Emeklilikte Yüksek Maaş Almanın Yolları Neler?
Çalışırken sigorta primleriniz ne kadar yüksek yatırılırsa o kadar yüksek maaş alınıyor ancak bazı kıstaslar maaşların düşmesine neden olabiliyor. İşte emeklilikte yüksek maaş almanın yolları...
Milyonlarca çalışan emekli olma hayali kuruyor. Emekli olmak isterken maaşlarının da iyi olmasını istiyorlar. Yıllar boyunca çalışmak prim gün sayısının fazla olması yüksek emekli maaşı almak için yeterli olmaz. Bugün asgari ücret ve biraz üzeri maaş alanlar istedikleri kadar uzun çalışsınlar emekli maaşları düşer. Önemli olan prime esas kazancın yüksek gösterilmesi. Peki emeklilikte yüksek maaş almanın yolu nedir? İşte tüm detaylar...
YÜKSEK EMEKLİ MAAŞI İÇİN SON 7 YIL ÖNEMLİ
Emekli maaşı bağlanırken, kişinin işçi mi, Bağ-Kurlu mu, memur mu; hangi statüde çalıştığına da bakılıyor. Burada kişinin son 7 yılda hangi statüde çalıştığı önemli. Son 7 yılda, yani 2 bin 520 gün, kişi hangi statüde çalışmışsa emekliliği de o statüye göre oluyor ve emekli aylığı da buna göre belirleniyor. 7 yılla da kasıt, son prim ödeme tarihinden önceki fiili hizmet yılı. Örneğin, son 7 yılda Bağ-Kurlu çalışılmışsa bu statüden emekli olunuyor.
Peki, son 7 yılda iki farklı statüde; hem Bağ-Kurlu hem de SSK'lı çalışılmışsa ne olacak? O zaman da son 3,5 yıl, bin 261 gün, hangi statüde iseniz, oradan emekli olacaksınız. Örneğin, son 7 yıl hem SSK'lı hem de Bağ-Kurlu olarak çalıştınız, ancak son 3,5 yıl SSK'lıydınız; emekliliğiniz SSK'dan olacak ve buna göre maaş bağlanacak. Ancak 1 Ekim 2018'den sonra ilk kez sigortalı olanlarda durum değişiyor. Bu tarihten sonra sigorta olanlar için son 7 yıl kuralı geçerli değil, tüm çalışma süresine bakılarak emekli olunuyor. Burada da en fazla hangi statüde çalışılıp, prim ödenmişse emeklilik şartları da o statü üzerinden oluyor. Bu da alınacak emekli maaşını, emeklilikte alınacak zamları ve ikramiyeleri etkiliyor.
KİMLERİN EMEKLİ MAAŞLARI DÜŞÜYOR?
Sosyal güvenlik kurumuna ne kadar yüksek ücret bildirilip, ne kadar yüksek prim ödenirse emekli aylığı da o oranda yüksek oluyor. Bugün asgari ücret ve asgari ücretin biraz üzerinde maaşla çalışanlar emekli olmayıp, yüksek maaş alabilmek için daha fazla çalıştıklarında; maalesef emekli maaşları düşer. Ne kadar düşer derseniz? Her ay 1-3 lira arasında azalır.
Neden düşer diye sorarsanız? Aylık bağlama oranları düştükçe emekli aylığı da düşer de ondan. Ancak asgari ücretin iki-üç katından fazla maaş alanlar emekli olmayıp, ne kadar uzun süre çalışırlarsa emekli maaşları da artar.
Örnekle anlatayım: 2 bin 520 lira ile 5 bin lira arasında maaş alanlar, emeklilik şartlarını yerine getirip de çalışmaya devam ederlerse, emekli aylıkları azalır. Ama bugün aylık 8 bin liranın üzerinden maaş bildirenler, emekli olmayıp, çalışmaya devam ederlerse emekli aylıkları da çalıştıkları süre kadar artar. Hele ki, tavandan sigorta bildirimi yapanlar (2019 için SSK tavanı 19 bin 188 lira) çalışmaya devam ederlerse aylık 20 liranın da üzerinde emekli aylıkları yükselir.
Sözün özü, eğer asgari ücret ve iki katı üzerinde aylık maaş alıyorsanız ve maaşınızı tavandan gösteremiyorsanız uzun süre çalışmanın faydası yok aksine zararı var. Ama yok yüksek maaş alıyorsanız ve sigorta bildirimini de tavandan yapıyorsanız emekliliğiniz gelse de çalışmaya devam edebilirsiniz.
YÜKSEK EMEKLİ MAAŞI ALMANIN ŞARTLARI NEDİR?
1- Sosyal güvenlik kurumuna prime esas kazancın yüksek bildirilmesi gerekiyor.
2- Mümkünse prime esas kazancınızı tavandan bildirin.
3- Ücreti yüksek olup da bordrosunda asgari ücretli ya da düşük gösterilenlerin emekli maaşı düşer.
4- Prim, ikramiye gibi ek ödemelerin prime esas kazanca eklenip, gösterilmesi gerekiyor.
5- Birden fazla yerde sigortalı çalışmak prime esas kazancı artıracağından emekli maaşına da olumlu katkı sağlar.
6- SSK'lı emekli olmak Bağ-Kurlu ya da tarım Bağ-Kurlu statüsünde emekli olmaktan daha avantajlı.
7- Emeklilik öncesi son 3,5 yıl önemli. Farklı sosyal güvenlik statülerinde çalışsanız da son 3,5 yılda tavandan kazanç bildirip, SSK'dan emekli olursanız maaşınız artar.
8- Kadınlar için doğum, erkekler için askerlik ve yurt dışı borçlanmaları sosyal güvenlik tavanı üzerinden yapılırsa emeklilik maaşına olumlu etki yapar.