Dominic Dominicovich Sevruk'un adı basında çok az belirtiliyor ve teknik aydınların çevrelerinde bile pek yaygın olarak bilinmiyor. Bu arada, ülkemizde sıvı roket motorlarının (LRE) yaratılmasının kökeninde durdu ve ulusal astronotiğin gelişimine katkısı çok ağırdı.
Seri üretim için kabul edilen ilk RD-1HZ uçak sıvı motorunu oluşturmak zorunda olduğumuz Sevruk'a aittir. Kırklı yılların başından itibaren, baş tasarımcı V. Glushko yakıt yakmak, yanma odasını soğutmak, itme ve diğer sorunları hesaplamakla meşguldü. Vekili D. Sevruk, motor düzenini ve düzenini geliştirdi, farklı yüksekliklerde çoklu güç sağlayan, zemin testleri için bir stant oluşturan ve bu LRE'nin Pe-2 uçağında uçtan uca şahsen uçuş testlerini yapan bir kimyasal motor ateşleme sistemi tanıttı.
D. Sevruk Temmuz 2 1908'te Odessa'da doğdu. Çocuklukta, çok dolaşmak zorunda kaldı - ailesi, devrimci faaliyetlerde bulunduğundan aile, ikamet yerini değiştirmek zorunda kalıyordu. 1932'te Dominic Sevruk, çalışmalarını Moskova Elektroteknik Enstitüsü'nde tamamladı.
Mühendislik alanındaki başarılı bir yıllık çalışmanın ardından, S. Gorbunov ve A. Tupolev'in tavsiyesi üzerine Sevruk, Merkez Havacılık Motorları Enstitüsü'ne (CIAM) kabul edildi. Kısa süre sonra uçak motorlarının çalışma süreçlerini incelemesi için elektrofizik laboratuvar başkanlığına atandı. Orada bir dizi orijinal araştırma yapabildi.
Ancak 1938'teki yaratıcı çalışma tutuklama ile yarıda kesildi. Kolyma kampında zaman geçirdi. Orada bile, Dominic Dominicovich bir mühendis olmaya devam etti. Bir ZIS-20 kamyonda yakıt tüketimini% 5 oranında nasıl azaltacağı ile karşılaştı. Sevruk teklifini NKVD'nin teknik departmanına iletmeyi başardı. NKVD personeli, teklifin önemini anladı ve kamp komutanına mahkumun çalışmalarına müdahale etmemesini söyledi. D. Bu yönde çalışmaya devam eden Sevruk dikkat çekici sonuçlar elde etti: benzin tüketimi% 25-40% 'e göre beklenenden daha fazla azaldı. Yol boyunca, inovatöre sürücülerden güçlü bir saygı duyulmasını sağlayan kamyon şoförleri kabininin ısıtılması sağlandı.
NKVD’nin 1940’in sonundaki liderliği emriyle, “sharagu” denilen Kazan özel hapishanesine götürüldü. Mahkumlar orada çalıştı, birkaç sivil mühendis ve teknisyenin yardımı ile yeni teknoloji örnekleri yarattılar - uçaklar, uçak motorları, aletler.
Böylece, Şubat 1941'tan Sevruk, başının Albay V. Beketov olduğu tasarım bürosunda çalışmaya başladı. Dominik Dominikovich, SSCB LRE'de ilk resmi sınavı olan Rocket Scientific Research Institute (RNII) adlı genç bilim adamı Valentin Petrovich Glushko grubunda çalışmış ve resmi tezgah testlerini geçmiştir - motor ORM-65.
