Tokenizasyon, somut veya maddi olmayan değeri olan bir şeyi dijital belirteçlere dönüştürme işlemidir. Gayrimenkul, hisse senetleri veya sanat gibi maddi varlıklar belirtilebilir. Benzer şekilde, oy hakları ve sadakat puanları gibi maddi olmayan varlıklar da tokenleştirilebilir. Avios’u, geleneksel kredi kartı endüstrisi tarafından token haline getirilmiş sadakat puanlarının bir örneği olarak görüyoruz.
Bununla birlikte, bir blok zincirinde belirteçler oluşturulduğunda, belirteçlerin önceki yinelemelerinin elde edemediği bir şeffaflık düzeyi eklerler. Tokenleştirmeyi deneyen birkaç banka var. Ancak, bankacılıktaki kullanım durumlarına dalmadan önce, tokenizasyonun finansal hizmetlere getirdiği niteliksel avantajları anlamak faydalı olacaktır.
Büyük finansal kurumlar kripto alanına girerken, saklama ve Kara Para Aklamayı Önleme analitiği ve uyumluluğu gibi konulara özel önem veriyorlar. Şimdi, FTX’in dramatik çöküşüyle birlikte, tokenleştirmenin temel niteliksel faydaları bir kez daha gündemde.
Likidite
Gayrimenkul, en likit olmayan varlık sınıflarından biridir. Bir mülkün değeri birkaç milyon dolar olduğunda, mülkün alınması ve satılması zaman alabilir. Şimdi, her bir belirteç mülk sahipliğini temsil eden 1 milyon dolarlık bir evin tokenize edildiğini hayal edin. Bu belirteçler piyasada satın alınabilir olduğunda, 100 alıcının her biri mülkün mülkiyetini satın almak için 10.000 $ yatırım yapabilir.
Bu, doğal olarak, likit olmayan varlıkların satılma kolaylığını artırır, çünkü tokenize edilmiş varlıklarla fraksiyone mülkiyet mümkün olur. Yielders gibi fintech firmaları, blok zincir teknolojisini kullanmadan gayrimenkulün kısmi mülkiyetini zaten uyguluyor. Ayrıca, özel sermaye ve risk sermayesi gibi likit olmayan varlık sınıfları da tokenizasyondan yararlanabilir.
Gayrimenkul veya sanat eseri gibi likit olmayan bir varlık tokenize edildiğinde, tüm varlık sınıfı yaratılan likiditeden yararlanır. Aynı zamanda sağlıklı bir ikincil piyasaya izin verir ve bu varlıkların daha iyi değerlenmesi için daha fazla veri oluşturur. Reinno ve Realt gibi platformlar, küresel yatırımcılara tokenize edilmiş gayrimenkullere erişim sunar.
Bir mülk sahibi olarak bu, tüm mülkü satmak yerine mülkün sadece bir kısmını jetonlarla satma seçeneklerini açar. Yatırımcı açısından bakıldığında, Brezilya’da 1000 doları olan biri Manhattan’da mülke yatırım yapabilir.
Örneğin, Realt yatırımcılara tokenleştirilmiş mülkler sunar. Platformlarında listelenen mülklerin maliyeti birkaç yüz bin dolardan birkaç milyona kadar çıksa da, bunlar tokenize edilir ve her bir jetonun değeri 50 dolardan az olabilir. Bu, dünyanın çoğu yerindeki ilgili yatırımcılar için son derece uygun fiyatlı hale getirir.
Benzer şekilde, daha pahalı NFT ve sanat koleksiyonları için misli olmayan tokenlerin (NFT) kısmi mülkiyeti yaygınlaştırılıyor. Likit olmayan bir varlık için likit ikincil piyasanın bir sonucu olarak, şeffaf arz ve talep dinamikleri nedeniyle fiyatlandırma da kolaylaşır.
Likidite riski yönetimi
Bu faydalara ek olarak, finansal hizmetler kuruluşlarındaki likidite riski yönetimi de tokenizasyondan yararlanabilir. Bu fayda, FTX çöküşünden ve burada tokenizasyonun nasıl yardımcı olabileceğinden çok daha net.
