Riboflavin olarak bilinen B2 vitamini vücudun günlük olarak ihtiyaç duyduğu vitaminlerden birisidir. Besinlerden kolayca alınabilen B2 vitamini vücutta depolanmaz. Suda çözülen B2 vitamini fazla alındığında vücuttan idrar yoluyla atılır. Kan dolaşımı ile vücudun tüm bölgelerine taşınarak tüm organları besler.
Her kişinin ihtiyaç duyduğu B2 vitamini değeri farklıdır. Yetişkin kişilerin ihtiyacı olan B2 vitamini 200 mg iken çocuklarda ise bu değer 100 mg'dir.
Vücudun tüm organlarına ulaşarak organların fonksiyonlarının yerine getirmesine yardımcı olan B2 vitamini bağışıklığı güçlendirmede etkin bir rol oynar. Her yaştan kişinin ihtiyaç duyduğu B2 vitamini hastalıklara yakalanma riskini azaltır. B2 vitamini görevleri şunlardır;
- Kırmızı kan hücrelerinin tahrip olmasını önleyerek korur. Sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin oluşumunu sağlar.
- Glikozu aktif hale getirerek enerji oluşumuna katkıda bulunur.
- Demir eksikliği ve B2 vitamini eksikliğine bağlı kansızlığın tedavi edilmesine yardımcı olur.
- Kana oksijen taşır, steroid hormon sentezi yapar, orak hücre anemisini önler.
- Mukozayı korur.
- Serbest radikallerin hücrelere zarar vermesini önler.
- Nefes darlığı, halsizlik ve yorgunluk gibi sorunları gidererek kişinin enerjisini arttırır.
- Metabolizmanın düzenli çalışmasını sağlar.
- Migren ataklarını azaltır.
- Sigaranın olumsuz etkisini azaltarak kansere yakalanma riskini düşürür.
- Antioksidan etkisi yaratarak cilt sorunlarını gidererek canlı ve pürüzsüz bir cilt yapısı sağlar.
- Göz yapısını güçlendirerek katarak gibi görme sorunlarının ilerlemesini durdurur.
- Hafızayı güçlendirerek dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve bunama gibi sorunları çözer.
- Aşırı uyuma isteğini azaltır.
- Yanık ve alkol tedavisinde etkilidir.
- Yaraların hızla iyileşmesini sağlar.
- Felç, kalp krizi, vasküler demans, epilepsi, karaciğer hastalıkları, Parkinson hastalıklarının görülme riskini azaltır.
B2 vitamininin referans değer aralığı 1-19 mcg/L olarak kabul edilmektedir. Yaşa ve cinsiyete göre her vücudun ihtiyaç duyduğu B2 vitamini değeri farklıdır. Yetişkin bir bireyin günlük ortalama B2 vitamini alım değeri 1.4 mg olarak kabul edilmektedir. Ancak B2 vitamini takviyesi alınırken kişinin yaşı ve vücut yapısı göz önünde bulundurulmalıdır.
Yaşa ve cinsiyete göre günlük olarak alınması gereken ortalama B2 vitamini değerleri şöyledir;
- 1-8 yaş arası çocuklarda 0.3 mg- 0.6mg
- 9-18 yaş arası gençlerde 0.9 mg- 1.3mg
- 19 yaş sonrası kadınlarda 1.3 mg
- 19 yaş sonrası erkeklerde 1.7 mg
- Hamilelik döneminde 1.6 mg
- Emzirme döneminde 1.8 mg
Vücut tarafından üretilmeyen, suda çözünen ve vücutta depolanamayan B2 vitamini diğer tüm B grubu vitaminler gibi kan testi ile ölçülür. Koldaki damardan alınan kan numunesinin laboratuvarda incelenerek normal değerlere oranla kıyaslanması ile B2 vitamini değerlendirilir. Hasta kan testinden önce 6 saat hiçbir şey yememelidir. Test sonuçları ise aynı gün içerisinde çıkmaktadır. Özellikle anemi, karaciğer hastalıkları, kol ve bacaklarda uyuşukluk ve kalp çarpıntısı gibi şikayetlerin tespiti için bu ölçüm yapılır.
Gebelik döneminde yeterli miktarda düzenli olarak B2 vitaminin alınması bebeğin fiziksel ve zihinsel gelişimini tamamlaması açısından oldukça önemlidir. B2 vitamini eksikliği yaşayan hamilelerde sorunlu gebelik dönemi daha fazla görülür. B2 vitaminin ciddi oranda az olması halinde gebelik şikayetlerinde artış, bebeğin düşük kiloda doğması, erken doğum, ölü doğum, bebeklerde hafıza sorunları gibi riskleri artırır. Bu nedenle gebelik döneminde yapılacak olan kan testi ile B2 vitamini ile diğer B grubu vitamin değerlerinin birlikte ölçtürülmesi gereklidir.