V. Glushko, Sevruk ile birlikte, oksitleyici olarak nitrik asit ve yakıt olarak traktör gazyağı kullanan daha güçlü LRE'ler geliştiriyordu. Otonom bir üç odalı motor 900 kgf oluşturması gerekiyordu. Ancak Sevruk, bir uçak tek odalı roket motoru olan 300 kg'yi uçak motorundan bir pompa tahriki yapmaya ikna etti. Böyle bir motor savaş günlerinde ülkeye fayda sağlayabilir. Motorların hidrolik ve elektrik devrelerini, ateşleme sistemini (başlatma) geliştirdi, motor düzenini yaptı ve ayrıca ünitelerin ve tüm LRE'nin deneysel gelişimini (testini) yönetti. Yeni sıvı yakıtlı roket motoru başlangıçta çok az güvenilir olduğundan ve patlamalara yatkın olduğu için, Sevruk bu konuda çok savaştı: kusurun nedenlerini ortadan kaldırdı.
Kısa sürede baş tasarımcı yardımcılığına atandı. Sevruk muazzam ve çok yönlü yeteneklere sahipti. İyi bir kimyager, bilgili bir tamirci, mükemmel bir elektrikçi, yüksek nitelikli bir ısı mühendisi ve fizikçi ve aynı zamanda mükemmel bir deneyciydi. Meslektaşlarına göre, Dominic Dominicovich, o sırada başka hiç kimse gibi, test sonuçlarını analiz edebildi ve bunlara dayanarak kararlar alabildi. Bununla birlikte, bazen, tüm meraklılar gibi hızlı temperli ve sıcaktı, ancak her zaman yardımsever, pratik tavsiyelerle cömert davrandı.
RD-1 motoru (aynı endeks daha sonra geliştirildi, 1944'te A. Isaev tarafından, BI-1 uçağının motoru) uçuş testleri için hazırlandığında, Glushko NKVD'ye esir Korolev'i kendisine ortaktan bildiği için gönderme isteği ile döndü. otuzlu yıllarda çalışmak. S. Korolev'in roket konusundaki çalışmalarını bilen Sevruk'un ısrarı oldu. Sergey Pavlovich Kazan'a geldi. Hemen küçük bir mühendis grubunun başında, Pe-1 dalış bombacısı için RD-1 hızlandırıcı RU-2'i temel alan bir tahrik sisteminin tasarımına geçti.
Hızlandırıcı üretildi ve uçuş testleri D. Sevruk tarafından topçu-telsiz operatörü yerine Pe-2'de bulunan ve LRE'nin çalışmasını kontrol eden bir pilot tarafından yapıldı.
Bir zamanlar neredeyse trajik bir şekilde sona eren ilginç bir durum vardı. Pe-2'in ilk uçuşlarından birinde, Kazan'ı saran uçaksavar topçular uçağın yüksek hızında alarma geçtiler ve kuyruğundan çıkan bir ateş püskürtü ve ateş etmeye başladılar. Neyse ki, uçuş tırmanışı test etmekti. Makinenin yüksekliği sürekli ve aniden değişti ve bu da uçaksavar topçularının "başarısını" önledi. Uçak, Gorbunov fabrikasının havaalanına güvenle indi.
OKB şefi Albay V. Beketov'un uçaksavar birimlerini deneysel uçuş konusunda uyarmayı unuttuğu ortaya çıktı. Hemen uçakta bulunan Sevruklu Sevruk, eksik görüşlü patrona olan tutumunu dile getirdi. Beketov'un, Sevruk'un “önerisini” sonuçsuz bıraktığı ve (demokratik korku hikayeleri ruhuyla) “mahkumu kamp tozu ile karıştırmadığı” not edilmelidir.
Duruşmalara devam edildi. Resmi belgede tanıklık etti: “22 Ağustos’tan 18’a Kasım ayındaki 1943’e, pilot Vasilchenko’dan oluşan mürettebat, denizci Baklanov (veya onun yerini alan Lashkevich) ve deneyci Sevruk, Pe-40’in LRE ile birlikte 2 uçuşlarını yaptı. Bununla birlikte, hava ile ateşlemenin (elektroslablardan) yüksek bir rakımda güvenilir bir motor çalıştırma sağlamadığı ortaya çıktı. Daha sonra Sevruk, nitrik asitle temas ettiğinde ateşlenen başlangıç yakıtı enjeksiyonunu (% 23% karbinol ve% 75 benzin karışımı) kullanarak, farklı bir sistem olan kimyasal ateşleme geliştirmeye başladı. Bu, motor düzeninde önemli bir değişiklik gerektiriyordu, ek birimlerin tanıtılması, ancak Dominic Dominikovich, kısa bir süre içinde küçük bir grup çalışanla, 24 saat çalışarak, görevle başa çıkabildi.
Kimyasal ateşleme sistemi LRE'nin 5000 m'ye kadar herhangi bir yükseklikte çoklu aktivasyonunu sağlamıştır Yeni motor RD-1ХЗ endeksini almıştır. Tezgah ve uçuş durumu testlerinden vazgeçti ve ülkemizdeki LRE uçaklarında ilk oldu. Temmuz ayında, V. Glushko, D. Sevruk, S. Korolev de dahil olmak üzere RD-1944HZ'yi yaratan “Sharaghi” çalışanlarının bir parçası olan 1 piyasaya sürüldü. Ve 1945'te, tasarım bürosunun kilit çalışanlarından bazıları sipariş aldı. En Büyük Ödül - İşçi Sandığı Nişanı - iki kişi kazandı: V. Glushko ve D. Sevruk.
Tasarım bürosunda çalışmalarına devam eden Dominic Dominicovich, Kazan Havacılık Enstitüsü'ndeki roket motoru departmanının başına geçti. Gelecekte, çoğu zaman pedagojik aktiviteye döndü: Zhukovsky Hava Harp Okulu, Bauman Moskova Yüksek Teknik Okulu, Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü'ndeki Yüksek Mühendislik Kurslarında ders verdi.
Savaşın sona ermesinden sonra, Hava Kuvvetleri görevlileri üniforması giymiş V. Glushko da dahil olmak üzere tasarım bürosunun üst düzey yetkilileri, yakalanan materyalleri incelemek için Almanya'yı mağlup etmek için uzun bir yolculuğa gönderildi. Ayrıca oraya albay üniformasıyla gitmeyi teklif eden D. Sevruk, Moskova'daki S. Lavochkin ve A. Yakovlev savaşçılarındaki RD-1HZ motorunun uçuş testlerini bitirdiği için gitmeyi reddetti. Ve Ağustos 18'teki 1946'in bir sonucu olarak, S. Lavochkin tarafından tasarlanan bir 120Р uçağının gösteri uçuşu, sıvı yakıtlı bir roket motorunun da dahil olduğu Tushin'deki bir havacılık festivalinde gerçekleşti. Binlerce seyirci etkileyici bir gösteriye tanık oldu.
Aynı yıl Bakan havacılık Khrunichev endüstrisi önemli bir karar verdi: Glushko Tasarım Bürosunda oluşturulan güçlü roket motorlarının üretimi için Moskova yakınlarındaki uçak fabrikalarından birini transfer etmek. 1946 sonbaharında, OKB takımının çoğu Kazan'dan Khimki'ye taşındı. Dominic Dominicovich araştırma ve deneysel çalışmaları denetleyen ilk baş tasarımcı yardımcısı olmaya devam etti. Hydroaviaprom, fikirlerine ve aktif katılımına dayanarak, güçlü roket motorları için bir yangın testi laboratuvarı olan Sovyetler Birliği'nin ilk standını tasarladı. Bu yapı çok kısa sürede inşa edildi. Bu ilk, ancak Sevruk'un tek beyin çocuğundan çok uzaktı.
Liderliği altında, çalışma yöntemleri, günümüzde kullanılan motorları ve ayrı birimlerini "sonlandırma". O sırada Sevruk, Kapustin Yar'daki Kraliçe R-100Е ve B-101-A fırlatma sahasının jeofizik ve iç roketlerinde kullanılan güçlü RD-1 ve RD-2 roket motorlarının çalışması üzerinde de uçuş testleri ve kontrolü yaptı.
