|Diocletianus
|Roma imparatoru


Diocletianus Başkanı, İstanbul Arkeoloji Müzesi.
|Saltanat
|20 Kasım 284 - 285 Mayıs (gaspçı olarak)
285 Mayıs - 1 st Nisan 286 (sadece)
1 st Nisan 286 - 1 st Mayıs 305
(Doğu imparatoru olarak)
( 20 yıl, 5 ay ve 11 gün )
|dönem
|İlk Tetrarşi
|Öncesinde
|karin
|ortak imparator
|Maximian Herkül (Batı)
|gasp tarafından
|Domitius Domitianus ( 296 - 297 )
|Bunu takiben


Kadırga (Doğu)
Constance Chlore (Batı)
|biyografi
|Doğum adı
|Diocles
Gaius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus
|Doğum


vs. 22 Aralık 244
Salona ( Solin , Dalmaçya )
|Ölüm


3 Aralık 311/ 312 (~ 66 yaşında)
Aspalathos ( Diocletianus Sarayı , Split , Dalmaçya )
|Kadın eş
|Priska
|yavru
|Galeria Valeria
|Roma imparatoru
Diocletian , onun tam adıyla Caius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus (doğum dolaylarında22 Aralık 244içinde Dalmaçya - öldü3 Aralık 311/ 312), bir Roma imparatorudur .20 Kasım 284 de 1 st Mayıs 305.
Dalmaçya'da mütevazı bir ailede dünyaya gelen Diocletian, ordunun saflarında yükseldi ve İmparator Carus'un süvarilerinin komutanı oldu . Carus ve oğlu Numerien'in İran seferi sırasında ölümünden sonra imparator ilan edildi. Unvan, Carus'un hayatta kalan oğlu Carin tarafından da talep edildi , ancak Diocletian, onu Margus Savaşı'nda yendi .
Diocletianus, iktidara gelmesiyle üçüncü yüzyılın krizine son verir . 286'da meslektaşı Maximien Hercules'i müşterek imparator ( auguste ) olarak atadı . Her Augustus , imparatorluğun kendi bölümünde kendisine yardım etmekten sorumlu ve başlangıçta yardım ettiği Augustus'un halefi olmaya yazgılı yeni bir Sezar seçer . 1 st Mart 293Diocletian tarafından Galerius ve Maximian tarafından Constance Chlore seçilen iki generaldi . Bu " Tetrarşi " sayesinde , her imparator İmparatorluğun dörtte birine hükmeder.
Diocletian, İmparatorluğun sınırlarını pekiştirir ve gücüne yönelik tüm tehditlerle savaşır. 285 ile 299 yılları arasında Sarmatyalıları ve Sazanları , 288'de Alamanları ve 297 ile 298 yılları arasında Mısır'daki gaspçıları yendi. Diocletian'ın yardımıyla Galerius, İmparatorluğun geleneksel düşmanı olan Sasaniler'e karşı başarılı bir kampanya yürüttü . 299'da başkentleri Ctesiphon'u görevden aldı . Daha sonra müzakereleri yönetir ve kalıcı ve elverişli bir barışa ulaşır. Diocletian, İmparatorluğun sivil ve askeri hizmetlerini ayırdı ve genişletti ve İmparatorluğun idari bölümünü yeniden düzenleyerek İmparatorluk tarihindeki en büyük ve en bürokratik hükümeti kurdu. İmparatorluk sınırlarına geleneksel başkent Roma'dan daha yakın olan Nicomedia , Mediolanum , Antakya ve Trier'de yeni yönetim merkezleri kurdu . Eğilimlere dayanarak III inci mutlakiyetçilik doğru yüzyıl, kendisinin de İmparatorluğun kitleler üzerinde yükselen ve mahkeme tören ve resmi mimarisini empoze, otokrat çağırır. Bürokratik ve askeri aygıtın büyümesi, sürekli kampanyalar ve inşaat projeleri, devlet harcamalarını artırıyor ve kapsamlı vergi reformu gerektiriyor. 297 civarında, emperyal vergilendirme normalleştirildi, daha adil hale getirildi, ancak genellikle daha yüksek bir oranda.
