İnsanlar ateşe her zaman büyük önem vermişlerdir. Bir insanda, akan su gibi yanan bir alev hala neredeyse hipnotik bir etki yaratır. Bu sayısız söz ve anekdota yansır.
Aynı zamanda insanlar ateşin gücünü askeri amaçlarla kullanmak isteyen unsurları her zaman evcilleştirmeye çalıştılar. Çatışmalarda ateş kullanımına bir örnek, Bizans İmparatorluğu'nun askeri kozlarından biri olan ünlü Yunan ateşidir.
Öyle oldu ki, bugün Çin'de barutun ve havai fişeklerin nasıl ve nerede icat edildiğini biliyoruz. Hindistan'dan gelen maytaplar ve maytaplar hakkında çok şey biliniyor. Başlangıçta önemli bir sinyalleşme unsuruydu. Ve sadece yakın geçmişte Noel veya Yeni Yıl'ın standart bir özelliği haline geldiler. Fakat aynı zamanda, formülü ve bileşimi kimyagerler ve tarihçiler için hala bir gizem olan Yunan ateşi hakkında çok az şey biliyoruz.
Bugün, karışımın sadece tahmini bileşimi ve bu yangını askeri amaçlarla kullanma teknolojisi bilinmektedir. Aynı zamanda, mevcut bilgiler, Yunan ateşinin modern napalmin bariz selefi olduğunu söylememize olanak tanır. Ve kullanımının taktikleri ve yöntemleri, modern alev makinelerinin prototipiydi.
Yunan ateşinin ilk ortaya çıkışı
İlk defa suyla söndürülemeyen yanıcı bileşiklerin eski Yunanlılar tarafından kullanıldığına inanılıyor.
Belki de Yunan ateşinin ilk kullanımı, MÖ 424'te gerçekleşen Delia'nın kara savaşıydı. Yanıcı karışım Atinalılar ve Boeotyalılar arasındaki savaşta kullanıldı. Daha doğrusu, Atinalıların garnizonunun sığındığı antik Delium kentinin Boeotian'larının saldırısı sırasında.
Boeotyalılar, şehrin fırtınasında içi boş kütüklerden yapılmış borular olan özel cihazlar kullanabilirlerdi. Karışım, Boeotian'ların kaleye başarılı bir şekilde saldırmasını sağlamak için yeterli güçte borulardan beslendi.
Tarihçiler, eski Yunanlıların aslında bazı savaşlarda ham petrol, kükürt ve çeşitli yağları içerebilen özel yangın çıkarıcı karışımlar kullandığına inanıyor. Ayrıca savaş koşullarında alev silahlarının prototiplerini ilk kullananlar da Helenler'di. Aynı zamanda, o yılların alev püskürtücüleri yanıcı bir karışım atmadılar. Muhteşem ejderhalar gibi, kıvılcımlar ve yanan kömürlerle birlikte ateş püskürtüyorlardı.
Cihazlar, sözde odun kömürü ile doldurulmuş bir mangal ile oldukça basit mekanizmalardı. Körük yardımı ile hava mangalın içine zorlandı. Bundan sonra, ateş borusunun ağzından korkunç bir kükreme ile açık bir alev patladı.
Bu tür cihazların menzilinin 5-15 metreyi geçmediğine inanılıyor. Ancak, gemiler biniş savaşları için yakın bir noktada birleştiğinde, ahşap tahkimatların ele geçirilmesi veya bir deniz savaşında kullanılması için böyle bir menzil yeterliydi.
Denizde yanıcı özel bir karışımın kullanımı, MÖ 350'de Yunan yazar Aeneas the Tactician tarafından "Komutan Sanatı Üzerine" adlı eserinde anlatılmıştır. Büyük olasılıkla, savaş taktikleri ve savaş sanatı hakkında ilk yazanlardan biri olan bir politikacı veya komutan.
