Daha önceki sayılarımızda açtığımız Stalin'in özel aile arşivine bugün devam ediyoruz.Stalin'in ikinci eşinden [Nadezhda Sergeyevna Alliluyeva] olan küçük oğlu Vasily Iosifovich (1921-1962),özellikle annesinin 1932 yılında ölümünden sonra sorunlu bir kişiliğe sahip olmuştur.Ölümüne kadar problemli bir hayat süren Vasily'nin okuldaki tavırları da öğretmeninin şikâyetine yol açmıştır.
Genç tarih öğretmeni V.V. Martyshin,bu şikâyetlerini bir mektupla Stalin'e dile getirir.Arşivde bulunmayan bu mektuba Stalin,8 Haziran 1938 tarihinde cevap verir.Mektubun daktilo kopyası,Rusya Federasyonu Devlet Başkanlığı Arşivi'nde (APRF) fond 45,liste 1,dosya 1553,yaprak 9 numaralarıyla saklanmaktadır:
Stalin'in öğretmene cevabı
"Vasily Iosifovich'in[1] yaramazlılarıyla ilgili mektubunuzu aldım.Mektup için teşekkür ederim.İş yoğunluğundan dolayı oldukça geç yanıt veriyorum.Özür dilerim.
Vasily,ortalama yeteneklere sahip şımarık bir oğlan,vahşi bir kişiliği var (tam bir yabani at!),her zaman gerçeği söylemiyor,zayıf 'yöneticilere' şantaj yapmayı seviyor,zayıf ya da daha doğrusu sağlam durmayan irade karşısında sıkça küstah oluyor.
Onu 'Stalin'in oğlu' olduğu meselesinin altını çizen her türlü 'amcalar' ve 'teyzeler' şımarttı.
Sizin kişiliğinizde Vasily'e herkese olduğu gibi davranan ve okulda küstahlık yapan birinden genel kaidelere uymasını bekleyen,en azından kendisine saygısı olan bir öğretmen bulduğuma memnun oldum."
"Müsamaha göstermeyin"
Stalin,mektubunun devamında okul müdürlerinin müsamaha göstererek Vasily'e zarar verdiklerinin altını çizer.Stalin'e göre eğer haddini bilmeyen Vasily,hâlâ kendini öldürmediyse,ülkede hâlâ kaprisli bir çocuğa geçit vermeyen öğretmenler sayesindedir.Stalin,burada oğlunun öğretmenlerini devamlı olarak intihar etmekle tehdit ettiğine gönderme yapmaktadır.
Stalin'in oğlunun öğretmenine son sözleri ise şöyledir:
"Tavsiyem,Vasily'e daha sert (kelimenin altı Stalin tarafından çizilmiştir-MP) davranmak ve kaprisli bu oğlanın 'intihar' edeceğiyle ilgili yalan,şantaj ve tehditlerinden korkmamaktır.Bu konuda arkanızda olacağım.
Ne yazık ki Vasily'le kendim ilgilenme olanağını bulamıyorum.Ama zaman zaman yakasına yapışmaya söz veriyorum.
Selamlar!
Iosif Vissarionovich Stalin"
Selamlar!
Iosif Vissarionovich Stalin"
Velilerle iletişim sorunu
Tarih öğretmeninin okul idaresinin tutumuyla Vasily'nin davranışlarını şikâyeti ve Stalin'in verdiği cevap üzerine okulun eğitimden sorumlu müdür yardımcısı N.V. Makeyev görevden alınır.Bunun ardından Makeyev de Stalin'e mektup yazacaktır.15 Haziran 1938 tarihli mektuptan (APRF fond 45,liste 1,dosya 1553,yaprak 13-16.Aslı) Makeyev'in Stalin'le öğretmen Martyshin arasındaki yazışmalardan haberi olduğu anlaşılmaktadır.Makeyev,yeterli inceleme yapılmadan görevden alındığını ileri sürmektedir.
Eski müdür yardımcısı,başka bir okuldan o sene gelen Vasily Iosifovich'in yetiştirilmesinde hatalar yapıldığını,Vasily'nin çekinmeden çevresine kendisine yapılan dalkavuklukları anlattığını ifade eder.Bunun üzerine Vasily'nin,aynı okulda okuyan Mikoyan'ın oğlu Stepan'ın,Frunze'nin oğlu Timur'un ve diğer üst düzey yönetici çocuklarının genel okul rejimine uymaları kararı alındığını aktarır.Karara göre bu çocuklar,korunacak,sevilecek ama onlara aşırı ilgi gösterilmeyecektir.
Makeyev,ilk başlarda her şeyin yolunda gittiğini,bu öğrencilerin uyumsuzluğunun önüne geçildiğini yazar.Ancak ikici sömestrde sorunlar başlamıştır.Okulun maddi ve kadrosal açıdan problemleri de olduğuna dikkat çeken Makeyev,bu olumsuzlukların okul idaresinin üst düzey yöneticilerin,özellikle de Politbüro üyelerinin çocuklarının aileleriyle yaşadığı iletişim sorunuyla derinleştiğini vurgular.Makeyev'e göre en temel mesele budur.
Vasily'nin gidişatı
Bu süreçte Vasily,okula geç gelmeye,ödevlerini yapmamaya başlamıştır.Bunun sebeplerini öğrenmek için kendisiyle yapılan görüşmelerden Vasily'nin uyuya kaldığı ve gezmeye çok vakit ayırdığı ortaya çıkmıştır.Okul idaresi bu duruma müdahale edememiş,çünkü velisiyle arasında iletişimsizlik vardır.
Bu gelişmeler üzerine Makeyev,Stalin tarafından Vasily'nin disiplini ve ders durumuyla ilgili bir karne hazırlamak üzere bazı kişilerin görevlendirildiğini anlatır.Bu görevliler,karneyi Stalin'e ileteceklerdir.Ancak Makeyev,okulun aileyle kurduğu bu tür bir ilişki sisteminin de işe yaramadığını belirtir.
Okulun müdahalesinin acizliğini anlayan Vasily,günden güne daha fazla uyumsuzluk göstermeye başlar.Eğitim yılının sonunda ise Vasily'e tarihten kırık not veren öğretmeni Martyshin'le yaşanan sorunla bu durum zirve yapmıştır.Makeyev,Vasily'e tarihten ve Rusça'dan bütünleme dersleri koyar.Ancak müdür,Stalin'in oğlunu muaf tutar.Kısa bir süre sonra da haklarında soruşturma açılmıştır.
Makeyev,Vasily,Stepan,Timur ve diğerleriyle ilgili sorunun tek çözümünün okulla aile arasında kurulacak sıkı bir bağ olduğunun ve böylece doğru bir yönlendirme ve bilgilendirme yapılabileceğinin altını çizer.
Öğretmenlere eleştiri
Kısa bir süre sonra öğretmen V.V. Martyshin de Stalin'in mektubuna cevap verir.İçeriğinden anlaşıldığı üzere mektup,5 Temmuz 1938 tarihinden sonra yazılmıştır.Bu mektubun daktilo kopyası aynı arşivde fond 45,liste 1,dosya 1553,yaprak 17-18 numaralarıyla kayıt altındadır.
Martyshin,Stalin'in mektubunun küçük burjuva zihniyetine ve Stalin'i Vasily'le ilgili bilgilendirme önerilerini "en iyi ihtimalle yararsız,en kötü ihtimalle tehlikeli olur!" ya da "Sus.Sessizlik geçliği güzelleştirir" ifadeleriyle karşılayan meslektaşlarına duyduğu nefreti daha da artırdığını belirtmektedir.
Babasının güvenini kazanmak istiyor
Martyshin,mektubunun amacının da Stalin'in müdahalesinden sonra Vasily'nin tarih derslerindeki durumu ve ruh hâli hakkında bilgi vermek olduğunu yazar.Genç tarih öğretmeni,Vasily'le yaptıkları ek dersleri ve olumlu-olumsuz sonuçlarını anlatıp şöyle devam eder:
"Sizi bu kadar meşgul ettiğim için özür dilerim,ancak bir gözlemimi sizden saklayamam.Vasily,size yarattığı bu olumsuzluklardan dolayı çok endişeleniyor.O,sizi içten seviyor ve size düşkün.
