Ho Chi Minh
Hồ Chí Minh, (Vietnamca söylenişi: [hô cǐ miɲ]; 19 Mayıs 1890 – 2 Eylül 1969) Vietnam bağımsızlık hareketinin önderi ve Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin (Kuzey Vietnam) ilk başkanı, komünist devrim önderi.
Vietnam Demokratik Cumhuriyeti, daha sonra Güney Vietnam ile birleşecek ve Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti adını alacaktır, fakat Ho Chi Minh iki Vietnam'ın birleştiğini göremeden hayatını kaybetmiştir.
Ho Chi Minh, halkı tarafından sevgiyle "Ho Amca" olarak anılmaktadır.
İçindekiler
VikiSosyalizm'deki Makaleleri
Yaşamı
Gençliği
Öğrencilik yıllarında ülkesindeki Fransız sömürgeci yönetimine karşı yürütülen eylemlere katıldı. Ülkesinden ayrılarak iki yıl boyunca bir şilepte çalıştı; Akdeniz ve Afrika limanlarında dolaştı. Fransız sömürge yönetimi altındaki ülkeleri yakından tanıdı. Daha sonra gittiği Fransa'da sosyalist dünya görüşünü benimsedi. 1920'de Fransız Komünist Partisi'nin kurucuları arasında yer alan Ho Chi Minh, yazdığı yazılarla çevresindeki Vietnamlı gençleri bilinçlendirerek onları ülkelerinin bağımsızlık mücadelesi için eğitti. 1925'te Çin'de, Kanton'da yaşayan siyasal sürgünleri örgütleyerek Vietnam Devrimci Gençlik Birliği'ni kurdu. 1930'da Ho Chi Minh'in öncülüğünde kurulan Çinhindi Komünist Partisi, yoksul köylülere toprak dağıtmayı ve yabancı işletmeleri kamulaştırmayı amaçlayan bir programı benimsedi. Ho Chi Minh'in eylemlerinden tedirgin olan Fransız yönetimi, yokluğunda ona ölüm cezası verdi. [1]
II. Dünya Savaşı yılları
II. Dünya Savaşı sırasında, 1940'ta Japon birlikleri Çinhindi'ne girdi. Ho Chi Minh 1941'de, 30 yıllık bir ayrılıktan sonra gizlice ülkesine döndü. Fransız sömürgecilerine ve Japon işgalcilerine karşı halkın çeşitli kesimlerini harekete geçirecek bir gerilla savaşı için hazırlığa başladı. Gizlilik koşullarında sürekli ad değiştirmesi gerekiyordu, son olarak aydınlatan anlamına gelen Ho Chi Minh adını aldı. Bu arada gerilla savaşı üzerine kitaplar yazdı. II. Dünya Savaşı'nda Japonlar'a karşı mücadelede destek bulmak amacıyla Çin'e gitti; ama Çan Kay-Şek onu tutuklattı. 18 ay süreyle çok ağır koşullarda yaşamak zorunda bırakıldı. Carnet de prison ("Hapishane Defteri") adlı şiir kitabını da bu dönemde yazdı.
Japon işgaline karşı gerilla savaşını sürdüren Vietnam direniş güçleri, çok geçmeden Vietnam'ın önemli kentlerini geri almayı başardı. Ho Chi Minh, 2 Eylül 1945'te 500 bin kişilik bir kalabalığın önünde bağımsız Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. Tam da bu sırada, II. Dünya Savaşı sona ererken, Japonlar'ı silahsızlandırmak amacıyla Güney Vietnam'a giren İngilizler, bölgenin yeniden Fransızlar'ın eline geçmesine yardımcı oldular. [2]
Savaşın ardından
Vietnam direniş savaşı sekiz yıl sürdükten sonra 1954'te Fransa'nın kesin yenilgisiyle son buldu. Ne var ki, savaşın sonunda yapılan görüşmeler sonucu, ülke Kuzey Vietnam ve Güney Vietnam olarak ikiye bölündü ve Ho Chi Minh yönetimine ülkenin yalnızca kuzey kesimi bırakıldı. [3] Güney Vietnam ise çok geçmeden ABD'nin siyasal ve iktisadi denetimi altına girdi. Ulusal bağımsızlık ve iki Vietnam'ın birleştirilmesi için, ABD ve Güney Vietnam yönetimine karşı 1955'te başlayan savaş, 1975'te Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin kesin zaferiyle sonuçlandı. Ho Chi Minh iki Vietnam'ın birleştiğini göremeden, 1969'da savaş sürerken hayatını kaybetti.
Ayrıca bakınız
- Vietnam Devrimi
- Hikmet Kıvılcımlı - Ho Amca'nın Düşündürdükleri
- Ho Chi Minh - Türkiye'de İşçi Hareketi
Kaynakça
- Pierre Brocheux (2007). Ho Chi Minh: A Biography, Cambridge Universitesi Yayınları s. 21.
- Howard Zinn (1995). A People's History of the United States: 1492–present. New York: Harper Perennial. s. 460. ISBN 0-06-092643-0.
- United Nations High Commissioner for Refugees. "The State of The World's Refugees 2000 – Chapter 4: Flight from Indochina"