- bu başlıkta
- bakın dur
- sırala
- yasama, yürütme ve yargının birbirinden ayrı tutulması gerektiğini savunan montesque nun düşüncesi.
- akp'nin beyanlarından anladığım kadarıyla türkiye'deki uygulamasını zayıflatacağı demokrasinin gereklerinden. hükümetin yetkilerini artırırp anayasa mahkemesinin yetkilerini kısmak demek buna tekabul ediyor sanırım.
- 1) recep
2) tayyip
3) erdoğan
- montesquieu tarafından ortaya atılan düşüncedir.devletin üç temel fonksiyonu olan yasama, yürütme ve yargının birbirinden ayrı kurumların tekelinde kavramlar olmasının gerektiğini öne sürer.
devletin,gücün tek kişinin elinde toplanıp bir nevi tiran yönetimine dönüşmesini engellemeyi,bu üç kavramın birbirlerini dengelemeleri ve denetlemelerini amaçlar.
en genel anlamıyla,bağımsızlık kavramını bu üç kurumun işleyişine getirmeye çalışır.(bkz: yargıda bağımsızlık)
en aktif formu günümüz dünyasında abdde görülür,temelinde anayasa yer alır.
prensip,tüm liberal demokrasilere saygı duyulmasıdır.(abd'deki formunda)
- atatürk'ün pek hoşlaşmadığı sistem. kendisi meclis tutanaklarına da geçmiş bir ifadesinde der ki "bu rousseau yanılıyor, hiç insanın elindeki kuvveti dağıtmak faydasına olur mu?" veya buna benzer bir şey.
aslında kuvvetler ayırımı kavramını ortaya atan kişi "yasaların ruhu" adlı kitabıyla montesquieu'dur, fakat o gün atatürk karıştırdığı veya konuyu fazla bilmediği için böyle bir ifade kullanır.
o dönem atatürk hem yürütme'nin, hem yasamanın hem de yargının başıydı, kuvvetler ayırımı yoktu henüz, kurtuluş savaşı döneminde başbakanlık yada cumhurbaşkanlığı gibi kavramlar ya da anayasa mahkemesi gibi bir şey yoktu. yasama yetkisi zaten meclisin bünyesindeydi. mahkemeler istiklal mahkemesiydi, ve meclisin isteğiyle kuruluyorlardı, meclis başkanı, aynı zamanda hem başbakan hem de cumhurbaşkanıydı. bu derece güçlü bu meclisin başkanı da mustafa kemaldi. büyük taarruz öncesinde ordunun başına geçmesi için muhalifleri mustafa kemali sıkıştırdığında mustafa kemal meclisin tüm yasama yetkilerini de istedi. böylece tbmm tarihinin ilk "sıkıyönetim" olgusu da orada yaşandı ve mustafa kemal meclis başkanı, cumhurbaşkanı, başbakan olma durumuna genelkurmay başkanı ve meclisin kendisi olma sıfatını da ekledi. meclis başkanlığı makamının bugün için pek bir şey yapmamasına rağmen çok itibarlı olmasının sebebi bu gelenektir, yetkiler sonradan dağıtılmış ve tırpanlanmıştır.