FTX çöküşünün altında yatan birkaç sorun vardı ve bunların en önemlisi, geçici FTX Token’ı (FTT) teminat olarak kullanan iş modelinden kaynaklanmadı. Ancak, müşterilerin görebileceği şeffaf kontroller ve dengeler yürürlükte olsaydı, hafifletici önlemler zamanında alınabilirdi.
En son: Metaverse’deki festivaller: Web3 projeleri kültürü sanal ortama nasıl taşıyor?
FTX, yolculuklarının hiçbir noktasında yükümlülüklerini yerine getirmek için ne kadar likit varlıkları olması gerektiği konusunda şeffaflık yaratmadı. Sonuç olarak FTX, kullanıcı fonlarını (yükümlülüklerini) yatırımları (likit olmayan varlıklar) için yeniden kullanmayı başardı. Hem varlıkların hem de yükümlülüklerin tokenleştirilmesi, gerçek zamanlı olarak bir likidite açığı gösterecek ve piyasayı yaklaşmakta olan kriz konusunda uyaracaktı.
FTX çöküşünden sonra, birkaç merkezi kripto borsasından rezerv kanıtı sağlamak için acele bir çaba gösterildi. Bununla birlikte, rezerv kanıtı yalnızca bir firmanın borçlarını karşılayacak bazı varlıklara sahip olduğunu gösterir.
Eşit derecede önemli bir yetenek, yükümlülüklerin kanıtıdır. Bir firma şeffaf bir şekilde 1 milyar dolarlık rezerve/varlığa sahip olduğunu gösterebiliyorsa, ancak 10 milyar dolar olabilecek yükümlülükleri herkesin görebileceği şekilde net değilse ödeme gücü sorgulanıyor demektir.
Yükümlülükler etrafında şeffaflık yaratmanın zorluğu, firmaların genellikle fiat para birimlerindeki borç artışları yoluyla kendilerini kapitalize etmeleridir. Bu araçlar tokenleştirilmediğinden, gerçek zamanlı ödeme gücü gösterilemez. Bu nedenle, gelecekte FTX benzeri bir olaydan kaçınmak için borsaların varlık ve yükümlülüklerin kanıtını sağlaması gerekecektir.
FTX destanından açıkça anlaşılan tokenleştirmenin kilit niteliksel yönlerinden biri, “ödeme gücünün kanıtı” dır. Belirteçleştirmenin getirdiği şeffaflık, bir firmanın ödeme gücünün gerçek zamanlı olarak değerlendirilmesine de yardımcı olabilir. Bir bankanın hem varlıkları hem de yükümlülükleri tokenleştirilebilirse, firmanın yükümlülüklerini yerine getirmek için yeterli varlığa sahip olup olmadığını anlamak için zincir üstü analitik kullanılabilir.
Demokratikleşme
Varlıkların tokenleştirilmesi, onları perakende yatırımcılar için daha erişilebilir hale getirir. Daha önce verilen örnekte, 10.000 doları olan bir yatırımcı, birinci sınıf bir yerde milyon dolarlık bir mülkün hissesine sahip olabilir ve değerindeki artıştan faydalanabilir. Tokenizasyon olmadan, iyi getiri sağlayan büyük bilet varlıklarına katılamazlar.
Bu, özellikle yalnızca özel bankacılık müşterileri için mevcut olan ürünlere erişmek isteyen yüksek net varlığa sahip kişiler için geçerlidir. Geçmişte cazip getiri profillerine sahip ürünler sadece kurumsal yatırımcılara sunuluyordu. Yüksek net değere sahip ve sofistike yatırımcılar bile bu varlıklara erişim sağlamakta zorlanır.
Yeterlik
Finansal hizmetler firmaları ve bankalar varlık tabanlarını tokenize ederken, blockchain’in sunduğu anlık kesinlik, gerçek zamanlı olarak sermaye sağlıklarıyla nerede durduklarını görmelerine yardımcı olabilir. Eskiden (T+2) olarak adlandırılan iki gün süren yerleşimler artık anlık olabiliyor. Bu, hem operasyonel hem de sermaye verimliliği sunar.
Kuruluşlar, sermaye kullanım düzeylerini kesin olarak değerlendirebilir ve sermayelerini dağıtmak için hızlı ve karlı kararlar alabilir. Piyasa krizi zamanlarında, aynı yetenek sermayeyi yönetmeye ve riskleri azaltmaya yardımcı olabilir.
