Küçük çocukların öldürülmesi, infiale yol açtı; "asın bunları" diyenler çoğaldı...
Sıradan insanlar olarak, aslında suç ve ceza kavramlarını basite indirgiyoruz.
Halbuki suç bariz olsa dahi... Suçlunun durumu belirsiz olabiliyor.
Şunu demek istiyorum:
Birisi suçu işledi...
Tamam ama o davranışı niye yaptı? Literatüre geçmiş çarpıcı bir örnek vereyim:
Alex, 20 yıldır evlidir.
Eşiyle normal bir cinsel hayatı vardır.
Derken Alex çocuk pornografisine ilgi duymaya başlar. Bu eğilim giderek yoğunlaşır. Karısı Julia, evlendiği adamı tanıyamaz hale gelmiştir.
Ne yapmalıdır?
Derken Julia, kocasının, bir türlü dinmeyen baş ağrılarından yakınmakta olduğunu fark eder... Onu aile hekimine götürür.
Hekim de Alex'i sinir uzmanına gönderir.
Alex'in tomografisi çekildiğinde...
Beyninin, orbitofrontal korteks adı verilen bölgesinde, büyük bir tümör olduğu görülür.
Sonuç: Ameliyat sonrasında Alex'in davranışları anında normale döner. Çocuk pornografisiyle hiçbir ilişkisi kalmaz.
Bu örneği verirken, "çocuk pornografisine meraklı olan herkesin beyninde tümör vardır" demiyorum elbette. Sadece zanlının durumunu tam anlamadan ceza kesmenin, yanlış olduğunu anlatmaya çalışıyorum.
Tümörlerin veya genlerin, insanları suça ittiğini gösteren birçok örnek olay ve araştırma var.
Danimarka'da "tek yumurta ikizleri ve suç" üzerine yapılan uzun soluklu araştırmalar...
Suç işlemiş tek yumurta ikizi erkeğinin...
Kardeşinin de suç işleme ihtimalinin, yüzde 50 olduğunu gösterdi.
Yani Ahmet ile Mehmet tek yumurta ikizleri ise... Ahmet'in suça yatkın bir karakteri varsa... İkizi Mehmet'in de aynı özellikleri taşıma ihtimali yüzde 50'ye çıkıyor... (Buna karşılık çift yumurta ikizlerinde oran yüzde 15'e kadar düşüyor.)
Dizideki tartışma
"Genler ve suç" söz konusu olduğunda, dünyada en sık bahsedilen kavramlardan biri MAO-A geni... Buna savaşçı geni de deniyor. İnsanda olağanüstü saldırgan davranışlara yol "açabildiğini" biliyoruz.
Niye "açtığını" değil de, "açabildiğini" dedim? Çünkü arada kaçınılmaz bir bağlantı bulunmuyor.
Geçen gün CSI dizisinin 11'inci sezon, 15'inci bölümünde benzeri bir olayı izledim.
Fevkalade zeki bir seri katil olan Haskell, mahkemede kendi savunmasını yapmaktadır...
Haskell'in önceki bir bölümde fena halde yaraladığı, 'Olay Yeri İnceleme' uzmanı Dr. Langstone da şahittir.
Haskell jüriye, "Babam alkolikti ve bende MAO-A geni var... Birisine zarar verirken hiçbir şey hissetmiyorum. Ne yapabilirim ki? Bu durum benim kabahatim değil. Ben aslında babamın ve genlerimin kurbanıyım" diyor.
Ancak Haskell'i kötü bir sürpriz beklemektedir...
Dr. Langstone, "Ne olmuş yani?
Benim de babam alkolikti ve o dediğin genden bende de var... Ama ben yasalara uyuyorum, sen uymuyorsun..." der.
Bu etkili ifadenin sonucunda jüri, Haskell'i yüzde yüz suçlu bulur.
Not: Bir suçun cezasına karar vermek, aslında hiç de kolay değil. Mesela ABD'de, 15-20 yıl boyunca idam edilmeyi beklemiş bazı mahkumlar, bilimin sağladığı yeni kanıtlar sayesinde beraat ediyor.