SEWU (Kendi Hesabına Çalışan Kadınlar Sendikası), Güney Afrika’da kendi hesabına çalışan kadınlar için yeni bir sendika. Geleneksel sendikalar kendi hesabına çalışan kadınların çıkarlarına hitap etmediği için yalnızca birkaç yıl önce başladı.
Geçtiğimiz yıllar, Güney Afrika’da işgücünün kadınlaşmasına tanıklık etti. Düşük ücretli, daha az güvenli işlerde ve enformel sektörde ağırlıklı olarak kadınlar çalışıyor. Enformel sektörde bile düşük gelirli, az beceri gerektiren işlere yığılmış durumdalar. Bunun bir dizi sebebi var: Kadınların kredi ve eğitim olanaklarına ulaşması zor, ikincil yasal statüye sahipler ve çocuk yetiştirmede daha büyük sorumlulukları var. Kadınlar daha çok ekonominin görünmez sektörlerinde; gündelik, parça başı, mevsimsel ve ev eksenli işlerde çalışıyorlar. Ekonominin bu sektörlerinde aşırı-sömürü söz konusu. İzole ve örgütsüz oldukları için işçilerin pazarlık edebilme gücü de zayıf.
Kwa-Zulu Natal’deki bir araştırma, kendi hesabına çalışan kadınların çoğunluğunun küçük dükkanlar işlettiğini göstermiş. Diğer faaliyetler arasında terzilik ve kuaförlük var.
Amacımız kendi hesabına çalışan kadınları desteklemek ve onlara yaptıkları işin tanınmasını sağlama konusunda yardımcı olmak. Bu nedenle, kadınların ilgili kimselere ve örgütlere kendi çıkarlarını ve kredi, çocuk bakımı, yasal sorunlar vb. gibi ihtiyaçlarını dayatabilmeleri için onlara liderlik ve lobi becerilerini geliştirecek eğitimler veriyoruz. Hukuki danışmanlık ve eğitim, kredi, sağlık ve danışma olanakları sunan diğer örgütlere ulaşma imkanı da sağlıyoruz.
Kwa-Zulu Natal’de yerleşik 1000 üyemiz var. Üyelerin yarıdan çoğunu sokak satıcıları oluşturuyor. Ayrıca ev eksenli çalışanlarımız da var. Ama bu, Avrupa’daki ev eksenli çalışanlar deneyiminden oldukça farklı. Önemli ayrımlardan biri kendi hesabına çalışmanın nasıl doğduğu. Kuzey’de kendi küçük ölçekli işlerine sahip olan kadınlar yatırımcı. Bu, genelde işlerine isteyerek başladıkları anlamına geliyor. Güney Afrika’da ise, kendi hesabına çalışma bir tercih değil zorunluluk. Kadınlar, kendi işlerini başlatmaktan başka bir seçeneğe sahip değiller ve bu gelir üretmenin tek yolu.
Üyeliği baz aldığımız için kasabaları sokak sokak dolaşarak kadınları örgütlüyoruz. Bu çok da kolay değil. İlk başlarda çok fazla dirençle karşılaştık, çünkü işportacılara ve kendi hesabına çalışanlara birçok vaatte bulunup kazık atan bir sürü örgüt olmuş. Ancak bu direnci aşmamız gereken bir zorluk olarak gördük. Bu durum hevesimizi kırmadı. Ev işçileriyle temasa geçmek ise, sokak satıcılarından bile zor. Onlara ancak sokak satıcısı üyelerimiz üzerinden ulaşabiliyoruz.
Kazanımlar:
Kent Konseyi ve yerel makamlar ile bağlantı sağladık. Bizi pazarlığa oturulacak bir taraf olarak tanıyorlar. Kent Konseyi, sokak satıcıları için çocuk bakım merkezi kurmayı kabul etmiş durumda. Sokak satıcılarına artık sokakta uyumak zorunda kalmamaları için uyuyacak bir yer sağladık.
Hükümet tarafından tanındık. Hükümetin halka kulak vermeye hazır olduğu bir süreçte kurulduğumuz için şanslıyız.
STK’larla ve diğer sendikalarla iyi ilişkiler kurduk. Bize sempatiyle yaklaşıyor ve işbirliği yapıyorlar. Cosatu gibi sendikalar bile fonları arttırma konusundaki yardımlarımızı destekliyor.
SEWU’nun amaçları:
· Çalıştıkları iş, iş olarak tanınmayan kadınlar arasında birlik sağlamak
· Kadınların, Kent Konseyi, polis, küçük taşeronlar ve aracı erkekler, sivil ve siyasi örgütlerle kendi temsilcileri üzerinden doğrudan pazarlık yapabilmesi için onların pazarlık becerilerini geliştirmek
· Kadınlara hukuki danışma sağlamak
· Kadınlara çocuk bakımı, kredi, gebelik, hastalık veya engellilik gibi sorunlarını çözmelerinde yardım etmek
· Gereksinimlerine yanıt üretmeyen yasalar söz konusu olduğunda bunları değiştirmek için örgütlenmelerini sağlayacak şekilde kadınların lobi faaliyetleri geliştirmelerini sağlamak
· Formel sektör dışında çalışan kadınların liderlik becerilerini geliştirmek
· Kadınlara, beceri eğitimi, kredi ve borç olanakları, yasal yardım, sağlık yardımı ve danışmanlık gibi hizmetler sunan diğer örgütlere ulaşım imkanı sağlamak.