savaş sonrasında ise aşama aşama kuvvetler ayırımına gidildi. atatürk cumhurreisi olurken (padişahlık kurumunun paralelinde) başvekillik (sadrazamlığın paralelinde) diye ayrı bir kurum üretildi. bu da ismet inönü oldu. tbmm nispeten özerkleşti ve cumhurreisi bu konuyu başvekile bıraktı (hatta bir dönem bu yüzden az kalsın teşkilatçı inönü ayakoyunlarıyla atatürk'ten daha güçlü hale geliyordu, ama atatürk de az siyaset bilmediği için inönüyü hemen ekarte edip ölümüne yakın başbakanlıktan aldı ve celal bayar'ı yerine getirdi, inönü de atatürk'ün ölümünü beklemek zorunda kaldı. olan tabii bayar'a oldu, çünkü atatürk ölene kadarki kısa zamanda yeterince güçlenme fırsatı bulamadı ve o ölür ölmez inönü cumhurbaşkanı seçildiği için bayar inönü ile karşı karşıya gelmiş gibi oldu, nitekim chp'den ayrılıp menderes'le birlikte hareket etti ve böylece muhalefette demokrat parti kuruldu. gerçi inönü'yü seçimde devirip cumhurbaşkanı olmayı da becerdi bayar, ama inönü de son kozunu oynayıp darbe yaptırdıktan sonra menderes'in akibetinden sadece yaş haddiyle kurtuldu. bunlar tabii ayrı hikayeler, meraklı olan okusun ayrıca, bugünkü konumuz kuvvetler ayırımı tarihi in turkey) o döneme kadar askerlerin siyasete girmesinde bir sakınca da yoktu, atatürk'ün isteğiyle askerlerin siyasete karışmaları da yasaklandı. her ne kadar bunun sebebi kendisinin artık asker olmamasından ötürü dezavantajlı bir duruma düşmemesi idiyse de gene de doğru bir tavırdı. bunun üzerine bütün paşa rakipleri sivil siyasetçilere dönüştüler.güçler farklı kurumlarda yoğunlaşmaya başladı. tabii bunların çoğu tek parti döneminde gerçekleştiği için çok bir şey farketmedi, ama çok partili sisteme geçtikten sonra bu ayırımların içleri dolmaya başladı.
en son olarak da 1961 anayasası ile anayasa mahkemesi kuruldu. tabii ki türkiyede her zaman olduğu gibi bu da evrensel demokrasinin gerekleri çerçevesinde değil siyasi amaçlarla kuruldu, menderesi asan güdümlü mahkeme, rejime bekçilik etmek üzere anayasa mahkemesi olarak isim değiştirdi. aynı anayasada hükümetin elini zayıflatmak için kuvvetler ayırımı adı altında üniversiteler de tamamen özerkleştirildi ve hükümetten bağımsızlaştırıldı, hükümetlerin parlamentolar aracılığıyla çok güçlü olabildikleri farkedilince parlamento da kuvvetler ayırımı gereği meclis ve senato olarak ikiye bölündü. senatoda darbeciler ve bir sürü başka seçilmemiş doğal senatör de vardı, senatodan amaç halkın meclisini avam kamarası durumuna düşürmek ve onun karşısına lordlar kamarası benzeri bir yapı ile çıkmaktı. 1. meclisteki kuvvetler birliği böylece maksimum entropiyle dibine kadar dağıldı. bu dip noktasından sonra tekrar kuvvetler birliğine doğru çıkış başladı, çünkü dağılma sonrasında ülkede artık sivil hükümetlerin muktedir olamaması gibi bir sorun çıktı, üniversiteler ayaklandı, polisler bile kendi sendikaları aracılığıyla grev yapabildi, anayasa mahkemesi keyfi kararlar vermeye başladı, meclis bölünmüşlükten kanun çıkaramaz hale düştü, defalarca turlar yapılmasına rağmen cumhurbaşkanı bile seçilemedi, ve sonunda ülke karıştı, hükümetler çaresiz kaldı ve anarşi başladı. bunun üzerine ordu darbe yapıp iktidara el koydu ve süreci tersine çevirdi. cunta ilk iş üniversite özerkliğini sona erdirdi ve onları yök aracılığıyla hükümete bağladı. memurların, polislerin sendikal haklarını kaldırdı, anayasa mahkemesinin yetkilerini kanunlarla kısıtladı ve cumhuriyet senatosunu da kapatarak tekrar tek tbmm sistemine döndürdü. yetkileri tekrar hükümette ve idarede topladı. tabii ki gene evrensel demokrasi doğrultusunda değil, idarede zaten kendileri olduğu için.
onlar bizi kuvvetler ayırımı laboratuarı olarak kullanırken biz de birbirimizi öldürdük, ve aç kaldık.
- güçler ayrılığı ilkesi yasama, yürütme ve yargı kurumlarının, devletin farklı organlarında bulundurularak iktidarın tek elde toplanmasını engellemek ve bu üç kurumun birbirlerini denetleyebilmesini sağlamak anlamına gelir.
güçler ayrılığı ilkesiyle demokratik yollarla iktidara gelen kişilerin kendi diktatörlüklerini kurmaları engellenmeye çalışılmıştır. güçler ayrılığı ilkesideki karşılıklı denetimin önemi, özellikle ikinci dünya savaşı öncesi adolf hitler'in demokratik yollarla iktidara gelmesinden sonra artmıştır.
- ilk kez montesquieu tarafından ortaya atılmış ilkedir.devletin elinde bulundurduğu başlıca güçler olan yasama (bkz: legislation), yürütme (bkz: execution) ve yargı(bkz: adjudication) nın ayrı kurumlar tarafından idare edilmesi ve bu surette birbirleri üzerinde denetim sağlamaları, herhangi birinin suistimal edilmesine engel olunmasını amaçlar.monarşilerde görülmez,bilindiği üzre bir kralın/padişahın kontrolü altındadır bütün bu güçler.
parlementer sistemlerde birleşik güç (bkz: unified power) görülür; ki burada da güçler ayrılığı olmadığı gibi, parlemento güç kaynağı kavramlardan en az ikisini denetim altında tutar.
başkanlık sisteminde (bkz: presidential system) tam manasıyla güçler ayrılığını görmek mümkündür.başkan yürütme (execution) yetkisini elinde tutar,veto hakkı vardır. senato yasama ve mahkemeler de yargı yetkilerinin sorumluluğunu üstlenirler.
bu sistemin avantajlarının yanısıra çeşitli riskleri de vardır; yürütme yetkisini elinde tutan kişinin veto hakkı sayesinde sistemin işleyişini bloke etmesi ve sistemin diktatörce bir hale getirmesi de olasılık dahilindedir.bu yüzden zaten bu üç gücü elinde tutan kurumların birbirleri üzerinde kontrol mekanizması gibi çalışabilmesi,sistemin sağlıklı biçimde ve amacından sapmadan çalışabilmesi için oldukça önemlidir.
(bkz: separation of powers)
(bkz: montesquieu)
- (bkz: kuvvetler karmaşası)
- güçler ayrılığı ilkesi. yani yasama, yürütme ve yargı organlarının devletin iktidarının tekelinde bulundurmasını engellemek adına getirilen, demokrasinin temelinde oturan bir kavram. olmazsa olmazı diyorlar kitaplarda. klasik demokrasiler ve orta çağ demokrasileri ile karşılaştırılır her zaman ve farklı yorumlarla desteklenir.
gece gece aklımın kenarına düştü; ulan biz bu demokrasilerin hangi tarafındayız? sosyal demokrasiye sahip olmadığımız kesin; ucundan liberal demokrasi nidaları atılmakta; hani klasik demokrasi değil deriz (tabi kadınların oy verebilmesi ve kölelik olmaması (!) destekleyici); orta çağ demokrasisinden de bir şekilde götüm götüm uzaklaşırız.
internete bakıyordum haberlere; milliyet'te bir haber gözüme çarptı. yarsav başkanı'na bakanlıktan ihraç istemi dikkatimi çekti. baktım; soruşturma açılmış; soruşturma açılıp açılmayacağına karar verecek olan bilindiği üzere -''güçler ayrılığı ilkesine dikkatinizi çekerim''- adalet bakanı. ki kendisinin de yarsav başkanı'ndan haz etmediğini bilmem söylememe gerek var mı?..
bu ülkede demokrasi var ama kategoriyi bir türlü bulamadım. oturmuyor anasını satayım hiçbir kavramıma. darbelerle büyüdük; demokrasi diye kıçımızı yırttık; gene olmadı. demokrasiyi ülkenin yapı taşı yapan mustafa kemal'i tartıştık; diktatördü dedik; ama gene demokrasiyi bir yere koyamadık. ki bunu yapanlar da demokrasi için yaptıklarını söylüyorlardı. olmayan demokrasi için. neyse sözlük; gece gece sıçtım beynine, ben kaçar.öpt,kib,bye.
