İngiltere’de 6 hafta önce başbakanlık koltuğuna oturan Boris Johnson 31 Ekim’e kadar ülkesinin mutlaka Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılacağını (Brexit) söylerken anlaşmasız ayrılığa karşı çıkan 21 milletvekilini, lideri olduğu Muhafazakar Parti’den ihraç ediyor. Bunlardan birisi II. Dünya Savaşı’nın kahramanı olan ve İngiliz kültüründe önemli bir yere sahip olan eski Başbakan Winston Winston Churchill’in milletvekili torunu Nicholas Soames.
İngiltere Başbakanı Boris Johnson salı günü parlamentoda yapılan kritik oylamada muhalefet partileriyle birlikte hareket eden 21 milletvekilini parti grubundan ihraç etti. İhraç edilenler arasında eski maliye bakanları Philip Hammond ile Ken Clark, eski adalet bakanı David Gauke ve Winston Churchill’in torunu Sir Nicholas Soames’ın da yer alıyor. 79 yaşındaki Clarke Avam Kamarası’nda aralıksız en uzun süre görev alan millletvekili. 21 milletvekilinin parlamentoda 330 yıldan fazla tecrübesi bulunuyor.
Jonhson: Churchill Britanya’nın yetiştirdiği en büyük devlet adamı
Johnson “muhalefetin yanında olacak milletvekillerini parti grubundan ihraç edip gelecek seçimlerde aday göstermeyeceklerini” söylemişti. Johnson salı günü bir milletvekilinin Liberal Demokrat Parti’ye geçmesiyle hükümet çoğunluğunu kaybetmişti.
Churchill’in torunu Soames bu gelişme için “çok yazık” değerlendirmesinde bulundu. Soames partinin parlamentondaki liderinin kendisine çarşamba günü itibariyle ihraç edildiğini söylediğini aktardı.
71 yaşındaki Soamas’e 2014 yılında Kraliçe Elizabeth tarafından “Sir” unvanı verilmişti. Nicholas Soames, Churchill’in 5 çocuğundan en küçüğü olan Mary Soamaes’in oğlu.
Boris Johnson daha önce defalarca Churchill’e olan hayranlığını dile getirmişti. 2014 yılında yayımlanan bir biyografi kitabının girişinde Johnson, Winston Churchill için “Churchill, Britanya’nın yetiştirdiği en büyük devlet adamıdır” ifadesini kullanmıştı.
Erken seçim tartışması
Avam Kamarası'nda, parlamento gündemini belirleme yetkisini hükümetten alıp milletvekillerine veren teklif Salı akşamı 301'e karşı 328 oyla kabul edilmişti. Başbakan Johnson oylamanın ardından yaptığı konuşmada, parlamentonun anlaşmasız Brexit'i önleyecek bir yasa çıkarması halinde ülkeyi erken seçime götürmek için bir teklifi parlamentoya sunacağını açıkladı.
Ancak İngiliz yasalarına göre erken seçim kararı parlamentoda 3'te 2 çoğunlukla alınabiliyor. Boris Johnson'ın, erken seçim kararı için muhalefetin desteğini alma zorunluluğu bulunuyor.
Başbakan Johnson’un talebi üzerine Kraliçe Elizabeth parlamentoyu 9 Eylül-14 Ekim tarihlerinde tatil etme kararı almıştı. Johnson’un bu adımıyla milletvekillerine anlaşmasız Brexit'i önleyecek yasa çıkarmak için yeterli zamanı bırakmamayı hedeflediği yönünde eleştiriliyor.
Eski Başbakan Theresa May'in AB ile vardığı Brexit anlaşması parlamentoda 3 kez reddedilmişti.
Johnson, May'in istifa kararı almasının ardından Muhafazakar Partinin yaklaşık 150 bin üyesinin oylarıyla başbakanlık görevine seçilmişti. İngiliz parlamentosu, 29 Mart'ta gerçekleşmesi gereken anlaşmasız Brexit'i yasa çıkartarak engellemiş, hükümet AB'nin de onayıyla Brexit'i 31 Ekim'e ertelemişti.
İngiltere, 2016'daki referandumda yüzde 48'e karşı yüzde 52 oyla AB'den ayrılma kararı almıştı.