Manoryalizm
Manoryalizm , olarak da adlandırılır malikane sistemi senyoryalizm veya senyor sistemi köylülerin siyasi, ekonomik ve sosyal sistemi Ortaçağa ait Avrupa topraklarına ve efendilerine bağımlı hale getirildi. Temel birimi malikane, kendi kendine yeten bir toprak mülkü veya üzerinde çeşitli haklara sahip bir lordun ve ona bağlı köylülerin kontrolü altındaki tımardı. kölelik . Malikane sistemi, mülklerin düzenlenmesi için en uygun cihazdı. aristokrasi ve Avrupa'da Orta Çağ'da din adamları ve feodalizmi mümkün kıldı. Diğer isimler altında, malikane sistemi sadece Fransa'da bulunmadı, İngiltere , Almanya , İtalya ve ispanya ama aynı zamanda değişen derecelerde Bizans imparatorluğu , Rusya , Japonya ve başka yerlerde. Bir kurum olarak malikane sisteminin önemi, Avrupa'nın farklı yerlerinde farklı zamanlarda değişiklik göstermiştir. Batı Avrupa'da 8. yüzyılda gelişip 13. yüzyılda azalmaya başlarken, Doğu Avrupa'da en büyük gücüne 15. yüzyıldan sonra ulaştı.
Bir kalenin dışındaki arazide çalışan çiftçiler, 15. yüzyılın başlarından kalma bir Fransız ışıklı el yazmasından bir örnek. Orta Çağ'da tekerlekli sabanların kullanımı arttı ve at tasmasının icadı, atların yük hayvanı olarak çok daha verimli kullanılmasına izin verdi. Granger Koleksiyonu, New York
kökenler
Manorializmin kökenleri geç Roma imparatorluğu büyük toprak sahiplerinin hem toprakları hem de onları çalıştıran emekçiler üzerindeki hâkimiyetlerini pekiştirmek zorunda kaldıklarında. Bu, sivil kargaşaların, zayıflamış hükümetlerin ve barbar istilaları 5. ve 6. yüzyıllarda Avrupa'yı harap etti. Bu koşullarda, küçük çiftçiler ve topraksız işçiler, topraklarını veya özgürlüklerini değiş tokuş ettiler ve kendilerini savunmak için askeri güce sahip güçlü toprak sahiplerinin korunması karşılığında hizmetlerini taahhüt ettiler. Bu şekilde, yoksul, savunmasız ve topraksızların, o toprakları elinde tutan efendiye ekonomik hizmetlerde bulunmaları karşılığında çalışabilecekleri toprak parçalarına kalıcı olarak erişimleri sağlandı. Bu düzenleme, sırayla kralların, lordların ve vasalların feodal aristokrasisini destekleyen malikane sistemine dönüştü.
Batı Avrupa
13. yüzyıldaki tipik Batı Avrupa malikanesi, kısmen, köylülerin genellikle küçük bir köy oluşturmak üzere bir araya toplanmış olan kulübeleri, kulübeleri, ahırları ve bahçelerinden oluşuyordu. Ayrıca bir kilise, bir değirmen ve bir şarap ya da köyde yağ presi. Yakında, lordun ya da sadece onun ikamet edebileceği müstahkem mesken ya da malikane vardı. kâhya eğer lord birden fazla malikaneye sahip olsaydı. Köy, her yıl bir tanesinin nadasa bırakılmasına izin verilen, dönüşümlü olarak ekilen üç büyük alana bölünmüş ekilebilir arazi ile çevriliydi. Ayrıca genellikle saman sağlamak için çayırlar, çiftlik hayvanları için otlaklar, balık tutmak için havuzlar ve akarsular ve odun toplama ve yiyecek arama için ormanlar ve atık araziler vardı. İkincisinin çoğu ve bir kısmı ekili toprak, efendinin mülkü olarak tutuldu - yani, bir malikanenin ücretsiz kiracılara verilmeyen, ancak lord tarafından kendi kullanımı ve işgali için alıkonan ya da villeins (serfler) veya kiralanmış kiracılar tarafından işgal edilen kısmı.
Bir ortaçağ tarım sabanını kullanan iki serf ve dört öküz, 14. yüzyıldan kalma ışıklı el yazması, Luttrell Psalter. İngiliz Kütüphanesi (Kamusal Alan)
Lord, arazisinin bir kısmını ücretsiz kiracılara, kirada veya askerlik veya başka bir hizmetle elde tutmaları için verirdi. Lordun ve özgür kiracıların altında, her biri bir kulübe ya da küçük bir mesken, sabit sayıda dönümlük arazi ve çayırdan ve atıklardan elde edilen kârdan pay sahibi olan köylüler, serfler ya da köleler gelirdi. Normalde köylü özgür değildi; malikaneyi izinsiz bırakamazdı ve yaptığı takdirde kanun yolu ile geri alınabilirdi. katı çekişme kanun, onu mülk sahibi olma hakkından mahrum etti ve birçok durumda, Marchet gibi belirli küçük düşürücü olaylara maruz kaldı ( merchetum ), özgür olmayan durumun özel bir işareti olarak kabul edilen bir kızın evlenmesi üzerine efendiye ödenmesi gereken bir ödeme. Ama bazı sınırlamalar vardı. İlk olarak, tüm bu görev süresi olayları, hatta Marchet, kiracının kişisel durumunu etkilemeyebilir; özgür olmayan biri tarafından tutulsa da hala özgür olabilir görev süresi . İkincisi, özgür olmasa bile, efendisinin keyfi iradesine maruz kalmamış, malikâne mahkemesi tarafından yorumlandığı gibi malikâne geleneği tarafından korunmuştur. Üstelik mülkünden ayrı olarak alınıp satılamayacağı için köle de değildi. Durumunun zorluğu, ondan alacağı hizmetlerde yatmaktadır. Kural olarak, bir köylü elindeki parayı, emeği ve tarımsal ürünü ödedi. Önce para olarak küçük bir sabit rant ödedi, bu rant olarak bilinen küçük bir sabit ranttı ve ikinci olarak çeşitli adlar altında, kısmen para ödemelerine çevrilen hizmetler yerine ve kısmen de, harcamalarının israfından yararlandığı ayrıcalıklar ve kârlar için ödedi. malikâne. İşçilikte daha ağır ödedi. Haftadan haftaya, efendinin topraklarını sürmek için kendi saban ve öküzleriyle gelmesi gerekiyordu. Çiftçilik tamamlandığında, yıl içinde kendisine tahsis edilen gün sayısı tamamlanıncaya kadar, tırmıklamak, ekinleri biçmek, onları harmanlamak ve taşımak ya da kendisinden ne isteniyorsa onu yapmak zorundaydı.
