Akademisyenlerin görevi soru sormak ve onların olası cevaplarını bulmaya gayret etmek. İşiniz dünya politikalarını takip etmek, incelemek, tarihsel gelişmelerine bakmak ise, bugünlerde kafanıza takılacak en önemli soru budur: Yeni dünya düzeni nasıl olacak?
Tarih boyunca hep değişim yaşanmıştır. Devletler kurulmuştur, büyümüşlerdir, savaşmışlardır, kazanmışlardır, bölgesel veya dünya hakimiyeti ele geçirmişlerdir. Sonra bir başka köşede başka bir devlet veya toplum da benzer bir yolculuğa çıkar ve bir gün gelir, yolları kesişir. Bu kesişme genelde savaşla sonuçlanır?
Hakim güç kendini korumaya ve hakimiyetini sürdürmeye devam etme çabası içinde olur. Yeni palazlanan güç ise meydan okur. Kendine güveni tamdır, eski düzenden sıkılmıştır, yeni düzenin hakimi olmak ister. Bundan daha doğal bir duygu ve arzu da olamaz.
Tarihte bu çok kez görüldü. Bunun yazılı kayıt altında olan ilk örneği Sparta ile Atina arasındaki kavgaymış. Tukidides (Thucydides) isimli yunan tarihçi bunu dokümante etmiş. Atina ilk hamle de değil, ama bir kaç deneme sonucunda galip gelmiş ve bugün artık Sparta değil, Atina anılmaktadır, tanınmaktadır.
Bu olaya Tukidides Tuzağı (Thucydides Trap) denilmektedir.
O günden bugüne olan savaşları, hakim güçleri ve yeni gelişen güçleri merak ettiniz mi? Son 500 yılın kısa tarihini Harvard Üniversitesi Siyasal Bilimleri ve Uluslar arası İlişkiler Fakültesi olan Kennedy Okulu Belfer Merkezi araştırmıştır. Prof. Dr. Graham Allison bu çalışmanın liderliğini üstlenmiş ve uzun yılların araştırmaları sonucunda bir kitap oluşmuş: Destined for War.
27 Haziran 2017 tarihinde başlamış olan Dünya Ekonomi Forumu – Yeni Şampiyonlar toplantısı Çin’in Dalian kentinde başlamıştır.
Konferans bugünlerde cereyan etti, ediyor, toplantılar canlı yayınlanıyor, kayıtlar sonrasında da izlenebiliyor.
Prof. Allison’un konuşması ise alttadır:
Sizce savaş kaçınılmaz mı? Sizce savaş önlenebilir mi? Gelecekte güç dengesi nasıl olur? Çin dünya lideri olursa, neler değişir? ABD yenilgiyi kabul eder mi? Diğer ülkeler nasıl konum alırlar? Yeni kurumlar mı kurulur? Dünya dili Çince olur mu?
Çok büyük soru(n)lar. Çok derin mevzular. Çok uzun sürecek olan bir çekişme bu yüzyıla etki edecek gibi görünmektedir.
Bu bağlamda mutlaka Çin Devlet Başkanı Xi Jinping Ocak 2017’de Davos’ta yaptığı konuşmayı izlemenizi tavsiye ederim. İlk kez bu zirveye katılan başkan, tarihe geçecek, çok önemli bir konuşma yapmıştır ve kibarca dünya liderliğine talip olduklarını duyurmuştur.
Hayırlısı…