Karın Şişkinliği Nedir?
Karın şişkinliği ya da diğer adıyla abdominal şişkinlik, göğüs ve kasık bölgesi arasında kalan alanın şişmesi ve genişlemesini tanımlamaktadır. Genellikle göbek olarak da adlandırılan bu alan, mide, bağırsak, karaciğer, safra kesesi, pankreas ve çok sayıda kan damarı dahil olmak üzere birçok organı içermektedir. (1)
Genel olarak, iç organlara baskı yaparak şişen karın bölgesi, özellikle büyük ya da ağır yemeklerden sonra ortaya çıkmaktadır. Bu tür bir karın şişkinliği, besin sindirimiyle ilgili sorunlar nedeniyle gelişmektedir.
Karın şişkinliği genellikle herkesin yaşayabileceği basit nedenlerden ötürü yaşansa da, bazı durumlarda, altta yatan başka bir sağlık sorununun bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle, karın şişkinliğinin ne kadar ciddi olup olmadığı, diğer belirtiler de değerlendirilince tespit edilebilmektedir. (2)
Karın Şişkinliği Belirtileri
Karın şişkinliği başlangıcı çoğu zaman gaz gibi diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkmaktadır. Genellikle, sağlık açısından ciddiyet oluşturmayan nedenlerden ötürü geliştiği için bir süre sonra kendiliğinden geçmektedir. Sağlık sorunları nedeniyle gelişmesi durumunda, başka belirtilerle birlikte oluşabilmekte ve asıl neden tedavi edilmeden uzun bir süre boyunca devam edebilmektedir.
Karın şişkinliği nasıl geçer? Karın şişmesi ile ilişkili olabilecek belirtilerden bazıları şunlardır:
- Gaz
- Göğüs veya karın bölgesinde yanma hissi
- Karın ağrısı
- İshal
- Kabızlık
- Mide bulantısı
- Kusma (3)
Karın Şişkinliği Nedenleri
Karın şişkinliği neden olur? Karın şişkinliği ya da distansiyonu daha sıklıkla ciddi bir sağlık probleminden ziyade aşırı beslenmeden kaynaklanmaktadır. Karın şişkinliğine neden olabilecek diğer koşullardan bazıları ise şunlardır:
- Hava yutma (sinirsel bir alışkanlık)
- Karında meydana gelen ödem (bu ciddi bir tıbbi problemin belirtisi olabilir)
- Lif içeriği yüksek olan besinler (meyve ve sebze gibi) nedeniyle bağırsaklarda oluşan gaz
- Irritabl bağırsak sendromu
- Laktoz intoleransı
- Yumurtalık kisti
- Kısmi bağırsak tıkanıklığı
- Gebelik
- Premenstrüel sendrom (PMS)
- Uterin fibroidleri
- Kilo almak (4)
Karın Şişkinliği Tedavisi
Karın şişkinkiği nasıl geçer? Karın şişkinliği altta yatan nedene bağlı olarak tedavi edilmektedir. Uygulanabilecek bazı yöntemler ise şunlardır:
- Yemeklerden sonra sürekli olarak karın şişkinliği yaşanıyorsa, yeme alışkanlıklarını değiştirmek şişkinliğin yaşanmasını önlemeye yardımcı olabilmektedir. Mümkün olduğunca küçük öğünler yemek, hızlı yemek yememek ve iyice çiğnemek izlenebilecek yöntemlerdir.
- Karın şişkinliği gaz nedeniyle oluşuyorsa, gaz yapma özelliği olan yiyecek ve içeceklerden kaçınılması gerekmektedir. Hergün düzenli olarak egzersiz yapmak da sindirim sistemini hızlandırmaya yardımcı olmaktadır.
- İrritabl bağırsak sendromu nedeniyle oluşan karın şişkinliği söz konusu ise, hastanın stresten kaçınması ve lif açısından zengin bir diyetle beslenmesi daha doğru olacaktır.
- Laktoz intoleransı olan kişilerin, karın şişkinliğine neden olan süt ve süt ürünlerini tüketmekten kaçınması gerekmektedir.
- Sıvı birikmesi nedeniyle oluşan karın şişkinliğinde, kişi mümkün olduğunca yatak istirahatinden ve sodyum tüketiminden kaçınmalıdır. (5)
Karın Şişkinliği İçin Hangi Doktora Gidilir?
Karın şişkinliği tanısı ve tedavisi için gastroenteroloji (sindirim sistemi hastalıklarıyla ilgilenen bilimdalı) bölümüne başvurulabilmektedir. (6)
Karın Şişkinliğine Ne İyi Gelir?
Karın Şişkinliği Bitkisel Tedavisi
Rezene tohumu: Karın şişkinliği için kullanılabilecek en etkili bitki rezene tohumudur. Bu bitkinin gaz giderici, diüretil, ağrı hafifletici ve antimikrobiyal özellikleri bulunmaktadır. Bu nedenle de, karın şişkinliği gibi sindirim sorunları için oldukça faydalı olabilmektedir.
