Potasyum Minerali
15 Ağustos 2015 - Mineraller
Potasyum böbrek fonksiyonlarına ve kalp, iskelet ve düz kasların kasılmasına yardım eden temel bir mineraldir ve vücut hücrelerinin sıvı ve elektrolit dengesini sürdürmede sodyum ile birlikte çalışır.Sodyum-potasyum dengesi bozulunca sinir ve kas fonksiyonları bundan olumsuz olarak etkilenir.Potasyum hücre içinde, sodyum ise sadece hücre dışında çalışır.Potasyum ayrıca normal kalp atışlarının sürdürülmesi için de önemlidir. Şiddetli potasyum eksikliklerinde kalpte tehlikeli ritm bozukluğu ve çarpıntı oluşabilir.
Potasyum Bulunan Besinler
Fasulye: 100 gram fasulye günlük potasyum ihtiyacının %13’ünü karşılar. Aynı zamanda besin lifi, protein, folat, demir, magnezyum bakımından zengindir.
Patates: 1 adet orta boy haşlanmış patates 515 mg potasyum içerir ve bu miktar günlük potasyum ihtiyacının yaklaşık %15’ini karşılar.
Ispanak: 100 gram haşlanmış ıspanak günlük potasyum ihtiyacının %13’ünü karşılar. Ispanak ayrıca besin lifi, protein, A, C, E, K ve B6 vitaminleri, folat, kalsiyum, fosfor, magnezyum, çinko, bakır ve manganez minerallerini içerir.
Mercimek: 100 gram mercimek günlük potasyum ihtiyacının %11’ini, demir ihtiyacının %19’unu, fosfor ihtiyacının %18’ini, çinko ihtiyacının %8’ini, selenyum ihtiyacının %4’ünü, manganez ihtiyacının %25’ini karşılar.
Mantar: 100 gram mantar 318 mg potasyum içerir. Mantar aynı zamanda fosfor, magnezyum, bakır, selenyum, demir, D vitamini, C vitamini, folat için iyi bir kaynaktır.
Pancar: 100 gram haşlanmış pancar günlük potasyum ihtiyacının %9’unu karşılar. Ancak pancarının kalorisinin büyük bölümü şekerden geldiği için dikkatli tüketilmelidir.
Kuru Kayısı: Yarım çorba kasesi kuru kayısı (aşağı yukarı 65gr) günlük potasyum ihtiyacının %22’sini karşılayacak kadar (755mg) potasyum içerir.
Yağsız Yoğurt: Kalsiyum deposu yoğurt aynı zamanda potasyum için mükemmel bir kaynaktır. 100 gram yağsız yoğurt günlük potasyum ihtiyacının %7’ini karşılar.
Kavun: 1 adet orta boy kavun günlük potasyum ihtiyacının yarısını karşılar.
Somon: Somon ve diğer soğuk deniz balıkları iyi birer potasyum kaynağıdır. 100 gram somonda ortalama 630 mg potasyum bulunur.
Domates: 1 adet orta boy domates 292 mg (günlük ihtiyacın %8’i) potasyum içerir.
Havuç: 1 adet havuç günlük potasyum ihtiyacının %6’sını karşılar.
Günlük Potasyum Dozları
- Doğumdan 6 aylığa kadar: 500 mg
- 7-12 ay arası bebekler: 700 mg
- 1 yaşında öçocuklar: 1000 mg
- 2-5 yaş çocuklar: 1400 mg
- 6-9 yaş çocuklar: 1600 mg
- 10 yaş üzeri çocuk: 2000 mg
Potasyumun Faydaları
- Beyne oksijen göndererek net düşünmemize yardım eder, beyin yaşlanmasını önler.
- Vücut atıklarımızın çıkarılmasına yardımcı olur
- Kan basıncını azaltmaya yardımcı olur, damar yaşlanmasını önler.
- Alerji tedavisinde yardımcı olur.
