Burun Tıkanıklığı Tedavisi
Burun tıkanıklığı nasıl geçer? Burun tıkanıklığının sebebi olan mukusu inceltmek ve temizlenmesini sağlamak tedavi yöntemlerinin ortak amacıdır. Mukusun burun ve sinüslerden boşaltılması rahatlama sağlanmasına da yardımcı olmaktadır. Bunu yapmak için yapılabilecek en basit yöntemlerden biri bol bol sıvı tüketmeye çalışmaktır. Burun tıkanıklığını tedavi etmenin bilinen diğer yöntemleri ise şunlardır:
- Günde birkaç kez yüzünüze sıcak ve nemli bir bezle kompres yapın.
- Günde 2 ile 4 kez buharın rahatlatıcı gücünden yararlanmaya çalışın. Bunu yapmanın en kolay yollarından biri sıcak bir duş almaktır.
- Buharlaştırıcı veya bulunan ortamı nemlendirici cihazları da kullanabilirsiniz. (1)
Burunu suyla temizlemeye çalışmak da burundaki mukusun çıkmasına yardımcı olabilmektedir.
- Bir eczaneden tuzlu su spreyi satın alabilir veya evde hazırlayabilirsiniz. Evde hazırlamak için, 1 fincan ılık su, 1/2 çay kaşığı tuz ve bir tutam karbonatı iyice karıştırıp kullanabilirsiniz.
- Günde 3-4 kez yumuşak salin burun spreyleri kullanabilirsiniz.
Genelde uzanırken ya da uyurken burun tıkanıklığı daha rahatsız edici bir hal almaktadır. Bu durumlarda mümkün oldukça dik durun veya en azından kafanızı yukarıya kaldırın. (2)
Eczanelerde uyurken burun üstüne yapıştırılan ve uyku sırasında burundaki tıkanıklığı rahatlatmaya yardımcı olan burun bantları da satılmaktadır. Gerekli ise bu burun bantlarından da yararlanabilirsiniz.
İlaç Tedavisi
Eczanelerden reçetesiz satın alabileceğiniz ilaçlar da burun tıkanıklığını rahatlatmaya yardımcı olabilmektedir.
- Dekonjestanlar burun kanallarındaki mukusu kurutan ilaçlardır. Bu ilaçlar burun akması veya tıkanıklığının kurumasına yardımcı olabilmektedir.
- Antihistaminikler alerji belirtilerini tedavi eden ilaçlardır. Bazı antihistaminikler sizi uyuşuk hale getirir, bu nedenle dikkatli kullanın.
- Burun spreyleri de tıkanıklığı hafifletebilmektedir. Bir sağlık uzmanı tarafından söylenmedikçe, tezgâh üstü burun spreylerini 3 gün ve 3 günden daha fazla kullanmayın. (3)
Öksürük, alerji ve soğuk algınlığı gibi pek çok sağlık koşulu için birçok ilaç bulunmaktadır. Her ilacı alamayacağınız için hangi ilacı alacağınızı doktorunuzla beraber kararlaştırmanız en doğrusu olacaktır.
Eğer herhangi bir alerjiniz varsa:
- Doktorunuz alerji nedeniyle oluşan burun tıkanıklığı için burun spreyleri reçete edebilmektedir.
- Aynı zamanda alerjilerinizi tetikleyen koşulları tespit edip uzak durmanız da önemlidir. (4)
Burun Tıkanıklığı Ameliyatı
Bazı durumlarda ameliyat en etkili tedavi seçeneğidir. Diğer tedavi yöntemleri istenen sonuçları vermediğinde veya yapısal anormallikler olduğunda ameliyat, hayatı olumsuz etkileyen ilerlemelerin ve burun tıkanıklığı belirtilerinin belirgin şekilde hafifletilmesini sağlayabilmektedir.
Burun tıkanıklığını tedavi etmek veya ortadan kaldırmak için çeşitli cerrahi yöntemler kullanılmaktadır:
Endoskopik sinüs cerrahisi: Bu tür cerrahi hızlı bir rahatlama sağlayabilmektedir. Cerrah, bir endoskop kullanarak hava akımını engelleyen dar burun kanallarını büyütebilmekte ve sinüslerin düzgün şekilde boşaltılmasına yardımcı olabilmektedir.
