"Bazen bir mukaddes şeyi görmek, bir mülevves şeyi hatıra getirir." ve "Hariçte uzaklık sebebi olan zıddiyet ise, hayalde sebeb-i kurbiyettir." cümlelerini örneklerle açıklar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
İkinci cümle birincinin açıklaması ve ispatı mahiyetindedir. Yani, “Niçin bazen mukaddes bir şeyi görmek bir mülevves şeyi hatıra getiriyor?” sorusunun cevabı niteliğindedir. Bu konuda çokça örnek verilebilir. Birkaçını takdim edelim:
Renkler arasında birbirinden en uzak olanları siyah ile beyazdır. Ama bu uzaklık hayalde yakınlık sebebi olur ve siyah denilince gri, mavi, yeşil değil de hemen beyaz hatıra gelir.
İman denilince küfrün, sema denilince arzın, yükseklik denilince alçaklığın, tevazu denilince kibrin hatıra gelmeleri de bunun gibidir.
İşte hariçte birbirine zıt olan şeylerin hayaldeki bu yakınlıkları içindir ki, bazen mukaddes bir manayı düşünürken en pis bir hatıra hayalimizde canlanabilir. “Bazen” kelimesi bunun her zaman değil, nadiren görüldüğünü ifade eder. Böyle bir durumda kalbin sıhhatinden şüphe etmek yerine, o kötü şeyin bu zıddiyetten dolayı hayale geldiğini düşünmek ve rahatsız olmamak gerekir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü