Siyatik sinir hasarı olan hastalarda yaralanma tipi, lezyon şiddeti, seviyesi, tutulum şekli gibi etmenler tedavi sürecini etkileyerek, prognozu değiştirdiği için önem arz etmektedir. Bu amaçla çalışmamızda, siyatik sinir lezyonuna neden olan etiyolojik faktörler sorgulanmış, elektrofizyolojik bulgular değerlendirilmiştir.
Yapılan çalışmalarda travmatik periferik sinir yaralanmalarının daha çok erkeklerde ve genç erişkin yaş grubunda görüldüğü bildirilmiş ve buna neden olarak da, bu yaş grubundaki erkeklerin mesleki, sosyal hayatta ve trafikte kadınlara oranla daha aktif olmaları gösterilmiştir 10,11. Ancak, Schmalzried ve ark. 12 tarafından yapılan çalışmada, TKA sonrası sinir lezyonu kadınlarda daha fazla bulunmuştur. Bununla birlikte Pazarcı ve ark. 13 postenjeksiyon nöropatisi ile ilgili yaptıkları çalışmada, çocuklarda cinsiyet oranları benzerken; 60 yaş üstü erkeklerde kadınlara oranla daha fazla siyatik sinir hasarı saptanmıştır. Çalışmamızda ise hasta popülasyonunun büyük çoğunluğu erkeklerden oluşmaktaydı ve yaş ortalaması 45 idi.
Gluteal bölgede, siyatik sinirin kalça eklemine olan yakın komşuluğu nedeniyle bu bölgeye ait fraktür ve cerrahi girişimler gibi kalça ekleminin direkt travması proksimal siyatik sinir nöropatilerinin en sık sebepleridir 14-16. Çalışmamızda da %36lık bir oranla femur fraktürü ilk sırada yer almaktaydı.
Siyatik sinir yaralanmalarında, enjeksiyon nöropatisi bir etken olarak gösterilmekle birlikte, çocuklarda, yaşlılarda ve zayıf kişilerde; kas kütlesi ve yağ dokusu daha az olduğu için daha sık karşılaşılmıştır 1,17-19. Bununla birlikte yaralanma ihtimali, uzun iğne kullanıldığında, iğne sinirin seyrine doğru açılı uygulandığında, hastanın yan yatar pozisyonda yahut ayakta iken yapılan enjeksiyonlarda sinirin yaralanma insidansı artar 20. Kline ve ark. 5 yaptıkları çalışmada im enjeksiyon, kalça seviyesinde siyatik sinir hasarlanmasının en sık nedeni olarak kaydedilmiştir. Enjeksiyona bağlı lezyonlarda hastalar parestezi ve radiküler ağrı şikayetlerinden yakınmakta ve genellikle enjeksiyonun önerilen alanın daha aşağı ve medialinden yapılma-sından kaynaklanmaktadır. Çalışmamızda, im enjeksiyona bağlı nöropati sıklığı %20 olarak bulundu, im enjeksiyon uygulamasının tamamı deneyimli sağlık personeli tarafından, hastane ortamında yapılmış olmasına rağmen büyük oranda görülmesinin sebebi olarak; kişisel farklılıkların ve uygulanan ajanların kimyasal yapısının da hasarlanma konusunda etkili olabileceğini akla getirmektedir.
Yapılan çalışmalarda, elektromyografik kayıtlar incelendiğinde; tek başına medial trunkus tutulumunun nadir olduğu, büyük çoğunlukta medial ve lateral trunkus tutulumunun birlikte olduğu veya tek başına ve daha ciddi düzeyde lateral trunkusun tutulumunun olduğu görülmüştür. Lateral trunkusun daha sık etkilenmesinin nedeni olarak; daha büyük fasiküllerden oluşması, destek dokusunun daha az olması, siyatik çentik ve fibula boynu arasında sabitlendiği için gerilmeye eğilimli olduğu belirtilmiştir 21. Literatüre benzer olarak çalışmamızda, hastaların tümünde peroneal sinir hasarı mevcutken, %14ünde tibial sinirde hasarlanma yoktu. Tibial sinir hasarı olan olguların hepsinde peroneal sinir hasarı eşlik ediyordu. Peroneal sinir yaralanmalarının %38i, tibial sinir yaralanmalarının ise %18i total tutulumluydu.
Noble ve ark. 11 yaptığı bir çalışmada, periferik sinir lezyonlarında total tutulum oranının %25 olduğu gösterilmiştir. Yapılan bir diğer çalışmada da buna benzer oranlar elde edilmiştir 22. Çalışmamızda ise peroneal sinir yaralanmalarının %38i, tibial sinir yaralanmalarının ise %18i total tutulumluydu.
Alt ekstremitenin sinir yaralanmaları; hastalarda morbiditeyi arttırarak, fonksiyonellik düzeyindeki sonuçları etkilemektedir. İyileşme üzerine etkili faktörler arasında; etkilenen sinir, lezyonun lokalizasyonu, hasarın büyüklüğü ve tedavi zamanlaması sayılabilir 6.