İÇİNDEKİLER
- 1 Sentetik Kumaş Nedir?
- 2 Sentetik Kumaş Çeşitleri
- 3 1. Viskoz (Rayon) Kumaş
- 4 2. Liyosel (Tencel) Kumaş
- 5 3. Azlon Kumaş
- 6 4. Asetat Kumaş
- 7 1. Akrilik Kumaş
- 8 2. Polyester Kumaş
- 9 3. Lateks Kumaş
- 10 4. Polipropilen Kumaş
- 11 5. Karbon Kumaş (Karbon Fiber)
- 12 6. Naylon (Nylon) Kumaş
- 13 7. Spandex Kumaş
- 14 8. Vinil Kumaş
Sentetik Kumaş Nedir?
- Sentetik kumaş çeşitleri iki gruba ayrılır:
- Doğal bileşikler (doğal kumaşlar) ile üretilen, daha sonra doğal malzemenin kimyasal olarak değiştirilmesiyle üretilen elyaflar.
- Sentetik bileşikler ile üretilmiş, genellikle bileşik maddelere işlenen eritilmiş polyester liflerinden türetilen elyaflar.
- Doğal Bileşikler ile Üretilmiş Sentetik Kumaşlar
Sentetik Kumaş Çeşitleri
Sentetik kumaş türleri aşağıdaki gibidir:
1. Viskoz (Rayon) Kumaş
Viskoz kumaş, sentetik kumaş çeşitleri arasında yer alıp, çam veya kayın ağacının işlenmiş hamuru ile üretilmektedir. Pamuk işleme endüstrisinin bir atık ürünü kısa pamuk liflerinden de üretilebilir. Viskoz kumaşı, bir selüloz çözeltisinin zor bir işlemden geçirilmesiyle ortaya çıkan elyaf türüdür. Rayon lifi elde etme süreci gayet açıktır; doğal hammaddelerin kimyasal işlemler sonucu dönüştürülmesiyle yapılır.
Viskoz kumaş, dokuma veya örme şeklinde olabilen kumaştır. Bu kumaş türünün çok taraflı kullanımı vardır. Rayon kumaşın verimlilik derecesi, tafta kumaştan veya diğer pamuklu kumaşlardan biraz daha yüksektir. Aynı zamanda ekonomik oluşu talep düzeyinde kendisini öne çıkarmaktadır. Diğer taraftan yumuşak dokusu viskoz kumaşı popüler hale getirmiştir. Viskoz kumaş, bazı kıyafetler ve ev mobilyası imalatında kullanılmaktadır.
Günümüzde viskoz kumaş, havlu ve masa örtüleri için tutuş özelliği sağladığı için astarlama ve döşeme malzemelerinde de sıkça kullanılmaktadır.
2. Liyosel (Tencel) Kumaş
Liyosel kumaş, bitki selülozundan üretilen bir grup lifin genel adıdır. Bu liflerin en önemlilerinden biri Tencel’dir. Türkiye’de liyosel lifli kumaşlara genellikle “tansel kumaş” yada “tensel kumaş” denilmektedir. Sentetik kumaş çeşitleri arasında yer alan liyoselin temel özü odun hamuru olmasına rağmen, viskozdan farklı olarak üretim süreci oldukça farklıdır. Doğal çevreye daha az zararlı olacak biçimde tasarlanmıştır. Atıkların yeniden geri dönüşüme kazandırılabilmesi nedeniyle liyoselin üretim süreci çevre dostu olarak kabul görmüştür.
3. Azlon Kumaş
Azlon lifi doğal kaynaklarda bulunan protein malzemelerinden oluşur. Öteki sentetik elyaflara benzer olarak, hammaddenin bir memecik adı verilen bir cihazın deliklerinden gerilerek bir çözeltiye dönüştürülüp iyileştirme sürecinden sonra üretilmektedir.
4. Asetat Kumaş
Asetat kumaş, odun hamuru ve asetik asitten selülozun bir kombinasyon halinde tepkimesiyle oluşur. Asetat kumaş aseton içinde çözüldüğünde bükülebilen, granül bir maddedir. İsmini de buradan almıştır.
