G. Afrika Cumhuriyeti lideri Mbeki, partisinden gelen baskılar üzerine istifa etti. Mbeki, partiLİ rakibi Zuma'ya yolsuzluk davaları açılmasına karışmakla suçlanıyordu
22 Eylül 2008 03:00
Güney Afrika Cumhuriyeti'nin lideri Thabo Mbeki, partisinden gelen baskılar üzerine istifa etti. Mbeki, parti içindeki başlıca rakibi Jacob Zuma'ya karşı yolsuzluk davaları açılmasına karışmakla suçlanıyordu.
Thabo Mbeki halka hitaben televizyondan yaptığı konuşmada, Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) isteğine saygı duyduğunu belirtti. Mbeki "52 yıldır Afrika Ulusal Kongresi'nin sadık bir üyesi oldum. Olmaya da devam ediyorum; bu nedenle kararlarına saygı duyuyorum" diye konuştu.
Ancak Mbeki yargıya müdahale ettiği iddialarını da reddetti ve cumhurbaşkanlığı süresince yargının bağımsızlığına daima saygı duyduğunu söyledi.
Kadın cumhurbaşkanı gelebilir
Cumhurbaşkanlığını 1999'da Nelson Mandela'dan devralan Mbeki, kendisine kamuya hizmet etme olanağı verdikleri için ulusuna ve partisine teşekkür etti. Üst düzey bir ANC yetkilisi, yeni cumhurbaşkanını bugün günü atayacaklarını belirtti.
Gözlemciler partinin, meclisin kadın başkanı Baleka Mbete'yi geçici liderliğe getirmek istediğini, gelecek yıl yapılacak seçimlerde ise Jacob Zuma'nın adaylığına kesin gözüyle bakıldığını söylüyor.
'Anayasal darbe' yorumları yapılıyor
İngiliz Yayın Kurumu BBC, Güney Afrika halkının, Mbeki'ye yöneltilen suçlamaların ayrıntılarını öğrenemediğine dikkat çekiyor. Ülkedeki muhalefet partileri de cumhurbaşkanının, iç parti çekişmeleri yüzünden uzaklaştırılmış olmasını sorguluyor. Bazı gözlemciler ise olayı "anayasal darbe" diye niteliyor.
Thabo Mbeki yardımcısı Jacob Zuma'yı 2005 yılında görevden almıştı. O dönemde Zuma'nın mali danışmanı, onun adına rüşvet istemekten suçlu bulunmuştu. Ancak Zuma önce hakkındaki tecavüz suçlamalarından, sonra da 16 yolsuzluk suçlamasından beraat etti. Ayrıca geçen yıl Mbeki'ye karşı girdiği ANC liderlik yarışını kazandı.
Zuma'nın davasına bakan yargıç da soruşturmaya siyasi müdahale olduğunu, ANC'deki dev iktidar mücadelesinin bir parçası olarak Mbeki'nin savcılarla işbirliği yaptığı izlenimini edindiğini söyledi.
Kazananlar ve kaybedenler
Thabo Mbeki'nin 9 yıllık iktidarı boyunca en büyük başarısı, apartheid (ırk ayrımcılığı) döneminden çıkan Güney Afrika'da hızlı bir ekonomik büyüme sağlaması, yeni bir siyah orta sınıf oluşturması olarak görülüyor.
Ancak ülkede gelir dağılımı eşitsizliği, eskisinden de büyük boyutlarda. Bu nedenle yoksul Güney Afrikalılar ile sendikalar, Jacob Zuma'yı destekliyor.
Ayrıca Mbeki hükümetinin HIV/AIDS konusundaki tavrı ile ülkedeki yoğun suç oranını frenleyememesi de, büyük eleştiri topluyor.