İrritabl barsak sendromu (IBS), sürekli rahatsızlığa neden olabilen uzun süreli gastrointestinal bir hastalıktır. Ancak çoğu insan ciddi komplikasyonlar yaşamaz.
İnsanlar ayrıca IBS’yi spastik kolit, mukoza koliti ve sinir kolonu olarak adlandırır. Bu kronik bir durumdur. Ancak, belirtileri yıllar içinde değişme eğilimindedir. Hastalar durumu yönetmeyi öğrendikçe belirtiler genellikle iyileşmektedir.
Bu makalede, semptomları, nedenleri ve tedaviyi ve diyetin IBS’yi nasıl etkileyebileceğini tartışıyoruz.
İrritabl Barsak Sendromu Belirtileri
IBS’nin en yaygın semptomları şunlardır;
- Bağırsak alışkanlıklarında yapılan anormal değişiklikler
- Karın ağrısı ve kramp
- Dışkıdan sonra bağırsakların boş olmadığı hissi
- Fazla gaz ve yellenme isteği
- Mukusun rektumdan geçişi
- Banyo kullanmak için ani ve acil bir ihtiyaç
- Karın şişmesi
Belirtiler genellikle yemeklerden sonra daha da kötüleşir. Bir alevlenme birkaç gün sürebilir ve sonra belirtiler tamamen düzelir veya kaybolur.
Belirti ve bulgular bireyler arasında farklılık gösterir. Genellikle diğer hastalıkların ve durumların semptomlarına benzerler ve vücudun farklı bölgelerini de etkileyebilirler.
Bunlar şunları içerebilir;
- Sık sık idrara çıkma isteği
- Ağız kokusu ya da kötü kokan nefes
- Baş ağrısı
- Eklem ya da kaslarda ağrı
- Geçmeyen yorgunluk
- Düzensiz adetler
Anksiyete ve depresyon da sıklıkla, duruma eşlik edebilecek rahatsızlık ve utanç gibi sebeplerden dolayı ortaya çıkabilir.
Nedenleri
İrritabl barsak sendromu‘na neyin neden olduğu belirsizdir. Bununla birlikte, bulaşıcı değildir ve kanserle bağlantısı yoktur.
IBS’nin geliştirilmesinde rol oynayabilecek faktörler şunlardır:
- Diyet yapmak
- Stres benzeri psikolojiyi etkileyen çevresel faktörler
- Genetik faktörler
- Hormonlar
- Ağrıya hassasiyeti olan sindirim organları
- Enfeksiyon
- Yiyecekleri vücutta hareket etmesini sağlayan kaslardaki bir problem veya hastalık
- Merkezi sinir sisteminin sindirim sistemine adapte olamaması
- Bir bireyin psikolojik ve duygusal yapısı irritabl barsak sendromu gelişimine katkıda bulunabilir. Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) olan kişilerin irritabl barsak sendromuna yakalanma olasılığı daha da yüksektir.
Hormonlardaki ani değişiklikler belirtileri daha da kötüleştirebilir. Örneğin, belirtiler, menstrüasyon döneminde bayanlarda genel olarak daha şiddetli olur.
Risk Faktörleri
2019 yılında yapılan 38 araştırmada, aşağıdaki özelliklerin ve koşulların irritabl barsak sendromu riskini artırabileceği keşfedildi;
- Gastroenterit
- Genç ya da yaşlı bir yetişkin olmak
- Anksiyete veya depresyon geçmişi
- Stres
- Ağrı
- Uyku bozuklukları
IBS ile ilgili yapılan araştırmalar, iyileştirilmiş önleyici tedbirler ve yeni tedaviler geliştirmeye devam etmektedir. Şimdilik, diyet ve strese dikkat etmek, rahatsızlık patlamalarını önlemek için en iyi adımdır.
Nasıl Tedavi Edilir?
IBS’nin tedavisi genellikle bazı diyet ve yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra stresi nasıl yöneteceğini de içerir. Doktorlar hastaların şikayetlerini göz önüne alarak diyet, stres yönetimi, ilaçlar ve psikoloijk tedavi seçeneklerinden birini uygulayabilir.