Bir Diktatör Fıkrası
Portekiz’de kesintisiz ve hep de zamanında yapılan ve her seferinde de diktatör Başbakan Salazar’ın kazandığı en son seçim gecesi Salazar’ın baş danışmanı Saray’a çıkar. Baş danışman hiç bekletilmeden Başbakan’ın odasına alınır… “Efendim” der Baş Danışman… “Size bir iyi bir de kötu haberim var”. Başbakan Salazar önce iyi haberi söylemesini ister. Danışman, “seçimleri kazandık efendim” deyince Salazar kocaman bir kahkaha atar ve sorar: “Peki kötü haber nedir?”. Danışman ayak uçlarına bakarak cevaplar: “Seçmenlerin hepsi muhalefet partilerine oy verdikleri için sandıktan bize hiç oy çıkmadı efendim”
Peki Kim bu Salazar?
António de Oliveira Salazar, 28 Nisan 1889’da, Beira Alta eyaletindeki Santa Comba Dão yakınlarındaki Vimieiro’da doğdu. Mali sorunlara rağmen Salazar’ın iyi bir eğitim gördü. 1900 yılında Viseu seminerine girdi, ancak 8 yıl süren din eğitimi sonrasında öğretmenlik yapmaya karar verdi. 1910’da Coimbra Üniversitesi’nde ekonomi okudu, orada 4 yılını öğrenci olarak ve bir diğerini 7 yılını ekonomi profesörü olarak geçirdi. 1918’de bir ekonomi politik başkanı edindi. Az gelişmiş Portekiz’de ekonomi bilgisi değerliydi ve kısa süre önce Salazar hükümet tarafından parasal becerileri nedeniyle iyi tanındı.
Salazar’ın ulusal bir figür olarak ortaya çıkışı, Portekiz tarihinde zor bir zamanda gerçekleşmiştir. Emperyal gerilemeye bağlı bir yüzyıldan fazla süren ekonomik zorlukların ardından, siyasi yaşam kötü bir şekilde bozulmuştur. Carlos I ve taç prensinin Şubat 1908’deki çifte suikastı ve Ekim 1910’da II. Manuel’in yıkılması, varlığının 16 yılında krizden krize geçen bir cumhuriyetin kurulmasına yol açtı. Coimbra Üniversitesi, cumhuriyetçi liderlere dönemin ilk evrelerini sundu, ancak daha derin bir radikalizmin yayılması, António Sardinha’nın öncülüğünde muhafazakar bir tepki verdi. Gelenekselci ve anti-parlamenter olacak bir “organik monarşi” istedi, ancak kaos herhangi bir başarıyı engelledi.
Ekonomi Politikaları
1918’den sonra çıkmazda Salazar’ın yıldızı yükseldi. Onun ekonomik düşünce kuvvetle Katolik korporatizm ve etkilendi Leo XIII ‘in Rerum Novarum. Ortak emek yönetimi sanayi komisyonları, zorunlu tahkim ve Katolik sendikalarını destekledi. Ocak 1921’de Salazar, Parlamentoya seçilen üç Katolik milletvekilinden biriydi, ancak kargaşa, üniversiteye dönmeden önce sadece birkaç oturumda katıldığı için hala çok büyüktü. Bununla birlikte, Mayıs 1926’da cumhuriyeti deviren bir askeri diktatörlük olduğunda, Salazar’a Ekonomik İşler Bakanlığı’na teklif edildi. Kendisini, hükümetteki en önemli şahsiyet haline getiren büyük güçler aldığı 1928 yılına kadar görevini reddetti.
Salazar’ın reformları, yabancı mal ithalatını yasaklayarak, devlet bütçesini azaltarak ve yeni bir vergi sistemi geliştirerek bazı ulusal istikrarlar sağlamıştır. Yakında hükümet yapısının bir revizyonuna döndü. “İçtenlik ve açıklık eksikliğinin belirgin olduğu bir idari sistemde,” dedi. “İlk gereklilik bir doğruluk politikasıdır. Hakların rekabetçi olduğu ve eşdeğer görevlerin eşlik ettiği bir sosyal düzende , ağlama ihtiyacı bir fedakarlık politikası. Ve kendisine karşı gruplara bölünmüş ve birliğini tehdit eden çıkarların çatışmasına neden olan bir ülkede, asıl ihtiyaç, ulusal bir politikadır. ”
Portekiz Hükümdarı
Ulusal politika, 1929’da, Salazar’ın reformları Depresyon testini geçtiğinde Portekiz’in yeni istikrarının ardından ortaya çıktı. Diktatörlüğün askeri liderleri artık yönetime fazla prestij ya da ilgi göstermiyorlardı ve Salazar gayri resmi olarak rejimdeki en güçlü adam oldu. Derhal 19 Mart 1933’te milletvekili tarafından onaylanan yeni bir anayasa yazmaya başladı. Sindikatolara (sanayi tarafından devlet sendikaları), gremioslara (işveren loncaları) ve tarlalara bölünerek kurumsal bir devlet kurdu.beyaz yakalı organizasyonlar. Bunların her biri refah düzenlemeleri, üyelerinin istihdamı ve mesleki eğitim ve müzakere edilen ulusal ücret anlaşmalarını ele aldı. Her biri aynı zamanda politika belirleyen özel hükümet sekreteryaları tarafından yönlendirildi. Silahlı kuvvetler tarafından dördüncü bir seviye oluşturuldu, ancak burada yeni rejimin kurulmasında hizmetlerin oynadığı rolün onuruna daha fazla özerklik geldi. Dört kademenin tamamı, daha sonra ulusal Parlamento için milletvekili seçen temsilcileri seçti, bu da franchise’ı ulusal seçmen yerine kurumsal kurumlara verdi – dolaylı franchise’ın bir çeşitlemesi. Salazar’ın sloganı, yalnızca Ulusal Birlik Partisi’ninresmi statüde vardı. Parti başkanı, yeni kurulan gizli polis PIDE’nin kontrolünü elinde tutmaktan değil, muazzam yürütme yetkilerine sahip cumhurbaşkanı oldu .
Bu yapının çoğu Mussolini’nin İtalya’sında modellendi ve Salazar, 1930’larda Mussolini’ye diplomatik olarak yakın kaldı. İspanya Cumhuriyeti’ne karşı defalarca ilgisini çekti ve İspanya’da İç Savaş patlak verdiğinde, Aralık 1937’de Franco’nun Milliyetçilerini tanıdı. Portekiz, Burgos hükümetine savaşın sonuna kadar ve 17 Mart 1939’da Burgos hükümetine fon ve silah sağladı. İki ülke arasında komünizme ebedi muhalefet vaat eden ve onları dış saldırıya karşı birleştiren bir “İber bloğu” yaratan bir dostluk ve saldırganlık anlaşması imzalandı. Portekiz için, 1640’tan bu yana ilk kez doğrudan İspanya ile işbirliği yapıyordu, ancak Salazar da İngiltere’yle uzun süredir devam eden antlaşmalarla sınırlandı.Onu Franco ya da Mussolini ile daha yakın işbirliğinden uzak tuttu. Sonuç olarak Portekiz, Salazar’ın Müttefiklerin üslerini Portekiz topraklarında verdiği 1943 yılına kadar II. Dünya Savaşı sırasında doğru tarafsız kaldı . Anti-komünizmi Portekiz’i 1949’da NATO’ya getirdi ve aynı zamanda Birleşmiş Milletler’e katılmak için destek verdi .
Savaş Sonrası Dönem
Savaş sonrası dönem, bu başarılara rağmen, önce iç ekonomik sıkıntılardan ve ardından Angola ve Mozambik’teki sömürgecilikten kaynaklanan huzursuzluktan dolayı sıkıntılıydı. Her iki sorunun da hükümetin yanlış yönetilmesi, 1956’da Salazar’ın diktatörlüğüne muhalefetin yenilenmesine neden oldu. İki yıl sonra, muhalefet adayı Humberto Delgado, Salazar’ın 1951’den beri işgal ettiği cumhurbaşkanlığı için çeyrek milyon oy kullandı. muhalefet, Delgado’nun İspanya’da öldürüldüğü 1965 yılına kadar büyümeye devam etti. O zamana kadar, kolonilerdeki Draconian önlemleri, büyükşehir Portekiz’inde daha az huzursuzluğun olduğu noktaya kadar bağımsızlık arayışını azalttı, ancak muhalefet izleri Eylül 1968’e kadar spazmodik olarak kendini göstermeye devam etti. Salazar büyük bir beyin kanaması tarafından aciz edildiğinde. Böylece 36 yıllık kuralı 27 Eylül’de sona ermişti. Ulusal Birliğin Marcelo Caetano’su onun yerine geçti. Salazar 27 Temmuz 1970’te Lizbon’da öldü.