Mucizevi bir renk veren solucanlarla ilgili ilk anımsamalar Movses Khorenatsi ve Ghazar Parpetsi zamanlarına aittir.
Ortaçağ tarihçileri eserlerinde Vortan Garmir’in tanımını yapmışlardır.
Ghazar Parpetsi hikayesinde bunu şöyle anlatıyor: “Ayrıca Ararat’ın en verimli arazisinin kamış seven bitkilerinin filizleriyle de boşuna beslenmediği gibi, kırmızı renkli bir süs şeklinde solucanlar doğurarak, insanlara fayda ve lüks sunar.”
Ermeni yazarların yanı sıra yabancı tarihçilerin tanıklıkları da korunmuştur.
Arap tarihçiler Kızıl böcek hakkında şunları yazdı: “Ermeniler, Ermenistan dışında hiçbir yerde bulunmayan çok garip bir böceğe sahiptir. Bu, toprak altında yaşayan kırmızı bir böcektir. Yılda yalnızca on gün, sabahın erken saatlerinde ortaya çıkar ve toplanması bu sırada gerekir.”
Roma tarihçileri de 275 yılında İran Şahı’nın İmparator Aregianos’a kayısı renginde bir dokuma kumaş hediye ettiğini ve bu kumaşın muhteşem renginin her şeyi görmüş imparatoru şaşırttığını belirtti. İmparator bu kumaşın anavatanını mutlaka bilmek ister. Ona bu kumaşın sadece Ermenistan’da bulunduğunu bildirirler.
Çoğu zaman uzak ülkelerde “Ermeni dünyası” yerine “Vortan Garmir Ülkesi” tabirini kullanırlardı. Vortan Garmir’in üretimi Ermeni krallarının tekelindeydi. Artaşat şehrinde krallara özgü özel boyahaneler vardı. Araplar Artaşat şehrini Vortan Garmir şehri olarak adlandırdılar.
“Batı Ermenistan Vortan Garmir Ülkesidir”