Spartacus, onbinlerce bir ordu numarasına sahip bir köle isyanına liderlik eden bir Trakyalı gladyatördü. Roma kuvvetlerini yarım düzine kadar defalarca yendi ve halkını İtalya yarımadasında 71 Nisan'da savaşta öldürünceye kadar yürüdü.
Popüler kurguda favori bir karakter, çarmıha gerilmedi ve "Ben Spartacus'um!" ünlü 1960 Stanley Kubrick filminde görüldüğü gibi an. Ayrıca, Spartacus devrimcilere ve film yapımcılarına ilham veren gerçek bir kişi iken, akademisyenler onun hakkında bol miktarda bilgiye sahip değiller. Sadece yaklaşık bir düzine antik yazardan hesaplar hayatta kalıyor ve hayatta kalan raporların hiçbiri Spartacus ya da taraftarlarından biri tarafından yazılmadı.
Hayatta kalan kaynaklara göre, Spartacus, güneydoğu Avrupa'da Romalıların MÖ birinci yüzyılda boyun eğmeye çalıştıkları bir bölge olan Trakya'dan gelmişti.O bir zamanlar Romalı bir yardımcı birim içinde hizmet etmiş gibi görünüyor, terkedilmiş ve bir haydut haline geldi ya da Romalılara karşı isyancı. Bir noktada yakalandı, Roma'ya getirildi ve zaman zaman "Vatia" olarak anılan bir adama köle olarak satıldı. Bu adam, Roma'nın 120 mil (193 kilometre) güneydoğusundaki Capua'da bir gladyatör okuluna sahipti. Okulda iken Spartacus, mutfaktan aldıkları bıçak, parça ve diğer derme çatma silahlarla silahlı 70'den fazla gladyatöre yol açan bir arayı düzenlemeye yardım etti.
Spartacus'un kaçtığı insanlardan biri karısıydı, adı tarihe karışmış bir Trakyalı kadındı. İkinci yüzyılda yaşamış olan yazar Plutarch, “Tanrı Dionysos'un ibadetinin bir parçası olan vecd çılgınları tarafından sahip olunan bir peygamberdi” yazdığını yazdı. Spartacus, başının etrafına dolanmış bir yılanla uyandıktan sonra, “bunun kendisini talihsiz bir sona getirecek muazzam ve korkutucu bir gücün işareti olduğunu ilan etti” (Brent Shaw, “Spartacus ve Slave Wars” kitabından çeviri: Belgelerle Kısa Tarih, "Bedford / St.Martins, 2001).
Spartacus ve küçük bir kaçış grubu, geçen bir arabadan gladyatör silahlarını aldı ve Vezüv Yanardağı'na gitti. Bu, patlak vermeden önce bir asırdan fazla oldu ve Spartacus zamanında, dağ aslında üzümlerle kaplıydı ve yakındaki verimli tarım arazilerine sahipti.
Yolda, Spartacus ve onun yardımcı liderleri Crixus ve Oenomaus, kırsal kesimde yardım ve köle askere baskın düzenledi. Roma Spartacus'un büyüyen kuvvetine ciddi bir şekilde cevap vermedi. Koparma zamanında Cumhuriyetin ordusu İspanya, güneydoğu Avrupa ve Girit'te savaşıyordu. Ayrıca, bir grup kaçmış köle, Romalı askerlere ciddi bir meydan okuma olarak görülmemiştir.
Romalılar, köleleri ezmek için bir ordu kurmak için Gaius Claudius Glaber adında bir praetor gönderdiler. Bu adam ve daha sonra gönderdikleri Publius Valerius adında başka bir kişi, "normal lejyonların yurttaş ordusuna komuta etmediler, fakat daha doğrusu oraya ne kadar güçlükler atabiliyorlardı?" Diye yazdı. yüzyıl AD (Brent Shaw tarafından çeviri).
Glaber'in geçici ordusu Spartacus'a saldırmaya bile çalışmadı. Bunun yerine, Vesuvius'un ana rotasını durdurdular, kamp kurdular ve onu açmaya çalıştılar. Spartacus inisiyatifi ele geçirdi, yeni kurtarılmış köleleri vahşi sarmaşıklar üzerinden halat inşa ettirmek zorunda kaldı, böylece dağın tepesini Roma'nın savunmayı ihmal ettiği bir noktaya taşıyabildi. Romalılar, hala kampta, onları hiç görmediler. Plutarch, "köleler onları çevrelediler ve Romalıları şaşırtmalı bir saldırı ile şok edebildiler. Romalılar kaçtığında köleler kamplarına el koydular" diye yazdı. Bu başarı, Spartacus'un gücüne akın eden yeni işe alımlarla sonuçlandı. “Bu noktada, çevredeki bölgelerden çorak ve çobanların birçoğu - sert gövdeli ve çabuk ayaklı adamlar - kölelere katılmaya geldi.”