Potasyumun aşırı miktarda alınması başta böbrekleri ve kalbi etkiler ve kas zayıflığı, kalp çalışmasının ve ritminin bozulması gibi rahatsızlıklara neden olur. Potasyum Fazlalığı, potasyumunçeşitli nedenlerle aşırı miktarda alınması ya da böbrek hastaları ve ameliyat sonrası idrar azlığı gibi potasyum fazlasının yeterince uzaklaştırılamamasına neden olan durumlardan kaynaklanmaktadır.
Potasyum Eksikliği
Potasyum, hücre ve organların fonksiyonlarını düzenli olarak yerine getirebilmesi için anahtar minerallerden biridir. Tıpta adı “hipokalemi” olan potasyum eksikliği başka bir nedene bağlı olmaksızın görülebileceği gibi müshil etkisi yaratan ya da yan etkileri arasında vücudun fazla su kaybetmesi olan ilaçların düzenli olarak kullanımı neticesinde de görülebilir.
Potasyum vücuttaki tüm kaslarda olduğu gibi kalp üzerinde de aktif bir rol oynamaktadır. Düşük potasyum seviyesi düzensiz kalp atışı ya da aritmiye neden olabilir. Hali hazırda kalp rahatsızlığı olanlarda bu risk seviyesini yükselten bir durumdur. Vücudun uzun dönemli ishal veya tekrarlanan kusma gibi nedenlerden dolayı aşırı potasyum kaybetmesi kalp krizine kadar gidebilen sorunlara sebebiyet verebilir.
Düşük potasyum değerleri kalp kasında olduğu gibi diğer kaslarda da olumsuzluklara yol açar. Kaslarda oluşabilecek belirtiler seğirme, spazm ve kramplardır. Bu belirtilere kaslara iğne batırıyormuş hissi de eklenebilir. Her kas potasyum eksikliğinden etkilenebileceği gibi bu belirtilerdaha çok bacak ve kol kaslarında görülebilir. Potasyum seviyesi çok düştüğünde ya da uzun süreli potasyum eksiliği yaşan kişilerde kaslar paralize olabilir ve bu bazı organlarda ciddi hasarlara yol açabilir. Sindirim sistemi düzgün çalışmaz ve sürekli kabızlık görülebilir. Akciğerler etkilenir ve nefes alıp vermede zorlanma yaşanabilir.
Kalp Sağlığı İçin Potasyum
Potasyum vücut fonksiyonları için önemli bir mineraldir ve mutlaka alınması gerekir. Günlük önerilen miktar normal diyetle alınır. Ancak kalp yetersizliği için idrar söktürücü ilaç kullanılıyor ise, idrar söktürücü ilacın tipine bağlı olarak idrarla potasyum kaybı olabilir. Potasyum tutan idrar söktürücü ilaçlarla vücutta potasyum tutulumu da olabilmektedir.
Potasyum kaybettiren idrar söktürücü ilaç kullan kişilerin, potasyum içeren besinleri tüketmeleri önerilir. Muz, portakal, kuru erik, kayısı, soya, kavun, brokoli, ıspanak, domates ve patates potasyum içeriği bakımından oldukça zengin gıdalardır. Aşırı tuzlu gıdaları tüketmek, vücuttaki sodyum oranını artıracağından, bu durum potasyum kaybına yol açabilir. Bu sebeple tuz açısından fakir diyetin uygulanması gerekir. Potasyum tutucu, idrar söktürücü ilaçlarla birlikte; kalp yetersizliğinde kullanılan birtakım ilaçlar da kan potasyum düzeyini arttırabilir. Bu durumda potasyumdan zengin besinlerin alımı azaltılarak, ilaç rejiminin doktor tarafından yeniden ayarlanması gerekir.
Potasyum eksikliğinde en çok; kaslarda güçsüzlük, sinirlilik, yorgunluk ve kalp atışlarında düzensizlik görülür. Düşük potasyum, hastanın egzersiz yaparken normalden daha çabuk yorulmasına da sebep olur.