

|İşlevsel olarak belirlemek gerekirse erkek cinsel organlarının başlıca amacı sperm üretmektir ve bunları kadın üreme sistemine taşımaktır. Kadın cinsel organlarında da görüldüğü gibi üreme sistemi ile boşaltım sistemi iç içedir, ikisi de aynı organı kullanırlar. Bu o kadar yakın bir bağlantıdır ki cinsel organlardaki rahatsızlıklar boşaltım sistemini de etkiler, yada tem tersi olur. Ürolog, erkekte hem üreme hem de boşaltım sistemi hastalıklarının uzmanı olan doktordur. Kadınların idrar yollarındaki rahatsızlıkları ile de ürolog ilgilenir.


Başlıca erkek cinsel organları; penis, testisler, sperm kanalı, semen keseleri (sperm keseleri) ve prostat bezidir. Penis cinsel bir organdır, aynı zamanda idrarı da dışarı taşır. Merkezinden geçerek penis boyunca uzanan üretra (idrar yolu) hem idrar hem de meniyi taşır. Peniste birçok kan damarı vardır. Bunlar ereksiyonu (sertleşmeyi) sağlarlar. Cinsel uyarı halinde, bu kan damarları, üretra' ya paralel olarak penis boyunca uzanan silindir biçimindeki üç süngersi cisme kan taşırlar. Bunlar kanla dolunca, penis genişler, dikleşir ve sertleşir.
Testisler ortalama 5cm uzunluğunda iki oval organdır. Bunlar karnın altında ve penisin arkasında skrotum denilen deri bir torba içinde bulunurlar. Her testisin içinde koruyucu kapsüllerle çevrelenmiş kıvrımlı borulardan sıkıca sarılmış bir küme vardır. Testisler, üreme için kullanılacak sperm hücrelerini yapmaya ergenlik çağında yapmaya başlar ve bunu hayat boyu sürdürürler. Sperm üretmenin yanında testisler, erkekler hormonu olan testosteronu da salgılarlar. Bu hormon kana karışır ve tipik fiziksel erkek özelliklerinin gelişmesinde önemli bir rol oynar; sakal, bıyık, daha fazla kas kütleleri, kuvvet, kalın ses v.s. gibi.
Sperm hücreleri meninin sadece küçük bir kısmını oluşturduğu halde, tek bir boşalmada 500 milyon kadar sperm tanesi bulunur.
TESTİS VE SKROTUMA BAĞLI SORUNLAR : Testislerin iki önemli rolü vardır; Üremede kullanılan sperm hücrelerini üretirler ve erkek vücudunun gelişmesinde anahtar görevini gören hormonları salgılarlar. Alt karın dışındaki bir kese olan skrotum içindeki konumları, onların vücut ısısından daha küçük bir ısıda saklanabilmesine imkan sağlar. Sperm üretimi için de bu gereklidir.
Testislerin ve skrotumun nispeten dışarıda olmaları onların örselenme ihtimalini arttırır. Ancak öte yandan kanser gibi hayatı tehdit eden muhtemel sorunlar açısından kolaylıkla incelenip, muayene edilmesini sağlar.
Bu bölüm, testislerde, epididimde ( testislerin üzerindeki yay gibi cisim), sperm kanallarında ve skrotumdaki (testisleri taşıyan ) kordonlarla karşılaşılan sorunları kapsar. Testisleri, kendinizin nasıl muayene edeceğinizde anlatılacaktır.
TESTİSİN BURULMASI : Belirtiler;
Tek testiste ani ve genellikle şiddetli sancı
Skrotum içinde testislerden birinin yukarı çıkması
Testiste aniden veya ağır fiziksel hareketten sonra ortaya çıkan, ani şiddetli sancı
Bulantı ve kusma
Baygınlık hissi
Şişme
Ateş
Tedavi ve Ameliyat : Testis burulmasında doktor, testisi normal durumuna getirerek düzeltmek ve yerine tespit etmek için, hemen bir ameliyat yapacaktır. Buna ilaveten, ileride ortaya çıkabilecek bir burulma rahatsızlığı ihtimalini önlemek için diğer testis de yerine tespit edilir.
TESTİS YETERSİZLİĞİ : Belirtiler;
Kısırlık
Muhtemelen cinsel isteksizlik
Bazı vakalarda, ergenlik veya erkeklik özelliklerin gelişmesinde gecikme
"Testis Yetersizliği" deyimi, testislerin sperm üretme ve bazı vakalarda erkeklik hormonu üretmedeki yetersizliklerini belirtir. Bu yetersizliğin sebepleri arasında, doğum öncesi kromozom anormalliği, cinsel olgunluğu etkileyen sorunlar ve normal gelişip olgunlaşmış testislerde hastalık, uyuşturucu veya yararlanmanın verdiği zararlar bulunmaktadır. Testis yetersizliği çok rastlanan bir durum değildir.
İlaç Tedavisi : Cinsel isteksizliğin düzeltilmesi veya normal cinsel gelişmenin devam etmesi hormon verilerek sağlanabilir. Ancak kısırlığın düzeltilebilmesi çok enderdir.
