Tarih yazımının gelişimi çerçevesinde, Kuzey-Batı Kafkasya hakkındaki tarihsel bilgilerimiz de önemli ölçüde değişiyor.
Rönesans, yani XV-XVI. Yüzyıllar, Avrupa tarihçiliği için bir geçiş dönemi ise, XVI-XVII. Yüzyıllar da Kuzeybatı Kafkasya için bir geçiş aşamasının başlangıcıdır.
Kuzeybatı Kafkasya tarihçiliğinde geçiş aşamasının başlangıcı, ünlü Cenevizli tarihçi, etnograf ve gezgin Giorgio İnteriano'nun “Yaşam ve Çerkesler Denilen Zikhlerin Ülkesi” çalışmasıyla ilişkilidir.
Bu çalışma ilk kez 1502'de Venedik'te yayınlandı. Bu çalışmayı niteliksel olarak yeni bir fenomen olarak görmek gerekiyor; çünkü bu eser Kuzeybatı Kafkasya hakkında bilginin gelişmesinde önemli bir aşamayı temsil ediyor.
Çerkesler ve Çerkeslerin yaşamı üzerine yapılan bu ilk çalışma, olgusal materyalin mevcudiyeti ve düzeyi ile gerçekten bilimsel bir çalışma ve daha önce Kuzeybatı Kafkasya hakkında yazılmış olan her şeyi önemli ölçüde aştı.
G. İnteriano, eserine, bölgenin coğrafi bir tanımıyla başlıyor, daha sonra Çerkeslerin yaşamının ayrıntılı bir etnografik tanımını sunuyor ve ondan önce bilimsel literatürde hiç gündeme gelmemiş birçok konuya değiniyor.
G. İnteriano, eserinin başlığına da yansıyan, "Zikhi" ve "Çerkesler" etnonimlerini eşanlamlı olarak kullanan ilk araştırmacılardan biriydi ve ayrıca, "Adığe" endoetnoniminin varlığına da dikkat çekti. Yunan kaynaklarındaki Çerkesler arasında Hıristiyanlığın yayılması üzerine daha önce yayınlanan bilgileri doğruladı. Ve Adığeler tarafından İbranice yazının kullanıldığına, yazı eksikliğine dikkat çekti.
G. İnteriano, çalışmasında köle ticareti konusuna da değinerek, birçok kölenin Mısır'a vardıktan sonra büyük ölçüde yükseldiğini ve köle olarak satılanların hayatta başarılı olma şanslarının, anavatanlarında kalanlardan daha fazla olduğunu vurguladı.
G. Interiano, Çerkeslerin dış politik ilişkilerine; Çerkeslerin Tatarlarla sürekli savaş halinde olduklarına ve 'Boğaz'ın ötesi'ne ve 'Херсонес Таврический'ye ( şehir yaşamının gelişmiş olduğu Kuzey Batı Karadeniz kıyıları ) kadar gittiklerine" de dikkat çekti.
Kaynak: ADYGI.RU
Çerkesya Hareketi Haber Merkezi