Göz altı morlukları nedir?
Göz altı morlukları, alt göz kapağı ile yanak üstü arasındaki derinin normalden daha koyu görünmesidir. Bazen üst göz kapağında da koyulaşma görülebilir. Göz altı morlukları bebekleri, çocukları, ergenleri, yetişkinleri ve hem erkekleri hem de kadınları etkileyebilir. Göz altı morlukları için tıbbi terimler arasında periorbital hiperpigmentasyon, perioküler hiperpigmentasyon ve periorbital melanoz bulunur.
İnsanlar genellikle göz altı morluklarının uykusuzluktan kaynaklandığını düşünürler. Kalitesiz uyku ve uykusuzluk kesinlikle bu duruma neden olabilir. Bununla birlikte, çeşitli başka koşullar da gözlerin altında koyu halkalara neden olabilir.
Bu nedenlerden bazıları, çok fazla kahve içmek veya ağlamak gibi yaşam tarzıyla ilgilidir. Diğer nedenler, göz altında yatan mavi renkli damarları daha görünür hale getiren çeşitli genetik hastalıklardır. Ayrıca, göz altındaki belirgin cilt koyulaşması, bazı etnik gruplarda yaygın bir normal özellik de olabilir.
Göz altı morlukları nadiren ciddi nedenlerden kaynaklanır ve geçici bir durumdur, genellikle tıbbi bir durumun belirtisi değildir. Nadiren çoğunlukla 5 yaşın altındaki çocukları etkileyen nadir bir hastalık olan nöroblastom, her gözün altında koyu halkaların oluşmasına neden olabilir. Bununla birlikte, alerji, anemi (kansızlık), beslenme yetersizlikleri ve diğer kronik hastalıklardan dolayı da göz altı morlukları olabilir.
Nedene bağlı olarak, göz altı morlukları aniden ortaya çıkabilir; örneğin hafif bir alerjik reaksiyon veya bölgede şişlik gibi durumlarda hızla ortaya çıkabilir ve yine hızla kaybolabilir. Zamanla gelişen göz altındaki koyu halkalar, kronik dehidrasyon veya anemi belirtisi de olabilir.
Özellikle göz altında açıklanamayan koyu halkalar veya renk değişikliği geliştirirseniz veya yalnızca bir gözün altında koyu bir halka belirirse, derhal tıbbi yardım almanız gerekir.
Göz altı morluklarına eşlik edebilecek semptomlar nelerdir?
Göz altı morlukları ve gözlerin altında diğer renk değişikliği türleri, altta yatan duruma bağlı olarak aşağıdaki gibi diğer semptomlarla ortaya çıkabilir:
- Kalitesiz uyku veya uykusuzluk nedeniyle kaygı, sinirlilik ve yorgunluk
- Alerjilere bağlı atopik dermatit (egzama)
- Göz altı torbaları veya hafif şişlik
- Sinüs baş ağrısı veya sinüzit (sinüs enfeksiyonu) nedeniyle baş ağrısı, yüz ağrısı veya yüz basıncı
- Alerjilere bağlı cilt kaşıntısı ve döküntüler
- Alerji nedeniyle burun tıkanıklığı, hapşırma ve göz sulanması ve kaşıntısı
- Nefes darlığı (anemi nedeniyle)
- Bitkinlik, yorgunluk ve halsizlik
Göz altı morlukları neden olur?
Göz altı morlukları, iltihaplanma, alerjiler ve yaşam tarzı faktörleri dahil olmak üzere çeşitli koşullardan kaynaklanabilir. Gözlerin altındaki koyu halkalar ve diğer renk değişikliği türleri genellikle yorgunluk gibi nispeten küçük koşullardan kaynaklanır, daha ciddi koşullardan kaynaklanmazlar. Ancak belirtileriniz kalıcıysa veya sizi endişelendiriyorsa, doktorunuza başvurmanız gerekir.
