Plasenta hamilelik sırasında çok önemli bir rol oynar. Ne yaptığını, plasentayı etkileyebilecek sorunları ve plasentanın nasıl dışarı atıldığını öğrenin.
Hamileyseniz, plasentanın ne yaptığını ve onu hangi faktörlerin etkileyebileceğini merak edebilirsiniz. Anne ve bebeği birleştiren bu önemli organ hakkındaki gerçekleri öğrenin.
Plasenta nedir?
Plasenta, hamilelik sırasında rahminizde gelişen bir organdır. Bu yapı, büyüyen bebeğinize oksijen ve besin sağlar ve atık ürünleri bebeğinizin kanından uzaklaştırır. Plasenta rahminizin duvarına yapışır ve bebeğinizin göbek kordonu ondan çıkar. Organ genellikle rahmin üstüne, yanına, önüne veya arkasına tutturulur. Nadir durumlarda, plasenta uterusun alt bölgesine yapışabilir. Bu olduğunda, buna düşük yatan plasenta (plasenta previa) denir.
Plasenta sağlığını ne etkiler?
Hamilelik sırasında plasentanın sağlığını çeşitli faktörler etkileyebilir, bazıları sizin kontrolünüzdedir ve bazıları etkilemez. Örneğin:
- Anne yaşı: Bazı plasental problemler, özellikle 40 yaşından sonra yaşlı kadınlarda daha yaygındır.
- Doğumdan önce suyunuzda sızıntı: Hamilelik sırasında bebeğiniz, amniyotik kese adı verilen sıvı dolu bir zarla çevrelenir ve yastıklanır. Kese doğum başlamadan önce sızarsa veya kırılırsa, buna ayrıca sizin suyunuzun kırılması da denir, bazı plasental problemlerin riski artar.
- Yüksek tansiyon: Yüksek tansiyon plasentanızı etkileyebilir.
- İkiz veya diğer çoğul gebelik: Birden fazla bebeğe hamileyseniz, bazı plasental problemler için yüksek risk altında olabilirsiniz.
- Kan pıhtılaşma bozuklukları: Kanınızın pıhtılaşma kabiliyetini bozan veya pıhtılaşma olasılığını artıran herhangi bir durum, belirli plasental problemlerin riskini artırır.
- Geçirilen rahim ameliyatı: Rahiminizde daha önce sezaryen veya miyomları çıkarmak için bir ameliyat geçirdiyseniz, belirli plasental problemler için yüksek risk altındasınızdır.
- Geçmiş plasental problemler: Önceki bir hamilelik sırasında plasental bir problem yaşadıysanız, tekrar yaşama riskiniz daha yüksek olabilir.
- Madde kullanımı: Hamilelik sırasında kokain kullanan veya sigara içen kadınlarda belirli plasental sorunlar daha yaygındır.
- Karın travması: Karn bölgenizde oluşan bir travma düşme, araba kazası veya başka bir darbe neticesi oluşan travma plasentanın rahimden erken ayrılma (plasentanın kesilmesi) riskini artırır.
En yaygın plasental problemler nelerdir?
Hamilelik sırasında, olası plasental problemler arasında plasental abruption, plasenta previa ve plasenta akreta bulunur. Bu koşullar potansiyel olarak ağır vajinal kanamaya neden olabilir. Doğumdan sonra plasenta kalması bazen bir endişe kaynağıdır. İşte bu koşullar hakkında bilmeniz gerekenler:
- Plasental abruption: Plasenta doğumdan önce rahmin iç duvarından sıyrılırsa, kısmen veya tamamen plasental abrupsiyon olarak bilinen bir durum gelişir. Bu, bebeği oksijenden ve besin maddelerinden mahrum bırakabilir ve ağır kanamaya neden olabilir. Plasentanın bozulması, erken doğum gerektiren acil bir duruma neden olabilir.
- Plasenta previa: Bu durum, plasenta rahim ağzını, rahim çıkışını kısmen veya tamamen kapladığında ortaya çıkar. Plasenta previa, hamileliğin erken dönemlerinde daha yaygındır ve rahim büyüdükçe düzelebilir.
