Rusların savaş tarihlerine bakıldığında, girdikleri birçok savaşta “Ölü adamların saldırısı” tadında kötü olaylarla karşılaştıkları veya bunlara yol açtıkları bilinir. Özellikle Almanlarla olan savaşlarında korkunç olaylar yaşanmıştır.
Kuşkusuz, Rusların savaş tarihine bakıldığında, akla ilk olarak İkinci Dünya Savaşı’nda Almanlarla olan mücadelesi veya Napolyon ile yapılan savaşlar gelir. Ancak Birinci Dünya Savaşı’na özel olarak, Rusya’nın Almanya ile olan savaşları da dehşet verici olaylara sahne olmuştur. Özellikle Osoviç Kalesi‘ni savunan Ruslar için, bu sahneler korkunçluğun sınırlarını zorlamıştı.
Osowiec Kalesi
Osowiec (Osoviç) Kalesi, Rus İmparatorluğu tarafından 19. yüzyılda olası bir Alman işgaline karşı Polonya topraklarında inşa edilmiştir.
Bu kale, 1882-1892 yılları arasında Rusya’nın batı sınırlarını Almanya’ya karşı korumak amacıyla inşa edilen savunma yapılarından biridir ve ağır kuşatma silahlarına uyum sağlamak için sürekli olarak modernize edilmiştir.
Askeri mühendis Nestor Buinitsky, 1889-1893 yılları arasında kale inşasında önemli bir rol oynamıştır. Biebrza Nehri üzerinde, Almanya’nın Doğu Prusya eyaletiyle sınır olan bir yerde yaklaşık 50 km uzaklıkta olan bu kale, stratejik bir geçiş noktasını kontrol ediyordu.
Çevresini saran geniş bataklıklar ve sulak alanlar, kaleye saldırıları zorlaştırdığı gibi zamanla Belostok-Lyck-Königsberg demiryolu hattı da yanına yapılarak stratejik konumunu pekiştirmiştir.
Osowiec Kalesi, 1914 Eylül’ünden 1915 Ağustos’una kadar 1. Dünya Savaşı doğu cephesinde ağır çatışmalara sahne olmuştur.
İlk iki saldırı Ruslar tarafından püskürtülmüştür. Ancak zehirli gazların da kullanıldığı üçüncü saldırı, namı diğer “Ölü adamların saldırısı” başlamıştır.
Ölü Adamların Saldırısı
1914 sonlarında Almanların başlattığı saldırılar sonucunda önemli bir ilerleme kaydedilmemişti. Almanlar, kelimenin tam anlamıyla kaleyi toplar ve ağır makineli silahlarla kuşatmış ve sürekli olarak saldırıyordu. Ancak Ruslar, kaleyi bir şekilde savunmayı başarıyor ve zaman zaman uygun koşullarda beklenmedik saldırılarla Alman kuvvetlerine ciddi kayıplar verdirebiliyordu.
Alman kuvvetleri, 900 askerden oluşan Rus savunmasını yıkmak amacıyla, temmuz ayının başında kaleye tam cepheden bir saldırı başlatmıştır; saldırıya 14 piyade taburu, 1 mühendis taburu, 24-30 ağır kuşatma topu ve Paul von Hindenburg liderliğinde zehirli gazlarla donatılmış 30 topçu bataryası dahil olmuştur.
Paul von Hindenburg, Rusların hiç gaz maskesi olmadığını düşündüğü için zehirli gaz olarak klor gazını kullanmayı seçmiştir. Zehirli gaz saldırısı için ideal hava koşullarının oluşmasını bekleyen Alman kuvvetleri, 6 Ağustos sabahı saat 04:00’te olumlu rüzgar koşullarının oluşmasıyla beraber klor gazı ile birlikte normal topçu bombardımanı başlatmıştır.
Zurnanın zırt dediği yer tam olarak burada kendini göstermişti; Ruslar, kimyasal silahlara karşı yeterli önlemlere sahip olmadıklarından zehirli gazın zararlı etkilerini engellemek adına ıslak bezlerle korunmaya çalışmışlardır.
Havada bulunan gaz, Rus askerlerinin ciğerlerindeki ıslak tabakayla tepkimeye girerek klor gazını hidroklorik asite dönüştürmüştür. Yüzlerindeki deri içten dışa doğru erimeye başlayan Rus askerleri, neredeyse zombiye benzeyen bir görünüm kazanmışlardı.
Bombardımanın ardından 7.000 Alman askeri kaleye saldırmıştır. Durumun korkunçluğu karşısında savunma pozisyonunda kalmaktan vazgeçen Rus askerleri, kendilerine saldıran Alman askerlerine karşı, kendilerine yaşattıkları korkunç eylemlere cevap vermek adına karşı bir saldırıya geçmiştirler.
Ancak Almanlar siperlere yaklaştıklarında gördükleri manzara karşısında dehşete düşmüşlerdir. Yaklaşık 100 kadar Rus askeri, yüzü erimiş ve bezlerle sarılı olan askerler sisli havanın içinden Almanlara karşı hücum etmekteydi.
Bu askerler yüzlerindeki kimyasal yanık izleriyle, yanmış vücutlarını mendillerle sarmış ve ağızlarından kan ve ciğerlerini parça parça tükürerek süngüyle saldırmışlardı.
Bu manzara o kadar korkutucuydu ki, karşılarında tabiri caizse zombileşmiş Rusları gören Almanlar, yaşadıkları paniğin etkisiyle kaçmaya başlamışlardır.
Düzenleri bozulan Alman kuvvetleri birbirlerini eze eze kaçmaya çalışırken kendi dikenli tellerine takılmışlar ve çekilenlerin bir kısmı da Rus birlikleri tarafından öldürülmüştür. Osowiec Kalesi’nden kurtulanlar ise yaklaşık iki hafta sonra tahliye edilmiştir.
Saldırının hayatta kalanlarından biri olan Sergey Khmelkov isimli Rus asker, askerlerin zehirlendiğini, çimlerin siyaha döndüğünü ve etin, yağın, sebzelerin tüketilemez hale geldiğini anlatmıştır.
Birinci Dünya Savaşı’nda gazeteler, bu saldırıya “ölü adamların saldırısı” veya “attack of the dead men” adını vermiştir.