Beyinde su toplanması, beyin dokusunun çevresinde yer alan ventriküller adı verilen boşluklarda beyin omurilik sıvısı (BOS) birikmesi durumunu ifade eder. Bu durum, normalde beyin omurilik sıvısının üretimi, dolaşımı ve emilimi arasındaki denge bozulduğunda ortaya çıkar.
Beyin omurilik sıvısı, beyin ve omuriliği çevreleyen zarlar arasındaki boşluklarda bulunan bir sıvıdır. Bu sıvı, beyin ve omurilik dokusunu destekler, korur ve besler. Normalde, beyin omurilik sıvısı beyin ventriküllerinde üretilir, beyin omurilik sıvısı dolaşım sistemi (beyin-omurilik sıvısı yolakları) aracılığıyla omurilik ve beyin zarlarına yayılır ve emilerek yeniden dolaşıma katılır.
Ancak bazı durumlarda bu dengede bir bozukluk oluşabilir ve beyinde su toplanması meydana gelir. Bunun nedenleri arasında şunlar yer alır:
- Hidrosefali: Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının normalden fazla bir birikimine işaret eder. Bu durum, beyin omurilik sıvısının üretimi, dolaşımı veya emiliminde bir engel olması sonucunda oluşabilir. Beyin ventriküllerinde veya beyin zarlarında tıkanma, daralma veya engel oluştuğunda hidrosefali gelişebilir.
- Beyin Tümörleri: Beyin tümörleri, beyin dokusunun anormal hücre büyümesine neden olabilir. Bu tümörler, beyin omurilik sıvısının normal akışını engelleyebilir ve hidrosefaliye yol açabilir.
- Beyin Enfeksiyonları: Beyin enfeksiyonları, beyin omurilik sıvısı dolaşımını etkileyebilir ve hidrosefali riskini artırabilir.
Beyinde su toplanmasının semptomları, biriken sıvının miktarına, hızına ve basınca bağlı olarak değişir. Semptomlar arasında baş ağrısı, bulantı, kusma, dengesizlik, görme sorunları, davranış değişiklikleri, hafıza ve konsantrasyon problemleri yer alabilir.
Tedavi, su birikiminin nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişir. Hidrosefali durumunda, beyinde biriken sıvının drene edilmesi için şant adı verilen bir cihaz yerleştirilebilir. Şant, fazla sıvının vücut dışına aktarılmasını sağlar. Diğer tedavi seçenekleri arasında tıkanıklığı gidermek için cerrahi müdahale, beyin tümörünün çıkarılması veya enfeksiyonun tedavisi yer alabilir.
Erken teşhis ve uygun tedavi, beyinde su toplanmasının ilerlemesini durdurabilir ve semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir. Düzenli takip, tedavinin etkinliğini izlemek ve gerekirse ayarlamalar yapmak için önemlidir.