Romatoid artrit (RA), sürekli eklem sakatlığı ve deformitesine neden olabilen otoimmün bir hastalıktır. Yapılan çalışmalar, genel mortalite oranının RA hastalarında 10 yıllık izlem periyodundaki cinsiyet ve yaşa uygun kontrollerle karşılaştırıldığında iki kat daha yüksek olduğunu göstermiştir. Olası nedenler enfeksiyonlar, kardiyovasküler hastalıklar ve böbrek hastalıklarıdır. Son yıllarda, giderek artan sayıda kanıt, RA hastalarında yaygın olarak görülen enflamatuvar cevabın serebral iskemik yaralanmaya katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, daha önce yapılan bir araştırma, RA hastalarının RA bulunmayan hastalara göre inme riskinin daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Hidroksiklorokin, kötü prognoz özellikleri olmayan, hafif derecede aktif RA'nın tedavisi için kullanılan, birinci basamak hastalık modifiye edici anti-romatizmal ilaçlardan (DMARD'lar) biridir. Sistemik lupus eritematosus (SLE) hastalarında, hidroksiklorokinin, amaçlanan tedavi etkilerinin haricinde, inme için güçlü bir risk faktörü olan tromboza karşı koruyucu olduğu kanıtlanmıştır. Başka bir DMARD olan sulfasalazin semptomları hafifletir ve RA'nın klinik ilerlemesini yavaşlatır. Klinik olarak sülfasalazin, mütevazı etkililiğinden dolayı sıklıkla diğer ilaçlarla kombine olarak kullanılır. Metotreksat, RA için en sık kullanılan DMARD'dır ve klinik uygulamada standart DMARD haline gelmiştir. Bununla birlikte, ilacı bütün hastalar iyi tolere etmez veya kabul edilebilir bir terapötik yanıt göstermez. Hepatotoksisite ve kemik iliği baskılanması, metotreksat ile ilişkili advers olaylardan bazılarıdır. Bildirilen bu advers olaylara rağmen, daha önce yapılan bir araştırma, RA hastalarında metotreksatın inme riskinde % 11'lik bir düşüş ile ilişkili olduğunu göstermiştir.
Metotreksat Dışındaki DMARD’larda Durum Nasıl?
Tayvan’dan araştırmacılar, RA’lı hastalarda hidroksiklorokin, sülfasalazin ve metotreksatın iskemik inme üzerine etkilerini araştıran nüfusa dayalı retrospektif kohort çalışması yaptılar. Araştırmacılar çalışmaya, 7904 RA hastası ve 15 808 RA tanısı olmayan kontrolü dahil ettiler. Katılımcıların tamamı, 2000 ve 2010 yılları arasında Tayvan Ulusal Sağlık Sigortası Araştırma Veri Tabanı'ndan (NHIRD) örneklendi. Tek değişkenli analizler kullanılarak, bu iki hasta grubunu, DMARD kullanımındaki farklılıkları ve demografik değişkenleri değerlendirmek için karşılaştırdıları. Bu ilaçların iskemik inme ve orantısal risk varsayımlarının tehlike oranlarını tahmin etmek için, Cox orantısal tehlike modelleri ve Schoenfeld kalıntı testini uyguladılar.
Katılımcıların ortalama yaşı 53’tü ve RA hastalarının yaklaşık % 70'i kadındı. İskemik inme için tehlike oranı, vaka grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında 1,21 olarak bulundu ve bu anlamlı fark 10 yıllık dönemde devam ediyordu. RA hastalarında, hidroksiklorokin iskemik inme üzerinde önemsiz bir koruyucu etki gösterirken, sülfasalazin ve metotreksatın bu 10 yıllık süreçte tutarsız etkileri olduğu gözlendi. Araştırmacılar, günlük doz olarak tanımlanan > 0,5 dozunda, kısa süreli metotreksat kullanımının RA hastalarında iskemik inme riskini azaltabilirken, hidroksiklorokin ve sülfasalazinin herhangi bir etkisi olmadığını gösterdiklerinin belirttiler.
Tam et al. Methotrexate might reduce ischemic stroke in patients with rheumatoid arthritis: a population-based retrospective cohort study, International Journal of Rheumatic Diseases 2018.+ Tüm Referansları Göster