Böbrek Hastalığı Akut mu, Kronik mi? Nedenini Bilin! - Sağlıklıyım
Böbrekler vücutta önemli işlevleri olan organlardır. Böbreklerin işlevlerinden bazıları kanı temizlemek, kandaki fazla sıvıyı filtrelemek ve kan basıncını kontrol etmektir.
Böbrekler ayrıca kırmızı kan hücrelerinin üretiminde ve kemikler için gerekli olan D vitamini metabolizmasında görev alır. Herkes iki böbrekle doğar. Böbreğin yeri belin üstündedir. Böbrekler hasar gördüğünde vücutta atık maddeler ve sıvılar birikebilir. Bu, bacakların şişmesine, mide bulantısına, nefes darlığına ve halsizliğe neden olabilir.
Tedavi edilmezse hasar daha da kötüleşebilir. Zamanla, böbrekler çalışmayı bırakacaktır. Tabii ki bu böbrek hastalığı olan insanlar için tehlikelidir. Peki, böbreklerin ve ilgili hastalıkların önemini daha derinden anlamak için işte bir açıklama!
Ayrıca okuyun: İdrarda Protein Vardır, Böbrek Bozukluklarının İşareti
Böbreklerin Görevleri Nelerdir?
Sağlıklı böbreklerin çeşitli özel işlevleri vardır, örneğin:
- Kandaki sıvı ve mineral (sodyum, potasyum ve fosfor gibi) dengesini koruyun.
- Sindirim, kas aktivitesi, kimyasallara maruz kalma ve ilaç tüketiminden sonra kalan maddeleri kandan çıkarın.
- Vücudun kan basıncını kontrol etmek için kullandığı renin üretir.
- Vücudun kırmızı kan hücrelerini üretme işini kolaylaştıran kimyasal eritropoietinin üretilmesi.
- Kemik sağlığı için gerekli olan D vitamininin aktif formunu üretir.
Ayrıca okuyun: Çocuklarda Böbrek Yetmezliği Olabilir, Belirtilere Dikkat!
Akut Böbrek Hastalığı
Akut böbrek hastalığı veya akut böbrek yetmezliği, böbreklerin aniden çalışmayı bıraktığı bir durumdur.
Akut böbrek hastalığının nedenleri şunlardır:
- Böbreklere yetersiz kan akışı
- Böbreklere doğrudan zarar
- İdrar böbrekte tıkalı
Bunları yaşarsanız yukarıdaki üç koşul oluşabilir:
- Araba kazası gibi kan kaybına neden olan bir kaza geçirme.
- İdrarda çok fazla proteine neden olan dehidrasyon veya kas dokusunda hasar
- Sepsis adı verilen kronik bir enfeksiyondan şoka girmek
- İdrar akışını engelleyen genişlemiş bir prostata sahip olmak
- Böbreklere doğrudan zarar verebilecek belirli ilaçları almak veya belirli toksinlere maruz kalmak
- Hamilelik sırasında eklampsi ve preeklampsi gibi komplikasyonların olması
- Bağışıklık sisteminin vücuda saldırdığı bir otoimmün hastalığınız varsa
- Kalp yetmezliği veya karaciğer yetmezliği var
Ayrıca okuyun: Böbrek Hastalıklarını Önlemek İçin 8 Altın Kural
Kronik böbrek hastalığı
Kronik böbrek hastalığı, böbreklerin 3 aydan fazla düzgün çalışmadığı bir durumdur. Kronik böbrek hastalığı genellikle erken evrelerinde özel semptomlara neden olmaz.
Kronik böbrek hastalığının yaygın nedenleri diyabet (tip 1 ve 2) ve yüksek tansiyondur. Zamanla kontrol edilmeyen yüksek kan şekeri seviyeleri böbreklere zarar verebilir.
Bu arada, yüksek tansiyon, böbreklere giden kan damarları da dahil olmak üzere kan damarlarına zarar verebilir. Diyabet ve yüksek tansiyona ek olarak, kronik böbrek hastalığına neden olabilecek diğer durumlar şunlardır:
- Bazı bağışıklık sistemi hastalıkları, örneğin lupus nefriti (lupusun neden olduğu böbrek hastalığı).
- HIV/AIDS, hepatit B ve hepatit C gibi uzun süreli bulaşıcı hastalıklar.
- Böbreklerin içindeki idrar yollarının enfeksiyonu olan piyelonefrit. Bu durum yaralanmaya neden olabilir. Sık sık olursa, böbrekler zarar görebilir.
- Böbrekteki küçük filtrelerde (glomerüller) iltihaplanma. Bu genellikle bir enfeksiyondan kaynaklanır.
- Böbreklerde sıvı dolu keseciklerin oluştuğu genetik bir durum olan polikistik böbrek hastalığı.
- İdrar yolunun tıkanmasına neden olan ve böbrek fonksiyonuna müdahale eden doğum kusurları. En yaygın tiplerden biri, mesane ve üretra arasında yer alan kapakçık bozukluğudur. Genellikle bu durum ameliyatla aşılabilir. Bu kusur, bebek hala anne karnındayken de yaygın olarak bulunur.
- Toksik ilaçlar ve maddeler, genellikle ibuprofen ve naproksen gibi NSAID'ler (steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar) dahil olmak üzere çeşitli ilaçların uzun süreli kullanımının bir sonucu olarak. Bazı kimyasallara maruz kalmak da böbreklere zarar verebilir.
Böbrek sağlığını korumak ve yukarıdaki çeşitli hastalıkları önlemek için Sağlıklı Çete, sağlıklı bir yaşam tarzına öncülük etmelidir. Besleyici yiyecekler yiyin, düzenli egzersiz yapın ve aşağıda listelendiği gibi böbreklere zarar verebilecek alışkanlıklardan kaçının! (UH/AY)
Kaynak:
WebMD. Böbrek Hastalığı Nedir?. Aralık. 2018.