Yazılarında geleneksel yöntemlerle söndürülemeyen bir karışım şöyle anlatılıyordu:
Düşman gemilerinin yakılması için, yanan reçine, kükürt, reçineli odun talaşı, tütsü ve kıtıktan oluşan özel bir karışım kullanılır. "
Antik Yunan uygarlığının gerilemesi ve tüm antik dünyanın gerilemesi ile birlikte, sır оружия bir süre kayboldu. Orta Çağ'ın başlarında yeniden ortaya çıkmak için gölgelere çekildi.
Bizans'ın gizli silahı
MS XNUMX. yüzyılın sonunda Bizans İmparatorluğu hala muhteşem bir devletti. Ancak düşmanlarla çevrili olarak yavaş yavaş bölgesini kaybetti. Araplar imparatorluk için büyük bir tehlike oluşturdu.
673'ten 678'e kadar başkenti Konstantinopolis'i beş yıl boyunca karadan ve denizden kuşatarak şehri ele geçirmeye çalıştılar. Ama geri çekilmek zorunda kaldılar.
İmparatorluk, aynı yıllarda elde ettiği Yunan ateşinin sırrı tarafından büyük ölçüde kurtarıldı. Yeni harikası silah Bizans'ı sağladı filo denizde avantaj, Müslüman filolarını geri çekilmeye zorlar. Aynı zamanda Araplar hassas yenilgiler yaşadı. Karada Arap Halifeliğinin birlikleri Asya'da yenildi.
Araplarla yapılan savaşların bir sonucu olarak imparatorluk birçok toprakları kaybetti, ancak çatışmadan daha monolitik ve tutarlı çıktı. Aynı şey, daha homojen hale gelen ulusal bileşimi için de geçerliydi. Ve en önemlisi, imparatorlukta dini farklılıklar ortadan kalktı.
Mühendis ve mimar Kallinikos, Bizans İmparatorluğu'nun varlığını uzatmaya yardımcı olan Yunan ateşinin mucidi olarak adlandırılır. Veya Araplar tarafından fethedilen Suriye Heliopolis'inde yaşayan Kallinikos (bugün Lübnan'ın Baalbek şehri).
Yanıcı karışımın yaratıcısı, milliyete göre ya Yunanlı ya da Helenleşmiş bir Yahudiydi. Yaklaşık 668 yılında Kallinikos Bizans'a kaçmayı başardı. İmparator IV. Konstantin'e hizmetlerini sunan yeni bir icat gösterdiği yer. Yangın çıkarıcı karışımın kendisine ek olarak, Kallinik orada onu fırlatmak için bir cihaz sundu. Bu tür cihazlar daha sonra büyük Bizans yelkenli ve kürek gemilerine - dromonlara kuruldu.
Ateş atma cihazına sifon veya sifonofor denirdi. Ürün, ejderha başlarıyla süslenebilen veya bu tür başlıklar gibi şekillendirilebilen bakır borulardan oluşuyordu. Dromonların yüksek güvertelerine sifonlar yerleştirildi.
Demirciler gibi basınçlı hava veya körük etkisi altında ateş karışımını tükürürler. Bu tür Bizans alev makinelerinin menzili 25-30 metreye ulaşabilir. Bu, donanmada kullanmak için yeterliydi. Suyla söndürülemeyen yanıcı karışım, o dönemin yavaş, hantal ahşap gemileri için büyük bir tehlike oluşturuyordu.
Karışım, su yüzeyinde bile yanmaya devam etti ve bu da Bizanslıların muhaliflerini daha da korkuttu. Olağandışı silah kullanımının psikolojik etkisi bazen gerçek yıkıcı yeteneklerinden daha önemli hale geldi.
Zamanla, cheirosyphon adı verilen yanıcı karışımları atmak için taşınabilir elde tutulan cihazlar bile Bizans'ta ortaya çıktı. Bu tür cihazların gravürdeki görüntüleri günümüze kadar gelmiştir. Bir süre sonra el bombalarını Yunan ateşi ile kuşatılmış şehirlere ve kalelere mancınıkla fırlatılan özel gemilerle donatmaya başladılar.