Spartacus'un gücünün büyümesine diğer faktörler tarafından yardım edildi. İsyanı boyunca, ordusu zamanının çoğunu kırsal alanlarda ve küçük kasabalarda, kötü savunulmuş ancak köle bolluğu olan yerlerde geçirdi. Ayrıca, antik kaynaklara göre, Spartacus, ganimetleri eşit olarak bölmek için ısrar etti, bu da işe alımları daha kolay hale getirdi.
Zamanla, köleliğin isyanına katılmasını bile başardı. "Spartacus: Film ve History" (Blackwell) adlı kitabında yayınlanan bir makalede, tarihçi Michael Parenti'yi "Binlerce kaçak köle ile birlikte bir çok serbest ve diğer özgür ortakların saflarına katılmaları nedeniyle" böylesine büyük bir güç inşa edebildiler. " 2006).
Spartacus, kırsal bölgedeki köleleri serbest bırakıp malzemeleri toplarken Roma birliklerini pusuya düşürmeye ve yenilgiye uğratmaya devam etti. Roma'da senato sabırsızlaştı ve konserler Lucius Gellius Publicola ve Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus liderliğindeki büyük bir ordu gönderdi. Her insan 10.000 askere komuta etmiş olabilir.
Spartacus, 72 B.C. baharında 40.000 askeriyeye sahip olabilir. Bazıları güney İtalya'da onun yardımcı lider Crixus'unda kaldı, geriye kalanlar ise Spartacus'un komutası altında Alplere doğru ilerledi.
Bu isyancılar için iyi çalışmadı. Gellius yönetimindeki Roma kuvveti Crixus'u yakaladı ve isyancıların birçoğuyla birlikte lideri öldürdü. Gellius daha sonra Spartacus'u güneyden ilerlemeye devam ederken, görünüşe göre Spartacus'un önünde bulunan Lentulus, kuzeyden içeriye doğru ilerledi.Spartacus muhtemelen daha iyi silah ve zırh ile donatılmış iki ordu arasında sıkışıp kaldı.
Fakat ne komutanların saydığı bir şey, Spartacus'un önceki aylarda büyük bir süvari kuvveti oluşturmasıydı. Trakyalılar, iyi atlar olarak biliniyordu, hatta vahşi atları bile ustalaştırabiliyorlardı. Plutarch, "Spartacus aniden onlara koştu ve onları savaşa soktu. Lentulus 'efsanelerini yendi ve tüm malzemelerini ele geçirdi." Gellius daha sonra ya Spartacus tarafından yenildi ya da geri çekilmek zorunda kaldı. Spartacus sadece tuzaktan kurtulmuş değil, aynı zamanda Roma ordusunu kızdırmış ve birliklerinin Alplere doğru yürümesine izin vermişti.
Başka bir Roma kuvvetini yendikten sonra, Roma valisi Gaius Cassius Longinus'un liderliğindeki bu Spartacus'un gücü şimdi Alplere tırmanmak ve Gaul, Trakya'ya ya da Roma'nın kontrol edemediği diğer bölgelere gitmekte özgürdü.
Ancak, Spartacus, tarihe kaybolan nedenlerden ötürü, onun yerine kuvvetini çevirip İtalya'ya geri dönmeyi tercih etmemiştir. Neden yaptı ki bu bir gizem.
"Pek çok teori öne sürülmüştü, ancak en iyi açıklama eski kaynaklarda zaten belirtilmişti. Spartacus'un kendi adamları muhtemelen onu veto ettiler," diye yazıyor Cornell Üniversitesi'nde bir klasik profesör olan Barry Strauss kitabında yazıyor Spartacus Savaşı (Simon & Schuster, 2009). “Geçmişte İtalya'dan asla ayrılmak istememişlerdi; şimdi başarı başlarına gitmiş ve Roma'nın alevler içinde vizyonlarını uyandırmış olabilir.”
Diğer faktörlerin de söz konusu olabileceğini not eder. Spartacus, Trakya'da Roma'nın gelişmeleriyle ilgili haberleri almış olabilir ve bu da kendisinin ve diğer Trakyalıların ordusunun güvenli bir şekilde geri dönebileceğinden kuşku duyuyor olabilir.
Strauss, "Son saman sadece Alpler'in manzarasını görebilirdi. Ovadan, İtalyan Alpleri'nin kaya duvarına doğru yukarı bakmış olanların bildiği gibi, dağların üstesinden gelir."
