KARIŞMAYAN İKİ DENİZ
Rahman suresindeki iki denizle Furkan suresi 53. ayetteki iki deniz nasıl birbiriyle bağlanabiliyor? İki surede bahsedilen olayların birbiriyle bağlantılı olmadığını söyleyenler var. Bu doğru olabilir mi?
Niyazi Beki(Prof. Dr.)
2018-06-29 16:01:50
Rahman suresindeki iki denizle Furkan suresi 53. ayetteki iki deniz nasıl birbiriyle bağlanabiliyor? İki surede bahsedilen olayların birbiriyle bağlantılı olmadığını söyleyenler var. Bu doğru olabilir mi?
Cevabımız:
a) "Aralarında bir engel vardır, birbirine geçip karışmıyorlar" (rahman:20)mealindeki ayette iki suyu birbirine karışmaktan koruyan bir engelden söz edilmektedir.
Ayetin en zahir manasına göre ifade edilen şey tatlı ve tuzlu su yatakları olan denizlerdir. Ve söz konusu olan engel de yoğunluğu farklı olan bu iki denizin birbirine karışmasını önleyen engellerdir.
Kur'an'ın ayetleri birbirini açıkladığına göre, önce bu konunun geçtiği yerlere bakmak gerekir:
"Birinin suyu tatlı ve susuzluğu giderici, diğerininki tuzlu ve acı iki denizi salıveren ve aralarına bir engel, bir 'hicr-i mahcur' [çift yönlü bir engel] koyan, O'dur (Allah'tır)." (Furkan, 53)
Bilindiği gibi, uzmanların ifadesine göre, Cebel-i Tarık Boğazının güney (Fas) ve kuzey (İspanya) yakasında, deniz dibinden akıl almaz şekilde tatlı sular fışkırmaktadır. Her iki kıyının dibinden, birbirine doğru 45 derecelik açılar hâlinde fışkıran bu dev su kanalları, tarağın dişleri gibi karşılıklı bir baraj oluşturmaktadır. Bu sebeple ne Akdeniz Atlas Okyanusu'na, ne de Atlas Okyanusu Akdeniz'e karışmaktadır.
Nazar-ı dikkati çekmek istediğimiz husus, bu harika engelin işleyiş biçiminin de Kur'an'da tasvir edildiğidir. Gerçekten, Kur'an'da "iki deniz arasındaki engel" ifadesi, Furkan (25/53), Neml (27/61), Fâtır (35/12), Rahman (55/19-20) Surelerinde, belirtilen ayetlerde tekrarlanmıştır. Ancak gerek tertip gerekse nüzul sırası itibarıyla ilk geçtiği yer, Furkan Suresidir.
Bunun içindir ki bu surede konuyla ilgili ifadenin detaylı olmasına karşılık, diğerlerinde özet hâlindedir. Buradaki detaylı bilgiler arasında "hicr-i mahcur" ifadesini görüyoruz. Kurtubî'nin de işaret ettiği gibi, bu terkip, engelleyen ve engellenen, yani "çift yönlü engel" anlamındadır( el-Kurtubî, XIII/59).
İşte 14 asır sonra gözle görülen ve uzmanların "bir tarağın dişleri gibi karşılıklı bir baraj" şeklindeki sözleri, Kur'an'ın bu harika tasvirinin gözle görülen bir tefsiri, bir açıklamasıdır.
Bu ayetin ilk defa Furkan Suresinde yer almasının da bir hikmeti şudur: Bilindiği üzere Furkan, "hak ile batılı, güzel ile çirkini, doğru ile yalanı birbirinden ayıran, aralarına bir sınır koyan" anlamındadır ve ism-i fail görevini yapan bir mastardır. O hâlde, bu harika konunun ilk önce Furkan Suresinde zikredilmesi, uygunluk bakımından çok güzel olmuştur. Bunun anlamı şudur: Yüce Allah, hak ile batıl denizlerini şer'î kanunlarla birbirinden ayırıp aralarına hikmet ölçüsünü koyduğu gibi, tatlı ve tuzlu bu tip denizleri de tekvinî kanunlarla birbirinden ayırmıştır.
