Jeoloji okuyorsanız kesinlikle duymuşsunuzdur bir okyanus sırtı. Kavramı biraz karmaşık bir bağlamda açıklanmıştır. Levha tektoniği gibi karasal oluşum teorilerine aittir. Okyanus sırtlarının kökenini destekleyen bu teorilerdir.
Ve okyanus sırtı, tektonik plakaların yer değiştirmesiyle oluşan bir su altı sıradağlarından başka bir şey değildir. Gezegenimizde bulunan okyanus sırtlarının kökenini, özelliklerini ve türlerini bilmek ister misiniz?
Indeks
Okyanus sırtının özellikleri ve kökeni
Okyanusların altında birkaç orta okyanus sırtları oluştuğunda, denizin altında otantik dağ sistemleri oluşur. Dünyanın en büyük su altı dağ sıraları 60.000 kilometrelik bir mesafe. Okyanus sırtları, okyanus havzaları ile ayrılır.
Kökeni, yer kabuğunu oluşturan tektonik plakaların hareketi ile verilir. Denizaltı sıradağlarında biriken tortular, ana karadakilerden en az on kat daha kalındır. Bu, jeosenklinal teorisine yol açar. Bu, eski ve kıvrımlı jeosenklinallerden kaynaklanan ilerici ve büyük birikimler sayesinde kıtasal kabuğun büyüdüğünü ifade eden teoridir. Zamanla sertleşmiş ve mevcut plakalar halinde konsolide olmuşlardır.
Sırtın yapısı
Bu su altı sıradağlarının büyük çoğunluğu ulaşabilir 2000 ila 3000 metre yüksekliğinde ölçün. Genellikle engebeli, geniş eğimli ve çok belirgin sırtları olan bir araziye sahiptirler. Bu sırtlarda derin bir yarık olduğunda buna denir. batan vadi veya yarık. Büyük miktarlarda bazaltın açığa çıktığı yarıklarda çok sayıda sığ deprem ve volkanik patlama meydana gelir.
Bazaltlar, tüm deniz tabanına şekil verir. Sırtın kenarlarında volkanik kabuğun kalınlığı ve tortuların kalınlığı artmaktadır. Sualtı volkanları da var ama dağınık ve yalnızlar. Mutlaka bir yarıkta olmanız gerekmez.
Sırtların çıkıntıları, kırılma bölgelerine karşılık gelen daha geniş bölümler boyunca yanal olarak yer değiştirebilir. İki tabak arasında bir sınırla karşılaştığımızda sıcak, erimiş lav yüzeye yükselir. Bir kez geldiğinde, en eski kabuk sırtın her iki yanında ayrılırken soğur ve katılaşır.
Bu her zaman kayar. Bunun kanıtı, okyanus sırtlarının hareketinin Atlantik'in bazı noktalarında ölçülmüş olmasıdır. Yılda iki santimetreye kadar yer değiştirmeler kaydedildi. Öte yandan, doğu Pasifik'te yer değiştirme ölçümleri ve yılda 14 cm veri elde edilmiştir. Bu, okyanus ortasındaki sırtların her yerde aynı hızda hareket etmediği anlamına gelir. Sırtların batık hacmindeki değişim, deniz seviyesinde jeolojik ölçekte küçük değişikliklere neden oluyor. Jeolojik ölçeğe baktığımızda binlerce yıldan söz ediyoruz.
Bir okyanus sırtının karmaşıklığı
Sırtların sırtlarında hidrotermal çatlaklar bulabiliriz. İçinden yüksek mineral içerikli bir buhar çıkar ve bunu yapar. 350 derecelik bir sıcaklıkta. Mineraller biriktirildiğinde, temel içeriği metal sülfit bileşikleri olan sütun benzeri yapılar oluşturarak bunu yaparlar. Bu sülfitler, daha az yaygın hayvan kolonilerini destekleyebilir. Bu bileşikler, deniz ekosistemlerinin işleyişinde önemli bir parçadır. Bu sayede suyun bileşimi daha kararlıdır.
Sırtlarda oluşan yeni okyanus kabuğu, üst mantonun üst mantosunun bir kısmı ve kabuk litosferi oluşturur. Tüm deniz merkezleri okyanus ortası sırtlarında uzanır. Bu nedenle, bu yerlerde bulunan özelliklerin çoğu benzersizdir.
Pek çok çalışmanın konusudur. Sırtların bileşimini ve evrimini derinlemesine bilmek için bazaltik lavlar incelenmiştir. Bu lavlar, tüm yüzey boyunca biriken tortular tarafından kademeli olarak gömülür. Birçok durumda, ısı akışı dünyanın geri kalanındaki sırtlarda en güçlüdür.
Depremlerin sırtlar boyunca ve her şeyden önce dönüşüm faylarında meydana gelmesi çok yaygındır. Bu hatalar, telafi mahya segmentlerine katılır. Bu bölgelerde meydana gelen depremler derinlemesine incelenerek Dünya'nın içi hakkında bilgi edinilir.
Sırt dispersiyonu
Öte yandan bir okyanus sırtının sahip olduğu derinlikler ile yaşı arasında kuvvetli bir ilişki vardır. Genel olarak, okyanusun derinliğinin, kabuğun yaşının kare kökü ile orantılı olduğu gösterilmiştir. Bu teori, yaş ile okyanus kabuğunun termal büzülmesi arasındaki ilişkiye dayanmaktadır.
Okyanus sırtlarının oluşumu için soğutmanın çoğu yaklaşık 80 milyon yıl önce gerçekleşti. O sırada okyanusun derinliği sadece 5 km idi. Şu anda 10.000 metreden daha derin olduğu bilinmektedir. Bu soğuma, yaşın bir fonksiyonu olduğu için, Orta Atlantik Sırtı gibi yavaş yayılan sırtlar, Doğu Pasifik Sırtı gibi, daha hızlı genişleyen sırtlardan daha dardır.
Sırtın genişliği, dağılım oranına göre hesaplanabilir. Genellikle yılda yaklaşık 160 mm genişler, bu da insan ölçeğinde ihmal edilebilir. Bununla birlikte, jeolojik ölçekte dikkat çekicidir. En yavaş sayılar Yılda 50 mm kadar az ve en hızlı olanı 160 mm'ye kadar dağılır.
Daha yavaş genişleyenlerde çatlak var ve en hızlı olanlarda yok. Yavaşça yayılan yırtık sırtlar, kanatlarında düzensiz topografyaya sahipken, daha hızlı yayılan sırtlar çok daha pürüzsüz kanatlara sahiptir.
Gördüğünüz gibi, bir okyanus sırtı göründüğünden daha karmaşıktır. Dinamikleri, sürekli hareket halinde olan arazi aktivitesi ile tanımlanır.