Safran, bilimsel adı Crocus sativus olarak da bilinen zambakla akraba çok yıllık bir bitkidir. Safran gülünden elde edilen bir baharattır. Arapça sarı anlamına gelen safra kelimesinden türetilmiştir. Safran, dünyadaki en pahalı baharatlar arasında yer almaktadır. Belki de ilk sıradadır. Bu özel baharat bin yıldan beri var ve çok sayıda kullanım alanı vardır. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da yayılmadan önce Yunanistan’ın çıplak ve ağaçsız arazilerinde yetişmekteydi.
Safranı çok pahalı olmasının sebebi, emek isteyen bir mahsüldür. Sıcak ve nemli iklimlerde en iyi şekilde gelişir. İran, bugüne kadarki dünyanın en büyük safran tedarikçisi konumunda. Safranı yüksek fiyatlı bir baharat yapan üstündeki emek ve sağlığa faydalarıdır.
Safranın sağlığa faydaları arasında, ruh sağlığını geliştirmesi, makula dejenerasyonunu önlemeye yardımcı olması, cildi güzelleştirmesi, saç dökülmesini önlemesi, solunum sağlığını desteklemesi, cinsel sağlığı desteklemesi, ağrıları dindirmesi ve hormon sistemini desteklemesi sayılabilir.
Diğer faydalar arasında kalp sağlığını desteklemek, sindirim sağlığı ve optimal hücre fonksiyonlarına yardımcı olmak yer alır.
Karbonhidrat 1,3 g, Diyet lifi 0,1 g, Omega-3 yağ asitleri 25 mg, Omega-6 yağ asitleri 15,1 mg, Protein 0,2 g, Vitamin A -10,6 UI, Vitamin C 1,6 mg, Folat 1.9 mcg, Kalsiyum 2.2 mg, Demir 0,2 mg, Magnezyum 5,3 mg, Fosfor-5 mg, Potasyum -34.5 mg, Manganez 0,6 mg, Selenyum 0.1 mg
Safranın Faydaları
Zihinsel uyarım, safranın sağlığa faydaları arasındadır. Çeşitli araştırmalar, gerçek safranın ve yapraklarının, antidepresan ilaçlarla benzer ruh hali faydalarına sahip olduğunu göstermiştir. Safranal ve krosin, safranda bulunan iki bileşik, dopamin, serotonin ve norepinefrin gibi nörokimyasalları düzenler ve bu da geleneksel psikiyatrik ilaçlar olmadan hafif ila orta dereceli depresyonda semptomların azaltılmasına yardımcı olur.
Aslında, İran’da 40 depresif bireyle iki aylık bir deneme yapıldı. Rastgele hastalara günde 20 mg Prozac verilirken, diğerleri günde iki kez 15 mg safran yaprağı aldı. Araştırmacılar, safranın antidepresan ilaçla benzer etkilere sahip olduğunu buldu.
Safran endokrin sistemini etkiler ve stres ve kaygıyı azaltmaya yardımcı olur. Antik çağlardan beri, insanlar, yatıştırıcı özellikleri nedeniyle zihni rahatlatmak ve sağlıklı bir uyku için safran kullanıyorlardı. Ayrıca safran, öğrenmeyi ve hafızayı güçlendirmeye yarar.
Bu arada Japonya’da kapsül olarak, hafıza kaybı ve Parkinson hastalığını tedavi etmek için kullanılır. Kronik Alzheimer hastalığı gibi yaşa bağlı zihinsel bozulmayı önlemeye yardımcı olur.
Sonu körlük olan, makula dejenerasyonu, gözün makula olarak bilinen bir bölgesindeki hücrelerin dejenere olmasının neden olduğu yaşa bağlı bir durumdur. Safranda bulunan krosin, hücre hasarını önlemeye ve göz hücrelerinde yaşa bağlı düşüşü geciktirmeye yardımcı olur.
İçinde bulunan antioksidanlar yaşlanma karşıtı özelliklere sahiptir; böylece cildi esnek ve parlak tutar. Safranın topikal uygulaması ayrıca cildi beyazlatabilir, akneyi önleyebilir ve yara izlerini, koyu lekeleri ve diğer cilt lekelerini giderebilir. Safran ayrıca çatlamış dudakları iyileştirmeye yardımcı olan B2 vitamini içerir.
Safran, saçınızın her bir telini kökten uca güçlendirerek saçların dökülmesini önlemeye yardımcı olur. Meyan sütü ile birleştirilmiş safran, alopesi tedavisinde ve daha hızlı saç uzamasında mükemmel bir saç toniği görevi görür.
Öksürüğü ve soğuk algınlığını tedavi edebilir bir hastalıktır. Safran, akciğerlerdeki ve boğazdaki balgamı gevşeten bir balgam söktürücü görevi görür. Safran ayrıca bir uyarıcı olduğu kadar iltihap önleyici bir madde olarak da işlev görme özelliğine sahiptir. Her iki nitelik de astıma karşı faydalıdır. Astım atakları, ancak iltihaplanma nedeniyle solunum yolu daraldığında ortaya çıkar ve safran bunu önleyebilir.
Bu baharat iyi bilinen bir cinsel güçlendiricidir. Her gece bir tutam safran atılmış bir bardak süt içmek, libidonuzu artırmak için ihtiyacınız olan tek şeydir. Safran, yaşlı erkeklerde dahi cincel gücü artırma kapasitesine sahiptir. En önemlisi, erektil disfonksiyona yardımcı olur, kısırlığı ve erken boşalmayı önler. Aynı şekilde safran, androjen seviyelerini artırarak endokrin bezleri üzerindeki etkisinden dolayı kadınlar için güçlü bir afrodizyaktır.
Safranda bulunan uçucu bileşik safranal, yatıştırıcı görevi görür ve diş ağrılarını iyileştirmeye yardımcı olur. Safran ayrıca antiseptik ve yatıştırıcı özelliklere sahiptir. Yaygın olarak yetiştirildiği ülkelerin yerlileri tarafından, doğal bir uyku ilacı olarak ve ayrıca ağrıya neden olan sinirleri yatıştırmak için bir sinir sistemi gevşetici olarak kullanılır.
Premenstrüel sendrom veya PMS, aynı anda hasara yol açan çeşitli hormonlardan kaynaklanır. Safran, endokrin sistemini etkileyebilir ve serotonin gibi PMS’nin yönetiminde faydalı olan belirli hormonların salınımını uyarabilir. Serotonin mutluluk hormonu olarak bilinir ve bir kadının ruh hali değişimlerinin şiddetini azaltmaya yardımcı olur.
Safran ayrıca hamilelik sırasında pelvik bölgeye doğru kan akışına yardımcı olan ve ergenlik çağı geciken kızların olgunlaşmasına yardımcı olan östrojen benzeri bir etkiye sahiptir.
Safran sağlıklı bir kalbin korunmasında önemli bir unsur olan potasyum açısından zengindir. Potasyum kan damarlarını ve arterleri genişleterek kan basıncının düşmesine izin verir; böylece ateroskleroz, kalp krizleri ve felçleri önler. Ayrıca safran, kolesterol seviyelerini düzenleme yeteneğine sahip bir bileşik olan krosetin içerir ve bu kalbin iyiliği için çok yönlü bir baharat olduğu anlamına gelir.
Safran, mide bulantısı ve şişkinliği tedavi etmedeki etkinliği ile de bilinir. Ayrıca genişlemiş karaciğer ve dalağı tedavi etmeye yardımcı olur. Aynı zamanda bir anti-spazmik ajandır ve çeşitli nedenlerden kaynaklanan kabızlık ve şişkinliğin giderilmesine yardımcı olur.
Safrandaki uçucu bileşikler, hücre dejenerasyonuna neden olabilecek serbest radikalleri etkili bir şekilde nötralize edebilir. Safran, hücre büyümesini ve hücre onarımını teşvik etmede faydalı olan antioksidanlar, karotenoidler, krosin ve safranal dahil olmak üzere yaklaşık 150 biyo kimyasal içerir.
Safran, yüksek miktarda potasyum ve magnezyum içerir. Safranın bu organik bileşimi onu kansere karşı güçlü bir koruyucu yapar ve optimal DNA sentezini ve hücre replikasyonunu korumaya yardımcı olur.
Safran şu anda dünyanın en pahalı baharatıdır ve sağlığa faydaları nedeniyle çok değerlidir. Bu özellikleri ile tekstilden boya yapımına ve yemek yapmaya kadar pek çok kullanım alanına sahiptir.
Genellikle tüketilen miktar yeterli beslenme miktarlarının karşılanmasına yetmese de, sayısız sağlık yararları nedeniyle oldukça değerlidir. Safran, harcanan her kuruşu ve verilen çabaya değen, çok önemli bir baharattır.
İlginizi çekebilir: Demirhindi faydaları nelerdir?
Bizi Youtube’de takip edin: https://www.youtube.com/c/begonyakadin