Akne (sivilce) nedir?
Akne (sivilce), deride kıl folliküllerinin tabanında sebasöz bezlerde (yağ bezleri) iltihap bulunan kronik bir deri hastalığıdır.
Akne (sivilce) tipleri
En sık görülen akne tipi bazen akne vulgaris olarak bilinmekte olup herhangi bir yaşta ortaya çıkabilse de ergenlikte hemen her zaman görülür. Kimyasal akne derinin bazı kimyasal maddelere ve yağlara maruz kalması sonucunda ortaya çıkar. Bu, kimyasalların deriye temas ettikleri alanlarda akne gelişebilir. Kortikosteroid ilaçlar gibi bazı reçeteli ilaçlar da akne yapabilir.
Akne (sivilce) neden olur?
Akne yapıları, kıl folliküllerinin aşırı sebum (sebasöz bezler tarafından salgılanan yağlı madde) ile tıkanması sonucunda oluşmaktadır. Bakteriler follikül içinde çoğalırlar ve iltihap yaparlar. Ergenlikte, hem erkeklerde hem de kızlarda androjen hormonların (erkek cinsiyet hormonları) düzeylerinde artışlar dahil olmak üzere hormonal değişiklikler sebum üretimini uyarır. Akneye genetik bir yatkınlık ta neden olabilir.
Akne (sivilce) belirtileri
Akne, özellikle yüz, göğüsün ortası, omuzlar ve boyun çevresi olmak üzere sebasöz bezlerin yüksek yoğunlukta olduğu alanlarda gelişmektedir. En sık yapılar, milia (beyaz küçük kabarcıklar), komedon (siyah kabarcıklar), nodül (deri altında sert kabarıklar) ve kistlerdir (daha büyük, sıvı ile dolu şişlikler). Bazıları, özellikle kistik yapılar iyileştikten sonra skar bırakırlar ve bu, duygusal sıkıntılara yol açabilir.
Akne (sivilce) tedavisi
Aknenin kesin bir tedavisi olmasa da, etkilenmiş alanların hafif bir sabun ile günde en az iki kere yıkanması aknenin kontrol altında tutulmasına yardım edebilir. Benzoil peroksid veya azelaik asid gibi reçetesiz topikal ilaç tedavileri sıklıkla etkilidir. Orta düzeyde akneyi tedavi etmek için klindamisin gibi reçeteli topikal antibiyotik ilaçlar veya retinoik asid (bir vitamin A türevi) kullanılabilir.
Alternatif bir tedavi genellikle tetrasiklin ilaçlar ile ağızdan antibiyotik tedavisidir. Çok ciddi akne olgularında, hastanede gözetim altında izotretinoin verilebilir. Tüm olgularda ultraviole ışığa (doğal ya da yapay) maruz kalmak ta yarar sağlayabilir. Ancak deriyi yakmamak önemlidir. Akne zaman içinde yavaş yavaş iyileşir ve genellikle 20’li yaşlara doğru ortadan kalkar.