CELAL TEMEL
Süreyya Ali Bedirxan (1883–1938)
1883’te Suriye Mektele’de doğdu. Emin Ali Bedirxan’ın büyük oğludur. Ahmet Süreyya olarak da biliniyor. Öğreniminin büyük kısmını İstanbul’da gördü.
Mektebi Sultani’de (Galatasaray Lisesi) okudu, ziraat mühendisliği öğrenimi yaptı. 1906 Rıdvan Paşa Olayı’nda öğrenciyken sürgüne gönderildi. Üç yıl cezaevi ve sürgünde yaşadı.
1908’de sürgünden dönünce, birkaç sayı “Kürdistan” gazetesi yayınını sürdürdü. 1909 yılındaki 31 Mart Vakası sırasında gazetesi kapatıldı ve tutuklandı. Verilen idam cezası sürgüne çevrildi.
1910-1913 yılları arasında birkaç kez İstanbul’a gelip gitti, 1913’te yine sürgün edildi. Abdülhamid döneminde sürgünlerdeydi, İttihatçıların döneminde de sürgünlerden kurtulmadı; en sonunda Mısır’a yerleşti.
1917 yılında Kahire’de, yeniden Kürdistan gazetesini çıkarttı ve Kahire’de “Kürd Bağımsızlık Komitesi”nin kuruluşunda yer aldı. Kahire’de olmasına karşın İstanbul’da kurulan Kürdistan Teali Cemiyeti’ne de üyeydi ve cemiyetle ilişki içindeydi.
1919 yılında, genel sekreteri olduğu Kürdistan Bağımsızlık Komitesi adına Paris Barış Konferansı’na katılmak istedi, engellendi.
Avrupa ve Amerika’da, Kürdlerin özerklik ve bağımsızlık mücadelesi için yoğun diplomatik faaliyetler gösterdi. 1927 yılında, iki kardeşiyle beraber XOYBÛN cemiyeti kurucuları arasında yer aldı ve cemiyette önemli görevler aldı.
1930 yılında, Kürd ulusal mücadelesi için yaptığı çalışmalardan dolayı, Fransız mandasındaki Suriye’den Fransa’ya sürüldü.
Çok sayıda dil bilen, büyük bir kültür birikimine sahip bir Kürd aydını olarak yaşamının son yıllarında Fransa’da yaşadı.
Bu sırada değerli eserleri yayımlandı. 1930 yılında, Kahire’de, Dr. Bletch Chirguh (Dr. Blêç Şêrko) imzasıyla, Fransızca “Kürd Sorunu, Kökeni ve Nedenleri” adlı kitabı yayımlandı.
Kitap, daha sonra, Arapça, Kürdçe ve Türkçeye çevrildi.
Paris’te kalp yetmezliğinden öldü.
Bernamegeh Türkçe
UYARI: Yazıların izinsiz kopyalanması ve Web Sitelerinde yayınlanması kesinlikle yasaktır. Hakkınızda yasal işlemlerin başlatılabileceğini lütfen unutmayın!