

1- Çatışma Kuramı’nın dayandığı temel varsayım aşağıdaki seçenekelerden hangisinde verilmiştir?
A) Tüm toplumsal sistemler dengeye; yani sistemin parçalarının birbiriyle aynı ilişkide kaldığı, atalet hâlini ya da belirli bir dengeyi sürdürmeye doğru bir eğilime sahiptir.
B) Toplum, iktidar, zenginlik ve saygınlık gibi belirli şeylere yüksek bir değer verir ve değer verilen kaynakların birçoğunun arzı kısıtlıdır. Bu nedenle insanların -ya tek tek bireyler olarak ya da gruplar olarak- arzı kısıtlı olan bu kaynakları elde etmek için mücadele içine girer.
C) İnsan davranışı, her bireyin toplumsal ilişkilerinin bir ürünüdür.
D) Toplumsal sistemler bağımsız ve birbirleriyle ilişkili parçalardan oluşmaktadır.
E) Toplum, üyelerinin birçoğunun ortak değerler ve normlar üzerinde anlaştığı, iyi örgütlenmiş bir sistemdir.
Cevap : B) Toplum, iktidar, zenginlik ve saygınlık gibi belirli şeylere yüksek bir değer verir ve değer verilen kaynakların birçoğunun arzı kısıtlıdır. Bu nedenle insanların -ya tek tek bireyler olarak ya da gruplar olarak- arzı kısıtlı olan bu kaynakları elde etmek için mücadele içine girer.


2- Aileler tarafından tipik bir biçimde deneyimlenen sorunların birinci kategorisi karı ve koca arasındaki evliliksel sorunlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu kategorideki sorunların çözümünde sosyal hizmet uzmanı açısından daha doğru bir yaklaşım olabilir?
A) Müdahale, ailenin altsistemini hedefleyebilir. Yani Sosyal hizmet uzmanı özgül sorunu çözmek için tüm aile yerine sadece çiftle çalışabilir.
B) Tekil sorunların çözümüne yönelebilir ve bunun için aile sisteminin diğer üyeleriyle görüşerek ailenin etkin bir biçimde işlev görebilmesi için, değişiklikler yapmasına yardımcı olabilir.
C) Sosyal hizmet uzmanı etkili aracılık becerisi ile aile üyelerinin dışardan kaynaklanan sorunlarına çözüm üretebilecek hizmetlere erişmesine yardımcı olabilir.
D) Çocukların duygularını nasıl tanıyacaklarını ve onları uygun bir biçimde ebeveynlerine nasıl ifade edeceklerini öğrenmelerine yardımcı olabilir.
E) Çocuk yönetimi ve ebeveyn-çocuk iletişim teknikleri üzerine öğrenme kuramının uygulanması ve Ebeveyn Etkililiği Eğitimi’nin tekniklerini öğretebilir.
Cevap : A) Müdahale, ailenin altsistemini hedefleyebilir. Yani Sosyal hizmet uzmanı özgül sorunu çözmek için
tüm aile yerine sadece çiftle çalışabilir.


3- Aşağıdakilerden hangisi Peck’in (1968), orta yetişkinliğe başarılı bir biçimde uyum sağlamak için ileri sürdüğü psikolojik ilerlemelerden biri değildir?
A) Üretkenliğe karşı durgunluk
B) Bilgeliğe değer vermeye karşı bedensel güçlere değer verme
C) İnsan ilişkilerinde sosyalleşmeye karşı cinselleştirme
D) Zihinsel esnekliğe karşı zihinsel katılık
E) Duygusal esnekliğe karşı duygusal yoksunlaşma
Cevap : A) Üretkenliğe karşı durgunluk
NOT: Peck (1968) orta yetişkinliğe başarılı bir biçimde uyarlanmak için önemli olan dört psikolojik ilerleme olduğunu ileri sürdü:
1. İnsan ilişkilerinde sosyalleşmeye karşı cinselleştirme.
2. Bilgeliğe değer vermeye karşı bedensel güçlere değer verme.
3. Duygusal esnekliğe karşı duygusal yoksunlaşmaya.
4. Zihinsel esnekliğe karşı zihinsel katılık.


