant üzerinde yapılan deneyler uzun sürmedi ve altmışlı yılların başlarında Convair ve ilgili kuruluşlar tüm gerekli motor verilerini emrinde tuttu.
Proje Finali
1960-61'de. Baş yüklenici Convair, NX2 CAMAL uçağını geliştirmeye ve iyileştirmeye devam ederken, müteahhitler enerji santrallerinin iyileştirilmesi ve diğer ürünlerin geliştirilmesi ile uğraştı. Yakın gelecekte proje malzemelerinin değerlendirilmek üzere müşteriye teslim edilmesi planlandı. Hava Kuvvetlerinin fikrini değiştirmesi ve projeye devam etme şansı hala vardı. Bu durumda, önümüzdeki birkaç yıl içinde, deneyimli bir bombardıman uçağı ortaya çıkabilir ve ondan sonra, hizmete alınması beklenmelidir.
HTRE motor test tezgahları kendimizi anmak için. Fotoğraf Wikimedia Commons
Ancak Hava Kuvvetleri fikrini değiştirmedi. WS-125A / CAMAL atom bombardıman uçağı projesinin çok karmaşık, pahalı ve tehlikeli olduğu ortaya çıktı. İşe zaten büyük miktarda para harcanmıştı, ancak proje henüz hazır değildi ve tamamlanması yeni masraflar ve belirsiz bir süre gerektiriyordu. Hem normal çalışma sırasında hem de kazalar sırasında güvenlik sorunları çözülmeden kaldı.
Genel olarak, NX2 projesi nükleer alanındaki diğer tüm gelişmelerle aynı sorunları yaşadı. havacılık... Bu yönün daha da geliştirilmesi uygunsuz kabul edildi ve Mart 1961'de cumhurbaşkanının kararıyla tüm çalışmalar durduruldu. 15 yıllık aktif araştırma ve 1 milyar dolarlık harcama gerçek bir sonuç vermedi. Hava Kuvvetleri atom bombardıman uçaklarını terk etmeye karar verdi.
İşin durdurulduğu sırada, Convair NX2 bombardıman uçağı yalnızca tasfiye için planlar ve modeller şeklinde mevcuttu. Ayrıca, bireysel birimlerin yerleşimleri yapıldı. Motorların gelişimi daha da ilerledi - stantta test edilmek için zamanları oldu. Daha sonra General Electric'in deneysel motorları kısmen söküldü ve devre dışı bırakıldı. Şu anda, iki HTRE standı kendilerine ait birer anıttır ve EBR-1'deki otoparkta yer almaktadır.
Amerika'nın genel olarak nükleer uçak geliştirme programı ve özellikle WS-125A projesi, ABD Hava Kuvvetleri filosunda radikal bir iyileştirmeye yol açmadı. Ancak, bol miktarda veri ve kritik uzmanlık ürettiler. Ayrıca doğru sonuçları çıkarın ve taviz vermeyen yönü zamanında kapatın, kendinizi gereksiz maliyetlere, operasyonel sorunlara ve çevresel felaketlere karşı sigortalayın.