O hâlde, şu her iki kitabın sahibi de Allah'tır; aralarında hiçbir çelişki yoktur. Bu her iki kitabın kanunlarına göre hareket etmek gerekir; yoksa kâinat kitabının kanunlarına riayet edip de Kur'an'ın hükümlerine uymayanlar, manen acı ve tuzlu olan denizlerde boğulmağa mahkûm olacaklardır(bk. Niyazi Beki Rahman suresinin tefsiri, ilgili yer).
-Bediüzzaman Said Nursî, söz konusu ayetin açıklamasını yaparken tefsir kaynaklarında geçen görüşlere bazı ilaveler yaparak özetle şöyle demektedir:
"Vücup ve imkân dairesindeki rububiyet ve ubudiyet dairesinden tut, dünya ve ahiret denizlerine, gayp ve şahadet âlemi denizlerine, doğu-batı ile kuzey-güney okyanuslarına... Rum ve Fars Denizlerine, Akdeniz-Karadeniz ve boğazına-ki "mercan" denilen balık ondan çıkıyor; tâ Akdeniz ve Kızıldeniz'e ve Süveyş Kanalına, tâ tatlı ve tuzlu sular denizlerine, tâ toprak tabakası altındaki tatlı ve müteferrik su denizleri ile üstündeki tuzlu ve bitişik su denizlerine, tâ Nil ve Dicle ve Fırat gibi "büyük ırmaklar" denilen küçük tatlı denizler ile onların karıştığı büyük denizlere kadar, manasındaki cüz'iyatı var. Bunların hepsi kastedilmiş olabilir; ve onun hakikî ve mecazî manalarıdır"(bk. Nursî, Mektubat, s. 304-305).
Bu yazıya yorum yazın
Bu yazıya gelen yorumlar.
DİĞER YAZILAR
ANLAMADAN KUR’AN OKUMANIN FAYDASI VAR MI? ÖLÜYE KUR’AN OKUNUR MU?
Sordular: -Hocam, Kur’an’ı anlamadan okumanın faydası yoktur, diyenler var. Bir de bazı ho
KUR’AN’DA TEKZİP KAVRAMI
Sözlükte tekzip; Yalanlamak, doğru olmadığını savunmak ve inkâr etmek anlamlarına gelir. T
KUR’AN OKUMANIN SEVABI ÖLÜYE GİTMEZ Mİ?
Değerli Kardeşlerim, Geçenlerde TRT Kurdi’de yayınlanan bir program esnasında bir hemşehrim
KUR’AN’DA ZALİM VE ZULÜM
Zalim kelimesi sözlükte; Haksızlık yapan, bir şeyi ait olmayan yere koyan anlamına gelir. Zal
KUR’AN’DA İSM KAVRAMI
İsm kelimesi sözlükte, günah anlamına gelir. Terim olarak ism, işleyen kişi için ceza gerek
NAZM-I MEBANİ İLE NAZM-I MAANİ ARASINDA TEVAFUK
Belagat ilminin inceliklerinden biri de bir manayı ifade eden beyanın o manaya uygun bir kıyafete
KUR’AN’IN TERTİBİNDEKİ BELAGAT NÜKTELERİ
Kur’an’da ayet ve sureler, tamamen vahiy ile tespit edildiğine dair âlimlerin büyük çoğunl
GÖĞÜ YÜKSELTTİ VE MİZANI KURDU
“Göğü yükseltti ve mizanı koydu.”(Rahman:7) Ayette geçen "sema" kelimesinin sözlük anla
ADALET VURGUSU
Tartıyı adaletle yapın, terazide eksiklik yapma¬yın.”(Şuara: 26/182) Bilindiği gibi, Kur'a
SALIVERİLEN İKİ DENİZ
İki denizi birbirine kavuşmak üzere salıvermiş¬tir.”(Rahman Suresi; 19. Ayet) İslâm âlim
KUR'AN'IN TEFSİRE OLAN İHTİYACI, SÜNNETİN TEFSİRDEKİ YERİ-4
Sahâbe anlayışı Asr-ı saadetten beri, Kur'an'ın ifadelerinde birden çok anlamın varolduğu
- KUR'AN'IN TEFSİRE OLAN İHTİYACI, SÜNNETİN TEFSİRDEKİ YERİ-3
- KUR'AN'IN TEFSİRE OLAN İHTİYACI, SÜNNETİN TEFSİRDEKİ YERİ-2
- KUR'AN'IN TEFSİRE OLAN İHTİYACI, SÜNNETİN TEFSİRDEKİ YERİ-1
- VAHİYDE LÂFIZ VE MANA İLİŞKİSİ-3
- VAHİYDE LÂFIZ VE MANA İLİŞKİSİ-2
- VAHİYDE LÂFIZ VE MANA İLİŞKİSİ-1
- KUR’AN’I KUR’AN YAPAN UNSURLAR
- KUR’AN’DAN BİR BELAGAT ÖRNEĞİ: “FASDE’ BİMA TÜ’MER”
- DERT KUR’AN’I ANLAMAK OLMALI, MİLLETİN İMANINI SARSMAK OLMAMALI (III)
- DERT KUR’AN’I ANLAMAK OLMALI, MİLLETİN İMANINI SARSMAK OLMAMALI-2
- DERT KUR’AN’I ANLAMAK OLMALI, MİLLETİN İMANINI SARSMAK OLMAMALI
- KUR’AN’IN TARİHSELLİĞİNİ İDDİA EDENLER!.