O yıllarda Yunan ateşinin birçok farklı isme sahip olduğu unutulmamalıdır. Bulgarlar, Ruslar ve Araplar (ve ayrıca Romalıların diğer muhalifleri) bu karışımı farklı adlandırdılar. Örneğin, "sıvı ateş", "suni ateş", "pişmiş ateş". "Roma ateşi" kombinasyonu da kullanıldı.
Aynı şekilde, böyle bir yanıcı karışımın olası bileşimi farklı kaynaklarda farklıydı. Sır, Bizans İmparatorluğu'nda dikkatle korunuyordu.
Birçok yönden, aynı zamanda hayatta kalanlarda olduğu gerçeğiyle Yunan ateşinin bileşiminin tamamen çözülmesini de engeller. tarihi Maddelerin eski isimleriyle ilgili belgelerin modern muadillerini tam olarak tanımlaması genellikle imkansızdır.
Örneğin, Rusça çevirilerdeki "sülfür" kelimesi, yağ dahil hemen hemen her yanıcı madde anlamına gelebilir. Her durumda, uzmanlar Bizans mucize silahının en olası bileşenlerinin ham petrol veya asfalt, sönmemiş kireç ve kükürt olduğu konusunda hemfikir. Ek olarak bileşim, bir sıvıyla temas ettiğinde fosfin gazı açığa çıkaran ve havada kendiliğinden tutuşan kalsiyum fosfit içerebilir.
Yunan ateşi Bizans filosunu yenilmez kıldı
Yunan ateşine ve birkaç yüzyıl boyunca kullanım teknolojilerine sahip olması, Bizans İmparatorluğu'nun filosunu Akdeniz'deki en zorlu güç haline getirdi.
673-678'de bu buluş sayesinde ilk önemli kayıplar Arap filosuna verildi. 717'de Konstantinopolis'i kuşatan Arap filosunu bozguna uğratan Bizanslıların yardımına yine Yunan ateşi geldi. Daha sonra Bizanslılar, Bulgarlara ve Ruslara karşı sifon taşıyan gemiler kullandılar.
Diğer şeylerin yanı sıra, Yunan ateşi Bizans'ın Prens İgor'un 941'de Konstantinopolis'e yaptığı baskını başarıyla püskürtmesine izin verdi. Sonra Kiev prensinin sayısız filosunun tekneleri ateşli dromonlar ve triremler tarafından yakıldı. 943'teki başarısız ilk seferin ardından ikinci sefer geldi. Zaten karada ve Peçenekler'in desteğiyle. Bu sefer askeri çatışmalar gelmedi. Ve taraflar 944'te barış yaptı.
Gelecekte, Yunan ateşinin kullanımı devam etti. Ancak karışımların kullanımı giderek azaldı. En son 1453 yılında Konstantinopolis kuşatması sırasında Türk Padişahı II.Mehmed Fatih'in birlikleri tarafından ateşin kullanıldığı sanılmaktadır.
Versiyon, Avrupa ve Asya'da temelde yaratılan barut ve ateşli silahların geniş dağıtımıyla birlikte, Yunan ateşinin askeri önemini kaybettiği için oldukça mantıklı görünüyor. Ve üretiminin sırrı bir süre daha güvenli bir şekilde unutuldu. XX yüzyılda savaş alanlarına yeni ve çok daha korkunç bir kılıkla geri dönmek.
Yunan ateşi ne kadar etkili olursa olsun, şüphesiz tüm modern alev püskürtücüler ve napalm için prototip haline geldi.
Ayrıca yanıcı yanıcı karışımlar ilk olarak peri masallarına taşınmıştır. Ve sonra edebi fantezi türüne.
HBO kanalı tarafından en popüler televizyon dizisi "Game of Thrones" olarak filme alınan ünlü fantastik destan "Buz ve Ateşin Şarkısı" ndaki "vahşi ateş" prototipi görünüşe göre Yunan ateşiydi.