II. Dünya Savaşı’ndan 70 yıl sonra, Nazilerin 1936 Olimpiyat Oyunları için inşa ettiği stadyumda, Avrupa’nın en büyük Yahudi spor müsabakaları etkinliği yapıldı.
36 ülkeden 2 binden fazla Yahudi sporcu, Avrupa Maccabi Oyunları’na katılmak için 10 gün boyunca Berlin’deydi. Sporcular, 27 Temmuz-5 Ağustos arasında yapılan oyunlarda futsal, badminton ve satranç da dahil toplam 19 branşta yarıştı. Türkiye Musevi Cemaati’nden de 120 sporcu, ülkelerine 11 madalyayla döndü.
Avrupa Maccabi Oyunları, dört senede bir Avrupa’nın farklı şehrinde düzenlenen bir mini-olimpiyat. Ayrıca, Dünya Maccabiat Oyunları var ki, o da yine dört senede bir İsrail’de düzenleniyor. Katılımcıların en azından anne veya babasından birinin Yahudi olması gerekiyor.
Oyunlar, ilk defa Almanya’da yapıldı. Ev sahibi şehir olarak Berlin tercihi de, bu sene özellikle anlamlı. 1936 Berlin Olimpiyat Oyunları’ndan tüm Yahudi sporcular Hitler tarafından Almanya kafilesinden çıkarılırken, ülkedeki bir diğer organizasyon 1972 Münih Olimpiyatları’nda İsrail kafilesindeki 11 sporcu, Kara Eylül grubu tarafından rehin alınıp daha sonra da öldürülmüşlerdi.
1929’da Prag’daki ilk buluşmanın ardından, Nazilerin yükselişi sonrası ara verilen oyunlar, 1959’da Kopenhag’da devam etmişti. Eski Nazi Almanyası topraklarındaki ilk buluşmaysa, Viyana’da yapılan 2011 Avrupa Maccabi Oyunları’yla oldu.
11 madalyalı takım
Resmî açılışını Almanya Cumhurbaşkanı Joachim Gauck’un yaptığı Berlin’deki organizasyon, aynı zamanda İsrail-Almanya ilişkilerinin 50. yıl dönümüne de denk geliyor. Açılışla birlikte bir açıklama yayınlayan Almanya’daki Yahudi Merkez Konseyi Başkanı Joseph Schuster, “Yahudi atletler, Yahudilerin Avrupa’ya ait olduğunu gösterdi. Biz Almanya’ya aitiz. Bunu kimsenin bizden almasına izin vermeyeceğiz” diye konuştu. Organizasyon yetkililerinin yaptığı açıklamaysa şöyleydi: “1936’da Yahudi sporcuların Olimpiyat Oyunları’ndan dışlandığı yerde, binlerce kişi antisemitizm ve ırkçılığa karşı tolerans ve hoşgörü mesajları yolladı.” Açılış gecesinde İsrailli ve Alman gençlerin oluşturduğu bir gençlik orkestrası sahne alırken, Almanyalı Müslüman şarkıcı Adel Tawil ile Amerikalı Yahudi sanatçı Matisyahu birer kısa konser verdiler.
Ev sahibi olarak Berlin’in tercih edilmesine yönelik eleştiriler de yok değildi. Dünya Yahudi Kongresi Başkanı Ronald Lauder’sa bu eleştirilere cevap vererek, “Oyunlar tam da olması gerektiği yerde. Daha önce yaşanmış korkunç bir olayın üstesinden gelmenin en iyi yolu, yaşandığı yere geri dönmektir. Orada bulunmak, herkese dayandığını ve devam ettiğini göstermektir. Sanırım bu sadece Yahudiler için değil, Almanlar için de geçerli. Bu olay, iyinin kötüye karşı zaferini temsil eder. Ve her zaferle, dünya daha ileriye doğru gider” dedi.
120 kişilik bir ekiple oyunlara katılan Türkiye takımı, 1 altın, 6 gümüş, 4 de bronz olmak üzere, 11 madalyayla katıldığı dallarda başarılı sonuçlar elde ederek İstanbul’a döndü. 14. Avrupa Maccabi Oyunları’nda ev sahibi Almanya takımı 144 madalyayla birinci gelirken, ABD takımı 103 madalyayla ikinci, İngiltere takımıysa 75 madalyayla üçüncü oldu. Türkiye takımı ise genel sıralamada on dördüncü basamakta kaldı.
Türkiye takımı ilk madalyalarını yüzme ve badminton müsabakalarında kazanırken, takımın tenisteki başarılı mücadelesi dikkat çekti. Türkiye takımı en çok alkışıysa, İngiltere-Türkiye futsal junior ve İtalya-Türkiye futsal masters finallerinde aldı.
İlginç rekor
Berlin’deki oyunlar ilginç bir rekora da imza attı. Dünyanın en büyük Şabat yemeği rekoru, 31 Temmuz akşamı Berlin’de kırıldı. Rekor, 2.226 kişilik katılımla geçtiğimiz yıl Tel Aviv’de yapılan Şabat yemeğine aitti; ancak 2.322 kişinin katıldığı Berlin’deki yemek, rekoru eline geçirdi.