Günde 100 kadar saç telinin dökülmesi normaldir. Bu sayın artması alopesi olarak adlandırılır.
Saç dökülmesinin nedenleri nelerdir? Saç dökülmesi deride iz bırakan (skatrisyel alopesi) veya deride iz bırakmayan (nonskatrisyel alopesi) hastalıklarda görülebilir.
Enfeksiyonlar (mantar, bakteri veya viral enfeksiyonlar), tümörler, benler, kistler saçlarda kalıcı dökülmeye neden olabilir. Ayrıca saçlı deriyi tutan bazı dermatolojik hastalıkların (liken planus, psödopelad, lupus eritematozus, morfea, skatrisyel pemfigoid gibi) seyri sırasında kıl yapıları tamamen tahrip olur ve kalıcı dökülme görülür.
Bazı genetik hastalıklarda da saçlı deride kalıcı dökülmeler gözlenir. Saçta skar bırakmadan saç dökülmesi yapan hastalıklar belli alanda veya yaygın olabilir. Belli alanlarda skarsız saç dökülmesi yapan başlıca hastalıklar saç kıran (alopesi areata), saç çekme alışkanlığı (trikotilomani), saçların sıkı bağlanması (traksyonel alopesi) ve erkek tipi saç dökülmesidir (androgenetik alopesi). Saç çekme ve saç bağlama uzun süre devam ettiğinde skar oluşumuna neden olabilir.
Yaygın saç dökülmesi yapan durumlar
Hormonal bozukluklar
Guatr (hipo ve hipertiroidi) Doğum sonrası saç dökülmesi: Doğumdan 2-3 ay sonra başlar ve 4-6 ay devam edebilir.
Beslenme yetersizliği (protein, esansiyel yağ asidi ve enerji alımında azalma)
Kansızlık ve demir eksikliği (demir eksikliği kansızlık yapmadan da saç dökülmesi yapabilir)
Çinko eksikliği
Vitamin eksikliği (B12, folat ve biotin)
İlaç kullanımı (hormon ilaçları, tansiyon, kolestrol düşürücü ilaçlar, retinoidler,
parazit laçları, pıhtılaşmayı önleyen ilaçlar ve kanser ilaçları gibi)
Özellikle kadınlarda ani kilo kayıpları
Ameliyatlar
Ateşli hastalıklar
Sifiliz, lenfoma, inflamatuvar barsak hastalıkları, konnektif doku hastalıkları gibi
sistemik hastalıklar
Psikojenik stres
Bayanlarda Saç Dökülmesi
Genetik Tip Saç Dökülmesi
Genetik Tip Saç Dökülmesi, kadınların saç dökülme problemlerinin önemli bir bölümünü oluşturur. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, ABD’de 30 milyon kadında saç dökülmesinin (erkek tipi denilen) psikolojik etkisi erkeklere nazaran, kadınlarda daha ağır daha şiddetli bir stres vaka olarak görülüyor.
Kadınlarda görünen, ‘erkek tipi saç dökülme’ türünün görülme oranı %70’dir. Aslına bakarsanız Androgenetik alopesi yalnızca erkekler üzerinde görünen bir sorun değildir; ruhsal, psikolojik, yaşam sıkıntısı, stres veya bir takım dahili hastalıklar sebebiyle, kadınlar için de ciddi bir sorundur. Saç dökülmesi yaşanan hastaların çocğunda kan androjen seviyeleri normaldir. Yapılan testlerde kanda androjenin yüksek olduğu görülürse, anrojen üreten tümör tarafında araştırılması gerekir. Kadınlarda androjeni üreten organlar, böbreküstü bezleri ve yumurtalıklardır. Polikistik Over sendromu gibi hiperandrojeneminin başka belirtilerinin ortaya çıktığı durumlarda androgenetik sık görülür. Özetle androgenetik alopesi görünen kadınlarda hormonal bozukluklar/anormallikler ve androjen sağlayan tümörler açısından tetkik etmek önem teşgil etmektedir.
Saçının dökülmesi sorunu ile gelen kadınlarda, erkek tipi saç dökülmesi teşhisi koymadan önce altında yatan başka bir hastalığın bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Örnek olarak, sistemik hastalıklar, kanser, hormonal rahatsızlıklar, enfeksiyon, ilaçlar yada kimyasallar gibi faktröler sorgulanmalıdır. Bununla birlikte eğer kadın hastalarda “erkek tipi saç dökülmesi” varsa saç nakli başarıyla uygulanabilir.
Kadınlarda görünen ‘Kadın Tipi’ saç dökülmesinin ise %20’sinde aile öyküsü bulunmaktadır.
Geç yaşta başlayan saç dökülmesi yavaşça ilerler. Sürekli saç kaybı yaşanır ve saç dökülmesi genelde 40 yaşında en üst noktadadır. Bununla birlikte erken yaşlarda görünen saç dökülmeleri daha ciddidir. Genektik Tipte dediğiiz dökülme kadınlarda ve erkeklerde farklı şekillerde gözükür; erkeklerde şakaşlardan dökülmeye başlayıp tepeye doğru çıkarken, kadınlarda saçın genelinde zayıflama ve seyrelme görünür.
Bu tarz saç dökülmeleri önce saçın ortasından başlar ve genellikle ön saç çizgisi ve temporal bölgeye doğru ilerler. En uygun teşhis için için öncelikle aile öyküsü incelenmeli ve varsa atlatmış olduğu hastalıklar ile kullanmış olduğu ilaçlar incelenmeli ve bu konuda ciddi bir sorgulanma yapılmalıdır. Şunu da unutmamak gerekir ki, Kadın Tipi Saç dökülmesi tüm saç köküne etki ettiği için ve kökleri incelttiği için saç ekimi için uygun aday değildir.
Hormon Dengesizlikleri
Kadınlarda görülen bir diğer saç dökülmesinin yada saç zayıflamasının nedeni ise hormon dengesizlikleri yada görmüş oldukları hormon tedavileridir. Özellikle kullanılan doğum kontrol haplarının sıklıkla saç köklerine etki ettiği ve saç dökülmesine yol açtığı gözlenir.
Tiroid Hastalığı ve Demir Eksikliği
Troid bezinin (Hiper ve Hipotiroidi olaran tıpta adın geçer) normalden az yada fazla çalışması sebebiyle oluşan hormon bozukluğu tedavisi sırasında da saç dökülmesi gözlenmektedir.
Demir Eksikliği; demir yönünden zengin besinlerin çok tüketilmemesi yada ağır adet kanamaları yüzünden görülebilir ve demir eksikliği saçların dökülmesinin yada saçların zayıf görünmesinin en önemli nedenlerinden biridir.
Dengesiz Beslenme ve Stres
Düzensiz beslenme de saç dökülmesinin önemli nedenlerinden biridir. Bunların başında bilinçsiz yapılan diyeler ve tek yönlü beslenmeler yer alır. Bu tarz beslenmelerde saç için gerekli olan vitamin, mineral ve yapısındaki keratinin yapıtaşı olan protein yeterli seviyede bulunmaz ve bu eksiklikler saçların dökülmesine sebebiyet verir.
Vücut için stres kaynağı olan sebep ne olursa olsun, bunun etkisini saçlarda da gösterecektir.