Diocletianus'un tüm reformları başarı değildir; bu nedenle Maksimum (301) (parasal reform) fermanı, fiyat kontrolleri yoluyla enflasyonu düşürme girişimleri ters etki yaptı ve hızla terk edildi. Etkili olmasına rağmen, tetrarşik sistem , Maximian ve Constance'ın oğulları Maxentius ve Constantine'in rakip iddiaları nedeniyle tahttan çekilmesinden sonra çöktü . Diocletian zulüm (303-311), son ve en kanlı resmi zulüm Hıristiyanlığın , İmparatorluğun Hıristiyan topluluğunu üstesinden vermedi.
Başarısızlıklarına rağmen, Diocletian'ın reformları Roma İmparatorluk hükümetinin yapısını temelden değiştirdi ve İmparatorluğun ekonomik ve askeri olarak istikrara kavuşmasına yardımcı oldu ve İmparatorluğun Diocletian'ın gençliği sırasında çöküşün eşiğindeyken iki yüzyıl daha ayakta kalmasına izin verdi. Hastalıktan zayıf düşen Diocletianus iktidarı bıraktı,1 st Mayıs 305, ve böylece gönüllü olarak tahttan feragat eden tek Roma imparatorudur. Dalmaçya kıyısındaki sarayına çekildi . Onun sarayı modern Split şehrinin kalbi olacak .
Çeşitli vakayinameler ve yazılı kaynaklar Diocletianus ve tetrarşinin gidişatını oluşturmayı mümkün kılmaktadır. Bu kaynakların kalitesi, yazma bağlamına ve yazarların konumlarına göre değişir.
Birincil kaynaklar birkaçı: Topluluklara İlişkin Tarih ait Caesarea'lı Eusebius'tan , Tarih ve Lactantius yanı sıra kutsanmış kaside . Ayrıntılı olsalar da tek taraflıdırlar, methiye resmi bir belgedir ve Hıristiyan yazarlar Diocletian'ı zulümleri nedeniyle olumsuz yargılarlar. Eski çağlardan beri popüler Eusebius'un tanıklık, (Lactantius olarak yeniden keşfedilir XVII inci yüzyılın) Diocletian aşağılayıcı vizyon ortaya attı.
İkincil kaynaklar daha çoktur ama bilgi çok daha sınırlıdır. Diocletian'ın imajı putperestler ve Hıristiyanlar tarafından Julian kadar erken bir zamanda çarpıtıldı , bu kısaltmalara yansıdı: Caesaribus'un Özeti , Chronicon Paschale , Auguste Tarihi , Eutrope , Zonaras , Festus , Aurelius Victor ve 354 Chronograph . Eunape'ye dayanan sadık bir pagan olan Zosima da bundan bahsedecekti ama Diocletianus'un saltanatına ayrılan kısmın tamamı eksik; yaralamanın bir Hıristiyan bilgin tarafından gönüllü olarak gerçekleştirilmiş olması kuvvetle muhtemeldir.
Diocletianus muhtemelen yakın doğdu Salona içinde Dalmaçya Ailesi onu ismini Diocles (ya da belki Diocles Valerius) vermek 244. etrafında. Tarihçi Timothy Barnes tarihini verir.22 aralıkgerçek doğum tarihi gibi, ancak diğer tarihçiler daha az kategorik. Diocles ailesi mütevazı statüde olduğu ve ona eleştirel yazarlar babasının bir olduğunu iddia yazar veya freedman Senatör Anullinus ait, hatta Diocles yaptığı freedman olduğunu.
Hayatının ilk kırk yılı çoğunlukla belirsizdir. Bizans tarihçi Jean Zonaras oydu anlatıyor o dux içinde Moesia hakkında kuvvetlerinin komutanı Alt Tuna . Güvenilmez Augustus Geçmişi o Galya servis, ancak bu iddia başka kaynaklar tarafından teyit edilmez ve dönemin çağdaş tarihçiler tarafından göz ardı edilir belirtiyor.