Bir keresinde duygularıyla ilgili yaptığımız sohbette bana sizin güveninizi tekrardan kazanmak ve size daha yakın olmak için her şeyi yapmaya hazır olduğunu söyledi.
Onun ihtiyaçlarını anlıyorum.Benim fikrime göre eğer Vasily'e üzerindeki bazen onu inciten himayenin asgariye indirildiği belirli bir özgürlük sunulursa ve aynı zamanda sistematik ama farkettirmeden ona gösterilen güveni haklı çıkaracak bir kontrol sağlanırsa Vasily olması gerektiği gibi olacaktır."
İkinci Dünya Savaşı'nın hemen öncesinde Stalin'in Parti içerisindeki farklı kanatlara tam üstünlük sağladığı bir dönemde küçük oğlunun öğretmenleriyle yaptığı bu yazışmalar gerçekten ilginçtir.Bir taraftan Stalin'in aile yaşamına ışık tutarken,diğer taraftan Batı'da çizilen Stalin resminden daha farklı bir portre ortaya koymaktadır.
Tabii daha sonra Vasily'e ne olduğunu merak ediyorsunuzdur.Vasily,yeni başlayacak eğitim döneminde o okuldan da alınır ve askerî okula yazdırılır.Vasily Iosifovich,İkinci Dünya Savaşı'na da katılacaktır.Ancak hayatının sonuna kadar bulunduğu yerlerde sık sık sorunlar çıkaracaktır.Konunun diğer ayrıntılarını gösteren belgelere belki ileride değiniriz.Ama bugünlük bu kadar...
[1]-Vasily "Stalin" ya da Svetlana "Stalina" gibi ifadeler yanlıştır.Sadece bir tane Stalin vardır ve O da Vissarion Ivanovich ile Ekaterina Georgiyevna'nın evlatları olarak 21 Aralık 1879'da dünyaya gelen Iosif Vissarionovich'tir.Stalin ailesinin fertleri "Dzhugashvili"dirler kendilerinden ancak bu şekilde söz edilebilir.
Stalin içten gelen tevazusuyla oğlundan Vasily "Stalin" olarak söz etmiş olabilir.Ancak bu durum hiçbir şeyi değiştirmez.
Stalin adı tıpkı "Atatürk" gibi kişiye münhasır bir isimdir ve Iosif Vissarionovich hiç kuşkusuz böylesi bir ayrıcalığa herkesten daha layıktır...(Okurun notu)
*Mehmet Perinçek,Hocası Stalin'in oğluna kırık not verirse...,Aydınlık,15 Mayıs 2012.
http://www.aydinlikgazete.com/hocasi-stalinin-ogluna-kirik-not-verirse-tamami-makale,11673.html
[1]-Vasily "Stalin" ya da Svetlana "Stalina" gibi ifadeler yanlıştır.Sadece bir tane Stalin vardır ve O da Vissarion Ivanovich ile Ekaterina Georgiyevna'nın evlatları olarak 21 Aralık 1879'da dünyaya gelen Iosif Vissarionovich'tir.Stalin ailesinin fertleri "Dzhugashvili"dirler kendilerinden ancak bu şekilde söz edilebilir.
Stalin içten gelen tevazusuyla oğlundan Vasily "Stalin" olarak söz etmiş olabilir.Ancak bu durum hiçbir şeyi değiştirmez.
Stalin adı tıpkı "Atatürk" gibi kişiye münhasır bir isimdir ve Iosif Vissarionovich hiç kuşkusuz böylesi bir ayrıcalığa herkesten daha layıktır...(Okurun notu)
*Mehmet Perinçek,Hocası Stalin'in oğluna kırık not verirse...,Aydınlık,15 Mayıs 2012.
http://www.aydinlikgazete.com/hocasi-stalinin-ogluna-kirik-not-verirse-tamami-makale,11673.html