Suç Tarihi ve Daha Fazlası
Suç hayatımızın her noktasında karşımıza çıkıyor. Her gün haberlerde izlerken kanıksadığımız bu durum dünyanın başlangıcından beri aslında bizimle. Suç, antik çağlardan beri tarihin bir parçası olmuş durumda. Antik Yunan’da hırsızlık ve saldırı ağır cezalarla cezalandırılırdı. Antik Roma’da ölüm cezası daha ciddi suçları cezalandırmak için kullanılıyordu. Orta Çağ’da suç, büyük ölçüde para cezaları, toplum içinde aşağılama ve bedensel cezalar gibi cezalarla yerel kolluk kuvvetleri tarafından ele alındı. Tarih boyunca suç, siyasi veya dini saiklerle de bir araç olarak kullanılmaya devam etmiştir. Örneğin, 17. yüzyılda Avrupa’da dinsel zulüm çok yaygındı. Bu da inanmayanların zulme uğramasına ve küçük suçlar için suçluların infaz edilmesine yol açmıştır. 18. yüzyılda Amerikan Devrimi, yeni bir hükümetin kurulması ve daha güçlü yasaların oluşturulması da suç oranının azalmasına yardımcı olmamıştır.
19.yüzyılda ise yeni bir suç yapısı ortaya çıkmıştır. ”Organize Suç” Avrupa, Asya ve Amerika Birleşik Devletleri’nde şekillenmeye başladı. Bunun nedeni, şehirlerin hızlı sanayileşmesi ve kentleşmesi ve yasa dışı mal ve hizmetlerin artan mevcudiyetiydi. 20. yüzyılın başlarında organize suç, Mafya ve Yakuza gibi suç örgütlerinin kurulmasıyla zirveye ulaştı. Bugün suç, dünyadaki çoğu ülkede hala önemli bir sorundur. Organize suçlara ek olarak, uyuşturucu kaçakçılığı, insan kaçakçılığı ve siber suçlar da dahil olmak üzere çok çeşitli suç faaliyetleri vardır. Buna karşılık, hükümetler daha sert yasalar, daha fazla uygulama ve daha fazla kamu bilinci getirerek suçla mücadele çabalarını arttırmaya devam etmektedir.
Peki Suç Oranı Neden Artar?
- Yoksulluk ve işsizlik; Düşük gelirli ve işsiz kişilerin toplumda marjinalleşmeleri ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaları, suç oranlarını artırabilmektedir.
- Aile problemleri; Çocukluk döneminde aile içinde yaşanan şiddet, ihmal, taciz ve benzeri sorunlar, ileride bireylerin suça yönelmelerine neden olabilmektedir.
- Uyuşturucu bağımlılığı: Uyuşturucu kullanımı ve bağımlılığı, bireylerin suça yönelmelerine neden olabilmektedir.
- Yetersiz eğitim; Eğitim seviyesinin düşük olması, işsizlik ve yoksulluk gibi sorunların yanı sıra suç oranlarını da artırabilmektedir.
- Şehirleşme; Yoğun nüfuslu şehirlerde, işsizlik, yoksulluk, suç ve şiddet gibi sorunların daha fazla yaşanması, suç oranlarını artırabilmektedir.
- Zayıf yasal sistem; Yargı sisteminin zayıf olduğu ülkelerde suç oranları yüksek olabilmektedir.
- İklim ve çevresel faktörler; Doğal afetler, kuraklık, iklim değişikliği gibi faktörler, yoksulluk ve işsizliği artırarak suç oranlarını etkileyebilmektedir.
Bu faktörlerin yanı sıra, toplumda yaygın olan şiddet kültürü, aşırı tüketim ve gösteriş arzusu gibi sosyal etkenler de suç oranlarının artmasında etkili olabilmektedir.
Gelir Eşitsizliği Suç Oranını Etkiler mi?
Bazı araştırmalar, yüksek gelir eşitsizliği ile yüksek suç oranları arasında bir bağlantı olduğunu öne sürmektedir. Bu teoride, düşük gelirli kişilerin toplumda marjinalleşmeleri, işsizlik, yoksulluk ve eğitimsizlik gibi sorunlarla karşı karşıya kalmaları nedeniyle suç oranının artacağı düşünülmektedir. Bu araştırmalarda; özellikle gençler ve erkekler gibi risk grubundaki bireylerin yüksek gelir eşitsizliğinin olduğu toplumlarda daha yüksek suç oranlarına sahip olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, bazı araştırmalar da tam tersi sonuçlar elde etmiştir. Bu araştırmalar, düşük gelirli insanların suç işlemesine neden olan faktörlerin yoksulluk ve işsizlik değil, daha çok ahlaki değerler, eğitim ve aile yapıları gibi faktörler olduğunu savunmaktadır.
Sonuç olarak, gelir eşitsizliği ve suç oranı arasındaki ilişki de doğrudan bir nedensellik ilişkisi yoktur. Ancak genel kanı, yüksek gelir eşitsizliğinin sosyal sorunları artırabileceği ve dolayısıyla suç oranlarını etkileyebileceğidir. Gelir seviyesindeki düşüş ile suç oranı arasında bir neden-sonuç ilişkisi kurmak kanımca çok etik değildir. Bu noktada çok zengin olup suça karışmış ünlülere de kısaca göz gezdirebiliriz.
Amerikalı eski futbolcu ve oyuncu olan O.J. Simpson; 1994 yılında eski eşi Nicole Brown Simpson ve onun arkadaşı Ron Goldman’ı öldürmekle suçlanmasına rağmen davada beraat etti. Amerikalı bir iş kadını olan Martha Stewart; içeriden bilgi edinerek hisse senedi ticareti yapmakla suçlu ve hapis cezasına çarptırılmıştır. Aktris Lindsay Lohan, sürüş ehliyeti olmadan araç kullanmak, uyuşturucu kullanmak ve hırsızlık yapmakla suçlanmıştır. Bir finansçı olan Bernie Madoff; Ponzi düzeni ile yatırımcılardan milyarlarca dolar topladıktan sonra dolandırıcılıkla suçlanarak ömür boyu hapis cezası verilmiştir. Amerikalı şarkıcı Chris Brown; eski kız arkadaşı Rihanna’ya karşı fiziksel şiddet uygulamaktan suçlu ve hapis cezası almıştır. Amerikalı film yapımcısı Harvey Weinstein; cinsel taciz ve tecavüzden suçlu ve hapis cezası almıştır.