İslam Dini’nin peygamberi Hz. Muhammed, Mekke’nin önemli kabilelerinden biri olan Kureyş Kabilesi’nin “Haşimi” kolundan gelmekteydi. (diğer kol ise Ümeyye yani Emevi koludur.)
Avrupa Kavimler Göçü'nün etkisiyle karışıklık içindeydi. Feodal sistem etkisini sürdürmekteydi. İspanya'da taht kavgaları yaşanırken, Anglo Saksonlar İngiltere'yi istila etmişlerdi. Bu dönemde Hristiyanlık yaygınlaşmış, kilise siyasi yapıları ve toplumu büyük ölçüde etkisi altına almıştı. Skolastik düşünce sistemi, özgür düşünceyi yasaklamış bilimsel gelişmeleri engellemişti. Halk sınıflara bölünmüştü ve aralarında hukuki eşitlik yoktu.
Kuzey Afrika'nın büyük bir bölümü Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı. Ayrıca Habeşiştan Krallığı bulunmaktaydı. Hristiyanlık yaygın din olarak benimsenmişti.
Etiyopya'nın tarihteki eski adı Habeşiştan'dır ve "Köleler ülkesi" anlamına gelir.
Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu Roma İmparatorluğu'nun "Kavimler Göçü" ile başlayan barbar akınlarına dayanamayıp ikiye ayrılmasından sonra (395) başkenti İstanbul olan Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu kurulmuştu. Balkanlar, Anadolu, Suriye, Filistin ve Mısır Doğu Roma'nın egemenliği altındaydı.
İslamiyetin doğuşu sırasında en güçlü devlet konumundaydı tahtta, Hz. Muhammed'in İslama davet ettiği Herakliyus bulunmaktaydı. Hristiyanlığın Ortodoks mezhebi hakimdi.
İran'da kurulmuştu. Bizans'tan sonra en güçlü devlet konumundaydı. İslamiyetin doğuşu sırasında taht kavgaları ve Bizanslılarla olan savaşları yüzünden güçlerini kaybetmeye başlamışlardı.
Hz Muhammed'in Bizans İmparatoru Herakliyus'u olduğu gibi Sasani hükümdarını da İslama davet ettiği belirtilmiştir. Zerdüştlük dinine inanmışlardı.
Asya'nın en güçlü devleti olan Kök Türk Devleti, İslamiyetin doğuşu sırasında Doğu ve Batı Kök Türk Devleti olarak ikiye ayrılmıştı. Kök Türkler arasında Gök Tanrı inanışı yaygındı.
Hindistan; birbirinden farklı dil, din ve soydan oluşan toplulukların yaşadığı bir bölge konumundaydı. Kast Sistemi siyasi birliğin oluşumunu engellediğinden Hindistan'da güçlü bir devlet yapısı ortaya çıkmamıştı. Brahmanizm, Hinduizm ve
Budizm dinleri yayılmıştı.
Asya'nın en eski ve en büyük uygarlıklarındandır. İpek Yolu egemenliği için Türklerle sürekli çatışma yaşamışlardır. İslamiyetin ortaya çıktığı dönemde Taoizm, Konfiçyusculuk ve Budizm dinleri yaygındı.
Büyük Okyanusta adalar ülkesidir. İslamiyetin ortaya çıktığı dönemde feodal bir yapı özelliği gösterdiklerinden güçlü bir devlet konumuna ulaşamamışlardı. Doğa güçlerine inanma olan Şintrozm ile Taoizm, Budizm dinleri de yayılmıştır.
a) İslamiyetin kabulünden önce Arabistan'da siyasi birlik yoktu. Arabistan'da;
- Main
- Seba
- Himyeri
- Nebatlılar
- Tedmürler
- Gassaniler adlı devletler kurulmuştu.
b) İslamiyetin kabülünden önceki dönemlerine "Cahiliye Devri" adı verilmiştir.
c) Kabileler halinde yaşarlardı. Aralarında sıkca kan davaları yaşanırdı. Şehirlerde oturanlara "Medeni", hayvancılıkla uğraştıklarından göçebe biçimde yaşanlara "Bedevi" denirdi.
d) Dinleri çok tanrılı olup "Putperestlik" denirdi. Putları Müslümanlarca da kutsal olan "Kabe" de bulunurdu. Bunlardan başka Hıristiyanlar Museviler ve Hz. İbrahim dini olarak nitelendirilen Hanifler bulunmaktaydı.
e) Temeli Nebatlıların yazısına dayanan Arap alfabesini kullanmışlardır.
f) Haram aylarında kan davalarının, çatışmaların durduğu bir barış ortamının yaşandığı belirtilmiştir. En büyüğü “Ukaz” olan bu aylarda kurulan “panayırlar”da bir yandan ticaret yapılırken diğer yandan başta şiir olmak üzere çeşitli yarışmalar düzenlerlerdi.
