Vücudunuzdaki yağın farklı renklerden oluştuğunu öğrenince şaşırabilirsiniz. Bilim insanları hem beyaz hem de kahverengi yağı tanımladılar.
Beyaz yağ
Beyaz yağ dokusu, muhtemelen tüm hayatınız hakkında bildiğiniz standart yağ. Enerjinizi vücutta biriken büyük yağ damlacıklarında depolar. Yağ birikimi, organlarınız için tam anlamıyla yalıtım sağlayarak sizi sıcak tutmaya yardımcı olur.
İnsanlarda çok fazla beyaz yağ obeziteye neden olabilir. Gövde çevresinde çok fazla beyaz yağ; kalp hastalığı, diyabet ve diğer hastalıklar için daha yüksek bir risk oluşturabilir.
Kahverengi yağ
Kahverengi yağ dokusu, enerjiyi beyaz yağdan daha küçük bir alanda depolar. Demir açısından zengin mitokondrilerle doludur, rengini bu şekilde alır. Kahverengi yağ yandığında titremeden ısı oluşturur. Bu sürece termojenez denir. Bu işlem sırasında kahverengi yağ da kalori yakar.
Bilim insanları eskiden sadece bebeklerin kahverengi yağa sahip olduğuna inanırlardı. Ayrıca çoğu insanın yetişkinliğe ulaştığında bu yağın kaybolduğunu düşünüyorlardı. Araştırmacılar artık yetişkinlerin bile küçük kahverengi yağ rezervlerine sahip olduğunu biliyorlar. Genellikle omuzlar ve boyun çevresinde küçük tortularda depolanır.
Kahverengi yağ biriktirmenin olası yolları
- Bazı ilaçlar beyaz yağın esmerleşmesine neden olabilir. İnsülin direncini yönetmeye yardımcı olmak için kullanılan bir ilaç türü olan tiazolidindionlar (TZD'ler), kahverengi yağ birikimine yardımcı olabilir. Ancak TZD ilaçları diyabet teşhisi konan kişilere reçete edilir ve başkaları tarafından kullanılamaz.
- Vücudunuzu serin ve hatta soğuk sıcaklıklara maruz bırakmak, daha fazla kahverengi yağ hücresinin alınmasına yardımcı olabilir.
- Farelerde irisin adı verilen bir proteinin beyaz yağın kahverengiye dönüşmesine yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. İnsanlar da bu proteini üretir. Araştırmacılar daha hareketsiz olan kişilerin daha sık egzersiz yapanlara göre daha az irisin ürettiğini buldular.
Kahverengi yağ, diyabet gibi durumların tedavisine veya önlenmesine yardımcı olabilir mi?
2015 tarihli bir inceleme, kahverengi yağın kalori yaktığını, insülin seviyelerini iyileştirmeye yardımcı olabileceğini, tip 2 diyabet riskini azaltabileceğini gösteriyor. Ayrıca kandaki yağların atılmasına yardımcı olarak hiperlipidemi riskini azaltır. Obezite tedavisinde kahverengi yağın rolü için umut vaat ediyor.