Vajina Mantarı Tedavisi
Vajina mantarı nasıl geçer? Vajina mantarı için uygulanabilecek tedavi yöntemleri, mantar enfeksiyonun karmaşık olmamasına ya da olmasına bağlı olarak değişmektedir. (1)
Karmaşık Olmayan Vajina Mantarı Enfeksiyonu
Aşağıda sıralanmış olan tedavi yöntemleri sonrasında mantar enfeksiyonu temizlenmese ya da 2 ay sonra tekrar ederse, bir doktora başvurulmasında fayda vardır. Hafif ve orta seviyede belirtilere yol açan vajina mantarı enfeksiyonlarını tedavi etmek için reçete edilebilecek bazı ilaçlar şunlardır: (2)
- Kısa Süreli Antifungal Tedavi
Vajina mantarını kısa sürede tedavi etmeyi sağlayan temel tedavi yöntemi antifungal ilaçlar kullanmaktır. Antifungal ilaçları krem, merhem, tablet ve fitil olarak temin etmek mümkündür. Bu ilaçlar genellikle, üç veya yedi günlük bir süre boyunca uygulanmaktadır. Sonucunda da enfeksiyon tamamen temizlenmektedir.
Sıklıkla kullanılan bazı antifungal ilaçlar arasında ise butokonazol, klotrimazol, mikonazol ve terkonazol bulunmaktadır. Bazıları doktor tarafından reçete edilmektedir, bazıları ise reçetesiz kullanılabilmektedir.
Cilde uygulandığında hafif bir yanma ya da tahriş meydana gelebilmektedir.
Hormonal değişiklikler nedeniyle tetikleniyorsa, alternatif bir doğum kontrol formu kullanmanız gerekebilmektedir. (3)
- Tek Doz Antifungal Tedavi
Bazı durumlarda, doktor tarafından tek doz ilaçlar reçete edilebilmektedir. Ağız yoluyla alınan ve antifungal ilaç olan flukonazol, şiddetli vajina mantarı enfeksiyonu belirtilerini kontrol altına almak için üç gün arayla iki doz verilmektedir. (4)
Karmaşık Vajina Mantarı Enfeksiyonu
Daha karmaşık olan vajina mantarı enfeksiyonunu tedavi etmek uygulanabilecek bazı tedavi yöntemleri şöyle sıralanmaktadır:
- Uzun Süreli Tedavi
Uzun süreli vajina mantarı tedavisi için azol grup antifungal ilaçlar reçete edilebilmektedir. 7 ile 14 gün boyunca kullanılan bu ilaçlar, etkili bir şekilde mantar enfeksiyonunu temizleyebilmektedir. Krem, merhem, tablet ve fitil formlarında bulunmaktadır.
- Multidoz İlaç Tedavisi
Ağız yoluyla alınacak şekilde iki ya da üç doz flukonazol antifungal ilaç reçete edebilmektedir. Bu, hamile kadınlar için önerilmeyen bir tedavi yöntemidir.
- Bakım Tedavisi
Sürekli tekrarlayan vajina mantarı enfeksiyonu durumunda, mantarın aşırı büyümesini engellemek ve gelecekte oluşmasını önlemek için rutin ilaç tedavisi reçete edilebilmektedir. Bakım tedavisi olarak adlandırılan bu süreç, mantar enfeksiyonu temizlendikten sonra başlamaktadır.
Sonrasında uygulanan tedavi yöntemi, 6 ay boyunca haftada bir kez oral flukonazol almayı içerebilmektedir. Bazen oral tedavi yerine haftada bir kez kullanılan vajinal fitil olarak klotrimazol reçete edebilmektedir. (5)
Not: Vajina mantarı cinsel yolla yayılabilmektedir. Bu nedenle, partnerinizin de tedavi edilmesi gerekebilmektedir. Çoğu zaman buna ihtiyaç duyulmasa da, mantar enfeksiyonlarınız sürekli tekrarlıyorsa, doktorunuz partneriniz de genital mantar enfeksiyonu (balanitit) belirtilerini tedavi etmek için veya cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanılabilmesi için eşinizi tedavi etmeyi önerebilmektedir. (6)
Evde Tedavi Yöntemleri
Mantar enfeksiyonlarını tedavi etmek için bazı evde tedavi yöntemlerinden yardım alınabilmektedir. Bununla birlikte, bunların etkinliği tıbben onaylanmamıştır.
- Borik Asit
Doktor tarafından reçete edilen borik asit, azol ilaçlarına dirençli olan Candida ve daha az görülen kronik Candidaların tedavisine yardımcı olması için kullanılabilmektedir. 2 hafta boyunca kullanılan borik asit fitili, günde 2 kez uygulanmaktadır. Cildi tahriş etme riski bulunduğu gibi, yutulması durumunda (özellikle çocuklar) ölümcül olabilmektedir. (7)
- Yoğurt
Yoğurt yemenin ve topikal olarak uygulamanın vajina mantarını rahatlattığı düşünülmektedir.
Not: Herhangi bir alternatif tedaviye başlamadan önce, artıları ve eksileri tartışmak için mutlaka bir doktora danışmalısınız.
Vajina Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?
Vajina mantarı tanısı ve tedavisi için jinekoloji (kadın hastalıkları ve doğum uzmanlığı) bölümüne başvurulabilmektedir. (8)
Vajina Mantarını Önleme Yöntemleri
- Vajina bölgesini aşırı ve tahriş edici şekilde temizlemekten kaçının. Bu, mantar enfeksiyonlarını kontrol altında tutmaya yardımcı olan bakterilerin de ölmesine neden olabilmektedir.
- İntim deodorantlarını kullanmaktan kaçının.
- Kokulu tamponlar ya da pedler kullanmayı tercih etmeyin.
- Tamponları ve pedleri sık sık değiştirin.
- Islak giysileri, özellikle banyo kıyafetlerini, mümkün olan en kısa zamanda değiştirin.
- Su bazlı cinsel kayganlaştırıcılar kullanın.
- Diyabetiniz varsa, kan şekeri seviyesini olabildiğince dengede tutmaya çalışın.
- Mantar enfeksiyonu belirtileri diğer sağlık sorunlarıyla karıştırabilmektedir. Bu nedenle, mutlaka bir doktor muayenesine başvurulmasında fayda vardır. (9)
Vajina Mantarı Nedir?
Pek çok kadın hayatları boyunca bir kez ya da daha fazla vajina mantarı problemi yaşamaktadır. Genellikle yanma, kaşıntı ve beyaz akıntı gibi rahatsız edici belirtilerle sonuçlanan vajinal mantar enfeksiyonu vajinayı, vulvayı ve çevresindeki alanı etkilemektedir. (10)
Vajina Mantarı Belirtileri
Vajina mantarı nasıl anlaşılır? Vajina mantarı başlangıcında görülen en yaygın belirtiler şunlardır:
- Yoğun vajinal veya vulvar kaşıntı
- Kalın ve kokusuz akıntı (süzme peynirine benzeyebilmektedir)
Daha az görülen diğer belirtiler ise şöyle sıralanmaktadır:
- Vajina ağrısı
- Vulvar döküntüsü
- İdrar yaparken yanma
- Cinsel ilişki sırasında ağrı (11)
Vajina Mantarı Nedenleri
Kadınların dörtte üçü hayatlarında en az bir kez vajina mantarına maruz kalmaktadır. Mantar enfeksiyonları, bir veya daha fazla mantar türünün neden olduğu deri enfeksiyonlarıdır. Çoğu zaman, çeşitli Candida türleri, özellikle de, Candida albicans neden olmaktadır. (12)