Çocuklarda Deri Yolma Bozukluğu22 Mart 2022
Deri yolma bozukluğu (Ekskoriasyon) nedir? Deri yolma hastalığı belirtileri nelerdir? Cilt yolma hastalığı tedavisi nasıl yapılır? Deri koparma hastalığı, cilt yolma hastalığı…
Pek çok insan arada bir derisini koparır ancak kimi insanlar bazen çizgiyi aşar ve deri yolma bozukluğu (tahriş noktası) denen bir noktaya gelir. Deri yolma hastalığı, çocuklarda da yetişkinlerde de sıklıkla görülen bir rahatsızlıktır. Kimi zaman kafa derisini, kimi zaman kollarda veya vücudun diğer bölgelerindeki derileri yolma şeklinde ortaya çıkar.
Cilt yolma hastalığı, zamanla o kadar sık ve yoğun hale gelebilir ki, kanamaya, yaralara ve yara izlerine neden olabilir. Tırnakların içinde deri ve kabuk parçaları kalır.
Deri yolma bozukluğu olan bazı insanlar, derilerinde bir çeşit kusur olarak gördükleri, sivilce, kabuk bağlayan yara vb. gidermek için tekrar tekrar kaşınırlar.
Deri Yolma Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Cilt yolmanın ne zaman hafif ve sinirli bir alışkanlıktan tedavi gerektiren ciddi bir soruna dönüştüğünü tam olarak söylemek zor. Aşağıdaki soruları sormak bu sorunun cevabını bulmaya yardımcı olabilir;
Cildinizi koparmak gün içinde çok zamanınızı alıyor mu?
Deri yolma sonucu gözle görülür yara izleri oluşuyor mu?
Cildinizi yolduğunuzda üzülüyor musunuz?
Derinizi yolmak, sosyal veya profesyonel yaşamınızın önüne geçiyor mu? Örneğin, insanlar yaralarınızı görebileceği için plajdan veya spor salonundan kaçınır mısınız? Yoksa evden çıkmadan veya sosyal etkinliklerden önce yaraları kapatmak için çok zaman harcıyor musunuz?
Deri Yolma Hastalığı Sebepleri Nelerdir ve Nasıl Gelişir?
Deri yolma bozukluğu hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülür. Hemen her yaşta başlayabilir. Deri koparma bozukluğu genellikle iki yoldan biriyle başlar;
Bir tür kızarıklık, cilt enfeksiyonu veya küçük yaralanmalardan sonra
Deride daha fazla yaralanmaya neden olan ve yaranın iyileşmesini önleyen kabuk veya kızarıklığın koparılmasıyla başlar. Daha fazla kaşıntı, daha fazla cilt yolmaya ve daha fazla kabuklanmaya yol açar ve bu döngü devam eder.
Stresli bir dönemde
Farkında olmadan tırnaklarınızın etrafındaki kabuk veya deriyi toplayabilir ve tekrarlayan hareketin stresi hafifletmeye yardımcı olduğunu görebilirsiniz. İşte o zaman deri yolmak alışkanlık haline dönüşür.
Deri yolma bozukluğu, “Beden Odaklı Tekrarlayan Davranış” adı verilen bir şekilde tekrarlayan “kendini temizleme” davranışı olarak kabul edilir. Diğer beden odaklı tekrarlayan davranış bozuklukları türleri arasında, saç yolma ve tırnak yeme davranışları yer alır.
Bazı kaynaklarda deri yolma hastalığı, tekrarlayan davranışları gerçekleştirmeye yönelik kompulsif dürtü nedeniyle, bir tür obsesif kompulsif bozukluk olarak değerlendirilir.
Deri Yolma Bozukluğu Tedavisi
Deri yolma bozukluğu terapi ve ilaçlarla tedavi edilir. Cilt yolma hastalığı için iki ana tedavi yöntemi vardır;
Alışkanlığı tersine çevirme eğitimi
Terapist, deri yolmayı tetikleyen durumları, stres ve diğer faktörleri belirlemenize yardımcı olur. Ardından lastik bir top sıkmak gibi deri yolma yerine yapacak başka şeyler bulmanıza yardımcı olacaktır. Bu, stres durumunu hafifletmeye ve ellerinizi meşgul etmeye yarar.
Uyarıcı kontrolü
Bu terapi, deri yolmayı engellemeye yardımcı olmak için çevrenizde değişiklikler yaparak uygulanır. Örneğin, deriyi koparmayı ve tüyleri yolma dürtüsünü önlemeye yardımcı olması için eldiven veya yara bandı takmayı deneyebilirsiniz. Veya yüzdeki kusurları veya sivilceleri görmek, deri yolma davranışına neden oluyorsa aynaları kaldırabilirsiniz.
Bazı psikiyatrik ilaçlar da deri yolma bozukluğunu tedavi etmek için kullanılır. Ancak hiçbiri onaylı veya bu amaç için üretilmiş değildir. Prozac gibi SSRI’’lar (seçici serotonin geri alım inhibitörleri) , deri yolma hastalığı için en uygun ilaçlar olarak bilinir.
Deri yolma hastalığı ile ilgili yapılan ön çalışmalar ayrıca Lamictal (lamotrijin ) gibi bazı antikonvülsan ilaçların ve bazı takviyelerin olası değerini incelemeye başlamıştır. Bir opioid bloke edici ilaç olan naltrekson ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.
Deri yolma bozukluğunuz olduğunu düşünüyorsanız, bu konuda deneyimli bir doktor bulmanız zor olabilir. Bu nedenle obsesif-kompulsif bozukluğun tedavisinde uzmanlaşmış bir terapistten yardım alabilirsiniz. Çünkü deri yolma bozukluğu, obsesif-kompulsif bozukluklar sınıfına girmektedir.
Ayrıca, tekrarlayan deri yolma davranışına neden olan herhangi bir cilt lezyonu, yara veya yara izi hakkında, bir dermatologla görüşmeniz de yararlı olacaktır. Çocuklarda ve yetişkinlerde görülen deri koparma davranışının önüne geçmenin mevcut şartlarda en güvenilir yöntemi terapidir. Çocuklarında deri yolma bozukluğu olan anne babalar, bu durumun uzun süre devam etmesi durumunda bir uzmandan mutlaka yardım almalıdır.
Pedagog Ercüment Eşsiz