Gellner, Ernest
Gellner, Ernest (1925-995) Çekoslovakya’da doğmuş olmasına rağmen,Yahudi kökenli ailesi 1939’da Almanişgalinin hemen arkasından ülke dışına çıkmış olan Gellner, çalışma yaşamının büyük bölümünü İngiltere’de geçirmişti. Cambridge Üniversitesi’nde sosyal antropoloji profesörlüğüne getirilmeden önce, 1949 ile 1984 yıllan arasında London School of Economics’de önce sosyoloji, sonra felsefe alanında dersler veren Gellner, 1993′-te, Orta Avrupa Üniversitesi’nde Milliyetçilik Araşırmalan Merkezi’nin tam zamanlı direktörlüğünü yürütmek üzere yeniden Prag’a dönmüştür.Gellner’ın yazılarının kapsamı çok geniştir. Kaleme aldığı ilk kitap, kendi içine kapalı, hayal gücünden yoksun ve dar ufuklu bir dal olarak mahkûm ettiği dil felsefesinin bir eleştirisi olan Words and Things’di (1959). Thought and Change’de (1964), toplumsal düzenlerin ancak bolluğun ve milliyetçiliğin gerekliliklerine denk düştükleri zaman meşru sayıldığı şeklinde tartışmalı bir tez önermişti. (Gellner daha sonraki yazılarında, aslında oldukça katı olan bu modernlik anlayışına özgürlük fikrini sokmaya çalışacaktı.) Bu kitaplarını Kuzey Afrika Berberileriyle ilgili bir etnografı (Saints of the Atlas, 1969), psikanaliz ile Sovyet ideolojisi hakkındaki eleştirel incelemeler (The Psychoanalytic Movement, 1985; Stateand Society in Soviet Thought, 1988; »milliyetçilik, Müslüman toplumu, gürecilik, çoğulculuk ve sosyal bilimlerin metodolojisine eğilen bir sürü deneme ve kitap izleyecekti. Ölümünden hemen önce de milliyetçilik (Nationalism Observed) ile Wittgenstein ve Malinowski’yle (Language and Solitude) ilgili çalışmalarını tamamlamış, fakat sosyalizmden demokrasiye başarılı bir geçiş yapma koşullarıyla ilgili araştırmasını bitirememişti.Bu üretken tabloyu bir sınıf içinde toplamak kolay değildir. Yalnız hepsini birleştiren bir bağ, sosyal bilimlerde güreciliğe karşı akılcılığın (rasyonalizmin) savunulmasıdır. Benimsediği başka bir genel tema ise, yarattığı dehşete ilk elden tanık olduğu, ama yurttaşlığın gelişmesi üzerindeki etkisini de belirleyici önemde yorumladığı bir olgu olan milliyetçiliğe duyduğu ilgidir.Gellner’ın Anglo-Sakson sosyolojisi üzerindeki etkisi, onun yetiştirmesi olan birkaç kuşağa ait Britanyalı ve Amerikan sosyologlar ile toplum kuramcılarının çıkardıkları yayınlarda açıkça görülebilir.