İnsanın çevreye olan etkileri sadece bugüne mahsus bir konu değil. İsrail’de yapılan bir çalışmada, yaklaşık 11.500 yıl önce, insanların tarım ve odunculuk faaliyetleri sırasında deniz çevresinde erozyona neden oldukları ortaya çıktı.
İsrail Tel Aviv Üniversitesi’nden araştırmacılar, Ölü Deniz tabanında yaptıkları sondajlarda topladıkları numunelerden 220.000 yıllık tortu kayıtları elde ettiler. 11.500 yıl öncesinde oluştuğu belirlenen tabakadaki örneklerde, doğal olarak oluşmayacak olan erozyon oranları saptandı.
Araştırmanın başındaki isimlerden Shmuel Marco, “Doğal bitki örtüsünün yerini ekinler aldı. Hayvanlar evcilleştirildi ve otlatma doğal bitki örtüsünü etkiledi. Ormansızlaştırma daha fazla otlak yaratmak için bir zorunluluk haline geldi.” diyor.
Araştırmacılar, o zamanki insan faaliyetlerinin Ölü Deniz çevresindeki doğal yüzeyleri bozarak erozyonun şiddetlenmesini sağladığını iddia ediyor. İddiaya kaynaklık eden ise gölün tortu arzının 3 kat, hatta 4 kat artmış olması.
Araştırmaya konu olan durum, Ölü Deniz zemininde yaklaşık 450 metre derinliğine açılan bir sondaj sırasında ortaya çıktı. Jeoloji ve iklim bilimi için mükemmel bir doğal laboratuvar görevi gören Ölü Deniz’de bu ve benzeri çalışmalar sıklıkla yürütülüyor.
Araştırmacılar bu doğal laboratuvar tanımının altını şöyle dolduruyor; “Bölge iyi bir şekilde korunmuş iklimsel veri tabanına, tektonik hareketliliğe ve geçmişteki insan faaliyetlerini anlamak için yoğun bir arkeolojik geçmişe sahip. Bu nadir kombinasyon sebebiyle Ölü Deniz benzer çalışmaların yürütülmesi için mükemmel bir referans olmakta.”
Araştırmacıların yeni hedefi ise antik deprem kanıtlarına ulaşabilmek. Uzmanlar göl tabanının sarsılması ile tetiklenen bozulmaları tespit ettiklerini söylüyor. Ellerinde bulunan 220.000 yıllık jeolojik veri ise dünyanın en kapsamlı deprem kaydı olarak düşünülebilir.
USA Today. 6 Haziran 2017.