Birçok insanın yüksek tansiyonu vardır. Ancak genelde bunu insanlar hissetmez ve kan damarlarını yıllarca zorlar. Uzun vadede yüksek tansiyon kalp krizi, felç ve böbrek hasarı gibi hastalıkların riskleri artırır.
Bir bakışta
- Birçok insanın yüksek tansiyonu vardır.
- Çoğunlukla şikayete neden olmaz ve bu yüzden uzun süre fark edilmeden kalır.
- Uzun vadede yüksek tansiyon damarlara zarar verir ve kalp krizi, felç ve böbrek hasarını tetikleyebilir.
- Tansiyon, sistolik değer 140 ve üzeri veya diyastolik değer 90 ve üzeri olduğunda veya her iki değer de yüksek olduğunda yüksek sayılır.
- Birçok insanın belirli nedeni bulunmaksızın yüksek tansiyonu vardır.
- Egzersiz yapmak, kilo vermek ve tuzsuz yemek tansiyonu bazen düşürebilir. Yeterli gelmezse ilaç alımı söz konusu olabilir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Yüksek tansiyon nedir?
Yüksek tansiyondan (hipertansiyon) tansiyon uzun süreli yüksek olduğunda bahsedilir. Birçok kişinin yüksek tansiyonu vardır. Genellikle şikayete neden olmaz ve bu yüzden uzun süre fark edilmeden kalır. Sonuç olarak kan damarlarını yıllarca zorlar. Uzun vadede yüksek tansiyon damarlara zarar verir ve kalp krizi, felç ve böbrek hasarını tetikleyebilir. Tansiyon ne kadar yüksekse hastalık riski o kadar fazla olur.
Tansiyon ölçümünde iki değer vardır: sistolik değer ve diyastolik değer. Her iki değer daima birlikte verilir, örneğin: 128'e 85. İlk değer, kalp kasıldığında (sistolik tansiyon) damarlardaki basıncı gösterir. İkincisi kalp kası gevşediğinde (diyastolik tansiyon) vasküler basıncı ölçer.
Sistolik değer 140 ve üzeri veya diyastolik değer 90 ve üzeri olduğunda veya her iki değer de yüksek olduğunda yüksek tansiyondan bahsedilir. Bu değerler sınır değerlerdir, pratik nedenlerle belirlenmiştir ve yalnızca gösterge noktalarıdır. Bu nedenle yüksek tansiyonun ne zaman ilaç ile tedavi edilmesi gerektiğine yönelik farklı öneriler mevcuttur.
Yüksek bir tansiyonun semptomları nelerdir?
Çoğunlukla yükselmiş tansiyon hissedilmez. Aşırı yüksek olduğunda bazen baş dönmesi ve bulanık görme gibi belirtiler ortaya çıkarabilir.
Yüksek tansiyonun nedenleri nelerdir?
Vücut tansiyonu gerektiği gibi dengeler ve bu nedenle tansiyon dalgalanır. Rahat durumlarda veya uykuda tansiyon genellikle düşüktür. Fiziksel efor sırasında kaslara daha çok kan gerekir ve tansiyon yükselir. Stres ve korku da tansiyonu yükseltir. Ayrıca tansiyon birçok insanda ilerleyen yaşla birlikte artar.
Dalgalanan tansiyon değerleri böylece normaldir ve etkin bir yaşama aittir. Ancak tansiyon uzun süreli çok yüksekse zamanla kan damarları hasar görür. Böylece farklı hastalıkların riski artar.
Birçok insanın bunun için açık bir neden olmaksızın yüksek tansiyonu vardır. Uzmanlar bunu temel ve birincil yüksek tansiyon olarak değerlendirir.
Risk faktörleri aşırı kilo, tuzlu beslenme, çok fazla alkol ve çok az harekettir. Ancak zayıf, sportif ve beslenme bilincine sahip kişilerin de, örneğin genetik yatkınlık nedeniyle, yüksek tansiyonları olur.
İlaçlar da tansiyonu bazen yükseltir.
Burada örneğin aşağıdakiler sorulur:
- Zihinsel hastalıkların tedavisine yönelik belirli ilaçlar
- Çeşitli bitkisel ilaçlar
- Dekonjestan burun spreyleri veya damlalar (dekonjestanlar)
- Doğum kontrol hapları
Yüksek tansiyon teşhisi nasıl konur?
