BAĞDATLI RUHİ KİMDİR?
Bağdat doğumlu olan Ruhî, uzun seyahatler yapmış, Anadolu'yu tanımış ve 17. yüzyılın başında 1605 tarihinde Şam'da ölmüştür.
Yüzyılın divan sahibi olan şairleri arasında yer alan Rûhî'nin Dîvân'ı eski harflerle bastırılmıştır. Ancak, Ruhî, Dîvân içerisinde yer alan hiciv ağırlıklı on yedi bendlik ünlü "Terkib-i bend"iyle kendisine şöhret sağlamıştır. "Terkib-i bend", başarılı bir sosyal hiciv örneğidir. İnsanların zayıf ve eksik yanlarını büyük bir ustalıkla yeren şairin "terkib-i bend" i kendisinden sonraki pek çok şair tarafından tanzir edilmiştir. 17. yüzyılda Raşid, Sâmî, Sümbülzâde Vehbî, 19. yüzyılda ise Muallim Naci ile Ziya Paşa bu "Terkib-i bend"e nazire yazmışlardır. Nazireler arasında en başarılı ve en tanınmış olanı Ziya Paşa'nınkidir. Tasavvufun önemli ölçüde etkisi altında kalan Rûhî'nin şiirlerinde tasavvufi düşünce ve mazmunlara geniş yer verildiği dikkat çeker. Hatta Rûhî'nin Mevlevi olduğu, Esrar Dede Tezkiresi'nde kayıtlıdır. Ruhî, Fuzûli'nin de çok etkisi altında kalmış, ona nazireler yazmıştır. Ayrıca, şairin başarılı olduğu gazel ve kaside nazım şekliyle yazdığı manzumelerinde rindane ve âşıkane edanın yer aldığı görülür.
(Mine MENGi, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Akçağ Yay., Ankara 2002.)