Sebebi ne olursa olsun, Spartacus, güneydeki İtalya üzerinden, Messina Boğazı'na varıncaya kadar direnişin üstesinden gelmek için, bir tarım adası ve kurtarılmayı bekleyen köleler olan Sicilya'ya geçebileceği umuduyla, yol boyunca direnişe geçti.
Messina Boğazı küçük olsa da, bazı noktalarda sadece iki mil (3.2 kilometre) genişliğinde iken, Spartacus'un geçtiği bazı problemler vardı. Havanın daha soğuk olduğu bir zamanda MÖ 72-71 kışında boğaza ulaşmıştı. Ayrıca Sicilya'nın Roma valisi Gaius Verres, en iyi iniş noktalarından bazılarını takviye etmişti.
Spartacus'un iki şeyi, iyi tekneleri ve iyi denizcilere ihtiyacı vardı. Bölgeyi ziyaret eden bir grup "Cilician korsanlar" a dönüştü ve Strauss'un dikkat çektiği, Spartacus'un geçişi başarılı bir şekilde yapmak için ihtiyaç duyduğu hızlı tekneler ve seyir bilgisi ile donatılmıştı.
Ancak korsanların başka planları vardı. Plutarch, "Killerlerin Spartacus'la bir anlaşma yapmış ve onun hediyelerini kabul etmelerine rağmen, onu aldattı ve uzaklaştılar." Korsanlar Romalılar tarafından rüşvet alınıp alınmadığı ya da sadece dahil edilmek istemediği bilinmemektedir.
Ölümsüz Spartacus askerlerine kendi teknelerini monte etmelerini emretti ve birçoğunu inşa etmeyi başarırken, boğazı geçme teşebbüsleri başarısız oldu ve birliklerini İtalya anakarasına yapıştı. Bu Spartacus'tan başka bir seçeneği yok, ama daha önce karşılaştığı güçlükten daha acımasız bir Romalı liderle yüzleşmek için kuvvetini kuzeye götürmek.
Spartacus boğaza ulaştığında, Marcus Licinius Crassus adında yeni bir lider Roma kuvvetlerine komuta etmişti. Strauss, zengin bir birey olduğunu ve büyük bir orduyu yetiştirebildiğini ve en azından kısmen kendi cebinden ödeyebileceğini not eder.
Plutarch, iş ilişkilerinde, "sahiplerinin, korku ve belirsizlikten dolayı küçük bir miktar para için teslim olmaya devam etmeleri nedeniyle, yakıcı mülkleri ve bu binaların yakasındaki binaları satın aldığı" bir plana sahip olduğunu söyledi. (Çeviri Roma Sosyal Tarihi: Bir Kaynak Kitap, Routledge, 2007).
Askeri hayatında daha da acımasızdı. Güçleri arasında daha önce Spartacus tarafından yenilmiş olan Gellius ve Lentulus'a ait lejyonların kalıntıları vardı. Sonuç olarak, "Crassus, konsolosluk lejyonlarından gelen her onuncu adamı seçti ve onu idam etti" diye yazdı Appian. Ayrıca, düşmandan kaçan birimlerin çok fazla çekeceği ve rastgele sayıda askerin öldürüldüğü veya taşlanarak öldürüldüğü “kırım” adı verilen bir uygulamayı da canlandırdı.
Crassus altında sıkılaştırılmış disiplin demek istemiyorum. Yine de, Roma'nın en iyi askerlerinin çoğunun İtalya dışında olduğunu bilerek, Spartacus'a karşı hareket ederken dikkatli bir şekilde ilerledi. Spartacus'u güney İtalya'da açık bir şekilde savaşmaya çalışmak yerine, Spartacus'u tuzağa düşürmek ve birliklerini açlıktan kurtarmak için Melia Sırtı üzerine kurulu bir tahkim sistemi kurdu.
Spartacus, Crassus'a Crassus'un hızla reddettiği bir barış anlaşması sunarak duruma yanıt verdi. Belki de kendi askerlerinin Spartacus'u baltalamaya başladıklarını görmek, herkesin görebileceği bir Roma askerini çarmıha gererek kararlılıklarını sertleştirdi. Appian, “kendi adamlarına, kazanmadıkları takdirde kendilerine ne olacağı hakkında görsel bir gösteri olarak hizmet ettiler” diye yazdı. Spartacus sonunda Crassus'un tuzağından bir çukurunu (insan bedenleri ile olduğu iddia edilen) doldurup onu delmek için süvarilerini kullanarak kırmayı başardı.
