- Antik Yunancada ἄνθραξ (ánthrax, “kömür”) + -ene (feminin son eki) –>anthracene. (Bkz; anthraco- + –osis)
- Kurum veya karbon partiküllerinin solunması ve depolanması sonucu akciğerlerde meydana gelen patolojik bir değişikliktir. Antrakoz, pnömokonyozlardan biridir.
Patogenez
- Solunan kurum veya karbon parçacıkları akciğerlere ulaşır ve fagositozdan sonra interstisyumda ve lenf düğümlerinde birikir. Kurum veya karbon parçacıklarının uzun süreli solunması, akciğerlerde artan renk bozulmasına yol açar.
- Kömür tozunun kaynakları içten yanmalı motorlardan çıkan egzoz gazları ve sigara dumanıdır. 20. yüzyılın başlarında özellikle taşkömürü madenlerinde çalışan işçilerde antrakosis ilk kez bulunmuş ve araştırılmıştır. Hava kirliliğine bağlı olarak tüm insanlarda basit antrakoz saptanabilir.
Antrakotik (siyah) pigment
- Soluma yoluyla alınan toz parçacıklarıdır.
- Toz parçacıkları makrofajlar tarafından fagosite edilir. Bunlar materyali parçalamadıkları ve başlangıçta onu taşıdıkları için peribronşiyal interstisyumda veya bölgesel lenf düğümlerinde pigment birikintileri meydana gelir.
- Histolojik olarak, kaba taneli karbon pigmenti, koyu kahverengiden siyaha doğal bir renk gösterir. Dokunun nekrozuna sebep olabileceğinden dolayı, bazı hastalıklara yol açabilir;
Histopatoloji
Antrakozun histopatolojik bulgularında, akciğerlerin alveollerinde koyu pigment birikintileri saptanabilir.
Seyir
Şiddetli antrakoz, amfizem gelişimine yol açar ve diğer akciğer hastalıklarını, özellikle pulmoner fibroz gelişimini destekler.
Ayırıcı tanı
Antrakosiloz