- ayrı olmak eşit olmak anlamına gelmez (bkz: yasama)
- 102 emekli-muvazzaf komutanın askeri şura dan hemen önce tutuklanmasıyla ilgili olarak pek bir mevcudiyetinin kaldığını söyleyemeceğim ilkedir.
- piç olmuştur, ama demokrasimiz fersah fersah ilerlemiştir, yersen ki göründüğü kadarıyla halkımız yemiştir.
- sanılanın aksine 12 eylül 2010 referandumu ile ortadan kalkmamıştır. buradan hala türkiye'de kuvvetler ayrılığı olduğu sonucuna varılmasın, aksine türkiye'de zaten hiç bir zaman kuvvetler ayrılığı olmamıştır ki. modern demokrasilerde erkler ayrılığı "yasama, yürütme ve yargı" nın birbirinden bağımsız olmasının yanında medyanın da bunlardan bağımsız olmasını gerektirir. hatta kimi zaman buna sermaye de eklenir. türkiye'yi ise bir inceleyelim bakalım:
yasama ve yürütme ayrı mıdır diye sorarsak eğer? tabi ki hayır. meclisin çoğunluğunu elde eden parti astığım astık kestiğim kestik gezer bu ülkede. dp döneminde de yaşadık bunu, anap döneminde de. şu an da akp döneminde yaşıyoruz. ama hiç kimse akp kadar ileri gidememişti bunu ortaya koymada. dp ve anap yalnızca halkın temsil ettiklerini söylüyorlardı, akp ise halkın iradesinin diğer temsilcilerini yok sayıyor! kılıçdaroğlu'na "biz sana o mecliste nefes bile aldırmayız" söyleminden başka sonuç çıkarmak mümkün değil.
şimdi efendim, halkın iradesi ama, napalım ki yani, adamlar meclisin 3te ikisini almışlar napalım yani dediğinizi duyar gibiyim. bakalım şu meclise, yüzde 47 oy alan parti eğer meclisin yüzde 70 ine sahipse, bir sorun vardır burada. aynı şekilde bdp de yüzde 7 oy ile (bağımsızlardan) 19 milletvekili çıkarabiliyorsa bir sorun vardır burada.
yasama halkın iradesini temsil ederken, yürütme de halkın "en önemli tercihi"dir. ama o kadar, ne tek tercih, ne de kral. böyle bir seçim sistemi ise 2 mecliste bir yürütmeyi yasamanın üstüne koyacaktır, yasamayı etkisiz hale getirecektir.
gelelim medya ve yürütme ilişkisine. girmeye bile gerek yok aslında, medyanın nasıl hükümete çalıştığını görmeyen yoktur tahminimce. bu da bir zorunluluktur tabi ki. hükümetin medya üzerinde baskı kurması çok kolaydır çünkü ama aslolan "baskı yemekten korkmak" değil, pastadan bir dilim kapabilmektir. bu yüzden türkiye'de neredeyse her hükümet değişiminde medya onun yanında taraf almıştır, almayanlar cezayı yemiş, alanlar cebini doldurmuştur.
şimdi bir de sermaye yürütme ilişkisini inceleyelim. bunu yalnızca türkiye'de işlemek de pek doğru değil aslında, tüm dünyada sermaye=yürütme gibi bir durum vardır. iktidara gelebilmek için paraya ihtiyaç duyulan bir demokrasi sisteminden bahsediyoruz. ya paranız vardır iktidardaysanız, ve kendinize çalışırsınız; ya da parası olanlara sözler verip para bulur iktidara gelir, onlara çalışırsınız. tüm dünyada sistem budur, bu yüzden ülkenin yönetimindeki en önemli iki kuvvetten biri olan sermaye ve yürütmenin birbirinden bağımsız olduğunu iddia etmek ahmaklık olur.
sermaye medya ilişkisi ise yine incelemenin bile boş olduğu bir ilişki medya zaten sermayenin elinde olduğu için.
geriye de yargı yürütme ilişkisi kaldı. bu referanduma kadar pek yürütmeye bağlı gibi görünmüyordu yargı erki. yani kararların çok "siyasi ve ideolojik" verildiği çok açıktı ama bu her yön için geçerliydi. kimi yargıçlar ve kurumlar hükümet için çalışırken, kimileri de inadını hükümet aleyhine çalışıyordu. ikisinde de bir absürtlük vardı ki 12 eylül referandumu sonrası gelen yeni anayasa artık bunu bir istikrara bağladı. ben bunu eşitlik (!) açısından çok olumlu buluyorum, çünkü artık hepsi hükümet lehine karar verecekler ve çok daha oturmuş (!) bir yargı sistemine sahip olacağız. öyle bir hükümet lehine, bir hükümet aleyhine adil olmayan karar yerine hep hükümet lehine adil olmayan kararlar vermek çok daha güzel, en azından "taraf mı yoksa bertaraf mı" olacağınıza daha kolay karar verirsiniz.
sonuç olarak, 12 eylül referandumu sonrasında erkler ayrılığının ortadan kalktığını iddia etmek büyük bir ahmaklık olacaktır, yalnızca birbirinden ayrı kalan son iki erkin de birleştiği söylenebilir, bu da bu saatten sonra pek birşey ifade etmez. devenin "nerem doğru ki" özlü sözünü hatırlatır sadece, o kadar.
- teoride yasama, yürütme, yargı ayırımını ifade etmektedir.
ama gel gelelim pratikte yasama ile yürütme ayrı olmuyor ülkemizde (ve diğer pek çok demokrasilerde). mecliste (yasama), çoğunluğu elde edenlerin içinden hükümet (yürütme) çıktığı için, yasama yürütme ayrımının uygulanabilirliği tartışılır. önemli olan yargı erkini bu iki (aslında tek, yasama=yürütme) erkten ayrı tutmamız lazım. ama ülkemizde bu da pratikte mümkün olmamaktadır. şimdi uzun uzun yargının, yürütmenin etkisine nasıl girdiğini anlatmayacağım, ama mevcut ve ilerdeki durum yürütmeye bağlı yargı erkini gösteriyor.
günümüzde yürütmenin diğer erklere üstün olduğu söylenebilir. mevcut şartlar da bunu gerektirmektedir. çünkü küreselleşen dünyada, karmaşıklaşan insan ilişkilerinde doğru, hızlı kararlar alıp uygulamak gerekmektedir. uluslararası alanda ülkenin en iyi şekilde temsil edilmesi ve diğer ülkelerle ilişkilerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. bunlar ise ancak güçlü yürütme organlarıyla mümkündür. önemli olan ülkede sağlam, herkese işleyen hukukunuzun olması ve herkesin yaptığı işlemlerden sorumlu tutulabilmesinin önünün açılması gerekmektedir. çünkü bir yerde yetki varsa, sorumluluk da oradadır.
- demoktatik bir sistemin olmazsa olmazıymış. fakat; bir sistemdeki bütün kuvvetler tek bir nokta tarafından seçiliyorsa, bu sistemde kuvvetler ayrımı nasıl olur.
yani halk yürütme organı seçiyor. bu organ ayrıca yasama organı işlevini de görüyor. hükümetin istediği yasaları çıkıyor, istemedikleri çıkmıyor. her iki sistemde yargıya kendi istediği adamları koyabiliyor. sonra demokrasi için kuvvet ayrılıgı istiyoruz. çok saçma olmuş.
bir kitabta "bir sistemde kuvvetler ayrılığı olması için; kuvvetlerin farklı kitleler tarafından seçilmesi gerekir" gibi bir şey yazıyordu. bence de böyle olmalı.
not: bu işlere kafam basmıyor da olabilir...
- gerçekleşmesi mümkün olamaz. yargı siyasetten bağımsız olamaz, yasama-yürütme zaten iç içe geçmiş, nasıl kesin noktalarıyla ayıracaksın ki bu üçünü?
üç kuvvet bir arada yaşamaz, biri birini yok etmeye başlar fırsatı bulduğunda, burası türkiye diye boşuna demiyoruz.
- temel olarak iki türlüsü vardır:
türkiye'de parlamenter sistem ve kuvvetlerin yumuşak ayrılığı söz konusudur.
kuvvetlerin sert bir şekilde ayrılması da başkanlık sisteminde olur.
kuvvetler ayrılığındaki asıl amaç; yasama, yürütme ve yargının birbirini denetleyebilmesi, kontrol edebilmesi yani birbirlerinin keyfi davranışlarını önlemesidir. frenler ve dengeler sistemi de denir bu açıdan.
peki türkiye'de kuvvetler ayrılığı var mıdır? varsa bu amaca ne derece hizmet eder?
görünüşte vardır. anayasada ve uygulamada evet vardır.
pratikte sonuçlarına kısaca değinmek gerekirse,
iktidar partisinin yürütmedeki hakimiyetinin yanı sıra, yasamadaki ezici çoğunluğu da bu iki erkin işbirliği yapmasını sağlıyor. tamam peki bu "yumuşak" ayrılığın bir sonucudur diyecek olursak ve sadece en basit, temel ayrım olan "yargı bağımsızlığı" nı ele alacak olursak demokrasi açısından yüzümüz gülecek mi?
elbette hayır. türkiye koşullarında hayır. bir de yasamanın yargıyı parmağında oynatması var ki evlere şenlik. mit müsteşarı yargılanmasın diye hoop diye yasa çıkarmak ve uygulamaya koymak.. kişisel bir olayı bütün hukuka maletmek ve bunu kalıbına uydurmak işte.
zaten iktidar partisinin en büyük yeteneği, hatta başarısının sırrı "kalıbına uydurmak". adamlar işini biliyor kardeşim. bize de öylece izlemek düşüyor.
- modern devlet yapılarında basın dahil etmeden düşünülemeyecek ilke. kuvvetler ayrılığı ilkesi yüz sene önceki gibi yalnızca yasama yürütme ve yarginin ayriligi degil, aybi zamanda basinin da bu ucunden bagimsiz olmasidir. hatts osyal demokrat bakis acisi buna kismen sermayeyi de dahil eder.
turkiye'de ise bu 5 temel kuvvet ya bir arada olma cabasindadir ya da birbirini alt etme. dolayisiyla varligindan soz etmek mumkun degildir.
- her ne kadar teoride olsa da uygulamada olmayan bir ilkedir. zira yasamanın içinden çıkmış olan bir yürütmenin yasamadan bağımsız olması düşünülemez. kuvvetler ayrılığı ilkesini ilk defa duyan birisine "kabine ile, hükümet partisinin meclisteki grubunun birbirinden bağımsız." olduğunu söyleseniz size sadece güler.
iş yargıya gelince iyice işler karışıyor zaten. yürütme erkinin değil de, yasama erkinin yargıdan bağımsız olduğunu söylemek ahmaklıktır.
derler ki; işte o yüzden, demokrasi elimizdeki kötü yönetim biçimlerinin arasında en iyisidir.
- turkiye'de kesinlikle yoktur, akp'den önce de yoktu.
turkiye'de en başından beri yürütme üyeleri yasama içerisinden seçildiği için asla olmadı. yeni gelen yasayla hsyk'nın içine de giren adalet bakanıyla hiç kalmadı.
bir adalet bakanı düşünün ki hem yürütmede hem yasamada hem de yargıda.
adalet bakanını kim seçiyor, başbakan.
cumhurbaşkanını kim seçiyor, başbakan.
milletvekillerini kim seçiyor, başbakan.
başbakan kim, parti genel başkanı.
turkiye'de genel başkan diktatörlüğü vardır.
aslında biz kendimize bir başbakan değil, bir kral seçiyoruz. ondan sonra da haddini aştın diye ağlıyoruz.
turkiye'de 1994'ten beri kuvvetler ayrılığını en güçlü şekilde olmazsa olmaz olarak savunan tek parti liberal demokrat parti'dir.
kuvvetler ayrılığı olmadan demokrasi olmaz.