Teşhis için tansiyon istirahat halindeyken her iki koldan ölçülür, değerleri karşılaştırmanın ve değerlendirmenin en iyi yolu budur. Tansiyon her iki koldan da ölçülür, çünkü vücudun bölgesine göre değişebilir. Tek bir ölçüme de güvenilmez, aksine tansiyon farklı günlerde ölçülür.
Tansiyonu değerlendirmek için daha yüksek değerler belirleyici olur. Tansiyon milimetre cıva (mmHg) birimiyle ölçülür.
Normal tansiyon yetişkinlerde 140'a 90'ın altında olur. Yüksek tansiyondan aşağıdaki durumlarda bahsedilir:
- Sistolik değer 140 mmHg veya daha yüksekse
- Diyastolik değer 90 mmHg veya daha yüksekse
- Her ikisi de yüksekse
Tansiyon bazen 24 saatlik bir zaman diliminde ölçülür (uzun süreli ölçüm). Bu örneğin ölçümler çok farklı değerler gösteriyorsa anlamlıdır. Uzun süreli ölçümlerde hasta, vücudunda düzenli olarak kan tansiyonu ölçen bir cihaz taşır.
Yüksek tansiyon konusu ve nasıl ölçüldüğü konusu ile ilgili ayrıntılı bilgiye gesundheitsinformation.de sitesinden erişebilirsiniz.
Yüksek tansiyon neden tehlikelidir?
Aşağıdaki videodan, yüksek tansiyon hastalığında vücudumuzda neler olduğunu öğrenebilirsiniz. Yüksek tansiyon ne tür sorunlara yol açabilir ve yüksek tansiyon nasıl düşürülebilir?
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Yüksek tansiyon nasıl erken tespit edilir?
Yasal sağlık sigortası olan kişiler 35. doğum gününden itibaren her üç yılda bir sağlık kontrolü yaptırabilir. Tansiyon ölçümü sağlık kontrolünün ayrılmaz bir parçasıdır. Muayene, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve böbrek hastalıkları için erken belirtileri tanımlamalıdır. Sağlık kontrolleri üzerine yapılan büyük araştırmalar, bu önlemin hastalıklara karşı koruduğunu veya yaşam beklentilerini artırdığını ortaya koymuştur.
Yüksek tansiyon nasıl tedavi edilir?
Yüksek tansiyonlu insanlar, düşürmek için kendileri de bazı şeyler yapabilir. Bazı etkilenenlerde aşağıdakiler etkilidir:
- Biraz kilo vermek
- Tuzsuz beslenmek
- Daha sık egzersiz yapmak
Bu önlemler yardımcı olmazsa tansiyon ilaçlarla düşürülür. Bununla birlikte tansiyonu düşürücü ilaçlarla tedaviye başlamadan önce avantaj ve dezavantajlarının değerlendirilmesi önemlidir. Faydaları herkes için aynı değildir ve yan etkilere neden olabilir.
Yüksek tansiyonun ilaçla tedavisine yönelik ayrıntılı bilgiyi gesundheitsinformation.de sitesinde bulacaksınız.
- Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (IQWiG). Nutzenbewertung nichtmedikamentöser Behandlungsstrategien bei Patienten mit essentieller Hypertonie: Kochsalzreduktion. Rapid Report; Auftrag A05-21B. IQWiG-Berichte; Band 54. 06.2009. Aufgerufen am 08.06.2020.
- Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (IQWiG). Nutzenbewertung nichtmedikamentöser Behandlungsstrategien bei Patienten mit essentieller Hypertonie: Steigerung der körperlichen Aktivität. Rapid Report; Auftrag A05-21D. IQWiG-Berichte; Band 75. 08.2010. Aufgerufen am 08.06.2020.
- Semlitsch T, Jeitler K, Berghold A, Horvath K, Posch N, Poggenburg S et al. Long-term effects of weight-reducing diets in people with hypertension. Cochrane Database Syst Rev 2016; (3): CD008274. Aufgerufen am 08.06.2020.
- Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE, Collins KJ, Dennison Himmelfarb C et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol 2018; 71(19): e127-e248. Aufgerufen am 08.06.2020.
- Williams B, Mancia G, Spiering W, Agabiti Rosei E, Azizi M, Burnier M et al. ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Cardiology and the European Society of Hypertension. J Hypertens 2018; 36(10): 1953-2041. Aufgerufen am 08.06.2020.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: