Celal Esat Arseven
Celal Esad Arseven (d.1876, İstanbul - ö. 13 Kasım 1971, İstanbul) Türk Profesör, ressam, romancı, sanat tarihçisi yazar ve siyaset adamı
HAYATI
1876'da İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Sultan Abdülaziz dönemi sadrazamlarından Ahmed Esad Paşa,[1] annesi ise Fatma Suzidil hanımdır.[2] Henüz 40 günlük iken babası Sadrazam Ahmed Esad Paşa
ölünce amcası Kâzım Paşa tarafından yetiştirildi. İlköğrenimine Beşiktaş'ta Taşmektepte başlamıştır. Daha sonra Hamidiye Mektebinde, 1888 yılında Galatasaray Mekteb-i Sultanisinden mezun oldu ve Beşiktaş Askerî Rüşdiyesinde öğrenim görmeye başladı. 1889'da Mektebi-i Mülkiyeye girdi.
1889 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde( Mülkiye mektebine) öğrenim görürken Sanâyi-i Nefise Mektebine de devam ediyordu. Hoca Ali Rıza Bey’den ve Fausto Zonaro'dan sulu boya resim dersleri almıştı. Resme olan merakı sanat ve sanat tarihine olan merakını da ateşledi Askeri ressamların ve Hoca Ali Rıza ‘nın doğalcı resimleri ile yetişti.
Fakat amcası Kazım Paşa’nın ısrarı ve ve padişahın iradesiyle 1891'de Mekteb-i Harbiyyenin "zadegan" sınıfına yazıldı. 1894 yılında Harbiye’den piyade subayı olarak mezun oldu. Harbiye’den mezun olduktan sonra hünkâr yaveri olarak görevlendirildi. Görevindeki rahatlığı nedeni ile resimle ve sanatla uğraşmaya imkân bulabiliyordu.
1894 yılında Piyade Subayı ve Hünkâr Yaveri olarak başladığı askerliğini 1908 yılına kadar devam ettirdi. 1908’de bir grup sanatçı ile Türk ressamlarının eserlerini teşhir etmek ve mabeyn orkestrası ile konserler vermek üzere Harbiye Nezareti tarafından Avrupa'ya gönderildi. Avrupa dönüşünde II. Meşrutiyet ilan edilince 1908 yılında kıdemli Yüzbaşı (Kolağası) iken askerlik görevinden istifa etti. [3]
ASKERLİK SONRASI YILLARI
1908 yılında arkadaşı Selah Cimcoz ile "Kalem" adlı mizah dergisini çıkarmaya başladı ve kendini tamamıyla sanata ve edebiyata verdi. ı [4] Kalem dergisinde çalışırken İstanbul tarihi ve eski eserlerine dair büyük bir de kitap kaleme aldı. Çeşitli belediyelerde görev almaya başladı. 1910 yılında Selah Cimcoz ile ortaklaşa "Selim-i Salis" adlı oyunu yazdı Bu oyunu uzun müddet sahenlendi. 1912'de Galata Tahrîr-i Müsakkafat Reisliği'nde (binaları kayıt dairesi), ertesi yıl Şehremâneti Umûr-ı Fenniyye ve İstatistik müdür muavini olarak çalıştı. Kadıköy Belediyesi müdürlüğüne tayin edildi.[5] I. Dünya Savaşı sırasında Kadıköy Belediye Şube Müdürlüğü, sonra resim sanatçıları için Avrupa'da sergi tertipleme görevlerinde bulundu.[6] Savaş yıllarında, arkadaşlarıyla Transorient Film isminde bir şirket kurdu; bu şirkette senaryo yazarı ve yönetmenlik yaptı. 1917'de İstanbul Âsâr-ı Atîka Müzesi'nin sekiz üyesinden biri olarak seçildi ve 1920 yılına kadar bu görevde çalıştı.
CUMHURİYET VE AKADEMİSYENLİK YILLARI
1921-1941 yılları arasında Güzel Sanatlar Akademisi Mimari Tarihi ve Şehircilik dersleri verdi. 1923 yılından sonra bir ara Darülbedayi Müdürlüğü de yaptı. Akademideki görevine ek olarak 1925- 1927 yılları arasında, Hermann Jansen’in yanında Ankara kenti İmar Müşaviri oldu.
1933- 1937 yılları arasında, Kadıköy Halkevi Başkanlığı yaptı. 1942'de İstanbul milletvekili oldu. 1946'da Giresun milletvekili seçildi.
25 Ekimm 1971'de 96 yaşında iken kendisine Devlet Kültür Armağanı verildi. 13 Kasım 1971 tarihinde 93 yaşında iken İstanbul'da vefat etti. Erenköy'de Sahrayı Cedid mezarlığına defnedildi.
SANATÇI KİŞİLİĞİ
Celal Esat Arseven, resim, edebiyat, tiyatro, roman, sinema, mimari, şehir planlamacılığı ve sanat tarihçiliği alanlarında çalışmalar yaptı ve serler verdi. Sanat ve mimarlık tarihi, şehircilik gibi alanlarda ilk eser yazan kişi oldu. Sanat tarihi alanında kendine özgü bir “Türk Sanatı” olduğunu ileri sürdü. Türk sanatı kavramını ilk kez o ortaya attı. Tek başına 5 Ciltlik Sanat Ansiklopedisi ve Sanat terimleri Sözlüğünü hazırladı. Bu eseri en kıymetli çalışması oldu. Bu eserinin birinci fasikülü zamanın Maarif Vekili Hasan Ali Yücel'in takdim yazısı ile basıldı.
Sahne için yazılmış çok sayıda oyun yazdı. Şehirci, tiyatro ve senaryo yazarı, rejisör, ressam, arkeolog, sanat tarihçisi, öğretim üyesi, sözlükçü, ansiklopedici ve belediyeci olarak bu değişik dalların hepsi ile ilgili eserler yayımladı. İstanbul tarihi, Sanat Tarihi Sözlükleri, Sanat Ansiklopedisi ve Türk Sanat Tarihi adlı eserleri en önemli çalışmaları oldu.
Eserlerinden bazıları
Piyes ve Roman ;
KAYNAKÇA
Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.
Değerli Üyelerimiz Etkinlik, yarışma, sergi, festival, imza günü , şair ve yazarların ölüm günlerini kısaca edebiyat ve sanatla ilgili her türlü ETKİNLİK DUYURU VE HABERİ Haberler Böl&uum...
Degerli Kullanıcılar! Esa'nın ziyaretçilerinin %90dan fazlası kitap, edebiyat ve sanatla ilgili kuramsal bilgiler, biyografiler vb için gelmektedir. Bu nedenle sitemizde Kitaplık, Akademisyenler, Haberler bölümleri ile bilgi ekle, puan ver, albüm oluştur gibi ekle...
Azerbaycan Milli İlimler Akademisi ( AMEA) Folklor Enstitüsü, ESA ( Edebiyat ve Sanat Akademisi.com) ESAS DER ( Edebiyat Sanat Sanatçıları Derneği ) ve ERZİN - HATAY Belediyesi iş birliği ile “ İki Devle...
Kendinizi daha iyi tanıtabilmeniz için hesabınıza (en üst sağ) girerek lütfen mobil veya PC den biyografinizi ve profil resminizi ekleyiniz.