Şaşırtıcı bir gelişme olarak, son çalışmalar Mars'ın çekirdeğinin merak uyandıran gizemine dair yeni bilgiler sağladı. NASA'nın 2021'deki InSight aracı tarafından kaydedilen önemli bir göktaşı çarpmasından elde edilen verilerden yararlanan araştırmacılar, Kızıl Gezegen'in çekirdeği ve onu çevreleyen erimiş tabakanın daha net bir resmini çizdiler.
Mars Muammasını Yeniden Ziyaret Etmek
InSight aracı 2018'de Mars'taki faaliyetlerine başladığında, gezegenin iç bileşimini anlamak amacıyla mars depremlerinin yarattığı sismik dalgaları incelemeyi amaçlıyordu. InSight'ın ölçümlerinden elde edilen ilk tahminler, Mars'ın şaşırtıcı derecede büyük ve düşük yoğunluklu bir çekirdeğe sahip olduğunu ve sıvı demirle birlikte beklenmedik miktarda hafif elementler içerdiğini ortaya koydu. "İmkânsızın sınırında" olarak adlandırılan bu bulgular bilim camiasını heyecanlandırdı.
Göktaşı Çarpması: Oyunu Değiştiren
Bu muamma, Eylül 2021'de Mars'a bir meteor çarpmasıyla ortaya çıkmaya başladı. Bu çarpma bilim insanları için paha biçilmez veriler sağlayan sismik dalgalar üretti. InSight tarafından yakalanan yeni dalgalar, özellikle de bu uzak göktaşı çarpması, Mars'ın çekirdeğinin aslında başlangıçta tahmin edilenden daha küçük ve daha yoğun olduğunu gösterdi.
İki eşzamanlı çalışma şimdi Mars'ın çekirdeğinin muhtemelen yaklaşık 1,013-1,060 mil yarıçapında olduğu sonucuna varıyor. Dahası, çekirdeğin hafif element içeriği akla yatkın bilimsel modellerle daha uyumludur ve daha önceki tutarsızlıkları azaltmaktadır. Bu çekirdeği çevreleyen, yaklaşık 90 mil kalınlığında, ilgi çekici bir erimiş silikat tabakası vardır.
Daha önce araştırmacılar tarafından bilinmeyen bu erimiş tabaka, Mars'ın çekirdeği hakkındaki yanılgılara önemli bir katkıda bulunmuştur. Varlığı tespit edilmiş olsa da, çalışmalar tam bileşimi konusunda farklılık göstermektedir. Bazı bilim insanları sülfür ve oksijen bakımından zengin yoğun bir tabaka önerirken, diğerleri bu elementlerin daha az olduğu daha az yoğun bir tabaka olduğuna inanıyor.
Bu erimiş tabakanın rolü çok yönlüdür. Sadece termal izolatör görevi görmekle kalmaz, aynı zamanda Mars'ın gezegensel manyetik alan eksikliğinin arkasındaki bir faktör olabilir. Bu manyetik alan yokluğu, katılaşan iç çekirdeği ile sıvı dış çekirdeği arasındaki etkileşimin bir manyetik alan oluşturduğu Dünya ile tezat oluşturmaktadır.
Dahası, bu erimiş tabakanın özellikleri Mars'ın jeolojik olaylarına ışık tutabilir. Güneş sisteminin en büyük volkanik yapısı olan Tharsis'i oluşturması muhtemel olanlar gibi, gezegenin volkanik faaliyetlerini potansiyel olarak besleyebilir.
Mars Çalışmalarını Yeniden Tanımlamak
Bu erimiş tabakanın keşfiyle birlikte, Mars hakkında daha önce sahip olunan fikirlerin yeniden değerlendirilmesine acil ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yeni bilgi, sismik kayıtların ve diğer jeofizik verilerin yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor ve potansiyel olarak Mars'ın mantosu ve çekirdeği hakkında daha fazla keşfe kapı açıyor.
Bu büyüleyici bulgular, saygın Nature dergisinde ayrıntılı olarak yer almakta ve Mars araştırmalarının dinamik doğasının altını çizerek her bir veri parçasının Kızıl Gezegen hakkındaki anlayışımızı nasıl yeniden şekillendirebileceğini ortaya koymaktadır.