This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Seri ve paralel bağlama konusunu, dirençlerin seri ve paralel bağlanması, lambaların seri ve paralel bağlanması, pillerin seri bağlaması olarak anlatmaya çalışalım. Dirençlerin Seri Bağlanması Dirençlerin uç uca eklenmesi ile meydana gelen bağlamadır.
Dirençlerin Paralel Bağlanması Dirençlerin birer uçları aynı noktada birleştirilerek elde edilen bağlama şeklidir.
R1 R2 R3
Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç şu şekilde hesaplanır.
I1
R1
I2
R2
V 2
V 1 I V
1 R
eş
= 1 +1 + 1 R R2 R 3
1
Eğer direnç sayısı iki tane ise şu şekilde hesaplanır.
Seri bağlı devrelerde toplam direnç (eşdeğer direnç) devredeki tüm dirençlerin toplamına eşittir. Eş değer direnç devredeki her bir dirençten daha büyüktür.
= Reş
R1 R2 R1 R2 +
R1
R = R + R + ..... 2
eş 1
R2
R=
eş
Eşit büyüklükte çok sayıda direnç paralel olarak bağlanırsa eşdeğer direnç bu dirençlerden bir tanesinin direnç sayısına bölünmesi ile hesaplanır.
Seri bağlı direnç eklendikçe devredeki eş değer direnç de artacaktır. Seri bağlı devrelerde her bir dirençten eşit büyüklükte akım geçer.
R n
n = Direnç Sayısı
Paralel bağlı devrelerde eşdeğer direnç en küçük dirençten daha küçüktür.
R1
I1 I2 I3
I =I1=I2
Seri bağlı devrelerde, devredeki toplam gerilim her bir direncin uçları arasındaki gerilimlerin toplamına eşittir.
R2 R3
V1 V2 V 3
V =V1+V2
I V
7. Sınıf Fen ve Teknoloji
Pillerin uç uca bağlanması ile oluşur. pilin (-) kutbuna bağlanır. - Piller seri bağlanınca toplam gerilim artar. Ampullerin Paralel Bağlanması Birer uçların bir noktada birleşmesi ile oluşan bağlamadır V =V1 =V2= V 3 Paralel bağlı devrelerde toplam akım her bir dirençten geçen akımların toplamına eşittir. küçük dirençten büyük akım geçer.com . M lambalarının parlaklıkları eşittir. Seri bağlamada devreye ampul eklendikçe devredeki ampullerin ışık verme süreleri artar. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça devrenin elektrik akımı artar. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların parlaklıkları değişmez. Pillerin Seri Bağlanması K Lambaların parlaklıkları sıralamasında en parlak K lambası. en az parlak (sönük) yanan ise M lambasıdır. Devreye ampul eklendikçe devreden geçen akım miktarı azalır. Seri bağlamada her lambadan eşit miktarda akım geçecektir ve lambaların parlaklıkları eşit olacaktır. L M Ampullerde bir dirençtir.sbsfenci. V toplam V 1 V2 V3 www. L. Paralel bağlı lambaların parlaklıkları eşittir. L M K. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Paralel bağlı devrelerde dirençlerin gerilimi aynıdır. I =I1+I2+I3 Paralel bağlı devrelerde büyük dirençten küçük akım. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça lambaların ışık verme süreleri azalır. Toplam gerilim her pilin gerilimi toplanarak bulunur. Bağlama yapılırken pilin (+) kutbu. Paralel bağlı lamba sayısı arttıkça eşdeğer direnç azalır. Seri bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır ya da lambalardan biri patlarsa diğer lambalarda söner. K=L=M Paralel bağlı lambalardan biri duyundan çıkarılır veya lambalardan biri patlarsa diğer lambalar yanmaya devam eder. K Ampullerin Seri Bağlanması Ampullerin uç uca eklenmesi ile oluşan bağlama şeklidir. Devreye ampul eklendikçe devrenin eşdeğer direnci artar. Seri bağlamada pil sayısını değiştirmeden ampul sayısı arttırılırsa lambaların parlaklıkları azalır.7.