4- Birlikte yaşayan, birbirine adanmış ve geleneksel olarak ailelere atfedilen işlevleri yerine getiren insanların geleneksel olmayan aile konfigürasyonuna hangi isim verilir?
A) Karma aile
B) Tek ebeveynli aile
C) Boş kabuk aile
D) Çekirdek aile
E) Geleneksel aile
Cevap : A) Karma aile


5- Aşağıdakilerden hangisi Oscar Lewis’in tanımladığı biçimiyle yoksulluk kültürünün tutum ve değerlerinden biri değildir?
A) Çaresizlik
B) Siyasi ve örgütsel becerilerden yoksunluk
C) Güçlü kadercilik
D) Kaynaklara ulaşmada beceri
E) Bağımlılık
Cevap : D) Kaynaklara ulaşmada beceri
NOT: Lewis (1966) bu tutumları ve değerleri şu şekilde betimler: “Bu kültürde büyüyen bireyler güçlü kadercilik, çaresizlik, bağımlılık ve aşağı olma duygularına sahiptir; görece zayıf mutluluğu kabul etme ve gelecek için plan yapma becerisinin eşlik ettiği güçlü bir şimdiki zaman yönelimi ve her türden psikolojik patolojiye karşı yüksek tolerans.


6- Aşağıdakilerden hangisi yoksulların zenginlere sağladığı işlevlerden biri değildir?
A) Yoksullar etkinlikleriyle daha çok zengini sübvanse ederler.
B) Yoksullar sürekli olarak arzuladıkları ama sahip olma şanslarının olmadığı şeylerle karşılaşır.
C) Sık sık zenginler tarafından benimsenen kültürel biçimler (örneğin, caz ve blues gibi) yaratırlar.
D) Yoksullar hiç kimsenin yapmak istemediği hoş olmayan işleri yapmaya hazırdır.
E) İyi bir eğitim ve iyi işleri için rekabetten dışlandıklarından dolayı, diğerlerinin yukarıya doğru hareketliliğini daha olası kılarlar.
Cevap : B) Yoksullar sürekli olarak arzuladıkları ama sahip olma şanslarının olmadığı şeylerle karşılaşır.
NOT: Sullivan ve meslektaşları (1980, s. 390) yoksulların zenginlere sağladığı 11 işlevi listeledi:
1.Yoksullar hiç kimsenin yapmak istemediği hoş olmayan işleri yapmaya hazırdır.
2.Etkinlikleriyle daha çok zengini sübvanse ederler. (Bu tür bir etkinliğin örneği düşük ücretli hane içi hizmetlerdir)
3.Yoksullara hizmet sağlayan, sosyal hizmet uzmanları gibi, insanlar için meslekler oluşturulur.
4.Yoksullar aksi halde satılamayacak olan, düşük kalitedekiler gibi, malları satın alırlar.
5.Çoğunluğun öfkeyle baktığı ve böylece egemen normları desteklediği, sapkınlık örnekleri olarak hizmet ederler.
6.Diğerleri için, daha az talihli olanlara yardım etme “Dini görevini” yerine getirmek için fırsat sağlarlar.
7.İyi bir eğitim ve iyi işleri için rekabetten dışlandıklarından dolayı, diğerlerinin yukarıya doğru hareketliliğini daha olası kılarlar.
8.Yoksullar, örneğin anıtların ve sanat eserlerinin inşası için ucuz işgücü sağlayarak, kültürel etkinliklere katkıda bulunur.
9.Sık sık zenginler tarafından benimsenen kültürel biçimler (örneğin, caz ve blues gibi) yaratırlar.
10.Bazı siyasi grupların simgesel muhalifi ve diğerleri için de elemanı olarak hizmet ederler.
11.Yoksullar sık sık değişimin maliyetini devralır (örneğin, teknolojik gelişmelerin sonucu olarak işsizliğin kurbanı olarak).