Plasenta previa, hamilelik veya doğum sırasında ciddi vajinal kanamaya neden olabilir. Bu durumun yönetimi, kanamanın miktarına, kanamanın durup durmamasına, hamileliğinizin ne kadar sürdüğüne, plasentanın konumuna ve sizin ve bebeğinizin sağlığına bağlıdır. Plasenta previa üçüncü trimesterin sonlarında devam ederse, sağlık uzmanınız bir sezaryen önerecektir.
- Plasenta akretmanı: Tipik olarak, plasenta doğumdan sonra rahim duvarından ayrılır. Plasenta akreta ile plasentanın bir kısmı veya tamamı uterusa sıkıca bağlı kalır. Bu durum, kan damarları ve plasentanın diğer kısımları rahim duvarına çok derin büyüdüğünde ortaya çıkar. Bu, doğum sırasında ciddi kan kaybına neden olabilir. Agresif vakalarda plasenta rahim kaslarını işgal eder veya rahim duvarında büyür. Doktorunuz muhtemelen bir sezaryen ve ardından rahminizin çıkarılmasını önerecektir.
- Tutulan plasenta: Plasenta doğumdan sonra 30 dakika içinde doğmazsa, plasenta tutulmuş olarak bilinir. Plasenta, plasentanın kısmen kapalı bir serviksin arkasında sıkışması veya plasentanın hala rahim duvarına yapışık olması nedeniyle ortaya çıkabilir. Tedavi edilmeden bırakıldığında plasenta, ciddi enfeksiyona veya yaşamı tehdit eden kan kaybına neden olabilir.
Plasenta belirtileri veya semptomları nelerdir?
Hamilelik sırasında bu belitiler varsa, doktorunuzla görüşün:
- Vajinal kanama
- Karın ağrısı
- Sırt ağrısı
- Rahim kasılmaları
Plasenta riskimi azaltmak için ne yapabilirim?
Çoğu plasental problem doğrudan önlenemez. Bununla birlikte, sağlıklı bir hamileliği teşvik etmek için adımlar atabilirsiniz:
Hamileliğiniz boyunca doktorunuzu düzenli olarak ziyaret edin.
Yüksek tansiyon gibi herhangi bir sağlık durumunu yönetmek için doktorunuzla birlikte çalışın.
Sigara içmeyin veya uyuşturucu kullanmayın.
Seçmeli sezaryen yapmaya karar vermeden önce doktorunuzla olası riskler hakkında konuşun.
Önceki bir hamilelik sırasında plasental bir problem yaşadıysanız ve başka bir hamilelik planlıyorsanız, durumu tekrar yaşama riskini azaltmanın yolları hakkında doktorunuzla görüşün. Ayrıca geçmişte rahminizde bir ameliyat geçirdiyseniz doktorunuza bildirin. Doktorunuz, gebelik boyunca durumunuzu yakından izlemesini bekleyin.
Plasenta nasıl dışarı atılır?
Bebeğinizi vajinal yolla doğurursanız, doğumun üçüncü aşaması olarak bilinen süreçte plasentayı vajinal olarak da dışarı atarsınız.
Doğum yaptıktan sonra hafif kasılmalar yaşamaya devam edeceksiniz. Doktorunuz size rahim kasılmalarına devam etmek ve doğum sonrası kanamayı azaltmak için oksitosin (Pitocin) adı verilen bir ilaç verebilir. Doktorunuz ayrıca rahminizin plasentayı kasılması ve dışarı atması için karnınızın alt kısmına masaj yapabilir. Plasentayı çıkarmak için bir kez daha itmeniz istenebilir.
Sezaryen doğumunuz varsa, doktorunuz işlem sırasında plasentayı rahminizden çıkaracaktır.
Doktorunuz, sağlam olduğundan emin olmak için plasentayı inceleyecektir. Kanamayı ve enfeksiyonu önlemek için kalan tüm parçalar rahimden çıkarılmalıdır. Eğer ilgileniyorsanız, plasentayı görmeyi isteyin. Bazı kültürlerde aileler plasentayı arka bahçeleri gibi özel bir yere gömerler.