Yaygın anksiyete bozukluğunun çekirdek özelliği denetlenemez bir ”endişe” ve ”kuruntulu beklenti” hali olup, bu diğer ansiyete bozukluklarındaki ”beklenti anksiyetesi”nden nitelik olarak farklıdır. Yaygın anksiyete bozukluğunu, endişe, ya da halk arasında ”evham ve evhamlılık” sözcüğüyle ifade etmek daha doğru olur,
Tanı ölçütlerini kısaca şöyle sıralayabiliriz,
- En az altı ay süreyle hemen her gün ortaya çıkan, birçok ya da etkinlik hakkında aşırı anksiyete ve endişe (kuruntulu beklentiler) duyma.
- Kişi endişesini denetlemekte güçlük çeker.
- Huzursuzluk, aşırı heyecan duyma, ya da endişe,
- Kolay yorulma,
- Düşüncelerini yoğunlaştırmada zorluk çekme ya da zihnin durmuş gibi olması,
- İrritabilite,
- Kas gerginliği,
- Uyku bozukluğu
Yaygın anksiyete bozukluğu olgularının çoğu somatik belirtiler bildirmektedir. Bu belirtiler;ağız kuruluğu, epigastrik yakınmalar, aşırı geğirme, yutma güçlüğü, bulantı, kusma, göğüste baskı hissi, soluk alma güçlüğü, boğazda yumruk hissi, sık nefes alma, çarpıntı, göğüs ağrısı, sık idrara çıkma, ereksiyon güçlüğü, menstruasyon sorunları, tinnitus, görmede bulanıklık, rotasyonel baş dönmesi, uyuşmalar şeklinde bedensel yakınmalar olarak görülebilir. Hastalar endişelerinin aşırı olduğunu her zaman kabul etmezler.
Anksiyete, bir çok tıbbi durumda ve ruhsal bozuklukta görülen bir belirtidir. Eğer anksiyete tablosu doğrudan özgül bir tıbbi duruma bağlı ise genel tıbbi duruma bağlı anksiyete bozukluğu tanısı konmalıdır. Bu belirlemeler öykü, laboratuvar bulguları ve fiziki bakı temelinde yapılır. En sıklıkla hipertiroidi, hipoglisemi, çeşitli kardiyovasküler hastalıklar, anemiler, kronik obstruktif akciğer hastalığı ile karıştırılabilir. Endişenin denetlenemez doğada olması, ertelenemeyişi ve işlev bozucu niteliği, hastaları normallerin endişesinden ayıran en önemli özelliktir.
Geç gençlik dönemi ve yirmili yaşlarda başlayan, erken başlangıçlı bir bozukluktur. Başlangıçında yaşam olayları rol oynayabilir. Bazı hastalarda belirtiler ısrarlı ve yaşam boyu kalırken, diğerlerinde belirtiler akut, intermitan ya da stres verici yaşam olaylarıyla yakından ilişkili alevlenmeler-sönmeler biçiminde dalgalanmalarla seyretmektedir. Yaşlanmayla belirtiler yatışabilir ve kalıcı remisyonlar görülebilir.