Sara krizi (Epilepsi) nedir?
Beyindeki elektriksel aktivitenin geçici olarak durması veya bozulması sonucu, kişinin kasılması ve bilincinin kaybolması olayına epilepsi
denilmektedir.
Başlangıçta; çocukta bir ya da birkaç kez bayılma, morarma, sıçrama, çırpınma, anlamsız bakma, dalma veya size olağandışı gelen benzeri bir rahatsızlık durumu olabilir ve bir süre sonra tamamen düzelebilir.
Nöbetler çeşitli şekillerde görülebilir
; kişi otururken dalıp gidebileceği gibi, kasılmalar da olabilir.
Nedeni
kalıtımsal olabileceği gibi, kafa yaralanmaları, beyinde kanamalar, tümörler, iltihaplar sonucu da ortaya çıkabilir.
Epilepsi hastalığında krizi tetikleyen bazı durumlar olabilir.
Epilepsi nöbetleri anında, bir takım organlar istemsiz olarak fonksiyon gösterirler
- Uzun süreli açlık
- Uykusuzluk
- Aşırı yorgunluk
- Asitli içecekler, kahve
- Kullanılan ilaçların doktor izni dışında kesilmesi ya da değiştirilmesi
- Hormonal değişiklikler
.
Epilepsi krizinde ilk yardım onu olabilecek zararlardan korumak ile sınırlıdır.
- Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek yığılır,
- Kol ve bacaklarda kasılmalar, aşırı kontrolsüz hareketler gözlenebilir,
- Çene kaslarında kasılmaya bağlı olarak kişi dilini ısırabilir,
- Solunuma yardımcı kaslardaki kasılmalara bağlı soluk alıp vermede düzensizlik, sesli nefes alma başlar, dudaklarda ve yüzde morarma, aşırı tükürük salgılanması olabilir,
- İdrar tutmayı sağlayan kaslarda gevşeme oluştuğu için idrar kaçırma görülebilir,
- Bilinç kaybolur ve buna bağlı olarak her türlü bilinçli algı kapanır.
- Son aşamada hasta uyanır, şaşkındır, nerede olduğundan habersiz, uykulu hali vardır.
Sağlıklı günler dilerim.
Ayşe Şengel
Hemşire
- Sakin olun; çocuğun yanından ayrılmayın,
- Hemşireye haber verilmesini sağlayın (bir başkasını bu işle görevlendirerek).
- Çocuğu yere yatırın, etrafındaki sivri maddeleri ortadan kaldırın.
- Başını çarpmasını engellemek için başın altına yumuşak bir malzeme koyun.
- Başını ve kollarını ritmik olarak bir yerlere vuruyorsa battaniye, ceket vb malzemelerle desteklenerek kendisini yaralamasını engelleyin.
- Çocuğu yan döndürüp tükürüğünün dışarı akması ve daha rahat nefes alıp vermesi için başını hafif yana arkaya eğin.
- Elbiselerini gevşetin, şayet takıyorsa gözlüklerini çıkartın, hastanın dilini ısırmasını engellemek amacıyla elle veya bir cisimle çeneyi açmaya çalışmayın, ağzına hiçbir şey koymayın. Ancak ağızdaki yiyecek maddelerinin çıkartılması yararlı olur.
- Zorla nefes aldırmaya çalışmayın, çocuğu sallayarak ya da yüzüne vurarak, su çarparak, bazı maddeler koklatarak uyandırmaya çalışmayın.
- Nöbet esnasında ilaç vermeye çalışmayın, doktorun önerileri dışında kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik hiçbir şey yapmayın.
- Nöbet sırasında nasıl davrandığı ve neler olduğu ile ilgili iyi gözlem yapın, akıllıca gözlemek akılsızca müdahale etmekten daha yararlı olacaktır.
- Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse ya da kısa bir süre sonra tekrarlarsa en yakın sağlık merkezine başvurun.