Spartacus, Crassus'un tuzağından kaçarken ciddi sonuçlar doğurdu. Eski yazarlar, aralarında binlerce askerin kaybolduğunu söylüyorlar. Ayrıca isyan kampında bir bölünme ortaya çıktı.Birçok Kelt ve Alman birliğini de içine alan Castus ve Gannicus'un liderliğindeki muhalif bir grup, Spartacus'tan ayrıldı ve kendi başına yola çıktı. Ek olarak, Crassus'un gücü hâlâ büyük ölçüde sağlam kalırken, Marcus Terentius Varro Lucullus'un önderliğindeki bir başka güç, Brundisium'a inmek üzereydi ve Pompey'in önderliğindeki üçüncü bir güç, İspanya'dan İtalya'ya doğru yola çıktı.
Spartacus'un gücü şimdi bölündü ve giderek daha fazla kuşatıldı ve final savaşı için sahne kuruldu.
M.Ö. 71'in baharında Spartacus için her şey ayrı düştü. Castus ve Gannicus, muhtemelen bir süre önce Cantenna Savaşı'nda Crassus tarafından yenildi.
Spartacus şimdi daha fazla izole edildi. Cantenna'daki savaştan sonra Lucullus'un gücünün Brundisium'a indiğini, isyancıların bu limanı kullanarak İtalya'dan çıktığı ümidlerini kırdığını haber aldı.
Sonra ne olduğunu açıklamak zor. Spartacus başka bir liman ya da İtalya'nın başka bir bölümünü denemiş olabilir. Onun gücü tamamen kapana kısılmış değildi ve muhtemelen en az 30.000 asker savaşabiliyordu.
Ancak, bilmediğimiz nedenlerden ötürü, Crassus'a dönüp saldırmaya karar verdi. Spartacus'un gerçekten bunu ister mi, yoksa adamlarının onun için buna karar verip vermediği bilinmez.
Son savaş, MÖ 71'de gerçekleşti. Strauss, nerede savaştığından emin olamayacağımızı, ancak Yukarı Silarus Vadisi'nde bir yerlerde olduğunu söyledi. Spartacus'un stratejisi iki kat gibi görünüyor, Crassus'un okçuları ve füze atıcılarına saldırmak için süvarilerini kullanıyor. Spartacus ise ordusunu kırmayı ümit ederek Crassus'u öldürme girişiminde piyanosuna liderlik ediyor.
Crassus, Spartacus'un adamlarının atladığını ve inşaatlarını durdurmaya çalıştıklarında Spartacus'un süvarilerinin vahşi bir yakınlaşmaya yol açmasını engellemek için çukurlar inşa etti. Sonunda Spartacus adamlarını savaşa ve Crassus'a verdi.
Plutarch, savaştan hemen önce, Spartacus'un atından kurtulduğunu, canavarı öldürdüğünü ve adamlarına "eğer savaşı kazanırsa, düşmana ait olan çok güzel atlara sahip olurdu" diye yazmıştı. bir at gerek yok. " Savaş kötü gitti. Spartacus'un süvarileri, Crassus'un füze atıcılarına ve okçularına ulaşamadı. Birliklerinin başında ve ayakları üzerinde bulunan Ölümsüz Spartacus, Crassus'un kendisine yönelik bir suçlamada bulundu.
Spartacus'un bu son girişimde iki kurumu yıktığı söyleniyor, ancak boşuna oldu. Spartacus'un ölümüyle ilgili çeşitli hesaplar var ama hepsi onun etrafı sarılıp öldürülüyor. Ölümünden sonra ordusu ayrı düştü ve Crassus ile diğer Roma güçleri geri kalan isyancıları avladılar.
Spartacus'un gövdesi görünüşte hiç tanımlanmadı. Strauss, savaştan önce atını öldürdüğünü ve muhtemelen zırhını süslemediğini belirtir. “Spartacus'un son mücadelesi, sıradan bir zırh giymiş bir askerin yalnızca kötü bir şekilde biçimlendirilmiş bedenini terk etmiş olabilirdi.” Muhtemelen askerlerinin geri kalanıyla birlikte bir toplu mezarın içine gömülmüştü. Arkeologlar bir gün onu bulsa bile, muhtemelen ünlü komutanı birliklerininkinden ayırt edemezlerdi.
Spartacus'un isyanı nihayetinde ezilirken, anısına karşı savaşan ya da başka bir şekilde karşı çıkan Romalılardan daha çok anı yaşar. Strauss, "Kim bugün, Crassus'u hatırlar? Pompey? Hatta Cicero bile çok iyi hatırlanmaz" diye yazıyor. Öte yandan "herkes Spartacus'u duydu."
- Owen Jarus