- Blog
-
by Sava Yat Kiralama
Su Yüzeyindeki Dalgaların Oluşumu
Okyanus asla durmaz. İster plajdan isterse bir tekneden, dalgaları ufukta her zaman gözlemleyebiliriz. Dalga sudan geçen enerji tarafından oluşturulur ve dairesel şekilde hareket eder. Su aslında dalgalar halinde hareket etmez. Dalga su değil, okyanus boyunca enerji iletir ve herhangi bir şey tarafından engellenmezse, tüm okyanus havzasında seyahat etme potansiyeline sahiptir.
Dalgaya en çok rüzgarlar neden olur. Rüzgarla çalışan dalgalar veya yüzey dalgaları, rüzgar ve yüzey suyu arasındaki sürtünme ile oluşturulur. Okyanusun veya gölün yüzeyinden rüzgar eserken, sürekli dalga tepesi yaratır. Bu tür dalgalar küresel olarak açık okyanusta ve sahil boyunca bulunur.
Yıkıcı Dalgalar Nam-ı Diğer Tsunami
Bir kasırga gibi oldukça tehlikeli dalgalar, şiddetli fırtınanın şiddetli rüzgarları ve basıncı bir dizi uzun dalgaya neden olur. Diğer tehlikeli dalgalara deprem, toprak kayması veya volkanik patlama gibi su altı rahatsızlıkları neden olabilir. Bu çok uzun dalgalara tsunami denir. Fırtına dalgalanması ve tsunamiler kıyıya çöktüğünü düşündüğünüz dalga türleri değildir. Bunlar deniz seviyesindeki devasa bir yükseliş gibi içten içe dönmektedir.
Güneşin ve ayın yeryüzündeki çekimi de dalgaya neden olur. Bu dalga gelgit veya başka bir deyişle gelgit dalgasıdır. Gelgit dalgasının da bir tsunami olduğu yaygın bir yanılgıdır. Tsunaminin nedeni gelgit ile ilgili değildir.
Dalga Enerji İletir
Dalga su değil enerji iletir ve genellikle okyanus, göller ve nehirler boyunca eserken rüzgardan kaynaklanır. Ayın ve güneşin çekiminden kaynaklanan dalgalara gelgit denir. Dalga ve gelgitlerin akışı, dünya okyanusumuzun yaşam gücüdür.
Su dalgalar halinde hareket etmez. Bunun yerine, dalgalar sudan geçer. Kulağa kafa karıştırıcı geliyor mu? Su enerjiyi iletir ve dalga suyun içinden geçen enerjinin sonucudur. Bu enerjiye çoğunlukla rüzgar neden olur, ancak depremler, volkanik patlamalar, heyelanlar ve hatta Arktik buzulların erimesi gibi başka faktörler de olabilir.
Engellenmediği zaman, bu enerji kıyıya ulaşana kadar okyanus, deniz veya gölün yüzeyindeki salınım hareketlerinde seyahat eder. Basitçe söylemek gerekirse, dalgalar enerjiyi taşır. Gezegendeki en yaygın dalga türleri rüzgarlar tarafından üretilir ve rüzgarla çalışan dalgalar veya sürtünme dalgaları olarak adlandırılır.
Bunlar rüzgar ve su kütlesi arasındaki sürtünmenin sonucudur. Rüzgar okyanusun yüzeyine, kıyıya doğru bir yönde esiyorsa, suyun hareket etmesine ve bir dalga tepesi üretmesine neden olur.