Olağanüstü anlatmada 'Mucize' kavramını bolca kullanırız ve bunun ne anlama geldiğini de biliriz.
Ancak akaid -inanç- dünyamızı ilgilendiren kavramlar sadece bunlar değildir.
1- İrhasat: Peygamber olacaklarda peygamberlikten önce görülen olağanüstü olaylara 'irhasat' denir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) doğum gecesi görülen olağanüstü olaylar buna örnektir. Peygamberimizin doğumdan kısa süre önce meydana gelen fil vak'ası da peygamberin şerefine işarettir.
Hz. İsa'nın beşikte konuşması irhasattandır.
2- Mucize: Peygamberlerden; tabiat olaylarına aykırı, aklı zorlayan, insan gücü üstünde meydana gelen olaylara mucize denir. Mucizenin iki amacı vardır. İnananları güçlendirip kalplerini ışıtmak, inkârcıları imana davet etmek. Mucize peygamberden çıkar, ama Allah tarafından lütfedilir.
Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Miraç'ı ayın yarılması gibi yüzlerce mucizesi, Hz.
Musa'nın denizi yarması, Hz. İsa'nın hastaları iyileştirmesi gibi.
3- Keramet: Dini kemaliyle yaşayan, yanlış hiçbir iddiası olmayan müminlerde görülen bazı hallerdir. Hz.
Süleyman'ın veziri Asaf'ın, Yemen melikesi Belkıs'ın tahtını getirtmesi (Neml, 40). Hz. Ömer'in sesini 3 bin kilometredeki Sariye'ye duyurması gibi haller birer keramettir.
4- Maunet: İman, amel ve ahlakı güzel olan bazı insanlarda görülen ilahi yardımlardır.
Allah zorluklarda olanları sıkıntıdan çıkarır.
Beklemediği yardım gelir.
5- İhanet: Küfür, şirk ve isyanda zirve olan bazı insanları rezil etmek için verilen olağanüstü hale örnek olarak şunu verebiliriz:
Yalancı peygamber Müseylime'ye dediler ki:
Hz. Muhaammed (s.a.v.) az suyu olan bir kuyuya ağzından su püskürttü, su kaynadı.
Sen de yap. Müseylime içinde su olan kuyuya su püskürttü. Kuyu tamamen kurudu. Allah O'nu rezil etti böylece.
6- İstidraç: Küfrü ve isyanı açık olan bazı insanlarda görülen olağandışı haller.
Bu insanların küfrü ve isyanı arttıkça Allah onlara nimetin kapısını açar (En'am suresi, 44). Adam bu hali kendi fazileti zanneder gururlanır, halbuki bu halle Allah onları cehenneme hazırlar. (Araf Suresi, 182)
Bazı müminler, üst üste zafer kazandıklarında bu halin istidraç olmasından korkmuşlardır. Mesela; İran Kralı Kisra'nın hazineleri geldiğinde Hz. Ömer bu istidraç değildir inşallah demiştir