7- Levinson’ın geliştirdiği yetişkin gelişimi kuramında orta yaş geçişi hangi yaş aralığında gerçekleşir?
A) 40 – 45
B) 33 – 40
C) 40 – 65
D) 17 – 45
E) 28 – 33
Cevap : C) 40 – 65


8- Sorunlar tanımlanır, Alternatif çözümler üretilir, Alternatiflerin erdemleri ve yetersizlikleri incelenir, Müracaatçılar uygulanması için bir ya da iki alternatifi seçer ve Alternatifler aracılığıyla sorunların çözülme ölçüsü daha sonra değerlendirilir. Evlilik danışmanlarının yukarıda sırasıyla uyguladıkları adımları içeren müdahale yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Eko-harita
B) Aile terapisi
C) Boşanma arabuluculuğu
D) İşlevselci yaklaşım
E) Sorun çözme yaklaşımı
Cevap : E) Sorun çözme yaklaşımı


9- Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde “çatışma” kavramının tanımı verilmiştir?
A) Kişiler arası ilişkilerde kaçınılmaz olan, farklı fikirleri ya da çıkarları içeren, düşmanca bir ortam ya da eylemdir.
B) Bir etnik gruba ait insanların kendi kültürlerini üstün görerek, diğer kültürlerin kendi üstün kültürlerine adapte olmaları gerektiğini düşünmeleridir.
C) Kişilere yönelik ırk, cinsiyet, inanç ve etnik köken gibi kimlikleri nedeniyle ön yargı ve olumsuz tutumla yaklaşmaktır.
D) Bir kişiye, gruba veya olaya ilişkin sistematik kanıtlara dayanmadan geliştirilen bakış açısıdır.
E) Ayrımcı ve ayrıştırıcı politikalara doğrudan meydan okuyarak ırk ilişkilerinin yapısını değiştirme girişimidir.
Cevap : A) Kişiler arası ilişkilerde kaçınılmaz olan, farklı fikirleri ya da çıkarları içeren, düşmanca bir ortam ya
da eylemdir.


10- Aşağıdaki seçeneklerden hangisi orta yetişkinlikte bedensel gelişimin değerlendirilmesinde doğru bir ifadedir?
A) Orta yaşlarda insanlar hem bedensel hem zihinsel olarak aktif olma eğilimi gösterir.
B) Bedensel güç ve koordinasyon orta yetişkinlikte en üst seviyededir.
C) Orta yaşlı işçilerin, iş sırasında sakatlayıcı yaralanmalara maruz kalması daha olasıdır.
D) Orta yaşlı yetişkinler enerji gerektiren işlerdense, dayanıklılık gerektiren görevlerde daha iyidir.
Cevap : D) Orta yaşlı yetişkinler enerji gerektiren işlerdense, dayanıklılık gerektiren görevlerde daha iyidir.


11- Aşağıdakilerden hangisi mezzo sistemdeki sorunlardan birine örnek olarak verilebilir?
A) Gelir eşitsizliği
B) Cinsiyet ayrımcılığı
C) Yoksulluk
D) Boş kabuk evliliği
E) Göçmen politikaları
Cevap : D) Boş kabuk evliliği


12- İnsanların neden uyuşturucu kullandığına dair geliştirilen teorilerden etkileşimci teorilerin temel iddiası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
A) Bazı bireylerin genetik yapıları sebebi ile belirli uyuşturucuları istismar etmeye yatkın olduğunu
varsayarlar.
B) İlaçların etkisiyle oluşan fiziksel değişimlerin en sonunda uyuşturucu için dayanılmaz bir istek ve
ihtiyaç yarattığını iddia ederler.
C) İnsanların uyuşturucuları keyif verici buldukları ve onları kullanmayı sürdürerek acıdan
kurtuldukları için kullandıklarını iddia ederler.
D) Genlerin alkolizme yatkınlıkta rolü olduğunu iddia ederler.
E) Uyuşturucu kullanımının toplum içinde diğer kişiler ve durumlar ile etkileşim sonucu öğrenildiğini
savunurlar.
Cevap : E) Uyuşturucu kullanımının toplum içinde diğer kişiler ve durumlar ile etkileşim sonucu öğrenildiğini
savunurlar.