Şiir yarışmalarında birincilik alan şairin eserleri altın sayfaya yazılarak Kabe’nin duvarına asılırdı.
Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarına “Haram ayları” denilir.
g) Hindistan ile Suriye, Mısır arasında yapılan Kervan ticareti sayesinde, Hicaz Bölgesi’nde Mekke, Medine (Yesrip) ve Taif şehirleri ön plana çıkmıştı. Ayrıca Mekke, Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından yapıldığı ileri sürülen “Allahın
evi” (Beytu’l-lah) olarak nitelendirilen Kabe’nin bulunduğu kutsal bir şehirdir. Medine ise Hz. Muhammed’in hicretinden sonra Peygamber şehri anlamına gelen “Medinetü’n Nebi” adı ile anılan şehirdir.
İslam Dini’nin peygamberi Hz. Muhammed, Mekke’nin önemli kabilelerinden biri olan Kureyş Kabilesi’nin “Haşimi” kolundan gelmekteydi. (diğer kol ise Ümeyye yani Emevi koludur.)
Gençliğinde ticaret ile uğraşmış, Hz. Hatice ile evlendikten sonra ticari yaşamdan çekilmişti. Hz. Muhammed’e sürekli gittiği Nur Dağı’ndaki “Hıra Mağarası’nda” 610 yılında Tanrı tarafından Cebrail aracılığı ile “ilk vahiy” gönderilmek suretiyle “Peygamberlik” verilmiştir. 613 yılında ise Tanrı buyruklarını “vahiyleri” halka açıklama yani elçilik (Resüllük) görevi verilmiştir.
Hz. Muhammed, Tanrı’dan aldığı emirleri (Vahiyleri) halka açıklarken kendisine inananlar olduğu gibi, yeni tek tanrılı dinin kurallarını yaşam biçimlerine ve inançlarına aykırı bulan putperest Mekkelilerin tepkileri ile de karşılaşmıştı. Baskıların
artması üzerine Mekke’de yaşama şansı bulamayan Müslümanlar, Hz. Muhammed’in izni ile “615-616” yıllarında Habeşistan’a göç etmek zorunda kalmışlardı. Böylece ilk Müslüman kafilesi Mekke’den ayrılmış oldu.
Hz. Muhammed 570 yılında Mekke’de doğmuş, henüz doğmadan babası Abdullah’ı 6 yaşında iken annesi Amine’yi kaybetmiş, önce dedesi Abdülmuttalip onun ölümü üzerine de amcası Ebu Talip tarafından yetiştirilmiştir.
Hz. Muhammed’e inanan eşi Hz. Hatice, amcasının oğlu, damadı ve ilk Dört Halifelerden olan Hz. Ali, azadlı kölesi Zeyd ve Hicrette yol arkadaşı, kayınbabası ve ilk halife olan Hz. Ebu Bekir’e tarihte “ilk Müslümanlar” denilir.
Akabe : Hz. Muhammed’in Medineli Müslümanlarla iki görüştüğü yer.
Avasım : Abbasilerin Bizans sınırında Türk askerlerini yerleştirdikleri şehirlerdir.
Bedevi : Yaşamlarını hayvancılıkla sürdüren konar-göçer şekilde çöllerde yaşayan Araplara denir.
Biat : Bir kimsenin hükümdarlığını tanıma, bağlılığını bildirme
Bin : Arapçada oğlu anlamındadır.
Cihat : Din uğruna yapılan savaş, iş.
Cizye : İslam devletinde yaşayan Müslüman olmayan genç erkeklerden askerlik karşılığı alınan vergi.
Ehl-i Beyt : Hz. Muhammed’in ailesi.
Ensar : Medineye gelen Müslümanlara yardım eden Medineli Müslümanlar.
Ganimet : Savaşta düşmandan alınan her türlü eşya
Halef : Sonradan, arkadan gelen.
Halife : Hz. Muhammed’den sonra gelen İslam devlet yöneticilerine verilen isimdir.
Hacerü’l Esved : Kabe duvarında bulunan Karataş, Göktaşı
Hicret : Din uğruna yapılan göç
Hicaz : Arap yarımadasında Mekke, Medine ve Taif şehirlerinin bulunduğu bölge
Mevali : Emevilerin Arap olamayan Müslümanlara köle anlamında kullandıkları deyimler.
Muhacirin : Mekke’den Medine’ye göçen Müslümanlara verilen isim
Müderris : Medrese öğretmeni
Müşrik : Putperest Mekkeliler için kullanılan sözcüktür.
Sahabe ( Ashab ) : Hz. Muhammed’e inananlar, onun yanında yer alanlar, koruyanlar.
Siyer : Hz. Muhammed’in hayatını anlatan eserlerdir.
Zekat : Müslümanların mallarının 1/40 nın yoksullara dağıtmasıdır.
Zımmı : İslam devletinde yaşayan Gayrimüslimler.