Tabii ki uluslararas? i?birli?i deneyimi etkin faaliyetlere büyük bir avantaj ve oldukça muazzam yard?mlar ve katk?lar sa?layabilir. Ancak, ne yaz?k ki, bizim enlemlerimizde uluslararas? i?birli?i darac?k bir klansal ç?karlar için muntazaman sömürülmektedir.
Elinizden geldi?i kadar yard?m edin
Mustafa Cemilev’in «Hyatt» elit otelinde sayg?de?er uluslararas? izleyici kitlesinin önünde Ukrayna ?ktidar?n?n K?r?m Tatar Halk?na kar?? tutum ve eylemlerini keskin bir eli?tiriye tabi tutmas? üzerinden bir y?ldan fazla süre geçmi?tir.
Birincil konu olarak K?r?m Tatarlar?n?n haklar?n?n iadesi konulu Uluslararas? Foruma acil ihtiyaç duyuldu?u vurgulanm??t?r.
«Uluslararas? Forum»un ilhamc?lar? kendilerinin bu fikrinden hangi avantaj ve ayr?cal?klara ula?ma niyetli oldu?u yaln?zca onlar?n kendilerine bellidir. Fakat aç?k olan bir ?ey var ki, K?r?m Tatarlar?n?n sosyal ve politik güçleri derin bir siyasi kriz ko?ullar?nda onlar?n liderliklerini sa?layabilecek projelere muhtaçlar. Sa?lam ve oldukça büyük bütçelere sahip olan kurulu?larla i?birli?i ve etkile?im yapma ba?lam?nda baz? mali desteklerin yap?laca?? ümit edilir.
Eksperler ortaya ç?kt?lar
Geçmekte olan y?l?n ilkbahar?nda AG?T uzmanlar? K?r?m’daki durumu yerinde inceleme amac?yla K?r?m’a geldiler. Onlar çe?itli siyasi partiler ve örgütlerle, devlet kurumlar? vb. temsilcileri ile görü?erek bilgi edindiler. K?r?m Tatarlar?n?n ya?ad??? sorunlar ve çözüm yolunda yard?m yöntemleri konusunda raporun sunulmas? söz konusu çal??malar?n sonucu olmal?yd?.
Bu önemli mi? Tabii ki, önemli!
Böyle ciddi ve etkili kurum ve kurulu?lar?n bizim bulundu?umuz durumu ve acil sorunlar?m?z? anlama ve çözüme ula?t?rma yönünde katk?lar sa?lamak kararl? oldu?undan durumumuzun birazc?k olsa da iyile?me ?ans? vard?r. Eksperler, K?r?m Tatar kültürünün, e?itimi ve dilinin geli?tirilme ve korunma sorunlar?yla ve ac? verici son derece ihtilafl? toprak soronuyla ilgilendiler.
Anavatan neden ba?lar…
Eksperlerce merak ve dikkat edilen yönler hem K?r?m Tatarlar?n?n kendilerini tan?mlama aç?s?ndan önemli, hem de küreselle?me ça??nda asimilasyona kar?? durma mücadelesinde ya?amsal öneme sahiptirler. Zaman?m?zda iyi bir e?itim alma sorununun inan?lmaz bir ?ekilde keskin oldu?unu dü?ünüyorum. Sonuçta insan?n toplumsal geli?ime katk? yapmada, kendi ve ailesinin ihtiyaçlar?n? kar??lamada ve öncelikle onurlu ya?amada ba?ar?l? olmas? birçok aç?dan e?itimin niteli?ine ba?l?d?r.
Bununla birlikte e?itim sisteminin içinde milli bile?enin münasip ve önemli bir yere sahip olmas? K?r?m Tatarlar? için çok önemlidir.
AG?T eksperleri, anketlere kat?lan ki?ilerce belirtilen özellikle K?r?m Tatarlar?n?n toplu ve yo?un olarak ya?ad?klar? yerlerde anaokullar?n?n giderek artan say?da in?aat edilmesi ve aç?lmas?na acil ihtiyaç oldu?una dikkat ettikleri takdirde çok iyi olurdu. Okul öncesi e?itim ve ö?retim köklü sistemin etkili olarak çal??t??? ?art?yla K?r?m Tatarca konu?abilecek ve anadilini anlayabilecek çocuklar yeti?tirilebilir. Anaokullar?n?n geni? a??n?n mevcut olmas? çocuklar?n akranlarla birlikte entelektüel ve ileti?imsel geli?imlerini sa?lar ve anadili ortam?n? olu?tururdu.
