Hastayı tedavi etmek veya ağrılarını dindirmek için vücudun bir bölümüne çeşitli yöntemler kullanılarak sıcaklık verilmesine sıcak uygulama denir. Sıcak kompres olarak ta adlandırılan bu uygulama, tedavi etmek veya uygulanan tedavinin etkisini arttırmak, kas gerginliğini azaltmak veya böbrek taşı ağrılarını gidermek gibi bir çok alanda kullanılabilir. Boyun tutulmasında sıcak uygulama, Böbrek ve taş ağrılarında sıcak uygulama, Fizik Tedavi uygulamalarında sıcak uygulama, Basur için sıcak su tedavisi gibi alanlarda kullanılan bu yöntem hastaların ağrıların dindirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
Sıcak Uygulamanın Vücuda Etkileri Nelerdir?
- Damarlarda genişleme ( Vazodilatasyon)
- Sıcaklığın arttığı bölgeden kan akımı hızlanır.
- Kan akışının hızlanması ile birlikte bölgedeki dokuların beslenmesi artar ve iyileşme kolaylaşır.
- Dokularda oluşan metabolik atıkların atılımı sağlanır.
2. Kanın yoğunluğunu arttırır.
3. Damarsal geçirgenliği arttırarak dokulardaki besin-atık değişimini hızlandırır.
4. Düz kasların gevşemesini sağlayarak ağrıyı ve gerginliği azaltır.
5. Üretral yolların genişlemesini sağlayarak Böbrekler ve mesane arasındaki idrar akışını rahatlatır.
6. Vücut ısısını arttırır
Sıcak uygulama hangi durumlarda yapılır?
- Ödem ve enflamasyon olan durumlarda.
- Arpacık gibi bazı cilt ve göz hastalıklarında.
- Kramp girmesi durumlarında
- Boyun fıtığında
- Lokal apselerde.
- Basur tedavisinde oturma banyosu yapılarak ağrının dindirilmesinde.
- Böbrek taşı ağrılarında.
- İdrar kanalları ve mesane taşı ağrılarında
- Kum dökülmesi sırasında yaşanan ağrı ve sancılarda.
- Safra kesesi ve safra yolu taşlarında.
- Romatizmal hastalıklarda.
- Pelvik ağrılarda
- Ortopedik vakalarda.
- Dismenore ağrılarında.
- Huzursuz bacak sendromu (HBS) yakınmalarını gidermede.
Sıcak uygulama hangi durumlarda yapılmaz?
- Vazodilatasyonun (damarların genişlemesi) zararlı olabileceği durumlarda
- Akut enflamasyonun geliştiği durumlarda
- Malign (kötü huylu) tümör varlığında
- Kalp hastalıklarında
- Akciğer hastalıklarında.
- Ortopedik acillerde akut dönemde soğuk uygulama yapılmalıdır.
Sıcak Uygulamanın Riskli Olabileceği Durumlar Nelerdir?
- Bebeklerin konuşma duyusu henüz gelişmediği ve derinin katmanları çok ince olduğundan dolayı bebeklerde sıcak veya soğuk tedavi uygulamaları yaparken çok dikkatli olunmalıdır. Çünkü sıcak uygulama sırasında çok fazla sıcağa maruz kalan bebek veya çocuk size bunu söyleyemeyeceği için yanıklara sebebiyet verebilirsiniz. Sıcak uygulamadan kaynaklı olabilecek yanıklar için buraya tıklayarak gerekli ilk yardım uygulamalarını öğrenebilirsiniz.
- Yaş ilerledikçe ağrıya duyarlılığı azalan hastalarda bu uygulama yanıklara neden olabilir. Bu yüzden dolayı yaşlı hastalara sıcak kompres uygulaması yaparken daha dikkatli olunmalıdır.
- Açık yarası bulunan kişilerde bu uygulama yapılması gerekiyorsa yaranın kapatılması gerekmektedir.
- Ortopedik vakalarda kullanılan metaller ile sıcak temastan kaçınılması gerekmektedir.
Sıcak Uygulama Nasıl Yapılmalıdır?
- Öncelikle sıcak kompres yapacağınız materyal sızdırmazlık yönünden kontrol edilmelidir. Bu materyal bu işlem için tasarlanmış termofor olabileceği gibi, herhangi bir şişe içerisine sıcak su doldurup havlu sararak ta kullanabilirsiniz.
- Termofor içerisine konacak olan suyun ısısının, ılık olacak ise 28-34 derece, hafif sıcak olacak ise 34-36 veya sıcak olacaksa 37-40 derece arasında olmasına dikkat ediniz.
- Termoforun 2/3′ ü kadar sıcak su ile doldurulur ve yatay konumda iken, termoforun kapağına su gelinceye kadar sıkılır. Ardından kapağı iyice kapatılır.
- Termofor ile vücut yüzeyi arasında mutlaka bir ince havlu, kılıf veya havlu peçete gibi bir materyal olması gerekmektedir. Aksi halde 1. derece yanıklara sebebiyet verebilirsiniz.
- Isı reseptörleri 20 dakikadan sonra çalışmayacağı için asla 20 dakikadan fazla sıcak temas engellenmelidir. 10 dakika aralıklarla bu uygulamaya ara verilerek devam edilebilir.
- Sıcak uygulama, deniz canlıları sokmasında uygulanan bir ilk yardım uygulamasıdır. Tüm böcek ve hayvan ısırıklarında soğuk uygulama yapılıyor iken deniz canlılarında farklı olarak sıcak uygulama yapılmalıdır.
- Sıcak uygulama tedavisini sır sıcak su torbası veya farklı bir materyal ile yapılabileceği gibi, içerisine sıcak su doldurulmuş bir kabın içerisinde atılan bezlerin ıslatılması ile de yapabilirsiniz.