1) Kendisi de kiracı olan ev sahipleri için
Kişi sahibi olduğu konutu kiraya verip kendisi de başka bir evde kiracı olarak oturabilir. Bu durumda olanlar için özel avantajlar söz konusu olabilir.
Bunlar;
1. Mal sahibi, kira gelirlerini vergi dairesine beyan etmek zorunda.
2. Kira gelirini beyan ederken, ödediği kirayı, aldığı kiradan düşüp, hiç vergi ödemeyebilir.
3. Ödediği kirayı, aldığı kiradan düşmek isteyenlerin "gerçek gider" yöntemini seçmeleri gerekiyor
4. Daha önce, konut kira gelirini beyan edenler, "götürü gider" yöntemini seçmişlerse, iki yıl süre ile bu yöntemden vazgeçemezler.
2) Yurtdışında kira ödeyenler için
Yurtdışında geçici olarak oturanlar, yurt dışında oturdukları eve ödedikleri kiraları, Türkiye'deki evlerinden kira geliri elde ediyorlarsa, "gerçek gider" yöntemini seçmek suretiyle, Türkiye'de tahsil ettikleri konut kirasından mahsup edebilirler. Yurt dışında işçi olarak çalışan Türk vatandaşları dar mükellef statüsünde oldukları için bu olanaktan yararlanamazlar.
3) Yeni ev alanlar için
Kiraya verdikleri evi yeni almış olanlar; satın aldıkları yıldan itibaren 5 yıl süre ile satın alma bedelinin yüzde 5'ini, o evden aldıkları kira gelirinden düşüp, hiç vergi ödemeyebilirler.
4) Kredi ile gayrimenkul alanlar için
Kiraya verdikleri evi ya da işyerini, banka kredisi kullanmak suretiyle alanlar, beyan edecekleri kira gelirinden, ödedikleri faizi düşebilirler.
Aldıkları konut kirası tutarından;
5) Taşınmazını işyeri olarak kiraya verenler
Üzerinden vergi kesilmemiş işyeri kiraları tutarı ne olursa olsun beyan edilir. Üzerinden vergi kesilmiş kira 19.800 lirayı aşmazsa beyan edilmez. Beyana tabi başka geliri olanlar, 19.800 liralık haddin hesabına beyan edilecek olan diğer gelirleri de dahil edecekler. Örneğin, hem konut hem de işyeri kirası elde edenler konut kirasının istisnayı aşan kısmını da hesaba dahil edecekler.
Kiracı stopajı ödemezse mal sahibi açısından iki durum söz konusu olur. Eğer iade çıkmazsa yani ödenecek vergi çıkarsa veya kesinti yoluyla ödenen vergi ile gelir üzerinden hesaplanan vergi eşit olursa kiracının stopajı ödememesi sorun olmaz. Stopaj mahsup edilir. Ama iade çıkarsa kiracı vergiyi ödemeden iade yapılmaz. Kısacası devlet almadığı parayı vermez (iade etmez).
Kira gelirleriniz üzerinden alınacak vergide hesap nasıl yapılır?
Gelir vergisinde gelir yükseldikçe oran artar. Gelir dört dilime bölünmüştür. He dilime ayrı oran uygulanır. Geliri 7.800 liraya kadar olanların ödeyeceği vergi oranı yüzde 15’tir. Ama geliri daha yüksek olanlar da gelirinin 7.800 lirası için yüzde 15 vergi öder.
Kiraya verdikleri evi yeni almış olanlar gelir vergisi verecek mi?
Kendi evini kiraya verip kiraya çıkanlar ödedikleri kirayı aldıkları kiradan düşerler. Böylece ödedikleri kira daha yüksekse az bir farkla daha iyi evde oturmuş olurlar. Ödedikleri kira aldıklarından daha düşükse ek gelir elde etmiş ve sadece ek gelir için vergi ödemiş olurlar. Hatta evi yeni almışlarsa hiç vergi ödemeden ek gelir etmiş olurlar.
Örneğin, 200 bin liraya aldığı evi 1000 liraya kiraya veren bir kişi 500 liraya kiraladığı bir evde oturursa; aldığı kira 12 bin lira olur. Bundan aldığı evin bedelinin yüzde beşini yani 10 bin lira, hem de ödediği kirayı düşer ve vergi ödemez.
Soru: Gerçek gider ve götürü gider yöntemleri basit bir dille ne demektir ve nasıl seçilir?
Cevap: Kira geliri elde edenler için götürü gider ve gerçek gider olmak üzere iki gider yöntemi var.
Götürü gider hiç ne kadar gider yapıldığına bakılmadan kiranın yüzde 25’inin gider olarak düşülmesidir.
Gerçek gider yönteminde ise evin alınması ve korunması için yapılan giderler gerçek tutarları üzerinden belgeye bağlı olarak indirilir.
Gerçek giderler şunlardır:
1.Kiraya veren tarafından ödenene aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri;
Konut kiralarının 2.400 lirası vergiye tabi değildir. Her iki yöntemde de bu tutara isabet eden giderler vergiye tabi olan kira gelirinden indirilmez. Götürü gider usulünde bu tutar düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 25’i gider kabul edilir. Gerçek gider usulü seçilirse giderlerin bu tutara isabet eden kısmı indirilmez.
Kira geliri olan ev sahiplerinin dikkatine! 25 MART akşamına kadar elde ettiklerinizi beyan etmeyi unutmayın!