Anhedoni nedir?
Anhedoni, hazzı deneyimleme yetersizliği ya da yeteneğinin azalmasıdır. Kişilerin daha önce yapmış oldukları hiçbir şeyden keyif ve zevk alamama durumudur.
Anhedoninin hastalıklarla ilişkisi nedir?
Anhedoninin pek çok ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkili olduğu görülmektedir. Ancak anhedoni yaşayan herkesin teşhis edilmiş bir ruh sağlığı sorunu yoktur. Pek çok ruh sağlığı sorununun belirtileri arasında anhedonia vardır.
Genellikle depresif bozuklukla bağlantılı olduğu görülmektedir. Şizofreni gibi diğer ruh sağlığı bozukluklarıyla da sıklıkla bağlantılı olduğu görülmektedir.
Anhedoni ayrıca madde bağımlılığı sorunları, yeme bozuklukları, anksiyete veya travma yaşamış kişilerde de sıklıkla görülmektedir. Ayrıca parkinson hastalığı, diyabet gibi kronik sağlık durumlarıyla da bağlantılıdır.
Görüldüğü gibi pek çok hastalık halinde zevk alamama sorunu yaşandığı görülmektedir.
Anhedoni belirtileri nelerdir?
Genel olarak iki tür anhedoni semptomu vardır: fiziksel semptomlar ve sosyal durumlarla ilgili semptomlar görülmektedir.
Anhedoni için vardır veya yoktur demek doğru değildir. Zevk alamama sorununun dereceleri olduğu söylenebilir. Günlük hayatınızın bazı yönlerinden zevk alabilir. Ancak diğerlerinden alamayabilirsiniz.
Ayrıca uyuşukluk veya his eksikliği de yaşayabilirsiniz. Bu oldukça normaldir. Anhedoniyi anlamak için belirtileri anlamakta fayda vardır.
Anhedoninin fiziksel semptomları şunları içerebilir:
- Fiziksel duyumlardan olumlu duygular çıkaramayabilir.
- Yiyeceklerin tadı bir zamanlar olduğu kadar iyi olmayabilir.
- Sarılma veya el ele tutuşma gibi fiziksel dokunuşlar artık keyif vermeyebilir.
- Seks ve cinsellik zevkli gelmeyebilir.
Sosyal anhedoni belirtileri şunları içerebilir:
- İlişkileriniz artık zevk vermeyebilir.
- Yeni ilişkiler kurmaya ilgi duymayabilirsiniz.
- Önceki ilişkilerden geri çekilebilirsiniz.
- Sosyalleşmek istemeyebilirsiniz.
- Yakınlaşmak istemeyebilirsiniz.
- Kendinize veya başkalarına karşı empati veya şefkat hissedemeyabilirsiniz.
- Başkaları ve kendiniz hakkında genel olumsuz duygular yaşayabilirsiniz.
- İlişkileri sürdürme, sosyal planlar yapma veya başkalarıyla etkileşim kurma motivasyonunda azalma yaşayabilirsiniz.
Anhedoni örnekleri nelerdir?
Anhedoni yaşamanın nasıl bir his olduğuna dair bazı örnekler:
- Eskiden futbol oynamayı çok severdiniz ancak artık oyun oynama arzunuz yok.
- Yemek pişirmek eskiden en sevdiğiniz hobinizdi, ancak artık bununla ilgilenmiyorsunuz.
- Artık arkadaşlarınızla dışarı çıkmak için heyecan duymuyorsunuz.
- Partnerinize karşı kayıtsız veya içine kapanık hissediyorsunuz.
- Libidonuzda ciddi bir düşüş yaşıyorsunuz.
- Eskiden sizi mutlulukla dolduran bir aktivite, örneğin canlı müziğe gitmek, artık olumlu hisler vermediğinde anhedonia yaşıyor olabilirsiniz.
Anhedoni nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?
Size depresyon veya şizofreni teşhisi konduysa, anhedoni hastalığı geliştirme riskiniz artar. Diğer başka bir çok ruh sağlığı sorunu da anhedoniye zemin hazırlar.
- Travmatik bir olay yaşama: hayatınızı etkileyen sizi derinden yaralayan bir şey yaşadığınızda psikolojik hasar alma ihtimaliniz artar. Özellikle erken yaşlarda beyinin etkilenme riski daha da yüksektir. Yaşanan travmatik olaylar beyin gelişimini etkileyebilir.
