Doç. Dr. Özgen Doğan kolesterolünü düşürmek isteyenler için doğal bir reçete verdi: Soya sütü, yaban mersini ve cevizin kolesterole savaş açan başlıca yiyeceklerdir. Sarımsak konusunda net bir bilgi yok!.. Colombia Üniversitesi New York Presbyterian Hastanesi Kardiyoloğu Doç. Dr. Özgen Doğan, kolesterolü düşürmenin başlıca yollarına dair sorularınızı yanıtladı: * Bitki stanoller, kötü kolesterolü yani LDL'yi ne kadar düşürür? Günde 2-3 gram bitki stanolü tüketirseniz; kötü
Doç. Dr. Özgen Doğan kolesterolünü düşürmek isteyenler için doğal bir reçete verdi: Soya sütü, yaban mersini ve cevizin kolesterole savaş açan başlıca yiyeceklerdir. Sarımsak konusunda net bir bilgi yok!..
Colombia Üniversitesi New York Presbyterian Hastanesi Kardiyoloğu Doç. Dr. Özgen Doğan, kolesterolü düşürmenin başlıca yollarına dair sorularınızı yanıtladı:
* Bitki stanoller, kötü kolesterolü yani LDL'yi ne kadar düşürür?
Günde 2-3 gram bitki stanolü tüketirseniz; kötü kolesterolünüz yüzde 10-14 oranında düşer. Bu kadar stanolü sadece bitki yiyerek almanız mümkün değildir. Bu yüzden bitki stanolü içeren margarinler, tüm dünyada çok popülerdir.
SARIMSAK FAYDALIDIR!
* İlaç almaktan nefret ediyorum. Kolesterolüm 245. Doğal yiyeceklerle kolesterolümü düşürmek için ne yapabilirim?
Kötü kolesterolünüzü doğal bir yolla düşürmek istiyorsanız; şunları yapabilirsiniz: Günde 50 gram soya sütü yüzde 10, 85 gram ceviz yüzde 10, 6 gram yulaf ezmesi ise yüzde 5 oranında kolesterolünüzü düşürür. Yani statin ilaçlarına başlama dozlarına yakın bir düşürme gerçekleşebilir. Yapılan araştırma bir çeşit dut olan yaban mersininin, kötü kolesterolü düşürmede ilaçlar kadar başarılı olduğunu göstermiştir.
* Sarımsağın kolesterolü düşürücü etkisi var mıdır?
Sarımsakla ilgili yapılan bazı araştırmalar kolesterolü düşürdüğünü gösterse de, bazı araştırmalarda herhangi bir azaltıcı etkisine rastlanmadı. Bu yüzden kesin bir şey söylemek zor. Ama genel olarak sarımsak faydalıdır. Hatta tansiyonu düşürücü etkisinden söz edilebilir. Tablet olarak alabilirsiniz ya da "Koksam da fark etmez" derseniz, yemenizi tavsiye ediyorum.
GÜNDE 8 CEVİZ!
* Cevizin kolesterol düşürücü bir etkisi var mıdır?
Ceviz; kolesterolü düşürücü etkisi olan bir besindir. Günde 8 tane ceviz yemeniz yeterlidir. Her ceviz 25 kaloridir, toplam 200 kalori alırsınız. Bu 200 kaloriyi başka yerden kısmalı ya da daha fazla egzersiz yapmalısınız. Yoksa; kilo alırsınız. Cevizde kanı sulandıran bir madde olan alfa linolik asit de vardır. Ceviz yemek, pıhtının kalp damarlarını tıkaması ile oluşan kalp krizi riskini de azaltır.
* Soyanın kolesterole yönelik başlıca etkileri nelerdir?
Soya bir proteindir. Kolesterolünüz yüksekse ve protein gereksiniminizi sadece soyadan karşılarsanız; kolesterolünüz yüzde 25 düşer. Size günde 25 gram soya proteini almanızı tavsiye ederim.
LİFLİ GIDALAR TÜKETİN!
* Lifli gıda tüketiminin kolesterolü düşürücü etkisi var mı?
Lifli gıdalar kolesterolü düşürür. Bunun nedeni tam olarak bilinmiyor. Lifler bağırsakta safra asitlerini bağlar ve bu karışım dışkıyla vücuttan atılır. Safra asitleri kolesterolden yapılır. Kaybedilmeyen safra asitleri atıldıkça, yenisi kolesterolden sağlanır ve böylece kandaki kolesterol seviyesi düşer. Ayrıca lifler mideyi şişirir ve doygunluk hissi verir. Böylece; daha az yersiniz.
* Günde ne kadar lif tüketmek gerekir?
Günde 25 gram civarında lif alırsanız, LDL'niz yani kötü kolesterolünüz yüzde 20 oranında düşer. 25 gram lifin nasıl hesaplandığını merak ediyor olabilirsiniz. Birkaç örnek vermek gerekirse; yarım su bardağı fasulyede 7 gram, nohutta 5 gram, ıspanakta 2 gram, havuçta 3 gram, elmada 4 gram, portakalda 3 gram, muzda 2 gram, 5 hurmada ise tam 9 gram lif bulunmaktadır.
Çirkin kolesterole karşı uskumru yiyin!
* Omega-3, trigliseridleri yani çirkin kolesterolü yüzde 20-40 düşürür. HDL'yi ise yüzde 5 artırır. Statin grubu ilaçlarla birlikte alınınca, vücuttaki yangı miktarını gösteren C-reaktif protein adlı maddeyi yüzde 48'lere varan miktarda düşürür. Damarlarımıza en çok zarar veren küçük ve yoğun LDL kolesterolü de önemli oranda azaltır. İtalya'da yapılan bir araştırmaya göre kalp krizi geçirmiş hastalarda kullanılırsa, ölüm riski yüzde 45 azalmaktadır.
* Omega-3'ün yan etkileri bulunmuyor. Sadece midede gaz yapabilir. Alındığı süre boyunca yaptırmanız gereken herhangi bir kan testi yoktur. Diğer kolesterol ilaçları ile birlikte almanın da, herhangi bir yan etkisi bulunmaz. Olumlu etkileri ise; kanı sulandırıp kalp krizi riski yaratan pıhtı oluşumunu azaltması ve damarlarınızı genişletmesidir.
* Omega-3 en çok somon, sardunya, ringa balığı ve uskumruda doğal olarak bulunur.
Kolesterol düşürücü ilaç iktidarsızlığa yol açar mı?
* Kolesterol düşürücü ilaçlar olan statinlerin iktidarsızlığa yol açtığını duydum. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Daha önce de bahsettiğim gibi, kolesterol bir zehir değildir. Hücre zarının yapı taşıdır. Erkek ve kadın hormonlarının yapımında gerekli olduğu için azaltılmasının iktidarsızlığa yol açtığına dair söylentiler vardır. Ancak bunu kanıtlayan herhangi bir araştırma yok. Diğer taraftan, erkeklerdeki iktidarsızlığın nedeni hormonların azalması değil; erkeklik organındaki damar sertleşmesidir. Bu yüzden kolesterolün azaltılması ile bu organdaki kan akımı iyileşir ve cinsel sertleşme gerçekleşir. Erkek organındaki sertleşme, buraya akan kan miktarı ile doğru orantılıdır.
KALP KRİZİ RİSKİNİ AZALTIR
* Statin grubu ilaçlar, kalp krizi riskini düşürür mü?
Statinler kalp krizi riskini yüzde 35'e varan oranlarda azaltır. Statinlerle ilgili bir araştırma olan 'İskandinav Simvastatin Hayatta Kalma Çalışması' 4 bin 400 hasta üzerinde gerçekleştirildi. Bu hastaların hepsi daha önce kalp krizi geçirmişti. Statin alan grupta, ikinci kez kalp krizi geçirme riski yüzde 30 azaldı. İskoçya'da yapılan bir çalışma ise; statin alan insanlarda kalp krizi geçirme riskinin, almayan gruba göre azaldığını gösterdi. Kısacası bu ilaçlar hem ilk kez kalp krizi geçirme riskini engelliyor, hem de bir daha kalp krizine yakalanma riskini yok ediyor. 4 Statin grubu ilaçları kullanınca, bacaklarımda ağrı oluyor. Ne yapabilirim? Bu ilaçların bilinen yan etkisi bacak ağrılarıdır. Koenzim Q10 kullanarak, ağrılarınızı geçirebilirsiniz.