Nane: Nanenin sindirim sisteminde bulunan düz kasları rahatlama özelliği bulunmaktadır. Bu antispazmodik özelliği ise içerdiği mentol yağından gelmektedir. Gastrointestinal sistem, safra kanalı ve safra kesesinde meydana gelen spazmları sakinleştirmektedir. (7)
Zencefil: Zencefil bitkisi, karın şişkinliğine neden olan gazı hafifleterek şişkinliği ortadan kaldırmaya yardımcı olabilmektedir. Bağırsak kaslarını da gevşetme özelliği bulunan zencefil, sindirim problemlerini tedavi etmek için mükemmel bir iş çıkarabilmektedir.
Papatya: Papatya çayı karın şişkinliğinden kurtulmak için en sık kullanılan bitkisel tedavi yöntemlerinden biridir. Mideyi yatıştırma özelliği bulunan papatya çayı, antiinflamatuar ve antispazmodik etkiler de sunmaktadır. (8)
Kimyon: Kimyon, antimikrobiyal, gaz giderici ve antispazmodik özelliklere sahip bit bitkidir. Aynı zamanda, içinde bulunan bazı maddeler sindirim sisteminde bulunan düz kasları rahatlabilmektedir. Bu nedenle, karın şişkinliği için kullanılabilmektedir. (9)
Anason: Anason, antispazmodik özelliklere sahip bir bitkidir, bu nedenle de, sindirim sisteminin rahatlamasına yardımcı olmaktadır. Hazımsızlık ve mide ekşimesi gibi sorunları tedavi etmeye yardımcı olan anason, karın şişkinliği için de oldukça etkilidir. (10)
Muz: Muz, potasyum ve lif bakımından oldukça zengindir. Sıvı birikimi nedeniyle oluşan karın şişkinliğini hafifletmek için sodyum seviyelerini azaltmaya yardımcı olabilmektedir.
Hint yağı: Kabızlığın belirtilerinden biri de karın şişkinliğidir. Hint yağı ise laksatif bir etki gösterek bağırsak hareketliliğini teşvik etmektedir. Bu nedenle de, karın şişkinliğini hafifletebilmektedir.
Yeşil çay: Yeşil çayı hem güçlü bir antioksidan hem de diüretiktir. Vücuttaki fazla sıvının vücuttan atılmasını destekleyen yeşil çay, aynı zamanda gazın da hafifletilmesini sağlayabilmektedir. Bu nedenle, karın şişkinliği için idealdir. (11)
Aloe vera: Aloe vera sindirim sistemi için yatıştırıcı olarak görev gören bir bitkidir. Etkili bir antiinflamatuar da olan aloe vera, kabızlık ve şişkinlik gibi problemleri hafifletmek için faydalı olabilmektedir.
Hindistancevizi yağı: Hindistancevizi yağı oldukça iyileştirici özelliklere sahip olan bir yağdır. Antiinflamatuar olduğu için bağırsaklardaki hareketliliği teşvik edebilmektedir. Böylece de, karın şişkinliğini hafifletebilmektedir. (12)
Portakal: Portakal doğal bir lif ve asit kaynağıdır. Sahip olduğu asidik özellik midedeki pH seviyesini düşürmeye yardımcı olmaktadır. Bu nedenle de, karın şişkinliğini hafifletebileceği düşünülmektedir.
Ananas: Güçlü bir antiinflamatuar da olan ananas, bromelain isimli bir enzimi içermektedir. Bu nedenle, midedeki proteinlerin parçalanmasına yardımcı olmakta, karın şişkinliğini hafifletmektedir. (13)
Karın Şişkinliği Evde Tedavi Yöntemleri
Elma sirkesi: Ev yapımı katkısız elma sirkes, sindirim sistemini güçlendirmeye yardımcı olan enzimler açısından oldukça zengindir. Bir bardak suya bir çorba kaşığı elma sirkesi ekledikten sonra bu suyu, yemeklerden önce ya da yemeklerden sonra içebilirsiniz. Böylece, gaz problemiyle mücadele edilmekte, mide asidi dengelemekte ve karın şişkinliği ya da mide ekşimesi gibi sindirim sorunları hafifletilmektedir. (14)
Detoks suyu: Salatalık, limon ve elma ile hazırlanan sular, hem laksatif hem de diüretik olarak vücuda yardımcı olabilmektedir. Lif açısından da oldukça zengin bir kaynak olan bu detoks suyunu, kabızlık ve ödem problemlerini hafifletmek için tercih edebilirsiniz. (15)
Yoğurt: Probiyotikler, bağırsaklarda yaşayan sağlık baktertilerdir. Bu bakteriler sağlıklı bağırsak hareketliliği için oldukça gereklidir. Sindirimin hızlandırılmasını sağlamak için yeterli miktarda probiyotik alınmaldır. Probiyotikler söz konusu olduğunda ise en başta yoğurt gelmektedir. Karın şişkinliğini hafifletmek için yoğurt kullanılabilmektedir. (16)