Gözyaşı Nedir?
Gözyaşı bezlerinin salgıladığı sıvı. Göz çukuru içinde yerleşmiş olan gözyaşı aygıtı üç bölümden oluşur.
Salgılama Aygıtı
Salkım biçiminde bir bez olan gözyaşı bezinin iki bölümü vardır: Asıl gözyaşı bezi (gözçukurunun alt, üst ve dış çeperi düzeyindeki alın kemiğinin bir çukurcuğu içinde yer alır); ek gözyaşı bezi, üst gözkapağının içinde bulunur.
Sulama Aygıtı
Mukozanın sümükse! zar denilen bir çıkmazından oluşur ve bezden çıkan salgıyı alır.
Akıtma Aygıtı
Gözyaşı etçiğiyle ayrılan iki gözyaşı kanalına gözyaşlarını döken iki küçük çıkış deliğinden (gözyaşı noktaları) oluşur. Bu kanallar, burun kanalı aracılığıyla burun boşluğuyla bağlantı kuran bir gözyaşı kesesine açılır. Burun kanalı, gözyaşlarının atılmasını sağlar. Gözyaşları durudur. Büyük oranda, erimiş halde sodyum ve potasyum klorür iyonları, glikoz ve proteinler içeren sudan oluşur; lizozim gibi bazı proteinler mikrop öldürücü bir rol oynayabilirler. Gözyaşlarının pH’sı kan plazmasınınkine yakındır. Normal salgı miktarı saatte 5 mm3’tür.
Gözyaşlarının saydam tabaka ve sümüksel zar koruyucu görevleri de vardır; gözkapaklarını kaydırmaya yararlar; gözyuvarı üstünde ince bir sıvı tabakası oluştururlar; yabancı cisimleri atarlar. Gözyaşlarının salgısı, üçüz sinirin dalı olan gözyaşı siniriyle yüz siniri ve sempatik sinir sistemine bağlıdır. Bu salgı sümüksel zarı tahriş eden fiziksel, kimyasal ya da mekanik etkenlerle uyarılır; Soğuk; tahriş edici gaz ya da buhar; sümüksel zar iltihabı. Göz yaşarmasının sinirsel bir nedeni de olabilir; şiddetli bir heyecan (korku, ağrı, üzüntü, neşe, delicesine gülme) etkisiyle gözyaşı salgısı birdenbire artabilir. O zaman, ağlamaya sıklıkla iç çekme ya da hıçkırma gibi kasılmalı belirtiler de eklenir.
1- gözyaşı bezi (gözçukuru parçası)
2- gözyaşı bezi (gözkapağı parçası)
3- gözyaşı bezlerinin boşaltıcı kanalları
4- gözün iç açısı (etçik)
5- üst gözyaşı kanalı
6- alt gözyaşı kanalı
7- birleşme kanalı
8- gözyaşı kesesi
9- gözyaşı-burun kanalı
10- alt boynuzcuk
11- burun boşlukları