* Statin grubu ilaçların, başlıca yan etkileri nelerdir?
Statinler ABD'de dolar değeri en yüksek ilaçlardır. Bu ilaçları dünyada milyonlarca insan kullanıyor. Bu ilaçlar, kötü kolesterolünüzü düşürmede çok etkilidir. Yüne de güvenirliliği konusunda şüpheler vardır. Benim, hastalarımda bu ilaçların yan etkileriyle ilgili şüphe, korku ve tedirginlik gözlemlemediğim gün yok gibi. En sık görülen yan etkiler; miyopati kas zayıflığı, miyalji kas ağrısı, miyosit kas iltihabı ve son olarak en ciddisi ise rabdomiyoliz denilen kas dokusunun erimesi ve parçalanmasıdır. Eriyen kas dokuusu kan yoluyla böbreklerimize gidiyor ve bu organı bir bakıma tıkayarak böbrek yetmezliğine neden oluyor. Ancak bu son etki, çok nadir rastlanan bir durum. İlaçların en çok görülen yan etkisi ise; kas ağrıları ve zayıflığıdır. Bu duruma genellikle yüzde bir oranında rastlanır. 60 yaşın üzerinde olanlar, kadınlar, su kaybı ve karaciğer problemleri yaşayanlar risk altındadır. Kronik sarılık hastalığı olanlar için de, statin grubu ilaçlardan kullanmak iyi bir fikir değildir. Karaciğer fonksiyon testleri normalin 3 katına çıkmış ise; bu ilaçların alımını hemen durdurmak gerekmektedir.
VİTAMİN İŞE YARAYABİLİR
* Kolesterolü düşürmek için alınabilecek vitamin var mı?
Niasin bir tür B vitaminidir ve özel durumlarda faydalıdır. İyi kolesterolünüz (HDL) düşükse, en etkili ilaçtır. HDL'nizi yüzde 10-30 arttırır.
LDL nasıl düşer, HDL nasıl çıkar?
* Kötü kolesterolün (LDL) türleri nelerdir?
Küçük ve yoğun LDL tipi en kötüsüdür. Bu bir kurşun gibi damarlarınızı deldiği için damar sertliği açısından çok tehlikelidir.
* LDL oranım 162, HDL (iyi kolesterol) oranım 72. Sizce LDL'mi düşürmem gerekir mi?
Gerekir. LDL ve HDL, birbirinden ayrı risk faktörleridir. İkisinin de iyi olması gerekir. LDL'nizi diyet veya statin grubu ilaçlarla düşürebilirsiniz.
* HDL oranım 30, LDL'm 95. Toplam kolesterolüm normal olsa da bu oranlar sorun yaratır mı?
LDL'niz çok iyi ama HDL'niz çok düşük. Bu da başlı başına bir problem. Sizin durumunuzda kalp krizi geçiren çok hasta var. Kalorinin yüzde 60'ını karbonhidratlardan almak, yüksek trigliserid oranı, egzersiz yapmamak, sigara içmek, şeker hastalığı ve genetik nedenler HDL'nin yüksek çıkmasına neden olabilir.
SİGARAYI BIRAKIN
* HDL'mi arttırmak için neler yapmalıyım?
Sigarayı bırakabilir, egzersiz yapabilir ve deniz ürünlerine yönelebilirsiniz. Bu değişikliklerden sonra HDL'niz yükselmezse, önerebileceğim çözüm kendi hastalarımı da tedavi ettiğim bir tür B vitamini olan niasin olacaktır. Bu vitamin çok ucuz ve HDL'yi yüzde 35'e kadar arttırabiliyor. Aynı zamanda LDL'yi yüzde 20 ve trigliseridleri yüzde 30 azaltıyor. Yan etkileri ise; yüzde kızarıklık ve mide ağrısından ibaret. Aspirin ile alırsanız; yüzdeki kızarıklık etkisi azalır. Bu yan etki, damar genişlemesine bağlıdır. Son zamanlarda yapılan birtakım araştırmalar kötü kolesterolün düşürülmesi kadar, iyi kolesterolün arttırılmasının da önemli olduğunu gösterdi. İyi kolesterol oranınızın; en az 40'ın üzerinde olması gerekmektedir.
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)