Savunmasız kadınlara çok önemli yardımlarda bulunan düzinelerce Nikaragualı feminist grup, hükümet tarafından “yabancı ajanlar” olarak sınıflandırıldı ve daha sonra yasadışı ilan edildi, böylece artık faaliyet gösteremiyorlar.
Aktivistler, hükümetin bu yasağının bir sonucu olarak, üreme sağlığı hizmetlerinin, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetten kurtulanlar için sığınma evlerinin ve köylü kadınlar için kredilerin ve eğitimin – feministlerin önderlik ettiği faaliyetlerden sadece birkaçını saymak gerekirse – ortadan kalktığını söylüyor.
“Bu mutlak kontrolün bir hezeyanı,” diyor María Teresa Blandón, etkilenen gruplardan biri olan La Corriente’yi koordine eden sosyolog ve önde gelen feminist, kadınların haklarını ve LGBTİ+ kolektifini teşvik etmek için eylemlere öncülük ediyor.
OpenDemocracy’ye verdiği demeçte, yetkililerin “feminist örgütlerde eleştirel düşünme, insan haklarının savunulması ve demokratik bir meslek olduğunu bildiklerini” söyledi.
Geçtiğimiz ay, iktidardaki Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi tarafından kontrol edilen Nikaragua Ulusal Meclisi, La Corriente ve diğer altı feminist grup da dahil olmak üzere 50 sivil toplum örgütünün tüzel kişiliğini iptal etti.
Daniel Ortega, Mezoamerikan Kadın İnsan Hakları Savunucuları Girişimi’ne göre, savunmasız gruplara hizmet veren 40 kadın örgütü de dahil olmak üzere 2018’den bu yana 267 STK’yı yasakladı. Birçoğu, uluslararası bağışçılardan fon alan herhangi bir grubun “yabancı ajan” olarak kaydolmasını gerektiren 2020 tarihli bir yasadan etkilendi.
La Corriente, örgütlenme hakkına ve Nikaragua Anayasası’na aykırı olduğunu iddia ederek kayıt olmayı reddetti.
“Bu, herhangi bir biçimi süpürme politikasıdır.
Devletin kontrolü altında olmayan bir örgüt. Partizan bir perspektifimiz olmasa da, ölümcül bir siyasi düşman ilan edildik.” dedi.
La Corriente, 1994 yılında kuruluşundan bu yana LGBTİ+ kadınlar ve gençler için kapsayıcı eğitim sağlamış ve kalkınma projeleri yönetmiştir. Kadınlara ve LGBTİ+ bireylere yönelik şiddeti kınayan önde gelen seslerden biridir.
Blandón, “Kadın grupları, diğer sivil toplum örgütleri gibi, devletin yapmadığı işleri, sorumluluğu olmadığı için değil, önceliklerinin bir parçası olmadığı için yapıyor” dedi.
Ancak yasal statülerinin iptal edilmesiyle, La Corriente ve diğer gruplar uluslararası fon için uygun olmaktan çıktılar, bu yüzden operasyonlarını kapatmak zorunda kaldılar.
Kadınlar ve LGBTİ+ topluluğunun bakış açısı, bu gruplar onlar adına çalışmadan kasvetli. Nikaragua’da LGBTİ+ bireyler için yasal bir koruma yoktur ve cinsiyetçilik ve homofobi yaygındır. Bu yılın ilk dört ayında 22 kadın cinayeti rapor edildi (2021’in tamamında 71 kişi vardı).
2018 yılında, toplumsal cinsiyete dayalı şiddetten kurtulan kadınlar ve çocuklar için 13 sığınma evi vardı. Bugün, sadece üçü açık kalıyor – ve hükümet zulmünden kaçınmak için yeraltında faaliyet gösteriyorlar – Nikaragua’nın Feminist Artikülasyonundan bir kaynak openDemocracy’ye verdiği demeçte.
Sağlığa erişimi olmayan kadınlar
Perdeyi indiren ilk feminist gruplardan biri, 1984’te solcu aktivistler tarafından kurulan en eskilerinden biri olan Matagalpa Kadın Kolektifi (CMM) idi. 1990 yılında, 1980’lerin iç savaşının harap ettiği kırsal bir alan olan Matagalpa’nın ABD tarafından finanse edilen departmanındaki yoksul topluluklardan kadınlarla çalışmak için yasal STK statüsü kazandı.
Nikaragua, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ne (OECD) göre, Latin Amerika’da halk sağlığına en az harcama yapan ülkelerden biridir..
Sadece Guyana, Honduras, Venezüella ve Haiti daha az harcıyor. MWC, on yıllar boyunca yılda 10.000’den fazla kadına üreme ve ruh sağlığı hizmetleri, yasal destek ve şiddetten korunma sağladı.
“Her zaman devlete karşı eleştirel bir ses olduk, kamu politikalarını talep ettik, böylece kadınların devletin hiçbir şey yapmadığı alanlarda haklara sahip olmalarını talep ettik,” diyor grubun bir üyesi (misilleme korkusuyla isminin verilmemesini istedi) openDemocracy’ye.
MwC’nin yasal statüsü geçen Ağustos ayında iptal edildi, ancak devlet tacizi, sivil huzursuzluğun patlak verdiği Nisan 2018’de başladı ve bu grup, yetkililer tarafından ezilen hükümet karşıtı protestolara katıldı.
Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu’na göre en az 325 kişi öldü ve Ortega rejimi insanlığa karşı suç işlemekle suçlandı..
Üç yabancı MWC üyesi sınır dışı edildi ve birkaç Nikaragualı sürgüne zorlandı. Grubun hala Nikaragua’da kalan aktivistleri taciz ve zulümle karşı karşıya.
MWC aktivisti, “Teröristlerden lezbiyenlere, ‘Yankee istilacıları’ veya kara para aklayıcılar tarafından finanse edilenlere kadar her şeyle itham edildik” dedi. Ortega’nın 2006’da iktidara gelmesinden bu yana, “Matagalpinos acımasız bir baskı yaşadı, köylüler öldürüldü ve feministler seslerini yükseltmek zorunda kaldı” dedi.
Bu aktivist, mwC’nin ofisinin kapatılmasının ve tüm projelerinin felç edilmesinin kadın sağlığına zarar vereceğinden ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yaygınlaşmasını sağlayacağından korkuyor: “Hükümet, bu örgütlerde çalışan bizlere zarar verdiğine inanıyor, ancak projelerimizin yıllardır yararlandığı kadınlara zarar veriyor.”
İhmal edilen kırsal kesimdeki kadınlar
Coordinadora de Mujeres Rurales (CMR), Nikaragua’daki kırsal kadınlar için resmi olarak organize edilmiş birkaç alandan biriydi. Tarım arazilerinin daha adil bir şekilde kullanılması için mücadele ederken, köylü kadınlara agroekoloji alanında kredi ve eğitim sağladı.
2021’de Nikaragua’da çalışması yasaklanan Oxfam gibi uluslararası yardım kuruluşları tarafından sağlanan kaynaklarla WRC, kadınlara arsa veya tohum alımı için kredi verdi.
Ayrıca, köylü kadınlara toprak sağlayacak bir fon oluşturmak için bir yasa için kampanya yürüttü (en son tarım sayımına göre, sahiplerin sadece% 20’si kadın). Yasa 2007 yılında kabul edildi, ancak hükümet tarafından hiçbir zaman uygulanmadı.
CMR’nin yasal statüsü Mayıs ayında iptal edildi, yani kuzeydoğu Nikaragua’da artık 600’den fazla kadını destekleyemeyeceği anlamına geliyor.
“Projelerimizle kadınlar kooperatifler aracılığıyla krediye erişebiliyor. Ne yazık ki, bankalar kadın çiftçilere borç vermiyor. Ne yazık ki, artık onlara bu şekilde yardım edemeyeceğiz, “diyor CMR başkanı Maria Teresa Fernandez, openDemocracy’ye verdiği demeçte.
Devletin ‘düşmanları’ olarak feministler
Nikaragualı kadın hakları grupları, üvey kızı Zoilamérica’nın onu cinsel istismarla suçladığı ve feministlerin kurbanı desteklediği ve adalet talep ettiği 1998’den beri Daniel Ortega ile anlaşmazlık içinde. Ortega ve eşi Rosario Murillo, onlara karşı bir kampanya başlattı ve onları “Yankee imparatorluğu” tarafından finanse edilen katiller olarak adlandırdı.
1979 Sandinista Devrimi sırasında eski bir solcu gerilla komutanı olan Ortega, 1980’lerde cumhurbaşkanıydı ve 2006’da yeniden seçildi.
Kendisini giderek otoriter bir hükümdara dönüştürürken, muhafazakarlarla yakın bir ittifak kurarken, örneğin Nikaragua’nın 2006’daki kürtaj yasağını destekleyerek solcu retoriği korumayı başardı..
Sandinista Devrimi’nin sempatizanı olan La Corriente’den Blandón, Ortega’nın ve ayrıcalıklarını korumaya istekli diğer Sandinista liderlerinin yaygın maço kültürünü vurguluyor.
“Feminizm ve sol arasındaki evlilik kötüydü çünkü biz [kadınlar] çok sadıktık ve devrimin liderleri önerilerimizi dinlemek istemedi” diyor. “Kopuş kaçınılmazdı ve daha da kötüye giden bir çatışmanın sadece başlangıcıydı.”
Etkilenen sadece feminist gruplar değil. Yakın tarihli bir yerel rapora göre, sosyal ve haklar aktivizmi Nikaragua’da genel olarak azalıyor, çünkü diğer birçok grup da faaliyetlerini korkudan kapattı..
Yürütülecek projeleri veya bağış toplama seçenekleri olmayan feministler, çalışmalarını ve esnekliklerini sürdürmek için başka yollar ararlar. MWC, topluluğun “insan hakları ihlallerini ve otoriter yönetimi” örgütleme ve kınama çabalarını desteklemeye devam edecek, üyesi openDemocracy’ye verdiği demeçte.
“Kadınlar bize ‘bilgimizi ellerinden alamayacaklarını’ söylüyorlar,” diyor Fernández de la CMR.
Blandón’a gelince, La Corriente’nin hayatta kalacağına dair güvence veriyor, çünkü “feminizm fonlara veya fiziksel bir alana bağlı değildir. Çalışmalarımız devam edecek, çünkü düşünme ve eleştirel bir vicdan inşa etme hakkımızı elimizden alamazlar” dedi.
Kaynak:opendemokracy