-
-
hipnotizmanın en azından batı dünyasındaki babası, freud'un ilham kaynağı ve bilim ve şarlatanlık tarzı kitapların vazgeçilmez ismidir. ilk olarak isterik körlükten mustarip genç bir piyanist kızın gözlerini açarak üne kavuşmuştur (ki bu da ayrı bir hikayedir: kız önceleri gayet şahane çalarken gözlerinin açılmasıyla birlikte sürekli ellerine bakmaya başlamış, notalar birbirine karışmış, başarısız bir piyanist olup çıkmıştır, ve hatta bu yüzden sonra intihar etmiş dahi olabilir, ama ben yanlış hatırlıyor da olabilirim). neticede mesmer hipnotizmayı fransız sosyetesinin en gözde eğlencesi haline getirmiştir, olan bu olmuştur. marie antoinette de neşeyi mesmer'de bulanlardandır. ve hatta mozart da yakın arkadaşıdır mesmer'in (cosi fan tutte operasında bir mesmerizm sahnesi vardır ve hatta). ikisi de mason locasındadır hem, biraderdirler.
mesmer'in popülaritesinden rahatsızlık duyan onaltinci lui içinde lilo'nun bahsettiği gibi benjamin franklin, lavoisier (oksijenin kaşifi) ve de guillotine'in de (ki kendisi giyotinin mucidi değildir benim bildiğim, daha önce de vardır giyotin, o sadece "bunu uygulayın, bu daha insanca" diyendir, yine dağıldık); işte içinde guillotine'in de bulunduğu bir komisyon atamıştır onaltinci lui ve bu komisyon örneğin hastanın gözleri bağlıyken ve mesmer'in odada olup olmadığını söyleyemediği zamanlarda animal magnetism'in (budur teorisinin adı) işlemediğini, düpedüz yalan olduğunu, hurafe olduğunu tespit etmiştir. mesmer ihtilal öncesi giyotinden zor kurtulmuş, son yıllarını o eski ihtişamdan çok uzakta geçirmiştir.
bu hikayede bize rasputin'i hatırlatan bir şeyler yok mudur hem? tam çöküş öncesinde mutluluğu, huzuru doğaüstü güçlerde arayan aristokrasi kadınları..
bugün ingilizcede "hipnoz etmek, büyülemek, gözünü bağlamak" gibi anlamlara gelen "mesmerize" kelimesi de işte bu aynı franz anton mesmer'in hatırasıdır.
-
tıp okumuştu ve bitirme tezi de "gezegenlerin bedene etkisi" (1766) (the influence of the planets on the body) adını taşıyordu. bu tezi verebilmesini, okültizme sıcak bakan bir tıp profesörü olan danışmanına borçluydu biraz da. yoksa daha genç yaşında yaşatmazlardı onu.
sonraki yıllarda, mıknatısların sağaltıcı özelliği olduğuna dair fikirlere kapıldı. mıknatıs da mıknatıs derken bir anda aslında insan da bir mıknatıs değil mi dedi ve zihninde yanan ampul (nesnelerde manyetik sıvılar olduğu fikriyle besleniyordu...) ona ellerini kullanması yönünde bir işaret verdi (bkz: ellerini kullanmayı bilen erkekler). tedavi seanslarında lila rengi cüppesi ve mıknatıslı bir değneği olurdu. tedavileri gerçekleştirdiği odada da kaplarca su bulunurdu.
mesmerizm'den yola çıkarak hipnotizma, telkin ve benzeri terapilerle uğraşanlar oldu. bunlardan bramwell, hipnotize edilmiş hastanın uyanıkken etkilenmeyeceği zayıf uyaranlara açık olduğunu (bkz: hiperestezi) düşünüyordu. bramwell'in dediği doğruysa eğer, mesmer'in şarlatanlığı, zayıf olanın algılanabileceği bir ortam yaratmasına dayanıyordu. doğaüstü olan, insan için belki de fazlasıyla zayıf olandı, normalde itibar görmemesi bundandı. bir tarafımız sıkışınca soluğu yanında aldığımız doğaüstü(nam-ı diğer zayıf), bize biraz fazlaydı. bu ve bunun gibi düşünceler ise, beni insan uygarlığının da bir tür şarlatanlık olduğu sonucuna tutar götürür, ama şimdi hipnotize olmuş gibi, iddia etmiş olmayayım bunu ve normal yaşantıma geri döneyim, hiçbir şey olmamışşş gibiiiii...
-
vaktiyle adına aşağıdaki güftelerle bir türk sanat müziği parçası bestelenmiş kişidir:
"çoktan beridir bir tip tanırım ben paris'te
çoktan beridir bir tip tanırım ben paris'te
onda onda, hipnoz onda
mesmer ona derler
onda onda, üçkağıt onda
mesmer ona derler"
-
histerik bozukluklara bedendeki evrensel bir manyetik sıvının kısmi dağılımının sebep olduğuna inanan bir hekimdir. ayrıca bir insanın bir başkasının sıvısını etkileyerek davranışında değişikliğe yol açabileceğini düşünüyordu.
bu düşünceler ışığında toplantılar yapıyor, kimyasal maddelerle dolu olan şişelere çubuklar batırıp bedensel özrü olan insanların özürlerinin olduğu bölgelere bu çubukları dokunduruyordu. bu şekilde evrensel manyetik sıvının dağılımının ayarlandığına ve böylece sorunların yok olacağına inanıyordu.
mesmer'in hastalarıyla çalıştığı ortamdan dolayı kendisi modern hipnozun ilk uygulamacılarından biri olarak değerlendirilir. mesmerize etme, hipnotize etme için eskiden kullanılan bir değimdir.
-
newton'un psikolog versiyonu. o kadar usta bir hipnozcudur ki yıllarca, fark etmeden, kendisini bile hipnoz etmiştir. şöyle ki, herif yıllarca hipnoz için mıknatıs kullanmıştır. sonra bir gün herhalde mıknatısını kaybetmiş, dur lan bir de böyle deneyeyim demiş, bir bakmış mıknatıs olmadan da oluyor. sonra demiş, acaba kendisini rüyasında insan olarak gören bir mıknatıs olabilir miyim? olabilirsin yiğidim.
bundan ötürü, rahmetliye iğrenç bir türkü armağan etmeye karar verdim:
mesmerim biçim biçim
ölürem mesmer için
alem bana düşmandır
mesmer sevdiğim için
iğrenç kişiliğiniz ve hatalarınız ne ilerlemenize, ne de iğrençliğinizi dışa vurmaya engel olsun baylar. iğrenç olun, nitekim iğrençlik, hepimizi birbirimize bağlayan, insanlığın ortak ögesidir. saygılar, sevgiler, simit ve çaylı sabahlarınız eksik olmaya..
hele looooy looooy loy kibar yarim mesmerim oy!
aslında bu açıdan bakınca, üfürükçüden pek de bir farkı yok. bence yasal üfürükçüler çıkmalı.
-
-
-
manyetik frekanslar kullanarak belirli hastalıkları tedavi edebilecek yöntemleri 18. yüzyılda bulmuş kişidir.
buluşu olan mesmerizm; her cismin, başka bir cismin yörüngesinde olması fikrinden türetilmiştir.