Sinüsler burun çevresindeki kemiklerin içerisinde yer alan hava boşluklarıdır. Yanak sinüsleri (maksiler sinüsler), alın sinüsleri (frontal sinüsler), gözler arasındaki önde ve arkada yer alan sinüsler (ön ve arka etmoid sinüsler) ve kafa içi sinüsler (sfenoid sinüsler) olmak üzere beş çift sinüs mevcuttur. Bebeklerde ve çocuklarda, paranazal sinüsler erişkinlerdeki hacminde ve şeklinde değıldir. Sinüslerin gelişimleri kafatasının gelişimine ve dişlerin çıkmasına bağlı olarak devam eder. Yeni doğanlarda etmoid sinüsler ve maksiller sinüsler mevcuttur frontal ve sfenoid sinüsler ise mukozal girinti şeklindedir. Sinüslerin havalanarak gelişmesi 12-14 yaşlarında büyük ölçüde tamamlanmakla beraber son şeklini almaları 22-24 yaşlarına kadar devam eder.
Burnun içerisini döşeyen mukoza sinüslerin içini de döşer. Sinüslerin mukozasındaki salgı bezleri gün içerisinde 0,5-1 litre sümük (mukus) üretir. Üretilen bu mukus mukoza üzerinde bulunan silia denilen mikroskopik kamçıların hareketleri ile sinüsleri burna bağlayan ostium denilen dar kanallara doğru taşınarak bu kanallardan buruna boşaltılır. Mukus, içeriğinde bulunan maddelerle mikroplara karşı vücut savunma sitemine yardımcı olurken solunum havasındaki parçacıkların ve alerji etkenlerinin tutularak havanın filtre edilmesinde ve akciğerlere gitmeden önce nemlendirilmesinde rol oynar.
Sinüslerin diğer fonksiyonları ise kafa kemiklerinin ağırlığını azaltmak, kafa travmalarında darbe şokunu absorbe ederek beyne ulaşmasını önlemek, ses tellerinde oluşan sesin son şeklini almasında rezonatör etki yapmak olarak sayılabilir.
Doç. Dr. Teoman DAL
KBB Uzmanı
www.teomandal.com
www.sinus-cerrahisi.com