Suriye'ye barış getirmesi öngörülen görüşmeler (Cenevre 2) geçen hafta İsviçre'nin Montrö kentinde başladı. Başta İran da davetliler arasındaydı. Ama Suriye muhalefetinin (Suriye Ulusal Koalisyonu) itirazı ve ABD'nin çözüm için bir geçiş hükümeti kurulmasını Tahran'a ön şart olarak dayatması İran'ın geri çekilmesine neden oldu.
Washington'ın İran'a ilişkin (nükleer silahlanma dışında) üç temel kaygısı var: 1-Geliştirdiği ittifaklarla İran, bölgesel ve uluslararası etki alanını genişletme eğiliminde. Şimdiye kadar bunlar ABD karşıtıydı. 2- İran, Suriye'deki çatışmalara doğrudan Devrim Muhafızları'na bağlı Kudüs Birlikleri ve Basij milisleri; dolaylı olarak Lübnan'ın Hizbullah savaşçıları aracılığıyla müdahale ediyor. 3- İran'ın Doğu Akdeniz'de artan nüfuzundan ABD'nin Arap müttefikleri ve İsrail tedirginler. ABD, etkinliğini ve inandırıcılığını korumak için bu kaygıları yönetmek durumunda.
Uç beyliği gibi davranıyor
Üstelik İran'ın Suriye'deki etkisi sadece kendi gücünden kaynaklanmıyor. Esed rejimini ayakta tutan en önemli etmen Rusya'nın doğrudan ve İran üzerinden Şam'a sağladığı destek. Her iki ülke de Ortadoğu'da kendi çıkarlarını gerçekleştirmek ve bu bölgede Batı ile rekabetlerinde Suriye'yi bir 'uç beyliği' olarak kullanma eğilimindeler.
İran'ın Suriye'yi nüfuz alanına katması, bu ülkenin ve genelde Şii etkisinin Körfez bölgesine yayılması demek. Bu durumdan tedirginlik duyan Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar gibi ülkeler Suriye'de rejimle savaşan Sünni isyancılara destek vermeye başladılar. Bölgede kendisine liderlik fırsatı doğduğuna inanan Türkiye yönetimi de bu halkaya katıldı. Ne var ki Suriye muhalif güçlerinin bir bölümünün, tamamıyla kendi gündemlerine bağlı uluslararası cihatçılar olduğu anlaşıldı. Suriye muhalefetine giden yardımlardan yararlanan bu topluluğun kendi siyasi örgütlerini kurması üzerine Suriye iç savaşı kanlı bir curcunaya dönüştü.
Acımasız bir totaliter diktatörlüğe karşı, özgürlükçü ve seküler bir isyan olarak başlayan başkaldırı, iç ve dış güçlerin kapıştığı mezhepçi bir kıyıma dönüştü. İpin ucu kaçıp hiçbir gücün kontrolü sağlayamayacağı anlaşılınca İran ve ABD kendilerini aynı düşmanla karşı karşıya buldular. "Irak ve Şam (Levant) İslam Devleti" gibi adlar altında örgütlenen Sünni cihatçılar ve El Kaide ile ilişkili örgütler sadece Suriye'de değil, hem İran'ın hem de İran'ın himayesindeki Irak'ta da egemenlik alanları (kurtarılmış bölgeler) oluşturmak istiyorlar.
Lübnan’da iç savaş endişesi
Bu cihatçı grupların Irak'ta çok miktarda bulunan silah karşılığında Suriye'de militan yetiştirip Irak'a gönderdikleri, eğittiklerinin bir bölümünü de Suriye iç savaşında cepheye sürdükleri rapor ediliyor. Bu militanların gücü ve güveni o kadar arttı ki Lübnan'da Hizbullah liderlerine suikast düzenlemekten, hatta Beyrut'ta İran Sefareti'ne saldırmaktan çekinmiyorlar. Bu durum, Lübnan'da uzun yıllar süren iç savaşı yeniden başlatabilir. Tüm bu gelişmeler şu ana kadar karşı kamplarda bulunan İran ile ABD'yi ortak güvenlik kaygıları nedeniyle yaklaştırmış bulunuyor.
Bu durumun yol açacağı ortak politikalar ve eylem programları, Ortadoğu'da bütün dengeleri değiştirebilir. Çatışmaları soğutmak, anlaşmazlıkları gidermek giderek önem kazanacak.
Kürt sorununda hâlâ kalıcı bir barış/çözüm üretememiş ve Suriye iç savaşına bir biçimde bulaşmış olan Türkiye bu yeni duruma ayak uyduracak dış politika uyarlamalarını yapmak durumunda. Hele Sünni-Şii fay hattında artan gerilimde taraf olmaktan kesinle kaçınmak gerekir. Sınır aşan TIR'lardan, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi'yle Bağdat'la inatlaşarak yapılan enerji anlaşmalarına kadar bir dizi risk içeren konu yeniden değerlendirilmeli. Ama önce içerideki kavga sona ermeli. Yoksa "dış güçlerin yıkıcı etkisinden" söz etmemizin inandırıcı bir yanı olmaz.