Göz altı morluklarına neden olan hastalıklar, rahatsızlıklar ve durumlar
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli sağlık koşulları koyu halkalara ve gözlerin altında renk bozulmasına neden olabilir:
- Alerjiler
- Anemi (kanama)
- Atopik dermatit (egzama) veya kontakt dermatit
- Dehidrasyon (vücusun susuz kalması)
- Cilt hastalıkları
- Yetersiz beslenme
Göz altı morluklarının yaşam tarzı ve genel nedenleri
Aşağıdakiler gibi yaşam tarzı alışkanlıkları, genetik ve günlük nedenler de gözlerin altında koyu halkalara renk değişikliklerine neden olabilir:
- Cildin incelmesine neden olan ilerleyen yaş
- Alkol, kafein veya sodyum tüketimi
- Doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçlar
- Aşırı ağlamak
- Bitkinlik/yorgunluk
- Kalıtsal (genetik) faktörler
- Uykusuzluk veya kalitesiz uyku
- Göz altının şişmesi
- Sigara içmek
- Stres ve kaygı
- Güneşe maruz kalma
Göz altı morlukları için ne zaman doktora görünmelisiniz?
Çoğu durumda, gözlerin altında koyu halkalar olması ciddi değildir çünkü tıbbi bir durumun belirtisi değildirler. Bununla birlikte, göz altındaki renk değişikliği nadir olsa da bazı durumlarda rahatsız edici olabilir ve günlük hayatı zora sokabilir.
Yüzünüzün diğer bölgelerinde şişlik veya cilt değişiklikleri gibi başka semptomlarınız varsa, aile hekiminize görünmeniz önerilir. Ayrıca yorgunluk, halsizlik veya uyku sorunlarıyla beraber göz altı morlukları varsa da yine doktor kontrolü şarttır.
Göz altı morlukları için hangi doktora/bölüme gidilir?
Göz altı morlukları için gitmeniz gereken doktor deri ve zührevi hastalıklar (dermatoloji) olarak da bilinen cildiye uzmanıdır. Cildiye uzmanı sizi muayene edecek, gerek görürse bazı testler yapacak ve bu sayede sizin için en uygun tedaviyi belirleyecektir.
Göz altı morluğunun nedeni nasıl belirlenir?
Göz altı morluklarının altında yatan nedeni teşhis etmek için doktorunuz kapsamlı bir tıbbi geçmiş alacak, muayene yapacak ve muhtemelen bazı testler isteyecektir. Doktorunuzun tıbbi geçmişiniz hakkında sorabileceği sorular şunları içerir:
- Ne zamandır koyu halkalarınız var?
- Koyu halkalar her zaman var mı yoksa gelip gidiyorlar mı?
- Ailenizdeki diğer insanların gözlerinde benzer renk değişiklikleri var mı?
- Renk bozulmasını iyileştiren veya kötüleştiren herhangi bir şey var mı?
- Yorgunluk veya alerji gibi başka belirtiler yaşıyor musunuz?
- Düzenli uyuyor musunuz? Her gece ne kadar uyuyorsunuz?
- Sigara içer misiniz?
- Günlük olarak ne kadar alkol ve kafein tüketiyorsunuz?
- Hangi ilaçları kullanıyorsunuz?
Muayene sırasında doktorunuz tiroid hastalığı veya anemi gibi altta yatan sorunların belirtilerini arayabilir. Doktorunuz, koyu halkalarda pigment veya kan damarlarının rol oynayıp oynamadığını da öğrenmek isteyecektir. Cildinizi yakından incelemek için elde taşınan bir alet (dermatoskop) kullanabilirler. Ayrıca bir başka el cihazı olan Wood’s lambasını da kullanabilirler. Bu lamba cildi ultraviyole ışıkla aydınlatır ve cilt pigmentasyonu ile ilgili sorunları tespit edebilir.
Bazı durumlarda, doktorunuz diğer tıbbi durumları ekarte etmek için çeşitli testler isteyebilir. Bu, kan hücresi sayınızı, kan kimyanızı, beslenme durumunuzu ve belirli hormon düzeylerini kontrol etmek için kan testlerini içerebilir.
Göz altı morluklarının altında yatan bir nedeni veya durumu teşhis etmek her zaman mümkün değildir. Sorun devam ederse ve doktorunuz bir neden belirleyemiyorsa, ikinci bir doktordan görüş almak size daha fazla bilgi ve yanıt verebilir.
Göz altı morlukları nasıl geçer?
Doktorunuz altta yatan tıbbi durumu teşhis ederse, bu durumu tedavi etmek koyu halkaların çözülmesine yardımcı olabilir. Göz altı morluklarının tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak anemi, egzama veya koyu halkaların diğer tıbbi nedenlerini tedavi etmeyi içerebilir.