13- Aşağıdakilerden hangisi Glasser’in insanları yönlendirdiğini öne sürdüğü doğuştan gelen gereksinimlerinden biri değildir?
A) Sevgi ve ait olma
B) Geçmiş hakkında bilgi
C) İktidar
D) Hayatta kalma
E) Özgürlük
Cevap : B) Geçmiş hakkında bilgi
NOT: Glasser bizim doğuştan gelen beş gereksinim tarafından yönlendirildiğimize inanır: Bir gereksinim tatmin edilir edilmez bir başka gereksinim (ya da belki birlikte hareket eden iki ya da daha fazlası) tatmin edilmek için iterler. Bunlar:
-İlk gereksinimimiz hayatta kalmaktır.
-İkinci gereksinimimiz sevgi ve ait olmadır.
-Üçüncü gereksinimimiz iktidardır.
-Dördüncü gereksinimimiz özgürlüktür.
-Beşinci gereksinimimiz eğlenmektir.


14- Aşağıdakilerden hangisinde “motivasyonel görüşme”de sosyal hizmet uzmanının uyuşturucu bağımlısı birey ve ailesinde değişim yaratmak için benimsemesi gereken ilkelerden “güçlendirme” ilkesini tanımlar?
A) Sosyal hizmet uzmanı motivasyonel görüşmede dirençle boğuşmaz fakat onunla “beraber devam eder.” Müracaatçı tarafından ve direnç gösteren ifadeler tartışma konusu yapılmaz.
B) Sosyal hizmet uzmanı müracaatçısına şu anki davranışları ile hedefleri arasındaki farklılıkları gözden geçirmesi için yardım eder.
C) Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıya karşılaştığı diğer kişisel ve aile sorunları ile başa çıkma ve problem çözme yetilerini geliştirmesi için yardım eder.
D) Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıya, onun uyuşturucu sorunlarını yenmek için yeterli kaynaklara (öz kuvvet ve sosyal destek ağları) sahip olduğu, inancını aşılamaya çalışır.
E) Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılara şu anki davranışları ile hedefleri olarak tanımladıkları arasındaki farklılıkları gözden geçirmeleri için yardım eder.
Cevap : D) Sosyal hizmet uzmanı müracaatçıya, onun uyuşturucu sorunlarını yenmek için yeterli kaynaklara
(öz kuvvet ve sosyal destek ağları) sahip olduğu, inancını aşılamaya çalışır.


15- Aşağıdakilerden hangisi tütün kullanmanın insan üzerindeki etkilerini belirtmesi açısından yanlış bir ifadedir?
A) Tütün kullanmak kalp krizi ve kalp hastalıkları riskini önemli ölçüde arttırmaktadır.
B) Tütün diğer tüm uyuşturucu maddelerin toplamından fazla ölüme yol açmaktadır.
C) Tütünün kullanımı diğer uyuşturucu madde kullanımına oranla daha çok hastalığa ancak daha az
ölüme neden olur.
D) Tütün, alkol istismarının sebep olduğu ölümlerin iki katıdır.
E) Tütünün hamile kadınlar tarafından içilmesi düşüğe, erken doğuma ve bebeğin düşük kiloya sahip
olmasına sebebiyet verebilir.
Cevap : C) Tütünün kullanımı diğer uyuşturucu madde kullanımına oranla daha çok hastalığa ancak daha az
ölüme neden olur.