EPİDİDİMİT: Belirtiler;
Skrotumda genellikle şiddetli ve birkaç saat veya gün yavaş yavaş artan ağrı. Her testisin gerisinde spermleri, sperm kanalına taşıyan kıvrımlı bir boru bulunur. Bu boruya epididim denir. Epididimit bu borunun iltihaplanmasıdır. Dokunulduğunda şişen bölgenin sıcak ve sosis gibi gergin olduğu hissedilir. Epididimit' e genellikle bakteriler neden olur. Bazende bakterilere baplı kalmaksızın, bilinmeyen nedenlerden de ortaya çıkabilir.
Ateş
Kusma
İlaç Tedavisi ve Diğer Tedaviler: Bakteri kökenli epididimiti geçirmek için genellikle antibiyotikler kullanılır. Aynı bakterinin bulaşmış olma ihtimaline karşı eşinde tedavisi gerekli olabilir.
Epididimitin tedavisi ayrıca, yatak istirahat, skrotuma buz torbası koymak, skrotumu kaldırmak ve ağrıya karşı da ağrı kesici kullanmak gereklidir.
TESTİSLERİN KENDİ KENDİNİZE KONTROLÜ : Testis kanseri potansiyel bir katildir, ama erken teşhis edildiğinde genellikle tedavi edilebilir.
Bir iki dakikalık basit bir muayene testislerdeki bir oluşumu ilk safhalarında belirleyebilir. Kadınların kendi göğüslerini inceleyebilmeleri gibi, testislerin kendiniz tarafından incelenmesi de önemli vede kolaydır ve hayat kurtarabilir. Testis kanserine yaşlı erkeklerden çok genç erkeklerde rastlandığı gibi, bu kendini muayeneye lise çağlarından itibaren başlanılmalıdır.
Bu incelemeyi, duştan veya ılık bir banyodan sonra, skrotumun (torbanın) derisi gevşek ve rahatken yapmak gerekir. Testisler tek tek muayene edilmelidir. Testisi elinize alıp, başparmağınızla yüzük parmağınız arasında yuvarlayın. Bunu yaparken, testisin üzerinde yumru olup olmadığına bakın. Ayrıca, testisin bir önceki muayeneye göre kıyasla, büyümüş sertleşmiş veya başka türlü değişmiş olup olmadığına dikkat edin. (Testisin üzerine doğru hissedilen küçük katı kısım testisin normal bir bölümüdür.; testisin tepesinden yukarı uzanan boru da anormal bir oluşum değil, testisle skrotumun normal bir parçasıdır.)
Testisin üzerinde bir yumru veya içinde bir değişiklik hissederseniz, bunun mutlaka kanser olması gerekmez. Ama ne olduğunu anlamanız için hemen doktorunuza görünün.
İNMEMİŞ TESTİS : Skrotumun içinde iki yerine tek testis bulunmasıdır.
Doğumdan önce testisler erkek bebeğin karnında gelişir. Genellikle skrotum içindeki yerlerine doğumdan bir ay önce inerler. Erkek bebeklerin küçük bir yüzdesi bir veya iki testisi skrotuma inmemiş olarak doğarlar.
Bu bebeklerin çoğunda testisler, birkaç yıl içinde hiç bir tıbbi müdahaleye gerek olmaksızın kendiliklerinden skrotuma inerler. Bazı vakalarda ise ilaç veya ameliyat gerekebilir. 5 yaşına kadar inmemiş olan testis ,ilerideki hayatında kısır hale gelir.
İlaç ve Ameliyat Tedavisi : İnmemiş testisi skrotum içine indirebilmek için çoğunlukla hormon verilir. Hayatın başlangııcnda inmemiş ve hormonlara da cevap vermeyen testisler, gelecekte kısırlık sorunuyla karşılaşmamak ve testis kanserine yatkınlığı uzatmak için ameliyat edilirler. Bunun için en uygun zaman 1 - 1,5 yaştır.
TESTİS KANSERİ : Belirtiler;
Testiste yumru veya şişme
Muhtemelen bölgesel ağrı veya hassasiyet
Testiste ağırlık hissi (bazen)
Testis kanseri çoğunlukla, sperm üreten hücrelerde başlar. Kanser ilk olarak testiste bezelye büyüklüğünde sert bir yumru olarak dikkat çeker. Bu yumru dokunulduğunda acımaz. Erken safhalarda başka belirti yoktur. Birçok erkek tümörü kendisi keşfeder. (Bk. Testisleri Kendinizin Kontrolü) Ne kadar erkan keşfedilirse, o kadar iyidir. Genellikle kanser tek testisi etkiler.
Testis kanseri genellikle 15 - 35 yaşlarında ve siyah erkeklere kıyasla beyaz erkekler arasında daha sık görülür. Eğer testislerin her ikisi de doğumda inmemişse kansere yakalanma riski daha büyüktür. Erken teşhis edilip tedavi edilirse genellikle iyileşebilir.
Tedavi - Ameliyat : Hasta testisin ameliyatla alınması gerekmektedir. Bu erkekliğin kaybedileceği anlamına gelmez., çünkü geride kalan sağlıklı testis vücudun normal cinsel ve hormon üretme görevlerini yerine getirebilir. İki testis de kaybedilirse, kısırlık meydana çıkar. Ancak 3 haftada bir enjeksiyonla erkeklik hormonu verilerek gerekli olan cinsel işlev sağlanabilir.

