Bazı çocuklar uyumadan önce fazla miktarda sıvı aldıklarında geceleri idrarlarını kaçırabilirler. Bu gayet normal bir durumdur. Sağlıklı çocuklarda görülebilir. Eğer çocuk, üst üste 3 ay boyunca her hafta en az iki kere geceleri idrarını tutamıyorsa bu duruma gece işemesi denir. Ayrıca gece işemesi sorunu var demek için çocuğun 5 yaşından büyük olması gerekir.
Gece işemesi olan çocuklarda herhangi bir tıbbi sorun yoktur. İdrarını kaçıran çocuklar mesanelerini kontrol edemezler. Çocukların birçoğu mesanelerini kontrol edemezler. Bu problem bebeklik döneminden beri vardır. Bu sorunu olan hastalar birincil grupta yer alırlar. Sonradan ortaya çıkan gece işemesi olan çocuklar ikincil grupta yer alırlar. Birincil gruptan daha az oranda görülür.
Çocukluk çağında sık görülen bir rahatsızlıktır. Yaş ilerledikçe kendiliğinden geçebilir ve erişkinlerde çok az görülür. Ayrıca gündüzleri idrar kaçırma problemi de olabilir. Bu duruma tıpta enürezis diürna denir.
Birincil tip dediğimiz gece işemesinin sebeplerinden birisi, idrar torbasının (mesane) sinirsel kontrolünün tam olarak sağlanamamasıdır. Bu çocuklarda sinir sistemi tam olarak gelişmemiştir. Gece, çocuğun mesanesi dolduğunda, çocuk bunun farkına varamaz, hissedemez. Mesane kasılır, basıncı artar; fakat çocuk bunu algılayamaz. Sonuç olarak da gece idrarını kaçırır. Ayrıca bu çocukların, uykuları derindir ve mesanelerinin hacmi normal çocuklardan daha az kapasitelidir. Bunun dışında geceleri, idrar miktarının azalmasını sağlayan bir hormon vardır. Bu hormonun miktarı, gece idrarını kaçıran çocuklarda daha az tespit edilmiştir.
Gece işemesinin nedenlerinden birisi de ailesel geçiştir. Annesinde ya da babasında idrar kaçırma problemi varsa çocukta da görülme riski fazladır. Eğer hem annede hem babada böyle bir problem varsa, risk çok daha fazladır. Eğer babanın çocukluk döneminde böyle bir problem varsa, çocukta görülme ihtimali, annesinde olanlardan daha yüksektir. Bu hastaların iyileşme zamanları da anne ve babaların iyileşme dönemlerine benzerdir.
Ailesinde idrar kaçırma problemi olanlarda görülem riskinin arttığını belirtmiştik. Risk, yaklaşık 7 kat artar. Ayrıca psikolojik ve sosyal problemleri olan çocuklarda daha sık görülür. Aile içi sorunlar önemli bir faktördür. Anne ve babanın birbirlerine ya da çocuklara şiddet uygulaması, ailenin bölünmesi, boşanma, ailedeki bir bireyin kaybedilmesi sonradan ortaya çıkan gece işemesinde risk faktörleri arasındadır. Bu gibi sorunları olan çocuklarda davranış bozukluğu gelişebilir. Davranış bozukluğu olanlarda gece işemesi daha sık görülmektedir.
Bu sorunu olan çocukların uzman bir doktor tarafından muayene edilmesi gerekir. Böylece gece işemesine neden olan hastalıklar araştırılır. Eğer idrar yollarında mikropların yol açtığı bir enfeksiyon varsa idrar tahlili ile tespit edilir. Oldukça kolaydır. Görüntüleme yöntemleri ile çocukta idrar yollarında doğumsal bir anormallik varsa tespit edilir. Ayrıca nöroloji bölümünde muayene edilerek çocukta herhangi bir sinirsel bozukluk olup olmadığı incelenir. Bunların dışında çocuğun şeker hastalığı yönünden araştırılması gerekebilir.
Tedavide öncelikle bir yöntem seçilir. Bu konuyu biraz daha açalım. Öncelikle çocuk yatmadan önce tuvalete götürülmelidir ve uyumadan önce fazla sıvı almaması sağlanır. Daha sonra çocuğun gece uyanması ve tuvalete gitmesi sağlanmalıdır. İlk başlarda çocuğun kendi başına uyanması beklenir, Eğer uyanmıyorsa bir müddet çocuk gece tuvalete kaldırılır. Daha sonra kendi başına tuvalete gitmesi hedeflenir. Çocuk uyandırıldığında altına yapmamış olsa ve tuvalet ihtiyacının olmadığını belirtse bile idrarını yapması istenir. Geceleri çocuğun altının bağlanmaması çocuk için daha faydalıdır. Eğer bağlanırsa, çocuk gece kalkma ihtiyacı hissetmeyecektir. Yani tedavi süreci olumsuz etkilenecektir.
Bu yöntem bir hafta boyunca uygulanır. Eğer çocuk hala altını ıslatmaya devam ediyorsa bu işlem bir hafta daha tekrarlanır. Bu işlem sonucunda tedavide başarı sağlanamıyorsa çocuk 8 yaşını geçtikten sonra ilaç tedavisine başlanır. İlaç tedavisi sonucunda bütün hastalarda iyileşme sağlanamaz. Ayrıca çocuk düzelse bile ilaç kesildikten sonra tekrarlama ihtimali oldukça yüksektir. Bu ilaçla birlikte alarm cihazları kullanılır. Çocuk idrar kaçırmaya başladığında bu cihaz sayesinde çocuk uyanır ve idrar torbası kontrol edilir. 3 ay boyunca uygulandığında oldukça iyi bir sonuç alınır. Hastaların birçoğu bu sayede düzelmektedir. Gece işemesinde en etkili yöntem olarak kabul edilmektedir.