4857 Sayılı İş Kanunu ve İş Kanunu Mevzuatı’na göre yıllık izin hakkında bilinmesi gereken her şey özetle aşağıda aktarılmıştır.
İş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. (m/53)
Genel Bilgiler;
- Yıllık ücretli izin hakkından asla vazgeçilemez. Bu konuyla ilgili yapılan sözlü ya da yazılı tüm anlaşmalar yok hükmündedir.
- Yıllık izin süreleri 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesinde belirtilmiştir. Bu süreler sözleşmelerle arttırılabilir ancak kesinlikle azaltılamaz.
- İzin süreleri tarafların anlaşması ile bir bölümü en az 10 gün olmak kaydıyla, istenildiği kadar bölünebilir.
- İş yerinin bulunduğu yerden farklı bir yere gidecek olan işçiler, bu durumu belgelendirerek yol izni talep ederlerse, işveren 4 güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır.
- Mevsimlik işçiler, dönemsel çalıştıkları için yıllık ücretli izin hak etmezler. Ancak 11 aydan fazla süren çalışmalarda mevsimlik iş sözleşmesinin dışına çıkıldığı gerekçesi ile yıllık izne hak kazanacağına dair Yargıtay kararı bulunmaktadır. (Yargıtay 9. Hukuk dairesinin E. 2011/41282 ve K 2012/ 10926 ve T. 2.4.2012)
- Yıllık ücretli izin süresine rastlayan Ulusal bayram, genel tatil günleri ve hafta tatili günleri izin süresinden sayılmaz.
- İşveren tarafından yıl içinde verilmiş olan diğer ücretli, ücretsiz izinler veya mazeret izinleri yıllık izinden düşülemez.
- İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık ücretli izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
- Yıllık iznin hak edildiği sene içerisinde kullanılması gereklidir. Buna rağmen kullanılmayan izinler yanmaz, devreder.
- İşçinin rızası olsa dahi, yıllık izin hakkını kullanmak yerine çalışarak ücretini alması söz konusu değildir.
- Yıllık ücretli izinde olan işçi, başka bir işte çalışamaz. Çalıştığı tespit edildiği takdirde, ödenen yıllık izin ücreti işveren tarafından talep edilebilir.
- Kısmi süreli/part time çalışan işçiler de yıllık izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi faydalanırlar ve farklı bir uygulamaya tabi tutulmazlar.
- İşçi işten ayrılırken kullanmadığı yıllık izin ücretlerini talep etme hakkına sahiptir. İşçi geriye dönük kullanmadığı yıllık izin ücretlerini zaman aşımı süresi içerisinde talep etmelidir.
- İşçilerin alacaklarındaki zaman aşımı sürelerini Borçlar Kanunu belirlemektedir. Yıllık ücretli izin dönemsel bir nitelik taşımadığı için zaman aşım süresi 10 yıldır. Bu 10 yıllık uygulama; 01/07/2012 tarihinden sonra işten ayrılmış olan işçiler için geçerlidir.
- Yıllık izin süreleri kıdemden sayılmaktadır. Çünkü yıllık izin süreleri, işçinin çalışmış sayıldığı hallerdendir.
- Yıllık izin kullanırken rahatsızlanıp iş göremez raporu alan işçi, raporlu olduğu günlerde yıllık izinli sayılmaz. Ancak iznini otomatik olarak uzatamaz. Belirttiği tarihte işe dönmekle yükümlü olup, bu süreler daha sonra tekrar yıllık izin olarak kullanılır.
- Fasılalı çalışması olan işçinin, bütün çalışma dönemlerindeki süreleri hesaba katılarak işçinin yıllık izne esas kıdemi bulunmalıdır. Ancak işçi sözleşmeyi feshederken kullanmadığı yıllık ücretli izinlere ait ücretleri almışsa, toplam süre dikkate alınmaz.
- İşveren, işçinin yıllık ücretli izin kullandığını ispat etmekle yükümlüdür. Bu yüzden imzalı izin defteri tutması gerekir. Ayrıca izinlerin bordroda gösterilmesi de önemli bir husustur.