İmparator ölümü Carus onun sevilmeyen oğulları bırakır Numérien ve Carin yeni Augustes olarak. Carin, Galya üzerinden hızla Roma'ya gider ve oraya varır.Ocak 284. Numerien doğuda kalıyor. Roma'nın İran'dan çekilmesi emredildi ve Romalılar İran'ı muhalefet olmadan terk etti. Sasani kralı II. Behram onlara karşı çıkamaz, otoritesini kurmakta hâlâ güçlük çeker. İçindeMart 284, Numérien sadece ulaştı Emezis (Homs) içinde Suriye ve Kasım Anadolu'daki. Emese'de görünüşe göre hala hayatta ve sağlıklı görünüyor ve kendi adına yazılan tek fermanı yayınlıyor , ancak şehirden ayrıldıktan sonra praetorian vali Arrius Aper de dahil olmak üzere personeli, gözlerinde iltihaplanma olduğunu bildiriyor. O andan itibaren kapalı bir arabada seyahat ediyordu. Ordu Bithynia'ya ulaştığında, bazı askerler arabadan yayılan bir kokunun kokusunu alırlar ve perdeleri açtıklarında Numerian'ı ölü bulurlar.
Praetorian vali Arrius Aper , haberi Kasım ayında Nicomedia'ya ( İzmit ) resmen duyurur ve Numerien generalleri ve tribünleri, Aper'in destek kazanma girişimlerine rağmen Diocles'i halefi olarak seçen bir konsey toplar. 20 Kasım 284Nikomedia'ya 5 km uzaklıktaki bir tepede toplanan doğu ordusu , oybirliğiyle yeni imparatorları Diokles'i selamlıyor. Bu süsleri ve emperyal moru kabul eder. Kılıcını gün ışığına kaldırır ve Numerian'ın ölümüyle hiçbir ilgisi olmadığına yemin eder. Aper'i Numerien'i öldürmekle ve sonra onu saklamakla suçluyor. Ordunun önünde, Diocles kılıcını çeker ve Aper'i öldürür. Augustus hikayesine göre bunu yaparken Virgil'den alıntı yapardı .
Aper'in ölümünden kısa bir süre sonra, Diocles adını daha Latince gibi görünen Diocletianus (tam adı Caius Aurelius Valerius Diocletianus ) olarak değiştirdi.
İmparatorluğa katılmasından sonra, Diocletianus ve Lucius Bassus Caesonius konsül olarak atandılar. Onlar varsayalım FESS yerine Carin ve Numérien arasında.
Bassus, eski bir Afrika konsolosu ve prokonsülü olan Campanian senatör ailesinin bir üyesidir. Yetenekleri nedeniyle Probus tarafından seçilmişti . Bu alanda muhtemelen çok az deneyimi olan Diocletian'ın aksine, gücün gizeminde yetenekli bir adam. Bassus'un Diocletian tarafından konsül olarak atanması, onun Roma'daki Carin hükümetini reddetmesini, başka bir imparatora karşı ikinci derece bir statüyü kabul etmeyi reddetmesini ve İmparatorluğun senatör ve askeri aristokrasisi arasında uzun süredir devam eden işbirliğini sürdürme isteğini sembolize eder. Böylece başarısını Roma'nın fethi için desteği gerekli olan Senato'nun başarısına bağladı.
Diocletian, Carin'in tek rakibi değil , Veneto'nun düzelticisi olan gaspçı Marcus Aurelius Julianus , Diocletian'ın katılımından sonra kuzey İtalya ve Pannonia'nın kontrolünü ele geçirdi . Julianus, Siscia'da ( Sisak , Hırvatistan) kendini imparator ilan ederek ve özgürlük vaat ederek para bastı . Diocletianus'un Carin'i zalim ve baskıcı bir tiran olarak tasvir etmesine yardımcı olur. Ancak Julianus'un kuvvetleri zayıftı ve Carin'in ordusu İngiltere'den kuzey İtalya'ya gitmek üzere ayrıldığında hızla dağıldılar.
İmparatorluğun tüm doğu kısmının hükümdarı olarak, Diocletian açıkça en büyük tehdittir. 284-85 kışında Diocletianus Balkanlar boyunca batıya doğru ilerledi . İlkbaharda, Mayıs ayının sonundan hemen önce, Moesia'daki Margus ( Morava ) nehri yakınında Carin'in ordularıyla tanışır . Bu site, Mons Aureus (Seone, Smederevo'nun batısında ) ve Viminacium arasında , günümüz Belgrad'ının yakınında yer almaktadır .
