Ppd testi nedir?
Tüberküloz (Verem); Genellikle insanın akciğerlerini etkileyen, ancak guddeler, beyin ve kemikler gibi vücudun diğer kısımlarını da etkileyebilen ciddi ve bulaşıcı bir hastalıktır.
Ppd kısaltmasının tam açılımı "Pürified Protein Derivative" dir. Türkçe'de "Saflaştırılmış protein türevi" anlamına gelmektedir.
Ppd testi; Kişinin tüberküloz mikrobu taşıyıp taşımadığını belirlemek için kullanılan bir tarama tesdir.
Tüberküloz mikrobunu gösteren tek test Ppd testi'dir.
Ppd testi hastalık hakkında bilgi vermez. Sadece kişinin mikrop taşıyıp taşımadığını anlamada yardımcı olur.
Ppd testi neden yaptırılmalıdır?
Astım hastalığının belirtileriyle Tüberküloz hastalığının belirtileri birbirine çok benzedeğinden hastalıkları ayırt edebilmek için ppd testi yaptırılmalıdır.
Tüberkülin deri testi
Tüberkülin deri testi tüberküloz infeksiyonunu gösteren deri testlerinin genel ismidir.
Bu testler basilin belirli antijenik bileşenlerinin, tüberküloz basili ile infekte olan kişilerde geç tip bir aşırı duyarlılık yapması temeline dayanır.
TDT için en sık kullanılan antijen PPD ( saflaştırılmış protein türevi=Purified Protein Derivative) dir. Bu nedenle TDT için "PPD testi" teriminin kullanılması yanlıştır.
Ppd solüsyonu
Ppd solüsyonu, tüberküloz basili kültüründen protein presipitatlarının filtrasyonuyla elde edilir. Elde edilen protein presipitatlarına "tüberkülinler" denir. İçeriğinin çoğu 10.000Da molekül ağırlığındaki proteinlerdir. Ayrıcabazı polisakkarit ve lipidlerde solüsyonda bulunur.
İlk Ppd Seibert ve Gleen tarafından 1939 yılında üretilmiş ve Ppd- Ss adıyla bilinmektedir. Bütün dünyada Ppd-s standart olarak kabul edilmekte üretilen diğer Ppd'lerin Ppd-s' le eşit güçte oldukları biyolojik olarak gösterilmelidir. Ppd-s' in standart 5 tüberkülin ünitesi (TÜ) dozunun tanımış öyledir: 0.1 mg/ 0.1 ml dozundaki bir PPD-S' in gecikmiş deri testi aktivitesi olarak tanımlanır. Ticari Ppd solüsyonlarındaki standart test dozu, Ppd-s deki 5 TÜ' ne eş değer doz olarak tanımlanır. Ticari preparatlara Tween 80 eklenerek cam ve plastiğe yapışması azaltılmıştır. Bu nedenle solüsyon kaptan kapa aktarılmamalı, enjektöre çekildikten sonra en kısa sürede kullanılmalıdır. Solüsyon ışık ve sıya dayanıksızdır. Karanlıkta bulundurulmalıdır. Buzdolabında +2 ila +80 C de saklanmalıdır. Donmamasına özen gösterilmelidir.
Tüberkülin deri testi tüberküloz infeksiyonunu gösteren tek test olmakla birlikte tüberküloz hastalığı hakkında bilgi vermez. Tüberküloz hastalığına ait klinik ve radyolojik bulgular varsa tüberkülin deri testi ancak hastalığa yaklaşım konusunda bilgi verebilir.
Tüberkülin testi nasıl yapılır?
Tüberkülin testi PPD solüsyonuyla sol önkolun 2/3 üst iç kısmına, mümkün oldğunca kılsız ve venlerden uzak bir bölgeye yapılmalıdır. Solüsyondan 5 TÜ eşdeğer olan 0.1 ml'si insülin enjektörüyle deri içine (intrakutan) olarak verilmelidir. Bu yönteme Mantoux yöntemi denir. Enjeksiyon yapılırken iğnenin kesik ucunun yukarı gelmesine özen gösterilmelidir. Enjeksiyondan sonra test deri içine yapıldıysa 6-10 mm'lik beyaz renkli bir kabarcık oluşur. Bu oluşmadıysa hemen ikinci test dozu birkaç cm uzak bir yere yapılmalıdır.
Türbekülin testi sonuçları
Test yapıldıktan sonra geç tip bir hücresel yanıtın tetiği çekilmiş olur. Kişi tüberküloz basiliyle daha önce karşılaştıysa bellek T hücreleri oluşmuştur. PPD solüsyonunun injekte edilmesiyle bellek hücreleri ortama gelir. Ortama lenfokinler salgılanmaya başlar. Bu lenfokinler bölgede vazodilatasyona, ödeme, fibrin birikimine ve diğer inflamatuar hücrelerin toplanmasına yolaçar, bu reaksiyonlar deride kendini endürasyon olarak gösterir.
Reaksiyon ortalama 5-6 saatte başlar ve 48-72 saatte maksimuma ulaşır. Kaybolması günler alır. İlk 24 saatte ortaya çıkan reaksiyonlar aşırı duyarlılık reaksiyonu olarak algılanmalı geç tip yanı tla karıştırılmamalıdır. İlk 24 saat içinde ortaya çıkan aşırı duyarlılık reaksiyonu kendini deride kızarıklık olarak gösterir.
TDT, okunurken oluşan kızarıklık dikkate alınmamalıdır. TDT sonucu milimetre cinsinden rapor edilir. Endürasyon çevresinde ölçülen kola göre dikey ve yatay çapların rapor edilmesi önerilmektedir. Testin ideal olarak 48- 72 saatte değerlendirilmesi önerilmektedir.
Eğer bu süre içinde ölçülemediyse 96 saate kadar ölçüm yapılabilir. Endürasyon oluşmadıysa "negatif" yerine " sıfır mm" olarak rapor edilmesi daha doğrudur. Test yerinde bül vezikül vb lezyonlar oluşabilir. Klinik önemi yoktur. Lokal tedavi gerektirmez. Ağrı olursa antiinflamatuar ilaçlar oral yoldan önerilir.