08 Kasım 2009 00:00
Çekik gözler Düz gözler...
Şimdiye dek Asyayla ilgili çokça sorulmuş bir soru, Asyalıların neden çekik gözlü olduğu... Bu yazıda, Asyalı gözler ve beden yapısıyla ilgili açıklamalara yer verelim ve günümüzde çekik gözlülükle ilgili algıyı ele alıp bitirelim.
Şimdiye dek Asyayla ilgili çokça sorulmuş bir soru, Asyalıların neden çekik gözlü olduğu... Bu yazıda, Asyalı gözler ve beden yapısıyla ilgili açıklamalara yer verelim ve günümüzde çekik gözlülükle ilgili algıyı ele alıp bitirelim.İnsan soyunun ataları Afrikadan çıktıktan sonra Güneybatı Asyada yaşıyor, daha sonra Hindistanın içlerine yönelerek Dravidleri (Güney Hindistan halkları) oluşturuyor. Dravidler, sıcak iklime uygun olarak binlerce yıl içinde evrimleşiyorlar. Daha sonra Himalayalardan Orta ve Kuzeydoğu Asyaya göçen Dravidler, bu kez bölgenin soğuğuna uygun olarak evrim geçiriyorlar. Oradan Güneydoğu Asyaya göçenlerse, sıcak iklim nedeniyle yeniden evrim geçiriyorlar.Genç görüntülü (neotenik) yüzler şöyle: Kulaklar ve burun küçük, gözler büyük, deri yumuşak ve gözler parlak. Yaşlanınca bunlar gidiyor: Kulak ve burun büyüyor; yüz büyüdüğünden, göz daha küçük geliyor (aslında gözün büyüklüğünde değişme yok, ama yüz büyüyor), deri sertleşiyor, gözler parlaklığını yitiriyor. Saç ve yüzdeki yağ da diğer göstergeler. Genç görünüşlülerin yüzleri yağlı oluyor. Alında daha fazla saç var. Dravidlerin uzuvları, yüzleri vb. büyük; bu, sıcağı bedenden daha kolay atmalarını sağlıyor. Himalayaya doğru gidince, az önce andığımız genç nitelikler varkalım değeri taşıyor. Soğuğa uyum için kıllılık daha iyi ama genç niteliliklilik daha uyumsal. Bu nedenle, Doğu Asyalıların kılsız olduğu düşünülüyor. Dravidlerse tersine, kıllı.Burunların biçimi ise sıcaklıkla ilgili. Sıcak ülkelerde burunlar, sıcaklığı bedenden daha kolay atmak için basık. Hindistanda basık uzun burun, Güneydoğu Asyada basık geniş burun yaygın. Doğu Asyada ise çıkıntı (düz) burunlar yaygın; çünkü Doğu Asya, sıcak değil.Doğu Asyalıların gözlerinin çekik olması, soğuk iklim nedeniyle. Dravidler, Himalayayı geçince soğuk iklimle karşılaşıyorlar ve kuşaklar boyu değişime uğruyorlar. Asyalı gözler, gerçekte çekik değil kapaklı. Gözkapaklarında daha çok yağ var. Bu yağ, soğuk iklimde bedenin sıcak kalmasını sağlıyor. Dravidler, Güneydoğu Asyaya geçince, sıcak iklimde yaşadılar; gözlerindeki bu yağ tabakası küçüldü. Doğu Asyalı gözlerle ilgili bir diğer dikkat çekici nokta, Asyalı gözlerin yalnızca kahverengi oluşu.Dravidlerin saçları, kıvırcık ya da dalgalı ve ince. Bu, kafa derisinin bedenin sıcağını daha kolay atmasını sağlıyor. (Afrikalılarda ve Güneybatı Asyalılarda kıvırcık ve dalgalı saçın bu nedenle yaygın olduğu düşünülüyor.) Deri rengi de, havayla doğrudan ilgili elbette. Doğu Asyalılarda ise saçlar, sıcağı tutabilmek için düz ve kalın. Aynı nedenle, Doğu Asyalıların yüzlerinde daha çok yağ var.Asyalı saçlar yalnızca kara ve kahverengi; bunun da, soğuk havada en fazla sıcak tutan saç rengi olması nedeniyle olduğu düşünülüyor. Dravidler ve Güneydoğu Asyalılar daha çabuk terliyor, terleyerek gövdelerini soğutmuş oluyorlar. Asyalılar ise daha az terliyor. Bu kuramda çok boşluk olsa da, yine de açıklayıcı. Gelelim günümüze: Asyalıların Kuzey Atlantik ülkelerinde ayrımcılık yaşaması ve güzellik imgelerinin Avrupalı gözler üstünden pompalanması nedeniyle, önce Kuzey Atlantik ülkelerinde başlayan Asyalı gözleri düzeltme (Avrupalılaştırma) işlemleri, daha sonra özellikle Japonyada yaygınlık kazandı. Bu işlemler, Asyalı erkeklerin yeğlemediği, yalnızca Asyalı kadınların gözdesi olan işlemler. Bunların yaygınlığı, Avrupa sömürgeciliğinin bir yan ürünü. Çinin yükselişiyle güzellik kavramının daha az Avrupalı olması beklenirse de, Asya kalkınması, bu göz düzeltme işlemlerinin sayısını büyük bir hızla artırıyor. Ancak son yıllarda, Asyalı gözlerini Avrupalılaştırmak için değil daha da güzelleştirmek için göz düzeltme işlemlerine başvuran Asyalı kadınların sayısı da artıyor. Bunlar, işlem sonrası Avrupalı gözlere değil, güzelleştirilmiş Asyalı gözlere sahip oluyorlar. Bu da, Çinin yükselişine bağlanabilir.Dünyanın en iyi ilk on hastanesinden birine sahip olan Bangkok, bu işlemlerin de diğer sağlık işlemlerinin de merkezi olmuş durumda. Hatta Kuzey Atlantikliler de sağlık işlemleri için Bangkoka geliyor. Asyalı milyonlarca kadının özdeğerleri, beden güzelliğine dayandığı için Bangkokta her yıl milyonlarca dolar, bu güzellik işlemlerine harcanıyor. Asya güzellik piyasasında diyelim, göz düzeltme dışındaki bir diğer eğilim de, her yıl milyon dolarlar harcanan deri beyazlatma kremleri. Kuzey Atlantikliler bronzlaşmak için büyük paralar harcarken, Asyalılar beyazlamak için harcıyor aynı parayı. Asyada birazcık kahve derili olmak bile, aşağılanma nedeni olabiliyor; çünkü kahve derililerin tarlalarda çalışırken kahveleştiği ve beyaz derililerinse evlerinde sefa sürerek beyaz kaldığına inanılıyor. Bu inancın merkezi, elbette, kast düzeninin anayurdu Hindistan.Asyalıların, özellikle Asyalı kadınların kendi imgeleriyle barışması, dünya ölçeğinde Asyalılara ve Asya ülkelerinde kahve derililere karşı ayrımcılığın kalkmasına bağlı. Belki de tam tersi: Ayrımcılığın kalkması, benlikle barışık olunmasına bağlı... İlgilisine kaynak:Asian Race Hub. http://kennethomura.tripod.com
Dr. Ulaş Başar Gezgin
Dr. Ulaş Başar Gezgin