En güçlü orduya sahip olmasına rağmen, Carin zayıf bir konumdadır. Onun saltanatı popüler değil. Daha sonra Senato'yu suistimal etmek ve memurlarının eşlerini baştan çıkarmakla suçlandı. Mümkündür Flavius Constantius'un , valisi Dalmaçya ve Diocletianus'un gelecek ortağı zaten erken ilkbaharda Diocletian bağlılık andı. Carin valisi Margus savaşının başlangıcında , Aristobulus da kaçtı. Savaş sırasında Carin kendi adamları tarafından öldürülür. Diocletian'ın zaferinden sonra, batı ve doğu orduları Augustus'u alkışlar. Diocletian, mağlup ordudan bağlılık yemini ister ve güney İtalya'ya doğru yola çıkar.
Diocletianus 284'te uzun bir gaspçı dizisinin yalnızca sonuncusuydu. Antik yazarlar Lactance ve Eutrope , onu keskin bir zeka ve büyük bir hesaplama kapasitesi ile donatılmış yetenekli bir zihin haline getirir. 285 yılına kadar tek başına hüküm sürdü, ancak meşruiyeti, Carin'in ortadan kaldırılmasına ("varsayılan olarak galip geldi") ve Senato tarafından tanınmasına kadar belirsiz kaldı .
Pupien ve Balbin (238), Valérien ve Gallien (253-260), Carus ve Carin (282-283) zamanlarında olduğu gibi, yavaş yavaş ve koşullara göre ilerleyen merkezi olmayan bir siyasi rejim kurdu . Gücü İmparatorluğun doğu ve batı bölgeleri arasında bölmek için getirildi. Daha sonra gelen bir memur çağırdı Pannonia'da , Maximian, ve onuruna onu terfi Sezar 285 ve daha sonra bu Augustus , 286 yılında Batı ile ona emanet ve kendisi için Doğu tutarak.
Sekiz yıl sonra, 293'te, vurgunun sivil ve askeri konulara verilmesi gerektiğini hissederek ve İmparatorluğun savunmasını ve idaresini sağlamak için iki "imparator" atayarak güç ayrılığını pekiştirdi. Bu iki ek işbirlikçi, rütbesiz generaller, Sezar'ın onuruna terfi ettirilir ve her ana imparatorun altına yerleştirilir. İkincisi, Augustus unvanını saklı tutar . Diocletian, damadı Galerius ile güçlerini birleştirir ve praetorian valisi Constance Chlore'u Maximian'a bağlar .
İmparatorluk bir tetrarşi (ya da dördün hükümeti) haline geldi . İmparatorluğun topraklarının bir kısmı iki Augustus'a ve onların Sezar'larına devredildi: Bununla birlikte, bölünmeden değil, dağıtımdan bahsetmeliyiz, İmparatorluk bölünmeden kaldı. Her tetrarkın bir ana ikametgahı ve bir operasyon tiyatrosu vardır:
Roma önemini yitiriyor, ancak İmparatorluğun teorik başkenti ve Senato'nun koltuğu olmaya devam ediyor. Diocletianus, Roma'yı varlığıyla yalnızca iki kez onurlandırdı: 285'te Carin'e karşı kazandığı zaferi takip eden aylarda ve 303'teki vicenalia sırasında .
İmparatorluktan sorumlu olanlar, sorunlarla yüzleşebilmek ve İmparatorluğu yönetebilmek için en iyi dönemlerinde olmalıdır. Diocletianus, vicennalia bayramları sırasında, akrabalıklarına göre değil, değerlerine göre seçilen iki yeni Sezar'ı tayin ettikten sonra, yetkileri Sezar'larına devretmek zorunda kalacak olan Augustus'un saltanat süresini yirmi yıl olarak belirledi. Augustos (giden veya gelen): böylece , Roma'da çok popüler olan Antoninler'e (en iyilerin seçimi) dayanan bir anlayışa göre veraset sorunu çözülmüş gibi görünüyor . Her kararname dört egemen tarafından ortaklaşa imzalanır , ancak en yüksek haysiyet olan Augustus ve üstünlüğü elinde tutan Diocletian tarafından alınan kararlar geçerli olur. Birlik arzusu, Venedik tetrarkları grubu tarafından sembolize edilir: çiftler halinde birleşirler ve yeni imparatorluk uyumunu simgeleyerek birbirlerini kucaklarlar; aynı şekilde giyinirler ve silahlanırlar (ki bu askeri unsurun önemini gösterir), yalnızca Augustus'a mahsus sakalların takılmasıyla ayırt edilirler.