Emzirme döneminde ise bebeklerin beslenmesini sağlayan anne sütünün kalitesini arttırmak, süt miktarını çoğaltmak ve sütün içerdiği B2 vitamininin bebeğe geçmesini sağlamak amacıyla mutlaka B2 takviyesi alınması önerilir.
Yeni doğan bebeklerde, büyüme ve gelişme çağında olan çocuklarda B2 vitaminin yeterli düzeyde alınması oldukça önemlidir. B2 vitamini FMN (Flavin mononükleotit) ve FAD (Flavin dinükleotid 9) olmak üzere iki adet güçlü koenzim içerir. Bu enzimler büyüme ve gelişmeyi hızlandırır. Bebeklerde ve çocuklarda B2 vitamini eksikliğinde görülen şikayetler şunlardır;
- Egzama, deri döküntüsü
- Saç dökülmesi ve kepeklenme
- Yaraların geç iyileşmesi
- Ağız içinde yara ve pamukçuk oluşumu
- Ülser
- Tırnak kırılması
- Kas krampları
- Halsizlik
- Unutkanlık, dikkat dağınıklığı
- Öğrenme zorluğu
Yeterli miktarda B2 vitamini içeren besinlerin uzun süre tüketilmemesi ve herhangi bir B2 vitamini takviyesinin alınmaması halinde B2 vitamini düşüklüğü görülür. B2 vitamini eksikliği yaşın ilerlemesi ile daha fazla ortaya çıkar. Sindirim ve emilim sorunu yaşayan kişilerde B2 vitamini eksikliği sıkça görülür. Ayrıca B2 vitamini besinlerden alınsa bile doğrudan vücuttan atılacağı için alkol kullananlarda B2 vitamini düşüklüğü çok daha fazla rastlanır.
B2 vitamini düşüklüğü nedenleri ve hastalıkları:
- Crohn hastalığı (bağırsak hastalığı)
- İrritabl bağırsak sendromu
- Ülseratif kolit (bağırsak ülseri)
- Çölyak hastalığı (glutene karşı duyarlılık)
- Şeker hastalığı (diyabet)
- Kalp ve damar hastalıkları
B2 Vitamini Eksikliği Belirtileri
B2 vitamini eksikliğinde çoğu kişide kansızlık sorunu görülür. Bununla beraber vücudun bağışıklık sistemini zayıfladığından kişi hastalıklara karşı dirençsiz hale gelir. Güçsüzlük, kas ve eklem ağrılarının yanı sıra bedensel ve zihinsel birçok problem ortaya çıkmaya başlar. Vitamin takviyesinin yapılması ile tüm şikayetler ortadan kalkar. B2 vitamini eksikliği belirtileri;
- Anemi (kansızlık)
- Dermatit (cilt iltihaplanması)
- Ağır içi yaralar (aft oluşumu)
- Dudak ve ciltte çatlak oluşumu (cheilosis)
- Boğaz ağrısı
- Yorgunluk, halsizlik
- Saç dökülmesi (alopesi)
- Dil iltihabı
- Ciltte kırmızı leke
- Cilt dökülmesi ve kuruluğu
- Gözlerde yanma ve kaşıntı
- Göz içi kan damarlarının şişerek belirgin hale gelme
- Katarakt
- Migren
- Uykusuzluk
- Kas spazmı
- Özofagus (yemek borusu) kanseri
B2 Eksikliği Tedavisi
B2 vitamini eksikliğinde görülen şikayetlerin tedavi edilmesi için beslenme programına B2 vitamini içeren besinlerin eklenmesi gereklidir. Çoğu zaman B2 vitamini içeren besinlerin düzenli olarak tüketilmesi şikayetleri ortadan kaldırsa da besinlerin yetersiz kaldığı durumlarda B2 vitamini ilaçları düzenli olarak kullanılmalıdır. Ayrıca riboflavin içeren multivitamin ilaçları da etkili olur. Hastanın günlük olarak hangi dozda B2 vitamini ilacı kullanması gerektiğine yapılan kan testi sonucuna bakılarak doktor tarafından belirlenmelidir. Uzman doktor, ilaçların yanı sıra uygun diyet listesi de hazırlayabilir.
B2 Vitamini Eksikliğine Ne İyi Gelir?
