Gregor Mendel’in Çalışmaları Temel Veteriner Genetik
Mendel’in gerçekleştirdiği deneylere geçmeden önce, araştırmalarında kullandığı bezelye bitkisinin özelliklerine değinmek gerekmektedir. Bezelye bitkisi oluşum itibariyle hermafrodittir. Dolayısıyla yapı bakımından içerisine başka çiçeklerin polenlerinin girmesi olanaksızdır. Bu bitkiler kendileşme yoluyla ve eşeyli olarak çoğalmaktadır. Erkeklik organı olan anterler, çiçek henüz tomurcuk halinde iken olgunlaşıp çatlayarak bitkiyi (yumurtayı) döllemektedir. Bu özellik sayesinde, bitki henüz tomurcuk halinde iken açılıp erkeklik organı (anter) uzaklaştırılarak kastrasyon işlemi gerçekleştirilebilir. Kastre edilen bitkiye zıt özellikte olan başka bir bitkinin polenleri kullanılarak suni yoldan tozlaştırılabilir. Böylece kendileşme engellenmiş olur. Bu bitkide tohum kabuğu rengi, çiçek rengi, tohum rengi, tohum şekli, tohum zarfı rengi, tohum zarfı şekli, çiçek konumu ve gövde yüksekliği gibi pek çok zıt karakter mevcuttur (Resim 3.2). Bu nedenle de oğul döllerin özellikleri birbirinden kolayca ayrılmaktadır, bu da Mendel’in kanunlarının aslında istatistikî kanunlar olduğu göz önüne alınarak elde edilen döllerin oranlarının belirlenmesinde rol oynamıştır.
Bu bilgiler ışığında Mendel, önce tek bir karakter açısından farklılık gösteren bezelye çeşitlerini çaprazlamış, daha sonra iki veya üç karakter açısından farklılık gösteren varyeteleri çaprazlayarak bazı kurallar ortaya koymuştur.