Yine de dini temelli bir hiyerarşi empoze edilir:
Diocletian ve meslektaşları tarafından devralınan askeri durum , 275'te Aurelian'ın ölümüyle aynı zayıflıklara sahiptir . Tetrarklar , Roma'nın otoritesini yeniden kurmak için aktif olarak çalışıyorlar .
Sınırlar pasifize edilir ve mücadele on yıl sonra, sınırları II inci yüzyıl hariç geri yüklenir Ağrı Decumates ve Dacia : barbarlar Ren-Tuna alanının dışına sürülen ve Fırat ötesi Persler (barış Kral ile 298 sonuçlandırılır edildi 337'ye kadar süren ve İmparatorluğun Transtigritan eyaletlerini ele geçirmesine izin veren Narseh ) .
Açıklamada esinlenerek Diocletianus askeri eylem sırasında Roma ordusunun başarısızlıkları tekrarlanan III inci yüzyıl ve iki ilkeleri, kalite miktar ve taş erkekler yerine sağlamalısınız .
Taşra teşkilatı reformu ile aynı zamanda, lejyonlar parçalandı: en yaşlılar birliklerini korurken diğerleri 1.000 kişiye indirildi. Ek personel işe alım sorununu gündeme getiriyor. Diocletianus hala geleneksel yöntemler (gönüllülük, marjinalleşmiş insanları ve barbarları işe almak) kullanıyor, ancak askere alma yöntemini, orduya bir oğul getirme yükümlülüğü olan sınır askerlerine ve asker arzının vergilendirildiği kırsal nüfusa kadar genişletiyor. vergi borcu olarak .
Birçok federe barbar kuvvetinin katılmasıyla ordunun sayısı artırılır ve 390.000 erkeğe ulaşır .
Diocletianus da ıhlamurları güçlendirmek için çok çaba ve para harcar . Lactance onu "inşa etme tutkusundan asla tatmin olmamakla" suçluyor. Tüm cepheler kaleler ve kalelerle çevrilidir ve kireçler stratejik rotalarla güçlendirilmiştir. Ana şehirlerde surların inşası yaygındır. On Tuna , karakollar barbar kıyısında itilir ve Afrika'da, çöl Roma hizmetinde yardımcı barbarların devriyeleri tarafından geçilen bir taş kaplı eğimli olarak hizmet vermektedir .
Diocletianus , eyaletlerin tamamen elden geçirilmesine devam ediyor halefleri tarafından tamamlandı:
Aynı zamanda idari kadroda da değişiklikler yapılıyor :
Bu önlem hem valiliklere bağlı memurların sayısını artırmayı hem de idareyi İmparatorluk sakinlerine yakınlaştırmayı amaçlamaktadır .
Diocletian, ekonomik sorunlara ve özellikle finansa gerçek bir ilgi gösterir. 294'ten itibaren, antonianus ve kaliteli bronz konuların yerini alan altın (aureus), gümüş (argenteus) temelli para sistemini reforme etti .
Tüm İmparatorluk için yeni bir vergi rejimine karar verildi (Mısır'da 297'den beri tasdik ediliyor) kişi başına yeni bir vergi ve ekili arazi için ayni olarak ödenecek bir vergi oluşturulmasıyla: her beş yılda bir (daha sonra her on beş yılda bir) gözden geçirilmelidir. Konstantin döneminde). Böylece emlak vergisi tüm İmparatorluğa genelleştirilmiştir .
Bir Maksimum Fermanı , suçluların için ölüm cezası öngören, 301 fiyat ve ücret artışı frenlemek için girişimlerini uyguladı, ancak çok az etkisi vardı görünüyor .
