Ebu Hayseme el-Ensari (r.anha), Tebük savaşındaki yapmış olduğu tutumu ile çevresinde tanınmış olan, bir sahabi!.. İlk önce savaşa katılmayıp son anda İslam ordusuna yetişerek helak olmaktan kurtulan bir yiğit!.. Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v)'in; "Ey Ebu Hayseme! Az kaldı helak olacaktın" diye kendisini müjdelediği bir iman eri!.. Uhud’a kadar Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v)'e ve İslam ordusuna kılavuzluk yapan bir kahraman!.. O, Medineli olup Hazrec kabilesine mensup künyesiyle meşhur olduğu için asıl adını tesbit etmekte güçlük çekilmektedir. Muhtelif kaynaklarda Abdullah ibni Hayseme ve Sa‘d ibni Hayseme diye geçmektedir. Ancak onun meşhur adı, Ebu Hayseme Malik ibni Kays ibni Hayseme el-Ensari (r. anh) olarak nakledilmektedir. Hayatı hakkında fazla bir bilgiye bulunmamaktadır. Bedir savaşında bulunduğu kesin olmamakla müttehit Uhud’dan itibaren bütün gazvelere katıldığı bilinmektedir. Peygamberimizin kılavuzu Ebu Hayseme el-Ensari (r.anha), Uhud’a giderken Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v)'e kılavuzluk yapmıştır. Şöyle ki: Allah Resulü (s.a.v) ashabına şöyle buyurdu: "-Bize kılavuz olup, müşriklere uğratmadan, yakın bir yoldan onların yanına kadar götürecek kim var?" diye sordu. Ebu Hayseme (r.anha) : "-Ben varım ya Rasulallah!" dedi. İslam ordusunu Beni Harise'nin arazisi içinden geçirip Uhud’a götürdü. Ebu Hayseme el-Ensari (r.anha) Medine-i Münevvere’de daha çok Tebük savaşı ile ilgili tutumu nedeniyle çevresinde tanınıp meşhur olmuştur. Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) ashabına Tebük Seferine hazırlanmalarını emir buyurmuştu. O zaman en sıcak mevsimdi Taif seferinden de yeni dönülmüştü ve bu nedenden bazı sahabiler yol yorgunluğunu henüz atamamışlardı. Bir de münafıkların Müslümanları bu seferden vazgeçirme yolundaki çabaları ve propagandaları vardı. Ashab-ı kiramdan bazıları bu propagandalardan etkilenmiş savaşa katılmayarak geride kalmışlardı. Bu sahabilerden biri de Ebu Hayseme'ydi (r.anha). İslam ordusu yola çıktıktan sonra, çatılarının altında sofra kurup soğuk suları ve nefis yemekleri hazırlayan ailesinden kendisini bekledikleri bir esnada Ebu Hayseme el- Ensari (r.anha) kendine geldi. Ne yaptığının farkına varıp düşünmeye başladı ve gözlerinin önüne bir an Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) geldi. Allah Azze ve celle'nin biricik sevgilisinin çektiği çileleri düşündü. Geçmiş ve gelecek bütün günahları bağışlandığı halde Resul-i Ekrem Efendimiz'in (s.a.v) yollara düşüp sefere çıkması, yakıcı, kavurucu güneş altında savaşa gitmesi, kendisinin de rahat bir yerde oturup kahvaltı yapmasını doğru bulmadı. Kalbi bu hareketine, bu şekilde davranmasına asla razı olmadı ve ani bir karar vererek silahını kuşandı ve atına bindi. Tebük’e doğru yola koyuldu. Kendisi gibi Gazvesine katılmakta gecikmiş olan Umeyr ibni Vehb el-Cumahi (r.anha) ile beraber Tebük’e ulaştı. İnsanlar Neden Helak Olur? Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v), Ebu Hayseme’nin sefere katılmamasına çok üzülmüştü. Uzaktan birilerinin geldiği kendisine haber verildiğinde onun Ebu Hayseme olmasını temenni etti ve ona duyduğu muhabbeti şöyle dile getirdi: "-Bu gelen, Ebu Hayseme olaydı" buyurdu. Yakınlaşınca onun olduğunu öğrendi ve çok mutlu oldu Onun helak olmaktan kurtuluşunun müjdesini verircesine kendisine: "-Ey Ebu Hayseme! Az kaldı helak olacaktın" dedi. On günlük bir gecikme ile Tebük Gazvesi’ne katılan Ebu Hayseme’ye Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) merhamet ve şefkatle davrandı ve dua etti. Allah yolunda mes'ul olunan bir çabadan geri kalmak, kişinin manen helakine bile sebebiyet verebilirdi. Şair olarak kaynaklarda ismi geçen Ebu Hayseme'nin (r.anha) vefat tarihi tam olarak bilinmemektedir. O, bir şiirinde bu Tebük olayını, bir başka şiirinde Resul-i Ekrem Efendimiz'in (s.a.v) ilk kızı Zeyneb (r.anha)'nın, Bedir Gazvesi’nden sonra Medine’ye gidişi sırasında çektiği sıkıntıları anlatmıştır. Allah ondan razı olsun. Allah Azze ve celle cümlemizi helak edici davranışlardan uzak eylesin. Basiret ve feraset davranabilmeyi lütfetsin Ebu Hayseme el-Ensari (r.anh)'nın şefaatine nail eylesin. amin.