Ebola en çok kadınları öldürüyor
Sağlık kuruluşlarına göre, Ebola virüsüne yakalananların yaklaşık yüzde75’i kadın. Bunun altında kadınların çoğunlukla, kendi toplumlarında insanlarla en çok içli dışlı konumdaki birincil bakıcılık, hemşirelik gibi görevlerde yer almaları yatıyor.
Sağlık kuruluşlarına göre, Ebola virüsüne yakalananların yaklaşık yüzde75’i kadın. Bunun altında kadınların çoğunlukla, kendi toplumlarında insanlarla en çok içli dışlı konumdaki birincil bakıcılık, hemşirelik gibi görevlerde yer almaları yatıyor. Gine, Liberya, Sierra Leone ve Nijerya başta olmak üzere farklı ülkelerden en az 1229 insanın hayatına mal olan bu hastalık, orantısız bir şekilde kadınları etkileyerek Batı Afrika boyunca yayılmaya devam ediyor. Liberya Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma Bakanı Julia Duncan-Cassel’in açıklamasına göre, Liberya’da görevlendirilmiş sağlık ekipleri Ebola enfeksiyonuna yakalanan veya virüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin dörtte üçünün kadın olduğunu tespit etti. Bakanın Washington Post’a verdiği demeçlere göre: “Kadınlara Ebola’da hasta bakıcı gözüyle bakılıyor, eğer bir çocuk hastalanırsa ona; ‘Annene söyle, o ilgilensin’ deniliyor. Ayrıca ülkeler arası çalışıp Gine ve Sierra Leone’deki haftalık pazarlara gidenler de bakım işleriyle ilgilenenler de kadınlardan oluşuyor. Aileden biri öldüğünde, cenaze işlemleriyle çoğunlukla kadınlar ilgileniyor. Bu işler özellikle teyze, hala veya yaşlı bir akrabanın görevi olarak görülüyor”.
Buzz Feed’in çalışmasına göre, Liberya Sağlık Bakanlığı da bu zamana kadar Ebola virüsünden dolayı hayatını kaybeden insanların yüzde 75’inin kadın olduğunu belirtti. Toplumsal Müdahale Grubu sözcüsü ve Halk Seferberliği Komitesi yöneticisi olan Suafiatu Tunis’in açıklamasına göre de aile içinde hasta bakımı kadınların görevi olarak görülüyor. Dolayısıyla bu onların hastalıkla karşılaşma risklerini oldukça fazla arttırıyor.
Tunis açıklamalarına ise şöyle devam ediyor. “Yüklenen toplumsal rollerin sağlık alanındaki uzantısı olarak, kadınlar hastanede hemşirelik ve temizlik işçiliği yapıyor ve çoğunluğu erkek olan doktorlar kadar korunup desteklenmiyorlar.”
Ayrıca Batı Afrika’da kadınlar doğumlarda geleneksel olarak yardımcılık ve hemşirelik görevi üstleniyorlar. Ayrıca çoğu zaman hastanelerde temizlik ve çamaşır yıkama görevi de onlara düşüyor. Ebola, vücut sıvılarıyla doğrudan bulaşabilen bir hastalık olduğu için çok sayıda insana hızlıca yayılmasını kolaylaştırıyor, özellikle hastanelerde çalışan kadınlar bu durumdan hemen etkileniyor. Dünya Sağlık Örgütün Monrovia’nın (Liberya’nın başkenti) sözcüsü olan Marical Seeger’ın açıklamalarına göre, kadınlara ulaşmak ve onları bu hastalığa karşı eğitmek, virüsün yayılmasına karşı mücadelede oldukça önemli bir yerde. Bu kadınların eğitilmesi, öğrendikleri bu bilgileri kendi yaşadıkları topluluklara da aktarmaları için fazlasıyla önemli bir rol oynuyor.
* UNICEF’e göre Liberya, Gine ve Sierra Leone’deki salgın nedeniyle hayatını kaybedenlerin yüzde 55-60 ı kadın.
* Hamile kadınlar sağlık hizmetleri ve çalışanlarıyla olan yoğun temaslarından dolayı yüksek risk altındalar. Dünya Sağlık Örgütüne göre, 3 büyük Ebola salgınından ikisinin yayılması doğumhanelerden başlamış.
* 1979’da Sudan’daki Ebola salgınından etkilenenlerin de yüzde 69u kadınlardı (Dünya Sağlık Örgütü 2007 yılı raporundan alıntı).
Çeviren: Eda Başoğlu