Toprak sorunu
Tar?m sorununun son iki yüzy?lda K?r?m Tatarlar? önünde duran ya?amsal sorunlardan olmas? muhakkakt?r. Sorunun zirveye ula?t???nda çat???l?r ve kan dökülürdü. Bugün toprak da??t?m? sorununun etkili ve sistemik bir ?ekilde çözülmedi?inden dolay? nüfusun bir k?sm? arsalar? izinsiz olarak i?gal etme yoluyla mevcut olan keskin sorunu çözmeye çal??maktad?r.
«?zinsiz toprak zaptlar?» denilen eylemler gerçekten umutsuzluk sonucu yap?lan eylemlerdendir. Bu eylemler y?llar sürebilir ve finansman giderleri, zihinsel çabalar? ve ço?unlukla yasal sorumluluk gerektirir.
Eksperlere arsa sahibi olma ihtiyac?ndakilerin ihtiyaçlar?n? kar??layan mekanizman?n geli?tirilmesi gerekti?i duyuruldu. Ukrayna Anayasas?na göre herbir Ukrayna Vatanda??n?n arsa sahibi olma hakk? vard?r. Fakat anayasal bu hakk?n yerine getirilmesi engellenmeye çal???l?r, çünkü günümüzde toprak sadece ticari bir meta olarak de?erlendirilmektedir.
Bununla birlikte K?r?m Tatarlar? toprak sahibi olma do?al haklar? u?runa mücadele etme hakk?ndan mahrum b?rak?lmazlar.
«Голос Крыма» («K?r?m Sedas?») Genel Yay?n Yönetmeni Eldar Seitbekirov’a göre her 15-20 y?lda toprak sorunu keskin bir ?ekilde meydana ç?kar. 1990-1992 y?llar?nda in?aat? ba?layan K?r?m Tatar evlerinde çocuklar büyüdü ve do?al olarak arsa ihtiyac?n? duyarlar, çünkü geleneksel olarak baba evi ne bölünür, ne de sat?l?r.
Planlanan uluslararas? forumun toprak sorununun çözümüne katk?da bulunmas? öngörüldü?ü takdirde halk?n ç?karlar?n?n savunulmas? ümit edilirdi.
Dairenin çap? geni? olsun
Durmadan anons edilen uluslararas? forumun gündeminde bir dizi farkl? konular olmal?d?r. Sözle?melerin hangi formatta yap?laca?? ve kimle ortakl?kta çal???laca?? prensipal olarak önemlidir.
Günümüzde K?r?m Tatarlar?n?n herhangi bir siyasi güce güvenmedi?i apaç?kt?r. Geçen parlamento seçiminde seçime kat?lma hakk? olan K?r?m Tatarlar?n?n yüzde 60′?ndan fazlas?n?n oya de?er siyasi gücü belirlemedi?i veya seçime kat?lmad??? seçim sonuçlar?na göre belirlendi.
Son y?llarda iktidara girdirilen K?r?m Tatarlar? yapt?klar? i?in faydal?l??? verimlili?i ile asla övünemezler ve bunun yetmedi?i gibi yolsuzluk ve rü?vetçilik ?emalar?na bula?m??lar.
Sayg?n uluslararas? toplumun K?r?m Tatarlar?n? temsil etme iddias?ndaki sadece bir siyasi güçle i?birli?i yapma niyetli oldu?u takdirde gene K?r?m Tatarlar? ad?na konu?an sat?c?lar?n uluslararas? mali yard?mlar? ya?malama yoluyla zenginle?eceklerine ?üphe yok. Demek ki, gene uluslararas? yard?m K?r?m Tatarlar?na ula?amaz.
Tüm K?r?m Tatar siyasi subjelerinin rekabete aç?k olmas? ve karar verme sürecine tam ve adil bir kat?l?m? yolsuzluk ve rü?vetçilik olas?l???n? ve tabii ki halk?n haklar?n? savunmay? üstlenmi? olanlar?n keyifli tembellik içine bürünmesini ve önemli hatalar yapma, çarp??ma olas?l???n? azalt?r.
K?r?m Tatar Halk?n?n ç?karlar?n?n ayr? ve hatta dünya çap?nda ünlendirilmeye çal???lan bireylerin ç?karlar?ndan her zaman üstün olmas? oldukça belirgindir.
Tavriya Milli Üniversitesi Tarih Bölümü
Yüksek Lisans Ö?rencisi
Elvina SEY?TOVA
«Голос Крыма» («K?r?m Sedas?») Gazetesinin
48 (986) Say?l? ve 30.11.2012 Tarihli Nüshas?