Birçok yiyecekten vücudun ihtiyacı olan B2 vitamini kolayca alınabilir. Genellikle kırmızı et ve koyu yeşil renkteki sebzelerde bol miktarda bulunan B2 vitaminini besinlerden almak kolaydır. Nadiren vitamin takviyesine ihtiyaç duyulur. B2 vitamini içeren besinler şunlardır;
- Kırmızı et
- Ispanak
- Brokoli
- Brüksel lahanası
- Fındık
- Yumurta
- Süt
- Peynir
- Tam tahıllı buğday ekmeği
- Bira mayası
- Karalahana
- Pirinç
- Soya fasulyesi
- Mantar
- Tahin
B2 Vitamini Eksikliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Organların yaşamsal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan B2 vitamini eksikliği hem besinlerden hem de vitamin takviyesi olarak giderilmezse ciddi sorunlara yol açabilir. İlk etapta kansızlığa bağlı olarak yorgunluk, saç dökülmesi, cilt bozukluğu, görme sorunları, hafıza ve öğrenme güçlüğü gibi bedensel ve zihinsel sorunlarda artış görülür. İleri safhada ise hastanın hücre yapısını tahrip olmasına neden olup kanser riskini arttırır. Ayrıca tedavi aksatıldığında Alzheimer riski yükselir.
Düşük emilim seviyesine sahip olan B2 vitamini fazla alındığında kolayca vücuttan atılır. Aşırı dozda B2 vitamininin kullanılması sonucu B2 yüksekliği görülür. Bazı farklı hastalıklara sahip olan kişilerin vücutlarında nadir de olsa fazla miktarda B2 vitaminine rastlanmıştır. Bu durumda kişide ciddi sorunlar ortaya çıkar. Hemen müdahale edilerek vücuttaki B2 vitamini seviyesi azaltılarak normal değerlere getirilmesi gereklidir. B2 vitamini yüksekliğine neden olan hastalıklar arasında genetik faktörlü hastalıklar ile kan dolaşımını etkileyen hastalıklar yer alır.
B2 Vitamini Belirtileri Nelerdir?
Vücutta yüksek atılım sağlayan B2 vitamini bazı kişilerin vücutlarında normalden fazla miktarda bulunabilir. Aşırı doz B2 vitamini takviyesinin alınması ile yaşanan B2 vitamini fazlalığından kaynaklı yan etkiler;
- Katarakt ve kalıcı göz hasarı
- Işığa karşı aşırı duyarlılık
- Parlak sarı renkte idrar
- Mide ağrısı ve kramplar
- Vücudun uyuşması
- İshal
- Ciltte kuruluk, yanma, kızarıklık ve kaşıntı
- Bulanık görme
- Bağ dokuların zarar görmesi
- Karaciğer fonksiyonlarının bozulması
- Ultraviyole ışınlarına karşı cilt sorunlarının yaşanması
B2 Vitamini Yüksekliği Tedavisi
B2 vitaminin yüksekliği çoğu zaman ciddi bir soruna neden olmaz. Vücutta belli bir süre yüksek oranda bulunsa bile vücut B2 vitaminini depolamadığı için idrar yolu ile kısa sürede atar. B2 vitamini fazlalığı için herhangi bir tedavi yöntemi yoktur. Zaman içerisinde hastada görülen şikayetler yok olur. Ancak böbrek yetmezliği ve karaciğer hastalığı olan kişilerde B2 vitaminin yüksek olması şikayetlerde artış görülebileceğinden derhal doktora gitmeleri gereklidir.
B2 Vitamini Yüksekliğine Ne İyi Gelir?
B2 vitamini fazlalığına neden olan ilaçların hemen bırakılması gereklidir. Bol su tüketilerek vücuttaki B2 vitamini fazlalıklarının atılımı hızlandırılabilir. Ayrıca bazı bitkiler kanın toksinlerden temizlenmesine yardımcı olur. Bu bitkisel tedavi yöntemlerinden faydalanmak şikayetlerin daha hızlı son bulmasını sağlar. Bu bitkiler;
- Zerdeçal
- Kişniş
- Karahindiba
- Isırgan otu
- Kekik çayı
- Kiraz
- Karabaş otu
- Ahududu
- Biberiye çayı
B2 Vitamini Yüksekliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Herhangi bir tedavi yapılmamasına rağmen B2 vitamini değeri yüksek olan kişiler zaman içerisinde kendiliğinden iyileşir. Ancak B2 vitamini takviyesi kullanımını bırakmaları oldukça önemlidir. Hasta vitamin takviyesi almaya devam ettiği müddetçe ishal, bilinç bulanıklığı, titreme, uyuşma, kalp çarpıntısı gibi zehirlenme belirtilerine maruz kalabilir.