Macaristan'da birçok muhalif siyasetçi, sosyal medya hesapları üzerinden koronavirüs pandemisi hakkında 'gerçeği yansıtmayan ve korkuyu körükleyen paylaşımlarda bulundukları gerekçesi' ile bazı vatandaşların gözaltına alınmasından dolayı endişeli.
Hükümeti eleştirmenin gün geçtikçe zorlaştığını belirten bazı siyasetçiler Başbakan Viktor Orban'ı, Mart ayında kendisine verilen özel yetkileri kötüye kullanmakla suçluyor.
Avrupa Komisyonu acil durum sırasında Orban'a verilen yetkilerin hafifletilmesi çağrısında bulundu.
Sosyal medya hesapları üzerinden paylaşımda bulundukları gerekçesi birçok kişinin evlerine baskın düzenlendi, söz konusu kişiler saatlerce gözaltına tutuldu. Macar polisi bu kapsamda 16 kişinin sorguya çekildiğini açıkladı.
'Polisin sürekli internet üzerinden yapılan paylaşımları izlediğini' belirten yetkililer acil durum yasası kapsamında 87 kişi hakkında 'yanlış bilgi' yayımladıkları iddiasıyla soruşturma başlatıldığını duyurdu. 'Halkı tehlikeye soktuğu' gerekçesi ile 27 kişi hakkında da soruşturma yürütüldüğü ifade edildi.
30 Mart'ta parlamentoda kabul edilen acil durum yasası hükümete, 'asılsız haber yayanlara 1 ile 5 yıl arasında hapis cezasına çarptırılmasının önünü açmıştı.
Hükümeti eleştirenler 'susturuldu'
Hükümetin hastanelerdeki yatak kapasitesine yönelik politikasını internet üzerinden eleştiren muhalefet partisinden bir milletvekili Macaristan'ın güneyinde gözaltına alındı. Tartışmalı politika Covid-19 hastası olmayan kişilerin yatak kapasitesini artırmak amacıyla hastaneden atılmasını öngörüyordu.
Janos Csoka-Szucs mühalefetteki milletvekili Akos Hadhazy'nin mesajına, 'Bulunduğum Gyula şehrinde bin 170 yatak boşaltılıyor" ifadesini ekledi. Bunun daha sonra doğru olduğu görüldü.
Muhalif milletvekili 'salgınla mücadele çabalarını engellediği' gerekçesiyle 4 saat boyunca gözaltına tutuldu.
Hadhazy Facebook'ta, 'Eleştiride bulunanların susturulması gerçeği yazan veya söyleyen insanlara yönelik polisin baskısıyla başladı.' dedi.
Geçtiğimiz günlerde Macaristan'ın kuzey doğusunda yaşayan ve hükümetin Covid-19 krizini yönetme şeklini eleştiren 64 yaşındaki bir vatandaş bir ay önce sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı bir paylaşımdan dolayı saatlerce gözaltına tutuldu. Söz konusu vatandaş 'Çok acımasızsınız ancak şu ana kadar diktatörlerin her zaman bir sonu oldu' dedi. Savcılar takipsizlik kararı verdi.
Polis, gözaltına alınan yaşlı adamın Szerencs yakınlarındaki evine yapılan baskını görüntüledi ve YouTube'da yayınladı.
444.hu bağımsız internet gazetesine konuşan söz konusu adam 28 Nisan'da yaptığı paylaşımda hükümetin 3 Mayıs'ta vaka sayısının had safhaya ulaşmasını beklediğini yazdığını söyledi, bir gün sonra ise kısıtlamaların gevşetildiğini ifade etti.
Perşembe günü konuyla ilgili düzenlenen basın toplantısında konuşan bakan Gulyas Gergely "hükümetin sadece gerekli olduğunda müdahalede bulunulmasını talep ettiklerini" söyledi.
AB Macaristan'ı yakından takip ediyor
Mart ayından parlamentoda kabul edilen acil durum yasası Başbakan Viktor Orban'a süresiz olarak neredeyse sınırsız yetki sağlıyor.
Avrupa Parlamentosu Macaristan'daki her geçen gün kötüye giden durumu perşembe günü gündemine aldı. Birçok Avrupa Parlamenteri Avrupa Komisyonu'na çağrıda bulunarak bu ülkeye yapılan yardımların kesilmesini talep etti.
Avrupa Komisyonu'nun şeffaflıktan sorumlu üyesi Vera Jurova, "Covid-19 acil durum ile birlikte yetkilerini arttıran hükümetler artık geri adım atmalı. Daha etkili çözümlere odaklanmalı." dedi.
Jourova Macaristan'a yönelik büyük endişelerinin olduğunu belirterek neler yapılabileceklerini değerlendirdiklerini söyledi.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban Avrupa Parlamentosu'ndaki tartışmaya katılmayı ve soruları cevaplamayı kabul etmedi. Avrupa Parlamentosu Başkanı David Sassoli ise Macaristan adalet bakanının Orban'ın yerine tartışmaya katılmasını istemedi.
Avrupa Parlamenterleri daha önce birçok kez Budapeşte'nin acil durum yasasının Avrupa Birliği değerlerine aykırı olduğunu belirtmişti.