Selülozdan yapılmış pamuk veya odun hamuru, yeniden yapılandırılarak elde edilir. Asetat kumaş büzülmeye, güve tutmaya ve küflenmeye karşı dayanıklıdır. Asetat, ipek kumaş gibi son derece yumuşak ve lüks bir görünüm sağlar.
- Kimyasal Bileşikler ile Üretilmiş Sentetik Kumaşlar
1. Akrilik Kumaş
Akrilik kumaş, doğada bulunmayan yapay olarak üretilmiş bir tür sentetik liftir. Akrilik kumaş, yün kumaşa çok benzemektedir. Akrilik kumaş, bazı kıyafet üretiminde kullanılmaktadır. Bunun yanında daha birçok şey yapmak için kullanılmaktadır. akrilik kumaşın temel kullanımı gömleklerdir. Öte yandan birçok bayan kıyafeti imalatında da kullanıldığı görülür. Diğer bir taraftan, akrilik kumaşlar koltuk ve kanepelerin koltuklarında da kullanılmaktadır. Akrilik kumaşlar, sertlikleri, dirençleri ile tanınmaktadır.
Akrilik kumaşlar esas olarak ‘Courtelle’ ve ‘Orlon’ olmak üzere iki şekilde bulunur. Bu kumaşlar dayanıklılıkları ile bilinir ve özellikle Orlon türü, hafifliği nedeniyle dikkat çekmektedir. Bu tür akrilik kumaşlar şekil ve tasarım açısından kullanıcılara aktif seçenekler sunmaktadır. Akrilik kumaşlar bazı kesimlerin kendi arasında popülerliğini sürdürmektedir.
İnsanlar akrilik kumaşı diğer kumaşlardan daha düşük fiyatlara satıldığı için tercih etmektedirler. Bunun yanında, akrilik elyafı daha uzun süre aşınmaya dayanıklı olduğu için kullanım sıklığı ve fiyat kapsamında etkilidir.
2. Polyester Kumaş
Polyester kumaş lifi doğada kendi kendine bulunamayan bir kumaş lifi çeşididir. Polyester kumaş, diğer liflere kıyasla büyük bir pazar payına sahiptir. Bu oran yüzde 55’in üzerindedir. Kumaş, çeşitli pazarlarda piyasaya açılmaktadır. Polyester kumaş kırışıklık direnci bakımından epey üstündür. Aynı zamanda eski şeklini hızlıca alma gibi özelliklere sahiptir.
Polyester kumaş çok güçlü ve yumuşak bir kumaştır. Polyester kumaş lifleri, güçlü ve dayanıklı bir kumaş yapmak için kullanılır. Öte yandan ekstra özellikler elde etme sebebiyle diğer kumaşlarla karıştırılabilir. Örnek vermek gerekirse, döşeme sektöründe polyester kumaş lifleri, asıl malzemenin solmasını azaltmak için genellikle yünle karıştırılır. Perdeler, parkeler, halılar, yatak takımları, yalıtım malzemesi olarak kullanıldığı gibi polyester kumaş, daha sayamadığımız yüzlerce farklı kullanım alanına sahiptir.
3. Lateks Kumaş
Lateks kumaş temel olarak lateksten yapılmış elastik bir lif anlamına gelir. Lateks kumaşı, spandeks vb. farklı kumaşlar yapmak için diğer liflerle birlikte karıştırılarak kullanılır.
4. Polipropilen Kumaş
Polipropilen kumaş genellikle kış aylarında kullanılmaktadır. Çünkü; polipropilen kaburga örgüsünün tek tabakası kuru kalmaktadır. Bu özellik nedeniyle insanların vücudunu daha sıcak tutma yeteneğine sahiptir. Kış mevsiminde yüksek kaliteli hafif bir polipropilen kumaş satın alıp kendinizi şımartabilirsiniz.
Polipropilen kumaş, kullanıcının soğuk günlerde herhangi bir aktiviteyi sıcacık olarak yapmasını destekler. Bu kumaş türü ile üşümeden karın altında basketbol bile oynayabilirsiniz. Polipropilen kumaş ayrıca nemi deriden uzağa iten hidrofobik özelliğe sahiptir. Çok sayıda özellik içeren polipropilen kumaş, her yönüyle kullanıcı dostu bir kumaştır.
5. Karbon Kumaş (Karbon Fiber)
Karbon kumaş genellikle fren balataları, uçak iç tasarımı, motosiklet kaskları vb. farklı uygulamalarda kullanılır. Havacılık ve uzay uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Karbon kumaş, uçaklarda maksimum sertlik derecesi sağlarken, ağırlığı da minimuma düşürür.
Zarif bir şekilde oluşturulmuş karbon fiber kumaş, hafifliği ve yüksek dayanıklılığı ile bilinir. Bir karbon kumaş ayrıca ateşe son derece dayanıklıdır. Hacim olarak kararlı, hafiftir.
6. Naylon (Nylon) Kumaş
Naylon (Nylon) terimi ismini, ABD eyaleti New York ve İngiltere’nin başkenti Londra şehirlerinden almıştır. Naylon poliamidden yapılmaktadır. Tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılır. Naylon kumaş termoplastik özelliktedir. Bileşenler, kimyasal bir bağ ile bağlanmışlardır.
Naylon elyaf, naylondan oluşan kumaştır. Hazır giyim, çarşaf, örtü ve diğer birçok ev içi kullanım alanları vardır. Naylon kumaş, üretilirken daha az zaman ve daha az dikkat gerektirir. Bu yüzden üretimi kolay bir malzemedir.
Bu, naylon kumaşlar, satılmak üzere güzel bir ürün haline getirilmektedir. Naylon kumaşların artan kullanımı, kumaş sektöründe sentetik kumaşların önemini bir kez daha ortaya çıkarmıştır.
Naylon kumaş, hakikatten güçlü ve kuvvetli bir gerilme kabiliyetine sahiptir. Bu sebeple kullanacaklar bu kumaşı diğer kumaşlardan önce tercih eder. Naylon kumaşların yüksek elastikiyete sahiptir. Bu nedenle pek çok alanda birincil kullanım sağlar. Ayrıca, naylon kumaşların özel bir çaba sarf etmeden temizlenir ve kurutulur. Yani bu kumaşın günlük bakımları da basittir. Naylon kumaşlar genellikle su geçirmez kumaş şekilde üretilir.
“Su Geçirmeyen Kumaş Nedir?” isimli makaleyi okuyarak su geçirmeyen kumaşlar hakkında daha detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.
Naylon kumaş, daha sert ve daha hafif olan en son formlarda ürtetilebilir. Oldukça dayanıklı olduğu için diğer kumaşlara oranla uzun ömürlüdür ve yırtılmaya karşı dayanıklıdır. Naylon, petrolden çıkarılan poliamid olarak adlandırılan amidin polimeridir. Öte yandan hızlı bir şekilde tutuşma özelliğine sahiptir.
7. Spandex Kumaş
Spandex kumaş büyük şekil tutma özelliğine sahiptir. Spandex kumaşlar moda kumaşları olarak kullanılır. Spandex kumaş, 700 kata kadar gerildikten sonra bile orijinal yapısına geri dönebilir. Son derece dayanıklıdır. Bu kumaş kuru ısıya ve sıcak yağa dayanıklıdır. Büyük rahatlık ve esneklik sağlayarak kullanıcının vücuduna ağırlık vermez.
Elastik bir yapıya sahiptir. Orijinal şekline, kuru ısıya ve aşınmaya karşı direnci ile, spandex kumaş en çok tercih edilenler arasındadır. Kişilerin daha iyi görünmesini sağlar. Mükemmel şekil tutma özelliklerine sahip olan bu kumaş genellikle iç çamaşırları ve destek hortumlarının imalatında kullanılır. Terlemeye ve vücut yağlarına direnç sağlayan spandex kumaş kimyasal olarak yüksek karara sahip bir kumaştır.
8. Vinil Kumaş
Yapılan araştırmalar sonucunda vinil kumaşının saten benzeri özellikte lekeye dayanıklı olduğu ortaya çıkmıştır. Vinil kumaş genellikle ultraviyole ışınlarından korunmak için kullanılır. Güneş ışığına doğrudan maruz kalınacaksa bu segmenti kullanmak cilt sağlığı açısından oldukça önemlidir.