-
ehmede xani - gündelik anlamları...
Online Gündelik - Türkçe Sözlük
ehmede xani1) edebiyatci ve filozof. unlu mem u zin'in yaraticisi
1707´de öldü. 1651´de hakkari yöresinde dünyaya gelen kürt filozofunun xani ismini (hani) dogdugu köyden mi yoksa kendi kabilesinden mi aldigi konusunda net bir bilgi bulunmuyor.
ehmede xani´nin yasami hakkinda da fazla bilgi yoktur.
nerede ve kimlerin yaninda okudugu da fazla bilinmektedir.
bunlardan ilki dogum tarihidir. ikincisi, yazarliga 14 yasinda basladigidir, cünkü ünlü yapiti " mem u zin"´in sonlarinda kendi hakkinda
"otuz yildír ki yaziyor o, yanlis yaziyor"
demistir. ucüncüsü, " mem ü zin"´i tamamladiginda 44 yasinda oldugudur:
kitabin sonuna bu kaydi kendisi koymus.
dördüncü net bilgi ise, dogubeyazit´ta öldügüdür. halen mezari buradadir
xani kendi caginin en seckin edebiyatcilarindan olmasinin yani sira, bir bilgin ve filozof olarak da taninmisti.
bircok eser yazdigi bilinmekle beraber günümüze kadar korunarak gelebilen beli baslí eserleri sunlardir.
cocuklar icin yazdigi "nubihara biçukan" (cocuklarin ilkbahari),
"eqida imane" (inanc yolu)
"mem ü zin" (mem ve zin).
ayrica otuza yakin siiri günümüze ulasmistir. "yusuf ile züleyha" destaninda xaní tarafindan kaleme alindigi söylenmekle beraber, bu konu net degildir.
-
Gündelik Sözlük