Göz altı morlukları için kremler ve diğer tedaviler
Dermatologlar, göz altınızın görünümlerini iyileştirebilecek birkaç tedavi belirleyebilir. Altta yatan soruna bağlı olarak, bu, pigmenti azaltan veya ince cildi dolgunlaştıran veya dolduran ürünleri içerebilir.
Gö altı morlukları için krem ve ilaç tedavisi seçenekleri şunları içerebilir:
- Glikolik asit gibi kimyasal peelingler
- Hyaluronik asit gibi enjekte edilebilir dolgu maddeleri ve trombosit açısından zengin plazma ve karboksiterapi (deri altı karbondioksit) gibi diğer enjekte edilebilir tedaviler
- Ağartıcı maddelerle veya ağartma maddeleri olmadan lazer tedavisi
- Reçeteyle alınabilen kremler (Doktorunuzun reçete edeceği kremler cildi ağartarak veya cilt hücresi döngüsünü artırarak işe yarayabilir. Örnekler arasında hidrokinon ve tretinoin bulunur.)
- Alt göz kapağı derisini doldurmak için otolog yağ nakli veya fazla deriden gölgeleri azaltmak için göz kapağı ameliyatı gibi prosedürler
Göz altı morlukları için ev ilaçları
Göz altı morluklarının görünümünü azaltmak için aşağıdaki gibi evde yapabileceğiniz birkaç şey vardır:
- Şişliği azaltmak ve kan damarlarını daraltmak için gözlerinize soğuk kompres uygulamak
- Kan damarlarını daraltmak için göz altına fenilefrin HCl uygulanması (Bu, gözleri tahriş edebilir, bu nedenle nadiren kullanın. Küçük bir miktar ve parmak uçlarınızla cilde hafifçe uygulayın.)
- Her gece yeterli uyku almak
- Başınızı yüksekte tutmak ve göz altındaki şişliği azaltmak için ekstra yastıklarla uyumak
- Renk bozulmasını kapatmak için kapatıcı kullanmak
- Yüz için günlük güneş koruyucu önlemler almak
Göz altı morluklarına ne iyi gelir?
Göz altı morluklarına iyi gelen şeylerden bazıları aşağıdakileri içerir:
1. Buz torbası uygulamak
Göz altınıza sabah ve akşam yaklaşık 10 dakika buz torbası uygulayın. Göz altına buz torbası veya soğuk kompres uygulamak, göz altındaki koyu halkalara iyi gelen en kolay yoldur. Soğuk kompresi ne ile uyguluyorsanız, temiz olmasına özen göstermelisiniz. Çünkü göz çevresi vücudumuzun en hassas yerlerinden biridir ve kolaylıkla mikrop kapabilir.
2. Salatalık dilimleri kullanmak
Salatalık cilt rengini açıcı ve hafif büzücü özelliklere sahiptir, bu nedenle göz altı morluklarını doğal olarak açmak için salatalık dilimlerini kullanabilirsiniz. Bu yöntemi günde iki kez denemek için, taze bir salatalığı kalın dilimler halinde doğrayın ve ardından 30 dakika buzdolabında saklayın. Daha sonra dilimleri 10 dakika gözünüzde bırakın. Kullandıktan sonra göz bölgenizi ılık suyla yıkayın.
3. Salatalık ve limon suyu
Göz altı morluklarına iyi gelen şeyler arasında salatalık ve limon suyu da vardır. Salatalık dilimleri işinize yaramazsa, eşit miktarda salatalık ve limon suyunu karıştırmayı deneyin ve ardından göz altı halkalarınıza uygulamak için pamuk kullanın. Bu solüsyonu cildinizde 15 dakika beklettikten sonra ılık suyla durulayın. Bu yöntemi uygularken gözünüze limon suyu değdirmemeye dikkat edin.
4. Gül suyu kullanmak
Gül suyu sadece harika kokmakla kalmaz, aynı zamanda yorgun cildi yatıştırır ve canlandırır. Salatalık gibi, hafif bir büzücüdür, bu nedenle cilt toneri olarak kullanılabilir. Pamuklu makyaj temizleme pedlerini gül suyunda birkaç dakika bekletin ve ardından ıslatılmış makyaj pedlerinin kapalı göz kapaklarınıza oturmasına izin verin. Pedleri günde iki kez yaklaşık 15 dakika gözlerinizde bırakabilirsiniz.