Edebi tanıklıklar, imparatoru ve imparatorluk işlevini kutsallaştıran ayinlerin ortaya çıkışı konusunda çok dikkatlidir: onları açıkça Diocletian'ın reformlarıyla ilişkilendirirler. İmparatorlar geleneksel imparatorluk unvanlarını takmaya ve her yıl tribün gücü ve büyük papalık makamına yatırım yapmaya devam ediyor, ancak bunlar geçmişin kalıntıları: daha açık monarşik unvanlar ortaya çıkıyor :
Hıristiyanlara yönelik zulüm 303'ten itibaren yeniden başlıyor. Görünüşe göre vesayet tanrılarının intikamından korkan Galerius , Diocletian'ı İmparatorluğun birliğini sağlamak için yıkmaya teşvik ediyor. Tek hedef Hıristiyanlar değildi: 297'de, Pers'e karşı savaşla bağlantılı olarak, Roma devleti de Maniheistlere karşı döndü .
303-304'te dört evrensel ferman yayınlandı ve Doğu'nun tüm şehirlerinde sergilendi. İbadetleri imkansız hale getirerek Hıristiyan topluluklarını tamamen dağıtmayı amaçlıyorlar :
Zulüm bu sefer sistematik ve tetrarşi reformlarından bu yana güçlendirilmiş yerel yönetime dayanıyor. Galerius'un yayınladığı Sardica fermanının 303-304 fermanlarını askıya aldığı Doğu'da 311'e kadar sürer, ancak Batı'da çok erken uyutulur: Galya'da hüküm süren Constance Chlore, orada uygulamaya çok az şevk verir. orada şehidin bilinmediği fermanları .
Antik yazarlar, özellikle İmparatorluğun doğu kesiminde binlerce kurbandan söz etmektedirler (ki bu, Hıristiyanların İmparatorluğun nüfusundaki payının önemli ölçüde arttığını ortaya koymaktadır) .
Son on yılda hem Ren-Tuna sınırında hem de Pers cephesinde dış tehditler büyük ölçüde azalırken, İmparatorluk yirmi yıl boyunca nispeten siyasi istikrar içinde yaşadı. Taahhüt de 303 ciddiyetle yaptı: Çağdaşları zaten müzeye haleflerineözgü bırakmak gönüllü feragat güce 305 yılında Diocletian tarafından alınan kararla şaşırdık vicennalia , yürürlüğe girecek 1 st Mayıs 305 .
Diocletian ve Maximian 305'te Sezarları lehine tahttan feragat ederler. Diocletian son yıllarını Dalmaçya'nın başkenti Salone yakınlarındaki Adriyatik Denizi kıyısındaki devasa ve görkemli bir sarayda geçirdi . Saray Jüpiter'e adanmıştı . Diocletianus götürülür Mısır bir sfenks ait XV inci (kentinde yüzyılda , Split içinde ( İtalyanca , Spalato , Latin Spalatum olarak) bugün Hırvatistan kalıntıları yerleşti,).
Maximien , siyasi hayattan çekilmeden Lucania'ya emekli oldu .
Diocletianus, en iyinin seçimini kalıtıma tercih etmiş ve antik Roma ilkelerine bağlılığının daha fazla kanıtını sunmuştu. Bu nedenle, yetişkinler ve yetenekli olmalarına rağmen, Maximian'ın oğlu Maxence ve Constance Chlore'un oğlu Constantine hariç tutulur . Galerius'a yakın iki subay Caesars rütbesine yükseltildi , yeğeni Maximin Daïa ve yakın arkadaşlarından biri olan Sévère .
Tetrarşi sistemi , tasarımcılarına dayanamaz ve tahttan çekilmeleri takip eden savaşlara batar. 308 yılında Diocletianus katılma sarayını terk kabul Carnuntum toplantısında yer Pannonia'da eski meslektaşlarının Maximian Hercules ile, Galerius . Maximian'ı, çok az etkisi olan karışıklığı gidermek için tekrar tahttan çekilmeye ikna eder. Ayrıca 308 yılı için konsül olarak atandı. Diocletianus 311/312'de sarayında öldü.