Konka Radyofrekansı: Bu cerrahi müdahalede, cerrah burun tıkanıklığına neden olan eğri konkanın boyutunu küçültmeyi amaçlamaktadır. Konka kemik yapısının bir kısmının çıkarılmasıyla konka dokusunun daralması yapılabilmektedir. (5)
Burun poliplerinin çıkarılması: İlaçlara cevap vermeyen büyük burun polipleri ameliyat ile çıkarılabilir. Bu ameliyat tipik olarak endoskopik olarak yapılır ve çoğu hastada önemli rahatlama yaşanır. Altta yatan nedene bağlı olarak, burun polipleri geri gelebilir ve ameliyat tekrar gerekebilir.
Adenoidektomi: Adenoidlerin çıkarılması basit bir cerrahi yöntemdir. Burun tıkanıklığına neden olan genişleyen adenoid doku, herhangi bir harici insizyon olmaksızın ağızdan alınır.
Septoplasti: Sepoplasti, sapmış septumun cerrahi olarak düzeltilmesidir ve septumun bükülmesi burun içinden doğru hava akışını engellediğinde gereklidir. Septumun düzleştirilmesi veya yeniden yapılandırılması, burun kanallarının normal şekilde açılmasına ve işlev görmesine izin verir. (6)
Burun tıkanıklığı için hangi doktora gidilir: Burun tıkanıklığı tanısı ve tedavisi için bir kulak burun boğaz uzmanına (KBB) başvurabilirsiniz. (7)
Burun Tıkanıklığı Nedir?
Burun tıkanıklığı veya tıkalı burun, burun dokuları ve kan damarları fazla sıvı ile dolduğunda ortaya çıkmaktadır. Bu duruma, soğuk algınlığı, grip virüsü, toz, polen veya hayvan tüyleri gibi alerjiler veya tütün dumanı gibi tahriş edicilere maruz kalmak neden olabilmektedir. Bazı insanlar, alerjik olmayan rinit adı verilen, belirgin bir nedene dayanmayan burun tıkanıklığına sahiptir. Burun akıntısı da bazı durumlarda burun tıkanıklığına eşlik edebilmektedir.
Bazen tıkanıklık, hapşırma, burun akıntısı veya kalın burun akıntısı belirtilerini göz ardı etmek, üst solunum yolu durumlarını kötüleştirebilmekte veya koku alma ve tat alma hissini azaltma, ağız ve boğazda enfeksiyon riskini artırma gibi başka sorunlara neden olabilmektedir. (8)
Burun Tıkanıklığı Belirtileri
Burun tıkanıklığı başlangıcı ve ilerisi başta küçük bir sorun gibi gözükse de zamanla hayatı etkileyen ve rahatsız edici bir hal alabilmektedir. Burun tıkanıklığı nasıl anlaşılır? Burun tıkanıklığı ilk ve en genel belirtidir ancak burun tıkanıklığıyla beraber birçok belirti de yaşanabilmektedir. O belirtiler şöyle sıralanmaktadır:
- Sürekli olarak boğazı temizleme ihtiyacı hissetme
- Öksürme
- Baş ağrısı
- Boğazdan aşağı akan mukoza hissi (geniz akıntısı)
- Koku hissi ile ilgili sorunlar
- Uyku bozukluğu (9)
Burun Tıkanıklığı Nedenleri
Burun tıkanıklığı neden olur? Burun tıkanıklığına ilişkin yaygın nedenler şunları içermektedir:
- Kronik sinüzit
- Alerjik rinit (saman nezlesi gibi alerjiler)
- Duman veya toz gibi çevresel tahriş ediciler
- Sinüs enfeksiyonu
- Soğuk algınlığı veya grip
- Belirli ilaçların yan etkileri
Burun tıkanıklığına neden olabilecek diğer sağlık koşulları ise şunlardır:
- Sapan nazal septum (burun içindeki eğri kıkırdağın solunum yollarını bloke etmesi)
- Konka büyümesi (burun boşluğundaki kemik yapılar)
- Burun polipleri (burun boşluğunda iyi huylu büyüme)
- Büyümüş adenoidler (burun geçidinin arkasını bloke eder)
- Burun tümörleri (iyi huylu veya kanserli) (10)