Çocuklarda / Bebeklerde ishal ve kusma nöbetleri (nedeni çoğunlukla bir tür mide ve bağırsak iltihabı olan gastroenterittir) sıklıkla görülür. Bir de yine sıkça kabızlıktan şikâyet edebilirler. Vakaların çoğu basittir ve birkaç gün içinde iyileşirler. Ancak kusma ve ishalden şikâyetçi olan çocuklar vücudun susuz kalması riski altındadır, çünkü vücudun kaybettiği sıvıyı yeterince hızla yerine koyabilmeleri zordur. Bu nedenle, çocukları hasta oldukları zamanlarda sıvı alımına teşvik etmek çok önemlidir. Belirtiler şiddetli seyrederse veya birkaç günden fazla sürerse, çocuğun mutlaka bir doktora gösterilmesi gerekir.
Genel bir ifadeyle, çocuğun bağırsak hareketlerinin sayısı ve yoğunluğu, özellikle de bebeklikte değişiklik gösterir. Anne sütüyle beslenen bebeklerin dışkısı çoğunlukla sarı ve oldukça yumuşaktır ve çocuk günde birkaç kez yapar. Biberonla beslenen çocukların dışkısı genellikle daha serttir ve sıklığı da azdır. Daha büyük çocukların çoğu bağırsaklarını günde üç ya da dört kez boşaltmayı sürdürür. Normal olarak kilo almayı sürdüren bir çocuk için bu genellikle endişe edilecek bir şey değildir. Herhangi yaştaki bir çocukta ayrıca ara sıra kabızlık dönemleri de oluşabilir.
İshal
İshal nöbetlerinin basit bir nedeni olabilir, örneğin bebeğin beslenmesine dahil olan yeni bir gıda ya da çocuğun heyecanlanması veya endişelenmesi. Ancak ishal kimi hastalıklardan da kaynaklanabilir :
► Bir virüsün (bakteriden olanı yaygın sayılmaz) neden olduğu mide ve bağırsak sistemi enfeksiyonu. Bu hastalık gastro-enterit olarak bilinir. Çocuklarda ve bebeklerde görülen ishalin en yaygın nedenidir. Ayrıca kusma nöbetlerine de yol açar.
► Belirli gıdaların emiliminde güçlük. Bunun nedeni çölyak hastalığı olabilir. Bu hastalıkta, buğday ve diğer gıdalardaki glütene karşı hassasiyet mevcuttur.
► İnek sütü alerjisi (25 bebekten l’inde görülür). Nedeni inek sütü ya da mamadaki proteine hassasiyettir.
►Bebeklerin bağırsak alışkanlıkları çok değişken olabilir. Anne sütü ya da biberonla beslenmenin de bu alışkanlıkta etkisi büyüktür.
Bebeklerde Kusmayla İlgili Uyarılar
Çocukta kusmaya ek olarak aşağıdaki belirtilerden herhangi biri de varsa, acil tıbbi yardım aranmalıdır.
► Kanlı ya da siyah dışkı.
► Deride mor noktalar (bu noktalar bardağın kenarıyla üzerine bastırıldığında kaybolmuyorsa).
► Uzun süren karın ağrıları.
► Su kaybı işaretleri
Kusma
Kusma sıkıntı veren bir belirtidir. Çocuk açısından hoş olmayan bir deneyimdir ve ebeveynleri de alt üst edebilir. Kusma nedenleri çok fazladır:
► Enfeksiyon: Gastroenterit başlıca kusma nedenidir, ancak hemen hemen bütün çocukluk enfeksiyonları (kulak, idrar ve solunum enfeksiyonları) bir çocuğu hasta edebilir.
► Belirli maddelerin emiliminde güçlük: Örneğin, glütene hassasiyet.
► İnek sütü alerjisi.
► Duygusal problemler. Stres veya anksiyete çocuklatda kusmaya yol açabilir.
► Mide girişini çevreleyen kaslarda zayıflık (gastroözofagjiyal reflü) ya da mide çıkışında bir anormallik (pilor stenozu) gibi, sindirim bozuklukları.
► Ender olarak, baş yaralanması sonucu da kusma olabilir.
Ne Yapılmalı?
Kusma nedeni genellikle gastroentetittir ve kendiliğinden iyileşir. Temel destekleyici tedavi çocuğun bol bol sıvı almasını temin etmektir (bkz. gastroenterit).
Çocuk çok hasta görünüyorsa, dört saatten uzun süten katın ağnsı varsa veya kusma süreklilik gösteriyorsa tıbbi yardım alınmalıdır. Bebeklerde ya da küçük çocuklarda açıklanamayan kusma, mutlaka tıbbi açıdan değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Su Kaybı Uyarıları
Çocuk susuz kalırsa aşağıdaki belirtiler görülebilir:
► Uyku hali ve cansızlık.
► Kurumuş dil ve dudaklar.
► Çökmüş gözler.
► Az miktarda, koyu idrar yapma.
► Bebeklerde çökmüş bıngıldak (başın üstünde bulunan yumuşak nokta).
Çocukta bu belirtilerden herhangi biri görülürse acil tıbbi yardım aranmalıdır.