5. Çay poşetleri kullanmak
Çay poşetlerinin cilt üzerinde antioksidan ve iltihap önleyici özellikleri vardır. Soğuk çay poşetlerini kompres olarak kullanmak için, bir poşet çayı temiz suya batırın ve ardından 30 dakika buzdolabına koyun. Ardından çay poşetlerini gözlerinizin üstüne koyun. 10 dakika bekletin ve ardından bölgeyi ılık suyla durulayın.
6. Patates suyu kullanın
Patates iyi bir C vitamini kaynağıdır ve diğer şeylerin yanı sıra daha sağlıklı ve genç görünen bir cildi desteklemek için kolajen sentezi için harikadır. Göz altı morluklarını tedavi etmek ve cildinizde C vitamininin gücünden yararlanmak için biraz patates rendeleyin. Daha sonra rendelenmiş patatesin suyunu çıkarın ve pamuklu makyaj temizleyici pedlerini bu suya batırın. Pedleri yaklaşık 10 dakika gözünüze koyun ve ardından ılık suyla durulayın.
7. Soğuk süt kullanmak
Süt ve süt ürünleri, cildin parlak ve genç görünmesini sağlamak için retinoidler içeren harika bir A vitamini kaynağıdır. Sütteki A vitamininin faydalarından yararlanmak için, pamuklu bir makyaj temizleme pedini bir kâse soğuk sütün içine bir süre batırın. Sütü göz altı torbalarınıza uygulamak için bu pedleri günde iki kez yaklaşık 10 dakika bekletin. Daha sonra ılık suyla durulayın.
8. Portakal suyu kullanmak
Portakal suyunun hem A hem de C vitamini içeriği yüksek olduğu için, göz altı morluklarının giderilmesine yardımcı olabilir. Portakal suyuna birkaç damla gliserin ekleyin ve ardından göz altınıza uygulamak için pamuklu bir makyaj temizleme pedini ıslatın. Bu şekilde portakalın vitaminlerinin yanı sıra doğal ışıltılı gliserinin cildinize verdiği faydalardan da istifade edeceksiniz
9. E vitamini yağı
E vitamini, yaşlanma belirtilerine neden olan serbest radikallerin etkisiyle savaşmaya yardımcı olur. Gece yatmadan önce, koyu göz altı halkalarınıza bir damla E vitamini yağ uygulayın ve sonra cilde nazikçe masaj yapın. Bunu gece boyunca cildinizde bırakın ve sabahları ılık suyla durulayın.
10. Zerdeçal tozu kullanmak
Bir başka güçlü, doğal antioksidan ve antienflamatuar olan zerdeçal, göz altı morluklarını en aza indirmeye yardımcı olur. Göz altınıza uygulamak amacıyla zerdeçal tozu ile ananas suyunu bir macun haline geline kadar karıştırın. Yumuşak, ılık ve nemli bir bezle bu karışımı göz altı morluklarınıza uygulayın ve bunu yaklaşık 10 dakika bekletin. Bu rutini günde bir kez uygulayabilirsiniz.
Göz altı morluklarıyla ilgili potansiyel komplikasyonlar nelerdir?
Göz altı morluklarıyla ilişkili komplikasyonlar, altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Gözlerin altında açıklanamayan koyu halkalar olduğunda, özellikle başka semptomların eşlik ettiği veya bir kafa ya da yüz yaralanmasından sonra meydana geldiğinde, doktorunuza başvurmanız önemlidir.
Altta yatan neden teşhis edildikten sonra, doktorunuz tarafından belirtilen tedavi planını takip etmek, aşağıdakiler de dahil olmak üzere olası komplikasyonları azaltmaya yardımcı olabilir:
- Şiddetli alerjilere bağlı anafilaksi (hayatı tehdit eden alerjik reaksiyon)
- Uykusuzluk nedeniyle gündüz uyku hali ve günlük aktiviteleri sürdürme yeteneğinde bozulma
- Ciddi kafa travmasına bağlı koma ve kalıcı beyin hasarı gibi nörolojik komplikasyonlar
- Menenjit, beyin apsesi ve muhtemelen görme kaybı ve beyin hasarı ile sonuçlanan periorbital/orbital enfeksiyonun yayılması