- BIST 89.764
- Altın 145,514
- Dolar 3,6255
- Euro 3,9111
- İstanbul 7 °C
- Diyarbakır 4 °C
- Ankara 1 °C
- İzmir 11 °C
- Berlin 0 °C
- Kanal D, İrfan Değirmenci'ye dava açtı
- Trump’ın sağlık yasası ertelendi
- Demirtaş ve Zeydan'ın volta atarken fotoğrafı yayınlandı
- Almanya'dan Türkiye'ye yeni yasak
- HDP'li vekil Aydoğan'a verilen hapis cezası onandı
- Ahmet Altan cezaevi günlüklerini yayınlayacak
- Daily Sabah’ın Avrupa Parlamentosu’nda dağıtımı yasaklandı
- AB, Erdoğan'ın sözleri için açıklama bekliyor
- Londra saldırısını IŞİD üstlendi
- Tanrıkulu: Kemal Kurkut neden öldürüldü?
- İstanbul'un giriş-çıkışları polis tarafından kapatıldı
- Rus maslahatgüzar Dışişleri'ne çağrıldı
- İşsizlik yüzde 10.9’a yükseldi
- Norveç'ten Türkiye açıklaması
- 80 avukat hakkında gözaltı kararı
Suriye Ortadoğu'yu değiştirecek
- Reuters objektifinden Musul’dan kaçış
- Hawraman Taht köyünde kar manzarası
- Suriye’nin Halep kentinden geriye kalanlar
- Başbakan Binali Yıldırım, Hewler'de
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Eski ABD elçisi: Rakka YPG'siz alınamazABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, Suriye’de Türkiye’yle YPG’yi karşı karşıya getiren denklem hakkında konuştu.
- Ahmet Türk: 7 Haziran sonrasındaki eylemler hataydıMardin Belediye Eş Başkanı iken yerine kayyum atanan ve ardından tutuklanan Ahmet Türk, çözüm sürecini ve referandumu değerlendirdi.
- Nuceyfi: 'Kürdistan’a saldırmayı düşünenler var'Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski Parlamento Başkanı Usame Nuceyfi, “Bağımsızlık konusunda kararı Kürdistan Bölgesi halkı verecek. Biz de bunu saygıyla karşılayacağız” dedi.
- Beşikci: Bağımsızlığı ertelemek sakıncalıdırKürd siyasetine yönelik eleştirileri ile tartışma konusu olan Sosyolog Yazar İsmail Beşikci, kendisine yönelik eleştiriler, PKK'nin ulusal kongre girişimleri, Güney'deki bağımsızlık girişimleri konusundaki soruları yanıtladı.
ÖZEL MAKALE
- Türkiye'de tutuklu sayısında yüzde 191'lik artışAvrupa Konseyi'nin ceza istatistiklerine göre Türk cezaevlerindeki tutuklu sayısı 2006-2015 yılları arasında yüzde 191 oranında arttı. 47 üye ülke genelinde ise tutuklu sayısında düşüş kaydedildi.
- Türkan Elçi, Tahir Elçi'yi yazdıTürkan Elçi, Diyarbakır Baro Başkanı iken öldürülen Tahir Elçi için Özgürüz’e yazdı: Kopuk, kör, sağır hayatların arasına köprüler inşa etmiştin.
- Popüler Tarihin efendisi; Akgündüz Metinleri (2)"Saîdê Kurdî, Muhakemat eserinin 8. Mukaddimesinde ifade ettiği gibi İslam dünyasında, Hicri 300’den sonra ilmi çalışmaları yarı yarıya terk edilmişti, 500’den sonra tamamen bıraktı."
- Rusya, Suriye'yi S-300 ve S-400'lü savunma sistemiyle koruyacakRusya'nın Suriye'de S-300 hava savunma sistemleriyle S-400 füze savunma sistemlerini kullanarak birleşik hava savunma sistemi kurduğu belirtildi.
KÜLTÜR SANAT
- Aynur Doğan'a ABD'den Akdeniz Müziği Ustası ödülüKürtçe müziğin, Türkiye’de ve dünyada en çok tanınan isimlerinin arasında yer alan Aynur Doğan, ABD’deki Berklee Müzik Okulu tarafından geleneksel olarak verilen Akdeniz Müziği Ustası ödülüne layık görüldü.
- Dengbêj Mihemed Şêxo'nun ölüm yıldönümüKürd müziğinin usta ismi denbêj Mihemed Şêxo 9 Mart 1989 tarihinde hayatını kaybetti.
- Nûbihar 25 yaşında1992 yılının Martı’nda yayınevi, yedi ay sonra da Ekim ayında dergi olarak yayın piyasasına giren Nûbihar 25 yaşına girdi.
- Altyazi.org faaliyetlerine son verdiİnternet üzerinden dizi ve film izleyen kullanıcıların en çok ziyaret ettiği sitelerden olan altyazi.org faaliyetlerine son verdiğini duyurdu.