16- Aşağıdakilerden hangisi AIDS’in bulaşma yollarından biri değildir?
A) HIV olan biriyle cinsel ilişki
B) HIV virüsü bulaşmış anne sütünden bebeğine bulaşır
C) Virüs bulaşmış kanın başka birine nakli
D) HIV virüsü bulaşmış iğne ve şırınganın kullanılması
E) HIV bulaşmış biriyle tokalaşmak
Cevap : E) HIV bulaşmış biriyle tokalaşmak


17- Karma ailelerin bütünleşmeyi başarmak için üzerinde durması ve yapması gereken birinci görev aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
A) Üvey ebeveynlerin ve üvey çocukların sevgi ve birlikteliğin hızla gerçekleşmesi için çaba sarfetmeleri gerekir.
B) Ebeveynlerin ve üvey çocukların birbirlerinin alışkanlıklarına ve kişiliklerine uyum sağlamaları gerekir.
C) Yaşadıkları eski ilişkilerden kayıpların var olduğunu kabul etmeleri gerekir.
D) Ailenin tüm üyeleri doğru ve eğlenceli görünen, yeni ritüeller geliştirmeleri gerekir.
E) Çocukların aileye yeni katılan üyeleriyle daha önceden hiç kimseyle paylaşmadığı mekânı ve eşyalarını paylaşabilmesi gerekir.
Cevap : C) Yaşadıkları eski ilişkilerden kayıpların var olduğunu kabul etmeleri gerekir.
NOT: Karma aileler bütünleşmeyi başarmak için en azından dört görevin peşine düşmelidir.
-Birinci görev eski ilişkilerden kayıpların var olduğunu kabul etmektir.
-Karma aileler için ikinci görev yeni adetler ve gelenekler yaratmaktır.
-Karma ailelere yönelik üçüncü görev aile içinde yeni ittifaklar oluşturmayı içerir.
-Karma aileler için dördüncü görev bütünleşmedir.


18- Aşağıdakilerden hangisi boşanmanın çocuklar üzerindeki etkisi açısından yanlış bir ifadedir?
A) Çocuklar boşanmaya ebeveynlerinden birinin ölümünden daha şiddetle tepki verebilir.
B) Boşanmadan sonra çocuklarda deri hastalıkları, yoğunlaşamama, yorgunluk, iştahsızlık ve uykusuzluk gibi sağlık sorunları görülebilir.
C) Çocuk için boşanmanın ne kadar travmatik olacağına dair anahtar unsur ebeveynlerin, çocuğun
endişeleriyle, korkularıyla, sorularıyla ve kaygılarıyla ne kadar iyi baş edebildiğidir.
D) Çocuklar boşanmadan sonra evden ayrılan ebeveyn tarafından reddedilmiş olduğunu hissetmeye yatkındırlar.
E) Boşanmış anne-babanın çocukları birçok bilinmezle karşılaşsa dahi bunlarla kolayca baş edebilir.
Cevap : E) Boşanmış anne-babanın çocukları birçok bilinmezle karşılaşsa dahi bunlarla kolayca baş edebilir.


19- Değişim Aşamaları Modeli’nde insanların pozitif değişiklikler yaparken belli aşamalardan geçtiğini savunur. Modelde belirtilen değişim aşamaları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir şekilde sıralanmıştır?
A) Niyet Öncesi – Niyet – Hazırlık – Eylem – Sürdürme
B) Eylem – Sürdürme – Hazırlık – Niyet Öncesi – Niyet
C) Eylem – Hazırlık – Niyet Öncesi – Niyet – Sürdürme
D) Eylem – Sürdürme – Niyet Öncesi – Niyet – Hazırlık
E) Hazırlık – Eylem – Sürdürme – Niyet Öncesi – Niyet
Cevap : A) Niyet Öncesi – Niyet – Hazırlık – Eylem – Sürdürme