- demokrasiyle olan ilişkisini bir miktar sorgulamak gerekir. o nedenle farklı dönemleri anlatan birkaç bilgi vereceğim.
ekim devrimi'nden üç hafta sonra sovyet meclisleri kararname çıkarmaya başladılar. çıkarılan ilk kararnamelerden biri çok iyi hukuki eğitim almış olan, bizzat kraliyet tarafından seçilen hukukçular tasfiye edildi. bunu takip eden başka bir kararnamede hukukçuların sovyet meclislerince seçileceği, gerekli koşulları sağlıyorlarsa eski çarlık hukukçularının da seçilebileceği belirtildi. bu 'demokrasinin olmazsa olmazı' denilen kuvvetler ayrılığına aykırı değilse nedir? ama bu, kuvvetler ayrılığından vazgeçmenin son adımı değildi. 1919 ortalarında sovyetler'in aldığı bir diğer karar ile savcılık makamıyla barolar birleştirildi, avukatların bir küçük burjuva olarak serbest meslek icra etmeleri yasaklandı ve savcılar gibi kamu için çalışmaya başladılar.
kuvvetler ayrılığı fikri ilk olarak 1700'lerin ortalarında montesquieu tarafından ortaya atılmıştır. genel kanı fransız devrimi ile ortaya çıktığı görüşüyse de bu hatalı bir görüştür. amca tarafından soylu olan montesquieu, bu sebeple baron ünvanına sahiptir ve baronluk ünvanının geçerli olduğu toprakların baş yargıcıdır. aynı zamanda "halkların kardeşliği" fikrinin savunucusudur. fakat bir istisna ile: "afrikalılar pek insan sayılmadığı için onlar kardeşliğe dahil değildir." kuvvetler ayrılığı fikrini türetmesinin nedeni kralın sahip olduğu gücü dengelemektir. dayanak noktası olarak da roma'dan oldukça etkilenmiştir. roma'da cumhuriyet mevcut iken de, cumhuriyetin sona ermesinin ardından imparatorluğun ilan edilmesinde de senato/imparatorun yargıya karışma gibi bir yetkisi söz konusu değildi. pleb-patrisyen (sınıf) çatışmasının had safhada olduğu, köleliğin olduğu roma toplumunda uygulamada olan kuvvetler ayrılığı ilkesi, bu ilkenin esasında demokratik bir toplumun gereği olmadığının kanıtıdır. zira köleliğin söz konusu olduğu bir yerde demokrasinin varlığından söz edemeyiz.
günümüz toplumlarında meclisler, genelde seçilmiş insanlardan oluşur. yargı ise atanmış insanların makamıdır. meclislerin demokratik yeterliliği sorgulanır fakat yargı kurumundan daha demokratik olduğu neredeyse kesindir. bu durumda seçilmişlerin hareket alanı ne kadar genişletilirse, demokrasinin sınırları da o denli genişler. kuvvetler ayrılığı gibi burjuvatik bir görüşün aksine, bir sosyalistin temel amacı, verilen oyların, yasama-yürütme-yargı üçlüsünde etkisinin artmasını sağlamaktır. sonuç olarak sınıflı bir toplumun, ezen-ezilen ilişkisinin gereği ortaya çıkan hukuk, sınıfsız toplumda yok olacaktır. bolşevik hukukçularının da belirttiği gibi "ihtiyacımız olan daha az hukukçu, daha fazla komünisttir." bu hukuk'a ihtiyacın olmadığı anlamına gelmesin yalnız. bir yandan sınıflı toplumda "herkese eşit mesafede bir hukuk sistemi" talep etmemiz gerekirken, diğer yandan siyaset kurumunun etkinliğini arttırmak zorundayız.
dip not: sovyetler, özellikle petrograd sovyeti insanlık tarihinin en demokratik organlarındandır.