Güvence göstermek nedir? Güvence gösterilmesinin şüpheli veya sanık açısından neticeleri nelerdir?
Güvence gösterme, tutuklamanın alternatifi olarak düzenlenmiş bir adli kontrol çeşididir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 109/3 iki tür güvenceyi düzenler. Bunlar genel güvence ve özel güvencedir. Genel güvence, suç ayrımı yapılmaksızın şüpheli veya sanığın parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hâkim tarafından belirlenecek olan güvencedir. (CMK 109/3-f) Bu güvencedeki temel amaç şüpheli veya sanığın kaçmasının engellenmesidir.
Bunun yanında CMK 109/3 hükmü özel güvence türlerini de düzenlemektedir. Kanuna göre üç tür özel güvence bulunmaktadır. İlk olarak, şüpheli veya sanığın aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve adli kararlar uyarınca ödemeye mahkûm edildiği nafakayı düzenli olarak ödeyeceğine dair güvencedir. Diğer bir güvence şekli, mağdurun haklarını teminat altına almak için miktarı ve ödeme süresi hâkim tarafından belirlenen ayni veya kişisel güvencedir. Son özel güvence türü ise, kamusal giderler ve para cezaları için öngörülen güvencedir.
Genel güvenceye tüm suçlarda başvurulabilirken, özel güvenceye ancak üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda başvurulabilir. Ayrıca CMK 113 hükmünde, güvence tedbirine başka işlevler de yüklenmiştir. İlk olarak şüpheli veya sanığın bütün usul işlemlerinde, hükmün infazında veya gösterilecek diğer yükümlülükleri yerine getirmek üzere hazır bulunması sağlanmaktadır. İkinci olarak, katılanın yaptığı masrafların, suçun neden olduğu zararların giderilmesi ve eski hale getirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca, nafaka borçlarını ödemedikleri için kovuşturulan şüpheli veya sanık açısından nafaka borçlarının karşılanması sağlanmaktadır. Son olarak kamusal giderlerin ve para cezalarının karşılanması sağlanmaktadır.