Demirci Mehmet Efe üzerine 11 Aralık'ta başlayan askeri harekat sona erdi. Efe'nin kuvvetlerinden 700 kişi Refet Bey kuvvetleri tarafından teslim alındı. Efe de yanındakilerle birlikte 30 Aralık'ta teslim olacak, buna karşılık 50 kişilik maiyetiyle Karacasu'nun Duacılar köyünde oturmasına izin verilecektir. Gece (18/19), Çerkez Ethem, Mustafa Kemal'den, Düzce'de bulunan Sarı Efe Edip'in 200 atlı ve 200 yaya kuvvetiyle Kuvayı Seyyare'ye katılması için emir vermesini istedi. Mustafa Kemal, bu isteğe olumsuz cevap verecektir.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Mustafa Kemal, Lenin'e gönderdiği mektupta, Dağıstan'ın bağımsızlığını tanımış olmalarından duyduğu mutluluğu belirtti. Mektupta bu tanımanın Bolşeviklerle Müslüman dünyasının ilişkilerine olağanüstü iyi bir etki yapacağı belirtilerek "Batı emperyalizmini daha çabuk devirebileceğiz" denildi. Mustafa Kemal, ayrıca Doğu ile ilgili uzak görüşlü ve akıllıca politikasından ötürü Lenin'e teşekkür etti.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Hakimiyeti Milliye, Sevr'de değişiklik önerilerini yorumluyor: Sevr, doğmadan ölmüştür. Anadolu kuvvetlidir. Düşünmeden hücum emri vermiş olan Avrupa'nın siyaset ordusu, ateşkes teklif etmede geç kalmıştır, yenilmiştir. Sulh şartlarını kendimiz, istediğimiz biçimde yazdıracağız.
(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)
Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Kalem-i Mahsus Adet
Zonguldak 18/12/336
Büyük Millet Meclisi Seryaveri Salih Bey’e
Madde 1- Atideki ikinci maddeyi Paşa hazretlerine arz etmenizi ve cevabının malum vasıtamızla irsalini rica ederim. Madde 2- Vürudumdan itibaren Saray ve bilhassa zat-ı şahane hakkındaki mufassal raporun şifreli olarak biraderimle bu hafta taktim edilmiştir. Şehzade Ömer Faruk Efendi Hazretleri, zevce-i muhteremleri Sabiha Sultan hazretleri de birlikte azimet arzu eyledilerse de kendilerinin hamile olmaları hasebiyle azimetlerinin laakal bir aylık bir zamana ihtiyaç hissedilmesi (bir kelime yırtık) dolayı pek müteessif kaldılar. Mamafih Ömer Faruk Efendi hazretlerinin hemen birkaç gün içerisinde Anadolu’ya azimetlerini icap ettirecek zaruri hadisat mevcut ise iş’ar edildiği taktirde derakap harekete amade olduklarını aksi taktirde ahval müsait ise hiç olmazsa daha bir ay kadar hareketlerinin tehirinde bir mahzur olup olmayacağının iş’arını bir defa daha astizan eylemekliğim ricasında bulundukları ma’ruzdur. 18/12/36
Zonguldak 18/12/1920
Büyük Millet Meclisi Başyaveri Salih Bey’e
Madde 1- Aşağıdaki ikinci maddeyi Paşa hazretlerine arz etmenizi ve cevabının bilinen aracımızla yollamanızı rica ederim.
Madde 2- Gelişimden başlamak üzere Saray ve özellikle Padişah hakkındaki ayrıntılı raporum şifreli olarak biraderimle bu hafta sunulmuştur. Şehzade Ömer Faruk Efendi hazretleri, sayın eşi Sabiha Sultan hazretleri de birlikte gitmeyi arzu ettilerse de kendilerinin hamile olmaları yüzünden gidişleri için en azından bir aylık bir zamana gerek duyulması ( bir kelime yırtık) dolayı pek üzüldüler. Bununla beraber Ömer Faruk Efendi hazretlerinin hemen birkaç gün içerisinde Anadolu’ya yola çıkmalarını gerektirecek zorunlu olaylar varsa, bildirildiği takdirde hemen harekete hazır olduklarını aksi takdirde, durum uygun ise hiç olmazsa daha bir ay kadar hareketlerinin geciktirilmesinde bir sakınca olup olmadığının bildirilmesini bir defa daha sormam ricasında bulunduklarını arz ederim. 18/12/1920
ATATÜRK BELGELER, ELYAZISI NOTLAR, YAZIŞMALAR / YÜCEL DEMİREL / 94