Tahir Elçi'nin vurulduğu gün Bilgi Üniversitesi'nde bir toplantıdaydık. İki önemli konuğu dinlemek üzere toplanmıştık. Bunlardan birisi eski bir başbakandı. İrlanda'nın eski başbakanı, Bertie Ahern...
Ahern 1997-2008 yılları arasında 11 yıl süreyle başbakanlık yaptı. Tarihi önemi 1998'de IRA, Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti arasında imzalanan Hayırlı Cuma anlaşmasının baş aktörlerinden birisi olmasından kaynaklanır.
Ahern Bilgi Üniversite'sindeki konuşmasını zor koşullarda ve kısa yaptı. Tahir'in haberi gelince toplantıyı erken bitirmeye karar verdik. Eski başbakan da üzüntümüzü paylaştı, yaşadığımız şoku anladı.
Ahern'i o gün ilk kez dinlemiyordum.
Nisan ayında Dublin'de bir Türkiye heyetine yaptığı konuşmada karşısında oturanlardan birisiydim. Beni etkileyen, farklı ülkelerde çatışmaların farklı nedenlerinin olduğunu, ancak hepsinin hemen hemen aynı çözüm tekniklerine tabi bulunduğunu hatırlatan bir konuşmaydı. Bilgi üniversitesinde de bir benzerini dinledik.
Güneydoğu'da, Kürt meselesinde sıkıntılı günler yaşıyoruz.
Patlayan çatışma Kürt hareketinin yeni stratejisinden kaynaklanıyor. Ancak buna rağmen çatışmaların dindirilmesinin, siyaset yolunun zorlanmasının ve Kürt sorununda çözümün yolunun açılmasının sorumluluğu hükümetin sırtında.
Dün de sorduk, nasıl olacak bu?
Adem-i merkeziyetten söz etmek, hedef belirlemek nispeten kolay...
Mesele oraya nasıl varılacağı...
Farklı ülke deneyimleri bu açıdan bir yanıt şablonu oluşturabilir.
Nitekim Ahern'in Dublin konuşmasının satır başlarını bu niyetle bu köşeye taşımıştım.
Notlarımı karıştırırken, yeniden hatırlamanın tam zamanı diye düşündüm.
Ahern'in çatışma çözümünden çıkardığı dersleri şunlar:
* “Taraflar masaya iyi niyetlerinden, ani pozisyon değişikliklerinden hareketle oturmazlar. Onları masaya oturtan çatışmanın devam ettirilemez olduğunu düşünmeleridir. Bunu toplum da hisseder, aksi iddialar gerçekçi değildir.
* Çatışma ortamından barış koşullarına geçişin en önemli ve zor unsuru güven tesisidir. Beni zorlayan bir örnek vereyim. Biz Katolikler için yılbaşı yemeği çok önemlidir. Bir yılbaşı öncesiydi. IRA benden bazı tutukluları 72 saat için serbest bırakmamı istedi. Her duyan 'Sakın ha, böyle bir şeye kalkışma, Adalet Bakanı bile direnir' diyordu. Kulaklarımı tıkadım ve izin belgesini imzaladım. Ama iki gece de uyuyamadım, ya geri dönmezlerse diye… Dönemeselerdi ben bugün burada olamazdım. Barış süreci büyük yara alırdı.. Riskleri almak zorundasınız. Güven böyle oluşuyor…”
* Muhatabınızı doğru seçmeniz gerekir. Blair ve ben şiddete bulaşmış insanlarla konuşamayız deseydik, konuşacak kimse bulamazdık. Şiddete bulaşmış insanlarla konuşmak, onları temsilci olarak kabul etmek işin asıl ve zor kısmıdır.
* Derin ayrılıkları çözmek istiyorsanız her koşulda devam eden diyalog tek yoldur. Bir gün Kuzey'e müzakerelere gittim. Şahinler olarak bilinen bir grupla toplantı vardı. Küçük bir odada 12 kişiydik. Ünlü bir eylemci şöyle demişti. 'Sayın başbakan burada kimseyi öldürmemiş tek kişi sizsiniz' Kendime doğru yerde miyim diye sordum. Ama orada olmam gerekiyordu.
* Silahlı örgütün yıllardır yaptığı şeyi durdurmak istiyorsanız, ona açık kapı bırakmalı, yeni bir imkan vermeli, bir strateji önermelisiniz. Ateşkes yapıyorlar, önemli olan bir daha asla şiddete geri dönmeyeceğiz diyecekleri bir alternatifi görmeleridir. Bunu göstermek liderlerin görevidir.