A anahtarını kapatırsak akım üzerinde direnç olmayan yolu takip eder ve K lambası söner. R2 ve R3 dirençleri arasında R2>R1>R3 ilişkisi olduğuna göre K. En büyük direnç L lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre parlaklığı en az olan L lambasıdır. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek: Örnek: L Pillerden biri ters bağlanırsa devreden akım geçmez. L ve M lambalarının parlaklıkları sıralamasına bakalım. V V V Şekildeki devrelerdeki piller ve ampuller özdeş olup. Örnek: Örnek: K R1 L R2 M R3 Seri olarak bağlanmış lambalar paralel olarak bağlanırsa. Lambaların ışık verme süreleri azalır. Lambaların parlaklıkları artar. R1. Özdeş K. Direnci en küçük olan ise M lambasının olduğu yerdeki direnç olduğuna göre en parlak yanacak olan da M lambası olacaktır. Parlaklıkları sıralaması M>K>L K A Şekildeki devrede A anahtarı açık iken K ve L lambaları yanar. K lambasının sönmesine neden olan olay kısa devre olarak adlandırılır.sbsfenci. K lambasının bulunduğu devrede 1 pil 1 ampulü ışıtmakta L lambasının bulunduğu devrede 2 pil 2 ampulü ışıtmakta M lambasının bulunduğu devrede 3 pil 3 ampulü ışıtmaktadır. En fazla akımda K lambası üzerinden geçeceğinden K en parlak yanacaktır. K>L=M olacaktır.7. Lamba başına düşen pil sayısı eşit olduğundan üç ampulünde parlaklıkları eşittir. L ve M lambalarının parlaklıklarını sıralayalım. L ve M paralel bağlı olduğundan parlaklıkları eşittir. Başka bir değişle büyük direnç üzerinden küçük akım. küçük direnç üzerinden büyük akım geçer. Büyük akımın geçtiği yerdeki lamba daha parlak yanacaktır. www.com . K M Özdeş pil ve özdeş lambalardan oluşan devrelerdeki K. L ve M lambaların parlaklıklarına bakacak olursak. Kısa Devre L Akım ile diren ters orantıdır.
Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Örnek: Soru:2009 SBS 3 6 Şekildeki devrenin eşdeğer direncini bulalım. Doğru cevap B seçeneğidir.3 ve 5 numaralı anahtarlar kapatılmalıdır. 2. 1. c) Yalnız M lambasının yanması için. b) Yalnız L lambasının yanması için. Tuğba ve İlker’in tahminlerinden sadece Tuğba’nınki doğrudur. Devrenin eşdeğer direnci azalır. 2. e) K ve L lambalarının beraber yanması için. bütün anahtarları kapatmak gerekmektedir. 4 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır. Devrenin eşdeğer direnci 6 Ω olacaktır. 2. Lambaların parlaklıkları artar.3 ve 5 numaralı anahtarları kapatmak yeterli olacaktır.sbsfenci. www.7. Gül. d) Bütün lambaların yanması için. Örnek: Çözüm: a) Yalnız K lambasının yanması için. 3 Ω luk direncin bulunduğu yerde kısa devre olduğundan 3 Ω u eşdeğer direnç hesaplarken değerlendirmeye almayacağız. Lambaların ışık verme süreleri azalır.com . Seri bağlı lambalar paralel olarak bağlanırsa. 1 numaralı anahtarı kapatmak yeterli olacaktır.
İfadesini test edebiliriz.com .sbsfenci. İfadesini test edebiliriz.7. www. Devrenin eşdeğer direnci değişmez Ana koldan geçen akım değişmez. Çözüm: Devreye baktığımızda seri ve paralel bağlı lambaların olduğu görülmektedir. I-Seri bağlı devre elamanların hepsinin üzerinden eşit akım geçer. II-Paralel bağlı devre elamanlarının üzerinden geçen akımların toplamı. 2. Doğru cevap A seçeneği olur. 2 ve 3 numaralı lambaların parlaklığı değişmez. İfadesini test edebiliriz. çünkü paralel bağlı kollardan bir kolda 2 diğer kolda 1 lamba var. çünkü devremizde seri ve paralel bağlı durum var. Her üç ifadeyi de test edebiliriz. III-Devrede direnci küçük olan koldan yüksek. 4 numaralı lamba yanar. Sınıf Fen ve Teknoloji Seri ve Paralel Bağlama Soru: 2010 SBS Soru: 2008 SBS Çözüm: L anahtarı kapatılıp K anahtarı açılırsa 1 numaralı lamba söner.3 ve 4 numaralı lambalar birbirine paralel olur. Yorumlara bakalım. Doğru cevap D seçeneğidir. direnci büyük olan koldan düşük akım geçer. Burada bu ifadeyi test edebiliriz. ana koldan geçen akıma eşittir. çünkü devrede seri bağlı durum var.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.