Safra Kesesi Hakkında
Safra, karaciğerde üretilerek bağırsağa dökülen bir salgıdır.Normal beslenen sağlıklı bir yetişkinde karaciğerde her gün yarım ila bir litre arasında değişen miktarlarda safra üretilir ve ana safra kanalı aracılığıyla onikiparmak bağırsağına dökülür.
Safranın iki temel fonksiyonu vardır. Karaciğerde ayrıştırılan maddelerin vücuttan atılımınıında rol oynar ve yağlar ile yağda eriyen vitaminlerin emilimini sağlar.
Safra kesesi karın sağ üst tarafında yer alan karaciğerin alt yüzüne yapışık, 7-10 cm uzunluğunda armut biçiminde bir organdır. Küçük bir kanalla ana safra kanalına bağlantılıdır.
Safra kesesinin alınması vucudu etkiler mi?
Safra kesesi bir depo organıdır. Karaciğerin yaptığı safrayı vücutta sindirim olmadığı durumlarda, yani yemek yenilmediği zamanlarda depolar. İhtiyaç halinde de kasılarak bu safrayı on iki parmak bağırsağına göndererek sindirime yardımcı olur. Sadece bir depo organı olduğundan vücuttan cerrahi müdahaleyle alınması vucudu etkilemez.
Safra Kesesinde Taş Nasıl Oluşur?
Safra kesesi, normalde 50 mL kadar hacmi olan armut şeklinde bir organdır ve safra yollarından artan safrayı depolar. Bu esnada, safranın su kısmı emilir ve safra kıvamlı hale gelir. Bu aşamada olan süreç kahve ve içindeki telvesine benzetilebilir. Zaman içinde safranın içinde kristaller oluşur ve bu kristaller birleşerek önce safra çamurunu ardından da safra taşlarını oluşturur.
Her Safra Kesesi Taşı Ağrıya Yol Açar Mı?
Hayır. Aslıında toplumda her 7-8 kişiden birinde, ileri yaşlarda safra kesesinde taş oluşabilir ve bu taşlarında büyük çoğunluğu ağrıya ve hazımsızlığa yol açmaz.
Rakamsal olarak ifade etmek gerekirse, 40 yaş üzerinde toplumda -36 arasında değişen sıklıkta safra kesesinde taş vardır ve bu hastaların, yıllık olarak sadece %3’ünde safra kesesi taş nedeni ile iltihaplanır.
HANGİ DURUMLARDA SAFRA KESESİ ALINMALIDIR?
Genel olarak şişkinlik, hazımsızlık, yağlı yemeklere tahammülsüzlük, yemeklerden sonra bulantı gibidispeptik yakınmaları olan, karın sağ üst tarafta karın ağrı olan, bu arada ultrasonografide safra kesesinde taş, çamur, iltihap saptanmış hastalara safra kesesi ameliyatı yapılmalıdır.
Kısa sürede hızla gelişen, ilaç tedavisine yanıt vermeyen safra kesesi iltihabı olan hastalara acil ameliyat gerekir.
İlaç-serum tedavileriyle şikayetleri yatışsa dahitekrar tekrar ortaya çıkan ataklar nedeniyle süregen iltihap gelişen hastalara da ameliyat gereklidir. Özellikle milimetrik taşları olan hastalarda ameliyatın uzun süre ertelenmesi sakıncalıdır.
Safra yollarında tıkanmaya bağlı sarılık olup, tıkanıklığı endoskopik yolla (ERCP ile) açılmış olan hastalara da 2-3 gün içinde ameliyat yapılması gereklidir.
Taş veya çamur olmadığı halde safra kesesinde şişme ve duvar kalınlaşması şeklinde iltihaplanma olan hastaların tedavisi de ameliyattır.
Safra kesesinde polip olup, safra kesesine bağlı şikayetleri olanlara veya hiç şikayeti olmasa bile 10 milimetreden büyük polipi olan hastalara da ameliyat yapılması şarttır.