Kira sözleşmelerinin yenilenmesi durumunda kira bedelinde meydana gelecek artışlar, Borçlar Kanunu ile ÜFE enflasyon oranlarına bağlanıyor. Buna göre yapılacak artış oranı ÜFE oranını geçemiyor. İşte Borçlar Kanunu kira artışı...
Borçlar Kanunu kira artışı!
Kira bedelinin belirlenmesi ve kira sözleşmelerinin yenilenmesi halinde kira artışının hangi oranda yapılacağı ile ilgili hususlar Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenleniyor.
Borçlar Kanunu kira artışı hükümlerine göre, kira bedelinde yapılacak artış o dönemde açıklanan ÜFE oranlarından fazla olamıyor. Buna göre ev sahipleri kira bedelinde diledikleri miktarda zam yapamıyor. Konu ile ilgili yasal düzenlemeler aşağıda sıralanıyor:
Kira bedeli
I. Genel olarak
MADDE 343- Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz.
II. Belirlenmesi
MADDE 344 - Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.
Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.
Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.
Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanır.
Yukarıda verilen Borçlar Kanunu kapsamındaki "Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir." hükmünden de anlaşılacağı üzere, kira artış oranları ÜFE oranlarından yüksek olamıyor.