Bilimsel yeteneklerimizin sınırlarını aşan bir başarı ile, uluslararası bir genetikçi ekibi bugüne kadarki en eski DNA’yı buldu ve sıraladı.
Araştırmacılar, 700.000 ila 1.2 milyon yıl önce Sibirya’da dolaşan üç eski mamutun dişlerinden, aşırı derecede bozulmuş DNA’yı çıkardılar ve daha önce bilinmeyen bir genetik mamut soyunu ortaya çıkarmak için yeniden birleştirdiler.
Daha önce, geri kazanılan en eski DNA örneği, 560.000 ila 780.000 yıl öncesine dayanan Yukon permafrostunda bulunan bir at kemiğindendi.
İsveç’teki Paleogenetik Merkezi’nden evrimsel genetikçi Love Dalén, “Bu DNA inanılmaz derecede eski” dedi. “Örnekler Viking kalıntılarından bin kat daha eski ve hatta insanların ve Neandertallerin varlığından bile daha eski.”
Yaklaşık bir milyon yıl önce, yünlü mamutlar bile (Mammuthus primigenius) henüz mevcut değildi. Tanınmış ve sevilen canavarlar, yaklaşık 800.000 yıl öncesine kadar ortaya çıkmaya başlamamışlar, Dünya’nın donmuş iklimlerinde, yaklaşık 4.000 yıl önce nihayet yok olana kadar yaşadılar.
Bu, jeolojik zamanda nispeten yeni olduğu ve (kalıntıları daha iyi koruyan) soğuk habitatları tercih ettikleri için, bu eski yaratıklar hakkında epey bilgimiz var.
Kolomb mamutlarının yanında yünlü mamutlar da vardı (M. columbi), Kuzey Amerika’da yaşayan ve yaklaşık 11.500 yıl önce öldü.
Yünlü mamutların evrimleştiği selefleri olan mamutlar daha az bilinir. Yünlü mamutların bozkır mamutlarından geldiğini biliyoruz (M. trogontherii), yaklaşık 200.000 yıl öncesine kadar Avrasya’nın çoğunda dolaştı. Ayrıca Kolomb mamutlarının yaklaşık 1,5 milyon yıl önce Kuzey Amerika’ya geçen bozkır mamutlarından geldiğini düşündük.
Bu ata hakkında daha fazla şey öğrenmek isteyen bilim adamları, mamut şeceresini tersine çevirdi.
DNA çıkardıkları üç mamut diş, onlarca yıl önce kazılmış ve bir müze koleksiyonunda özenle saklanmıştı. En küçüğü, 700.000 yaşında, bilinen en eski türlerden biri olan yünlü bir mamuta aitti. Yaşı 1 milyonun üzerinde olan daha yaşlı ikisinin bozkır mamutuna ait olması bekleniyordu.
Özenli restorasyon ve karşılaştırmalı çabalar sayesinde araştırmacılar, hayvanların sert diş minesinin içinde korunan DNA’yı bir araya getirip sıralayabildiler. Adycha’da bulunan üç örnekten en eski olanı bunu ortaya çıkardı: morfoloji ve DNA bakımından bozkır mamutuna çok yakındı.
Krestovka’da bulunan ve yaklaşık 1,6 milyon yıl öncesinden kalma en eski örnek daha şaşırtıcıydı. 2 milyon yıldan daha uzun bir süre önce ortak bir atadan ayrılan, daha önce bilinmeyen bir genetik mamut soyuna ait olduğu ortaya çıktı.
İsveç’teki Uppsala Üniversitesi’nden genetikçi Tom van der Valk, “Bu bizim için tam bir sürpriz oldu” dedi.
“Önceki tüm çalışmalar, o sırada Sibirya’da bozkır mamutu adı verilen yalnızca bir mamut türü olduğunu gösterdi. Ancak DNA analizlerimiz şimdi, burada Adycha mamutu olarak adlandırdığımız iki farklı genetik soy olduğunu gösteriyor. ve Krestovka mamutu. Henüz kesin olarak söyleyemeyiz, ancak bunların iki farklı türü temsil edebileceğini düşünüyoruz. “
Daha da ilginç hale geliyor. Araştırmacılar, bu eski mamutların DNA’sını daha sonra gelenlerle karşılaştırarak, 1.5 milyon yıl önce Bering Land Köprüsü’nden Kuzey Amerika’ya geçenin bozkır mamutu değil, Krestovka mamutu olabileceğini keşfettiler.
Kolombiyalı mamutun DNA’sında Krestovka ve yünlü mamut karışımı var, bu da ikisinin yünlü mamutlar Kuzey Amerika’ya göç ettiklerinde melez ürettiklerinde çiftleştiklerini gösteriyor.
Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi’nden paleogenetikçi Patrícia Pečnerová, “Bu önemli bir keşif,” dedi. “Görünüşe göre Kuzey Amerika’nın en ikonik buz çağı türlerinden biri olan Columbian mamut, yaklaşık 420 bin yıl önce gerçekleşen bir melezleşme yoluyla evrimleşti.”
Adycha mamutunun, beklentilerle daha uyumlu olmasına rağmen, açığa çıkaracak bazı sırları da vardı. Ekip, genomunu 700.000 ila birkaç bin yıl önceki yünlü mamutlarla karşılaştırarak, yünlü mamutun donmuş bir Kuzey Kutbu ortamına nasıl adapte olduğunu anlamaya çalıştı.
Bu adaptasyonla ilişkili özellikler – termoregülasyon, saç büyümesi, sirkadiyen ritim ve beyaz ve kahverengi yağ birikintileriyle ilişkili genler – yünlü mamut ortaya çıkmadan çok önce Adycha genomunda zaten mevcuttu. Ancak hayvanlar da gelişmeye devam etti; Örneğin, sıcaklığı algılamada rol oynayan gen, sonraki yünlü mamutlarda daha fazla varyantlara sahipti.
Takımın teknikleri tüm kalıntılar için işe yaramayacak. Permafrostun soğuk sıcaklığı DNA’nın bozulmasını yavaşlatır, bu nedenle diğer konumlardan benzer yaştaki kalıntılar muhtemelen çok fazla bozulmuş olacaktır; ve donmuş toprakta, DNA’nın ne kadar eski geri kazanılabileceğinin bir sınırı vardır.
Paleogenetik Merkezi’nden moleküler arkeolog Anders Götherström, “Şu anda en büyük sorulardan biri zamanda ne kadar geriye gidebileceğimizdir. Henüz sınıra ulaşmadık,” dedi.
“Bilgiye dayalı bir tahmin, 2 milyon yıllık DNA’yı kurtarabileceğimiz ve muhtemelen 2.6 milyon kadar geriye gidebileceğimizdir. Bundan önce, antik DNA’nın korunabileceği bir permafrost yoktu.”
Dünya’nın donmuş topraklarından çok sayıda korunmuş yaratık çıkarıldı. Araştırma, daha önce incelenemeyecek kadar eski olduğu düşünülen kemiklerde hangi olağanüstü keşiflerin gizlendiğini gösteriyor.
Araştırma yayınlandı Doğa.
.