* Barışı savunuyorsanız, kendinizi karşınızdakinin yerine koymalısınız. İnsanlar neden bir araca patlayıcı koyuyorlar, neden elde silah dolaşıyorlar, neden kendilerini feda ediyorlar? Bu sorulara onlar açısından bakıp cevap bulmalısınız. Onları motive eden şeyi bulmak için onların kafalarının içine girmelisiniz...”
Bu atıfları aldığım yazı, “Bir İrlanda mektubu: Liderden lidere...” başlığını taşıyordu.
- BIST 91.074
- Altın 214,408
- Dolar 5,3448
- Euro 6,0757
- İstanbul 9 °C
- Diyarbakır 9 °C
- Ankara 10 °C
- İzmir 11 °C
- Berlin 6 °C
- Almanya Dışişleri Bakanı Hewler’de
- CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş oldu
- Rusya'dan Kırım'a savaş uçağı sevkiyatı
- Gültan Kışanak, açlık grevine başladı
- İstanbul için sağanak ve kar uyarısı
- Ruhani Türkiye'ye geliyor
- HDP’li eski vekil dahil çok sayıda gözaltı
- Kurtulmuş: Jeffrey'nin YPG açıklaması kabul edilemez
- ABD: Roj Peşmergeleri bilgimiz dahilinde gitti
- Hollanda Dışişleri Bakanı, Hewler’de
- Çavuşoğlu: Esad ile çalışacağız demedim
- Fransa İçişleri Bakanından sarı yeleklilere tepki: Yeter artık
- Şampiyonlar Ligi'nde kura çekimi yapıldı
- Mesud Barzani, Rojava hakkındaki endişelerini aktardı
- Erdoğan'dan Portakal'a: Bilmezsen haddini, millet patlatır enseni
Çatışma, çözüm ve cesaret...
Yazarın Diğer Yazıları
- Başkent Hewler’de huzurevi
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
- 13’üncü Uluslararası Erbil Kitap Fuarı’ndan kareler
- Kürdistan'ın bir köyünden en prestijli matematik ödülüne
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Bekir Ağırdır: HDP kritik kavşaktaKONDA Genel Müdürü Bekir Ağırdır, Türkiye'nin üç partili bir noktaya gittiğini belirtti.
- Tanrıkulu: MHP’nin af teklifi tamamen duygusalCHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, affın, Bahçeli’nin organize suç örgütü kurmak ve yönetmekten hükümlü Alaattin Çakıcı’yı ziyaretinden sonra konuşulduğuna dikkat çekerek, “MHP'nin bunu gündemde tutmasının nedeni tamamen duygusaldır” dedi.
- Barzani: Halkımın kaderini tayin etme hakkı vardırBaşkan Mesud Mesud Barzani, 16 Ekim 2017’de Kerkük’te yaşananların ulusal bir ihanet olduğunu, belli bir grubun Haşdi Şabi ve İran Devrim Muhafızları (Pasdaran) üyeleriyle anlaşarak, ABD’nin gözü önünde kendilerini arkadan hançerlediğini söyledi.
- Necmettin Kerim: YNK ile resmi bir bağım söz konusu değilKerkük eski Valisi Necmettin Kerim, YNK’nin hiçbir toplantısına katılmadığını belirterek, “Kerküklü mağdurların kaldığı kamplara gidip onlardan ‘Neden buradasınız?’ diye sormayanlara oy vermelerini nasıl isteyeceğim?” dedi.
ÖZEL MAKALE
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
- 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi ve Saîdê Kurdî" Saîdê Kurdî ve 1925 Kürt Ulusal Özgürlük Mücadelesi/Şeyh Said ilişkisi noktasında resmi ideoloji eksenli kodlamalar ve bu kodlamamalardan sonra kurulan bağlantılar..."
KÜLTÜR SANAT
- Nûbihar’ın 145. Sayısı çıktıNûbihar dergisinin bu sayısında da araştırma, hikaye, folklor ve dille ilgili yazılar var. Çeşitli dillerden Kürtçeye çevrilen birkaç yazı, hikaye ve şiir de bu sayıda da yayınlanmış.
- Şair Refik Durbaş yaşamını yitirdiBir süredir diyaliz ve akciğer tedavisi gören Şair Refik Durbaş, 74 yaşında hayatını kaybetti.
- Aydın Doğan Karikatür Yarışması ödülleri sahiplerini bulduBu yıl 35'incisi düzenlenen, "Aydın Doğan Uluslararası Karikatür Yarışması"nın ödülleri sahiplerini buldu.
- 'Müslüm' 5 milyon kişiyi sinemaya çekti2018'in en çok izlenen yapımı olan Müslüm filmi, 1989'dan günümüze en çok izlenen filmler arasında da 8. sıraya yerleşti.