ÖMER ZİYÂEDDİN DAĞISTANİ HAZRETLERİ
(d.1849 / ö.1921)
Son devir Osmanlı âlim ve velilerindendir. 1266 (m.1849) yılında Dağıstan'da, Çerka'ya bağlı Miatlı köyünde doğdu. 1339 (m.1921) yılında vefat etti. Kabri, İstanbul Süleymaniye Camii haziresindedir. Babası, ulemadan Abdullah Efendi olup, Avar Türklerindendir. Gençliğinde Şeyh Şamil Hazretleri'nin ve onun oğlu Gazi Mehmed Paşa'nın maiyetinde Ruslara karşı yıllarca savaşıp cihadda bulundu. Sonra İstanbul'a gelip, tahsilini tamamladı. Hocası, Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevi Hazretleri'dir. Ondan zahiri ve bâtın ilimlerini tahsil edip icazet ve hilafetini almıştır. Tahsilini tamamlayıp icazet aldıktan sonra 1880 yılında Edirne'de ikinci ordu müftülüğüne tayin edildi. On altı yıl bu görevini sürdürdü. Sonra üç yıl Malkara ve iki buçuk yıl Tekirdağ kadılığında bulundu. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'a geldi. Bir müddet kaldıktan sonra Medine'ye gitti. Orada Mısır Hidivi Abbas Halim Paşa ile tanışıp, yine onun daveti üzerine Mısır'a gitti. Bu sırada Birinci Dünya Harbi devam ediyordu. Bir ara İngilizler tarafından Mısır'da hapsedildi. Sonra hapisten çıkıp İstanbul'a döndü. Darü'l-Hilafe Medresetü'l-Mütehassısîn'de mezhepler ve hadis müderrisliğini yürüttü. Bundan sonra Gümüşhaneli Ahmed Ziyaeddin Efendi Hazretleri'nin dergâhının üçüncü halifesi olarak irşad görevine getirildi. Hayatının sonuna kadar bu görevde kaldı. Şeyhülislamlık teklif edildiyse de kabul etmedi. Uzun boylu, büyük yüzlü, aksakallı ve vakarlı olup, çok cömertti. Arapça, Farsça, Rusça ve Orta Asya Türk şivelerini bilirdi. Lezgi dilinde mevlidi vardır.
Yüce Allah sırrını mukaddes ve mübarek kılsın.