Bu bir “çocuk kitabı” değildir!
Yıldıray KARAKİYA
Küçük Prens’in Güzel Hikâyesi adlı bu nefis kitap, öykünün tam metninin yanı sıra, Antoine de SaintExupéry’nin yazdığı ama yayımlanmayan bir bölümü, karakterin tüm gelişimini gösteren orijinal Küçük Prens çizimlerini ve Küçük Prens üzerine yazılmış makaleleri içeriyor.
René Magritte’in bir pipo imgesinden ibaret olan tablosunu bilir misiniz? Resmin altında, “Bu bir pipo değildir,” yazar. İlk okuduğumdan beri değil de, okuduğumu anlamaya başladığımdan beridir, bir Küçük Prens kitabını alıp bir kitapevinin çocuk bölümündeki raflardan birine koymak ve altına, “Bu bir çocuk kitabı değildir!” yazmak isterim.
Yetmiş yıl önce, 1943 yılında yayımlanan Küçük Prens, dünyanın neredeyse tüm dillerine çevrildi. Tiyatroya, sinemaya, müzikale, çizgi romana uyarlandı. Hakkında kitaplar yazıldı. İnsana okumayan, duymayan, görmeyen kalmamıştır gibi geliyor.
Nedir bu kitabın bu kadar okunmasının nedeni?
Günlerden bir gün, bir uçak Büyük Sahra Çölü’ne zorunlu iniş yapar. Pilot, tek başına çölün ortasında, uçağı tamir etmek zorundadır. Gece, kendisinden koyun çizmesini isteyen bir çocuk sesiyle uyanır. Hayır, bu bir rüya değildir; çölün ortasında bir çocuk vardır ve pilotumuzdan bir koyun çizmesini istemektedir Kimdir bu çocuk? Bana göre Küçük Prens, çölün ortasına düşmüş bir pilot ile Asteroid B 612’den gelmiş atkılı bir çocuk arasında geçen bir kitap değildir. Bana göre Küçük Prens, içinde örselenmiş bir çocuk taşıyan bir yetişkinle aynı yetişkinin örselenmiş çocukluğu arasında geçer. Böyle söylüyorum ama bir yandan da biliyorum ki herkesin Küçük Prens’i kendine. Öte yandan Mavibulut Yayınları öyle bir Küçük Prens kitabı yayımladı ki…
Küçük Prens’in Güzel Hikâyesi adıyla yayımlanan kitap, öykünün tam metninin yanında, Antoine de SaintExupéry’nin yazdığı ama yayımlanmayan bir bölümü, farklı zamanlarda yapılmış ve karakterin tüm gelişimini gösteren orijinal Küçük Prens çizimlerini ve Küçük Prens üzerine yazılmış bir sürü makaleyi içeriyor.
Kitap, “Amerika’da Doğan Yapıt” başlıklı bölümle açılıyor. Alt başlığı “Küçük Prens’in kısa yayımlanma serüveni” olan bölüm, Alban Cerisier tarafından yazılmış. İlk olarak ABD’de yayımlanan Küçük Prens’in ortaya çıkış öyküsü, yazarının fotoğraflarıyla ve çizimleriyle birlikte sunuluyor. Yayımlanmamış bölüme ayrılan sayfaların ardından, “Küçük Prens’in Arkadaşları” adlı bölüm geliyor. Bölüm, Saint-Exupéry’nin eşinden İngilizce öğretmenine kadar Küçük Prens ile bir biçimde temas etmiş kişilerin anılarından, alıntılardan oluşuyor. SaintExupéry’nin anıları ve suluboya çizimlerinin ardından, öykünün tam metni geliyor.
Hepsi bu kadar değil elbette. Tüm bunların ardından, beni asıl korkutan bölüm başlıyor. “Küçük Prens’i Okumak” adlı bu bölüm; “Küçük Prens’in Evreni”, “Küçük Prens’in Konusu”, Küçük Prens Efsanesi” adlı makalelerden ve Morpurgo’dan Miyazaki’ye, Pef’ten Quentin Blake’e birçok kişinin yorumlarından oluşuyor. Gerçek bir hazine olan bu bölüm, mübalağanın topuzunu kaçırma pahasına söylüyorum, aklıma bir otopsi masasını getiriyor. Dedim ya, “Herkesin Küçük Prens’i kendine,” diye; işte bu da benim kendi Küçük Prens’imi koruma isteğimin bir yansıması.
Peki, bütün bunlar, “Küçük Prens neden çok okunuyor?” sorusuna yanıt vermeye yetiyor mu? Bana göre yetmiyor. Her okurun kendine has bir yanıtı olduğuna inanıyorum. İşin sırrı burada bence! Küçük Prens bir nedenle, her okuyanın bir yerine değiyor. Genelleyecek olursam, Küçük Prens bir biçimde, her okuyanın içindeki çocuğa değiyor.