1952'in sonunda, Sevruk, yeni oluşturulan OKB-3'un motor tasarımcısı olarak atandı, burada OKB-88'in baş tasarımcısı S. Korolev idi. Liderliği altında, temelde yeni ürünler yaratıldı - yüksek hızda LRE, LRE yakıt enjeksiyon sistemleri için toz basınç akümülatörleri ve LRE'li yeni bir uçak hızlandırıcısı üretime sokuldu ve üretime herhangi bir yükseklikte açılabildi. Bu roket motorunu G. Lozino-Lozinsky ekibi ile birlikte kullanarak, tahrik sistemi MiG-1 avcı uçağı avcı uçağının bir varyantı için geliştirilmiştir. Doğadan bağımsız olarak, Sevruk'un askeri-endüstriyel komisyondan en üst düzey yöneticilerin bile tasarım bürosunun teknik politikasına müdahaleye tolerans göstermediği ve bunun elbette faaliyetlerini karmaşıklaştırdığı söylenmelidir.
1952’te Sevruk, taktik kompleksi 3K7 “Kite” ın 2P5 roketi için motoru tasarlamaya başladı. Testler Temmuz 1954'ten itibaren lansman standından yapıldı. Kompleksin seri üretimi 1957'ta başladı. Kompleksin araçları defalarca Moskova'daki Kızıl Meydan Geçitlerine katıldı.
1959'ten bu yana, SSCB Bilimler Akademisi (OKB "Zarya") Motor Enstitüsü'nün müdürü olan Sevruk, Moskova Havacılık Enstitüsü ile uzun ve verimli bir işbirliği başlattı. "Elektrik tahrik motorları ve enerji santralleri teorisi" bölümünün organizasyonuna katkıda bulundu. Ve OKR “Zarya” nın baş tasarımcısı olarak, Korolev Tasarım Bürosunda öngörülen gemilerde uzun menzilli insan uçuşları için iyon ve plazma motorları üzerinde çalışmaya devam etti.
1965'teki uzun bir hastalıktan sonra, Dominic Dominicovich tekrar saflara döndü - yine Bilimsel Araştırma Enstitüsü-88'e, o zamana kadar TsNIIMash adını verdi. Sevruk'un geliştirdiği teknik görevlere göre, uzay uçuşları için karmaşık çalışma koşullarının yeniden üretilmesine olanak sağlayan benzersiz test tezgahları oluşturuldu: vakum, radyasyon, titreşim, hızlanma, hatta ağırlıksızlık. O zamanki teorik ve pratik faaliyetleri aynı amaca hizmet ediyordu - uzay nesnelerinin maksimum güvenilirliğini sağlamak için zemindeki yapıların kapsamlı bir şekilde doğrulanması, bu da büyük kamu fonları biriktirmelerine izin verdi.
1972'ten 1988'e kadar, yıl zaten Teknik Bilimler Doktoru idi. Profesör D. Sevruk, Moskova Havacılık Enstitüsü "Uzay Aracı Enerji ve Enerji Fiziği Tesisleri" bölümüne başkanlık etti. Nükleer enerji kullanarak gelecek vaat eden santrallere çok dikkat etti, ancak yalnızca gerçekten yaratılabilecek olanlara.
Bölüm liderliğinden ayrıldıktan sonra, Dominic Dominicovich enstitüde çalışmaya devam etti. Hayatının son günlerine kadar, alışkanlıkla neşeli, enerjik ve ilginç fikirlerle doluydu. Dominic Dominicovich Sevruk 14, yılın Eylül 1994'unda öldü.
Kaynaklar:
L. Vasilieva, V. Rakhmanin D.D. Sevruka ve V.P. Glushko // Motor. No.3 (21). 2002 C. 42-44.
Konovalov B. Kazan Sharashka Tutsağı. Kozmik başarılarımız nerede başladı? Moskova Akşamı. 2001. No.192 (23263).
Edelman A. Dvigatelist // Havacılık ve Kozmonotek. 1995. №3-4. C. 42-43.
Rusya'da İlk M. Havacılık. M.: Metropolitan Ansiklopedisi. 2009. C. 387.