Bilim insanlarının bilimsel bir problemin çözümünde takip ettiği yol sırasıyla şu şekilde olabilir:
- Bilimsel çalışmanın ilk aşaması problemi belirlemektir.
- Problem belirlendikten sonra problemin durumunu açıklayan verileri elde etmek için deneyler, gözlemler ve incelemeler yapılır.
- Bilimsel bir problemin verilere dayalı olarak geçici bir çözüm üretilir. Bu olaya hipotez kurma denir. Bilimsel bir hipotez incelenen probleme bir ölçüde cevap verebilmeli, eldeki tüm verileri içermeli ve birtakım deneylerle geçerli olup olmadığı test edilmelidir.
- Hipotezlerin test edilmesi için deneylere ihtiyaç vardır. Çünkü hipotezin iyi olup olmadığı deneylerle anlaşılır. Deneyler genelde kontrollü bir şekilde yapılır. Biri hariç diğer tüm değişkenlerin sabit tutulduğu, böylece değiştirilen faktörün gerçek etkisinin kolayca anlaşılabileceği deney çeşidine kontrollü deney denir.
- Deney ve gözlemlerin hipotezi doğrulayıp doğrulamadığı kontrol edilir.
- Hipotez doğrulanmıyorsa işlemlere tekrar baştan başlanır. Hipotez değiştirilerek tekrar deney ve gözlemler yapılır.
- Hipotez doğrulanıyorsa geçerlidir, sonuçlar kamuoyuna duyurulur. Duyurular bilimsel makaleler ve basın toplantısı şeklinde yapılır. Bu çalışma yönteminin haricinde deney ve gözlemler yapılmadan yapılan açıklamalar bilim çevrelerince dikkate alınmaz. Bu hareketler popülizm olarak görülür.