20- İnsan davranışını yaşam süresi boyunca değerlendiren çağdaş kuramcılardan Erikson’a göre genç yetişkinlikte (yaklaşık 20’li yaşlarda) görülen psikososyal gelişim krizi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
A) Durgunluğa karşı üretkenlik
B) Yalıtılmışlığa karşı yakınlık
C) Suçluluk duygusuna karşı inisiyatif
D) Umutsuzluğa karşı bütünlük
E) Temel güvensizliğe karşı güven
Cevap : B) Yalıtılmışlığa karşı yakınlık


21- Aşağıdakilerden hangisi Levinson’ın kuramının merkezinde yer alan bir kavramdır?
A) Hayatta kalma
B) Gelir eşitsizliği
C) Yaşam yapısı
D) Motivasyon
Cevap : C) Yaşam yapısı
NOT: Levinson’ın kuramının merkezinde “yaşam yapısı” kavramı yer alır. Bu kavram “bir kişinin yaşamının verili bir döneminde altta yatan örüntü ya da tasarım” olarak tanımlanır.


22- Maslow’a göre insanlar birçok öncelikli gereksinimlerini tatmin ettiğinde, sonraki düzeydeki gereksinimlerini karşılamaya çabalar ve bu en üst düzeydeki gereksinimlere erişinceye dek bu şekilde devam eder. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin son basamağında insanın hangi gereksinimi yer alır?
A) Ait olma-sevgi
B) Öz-saygı
C) Fizyolojik
D) Kendini gerçekleştirme
E) Güvenlik
Cevap : D) Kendini gerçekleştirme
NOT: Maslow insan davranışlarını harekete geçiren ihtiyaçlar hiyerarşisini tanımladı. İnsanlar birçok öncelikli gereksinimlerini tatmin ettiğinde, sonraki düzeydeki gereksinimleri karşılamaya çabalar ve bu en üst düzeydeki gereksinimlere erişinceye dek bu şekilde devam eder. Yükselen bir sıralamada bu ihtiyaçlar şunlardır:
1.Fizyolojik
2.Güvenlik
3.Ait olma ve sevgi
4.Öz-saygı
5.Kendini gerçekleştirme


23- Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “Sandviç Kuşağı”nın tanımıdır?
A) Aile içi sorunlar ve baskı nedeniyle psikolojik çöküntü yaşayan insanlara verilen isimdir.
B) İki kuşak -ebeveynleri ve çocukları- arasında kalan orta yetişkinlerin oluşturduğu nüfus grubudur.
C) Geç yetişkinlerden oluşan kuşaktır.
D) Hem çalışıp hem çocuklarına bakım sorumluluğunu üstlenen ebeveynlerin üyesi olduğu kuşaktır.
E) Ev dışında çalışan annelerin oluşturduğu nüfus grubuna verilen isimdir.
Cevap : B) İki kuşak -ebeveynleri ve çocukları- arasında kalan orta yetişkinlerin oluşturduğu nüfus grubudur.


24- Kandaki kalsiyum düzeyinin düşmesiyle kemik kütlesindeki azalmanın bir sonucu olarak kemiklerin incelmesi ve zayıflamasına hangi isim verilir?
A) Osteoporosis
B) Östrojen
C) Arthritis
D) Pnömoni
E) Menopoz
Cevap : A) Osteoporosis


25- I. AIDS’ın kesin bir tedavisi yoktur.
II. AIDS sadece eşcinsel ilişki yaşayanlarda görülür.
III. AIDS sadece uyuşturucu kullanan yetişkinlerde görülür.
IV. AIDS ilerledikçe bağışıklık sistemi basit hastalıklarla mücadele etmekte bile gitgide daha az başarılı olur.
V. AIDS’e neden olan HIV virüsü vücut dışında da yaşayabileceğinden uzun süre yaşayabilir dolayısıyla
kolayca tuvaletten, kapı kollarından bulaşabilir.
AIDS’ın hastalığı ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) II ve V
B) I ve IV
C) II
D) III ve V
E) II, III ve V
Cevap : B) I ve IV