Kadınlar için emeklilik şartları, yaş, sigorta prim günü ve çalışma süresine göre değişim gösterir. Değişen yasa ile birlikte işe giriş tarihi göz önünde bulundurularak kadınlara emeklilik tarihi hesaplanır.
Çalışan Kadınlar İçin Emeklilik Şartları Nelerdir?
Çalışan kadınlar için emeklilik şartları bağlı olunan sosyal güvenceye göre değişim gösterir. Sosyal güvenceye göre kadınların emeklilik şartları şu şekilde sıralanır:
- 4A ( SSK Çalışanı Kadın Emekli Olma Hakkı ): SSK güvencesiyle çalışan kadınların emeklilik yaşı sigorta giriş tarihine göre değişmektedir. Üç farklı tarihte yapılandırılan yasalara göre SSK çalışanı kadınların emekli olma yaşı şu şekildedir:
- 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişi yapılmış olan kadınların emekli olması için gereken durumlardan ilki en az 18 yıllık sigorta sahibi olmaları ve 50 yaşını doldurmuş olması veya 5,000 gün hizmet vermiş olmaları gerekir. İkinci durum 50 yaşını doldurmuş en az 15 yıllık sigorta sahibi ve 3,600 gün hizmet vermiş olmaları gerekir. Üçüncü durum ise 50 yaşını doldurmamış en az 20 yıllık sigorta sahibi ve 5,000 gün hizmet vermiş olmaları gerekir. Ancak 8 Eylül 1999 tarihinde yapılandırılan yasaya uymayan kadınlar 23 Mayıs 2002 tarihinde 50 yaşını doldurmuş olan kadınlar 15 yıllık sigorta sahibi ve 3,600 gün hizmet vermiş oldukları takdirde emekli olabileceklerdir.
- 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi yapılan kadınların emekliliği için gereken opsiyonlardan ilki 58 yaşını doldurup 7,000 günlük malul, yaşlı ve ölüm sigorta primlerini ödedikleri takdirde emekli olabilirler. İkinci opsiyon ise 58 yaşını doldurmuş kadınların en az 25 yıllık sigortaya sahip olmaları ve 4,500 gün süreyle malul, yaşlı ve ölüm sigorta primlerini ödedikleri takdirde emekli olabilirler.
- 30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigorta girişi yapılan kadınların emekli olabilmek için 5510 sayılı kanun gereğince en az 58 yaşını doldurmuş ve 7,200 gün süreyle malul, yaşlı ve ölüm sigorta primi ödemiş olmaları gerekir. Yaş alt sınırı 58 olarak belirlenmiş olup 7,200 gün sürenin tamamlanmasına bağlı olarak artış gösterebilmektedir.
- 4B ( Bağ-Kur Çalışanı Kadın Emekli Olma Hakkı ) ve 4C ( Emekli Sandığı Çalışanı Kadın Emekli Olma Hakkı ) : Bağ-Kur ve Emekli Sandığı güvencesiyle çalışan kadınların emeklilik yaşı sigorta giriş tarihine göre değişiklik gösterir. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı güvencesiyle kadınlara emeklilik hakkı üçe ayrılır:
- 8 Eylül 1999 tarihinden önce girişi yapılmış kadınların en az 20 yıl süreyle hizmet vermesi beklenir. Ancak 1 Ekim 1999 tarihinde 20 yıl hizmet süresinin dolmasına 2 yıl ve daha az süre kalan kadınlar 20 tam yıl sigorta sahibi olmaları durumunda ya da 15 tıl sigorta sahibi olma ve 50 yaşını doldurmuş olmaları halinde emekli olabilirler. 1 Ekim 1999 tarihinde 20 yıl hizmet süresinin dolmasına 2 yıldan fazla kalan kadınlar ise 1 Haziran 2002 tarihinde doldurmuş olduklarında emekli olabilirler. 1 Haziran 2002 tarihinde doldurmayanlar için ise emekli olma yaşı kademeli olarak hesaplanır.
- 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi yapılan kadınların emekli olabileceği koşullardan ilki 58 yaşını doldurmuş ve en az 25 yıllık sigortaya sahip olmaları durumunda emekli olabilmeleridir. İkinci koşul ise 60 yaşını doldurmuş kadınlar en az 15 yıllık sigortaya sahip olmaları durumunda emekli olabilmeleridir.
- 30 Nisan 2008 Tarihinden sonra sigorta girişi yapılan kadınlar 5510 sayılı kanun gereğince en az 58 yaşını doldurmuş ve 9,000 gün süreyle malul, yaşı ve ölüm sigorta primini ödemiş olmalıdırlar. 58 yaşını doldurmuş kadınlar 9,000 süresinin tamamlanmasına bağlı emeklilik yaşı değişkenlik gösterir.
Ev Hanımları İçin Emeklilik Şartları Nelerdir?
Sigorta girişi olmayan, çalışma geçmişi bulunmayan kadınlar kendileri sigorta primi ödeyerek emekli olabilirler. Bunun için gereken şartlar şunlardır:
- Emekli olmak isteyen kadının 50 yaşını doldurmuş olması
- Gelir vergisi tabi tutulan konut veya iş yeri sahibi olmamak
- Malul veya yaşlığı aylığı almamak
- En az 25 yıllık evli olmak
Bu şartları sağlayan kadınlar kendi imkanlarıyla 7,200 günlük doğum borçlandırılması olmayan prim ödemesi olan 317,808 TL tutarı ya da doğum borçlandırılması olan prim ödemesi olan 226,000 TL tutarı ilgili sosyal güvenceye yatırarak emekli olabilirler. Emekli olmak isteyen ev hanımları bu ücretler üzerinden taksitlenme olanağından faydalanabilirler.
Doğum Borçlandırılması Nedir?
Doğum borçlanması, sigorta girişi olduktan sonra doğmuş olan çocuklar için yapılan bir hizmet hakkıdır. En fazla üç çocuk için kullanılan bu hakkı her sosyal güvenceye bağlı kadın yapabilir. Sigortalılık süresi önce doğan ya da sigorta süresi içinde ölü doğan çocuklar için doğum borçlandırılması yapılmaz. Doğum borçlanması her çocuk için 720 gün süreyle sigorta primini kişinin kendi yatırması durumudur. Doğum borçlanması doğum izninden ayrı tutularak kişinin kendi insiyatifidir.
Engelli Çocuk Sahibi Kadınların Emekli Olma Hakkı Nedir?
Bakıma muhtaç, ağır engelli çocuğu olan sigortalı kadınların yatırılan toplam prim gün sayısının dörtte biri eklenerek ilerleme yapılır. Bu durumdan faydalanmak isteyen kadınların engel raporlarını sosyal güvencelerine belgeletmeleri gerekir. Bu durum engelli çocuk sahibi kadınlara emeklilik yaşı hesaplamasında göz önünde tutulur.
Kaynak