- Kronik bir hastalık sahibi olmak: hastalıklar beyin kimyasını etkileyebilir. Bu durumda zevk ve keyif alma becerileri etkilenebilir.
- İstismar veya ihmale maruz kalmak,
- Beyin hasarı almak,
- Genetik özellikler,
Anhedoni nasıl teşhis edilir?
Anhedoni ciddi bir ruh sağlığı sorununun işareti olabilir. Anhedoni yaşadığınızı düşünüyorsanız, mümkün olan en kısa sürede doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanına başvurmalısınız.
Doktorunuz size belirtileriniz ve genel ruh haliniz hakkında sorular sorabilir. Ayrıca herhangi bir fiziksel sorununuz olup olmadığını belirlemek için fiziksel bir muayene yapabilir.
Bir ruh sağlığı uzmanı anhedoni testi yapılabilir. Testlerde kişiler kendilerine yöneltilen sorulara cevap verir. Uzmanlar bu cevapları değerlendirerek kişi hakkında fikir edinebilir. Böylelikle yaşanan haz alamama seviyesi ölçülebilir.
Anhedoni nasıl tedavi edilir?
Anhedoni tedavisi zor olabilir. Çoğu durumda tedavi, depresyon gibi ruh sağlığı sorununu tedavi etmeye çalışmakla başlar. Tedavinizdeki ilk adım bir psikolog veya psikiyatriste başvurmaktır.
Semptomlarınızın tıbbi bir nedenini anlamak da önemlidir. Bunun için bir doktora başvurmakta fayda vardır. Herhangi bir tıbbi sorun bulamazlarsa, bir psikiyatrist, psikolog veya başka bir ruh sağlığı uzmanına görünmenizi önerebilirler.
Tedaviniz, antidepresanlar gibi reçeteli ilaçların yanı sıra konuşma terapisini de içerebilir. Anhedoni ilaçları reçete edildiği şekilde almalıdır. Bu ilaçlar insanları farklı şekillerde etkiler. Sizin için işe yarayan bir ilaç, aynı semptomlara sahip başka biri için işe yaramayabilir.
Terapi süreci bir çok ruh sağlığı sorununda olduğu gibi zevk alamama sorunu içinde işe yarar olacaktır. Size uygun terapi yöntemleri hakkında psikoloğunuz bilgi verecektir.
Bilişsel terapi, duygu odaklı terapiler ve diğer bir çok terapi türleri zevk alma konusunda gelişiminize destek olabilir.
Anhedonia konusunda dengemden yardım alabilirsiniz!
Dengemin alanında ruh sağlığı uzmanları size anhedoni den kurtulma sorununuz hakkında destek olabilir. Yaşam kalitenizi oldukça etkileyen bu sorun ömür boyu sizinle olmasın. Çözüm yalnızca terapi seanslarıyla mümkün olabilir.
Mutluluğunuzu daha fazla ertelemeyin. Herkes hayatında keyif alabileceği bir anlar ister. Ancak bazen bu mümkün olmayabilir.
Tedavi için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz. Ücretsiz ön görüşmelerle psikologlarımızla tanışabilirsiniz. Online olarak kendi dilinizde terapi almak artık çok kolay.
dengemle ruhunuza iyi bakın!
Diğer Makaleler:
Kaynaklar
Treadway, M. T., & Zald, D. H. (2011). Reconsidering anhedonia in depression: lessons from translational neuroscience. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 35(3), 537-555.
Chapman, L. J., Chapman, J. P., & Raulin, M. L. (1976). Scales for physical and social anhedonia. Journal of abnormal psychology, 85(4), 374.
Myerson, A. (1922). Anhedonia. American Journal of Psychiatry, 79(1), 87-103. Anhedoni nedir?
Pizzagalli, D. A. (2014). Depression, stress, and anhedonia: toward a synthesis and integrated model. Annual review of clinical psychology, 10, 393.
Craske, M. G., Meuret, A. E., Ritz, T., Treanor, M., & Dour, H. J. (2016). Treatment for anhedonia: A neuroscience driven approach. Depression and anxiety, 33(10), 927-938. Anhedoni nedir?
Kaynaklar:
Brody, B. (2022, November 9). What Is Anhedonia? WebMD. R
anhedoni nedir