Tüm bu iddia edilen faydalarla birlikte, tokenleştirmeyi deneyen bankalar ve finansal hizmetler firmaları nelerdir?
JPM madeni para
JPM Coin, JPMorgan’ın ABD doları stablecoin versiyonudur. JPM Coin şu anda prototip aşamasındadır ve JPMorgan’ın kurumsal müşterileri arasında para transferi için denenmekte ve test edilmektedir. JPM Coin, dolar prototipinin başarılı olması durumunda diğer para birimlerinde piyasaya sürülebilir.
Banka tarafından açıklandığı gibi, bu alıştırmaya katılan kurumlar genellikle üç adımlı bir işlem süreci izler.
- Kurumlar JPMorgan’da bir mevduat hesabı açar ve bu hesaba USD yatırır. Eşdeğer miktarda JPM Parası alırlar.
- Kurumlar, JPM paralarını küresel olarak JPMorgan müşterisi olan diğer kurumlara transfer edebilir. Bu sadece bir para birimi işlemi veya JPM Paraları ile ödenen bir menkul kıymet işlemi olabilir.
- Alıcı kurum, JPM Paralarını USD karşılığında kullanabilir.
Düzenleyiciler henüz JPM Coin’i onaylamadı. Yalnızca kapsamlı yasal onay alındıktan sonra perakende kullanım için başlatılabilir.
Depository Trust ve Clearing Corporation (DTCC)
DTCC, farklı varlık sınıfları için merkezi bir takas ve mutabakat şirketi olarak hareket eden ABD merkezli bir kuruluştur.
2021’in 4. çeyreğinde DTCC, özel piyasa menkul kıymetlerinin tokenizasyon yoluyla ihracını, transferini ve hizmetini kolaylaştıracak bir platform duyurdu. Platformu uygulamanın yanı sıra, özel piyasa varlıklarında ortak bir piyasa altyapısı ve standartları da sağlarlar.
Belirteçleştirmenin niteliksel yönlerinde tartışıldığı gibi, özel sermaye ve risk sermayesi gibi varlık sınıfları oldukça likit olmayan ve erişilemez olabilir. Sonuç olarak, özel menkul kıymetler için ikincil piyasa oldukça gelişmektedir.
Bu menkul kıymetlerin tokenleştirilmesi ve piyasa standartlarının sağlanması, bu varlık sınıfları içindeki likiditenin iyileştirilmesine yardımcı olabilir ve aynı zamanda ödemelerde verimlilik sağlanmasına yardımcı olabilir. DTCC, Ethereum blok zinciriyle başlamıştır, ancak platform blok zincirinden bağımsız olabilir. Pazar talebine göre hem halka açık hem de özel blok zinciri desteği sunmayı planlıyor.
ADDX
ADDX, şu anda hem akredite yatırımcıların hem de kurumsal yatırımcıların katılmaya uygun olduğu özel piyasa menkul kıymetlerini tokenleştirme çabalarına öncülük eden Singapur merkezli bir blockchain girişimidir.
Son zamanlarda: Stablecoin’ler FTX kripto piyasası bulaşmasında ne kadar istikrarlı?
Varlıklar risk sermayesi fonlarını, özel kredi fonlarını, emlak fonlarını, ESG tahvillerini ve daha fazlasını içerir. Bu tür kurumsal yatırım araçlarına erişim, geçmişte seçilmiş birkaç kişiyle sınırlıydı. Belirteçleştirme yoluyla kısmi mülkiyet sayesinde, net değeri 2 milyon Singapur doları (1,47 milyon $) olan akredite yatırımcılar bu varlıklara katılabilir.
Bankaların sonu mu?
Bazıları, dijital varlıkların ve Web3’ün bankaların sonu olacağını iddia ediyor, ancak bu tür finansal kurumların geçmişte kalmasını beklemek gerçekçi değil. Ve yine de, bankalar muhtemelen güçlü kalacak olsa da, bugün bildiğimiz şekliyle bankacılık muhtemelen daha iyiye doğru değişecek.
Önümüzdeki birkaç on yıl içinde, büyük ölçüde dijital varlıklardan ve bunların altında yatan tasarım ilkelerinden ilham alan, işletme ve iş modeli değişikliklerine uğrayabilecek bankacılığın çeşitli unsurları var.