GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLERDE,
şu anda faaliyet gösteren çokuluslu şirket sayısı 20 binin üzerinde. Economist'e göre Batılı çokuluslular, gelecekteki büyümelerinin yüzde 70'inin burada ve hatta yüzde 40'ının sırf Hindistan ve Çin'de yattığına inanıyor. Mademki fırsatlar bu kadar devasa o zaman onları yakalamanın önünde duran engellerin de en az o kadar heybetli olması gerekir. Dünya Bankası, 2010 İş Yapabilme Kolaylığı Endeksi'ne göre 183 ülke içinde Çin 89'uncu, Brezilya 129'uncu ve Hindistan da 133'üncü sıraya yerleşmişti. Economist ise bu ülkeler hakkındaki yorumları özetleyerek şöyle yazmıştı: "Şirketlerin bu piyasalarda büyüyebilmesinin tek yolu, maliyetlerini acımasızca düşürmekten ve sıfıra yakın kâr marjlarını kabullenmekten geçiyor." Evet, zorluklar göz korkutucu. Ancak artık bu öneriye daha fazla ayak diretemeyiz. Biz geleceğin fırsatlarını, Kenya'daki bir köyde ve merkezi Hindistan'daki küçücük bir şehir olan Bangalore'deki her köşe başında gördük ve hiçbiri de şirketlere kâr etmeyi unutmaları gerektiğini söylemiyordu. Yüzeysel bakıldığında hiçbir şey, bu kadar sıradan görünemez: Bir çamaşırhane, küçük bir buzdolabı, bir para havale sistemi. Oysa bu sunumların ardındaki şirketlere baktığınızda yeni bir iş modeli inovasyonunun öncülerini görürsünüz. İşte bu yeni girişimler, şirketlerin kendi memleketlerindeki durgunluktan kaçmalarına, yeni ve kârlı gelir akışları yaratmalarına ve rekabetçi avantaj kazanmalarına yardımcı olabilir. Kulağa aşırı iyimsermiş gibi gelebilir, hele bir de Batılı şirketlerin bugüne kadar gelişmekte olan piyasalara girerken yüzleştikleri zorluklar göz önüne alındığında. Ancak biz onların uygun sunumlar yaratamadıkları için değil, yanlış iş modeli benimsedikleri için tüm bu sıkıntıları yaşadıklarına inanıyoruz. Çokulusluların çoğu, gelişmekte olan piyasalara kendi iş modellerini olduğu gibi ithal eder. Belki daha küçük boyutlarda satarak ya da daha düşük maliyetli işgücü, hammadde veya diğer kaynakları kullanarak fiyat kırma yöntemiyle üstün körü pazarlama yapar. Hatta bazen kendi ürünlerinin tasarım ve üretimini bile yerel bazda yaparak yerel ülke müdürlerini işe aldıkları dahi görülebilir. Ancak bu şirketlerin aslen gelişmekte olan ülkelerin çoğunda yeterli gelir üretebilecek kadar büyük olmayan üst gelirlilere satış yapmayı öngören temel kâr formülleriyle faaliyet modelleri değişmeden aynı kalır. Bu çabaların en akıllılarında bile genellikle eksik kalan ise iş modelinin sistematik bir şekilde yeniden gözden geçirilmesidir. Doymuş ve doymamış pazarlardaki on yılı aşkın araştırmalarımız ve çalışmalarımız boyunca kendi iş modeli inovasyonumuzu ve uygulamamızı geliştirmeye çalışıp durduk. Bu süreç en üst temel seviyesinde üç adımdan oluşuyor: Henüz çözümlenmemiş ama çözüm bekleyen hedef bir müşteri ihtiyacı tanımlamak; bu işi müşterinin ödeyebileceği ama aynı zamanda kâr da bırakabileceği bir model ile planlamak ve o modeli önemli varsayımlarını test ederek ve öğrendikçe değiştirerek uygulamak.
Etiketler: