Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesi nedir?
Antifriz zehirlenmesi, Birleşik Krallık’taki çoğu antifrizler zehirli olan etilen glikol içermektedir. Çok seyrek görülen antifriz zehirlenmesi olgularının büyük kısmı antifriz’in yanlışlıkla yutulması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Antifriz zehirlenmeleri genellikle çocuklarda bilmeden içme sonucu da görülür. Bu nedenle antifrizler çocukların ulaşamayacakları yerlerde saklanmalıdır.
Etilen glikol nedir?
Etilen glikol (EG), dihidrik alkoller grubundan renksiz, kokusuz ve tatlı bir maddedir. Etilen glikol suda çözünür ve plastik, kozmetik ve boya endüstrisinde etkin bir çözücü olmasının yanı sıra antifriz ve yangın söndürücü köpük gibi maddelerin üretiminde kullanılır. Etilen glikol 30-60 ml kadar düşük dozlarda bile yutulduğunda kalıcı hasarlara ve ölümüme yol açabilir.
Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesi belirtileri
Antifriz zehirlenmesi belirtileri antifrizin içilmesi sonucunda alkol zehirlenmesi belirtilerine benzer etkiler yapar ama bu belirtilere kusma, stupor (sersemlik), nöbetler, bilinç kaybı ve koma izleyebilir. Antifriz içtikten sonraki 24-36 saat içinde akut böbrek yetmezliği gelişebilir. Eğer tedavi gecikirse ya da tedavi uygulanmaz ise bu durum ölüme neden olabilir.
Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesinin birinci dönem (12 saat içinde görülür) belirtileri ve bulguları:
- Bulantı
- Kusma
- Göz dönmesi
- Sersemlik
- Nöbetler
- Bilinç kaybı
- Derin tendon reflekslerinde azalma
- Metabolik asidoz
- Serebral ödem ve koma
Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesinin ikinci dönem (12-24 saat içinde görülür) belirtileri ve bulguları:
- Ciddi derecede hızlı solunum
- Morarma
- Taşikardi
- Orta derecede hipertansiyon
Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesinin üçüncü dönem 24-72 saat içinde görülür) belirtileri ve bulguları:
İntertisyel nefrit ve akut tubuler nekroz sonucu oligo-anüri ile seyreden akut böbrek yetmezliğinin gelişmesi.
Antifriz zehirlenmesi teşhisi
Kanda etilen glikol ve glikolik asit düzeylerinin ölçülmesi, idrarda kalsiyum oksalat kristallerinin gösterilmesi gibi kan ve idrar testlerinin değerlendirilmesi tanıda oldukça yardımcıdır.
Antifriz (etilen glikol) zehirlenmesi tedavisi
Antifriz içitiği düşünülen kişinin hemen tıbbi tedavisi gerekir. Tedavi, hastanede mide pompasıyla antifrizin mideden çıkarılması işlemi (lavaj gastrik) uygulanması ve aktive kömür, vücut sıvılarındaki aşırı asitliği düzeltmek için intravenöz bikarbonat ve toksinlerin oluşmasını yavaşlatmak için ilaçlar kullanımını içerir. Ciddi vakalarda böbrek yetmezliğinin tedavisi için diyaliz gerekebilir. Antifriz zehirlenmesinde erken tanı ve uygun tedavi sayesinde ölümler ve ciddi hasarlar önlenebilir, fakat erken dönemde tedavi edilmez ise ölüm riski oldukça yüksektir.