- DOĞRUDAN İNSANA HİTAP EDEN AYETLER-2
- DOĞRUDAN İNSANA HİTAP EDEN AYETLER-1
- KUR’AN’IN İ’CAZI
- KUR’AN’DA TEHADDÎ MERHALELERİ
- KUR’AN’IN BİR BENZERİ GETİRİLEMEZ
- KARIŞMAYAN İKİ DENİZ
- TEFSİRLER KAÇ KISIMDIR?
- KUR'AN'DAKİ TEKRARLARIN HİKMETİ
- FATİHA DA NAMAZ GİBİ İLAHÎ BİR PROJENİN PARÇASIDIR
- FATİHA SURESİ VE HALKLA İLİŞKİLER
- BURUC SURESİ PENCERESİNDEN ARAKAN VE BENZERLERİNE BAKIŞ
- KUR’AN’DA İKNA ÜSLUBU
- KUR’AN’IN EŞSİZ ÜSLÛBU
- KUR’ANIN İRŞAD YÖNÜ ÜZERİNE-2
- KUR’ANIN İRŞAD YÖNÜ ÜZERİNE-1
- BESMELE’NİN ÖZELLİKLERİ
- İŞÂRÎ TEFSİRDE EBCED HESABI
Araf suresi 164.ayet
"İçlerinden bir topluluk, "Allah'ın helâk edeceği, ya da çetin bir azapla cezalandıracağı bir kavme ne diye nasihat ediyorsunuz" dediği vakit, o uyarıda bulunanlar dediler ki; "Rabbiniz tarafından mazur görülmemiz için, bir de belki günahlardan sakınırla
GÜNÜN HADİSİ
Diğer bir kişi katılmaksızın, iki kişi aralarında fısıldaşmasın.
Buhari
SON YORUMLAR
- Yazılar site için hazırlanmıştır, telif ürünüdür, kaynak olarak siteyi...
- Kaydedilen bilgiler ilmî bir çalışmada dipnot olarak gösterebileceğimiz bi...
- Güzel, tesirli, hakikatli bir yazı. Tebrik eder, yazılarınızın devamını ...
- Muhterem Hocam Vahdet abi 1975-1976 eğitim yılında Erzurum Atatürk üniversi...
- yazınızdan ötürü sizi tebrik ediyorum aydınlatıcı ve meseleyi çok güze...
- muhterem hocamıza hoş geldiniz diyoruz kıymetli kaleminden nezaket zerafet in...
- Gayet güzel. Devam edin....
- harika...
- Rabbim niyetlerimizin mükafatını kat kat mahşetde mizanı ekbetde karşımı...
- Selamun aleykümverahmetullâhi veberekatuhu ve hidayetuhuu ve mağfiratuhuu.Hoc...
TARİHTE BU HAFTA
*Cumhuriyet'in ilanı(29 Ekim 1923) *Sütçü İmam Maraş'ta direnişi başlattı(31 Ekim 1919) *I.Dünya Harbine girdik(1 Kasım 1914) *İmam-ı Rabbani Hz.lerinin İrtihali(2 Kasım 1624) *Hz.Ömer(r.a.)'in Şehadeti(3 Kasım 644)
ANKET
Sitemizle nasıl tanıştınız?
Yükleniyor...