Sistemdeki en karmaşık yapı, işi cezai, malikane ve medeni olarak ikiye ayrılan malikâne mahkemesiydi. İlk baştaki yetkileri, lordun belirli bir malikanede sahip olduğu imtiyazlara bağlıydı. Çoğunlukla, küçük hırsızlıklar gibi yalnızca küçük suçlar yargılanabilirdi. ihlaller ekmek ve bira ağırlığı, saldırılar ve benzerleri. Özel koşullar dışında, adalet kralın veya diğer toprakların elinde kalan büyük suçların egemen . Ancak, kötü çiftçilik, lordun ormanlarından uygunsuz odun alınması ve benzerleri gibi malikane geleneğine karşı suçlar, elbette mahkemenin başlıca cezai işleriydi. Malikane işi başlığı altında, mahkeme malikane memurlarının seçimi ile ilgilendi ve malikanenin yönetimi için bazı düzenlemeler yapma yetkisine sahipti, ancak en önemli işlevi, köylü kiracılarının teslim ve kabullerinin kaydedilmesiydi. Son olarak, mahkeme malikane içindeki araziyle ilgili tüm davaları, çeyiz ve miras meselelerini ve araziyle bağlantılı olmayan birkaç hukuk davasını ele aldı.
Avrupa'da 11. yüzyılda başlayan ticaretin canlanması, yalnızca köylü geçim çiftçiliğinin baskın olduğu ademi merkeziyetçi ve yerel bir ekonomide hayatta kalabilen malikane sisteminin çöküşünün sinyalini verdi. Avrupa'ya para ekonomisinin yeniden girmesi ve 11. ve 12. yüzyıllarda şehirlerin ve kasabaların büyümesi, bir para ekonomisi yarattı. Market lordların tarımsal ürünleri için ve ayrıca satın almaları için lüksler sağladı. Sonuç olarak, lordlar, köylülerinin (emek) hizmetlerini para karşılığında değiştirmelerine ve nihayetinde onunla özgürlüklerini de satın almalarına giderek daha fazla izin verdi. Tarımsal artıklar artık şehirlere ve kasabalara satılabiliyordu ve kira ödeyen ya da ücret alan özgür işçilerin, serfleştirilmiş işçilerden daha verimli tarım yaptıkları (ve daha fazla kar ürettikleri) bulundu. Bu ve diğer ekonomik nedenlerden dolayı, Batı Avrupa'da verimsiz ve zorlayıcı malikane sistemi dağıldı ve ev sahipleri ile kira ödeyen kiracılar arasında giderek daha basit ve daha az külfetli ekonomik düzenlemelere dönüştü.
feodalizm Köylüler bir kasabanın kapılarının önünde iş başında. Minyatür boyama muhasebe Grimani , c. 15. yüzyılın sonlarında. Tarih Koleksiyonu/Alamy
Merkez ve Doğu Avrupa
Manoryalizm, Orta ve Doğu Avrupa'da biraz farklı bir evrim geçirdi. Bu alanlar, 12. ve 13. yüzyıllarda geniş orman ve çorak araziler özgür Alman ve Slav köylüleri tarafından sömürgeleştirildiğinden, tımarcılığın düşüşüne tanık olmuştu. Ancak 15. ve 16. yüzyıllarda Ruslar, Polonyalılar, Prusyalılar, Litvanyalılar ve diğerleri arasında yapılan sayısız savaş, yüzyıllar önce Batı Avrupa'da köylülerin köleleştirilmesine yol açan siyasi istikrarsızlığı ve sosyal güvensizlikleri yeniden üretti. Ek olarak, Batı Avrupa'nın Baltık bölgesinden artan tahıl talebi, oradaki soylulara ve diğer toprak sahiplerine köylülerini korumaları için ek bir teşvik verdi, çünkü bu, tahıl yetiştiren mahalleler için emek hizmetlerini sağlamanın en iyi yoluydu. Böylece 16. yüzyıla gelindiğinde, Doğu Avrupa'da, özellikle de Doğu Avrupa'da büyük çapta manoryalizm yeniden yaratılmıştı. Almanya , Polonya ve Rusya . Bu gerici malikane gelişmeleri, çoğu durumda 19. yüzyıla kadar Doğu Avrupa'da tersine çevrilmedi.
Paylaş: