We are searching data for your request:
Upon completion, a link will appear to access the found materials.
Arap kabileleri geniş bir alana yayılmıştı ve Arabistan toprakları Bereketli Hilal kadar yaşamaya elverişli değildi, bu yüzden nüfusun daha düşük olmasını beklerdim. Ancak tarihçilere göre İslam ve fetihlerinden önceki nüfus tam olarak tahmin edilen bir aralıkta ne kadardı?
İlgili bir soru olarak, o sırada Arabistan içinde ve dışında kaç kişi Arapça konuşuyordu?
Takip eden bir soru olarak, Arapların yaptıklarını fethetme yeteneklerinde nüfus ne kadar rol oynadı?
Colin McEvedy ve Richard Jones'a göre, Hıristiyanlık döneminin başında yaklaşık 2 milyondu ve sonraki 2 çift yüzyılda geometrik olarak yaklaşık 2 milyona yükseldi. 2/3 milyon, sonra yaklaşık 4. beş çeyrek milyon Muhammed'in zamanında, İslam'ın ilk iki asırında birazdan 4,5 milyona gerileyen, Modern Çağ'a kadar bir daha ulaşılamayacak bir yüksek su işareti.
Tüm bu süre boyunca, bu miktarın yaklaşık yarısı Yemen'e, diğer yarısının geri kalanı iç bölgelere ve sadece Körfez kıyısı ve Umman'a önemsiz rakamlar veriyorlar. Bununla birlikte, Yemen'deki yarının büyük bir kısmı Arapça değil, daha çok ilgili Güney Arap (Semitik) dillerinin bir çeşitliliğini konuşacaktı.
Bölge için bunlar devasa rakamlar değildi, ancak çok saygınlardı ve muhtemelen onlar için oldukça fazlaydı. Arap yarımadası, yalnızca nüfus açısından, bugün Türkiye ve İran sınırları içindeki çağdaş mevcut güç merkezleriyle aynı ligdeydi.*. McEvedy ve Jones'un metni, yüksek rakamların muhtemelen bu nispeten zayıf kaynaklı bölgenin kaynaklarına baskı uyguladığını ve bunun görünüşte ani yabancı maceracılığını kısmen açıklayabileceğini tahmin ediyor.
Colin'in mükemmel Yeni Pengiun Ortaçağ Tarihi Atlası'nda, ilk İslam ordularının bölgede elde ettiği nispeten kolay zaferlerin, bölge sakinlerinin, uğrunda savaşan Yunanlılara ve Perslere pek düşkün olmamalarının bir yansıması olabileceğine dikkat çekiyor. yüzyıllardır onların toprakları. Bu fikri daha fazla araştırmak, yerlilerin mutlaka Arapça konuşmasalar bile, Arapça'nın Afroasiatik bir dil olduğunu ve o zamanlar bu tür dillerin Levant ve Kuzey Afrika'daki sıradan insanların dili olduğunu belirtmekte fayda var. Dolayısıyla, Araplarla, Yunanlılar ve Persler (her ikisi de Hint-Avrupa dillerini konuşan) arasında olmayacak düzeyde en azından bir kültürel yakınlık vardı.
Afroasiatik dil ailelerinin İslam öncesi dağılımı Harold Flemming'in çalışmasına dayanan "gevşek" bir şekilde Youtube'daki Expansion of Afroasiatic Languages videosundan alınan görüntü.
Semitik Dillerin Dağılımı
* - Modern Türkiye'nin o zamanki sınırlarını 6 milyon civarında, İran'ı ise 5 milyon civarında koydular.
Yemen ve genel olarak Güney Arabistan tarihinde bir sorununuz var. Sahip olduğunuz bilgiler çok eski: Birincisi, arkeolojik Sovyet misyonu, Hadhramaut'ta bir buçuk milyon yıl öncesine ait insan faaliyetinin kanıtlarını keşfetti. ama şimdi İngiliz Ansiklopedisi'nin dediği gibi 2,6 milyona kadar uzanıyor. İkincisi, Yemen'deki ABD-Kanada ortak misyonuna göre, güney Arap Müsned hattı dört bin yıl, hatta belki daha da geriye gidiyor. Üçüncüsü, Yemen, insanlığın kökeni olduğu varsayılan Doğu Afrika'ya en yakın coğrafi noktadır.
Doğu Afrika'da Yemen medeniyetinin izleri mevcut ve güçlüdür. Buna karşılık, Yemen eski eserleri ve yazıtlarının miktarı on binlerce kişiye ulaşıyor (DASI Uluslararası Koduna bakın). Basit bir örnek olarak, güney Suudi Arabistan'daki (el Maqar) uygarlığı (Suudi'nin güneyinin tamamı Yemen'e bağlıydı) on bin yıl öncesine dayanıyor. Ve Yemen'de yabancı uygarlıklardan hiçbir iz yok.
Doğu Afrika'daki ve Arap dünyasındaki tüm kabileler, Hamiri Güney Arap kökenlerini tanırlar. Arap ve Afrikalı tarihçiler bu konuda hemfikir. Dr. Arnold Toynbee, History of Humanity adlı kitabında, güney Arabistan'ın antik dünyada Apicomina'nın hayati yuvası olduğunu doğrulamaktadır. Eski Güney Arabistan yazıtlarında, ölü yerel savaş savaşlarının ve binlerce mahkumun sayısının oradaki nüfusun yoğunluğunu gösteren istatistikler var. Yemen, eski çağlardan beri kuzeye ve doğuya yapılan göçlerle biliniyor.
Hz.Muhammed zuhur ettiğinde Yemen kabileleri Arap ordularının en ön saflarında yer aldılar ve bunların çoğu İspanya'da Endülüs'e ulaşıncaya kadar. Yemen, Arapların kökeni ve güney Arapça dilidir. Çünkü günümüz Arapçası Kuzey Arabistan'dır ve sadece altı 1500 yıldan beri moderndir. Sonuç Yemen çok fazla sır içinde. Sadece yüzde 10'u Suudi-Emirliklerin Yemen'i işgali nedeniyle ortaya çıktı. Bu nedenle, güney Arabistan'ın nüfusunun en az on bin yıl önce, hatta daha fazla değilse, 5 milyondan az olmadığını tahmin ediyorum.
https://www.britannica.com/place/Arabian-Desert/People
Arapça
- Arap Dili Uluslararası Konseyi
Cezayir: Cezayir'deki Arap Dili Yüksek Konseyi
Mısır: Kahire'deki Arap Dili Akademisi
İsrail: İsrail'deki Arap Dili Akademisi
Irak: Irak Bilimler Akademisi
Ürdün: Ürdün Arapça Akademisi
Libya: Cemahiriye Arap Dili Akademisi
Fas: Rabat'taki Arap Dili Akademisi
Suudi Arabistan: Riyad'daki Arap Dili Akademisi
Somali: Mogadişu'daki Arap Dili Akademisi
Sudan: Hartum'daki Arap Dili Akademisi
Suriye: Şam Arap Akademisi (en eski)
Tunus: Beit Al-Hikma Vakfı
Arapça (Arapça: العَرَبِيَّة, el-ʻarabiyyah [ʔalʕaraˈbij.ja] (dinle) veya Arapça: عَرَبِيّ Harabi [ˈʕarabiː, ʕaraˈbij] (dinle)), ilk olarak kuzeybatı Arabistan'da Demir Çağı'nda konuşulan ve şimdilerde Orta Sami diline ait olan bir grup lehçenin adıdır. ortak dil Arap dünyasının. [4] Arapça aynı zamanda 1,7 milyar Müslümanın dini dilidir. [5] [6] [7] Birleşmiş Milletler'in altı resmi dilinden biridir. [8] Adını, başlangıçta doğuda Mezopotamya'dan batıda Anti-Lübnan dağlarına ve kuzeybatı Arabistan'dan güneyde Sina'ya kadar yaşayan halkları tanımlamak için kullanılan bir terim olan Araplardan almıştır.
Arapça kabul edilir, [ Kim tarafından? ] standart biçiminde ve lehçelerinde tek bir dil [ dengesiz? - tartışmak ] Arap dünyasında belki de 422 milyon kişi (yerli ve anadili olmayan) tarafından konuşulmakta ve [9] onu dünyada en çok konuşulan beş dilden biri yapmaktadır.
Modern yazı dili (Modern Standart Arapça), Kuran dilinden (Klasik Arapça veya Kuran Arapçası olarak bilinir) türetilmiştir. Okullarda ve üniversitelerde yaygın olarak öğretilir ve işyerlerinde, hükümette ve medyada değişen derecelerde kullanılır. İki resmi çeşit, 26 devletin resmi dili ve İslam'ın ayin dili olan Edebi Arapça olarak gruplandırılmıştır. Modern Standart Arapça, büyük ölçüde Kuran Arapçasının gramer standartlarını takip eder ve aynı kelime dağarcığının çoğunu kullanır. Bununla birlikte, konuşulan çeşitlerde artık karşılığı olmayan bazı gramer yapılarını ve kelime dağarcığını atmış ve konuşulan çeşitlerden bazı yeni yapılar ve kelime dağarcığı benimsemiştir. Yeni kelime dağarcığının çoğu, özellikle modern zamanlarda, Kuran sonrası dönemde ortaya çıkan kavramları belirtmek için kullanılmaktadır.
Arapça, bir ebced yazısı olan ve sağdan sola yazılan Arap alfabesiyle yazılır, ancak konuşulan çeşitler bazen standart bir imla olmadan soldan sağa ASCII Latince'de yazılır.
Arapça, tarihi boyunca dünya çapında birçok dili etkilemiştir. En çok etkilenen dillerden bazıları Farsça, Türkçe, Maltacadır.,Urduca, Kürtçe, Boşnakça, Kazakça, Bengalce, Hintçe, Malayca, Maldivce, Endonezyaca, Peştuca, Pencapça, Tagalogca, Sindhi ve Hausa ve Afrika'nın bazı bölgelerinde bazı diller. Orta Çağ boyunca, Edebi Arapça, Avrupa'da, özellikle bilim, matematik ve felsefede önemli bir kültür aracıydı. Sonuç olarak, birçok Avrupa dili de ondan birçok kelime ödünç almıştır. Ağırlıklı olarak kelime hazinesinde Arapça etkisi, hem Hıristiyan Avrupa ve Müslüman Arap medeniyetlerinin yakınlığı hem de Arapça'da Endülüs olarak adlandırılan İber Yarımadası'ndaki 800 yıllık Arap kültürü ve dili nedeniyle başta Portekizce ve İspanyolca olmak üzere Avrupa dillerinde görülmektedir. . Yunanca da dahil olmak üzere Balkan dilleri de Osmanlı Türkçesi ile temas yoluyla önemli sayıda Arapça kelime edinmiştir.
Arapça, ortaçağda Yunanca ve Farsça dahil olmak üzere diğer dillerden ve modern zamanlarda İngilizce ve Fransızca gibi çağdaş Avrupa dillerinden de kelimeler ödünç almıştır.
Araplar
Umm Al Nar (lafzen ‘Ateşin Anası’), günümüz Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuzey Umman bölgesinde MÖ 2600-2000 yıllarında var olan bir Tunç çağı kültürüne verilen isimdir. Etimoloji, Abu Dabi kentinin bitişiğinde yer alan ve döneme atfedilen erken kanıt ve buluntular sağlayan aynı adlı adadan gelmektedir.
Kilit bölge iyi korunuyor, ancak bir rafineri ile hassas bir askeri alan arasındaki konumu, şu anda halkın erişiminin kısıtlı olduğu anlamına geliyor. BAE yetkilileri siteye halkın erişimini iyileştirmek için çalışıyor ve burayı bir Abu Dabi kültürel yeri yapmayı planlıyor.
Umm Al Nar kültürünün bir unsuru, tipik olarak dış duvardaki iyi yerleştirilmiş taşlar ve içinde çok sayıda insan kalıntısı ile karakterize edilen dairesel mezarlardır. Mezarlar, çoğu su kaynaklarının etrafına inşa edilmiş olan kulelerle sıklıkla ilişkilendirilir.
Umm Al Nar kültürü, yaklaşık beş veya altı yüzyılı (MÖ 2600-2000) kapsar. Adı, çok daha büyük olan Abu Dabi adasının güneydoğusunda bulunan küçük bir ada olan Umm Al Nar'dan türetilmiştir. Abu Dabi kıyılarına hakim olan 200 adadan biridir.
Dubai'deki Al Sufouh Arkeolojik Sit Alanı'nda 1994 ve 1995 yılları arasında yapılan arkeolojik kazılar, MÖ 2500 ve 2000 yılları arasına tarihlenen Umm Al Nar tipi dairesel bir mezar ortaya çıkardı. Bir Umm Al Nar mezarı, Sharjah'daki Mleiha Arkeoloji Merkezi'nin merkezindedir.
Vtghjyuf
Bir kategorinin somutlaştırılabilir olup olmadığını kontrol etmek için Isbell–Freyd kriteri hiç kullanıldı mı?
Uzun kurguyu eleştirmek. Kısadan farkı nedir?
Kaynak harcaması gerektirmeyen kolay muharebe senaryolarının amacı nedir?
Bazı biyoloji senaryolarını analiz etmek için kuantum mekaniği gerekli olabilir mi?
"Ayak parmaklarınızı göstererek ayakta durmak" için kullanılacak kelime
Kılıçları ejderha kanıyla söndürmek neden?
Bir düğümün etrafına birden çok farklı renkli kenarlık nasıl eklenir?
Bir erkek adı olarak "Sheng"
Aranıyor: 5.25 disketten usb adaptörüne
Bu cümledeki "almak"ın anlamı nedir?
Bu üçgen şeklindeki uzay istasyonu nereden geliyor?
Şimdi doğrudan görüşmeciyle çalıştığıma göre, utanç verici bir iş görüşmesini nasıl kabul edebilirim?
Her bir elemanın gerçek ve sanal kısımlarını veren ilişkilerden karmaşık değerler matrisi elde etmek mi?
LTSpice: Doğrusal bir AC simülasyonu çalıştırırken, iki voltaj arasındaki voltaj oranı nasıl görüntülenir?
Bu kod neden benzersiz bir şekilde çözülebilir?
Oyunculardan "çoğunlukla saldırı" nasıl azaltılır?
İnsanı gelecekten alan makineyi yaratan mucit
4 Küre birbirine değiyor mu?
Borçsuz olabilir miyim yoksa iflas mı etmeliyim? Borçlarımı ve finansmanımı nasıl yönetirim?
Bir Yamaha RX-V396RDS amplifikatöründe içinde direnç bulunan bu bakır bobinlerin amacı nedir?
Geç İslam Öncesi Arabistan'ın nüfusu ve İslam'dan önce Arapça konuşanların nüfusu neydi?
Radare2 ile eax değeri nasıl yazdırılır?
“olağanüstü beceri” için tek kelime
“korunan dünya”için bir kelime Bireyin iletişim bilgilerini içeren bir belge için tek bir kelime var mı? Kaybedilirse asla geri alınamayabilir Bir kişinin öğretmenini/ustasını geçmek/altmak için bir kelime?Bir beceride/konuda referans olmak “finansal okuryazar” olmak için tek bir kelime var mı? & Daha az “agresif” kelimesinin eş anlamlısı var mı? #8220şirketten ayrıldı”Oran ve toplam türü göreliliği birbirinden ayıran kısa tek kelime var mı?
Olağanüstü yeteneğe sahip birini tanımlamak için kullanabileceğim tek kelime nedir - onlar mahsulün kreması, arzu edilen yetenektir. Gördüğünüzde sayfadan fırlayan bir kelime istiyorum.
Olağanüstü bir yeteneğe sahip birini tanımlamak için kullanabileceğim tek kelime nedir - onlar mahsulün kreması, arzu edilen yetenektir. Gördüğünüzde sayfadan fırlayan bir kelime istiyorum.
Olağanüstü yeteneğe sahip birini tanımlamak için kullanabileceğim tek kelime nedir - onlar mahsulün kreması, arzu edilen yetenektir. Gördüğünüzde sayfadan fırlayan bir kelime istiyorum.
Olağanüstü yeteneğe sahip birini tanımlamak için kullanabileceğim tek kelime nedir - onlar mahsulün kreması, arzu edilen yetenektir. Gördüğünüzde sayfadan fırlayan bir kelime istiyorum.
3 Güney Arabistan'da Aksumite Varlığı, yaklaşık. 170–270
Aksumlu tüccarlar şüphesiz en azından 1. yüzyıldan itibaren Güney Arabistan'da mevcut olsalar da, Aksumluların Güney Arabistan yazıtlarında görünmeleri 2. yüzyılın ikinci yarısına kadar mümkün değildir. Güney Arabistan siyasi arenasına Sabaʾ, Ḥimyar, Qatabān ve Ḥaḍramawt krallıkları arasında yoğun bir savaş döneminde girdiler. Bunlardan Qatabān ilk yıkılan oldu, güneybatıdaki toprakları yavaş yavaş Himyar tarafından ilhak edildi, ta ki ölüm darbesi caḍramawt ca. 150–160. Ancak 220'lerde Haramawt'ın batı kısmı Saba tarafından saldırıya uğradı. Bir Ḥaḍramī rejimi hayatta kalmayı başarsa da, Sabaʾ ve Ḥimyar, Aksumluların doğrudan ilişkileri olduğu bilinen tek Güney Arap devletiydi. 3. yüzyıl boyunca, Sabaʾ'ın imyar tarafından nihai fethine kadar. 275'te, Aksumlular, zamanın siyasi iklimine bağlı olarak bu iki yönetimden biri veya diğeriyle dönüşümlü olarak ittifak kurdular,20 bu arada Güney Arabistan'ın “vahşi batısı” olan Tihama bölgesinde bir etki alanı kurmaya çalışıyorlardı. Sahrat ān adıyla Sabaic yazıtlarında. Al-Mu gibi güneydeki Kızıldeniz limanları dışında, Tihama'nın büyük bir kısmı olan fakir ve nispeten periferik bir bölge.khāʾ (Ḥimyar tarafından kontrol edilir), Sabaʾ veya Ḥimyar'ın doğrudan yönetiminin ötesindedir. 4. yüzyılın ilk yarısı kadar geç bir tarihte, imyaritler, o zamana kadar Haramawt'ta kalan tüm direniş ceplerini yenmiş olmalarına rağmen, 21 Tihama'ya karşı askeri operasyonlar yapmak zorunda kaldılar. 22 Burada da Aksumlular, Akkum ve Aksum gibi yerel kabilelerle ittifaklar kurdular. DHū-Sahrat im, genellikle bu gruplarla birlikte Sabaʾ veya Ḥimyar'a karşı hareket eder.
Aksumluların tam olarak neden Güney Arabistan'ın siyasi işlerine bu sırada dahil olmayı seçtikleri, kolayca cevaplanabilecek bir soru değil. Bununla birlikte, Romalıların MÖ 1. yüzyılın sonunda Güney Arabistan'da bir tür nüfuz alanı kurduklarına dair işaretler vardır. C . e ve hatta oraya asker gönderdi. 23 Farasān Takımadaları'ndaki iki Latince yazıttan, biri M.Ö. 120, diğeri 143-144 arasında, 2. yüzyılda büyük olasılıkla nakliye yollarını korsanlara karşı korumak için bir Roma lejyoner müfrezesinin orada konuşlandığı biliniyor. 24 2. yüzyılın ortalarından sonra tam olarak ne olduğu, delil yetersizliğinden dolayı net değildir. Güney Kızıldeniz'deki Roma varlığının kaydının sessiz kalmasından kısa bir süre sonra, Güney Arabistan'daki Aksumitler için bilinen en eski referansı, yaklaşık M.Ö. 160–190. 25 Yazıtın bize anlattığına göre, bu zamana kadar Aksumitler Yemen dağlık bölgelerine çoktan girmiş ve karşılık olarak karşılıklı koruma için bir ittifak oluşturan yerel kabileleri tehdit etmeye başlamışlardı. 2. yüzyılın ortalarından sonra Romalıların askeri güçlerini Güney Arabistan'dan çektikleri doğruysa, Aksumlular bölgede kendilerine ait bir etki alanı oluşturmaya çalışarak bu durumdan yararlanmaya çalışmış olabilirler. Robin-Umm Laylā'nın açıklamadığı şey, Aksumluların bu kadar erken nasıl bu kadar ileri gittikleridir. Aksumluların o dönemde Güney Arabistan'a kalıcı olarak yerleşip yerleşmediği açık olmasa da, ancak Kızıldeniz kıyısında bir üs kurmuş olarak Yemen yaylalarına ulaşabilecekleri varsayılabilir. Bu yöndeki en erken epigrafik kanıtlar 3. yüzyılın ortalarında ortaya çıkar.
3.1 ʾĪl altında Aksum ile Sabaean İlişkilerNSaraḥ Yaḥḍub ve Yeʾzil Bayyin
Aksumitlerin Saba ile çatışmasını belgeleyen bir dizi önemli Sabai yazıtları, Saba kralı ʾĪl'in özüne dayanmaktadır.NSaraḥ Yaḥḍub ve kardeşi Yaʾzil Bayyin (r. ca. 245-260). Bunlardan birkaçı Tihama bölgesindeki Aksum yerleşimlerine atıfta bulunur (SD). İlgili yazıtların tamamı Saba başkenti Mārib'den gelmektedir.
3.1.1 Ir 69
Söz konusu yazıtlardan biri olan Ir 69, kraliyet kardeşlerin üç subayı, Wahabʾawwā m Yiʾdhaf ve Barʾan Tapınağı'na adandı. khagünwat ve Karib'aNSEs'ad'da. Metne göre:
ḍbʾ mrʾy-hmw ʾls 2 rḥ Yḥḍb w-ʾḫy-hw Yʾzl Byn mlky S 1 bʾ w-Ḏ-Rydn b-ʿly ʾṣd Ḥbs 2 t w-Ḏ-S 1 hrt m w-wkb-hmw b-ws 1 ṭ S 1 hrt n b-ʾkdn 'r n ḏ-Wḥdt. 26
Onların iki efendisi, ʾĪlNSaraḥ Yaḥḍub ve kardeşi Yaʾzil Bayyin, Saba'nın iki kralı ve DHū-Raydān, Etiyopyalıların köylerine savaş açtı ve DHū-Sahrat im ve Vahdet dağının eteklerinde Sahratān'ın ortasında onlara rastladılar.
Aynı yazıtta birkaç satır sonra şunu okuyoruz:
s 1 bʾ w-ḍbʾ mrʾ-hmw ʾls 2 rḥ Yḥḍb mlk S 1 bʾ w-Ḏ-Rydn dr m ṯnt m 'dy S 1 hrt m b-'ly ʾ'ṣd Ḥbs 2 t w-Ḏ-S 1 hrt m ws 2 w'- hw ḫms 1 -hw ḫms 1 S 1 bʾ w-ḏ-bn ʾqwl w-ʾs 2 'b Ḥmyr m w-wkbw ʾ'ṣd-hmw b-Mqrf m bs 1 flt ʾrḍ 'k m . 27
Efendileri, ʾĪlNSaraḥ Yaḥḍub, Sabaʾ kralı ve DHū-Raydān, Etiyopyalıların köylerine ikinci kez sefer düzenledi ve savaş açtı. DHū-Sahra im ve onun ana ordu tümeni, Saba'nın ordu tümeni ve Aimyar üm aşiret liderlerinin ve aşiretlerinin (o silahlı tümenlerin) bir kısmı onun emrinde hizmet ettiler ve ovadaki Makrafum'daki köylerine geldiler. Akk um diyarından.
Burada iki nokta dikkate değer. Birincisi, Etiyopyalıların yaşadığı köyler arasında hiçbir ayrım yapılmamasıdır (Ḥbs 2 T) ve yerli Tihama kabilesinin yaşadığı DHu-Sahra im. Bunun, her iki grubun da aynı yerleşim yerlerinde yaşadığı anlamına gelip gelmediğini söylemek, daha fazla ayrıntı bulunmadığından söylemek zordur, ancak köy için kullanılan terimin Ge'ez türevi olması gerçeği, bu yerleşimlerin köy olarak belirlenmiş olduğunu düşündürmektedir. SD yerli halkları çekmek için zamanında gelseler bile Aksumitler tarafından kurulmuştur. Belirgin bir şekilde, bölge sakinlerinin kökenleri SD verildiğinde, Etiyopyalılar her zaman adı geçen sakinler arasındadır ve aslında birazdan daha ayrıntılı olarak inceleyeceğimiz başka bir yazıt olan Ja 574, bir grup SD Tihama'dan gelen kabilelere atıfta bulunmadan sadece Etiyopyalılarla. Bu tür köylerle karşılaştırıldığında, yerleşim yerleri belirlenmiş kare, ʾdwr, ve ʾdyr Sabaic dilinde. Aşağıda göreceğimiz gibi bu tür yerleşimler zaman zaman Aksumitler ile ilişkilendirilse de birlikte yerel kabileler, onları belirtmek için kullanılan terimler, Ge'ez'de yokken Arapça olarak tasdik edilmiştir, ör. karya “köy” ve dar "bölge, etki alanı". Belki o zaman, belirlenen bu yerleşimler kare, ʾdwr, veya ʾdyr Aksumites'in daha sonra ikamet ettiği Tihama'nın yerli halkları tarafından kurulan köylerdi.
3.1.2 575
Waḥdat dağında Etiyopyalılara yapılan saldırı, Su kabilesinin birkaç üyesi tarafından ʾAwwām Tapınağı'na adanan Ja 575 adlı başka bir yazıtta belgelenmiştir.khaym um , isimleri korunmayan. Bu yazıtta bize şunlar söyleniyor:
wrdw S 1 hrt n b-ʿly ʾṣd dllw l-hmw w-hḏrw hmt ʾṣd n bn kfl 'r n Wḥdt w-ẓ'nw l-bḥr n w-hdrk-hmw b-ʾṯr-hmw w-mḥrbw h[ ]mt ʾḥbs 2n w-ʿk m w-ḏ-kwn kwn-hmw Ḏ-S 1 hrt m mwṯbt m b'd ʾwld-hmw w-qny-hmw w-yʾttmw w-tqdmn w-rtḍḥn b-ʿm hmt ʾḥ [… … w-ʾ]wld-hmw w-ʾʾnṯ-hmw f-hrgw ws 1 byw w-bn-hw f-tʾwlw w-hrbw b-'yn m w-h'n l-ḏ-mḫr m b-ʿly-hmw ḏ-s 1 ʾr bn hmt ʾḥbs 2n w-ʿk m w-ḏ-s 1 tṣrw b[n … …]ʾwm b-hs 1 m w-hrg w-hs 1 htn 'nt hmt ʾḥbs 2n w-'k m w- kl ḏ-kwn kwn-hmw bn ḏ-ʾs 2 'b Ḏ-S 1 hrt m . 29
Onlar (yani Su üyelerikhAym um), kendilerine haber verilen köylerin üzerine Sahratân üzerine indi. Ve o köyleri Vahdet dağının eteğinden tehdit ettiler. Ve mevzilerini sahile kaydırdılar ve onları (yani düşmanı) izlerinden takip ettiler. Ve onlar [o … …] Etiyopyalılara ve Akkumlara ve aralarında onları destekleyenlere savaş açtılar. DHū-Sahrat im, yerleşik halk, çocuklarından ve mallarından sonra. Ve yeniden bir araya geldiler ve o Etiyopyalılarla savaştılar ve savaştılar ve [… … Ve] çocukları ve eşleri öldürüldü ya da esir alındı. Ve oradan döndüler. Ve Aynum'da savaştılar ve o Etiyopyalılar ve Akkum'dan geriye kalanlar ve ……'den yardım isteyenler, ertesi gün onlara karşı bir saldırı düzenlediler […] Etiyopyalılar ve Akkum'dan oluşan bir birliğin ve aralarında onları destekleyenlerin tümünün bozguna uğratılması. DHu-Sahra im.
Ja 575, Ir 69'da verilmeyen birkaç ayrıntı vermesine rağmen, Güney Arabistan'daki Aksumite yerleşim kalıpları sorununa ışık tutmaz. Bir kez daha, Aksumluların Akkum ve Aksum'un yerel kabileleriyle uyum içinde hareket ettikleri söyleniyor. DHu-Sahra im. Belki de önemli ölçüde, koalisyondan her bahsedildiğinde, kurucu unsurlarının listelerinin başında her zaman Etiyopyalılar (ʾḥbs 2n ), süre DHū-Sahrat im - ve o zaman bile, öyle görünüyor ki, sadece bazıları - sadece açıklanmayan bir nitelikte destek sağladı. Bu, Tihama'daki direniş hareketinin Aksumitler tarafından yönetildiğini, belki de yerel kabilelerin Saba devletine karşı mücadelede yardım aramaları nedeniyle bölgeye çekildiğini gösteriyor. 6. yüzyılda, Güney Arap toplumundaki haklarından mahrum bırakılmış unsurlar, yine Aksum'dan askeri yardım isteyeceklerdi,30 ve bunu yapmaya siyasi değil, esas olarak dini faktörler tarafından yönlendirilirken, daha 3. yüzyılda, Tihama'daki marjinal gruplar, Aksum'u güçlü bir müttefik olarak gördüler. Metnin yukarıda sunulan kısmıyla bağlantılı olarak değinilmesi gereken son bir nokta da, Sabalıların saldırdığı gruplar arasında yer alan kadın ve çocuklara yapılan atıflardır. Yazıttaki boşluklara ve hangi metnin hayatta kaldığına dair biraz belirsiz ifadelere rağmen, söz konusu kadın ve çocukların, yalnızca Aksumlulardan ziyade koalisyondaki üç gruba da bağlı olmaları muhtemeldir. Aksumitler söz konusu olduğunda, iki senaryo mümkündür. Biri, Aksumlu askerlerin ailelerini yanlarında getirmeleri, bu durumda Tihama'ya kalıcı olarak yerleşmeyi planladıkları anlaşılıyor. Alternatif olarak, bu tür askerler yerel kadınlarla evlenmiş olabilirler - yukarıda önerildiği gibi, Aksumitler ve yerel kabile grupları aynı yerleşim yerlerini işgal ederse, bu mantıksız bir senaryo değildir. Aslında, hem Etiyopyalı ailelerin yer değiştirmesi hem de yerel kadınlarla evlilik gerçekleşmiş olabilir.
3.1.3 Ya 574
ʾAwwā m Tapınağı'ndaki bir başka ilgili yazıt, Ja 574, ʾĪl tarafından ithaf edilmiştir.NSaraḥ Yaḥḍub ve kardeşi Yaʾzil Bayyin'in kendileri ve Saba tanrısı ʾĪlmuquh'un Aksumlulara karşı Sabaean askeri operasyonlarına müdahale ettiğini iddia ediyor.
ḫmr w-hws 2 'n 'bd-hw ʾls 2 rḥ Yḥḍb mlk S 1 bʾ w-Ḏ-Rydn b-nqm ʾḥbs 2n w-Ḏ-S 1 hrt m b-ḥrbt ḥrbw b-qr-hmw bs 1 rn ḏ-S 1 hm w-b'd-hw f-yḍbʾ ʾls 2 rḥ Yḥḍb mlk S 1 bʾ w-Ḏ-Rydn wb-ʿm-hw ḏ-bn ḫms 1 -hw w-ʾqwl-hw b-ʿly ʾḥzb Ḥbs 2 t w-ʾṣd -hmw 'dy ʾgnw s 1 rn S 3 rdd w-yḥrbw hmt ʾḥbs 2n w-Ḏ-S 1 hrt m b-kdn n ḏ-Wdft n w-Wdyf n w-frs 2 t Lqḥ w-ḥrbw b-hmyt ʾkdn ḫms 1 t w-'s 2 ry ʾdwr m bn ʾdwr ʾks 1 milyon w-Gmd n w-ʿk m w-ḏ-bn ʾdwr Ḏ-S 1 hrt m . 31
O (yani Âlmuquh), kulu Âl'e ihsan ve ihsanda bulundu.NSaraḥ Yaḥḍub, Sabaʾ Kralı ve DHū-Raydān, Etiyopyalıların cezası ve DHū-Sahrat, Siham vadisindeki köy(ler)inde yaptıkları bir savaştayım. Ve bundan sonra, ʾĪlNSSaba ve Dhū-Raydan Kralı araḥ Yaḥḍub ve onunla birlikte bazı ana ordusu ve kabile liderleri, Etiyopyalıların silahlı çetelerine ve onların köylerine, Urdud vadisinin ekili alanına kadar savaş açtı. Ve o Etiyopyalılara savaş açtılar ve DHū-Sahrat, Wadfat ān tepesinde ve (at) Wadayf ān ve (at) Liqaḥ ekili tarlasında. Ve bu tepelerde Aksumites ve Gumd ān ve 'Akkum köyleri arasındaki yirmi beş köy ve bazı köylerle savaştılar. DHu-Sahra im.
Belirlenen bu köylerde olduğu gibi SD Ir 69 ve Ja 575'te, köyler olarak anılacaktır ʾdwr Etiyopyalılarla ilişkilidir, burada özellikle Aksumitler olarak belirtilir (ʾks 1 m n ), yanı sıra yerel kabilelerle. Bu örnekte yeni bir grup, Gumd ān, artık tanıdık 'Akk um ve DHu-Sahra im. Bununla birlikte, Aksumluların aileleri hakkında hiçbir şey söylenmez, ancak Gumd ān'ın, çocuklarını rehin olarak verdikleri Han'āʾ'a -o sırada Sebat'ın ikincil başkenti olan- bir heyet gönderdiği söylense de (whbw ʾwld-hmw ʾwṯq m ). 32
3.2 Aksum ile Simyarit Çatışması
Tihama'daki Aksumite yerleşimine atıfta bulunan son metnimiz MAFRAY-al-Miʿsal 5, Yemen'in güneybatısındaki el-Mi'sal'da bulunan ve himyarite kralı Yāsir um Yuhan'im'in (yaklaşık 265-287) saltanatından kalma bir Sabai yazıtıdır. Ḥaẓiyy ān ʾAwkan adlı bir askeri lider tarafından güneş tanrıçası 'Âliyat'a adanan yazıt, Aksum'u en üst düzeyde etkileyen bir askeri çatışmayı belgeliyor.
wqh-hmw mrʾ-hmw Ys 1 rm Yhnʿm mlk S 1 bʾ w-Ḏ-Rydn b-ywm 'dyw mlky Ḥbs 2 t Dtwns 1 w-Zqrns 1 w-Ḏ-M'fr m w-ḫms 1 Ḥbs 2 t 'dy ʾm ḍ w-hs 2 rʿw ws 3 ′-hmw b-ttht Ḏ-Ṣhb m ḏ-bs 1 rn Ḫbn w-ts 3 bbw w-tndfw b-ʿm-hmw ṯlṯt ʾwrḫ m ḏ-rtʿw frt m 'brn 2 hrt m fs bs 1 rn Bnʾ w-ts 3 'w b-'m-hmw b-ttht Byt ḏ-ʾrt' w-ts 1 bṭw b-'m-hmw ws 1 bṭw-hmw 'dy h'dyw-hmw frt-hmw bs 1 ḥt m w-qlmw ḏ-ḫb bn mqtwt w-ʾrgl mlk n w-mns 3 rt n ḏ-b-m-hmw. 33
Efendileri Yasir um Yuhan'im, Saba Kralı ve DHū-Raydān, Etiyopyalıların iki kralı Datvanas ve Zakarnas'ın ve DHū-Ma'āfir im ve Etiyopyalıların ana ordusu Simyar um topraklarına ilerledi ve aşağıda onlarla savaşmaya hazırlandılar. DHū-Huhab im, vadidedir. khuban. 34. Onlarla üç ay nişanlandılar ve ok ateşini değiş tokuş ettiler; (bu süre içinde) bir ordugahı diğerine karşı kurdular. Sonra Bana vadisinde toplandılar ve Beyt'in aşağısında onlarla (yani İmyarîler) savaşa girdiler. DHū-ʾArta' ve onlarla savaştı ve bir bozgunculukla kamplarına geri dönmelerine neden olana kadar onları dövdü. Ve kralın teğmenlerine ve piyadelerine ve yanlarında bulunan öncülere karşı haksızlık yapanları kestiler.
Bunun büyük bir çatışma olduğu, iki Aksum kralının, büyük olasılıkla müştereklerin dahil olduğu gerçeğinden bellidir. 35 Daha önce olduğu gibi, Aksumlular DHū-Ma'âfir im. Simyarlılar bu birleşik gücü bir kez yendikten sonra, yollarına çıkan birkaç yerel kabileyle birlikte Aksum kuvvetinden geriye kalanları takip ettiler.
t'bdw w-hbrn b-'ly b'b't ʾhbs 2n w-'ly s 2 'b n 'ryb n ws 2 'b n Ḥbr n ws 2 'b n Yhgmn w-wḍ'-hmw w-hs 1 b'n w-qw ʾwʾ kl -hmw w-wlw s 3 d'n-hmw w-mdd-hmw ws 2 'b n Yhgmn f-'dyw b-ḫyl-hmw w-'dyw w-hb'ln w-dhr kl msn'-hmw ḫms 1 msn' m w-k hmw w-bnt-hmw w-ʾqny-hmw w-ʾ'ṣd-hmw. 36
Habeşlilerin gezici çetelerine, Arîb ân kabilesine, Ḥubrân kabilesine ve Yuhgamin kabilesine boyun eğdiler ve onlara karşı çıktılar ve onları küçük düşürdüler ve teslim olmaya zorladılar. Ve tüm liderlerini ve rehinelerini geri getirdiler. Ve silah arkadaşlarını ve askeri yardımlarını ve Yuhagmin kabilesini (üyelerini) geri getirdiler. Sonra ilerleyip yağmaladılar ve bütün kalelerini -toplamda beş kaleyi- yaktılar ve bütün oğullarını, kızlarını, mallarını ve köylerini (ele geçirdiler).
Şimdiye kadar incelediğimiz diğer yazıtlarda olduğu gibi, esir alınanların ne kadarının Aksumitler olduğunu tespit etmek mümkün değildir. Referanstan yola çıkarak SDancak, Aksumluların savaş esirleri arasında temsil edilmiş olması muhtemeldir. Çocukların esir alınması, bazı Aksumluların Güney Arabistan'da yeni evlerine kadar eşlik edebilecek Etiyopyalı eşlerle ya da yerel kadınlarla aile kurduklarını gösterir. MAFRAY-al-Mi'sâl 5'in, Güney Arabistan'daki Aksumî varlığına dair bilinen en son 3. yüzyıl referansını da içerdiği belirtilmelidir. Simyar'ın Aksum ile ilişkileri 4. yüzyılda sürdürmesine rağmen, birazdan göreceğimiz gibi, 37 Sabaic yazıtlarında Güney Arabistan'daki Aksum yerleşimine ilişkin imalar yine 6. yüzyılın başlarına kadar değildir. Bu, Aksumluları Güney Arabistan'dan kovmayı başaran hükümdarın Yāsir um Yuhan'im olduğunu gösteriyor.
3.3 Güney Arabistan'ın Çevre Bölgelerinde Aksumitler
Buraya kadar incelenen epigrafik malzeme, 3. yüzyılda yalnızca Tihama'da Aksumite yerleşimine işaret etse de, aynı dönemde Güney Arabistan'ın daha çevredeki diğer bölgelerinde bir Aksumit varlığına dair ipuçları var.
3.3.1 Ya 576+Ya 577
Bunun bir göstergesi, Mārib'deki ʾAwwām Tapınağı'ndan iki blok taş üzerine bir Sabai yazıt olan Ja 576+Ja 577'deki bir pasajdır. Yukarıda ele alınan Sabai yazıtlarının çoğu gibi, o da ʾĪlNSaraḥ Yaḥḍub ve Yaʾzil Bayyin ve aslında iki kralın kendileri tarafından adandı. Bir noktada, Yemen yaylalarının kuzeyinde yer alan bir vaha olan Necran halkının Saba'ya isyan ettiği ve Aksumlularla ortak bir dava oluşturduğu söylendi. Hatta ikincisi, silahlı bir birlik tarafından desteklenen kasabaya bir vali atamıştı.
ys 1 m'w k-nblw hmw ʾgrn b-'br ʾhzb Ḥbs 2 t l-h'nn 'qb ngs 2 yn b-hgr n Ngrn ws 2 'b n Ngrn w-hmw f-nẓrw mw'd ʾgrn ʾm'l- S 1 bʾ w-hḫw-hw b-mw'd-hmw l-nṣr 'nt ʾḥbs 2n . 38
Onlar (yani Sebeliler), bu Necranîlerin Etiyopyalıların silahlı birliklerine yardım etmek için bir misyon gönderdiklerini duymuşlardı. nagāśīNecran kasabasının valisi ve Necran kabilesi. Ve onlar, (Etiyopyalıların) Necranîlere, efendileri olan Sabaʾ krallarına karşı koruma sağlama vaadinin farkındaydılar, fakat bunu, (yani Necranîler'in) birliğine yardım etme vaadiyle (bilgileriyle) engellediler. Etiyopyalılar.
Bu pasajda belirsiz kalan çok şey var. Ancak burada sunulan yorum kabul edilirse, Aksumluların Necranîleri vassal olarak aldıkları, dolayısıyla şehri bizzat Aksum kralı adına idare eden bir valinin atandığı, ancak Sabailerin müdahale etmeyi başardığı görülecektir. ve kontrolü yeniden etkinleştirin. Olanların bu olduğu, birkaç satır sonra açıkça görülüyor, burada şunları okuyoruz:
w-ʿqb-hmw Ḥbs 2 yn S 1 bql ms 1 [… …h]w w-ʾs 1 d hbʾs 1 w w-hs 2 tʾw qs 1 dt n f-nblw b-ʿm-hw w-whbw bny-hmw w-bnt-hmw ʾwṯq m w-hmlw 'dy hgr n Ẓrb n 'qb wqh mrʾ-hmw mlk n ʾls 2 rḥ Yḥḍb l-ʿqb b-hyt hgrn Ẓrb n ws 1 ry-hw Ngrn. 39
Etiyopya valilerine gelince, Sabqal um [… …h] […]. Haksızlığa uğrayan ve isyan çıkaranlar da onunla birlikte bir elçi göndererek oğullarını ve kızlarını rehin verdiler. Ve efendileri kral Âl'in bir valiyi Ẓirbân kasabasına kabul ettiler.NSraḥ Yaḥḍub, o Ẓirb ān kasabasında ve onların iki Necran vadisinde hüküm sürmeyi emretti.
Burada Etiyopya valisinin adı verilir, ancak metindeki boşluk nedeniyle Sabaean kontrolünün yeniden ilan edilmesini çevreleyen olaylara katılımının doğası belirsiz kalır. Metinde bahsedilen yer adları ile ilgili olarak, Ẓirb ān kasabasının al-U yerleşim yeri ile özdeşleştirilmesi daha olasıdır.khdūd, 40, Najrān kasabasından çok uzakta değil. İkincisi, adını her iki kasabanın da bulunduğu vadiye vermişti. Necran'da Etiyopyalı bir valinin ve Etiyopyalılardan oluşan bir silahlı kuvvetin varlığı göz önüne alındığında, vahanın 3. yüzyılın ortalarında Aksumlu göçmenlerden oluşan bir topluluğa sahip olduğu açıktır. Sabqal um'a “the nagāśīvali” ('qb ng'ler 2 y n ) nagāśī Ge'ez'de krala verilen unvan olması, bu topluluğun esas olarak, Necranîlere Sabailere karşı yardım kılığında olsa da, Aksum'un kontrolünü sürdürmek için orada olduğunu gösterir.Ja 576+Ja 577'de en fazla birkaç yıldan fazla bir zaman çerçevesi önermek için hiçbir şey olmamasına rağmen, Necran'daki Aksumit işgalinin ne kadar sürdüğünü söylemek zor. “Yanlış davrandıkları ve isyan çıkardıkları” söylenenler (hbʾs 1 w-hs 2 tʾw qs 1 dt n ) muhtemelen Necranîlerdi. Aksumlular bu çabaya yardım ettiler ve hatta Necran'ı işgal ettiler, ancak Sebe tebaası olmadıkları için Saba'ya isyan ettikleri söylenemez, sadece isyan edenleri destekledikleri söylenebilir. Sonuç olarak, rehin olarak teslim edilen oğulları ve kızların Aksumluların değil yerel Necranîlerin çocukları olması muhtemeldir, ancak bu çocuklardan en azından bazılarının Aksum birlikleri tarafından yerel kadınların çocukları olma olasılığı göz ardı edilemez. .
3.3.2 Ḥōq Mağarası'ndan Ge'ez Grafiti (Soqoṭrā)
Bugüne kadar, Aksumluların Güney Arabistan'daki varlıklarından geriye kalan tek iz, anakaradan değil, Soqoṭrā adasından gelmektedir. NS Erythraean Denizi Periplus adaya muhtemelen varsayılan bir kelimeden türetilen Dioskouridēs (Διoσκoυρίδης) olarak atıfta bulunur. Ḏ-S 3 krd (*DHū-Sakurid), 41 ve Haramawt krallığının bir kolonisi olduğunu ve Araplar (yani Güney Araplar), Hintliler ve ticaret için oraya giden Yunanlıların bir karışımı tarafından doldurulduğunu bildirir. 42 Bu ifade, Soqoṭrā'da Roma, Ḥaḍramī ve Hint çanak çömleklerinin bulunmasıyla doğrulanır. 43 Her ne kadar periplus Aralık 2000 ile Ocak 2001 arasında Soqoṭrā'nın kuzey ucundaki Ḥōq mağarasını keşfeden Belçikalı bir mağara uzmanı ekibi, adadaki Aksumite varlığı hakkında hiçbir şey söylemiyor, sadece Palmyrene, Eski Güney Arabistan, Sanskritçe değil, bir dizi yazıt ve grafiti ile karşılaştı. , ve Orta Hint, aynı zamanda Ge'ez. Derlemin zaman çerçevesi göz önüne alındığında, Ge'ez grafitilerinin Aksumite tarihine ait olduğu açıktır. Elbette, ikisi muhtemelen Ge'ez ve üçü de Ge'ez veya Eski Güney Arabistanlı olabilecek üç ile birlikte yalnızca altı Ge'ez grafitisi güvenle tanımlanabilir. 44 Söylemeye gerek yok, özellikle külliyatın çoğunluğunu oluşturan 193 Hint grafitisi ve yazıtıyla karşılaştırıldığında, bu önemli bir sayı değil. Yine de, Aksumluların Soqoṭrā'da bulunduğunu gösterir. Yalnızca kesin olarak altı Ge'ez graffitisine odaklanmak için, üçünün Hıristiyan kökenli olduğu görülüyor ve aşağıda ele alınacaktır,45, diğer üçü ise daha erken bir döneme, büyük olasılıkla Güney Arabistan anakarası üzerindeki Aksum etkisinin arttığı 3. yüzyıla ait olabilir. onun yüksekliğinde. Bununla birlikte, aşağıdaki bölümde göreceğimiz gibi, 4. yüzyılda Güney Arabistan ile Aksumî ticaretinin devam ettiğine dair kanıtlar vardır, bu durumda Aksumîlerin o dönemde Soqoṭrā'ya yaptığı ziyaretler de düşünülebilir. Üç Hıristiyan öncesi grafitiden ikisi muhtemelen isimlerden oluşur: ʾArtaḥ (ʾrth) 46 ve Sǝmūr/Samr (Sm[r]). 47 Diğer okur [ʾ]hf'ygns[']T[s], 48'i hiçbir anlam ifade edemez. rağmen periplus Soqoṭrā'daki yabancı yerleşimcilere atıfta bulunsa da, kökenleri ne olursa olsun, Ḥōq'a yaptıkları ziyaretlerin yazılı kayıtlarını bırakan bireylerin kalıcı sakinler olduğuna dair kesin bir kanıt yoktur ve bunun Aksumitler için de geçerli olması muhtemeldir. Adaya gelen Aksumlu ziyaretçilerin diğer yabancılarla ve yerli halkla ne gibi ilişkileri olduğu bilinmiyor.
4. GÜNEY ARABİSTAN'DA PAGANİZM
Güney Arap İslam öncesi dinleri hala ilkel bir araştırma aşamasındadır, hiçbir mitolojik veya ritüel metin veya önemli bir tapınak keşfedilmemiştir ve bulunan yazıtların daha fazla araştırılması gerekmektedir. Dane D. Nielsen tarafından sunulan birçok yorum, kesin olmayan başka yorumlar olsa da, varlığını sürdürür, yani ’ II ay tanrısı, Güney Arap panteonunun üç astral tanrıyla sınırlandırılması ve ‘ Bir ṯ ṯ ar panteonda (bu sonuncusu özellikle J. Plessis tarafından korunmuştur).
tanrılar. Üç büyük tanrı, aydan oluşan astral üçlüdür, Venüs ('Bir ṯ ṯ ar ) ve güneş. Sadece bunların birkaç krallıkta resmi kültleri vardı.
Ay tanrısı. Üç büyük tanrıdan en önemlisi ay tanrısıdır. Ulusal tanrı olarak adı her krallıkta yükselir ve halklar kendilerini onun çocukları olarak adlandırır: vatka (Mineliler), ’ Ilumquh (Sabailer) ve ‘ Amm (Katabanlılar). Ay tanrısı aynı zamanda en önemli tapınaklarının bulunduğu ana şehirlerin koruyucu tanrısıdır ve Kataban ve Saba'nın sahibi olarak temsil edilir. Saba'da, onun baş adı ’ Ilumquh ( ’ II güçtür), genellikle Ṯ ahwan [Kâhini aracılığıyla konuşan] üç başka isim de ayın evrelerini ima eder. Ḥ adhramaut'ta asıl adı Günah. İçinde Ana ‘ ī n onun ulusal adı vatka (Aşk). Kataban'da onun asıl ünvanı şöyledir: ‘ Amman veya ‘ Ammum (amca) sıfatlar ray ‘ bir veya ışın ‘ um (büyüyen) ve ray ‘ ve ś bir ḥ rom (büyüyen ve yükselen) ve iki isim Wara ḫ (ay) ve Rub' Š ahr (ay çeyreği), evrelerine bakın Vad.
Yıldız Tanrısı. Adı 'A[sembol atlandı]ar en iyi Arapça sıfatla açıklanıyor gibi görünüyor 'att ā r (güçlü, cesur, cesur) isme genellikle sıfat eşlik eder 'izz ā n veya izzum (kuvvet). Sabae metinlerinde bahsedilen yıldız tanrının diğer isimleri şunlardır: ḥ ağar (taş), Mutibna ṭ iyan (nemi koruyan), Nevruz (ışık) ve Ara ḥ (Şafak).
Güneş Tanrıçası. Bazı yönlerden benzersiz olan güneş tanrıçasıdır. Beğenmek ‘ Bir ṯ ar, onun uygun bir adı var, Š sabah, tüm krallıklarda kullanılan, bazen ikili olarak ele alınsa da, Š amsayveya çoğul, ‘ A š ams. Ay tanrısı gibi, onun da çeşitli isimleri vardır. Bunlar genellikle karşıt çiftler halinde verilir ve güneş tanrıçasını ulusal bir tanrı olarak nitelendirmezler. Saba'da iki zıt isim Ḏ ā t- ḥ imy ā m (ışınlarını fırlatan) ve Ḏ ā t-Ba ‘ d ā n (uzak olan) sırasıyla yaz ve kış güneşini ifade eder. Diğer isimler Samayhat (göksel), Tad ū n (küçümsüyor) ve Tan ū f (yüce). O da olarak tarif edilir ‘ Umm 'Bir ṯ ṯ ar (annesi 'Bir ṯ ṯ ar ). Kataban'da ona denir Ḏ ā t- Ẕ ahr ā n (ihtişamıyla görünen) ve Ḏ ā t- ṣ antim (düzenleyen) zor bir isim, Ḏ ā t-Ra ḥ b ī n (geniş olan), bazen eklenir. Güneşin seyrinin ana evreleri isimlerde verilmiştir. Ma š raq ī t ā n (o kim yükselir), 'Bir 'kızgınlık' (parlak) ve Ma ḥ ru ā wu (O reddeden). İçinde Ana ‘ ī n, en yaygın adı Nakra ḥ . Ḥ adhramaut'ta, onun zıt isimleri şöyledir: Ḏ ā t- ḥ usulü (reddedilen kişi) ve Ḏ ā t- ḥ imy ā m Saba'da olduğu gibi. Yazıtlarda birkaç durumda, üç ilahın hepsi bir arada, nezaket veya güç yönü altında anılır.
Küçük Tanrılar. Küçük tanrılar kişileri, klanları, aileleri ve genellikle başlıklar altında atıfta bulunulan yerleri korur. 'l (… 'nın tanrısı) ve b'l (… 'nın patronu). biliyoruz Varafu, Katabanlı sınırların tanrısı ve Mun ḍ ve ḥ , sulama tanrısı. Diğer tanrılar sadece niteliklerine göre adlandırılır. böyle Ana ‘ ī n NS D ū - ‘ Awd ā n (koruyan kişi), Madhuw ā ve ū (Felaket getiren) ve Mu ṭ ī bkabt : (hasatı güvence altına alan). Saba'da var balv, Kataban'da da bilinen gömülmeyle bağlantılı bir tanrı Ba š ī r (müjdelerin müjdecisi) Hal ī m (tür) Yarı ā n (Söz) Yi t Ṯ ve ’ um (kurtarıcı) Mut ī gad ḏ (evi koruyan) Nasrum (Kartal) Kayn ā n (zanaatkar) Ra ḫ ī m (nazik) R ā ’ at (korkutucu) ve Ta ‘ laboratuvarı (Yani bulutları toplayan). Birkaç Kuzey Arapça, Suriye (Rumm ā n ) ve Mısır (Osarapis ) tanrılar da görünür. Sabaean olarak da bilinen dört tanrılaştırılmış kişi ‘ Azizlat, Hawf ’ il, ve Yada ‘ toplamı, ve Awsanite kralı Ya ṣ duq ’ il.
İlahi Nitelikler ve Faaliyetler. İlahların sıfatları ve faaliyetleri teofonik isimlerde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Genel olarak ilahiyat ('il, Tanrı) cömerttir, kıskançtır, iridir ve yakışıklıdır, konuşur, emreder, yardım eder ve ödüllendirir, aynı zamanda bunalır ve yaralar. Baba, kardeş, kral, efendi, kurtarıcı, koruyucu ve adalet aşığı olarak kabul edilir. Bireylere oğulları, hizmetkarları, arkadaşları vb. denir. Üç ana tanrıyla ilgili teolojik isimler bu aynı ilişkileri tanımlar. ’ Ilumquh adına sadece bir kez onaylanmıştır ‘ Amat'ilumquh (hizmetçi ’ Ilumquh ) genellikle ile değiştirilir ‘ Aww ā m, M ā kaburga yakınındaki büyük ay tapınağının adı. Bilinen yazıtlar, ilahların birbirleriyle, insanlarla ve şeylerle ilişkilerine dair verilerle doludur. Tanrılar bazen eşitsiz, bazen de birbirine eşit olarak temsil edilir. vatka kurbanların sunulmasını emreder. 'Bir ṯ ṯ ar, Sabalılara bir tapınak inşa etmelerini emreden ’ Ilumquh. Bazen adaklar iki farklı tanrıya sunulur (örn. Tad ū n ve Günah ) veya üçe (örn. 'Bir ṯ ṯ ar, Nakra ḥ , ve vatka ) veya birkaçına (örn. ‘ Amm, D ā t-Ra ḥ ā n, ve Rawy klanının tanrıları benzer şekilde, tapınaklar ve sunaklar inşa edilir ve aynı anda birkaç tanrıya kurban sunulur. Tanrılar, tapınanlarına belirli bir işi üstlenmelerini emreder ve bazen de bunu başarmalarına yardım eder. Tanrılar tanık olarak çağrılır, mülkleri garanti eder ve toprak sahipleridir.
kült. İbadet yerleri hem kamusal hem de özeldir. Daha büyük tapınaklardan beşinin dış görünüşü gezginler tarafından anlatılmıştır. Her ikisi de & #x1E25 bayram bin ‘ Aq ī l, Qataban ve en Ḥ ugga Saba'da. Her yerde bir tapınak için üç gereksinim bulundu: sunağı olan bir cella, bir drenaj kanalı olan bir rezervuar veya kuyu ve bir ek oda. Aww ā m in M ā kaburga gibi başlıca tapınaklar kuşkusuz daha karmaşıktı ve aşağıdakileri içeriyordu: md qnt (secde için hitabet), m ś wd (tütsü yakma yeri) ve m ḫ tn/mlkn (kralın tören yeri). Bunlara ek olarak, muhtemelen, çeşitli hukuki protokollerin asıllarının veya kopyalarının bir tanrının koruması altında tutulduğu en azından başka bir yer daha vardı. Tütsü için çok çeşitli sunaklar vardı (m ś wd ve mq ṭ r ), özgürlükler (mslm ), yanmış teklif ḏ rb ) ve kurbanlar (m Ṯ b ḥ t ). Tapınaklarda kuşkusuz putlar kullanılmıştır. Putların bir tapınaktaki yeri muhtemelen yazıtlardan anlaşılmaktadır. tbt/'l'ltn (tanrıların oturduğu yer). Tören kapları muhtemelen isimlerle belirtilir. ṣ rf gelen bir metinde al- ‘ Am ā yid M ā kaburgasında ve Ḫ ō r R ō r ī adresindeki tapınakta banklar keşfedildi
Tapınak Personeli. Tapınak personelinin üç sınıfı vardı: rahipler, müfettişler ve yardımcılar. rahip için ortak isim š w (kadın. r š ağırlık ). Aradaki özel fark ise r š w, š w ‘ , ve 'fkl (Sümerceden ödünç alınmış bir sözcük) bilinmiyor, ś sa muhtemelen sunağın veya sunuların etrafında dönen bir tür rahip-büyücüydü. Kataban tapınağı bir grup tarafından yönetiliyordu ('rby şarkı söyle. rby ) bir rahip sonunda üye olabilir. Mabedin ve onun aldığı para ya da ayni armağanlardan sorumluydular. Ayrıca mülklerden ve mülklerden düzenli gelirler, hasatın ilk meyveleri ve bireyler ve klanlar üzerindeki ondalıklar vardı. Bazı kişiler çeşitli nedenlerle oblate idiler ve muhtemelen tapınağın bakımında rahiplere yardım ettiler. "Oğlu oğlu" gibi kutsal fuhuş ifadelerinin varlığına dair hiçbir kanıt yoktur. vatka " ve "ilk doğan ‘ Amm ve ḥ awkum," bir Evsanî kralı ve bir Katabanlı'ya atıfta bulunarak mukarrib sırasıyla mecazi olarak anlaşılmalıdır. Ev tanrıları için özel kutsal alanların varlığı, "onun tanrısı", "onun hamisi" ve "evlerinin hamisi" gibi ifadelerle belirtilir. Buhur yakılan bir tapınak, bir Saba kralının üç sarayına ait olarak temsil edilir.
Dini Gelenekler. Özel ibadetler, bir yazıt ile birlikte geometrik bir sembolün veya sembolik bir hayvanın kullanımını, evlerin teraslarında astral ibadeti ve ev tanrılarına tapınmayı içeriyordu. Öte yandan, hac sırasında ayinler halk kültünün bir parçasıydı. Dini törenler, yalnızca halka açık ibadet için ritüel reçeteler aracılığıyla bilinir: şölen için saflığı emreden bir yönetmelik. ḥ alf ā n, adaklar ve adaklarda adak temizliğine ilişkin hükümler vs. Yılın belirli dönemlerinde cinsel ilişki yasaktı. Bilinen metinler bir ritüel avın varlığını kanıtlamaz. Tapınağa girmeden önce abdest alınması gerekiyordu ve törenler veya adanma eylemleri sırasında oturmak yasaktı. Bununla birlikte, tapınaktaki kurban ziyafetleri için, adanmışlar aşağıdaki gibi pişirilmiş bir hayvan kurbanını yediğinde. ‘ Aww ā m, "soğan ve kokuşmuş otlar" ile, bazen ölen bir arkadaşı temsil eden bir heykelin önünde, banklara oturdular. Tanrılara sunulan adaklar genellikle, köle veya adak yapılan kişilerin doğrudan armağanı, tapınak binaları ve bunların ekleri, heykeller, hayvanlar, her türlü tütsü ve baharatlar, içkiler ve diğer somut nesnelerdi.
Bu adakların anıldığı metinler genellikle ritüel eylemin nedenlerini, tanrılara gönderilen dilekçeleri ve şükran günlerini belirtir. Kişisel, kamusal, askeri ve tarihi hususlar dahil edilmiş ve bunlarla ilgili malzeme yazıtların en ayrıntılı bölümünü oluşturmaktadır. Bazı metinler, doğası bilinmeyen hatalara ve yaptırımlara atıfta bulunur. Diğer kefaret eylemleri, bir tanrı tarafından dayatılan ihlaller veya emirler, cinsel saflıkla ilgili kuralların ihlalleri ve bir tanrının mülkünün veya tapınağın ve içerdiği belgelerin dokunulmazlığının ihlallerini telafi etmek için yapıldı. Tanrıların danışması kuşkusuz birçok biçim aldı. Aralarında zar olan sadece birkaçı bilinmektedir (m ‘ rb, lütfen. m ’ rbt ) ve büyücülük (rqt ). İlk durumda ilahi cevap hemen geldi. Ancak ikincisinde, ilahiyat, metinlerin kehanetlerden bahsettiği bir şekilde kararını bildirmek zorundaydı (ms ’ l ), rüyalar ( ḥ lm ) ve işaretler (’ y ve sa ’ yt ). Muska takmak yaygın bir uygulamaydı ve birçoğunda sihirli formül yazılıydı.Vadum babadır." Büyüler ( ’ r ‘ b ) muhtemelen avla bağlantılıydı ve bir görüntü aracılığıyla büyüleme belirtileri var ( ḫ ṭ ṭ ). çağırma 'inm/n'm ancak "sağ göz" ile ilgilidir, š ṣ y, Genellikle "nazar" olarak tercüme edilen, "kötülük" anlamına gelir. Kaya oymalarındaki geometrik ve yarı-alfabetik formlar büyük olasılıkla klanların, kervanların veya bireylerin amblemleridir.
Üç ana tanrının astral karakteri, zenginlikleri büyük ölçüde kervan ticaretine bağlı olan topluluklar için yıldızların önemi ile bağlantılı olarak görülmelidir. Ayrıca, iklimin sertliği, akut bir çaresizlik duygusu ve ilahi yardım için bir endişe oluşmasına yardımcı oldu. Tanrıların büyük çeşitliliği, ihtiyaçların karmaşıklığına karşılık gelir ve tanrılara başvurma sıklığı, insanların tanrısallığı hayatlarının her alanına dahil etme arzusunu gösterir, ancak bağlılıkları güçlü bir şekilde materyalist benmerkezcilik tarafından karakterize edilir.
Başlangıç Monoteizm. Yazıtların hiçbiri bize Güney Arabistan'da tektanrıcılığın başlangıcından bahsetmez, sadece tek tanrılı metinlerde bahsedilen "Sebe dönemi" yaklaşık olarak MÖ 110 civarında başlamıştır. Tanrı'nın tek tanrılı adının yazılı olduğu metinler yaklaşık 20 numara ve MS 4. veya 5. yüzyıllara aittir. Bunların kelime dağarcığı, anlatım biçimi ve içeriği, müşrik metinlerden hiçbir şekilde farklı değildir. Bazı yazıtlarda ay-tanrısı ile yakından bağlantılı bir sembol ve iki monogramın kullanılması, bu tektanrılı metinlerin yazarlarının senkretizme düşkün olduğunu düşündürür. Tanrı denilen tek kişi ’ ln (Tanrı), Bay' (Rab) veya daha sık r ḥ dakika (Merhametli) ve O'nun adının ardından normalde sıfat gelir. b'l/smyn veya smyn/w'r ḍ n [Cennetin (ve yerin) hamisi]. Bir ifade kesinlikle Yahudi ḥ r ḥ mn/ ḍ bsmyn / … / w'/lhhmw/rbyd [Merhametli, göklerde olan … ve onların Tanrısı, Yahuda'nın efendisi] iki kişi daha Hristiyandır: r ḥ hmnn/wms ḥ hw/wr ḥ qds (Merhametli ve O'nun Mesihi ve Kutsal Ruh) ve r ḥ mnn/wbnhw/ kr ś t ś /[sembol atlandı]bln (Merhametli ve Oğlu Muzaffer Mesih).
Kaynakça: a. jamme, "Le Panth é on sud-arabe pr é islamique d'apr è s kaynakları é resimleri," Muş'ta 60 (1947) 57 – 147 "La Religion sud-arabe pr é -islamique", Dinler Tarihi, ed. m. parlak ve r. aigrain, 5 v. (Paris 1953 – 56) 4:239 – 307. d. nielsen, "Zur altarabischen Din," El kitabı der altarabischen Altertumskunde (Kopenhag 1927) 1:177 – 250. g. ryckmans, "Les Religions arabes pr é islamiques", Dinlerin Tarihi, v.2 (Paris 1960) 200 – 228, 593 – 605.
5. Yüzyılda Güney Arabistan ile Aksumit İlişkileri
6. yüzyıl, Güney Arabistan'daki Aksumite askeri müdahalesinin yenilenmesine tanık oldu. Ancak bu müdahalenin doğası, 2. ve 3. yüzyıllardaki Aksumite müdahalesinden önemli ölçüde farklıydı. Daha önceki yüzyıllarda Aksumitler çoğunlukla Güney Arabistan'da nispeten çevre bölgeleri işgal etmiş ve siyasi olarak yararlı görülen bölgesel güçlerle ittifaklar kurmuş olsalar da, 6. yüzyılın başlarındaki müdahaleleri çok daha organize ve sistematikti ve bir güç tarafından yönlendiriliyordu. çok daha net gündem Güney Arabistan'daki bu ikinci müdahale dönemi, Aksum birlikleri ve bir Aksumlu yetkililer kadrosu tarafından desteklenen, yerel seçkinlerin sempatik Hıristiyan üyelerini, Simyar'ı Aksum adına yönetmek üzere atama politikasıyla karakterize edilir. Görünürde, Aksum'un 6. yüzyılın başlarındaki müdahalesi, Hıristiyanlara, özellikle de Aksumitlerin ait olduğu Miafizit mezhebine mensup Hıristiyanlara 53 - Yahudi imyaritler tarafından zulmedilmesiyle tetiklendi. Aksumluların bu zulüm olayını Güney Arabistan'da bir siyasi etki alanı kurmak için bir bahane olarak kullanmaları pekala mümkün olsa da, Süryani ve Yunan kaynakları bir yana, Aksumluların bıraktığı Ge'ez kayıtlarından elde edilen kanıtlar 6. yüzyıldaki Güney Arabistan olaylarını belgeleyen - bu Aksumite müdahale dönemini arsızca dini terimlerle sunar. 54
5.1 Tarihsel Arkaplan
Bazı ayrıntılar belirsiz kalsa da, 6. yüzyıl Güney Arabistan'ındaki olayların genel gidişatı oldukça açıktır. Ḥimyarite kralı Mar'ın saltanatı sırasındaNSadʾīl ān Yanuf (r. ca. 500–518?), Aksumlular, Ḥimyarite başkenti Safâr'da diplomatik bir varlık oluşturmuş görünüyorlar. 55 Her ne kadar bazı bilginler, M.Ö.NSadʾīl ān Yanuf aslında Aksumlular tarafından iktidara getirilmiştir,56 onun saltanatı ile ilgili mevcut belgeler, onun tahta nasıl geçtiğine dair herhangi bir somut veri sağlamamaktadır. 57 Sabah'ta Aksumlu diplomatların varlığı, Aksum ve İmyar arasında dostane ilişkilere işaret ediyorsa, kral Mar'ın dini ne olursa olsun.NSadʾīl ān Yanuf olabilir - bu durum uzun sürmemiş gibi görünüyor, çünkü 6. yüzyılın ikinci on yılı boyunca bir noktada Güney Arabistan'ın Hıristiyan topluluğuna sistematik bir zulüm başlatıldı. Bu zulme yanıt olarak, Aksum kralı Kālēb (r. yaklaşık 510–540), Hayyān adlı bir Ḥimyarite komutasında Güney Arabistan'a cezai bir kampanya gönderdi. 518. 58 Bu süreçte, Aksumlular, Ma'dikarib Ya'fur adında bir Simyari Hristiyan'ı iktidara getirdiler. Bu kral Güney Arabistan'da bir dereceye kadar istikrar sağlamayı başarmış ve Simyarite birliklerini orta Mezopotamya'ya kadar götüren Orta ve Kuzey Arabistan'a askeri bir yayılma seferine girişmiş olsa da, 59 onun saltanatı ani bir şekilde sona ermiştir. 522, Ḥimyarite Yahudi isyancı Yūsuf ʾAsʾar YaNSHar kendini kral ilan etti ve Güney Arabistan'daki Hristiyanlara yönelik zulmü yeniden başlattı. Yûsuf'un seferindeki ilk hedef, Safâr'daki Aksumî topluluğuydu, ardından Tihama'nın Hıristiyanlarına saldırıldı. 60 Sonra, Aksumî akınlarına karşı bir önlem olarak Tihama tahkim edildikten sonra, Necran kuşatıldı ve Hıristiyan sakinlerine Yahudiliğe geçme veya kılıca geçme seçeneği verildi. Necran Hristiyanlarının çoğu inançlarından dönmeyi reddettiklerinde, Yûsuf'un güçleri tarafından topluca katledildiler. Bu saldırılara cevaben Kālēb, 525'te bir kez daha Güney Arabistan'ı işgal etti ve bu sefer işgal kuvvetine bizzat önderlik etti. Yûsuf'u yenilgiye uğrattıktan sonra, Kālēb, çatışmada yıkılan kiliseleri restore etmeye ve baskı altında Yahudiliğe dönen Hıristiyanları tekrar cemaate kabul etmeye başladı, ardından başka bir Güney Arabistanlı Hıristiyan olan Sumūyafa' ʾA'yı yerleştirdi.NSwa', imyarite tahtında.
Bununla birlikte, daha önce olduğu gibi, bu Aksum vassalının saltanatı uzun sürmedi, çünkü 531 ile 540 arasında bir noktada yeni bir hükümdar iktidara geldi - bu sefer bir Simyarite Yahudisi değil, aslında Aksum ordusunda bir Hıristiyan Etiyopyalı general. 525 yılındaki işgal sırasında Güney Arabistan'a gelen ve burada kalan ʾAbrǝhā, iktidarı ele geçirinceye ve kendisini Ḥimyar'ın özerk bir kralı ilan edene kadar saflarda yükseldi. Kālēb tarafından gönderilen iki ceza kampanyası, ʾAbrǝhā'yı iktidardan indiremeyince, Aksum haraç ödemesi şartıyla Ḥimyar üzerindeki yönetimini isteksizce kabul etti. 61 Pazarlıktaki sonunu ne kadar sürdürdüğüne dair bir gösterge olmasa da, ʾAbrǝhā, Aksum'la olduğu kadar Romalılar ve Sasaniler ile olduğu kadar Mısırlılar ile de diplomatik ilişkilerini sürdürdü. Ghassānids ve Lakhsırasıyla Romalıların ve Sasanilerin müşterisi olan mids. 62 Ma'dikarib Ya'fur gibi, Abraha da Arap Yarımadası'nda bir askeri yayılma programı üstlendi ve Simyar'ın siyasi nüfuz alanını Doğu Arabistan'daki el-Hufuf vahasına ve kuzeydeki Roma İmparatorluğu'nun sınırına kadar genişletmeyi başardı. 63 Yine de oğulları Yaksūm (tah. 560-565) ve Masrūq'un (tah. 565-570) kısa, etkisiz saltanatları altında, bu pan-Arap imparatorluğu hızla parçalandı ve Güney Arabistan'ın kendisi, II. 570'ler. 64
5.2 Gar antichità 9 gün
6. yüzyılda Güney Arabistan'daki Aksumlu varlığına ilişkin ilk metnimiz, Sabaic yazıtı Gar antichità 9 d'dir. Aslen Safar'ın Ḥimyarite başkentinde inşa edilmiş, bir noktada Beyt al-A'ya taşınmıştır.NSwāl, modern bir evin yapısında yeniden kullanıldı. Metin şu şekildedir:
1. [b-rdʾ w-]b-hmd Rhmn n b'l s 1 my n wb- 2. [nṣr] mrʾ-hmw mlk n Mrṯdʾl n Ynwf 3. S 2 g' w-bny-hw Wdfh w-ʾṣbḥh tn 4 . blt n brʾw w-hqs 2 bn w-wbn 5. byt-hmw Ws 2 b' n bn mwṯr-hw 'd 6. y tfr'-hw w-qs 2 bw b-hw mbhʾt m bm 7. nhmt m w-mwgl m b-zkt Rhmn n wrḫ-h 8. w Ḏ-M'n ḏ-l-ts 1 't 's 2 r ws 1 ṯ mʾt m . 65
1. [yardımıyla ve] övgüyle, Cennetlerin Efendisi Rahman ān'a ve 2. efendileri Kral Mar'ın [yardımıyla]NSadʾīl ān Yanuf: 66 3. NSegā' ve oğulları Wadfā ve ʾAṣbeḥā, am 4. basadorlar, inşa ettiler, tamamladılar ve yenilediler 5. Wa'nın evleriniNSba' ān temellerinden 6. çatısına kadar ve orada girişi cilalı ma 7. sonry ve kaymaktaşı ile bitirdi, 8. ayın Rahman ān'ın lütfuyla. DHū-Ma'un 619 (Himyarit Dönemi = Mart 509).
Bu kitabenin adananları “elçi” olarak tanımlandığından (tnblt), yurt dışından geldikleri açıktır. 67 Müller adlarını Etiyopyalı olarak tanımlar, 68 bu durumda Aksum'dan geldiklerini varsayabiliriz. 5. ve 6. yüzyıllardan kalma birçok Sabai yazıt aile grupları tarafından ithaf edilmiş olsa da, NSegā' ve oğulları. Bununla birlikte, Safâr'da inşa ettikleri konutun, eşleri ve çocukları da barındırmak için tasarlandığından şüphe edilemez.
5.3 518'deki Aksumite İstilası
Mart arasındaki dönemNSadʾīl ān Yanuf'un saltanatı ve Aksumluların Ma'dikarib Ya'fur'u Himyar kralı olarak ataması belirsizliğini koruyor. Simyarlılar Kitabı İnanılırsa, Güney Arabistan'ın Hıristiyan topluluğunun Ḥimyarite Yahudileri tarafından zulmüne tanık oldu. 518'de Ma'dikarib Ya'fur'u iktidara getiren Aksumluların Güney Arabistan'ı işgaline ilişkin belgeler de benzer şekilde yetersizdir. Bu işgali ele alan bölümler, Simyarlılar Kitabı metnin mevcut tek el yazmasında eksiktir ve bunların var olduklarına dair bilgimiz yalnızca hayatta kalan içindekiler tablosuna dayanırken, Aksum'dan Kālēb saltanatından kalma bir Ge'ez yazıtı olan RIÉth 191, yalnızca çok özlü bir sözü korur. Aksumîlerin Güney Arabistan'a yerleşmesinden ve hatta Aksumîlerin Ma'dikarib Ya'fur'u iktidara getirmesinden bile söz etmez. 70 Aksine, Yûsuf'un iktidarı ele geçirdiği sırada Güney Arabistan'da Aksumîlerin varlığına ilişkin referansları 525'teki Aksumî istilasına ilişkin çok daha bol ve ayrıntılı belgelerde buluyoruz. Bu topluluğun üyelerinin çoğunun 518 işgalinden sonra Güney Arabistan'a yerleştiği güvenle varsayılabilir. Bunlar arasında muhtemelen Ma'dikarib Ya'fur için silahlı muhafız olarak görev yapan bir askeri birliğin yanı sıra dini liderler ve şüphesiz yöneticiler de vardı. Süryanice ve Sabai kaynaklarında kaydedildiği üzere, Yusuf'un saldırılarında Aksumî kayıplarının sayısından, Safâr'daki Aksumî topluluğunun büyüklüğü hakkında kabaca bir fikir edinmek bile mümkündür.
5.4 520'lerin Başlarında Güney Arabistan'daki Aksumite Topluluğu
NS Şehitlik ArethaeYûsuf'un Güney Arabistanlı Hıristiyanlara karşı zulmünü belgeleyen 6. yüzyıldan kalma bir Yunanca metin, birçok açıdan yararlı olmakla birlikte, Güney Arabistan'ın Aksumî topluluğu hakkındaki veriler açısından özellikle yararlı değildir, çünkü yalnızca Yûsuf'un kuvvetlerinin Kālēb tarafından bırakılan tüm erkekleri öldürdüğünü belirtir. Güney Arabistan'da, herhangi bir ayrıntı vermeden. 71 Bunun yerine, 518 işgalinden sonra Güney Arabistan'daki Aksumî varlığına ilişkin bilgilerin çoğunu Süryanice ve Sabai kaynakları sağlamaktadır. Şimdi bu kaynaklara dönüyoruz.
5.4.1 Bē'nin Simeon'uNS ArNSNS
Süryanice kaynaklarla başlamak gerekirse, Miafizit piskoposu Bē'li SimeonNS ArNSam (d. 540s) La'ya gönderilen bir mektubu korurkhorta hükümdar el-Mungünir iii (r. 503/5-554), 523 sonbaharında bizzat Yusuf'tan. Bu yazıda, Ḥimyarite kralı, Güney Arabistan'da ikamet eden Aksumitlere yapılan saldırının, Hıristiyanlık karşıtı kampanyasının ilk aşamasını oluşturduğunu belirtir.
W-qadmāyaṯ l-kūllhōn Kūšāyē ḏa-šḇīqīn (h)waw b-aṯran d-nāṭrīn (h)waw ʿīttā hāy d-sabbar(w) (h)waw l-hōn da-ḇnaw b-aḥran ṯnaw b-aḵran -elbūḵ ennōn w-qeṭleṯ l-kūllhōn d-hāwīn (h)waw māṯēn wa-tmānēn gaḇrē ḇnay qyāmā w-ʿālmāyē. Hāy dēn ʿīḏaṯhōn 'ḇaḏtāh bēṯ knūštā dīlan. 72
İlk önce ülkemizde kalan, yurtdışında yayınladıkları ve ülkemizde inşa ettikleri kiliseyi koruyan tüm Etiyopyalıları kargaşaya atmayı ve ele geçirmeyi başardım ve hepsini öldürdüm, 280 adam - keşişler ve rahipler. O kiliselerini bizim için bir sinagoga çevirdim.
Bu pasaja dayanarak, 518'de Aksumluların Güney Arabistan'ı işgalinin, Hıristiyan himyarite Ma'dikarib Ya'fur'u iktidara getirmekten, imyar'da bir kilise inşa etmek için 73 ve orada Aksum keşişlerinin mevcudiyetini sağlamaktan daha fazlasını amaçladığı sonucuna varabiliriz (gaḇrē ḇnay qyāmā) ülkede Hristiyanlığı tanıtma çabasını gösterir. Yerleşik Aksumite laiklerine gelince ('almāyē), bu grubun silahlı bir birliğin yanı sıra Ma'dikarib Ya'fur'un yöneticileri ve danışmanlarını içermesi muhtemeldir. Metin, keşişlerin ve rahip olmayanların birlikte 280 olduğunu belirtse de, bu sayının, öldürülmekten çok esir alınmış olan rahip olmayanların eşlerini ve çocuklarını hesaba katmaması oldukça olasıdır. NS Simyarlılar Kitabı ve Bē'nin Sözde Simeon MektubuNS ArNSNS Abābūt'u yerel Etiyopya topluluğunun liderinin adı olarak vererek ek veriler sağlayın. 74 Müller, bu adı Eski Amharca Abbabūt veya Abbabat ile tanımlar; bu ad Modern Amharca'da Abbabačč şeklinde varlığını sürdürür. 75 Yûsuf'un mektubu bu katliamın nerede gerçekleştiğini belirtmese de, Bē'nin Sözde Simeon Mektubu NS Ar NSNS Abābūt'un Etiyopyalıların başpiskoposu olduğunu not eder (rīšā dh-qaššīšē Ḵūšāyē) Safâr'da (evetPar) 76 ve üç yüz erkeğin (tlāṯmā garē 77 “üç yüz savaşçı” tlāṯmā 'aḇday qrāḇā, göre Simyarlılar Kitabı 78) Yûsuf'u şahsen karşılamaya çıktığında ona eşlik etti.
5.4.2 Ry 508
Yusuf'un Safar'da gerçekleşen Aksumitlere saldırısı hakkında daha fazla bilgi, Suudi Arabistan'ın güneybatısındaki Jabal Kawkab bölgesindeki 'ān-Halkān 1 bölgesinden 523 Haziran tarihli, Sabaic bir yazıt olan Ry 508 tarafından sağlanmaktadır (DHū-Qiyāẓ ān, Ḥimyarite döneminin 633. yılında). Bu yazıtta şunları okuyoruz:
Qyl n S 2 rḥʾl Yqbl bn S 2 rḥbʾl Ykml bnw Yzʾn w-Gdn m w-Ḥb m w-Ns 1 ʾ n w-İbʾ ts 1 ṭrw b-ḏn ms 1 nd n ds 2 mw bs 1 bʾt m ʾwd k-hm 'm mrʾ-hmw mlk n Ys 1 f ʾs 1 ʾr 'ly ʾḥbs 2n b-Ẓfr w-dhrw qls 1n w-wrd mlk n ʾs 2 'r n w-ḏky-hw b-gys 2m w-hrb Mḫw n w -hrg 4. kl ḥwr-hw w-dhr qls 1n . 79
kabile lideri NSaraḥʾīl Yakbul bin NSBanu Yazan ve Gadan um ve Ḥabb um ve Nasīʾ ān'dan uraḥbiʾīl Yakmul ve Ghubaʾ, efendileri Kral Yûsuf ʾAsʾar'ın yanındayken görevlendirildikleri Safar'da Habeşlilere karşı düzenledikleri sefer sırasında kurdukları bu kitabede yazmıştır. Ve kiliseyi yaktılar ve kral Aşar'a (kabileye) geldi ve onu gönderdi (yani. NSaraḥʾīl Yakbul) bir müfrezeyle birlikte Mu'ya savaş açtı.khāw ān ve tüm sakinlerini öldürdü ve kiliseyi yaktı.
Yazıtın bu bölümünden, Safâr'daki Aksumitlere yapılan saldırıyı, güneybatı Yemen'e el-Mu limanını hedef alan bir saldırı takip ettiğini öğreniyoruz.khāʾ (Sabaic mḫw n *Mükhah bir ). Düşman kuvvetlerinden yaklaşık 13.000'inin öldürüldüğü ve 9500'ünün esir alındığı söyleniyor, 80, ancak yazıt bu düşmanlardan kaçının Aksumite olduğu hakkında hiçbir şey söylemiyor.
5.4.3 Ry 507
Yūsuf'un askeri kampanyaları ve Güney Arabistan'daki Aksum topluluğunu nasıl etkiledikleri hakkında daha fazla bilgi için, yine Suudi Arabistan'ın güneybatısında bulunan ve Temmuz 523'ten kalma Biʾr Ḥimā'dan Ry 507'ye dönüyoruz (DHü-AnnegünYûsuf'un kuvvetlerinin Ry 508'de yer almayan faaliyetleriyle ilgili bazı ayrıntıları sunan, İmyarit Devrinin 633. yılında raʾ ān:
4. dhrw qls 1n w-hrgw ʾhbs 2n b-Ẓfr wkw[rd mlk n ʾs 2 'r n ….]ḍh R'w m [...] w-hrg-h[m]w ṯlṯ mʾt m [……]mw w- kl-ḏky b-'[l]y [ʾs 2 'r] n 5. w-mṣnʿ S 2 mr w-Rkb n w-Rmʿ wM[ḫw n …]bnḥ[…]ny w-mtw b-ʾs 2 'r [ n ] w-[dh]rw qls 1n w-hrgw w-ġ[n]mw [ʾḥbs 2n ] b-Mḫw n b-[hw]r-hw Frs 1 nyt m . 81
4. Hafār'da kiliseyi yakıp Etiyopyalıları öldürdüler ve kral [beni ʾA'nın üzerine kuvvetle indirdiğinde]NS'ar ān ….] Ra'w um […] ve onlardan 300'ünü öldürdü […]. [ʾA] üzerine (bir sefer) gönderdiği zamanNS'ar] ān 5. ve kaleleri NSemir 82 ve Rima 83 ve Mukhāw ān … … …] ve ʾA'da öldülerNS'ar[ ān ] ve kiliseyi [yaktılar] ve Mu'da [Etiyopyalıları] öldürüp yağmaladılarkhāw ān, (diğer) [sakinleri] Farasan ile birlikte. 84
Burada özellikle ilgi çekici olan, 300 düşman zayiatının ima edilmesidir. Bu düşmanın kimliği metindeki boşluklar tarafından gizlenmiş olsa da, burada verilen sayı, Yusuf'un Bö'lü Simeon tarafından aktarılan mektupta öldürmekle övündüğü 280 Etiyopyalı keşiş ve rahip olmayana yeterince yakındır.NS ArNSonların Aksumlu olduklarını ileri sürüyorum. Ry 507 aynı zamanda Güney Arabistan'daki Aksumite diasporasının tarihi için de önemlidir, çünkü Safar'a ek olarak, Aksumluların 6. yüzyılın başlarında el-Mukhaʾ limanında bir varlık kurduklarını ve kasabanın, muhtemelen Aksumitler tarafından inşa edilmiş bir kilise. o el-Mukhāʾ Aksumlu yerleşimcileri cezbeden, limanın Kızıldeniz'deki konumu nedeniyle kuşkusuz, en azından 1. yüzyıldan beri olduğu gibi, Afrika ile ticaret için ideal bir merkez haline geldi. 85 El-Mu'nun Aksumlu sakinlerinin çoğununkhQāniʾ'de ikamet edenlerin çoğu muhtemelen tüccardı.Bununla birlikte, Qāniʾ, hiçbir zaman Yûsuf'un seferlerinin hedefinde olmadığı veya Kālēb'in Güney Arabistan'daki seferlerinden doğrudan etkilenmediği için, onun Aksumî topluluğu hiçbir zaman yazılı kaynaklarda anılmayı hak etmez. Seramik kanıtlar herhangi bir gösterge ise, Qāniʾ'deki Aksumite topluluğu 6. yüzyılda asal dönemini geçmiş gibi görünüyor.
5.5 6. Yüzyıl Güney Arabistan'daki Diğer Aksumit Toplulukları
Buraya kadar hem Safâr'da hem de el-Mu'da Aksumî toplulukların olduğunu gördük.khāʾ 6. yüzyılın başlarında. Peki ya Güney Arabistan'ın başka yerlerinde? 3. yüzyılda olduğu gibi, Soqoṭrā'da olduğu kadar Najrān'da da bir Aksumite varlığına dair kanıtlar vardır. NS Simyarlılar Kitabı en az bir Etiyopyalı deacon olduğunu belirtir (mšamšānā) Najrān'da ikamet eden Yōnan adını verdi. 86 O ve diğer birkaç yabancı din adamı - La'dan iki rahipkhOrta güney Mezopotamya'daki el-Tīra'nın orta başkenti, Roma kökenli bir rahip ve bir deacon ve Pers kökenli bir rahip - Necran'ı işgali sırasında Yūsuf tarafından sorguya çekildiği söylenir. 87 Bu sorgulamanın hemen ardından ne olduğu net değil, çünkü el yazmasının bütün bir yaprağı eksik. Metin devam ettiğinde, Yusuf'un bu yabancı din adamlarının diğer Necran Hıristiyanları gibi diri diri yakılacağını ilan ettiğini görüyoruz. 88 Bu noktada, metinde başka bir büyük boşluk daha gelir ve metnin yeniden inşası ancak bir sonraki bölümün başlangıcına kadar mümkün değildir, ancak o zamana kadar anlatı, M.Ö. Ṭrwybʾ (=Ẓarvibe?). Metinsel boşluklar bir yana, Yōnan'ın din adamlarıyla birlikte şehit olması muhtemeldir. 3. yüzyılın ortalarında göründükleri gibi, bu dönemde başka Aksumluların Necran'da ikamet edip etmedikleri, 89'dan geriye kalanlardan net değildir. Simyarlılar Kitabı.
Aksumluların 6. yüzyılda Soqoṭrā ile bağlarını sürdürdükleri, Etiyopya ziyareti sırasında M.Ö. 518, Soqoṭrā'dan Yunanca konuşan tüccarlarla tanıştı. 90 Aksumites'in de Soqoṭrā'ya seyahat ettiği, Robin'e göre muhtemelen Hıristiyan kökenli ve 6. yüzyıla ait olan Ḥōq'daki mağaradan alınan üç Ge'ez grafitisinden açıkça anlaşılmaktadır. 91 Bunlardan ilki (2:25) şöyledir: NS[F] Bḍ' “Kutsanmış!” diye yazdı, 92, ikincisi (2:27) Bḍ['] NS[F] “'Kutsanmış!' yazdı”, 93 üçüncü (2:34) şf Bş' “Yazdı: Kutsanmış!”. 94 Robin, Aksum dönemindeki aziz Lībānōs'un menkıbelerinde Ge'ez edebiyatındaki paralel ifadelere dikkat çeker; buna göre aziz Degsā ülkesindeki Beatitudes'i yazmış (bkz.hallawa ṣǝḥīfō Bǝḍū'ān ḫaba mǝdra Dǝgsā). 95 Bununla birlikte, Ḥōq'ta bilinen daha önceki dönemlerden Ge'ez grafitilerinde olduğu gibi, 96 bu üç grafiti, Soqoṭrā'da kalıcı bir Aksum kolonisi hipotezini temellendirmek için oldukça şüpheli bir temel oluşturur. Hıristiyanlığın 6. yüzyılda adada bir varlık oluşturduğu bilinmekle birlikte,97 Soqoṭrī Hıristiyanlarının, Aksumluların ait olduğu Miafizit Kilisesi'nin aksine, Nasturi Kilisesi'ne bağlı olmaları 98, Aksumluların üzerinde çok az etkisinin olduğunu göstermektedir. ada. Gerçekten de, 518 ve 525'te Simyar'ın işgallerini takiben, Aksum'un etki alanının Soqoṭrā'yı bile kapsayıp kapsamadığı bile belli değil.
5.6 ʾAbrǝhā kapsamında Etiyopya Topluluğu
ʾAbrǝhā (yaklaşık 531/5–560) saltanatı ile birlikte, Güney Arabistan'daki Aksumite diasporasının tarihinin son dönemine geliyoruz. Bu dönemin öncekilerden farklı olduğu nokta, şimdi Güney Arabistan'da ikamet eden Aksumluların, Aksum egemenliğinin boyunduruğundan etkili bir şekilde kurtulmuş bir rejimin tebaası olmalarıdır. Aslında, ʾAbrǝhā Aksum'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra bu diasporanın üyelerinin kendilerini ne ölçüde Aksumlu olarak tanımlamaya devam ettikleri -eğer varsa- ne ölçüde açık değildir. Bu dönem için, öncelikle onun saltanatından kalma Sabaic yazıtlarına ve erken ortaçağ Arap kaynaklarına, Romalı tarihçi Procopius (ö. 554) tarafından sağlanan saltanatının kısa bir özetine bağımlıyız. Arap kaynaklarının ʾAbrāhā'ya özel ilgi göstermesi, öncelikle onun Mekke'nin Ka'be türbesini yok etmek için talihsiz bir kampanya yürüttüğüne dair İslami gelenekten kaynaklanmaktadır. 99 Bununla birlikte, buradaki endişemiz, 'Abrǝhā'nın saltanatının belgelerinin o sırada Güney Arabistan'daki Etiyopya topluluğunu nasıl sunduğuyla ilgili olacaktır.
5.6.1 Sabaic Referansları: cih 541
Mārib'deki barajdaki ünlü yazıtında, cih 541, ʾAbrǝhā'nın saltanatına ait Sabaic belgeleri yalnızca bir kez Aksum'a atıfta bulunur ve daha sonra yalnızca dolaylı olarak, nagāśī, yani Aksum kralı (mhs 2 kt ng'ler 2 y n ). 100 ʾAbrǝhā'nın Etiyopyalı takipçilerinden aynı yazıtta başka bir yerde bahsedildiğinde, onlara “Etiyopyalılar” denir (Ḥbs 2 T veya ʾḥbs 2n ) yerine “Aksumites” (ʾks 1 m n ). Dolayısıyla bir pasajda, ʾAbrǝhā'nın silahlı kuvvetlerinin hem Etiyopyalılardan hem de Ḥimyarlılardan oluştuğu söylenmektedir.Ḥbs 2 T [w-]Ḥmyr m b-elf m ). 101 Etiyopyalılar ve İmyarlılar, Mārib barajındaki onarım çalışmalarına katılımlarının kaydedildiği başka bir pasajda eşleştirilmiştir. Söz konusu pasaj, bir veba olduğunda (ḍll) bölgeye saldırdı ve kabileler arasında ölümlere neden oldu, ʾAbrǝhā “onları, Etiyopyalılarını ve imyarlılarını görevden aldı” (ʾḏnw l-hmw l-ʾḥbs 2 -hmw w-ʾhmr-hmw), veba azalıncaya kadar. 102 Baraj yazıtında ʾAbrǝhā'nın yanı sıra dört Etiyopyalıdan da ismen bahsedilmektedir. İlki bir Gerā idi DHū-Zabânir (Grh Ḏ-Zbnr), 103, Müller adı, Tigre'de tasdik edilen Gerā'nın eril kişisel ve kabile ismiyle ilişkilendirilir. 104 Bu Gerā, yani 541 bize bildirdiğine göre, Ma bölgesindeki bir isyanı bastırmak için ʾAbrǝhā tarafından gönderilmişti.NSGüney Yemen'de Yemen yaylaları ile Ḥaḍramawt arasında bulunan riq ān, sadece isyancılar tarafından öldürülmek üzere. 105 Diğer iki Etiyopyalının vali olarak görev yaptığı bildiriliyor (ḫlyf) ʾAbrǝhā'nın saltanatı sırasında, Waṭṭā adında biri (wṭh) ve diğer 'Awīdā ('wdh). 106 Müller, her ikisinin de köken olarak Etiyopyalı olduğunu tanımlamasına rağmen, yazıt onların muhtemelen anayurdu Mārib civarında olan, fakat aynı zamanda Han'āʾ, Cihāna ve Nejrān'da da üyeleri olan bir Saba kabilesi olan Gadan um'a (107) bağlı olduklarını belirtir. Wadi el-Cevf'te. 108 Waṭṭā ve 'Awīdā'nın, bu kabile üzerinde bir tür siyasi otorite uyguladıkları için veya alternatif olarak, kabilenin müşterisi oldukları için Gadanum ile ilişkilendirilmiş olmaları mümkündür - aynı şekilde, belki de Arap olmayanların Müslüman olması gibi. İslam müşteri oldu (mevali) erken İslam döneminde Arap kabilelerinin. 109 Bir Güney Arap kabilesine bağlı başka bir Etiyopyalı - ve cih 541'de adıyla anılacak olan ʾAbrǝhā'nın yanı sıra dördüncü Etiyopyalı- ʾAbrǝhā'nın kendi oğullarından biriydi ve yazıtta ʾAksūm olarak anılırdı. DHū-Ma'âhir (ʾbrh Ḏ-M'hr), bir tür maiyeti yöneten (ʾlmt m ) ʾAbrǝhā'ya Mārib'e eşlik etti. 110 Bu şahıs, şüphesiz, Arap kaynaklarında ʾAbrǝhā'nın oğlu ve halefi olarak tanımlanan Yaksūm'dur, adının Arapça biçimi muhtemelen Amharca'dan gelmektedir *Ya-Aksum "O Aksum'lu". 111 Bağlı olduğu Ma'āhir, Han'āʾ'ın 150-200 km güneydoğusunda bulunan bir Simyarite prens soyuydu. Bir kez daha, bu ilişkinin doğası tam olarak açık değildir.
Cih 541'de bahsi geçen Etiyopyalılar arasında, ʾAbrǝhā gibi, daha önce olmasa da 525'teki Aksumite istilası ile Ḥimyar'a gelenler şüphesiz olurdu. Procopius'a göre, 112 Kālēb'in ʾAbrǝhā'yı iktidardan uzaklaştırmak için boş bir çabayla Ḥimyar'a gönderdiği iki silahlı kuvvet arasında başkaları da olabilirdi. Ne yazık ki, ne mevcut Sabaic kaynakları ne de Procopius, ʾAbrǝhā'nın zamanında Güney Arabistan'daki Etiyopya topluluğunun büyüklüğü hakkında bize herhangi bir fikir vermiyor. Gördüğümüz gibi, 518 işgalinden sonra tek başına Safâr'a yerleşen 300 kadar Aksumlu vardı. Bunların çoğu muhtemelen Yûsuf ʾAsʾar Ya'nın kuvvetleri tarafından öldürülmüş olsa da.NSʾar, Güney Arabistan'da ikamet eden Aksumluların sayısı şüphesiz 525'te Kālēb liderliğindeki işgal nedeniyle ikmal edilmiş olacaktı. Kālēb tarafından gönderilen müteakip iki istiladan kaçanlar da düşünüldüğünde, birkaç bin Etiyopyalı'nın burada ikamet ettiği muhtemeldir. ʾAbrǝhā'nın gününde Güney Arabistan.
5.6.2 Arapça Kaynaklar: al-Tabarī
Arapça kaynaklara dönersek, Abrǝha'nın iktidara gelişinin en ayrıntılı -belki de uydurma- anlatımı Muhammed bin Cerîr el-Tabarî (ö. 923) tarafından korunmaktadır ve Muhammed ibn İshak (ö. 767? ). Bu hesaba göre, Abrǝhā, görünüşe göre 525 işgalinden sonra birkaç yıl boyunca Güney Arabistan'da otoritede kalan Aksum ordusunda bir general olan bir Aryāṭ ile tek muharebe karşılaşmasının sonucu olarak iktidarı ele geçirdi. Abrǝhā'nın 'Atwada adlı bir kölesi tarafından öldürüldü, ardından “Aryāṭ ordusu ʾAbrǝhā'ya akın etti ve Yemen'deki tüm Etiyopyalılar (onun etrafında) toplandılar” (inṣarafa jund Aryāṭ ilā Abraha fa-jtama'at il-tabaNSbir bil Yaman). 113 Aryāṭ, sadece Arapça kaynaklardan bilinmektedir. 114 Onun ölümünün öyküsünün, ʾAbrāhā'nın Sumūyafa' ʾA'yı devirmesine dair bazı belirsiz anıları koruması mümkündür.NSwa', Arap geleneğinde başka türlü bilinmeyen bir kişi. Alternatif olarak, Procopius'a göre, Kalēb'in Abrǝhā'ya karşı gönderdiği iki ceza harekatından birinin lideri Arya'nın lideri olması mümkündür, ancak zamanla Arap geleneğinde Arap geleneğinde Mısır'ın işgali ile ilişkilendirilmesi mümkündür. 525. Merhaba hesabıNSYine Taberî tarafından korunan âm bin Muhammed el-Kelbî (ö. 819), aşağı yukarı aynı anlatıyı takip eder, ancak Taberî'nin mevcut el yazmalarında şu şekilde görünen Ebrhâ'nın kölesine farklı bir isim verir. ʾrnjdh veya ʾrbjdh, seslendirmesi belirsiz olan. 115
Sharjah Arkeoloji Müzesi'nde geçmişi canlandırıyor
Birçoğu uzak topraklardan ve bölgelerden gelen kırık çömlek parçalarından hangi hikayeler ortaya çıkarılabilir? Yoksa yüzyıllardan, hatta binlerce yıldan beri ayakta kalan taş ve metal ok uçları ve baltalar mı? Mezar odalarında, mağaralarda, yazıtlarda, kaya yüzeylerindeki çizimlerde hangi gerçekler gizlidir?
Dünyanın dört bir yanından arkeoloji ekipleri tarafından yapılan keşifler, derin kazılar yaparak, Sharjah'daki birçok bölgede bir dizi kum ve çakıl katmanını soyarak, bu emirliğin hikayesini - çevresi, mimarisi, ritüelleri, sosyal ve kültürel hayatı - yeniden inşa etmeye devam ediyor. 125.000 yıl öncesine kadar. Onların çabaları sayesinde, eski Sharjah ve sakinlerinin büyüleyici tarihi, emirlik çevresinden çıkarılan ve Sharjah Arkeoloji Müzesi'nde kalıcı olarak barındırılan yüzlerce eserle hayat buluyor.
Shaikh Rashid Bin Saqr Al Qasimi Yolu üzerindeki Al Abar bölgesinde yer alan, oldukça sıradan tek katlı yapı, galerilerinde sahip olduğu zorlayıcı arkeolojik zenginliğin hazinesini gizlemektedir. Rehberimiz Maha Al Hamadi bizi yönlendirirken, Sharjah'daki arkeolojik kazıların 1973'te, 1960'ların sonlarında bir mukim tarafından emirliğin batı eteklerindeki Mleiha'da üzerinde yazıtlar bulunan bir mezar taşının keşfedilmesiyle başladığını anlatıyor. "Bu, sonunda buradaki antik yerleşim kalıntılarının keşfedilmesine yol açan bir dizi kazının başlangıcı oldu ve uzmanların bölgedeki insan varlığının ilk belirtilerinden başlayarak daha doğru bir kronolojik zaman çizelgesi oluşturmasına olanak sağladı."
Zamanı gelince, bu keşifler, Afrika'nın doğusundan Yemen'deki Bab Al Mandeb üzerinden Arap Yarımadası'na ve günümüzün Umman'ı üzerinden Sharjah'daki Mleiha bölgesine erken insan göçü üzerine yeni teoriler etrafında küresel konuşmaları yönlendirecekti. 70.000 yıl önce. Bununla birlikte, 2006 yılında, Al Faya dağlarında dört metre derinliğe gömülü bir balta başı ve taş kazıyıcılar da dahil olmak üzere bir dizi çakmaktaşı nesnenin keşfi, daha önce Doğu Afrika'da bulunan aletlere güçlü benzerliği nedeniyle önceki anlatıyı değiştirdi. Minerallerin en son ne zaman ışığa maruz kaldığını belirleyen optik olarak uyarılmış lüminesans OSL tarihlemesiyle birlikte yapılan bilimsel çalışmalar, ilk insanların öncülleri olan hominidlerin burada neredeyse 125.000 yıl önce – aslında inanıldığından çok daha yaşlı – yaşadığına dair kesin kanıtlar sağladı.
Bölgedeki İslam öncesi toplumlara ilişkin anlayışımızı bugün bile şekillendirmeye devam eden arkeologların etkili çalışmaları hakkındaki bu girişle birlikte müze gezimiz başlıyor.
Rehberimiz, Dibba Al-Hisn'de bir evin arka bahçesinde 2004 yılında bir Helenistik mezarın keşfi gibi bazı sitelerin neredeyse tesadüfen keşfedildiğini açıklıyor. Mezarın benzersiz içeriği, Dibba'nın 2.000 yıldan daha uzun bir süre önce Doğu ve Batı'yı birbirine bağlayan önemli bir liman olarak rolüne ışık tuttu.
Gençlerin arkeologlar tarafından kullanılan aletlerle çalışmasına ve eski eserleri "ortaya çıkarmasına" olanak tanıyan, çocuklar için küçük bir kazı alanına rastlıyoruz. Müze boyunca duvarlara monte edilmiş, çeşitli yerlerden ortaya çıkarılan daha küçük eserlerin bazı büyük kopyaları. Maha, “Bunlar şekil, doku, gravürler ve çatlaklar dahil görüntüler açısından ayrıntılarında kesindir ve çocukların dokunsal bir deneyim yaşamalarına ve geçmişin bu sembolleriyle daha derin bir bağlantı kurmalarına olanak tanır” diye açıklıyor.
Görünen bu tür ilk nesnelerden biri, Mleiha bölgesinde bulunan ve MÖ 250-150'ye tarihlenen, kırmızımsı renkte, atlılar ve kaprilerle süslenmiş, bej renkli büyük bir kavanozdur. Ayrıca MÖ 1.000'de Jebel Al-Buhais bölgesinden balık ve kuş motifleriyle süslenmiş steatit silindirik bir kabın büyütülmüş modelini görüyoruz.
Taş Devri ile başlayan ve İslam'ın gelişiyle biten geniş bir zaman çizelgesi ve Şarja ve çevresindeki 18 kazı alanını gösteren bir harita, bizi yapmak üzere olduğumuz kronolojik yolculuğa hazırlıyor. Al Hamadi, Mleiha gibi Mleiha gibi en önemli kazı alanlarından bazılarına işaret ediyor ve burada ev, mezar ve kale kalıntıları bulunuyor. yaklaşık 2.000 yıldır ve zengin bir Tunç Çağı mezarı Al Thuqaibah ve Muweilah, büyük Demir Çağı tarım yerleşimleri Jebel Al-Buhais, yaklaşık 5.000 BCE'den kalma bir mezar alanı ve büyük kabuk yığınlarının bırakıldığı Al-Hamriyah 4500-500 yıllarında kıyı gıda toplayıcıları tarafından.
Şiddetli yağmurlar, yemyeşil topraklar
Ana galerilere yolculuğumuz, MÖ 5000-3000 yıllarını kapsayan Taş Devri ile başlar. Bu galerideki arkeolojik kalıntılar, 5.000 ila 7.000 yıl önce burada yaşayan erkek, kadın ve çocukların incelikle işlenmiş silahlarını ve mücevherlerini içerir.
Maha, “Yıl boyunca bu insanlar, iklim ve kaynaklardaki mevsimsel değişikliklerden yararlanmak için kıyı bölgeleri ile iç ovalar arasında seyahat ettiler” diye açıklıyor. “Geçmişte iklim bugünkünden çok farklıydı. Şiddetli sağanaklar araziyi yemyeşil hale getirerek hayvanları cezbetti. Av grupları bu nedenle avlanmak ve yiyecek toplamak için dağlara sığındı. Kış sonlarında ve ilkbaharda, sürülerini yetiştirmek ve ölülerini gömmek için Jebel Al-Buhais'teki Sharjah'ın merkezinde kamp kurdular.
Bu mezarlık alanlarından ve kamp alanlarından elde edilen kanıtlar, mezar ritüelleri ve bu dönemin yaşam tarzı hakkında bize önemli bilgiler verdiğini söylüyor. Rehberimiz, 'Güzel boncuk kolyeler ve süs eşyaları yapmak için inciler ve deniz kabukları boyunca delikler açmak için ince hazırlanmış aletler kullanıldı' diye açıklıyor. 'Sepetçilik ve ahşap objeler kullanılmış olabilir ancak zamanla günümüze ulaşmamıştır.'
Farklı amaçlarla kullanılan çakmaktaşından yapılmış çok sayıda ok ucu ve bıçak da burada bulunmaktadır. Bu döneme ait yerel olarak üretilmiş hiçbir çanak çömlek bulunamamasına rağmen, güney Irak'tan Ubeyd çanak çömlek parçaları bulunmuştur, bu da buradaki insanların muhtemelen usta denizciler olduğunu göstermektedir.
MÖ 3000-1300 yıllarını kapsayan Bronz Çağı galerisine girdiğimizde, yakınlardaki Hacer dağlarındaki zengin bakır kaynaklarının nasıl daha sağlam alet ve silahlar üretmek için kullanıldığını görüyoruz.MÖ üçüncü binyılda bakır külçeler Dilmun (Bahreyn), Mezopotamya (Irak) ve güneybatı İran'a önemli bir ihracat kalemi haline geldi. Bazen bronz yapmak için kalay ile alaşım yapılarak daha sert ama daha pahalı bir metal elde edildi.
Artan ticaret ve zanaat endüstrilerinin gelişimini doğrulayan bu dönemden itibaren çeşitli eserler de vardır.
Rehberimiz, "Seramik ve yumuşak taş kaplar Tunç Çağı'nda yerel olarak üretilmeye başlandı ve aynı zamanda yeni ticaret ağları boyunca ticareti de yapıldı" diyor. 'İlk yıllarda, kazıma noktalı ve daire süslemeli daha çok yarım küre şeklindeki kaseler sergilendi. Daha sonra daha geniş bir şekil, boyut ve geometrik desen yelpazesi ortaya çıktı.'
Maha, bugünün tipik kurak koşullarının bu zamana kadar kurulmuş olması muhtemeldir, diye ekliyor. “Bu dönemle ilgili ilginç olan, yerleşimlerin çok daha fazla büyümeye başlamasıyla birlikte tarımsal uygulamaların ortaya çıkması ve hurma ekimi ile birlikte bir vaha toplumu kurulmaya başlanmasıdır. Bu da kerpiç ve taştan yapılmış büyük surlara ihtiyaç duyulmasını gerektirdi.”
Khor Fakkan'da dağların çevresinde keşfedilen birçok evden biri olan 2000 BCE'lik bir evin modeli burada sergileniyor. Taştan inşa edilmiş ve barasti çatıya sahip olan yapının basamaklı düzeni, üzerine inşa edildiği dağın şekline göre belirlenmiştir. Bu evin içinde çanak çömlekler, öğütme taşları, olta kancaları ve ağ platinleri bulunmuştur.
Burada sergilenen bu döneme ait çeşitli mezarların modelleri arasında 1959'da Abu Dabi'deki Um Al Nar adasındaki dairesel mezarların keşfi yer alıyor. 'Bu dönemde mezarlar çeşitli boyut, şekil ve yapı tasarımına sahipti. Çok sayıda ceset kalıntılarının keşfedildiği birkaç odaları vardı. Örneğin Mleiha'daki bir mezar 300 kişinin kalıntılarını içeriyordu.'
İran'dan ithal siyah boyalı greyware ve nadir kaymaktaşı kaseler, Irak, Orta Asya ve İndus Vadisi uygarlığı dahil olmak üzere diğer bölgelerden seramik çanak çömlek ve yumuşak taş mutfak eşyaları, bronz bıçaklar ve mızrak uçları, Orta Asya'da oyulmuş çiçek süslemeli Hint dişlerinden fildişi saç tarakları ve saç tokaları üslup ve ölülerle birlikte gömülen zengin bir akik ve altın takı buluntuları müzede sergileniyor.
4.000 yıl önce gömülü, hassas bir açık temel çalışmasına sahip etkileyici bir yumuşak taş gemiye dikkat edin. Doğu İran'daki zanaatın tipik örneği olan bu, şimdiye kadar Doğu Arabistan'da bulunan türünün tek örneğidir.
Al Hamadi şimdi bizi Sharjah'ın doğu kıyısındaki Kalba'daki dağ silsilesinden iki ilginç kaya sanatı gravür örneğini gözlemlemeye götürüyor, bunlardan biri hilal ve yıldız motiflerinin altındaki bir boğa görüntüsünü içeriyor.
Demir ve hayvan figürleri
MÖ 1300-300 yıllarını temsil eden Demir Çağı galerisine girerken, bu dönemde bile bakırın, özellikle yerel olarak bolluğu nedeniyle Güney Arabistan'da en çok tercih edilen metal olmaya devam ettiğini bildiriyor. “Demirin burada yaygın olarak kullanılmaya başlanması 800 veya 900 yıl daha alacaktı” diye açıklıyor.
Ancak bu buluntu yelpazesini Tunç Çağı'ndaki buluntulardan ayıran şey, bezeme tarzındaki değişiklikler ve üretilen formlardaki çeşitliliktir. Örneğin, Tunç Çağı'na geometrik motifler hakimken, balık ve kuş dahil hayvan figürleri Demir Çağı'nın karakteristiğiydi.
Galeriye doğru ilerlerken, “Bu dönemde iki önemli gelişme bölgeye büyük bir değişim ve refah getirdi” diye açıklıyor. 'Bunlardan ilki, Al Falaj olarak bilinen, daha önce yerleşim olmayan arazilerin ekilip yerleşmesine izin veren yeraltı sulama kanalları sistemidir. İkinci değişiklik, ticaret ağlarının Arap Yarımadası ve ötesinde iyice yayılmasını sağlayan iç seyahat için devenin evcilleştirilmesiyle geldi.'
Devenin evcilleştirilmesinin yeni kervan yollarının açılmasıyla yaşam tarzlarını ve geçim kaynaklarını nasıl dramatik bir şekilde değiştirdiğini ve bugün hayatta kalan Bedevi yaşam tarzlarının temellerini nasıl attığını göstermek için Maha bizi Muweilah'tan bir devenin boyalı seramik heykelciğine götürüyor, 900-600 Sharjah Arkeoloji Müzesi'nin logosu olarak kabul edilen BCE. "Emerli ya da belki yük taşıyan bir deveyi temsil eder ve o dönemde insanların hizmetinde evcilleştirilmiş develerin varlığını düşündürdüğü için önemli bir temsildir."
Bu dönem aynı zamanda yazının gelişiminin ilk kanıtını da taşır ve Al Muweilah'tan MÖ 900-600 yıllarına tarihlenen bir seramik saklama kabı üzerinde güney Arap harflerinde açıkça işaretlenmiş üç harf görürüz.
Çok sayıda bronz ok ucunun varlığı, savaşın, muhtemelen hem büyüklük hem de zenginlik olarak nüfus artışının neden olduğu Demir Çağı'nın bir özelliği olduğunu gösteriyor.
Burada ilgi çekici olan, Mweilah'ta bulunan ve yıllar önce kimlik tespiti için getirilen, düz çizgiler ve köşeli çift ayraçlarla süslenmiş, uzun şekilli bir kavanozdur - önemli bir yerin kumlarının altında yattığının ilk göstergelerinden biri. İran'dan ithal edilen ağızlı çömleklere ve son zamanlardaki gümüş Bedevi takılarına çok benzeyen metal bilezik veya halhallara dikkat edin.
300BCE-611CE arasında Sharjah'ın geç İslam öncesi tarihini kapsayan zaman çizelgesinin son bölümünü temsil eden Greater Arabia galerisine girerken, rehberimiz bize bu dönemin başlangıcının Arap Yarımadası'nın bir parçası haline geldiği zamanı işaret ettiğini söylüyor. Hint Okyanusu'ndaki ülkeleri Akdeniz'deki ülkelerle birbirine bağlayan ve böylece zamanın birçok büyük uygarlığıyla ticaret bağlantıları açan ticaret ağı.
Maha, "Arabistan'ın kaynaklarının, özellikle mür ve tütsünün ihracatı ve bölgenin artan refahı, bölgeyi değerlendirmek için bir donanma gönderen ancak işgal planlarını uygulamaya koyamadan ölen Yunan hükümdarı Büyük İskender'i cezbetti" diyor.
Bu dönem, kuzeyde Roma, doğuda Hindistan ve batıda Mısır kadar uzaktaki temasın kanıtlarıyla işaretlenir ve tütsü, değerli bir ticari maldır. Mezarlardan Büyük İskender'e ait sikkeler, Roma cam kapları, Yunan amforaları, Yemen kaymaktaşı kaplar ve daha birçok lüks eşya çıkarılmıştır. Develerin toplumdaki giderek daha önemli rolü, sahipleriyle birlikte gömülmek üzere ritüel olarak katledilmelerini sağladı. Gelişen Mleiha yerleşiminde, müzede göze çarpan bir şekilde sergilenen muhteşem altın dizginleri hala üzerinde olan gömülü bir at mezarı keşfedildi.
Dönem ayrıca yerel darphanelerden madeni para üretimine de işaret etti ve yazının gelişimi modern bir ekonominin bebekliğini gördü. 2015 yılında Mleiha'da keşfedilen iki dilli bir mezar taşı Musanad yazıtını taşıyor ve bize Umman'ın bugüne kadarki en erken sözünü veriyor. Aynı bilgiler, sitede geniş bir Aramice topluluğunun varlığına işaret eden Aramice'de de verilmektedir.
Bölgedeki madeni paralar ilk olarak Mleiha'da ortaya çıktı ve bu dönemde ticaretin kapsamını ifade ediyor. Burada sergilenen örnekler Roma, Sidon, Petra, Rajkot, Pers, Parthia ve Atina'dan geliyor.
MÖ 182 ve 176'da Yunanistan'ın Rodos adasından bir amforanın seramik sapına, su, tahıl veya hurma depolamak için kullanılan büyük bir kara eşya saklama kavanozunun kalıntılarına ve turuncu kilden yapılmış narin bir behere dikkat edin. İran'dan boynuzlu bir hayvan, MS 400-200.
Eski yaşamlar ve ölümler
Buradaki yolculuğumuz, Sharjah'ın iç kısmında Jebel Al-Buhais'in eteklerinde bulunan ve 500'den fazla kişinin iskelet kalıntılarının bulunduğu Al Buhais 18'in Neolitik mezarlığına adanmış özel galeriyi ziyaret ederek sona eriyor. Rehberimiz, “MÖ 5. binyılın bu toplu mezar kalıpları, birkaç neslin ortak dinlenme yeridir” diye açıklıyor. "Kalıntıların incelenmesi, bunların yüzde 60'ından fazlasının 30 yaşından önce öldüğünü ortaya koyuyor."
7.000 yıllık süslü bir dişinin kulak için mücevherlerle süslenmiş kafatasını ve üst dudağın burnunun altında yer alan küçük bir inciyi kaçırmayın. Zengin bir şekilde süslenmiş başka bir kadın, özenle gömülmesi için deniz kabuğu ve taştan yapılmış 2.500'den fazla boncuk vardı.
Harika modelleri, bilgilendirici sergileri ve filmleri ile Sharjah Arkeoloji Müzesi, eski insanların hayatlarını canlı bir şekilde yeniden yaratıyor, geçmişin daha yakın ve canlı görünmesini sağlıyor.
Gitmeden önce bil
Açılış saatleri
Cumartesi-Perşembe – 08:00 – 20:00
İngilizce ve Arapça tur rehberleri mevcuttur.
70'den fazla sergi hakkında bilgi içeren sesli rehberlerin kullanılması şiddetle tavsiye edilir.
Kuveyt'in Muhteşem Arkeolojisi, Kuveyt tarihine odaklanan, ülke genelinde kazılan nesneler ve bazı parçaları Tunç Çağı'na (MÖ 3000) kadar uzanan bir sergi. Burada sergilenen diğer parçalar arasında Taş Devri ve Demir Devri'nden çanak çömlekler, av aletleri, balıkçılık ekipmanları, figürinler ve süslü kaplar yer alıyor. Ayrıca Arap Yarımadası'ndan nadir bulunan sikke koleksiyonları ve Dilmun Krallığı'ndan seramikler, yumuşak taş tabaklar, bızlar, matkaplar ve kemik ve taştan yapılmış bıçaklar vardır. Sergi 16 Nisan 2020 tarihine kadar açık.
İslam mimarisi
İslam mimarisi İslam ile ilişkili yapıların mimari tarzlarını içerir. İslam'ın erken tarihinden günümüze kadar hem seküler hem de dini tarzları kapsar. İslam mimarisi İslami dini idealleri yerine getirmek için geliştirildi, örneğin minare, müezzinin sesini belirli bir alanda duyurmasına yardımcı olmak için tasarlandı.
Erken İslam mimarisi, Roma, Bizans, Pers, Mezopotamya mimarisinden ve Erken Müslüman fetihlerinin yedinci ve sekizinci yüzyıllarda fethettiği diğer tüm topraklardan etkilenmiştir. [1] [2] Daha doğuda, İslam Güneydoğu Asya'ya yayılırken Çin ve Babür mimarisinden de etkilenmiştir. Daha sonra bina şeklinde ve yüzeylerin İslami hat ve geometrik ve geçmeli desenli süslemelerle süslenmesinde belirgin özellikler geliştirdi. Silindirik minareler, mukarnaslar, arabesk, multifoil gibi yeni mimari unsurlar icat edildi. Büyük veya kamu binaları için başlıca İslami mimari türleri şunlardır: cami, türbe, saray ve kale. Bu dört türden İslam mimarisinin kelime dağarcığı türetilmiş ve hamamlar, çeşmeler ve ev mimarisi gibi diğer yapılar için kullanılmıştır. [3] [4]
Halep Kalesi gibi bazı önde gelen İslam mimarisi örnekleri, devam eden Suriye İç Savaşı ve Orta Doğu'daki diğer savaşlarda önemli hasar gördü. [5]
Erken tarih (10. yüzyıla kadar)
İslam dönemi, 7. yüzyılın başlarında Arabistan'da Muhammed'in önderliğinde İslam'ın oluşumuyla başladı. İlk cami, Muhammed tarafından 622 yılında Medine'de, Hz. hicret Peygamber (s.a.v.)'in bugünkü mescidinin yerine tekabül eden Mekke'den (göç).Mescid-i Nebevî). [7] [6] Genellikle onun evi olarak tanımlanır, ancak en başından beri bir toplum merkezi olarak hizmet vermek üzere tasarlanmış olabilir. [7] Pişmemiş tuğladan inşa edilmiş, dikdörtgene yakın dikdörtgen planlı, yaklaşık 53 x 56 metre ölçülerinde basit bir avlu yapısından oluşuyordu. [7] [8] Avlunun kuzey tarafında, dua yönüne doğru, palmiye ağaçlarıyla desteklenen gölgeli bir revak duruyordu. kıble), başlangıçta Kudüs'e doğruydu. Ne zaman kıble 624'te yüzü Mekke'ye dönük olarak değiştirilmiş, güneye o şehre bakan benzer bir revak eklenmiştir. [7] Muhammed ve ailesi, camiye bağlı ayrı odalarda yaşıyordu ve Muhammed'in kendisi, 632'de ölümü üzerine bu odalardan birine gömüldü. [7] 7. yüzyılın geri kalanında ve 8. yüzyılda cami, merkezi bir avluya sahip sütunlarla desteklenen büyük bir düz çatılı dua salonunu (hipostyle salonu) içerecek şekilde tekrar tekrar genişletildi. [7] Başka yerlerde inşa edilen ilk camilerin ana modellerinden biri haline geldi. [7] [8]
Muhammed döneminden kalma birkaç bina daha var, ancak bir örnek Suudi Arabistan'daki Jawatha Camii. [ kaynak belirtilmeli ] 7. yüzyılda Orta Doğu ve Kuzey Afrika'nın erken dönem Arap-Müslüman fetihleri sırasında, Mısır'daki Fustat ve günümüz Irak'ındaki Kufa gibi bölgelerde yeni garnizon şehirleri kuruldu. Bu şehirlerin merkezi cemaat camileri hipostil biçiminde inşa edilmiştir. [7] Diğer şehirlerde, özellikle Suriye'de, örneğin Şam ve Hama'da olduğu gibi, mevcut şehirlerdeki mevcut kiliselerin bir kısmı dönüştürülerek veya işgal edilerek yeni camiler kuruldu. [7] Bu ilk camilerin minaresi yoktu, ancak ezan okurken müezzini korumak için çatılara küçük sığınaklar inşa edilmiş olabilir. [9]
Emevi Halifeliği (661-750) Bizans mimarisi ve Sasani mimarisinin unsurlarını birleştirdi, ancak Emevi mimarisi bu batı ve doğu tarzlarının yeni kombinasyonlarını tanıttı. [10] Klasik Roma ve Bizans sanatına ait unsurların yeniden kullanımı, siyasi güç ve himayenin eski bir Roma/Bizans eyaleti olan Suriye'de merkezlenmesi nedeniyle hala yaygın bir şekilde aşikardı. [11] Bununla birlikte, Emevi patronları imparatorluğun dört bir yanından zanaatkarları işe aldıkça ve mimarların farklı sanatsal geleneklerden unsurları karıştırmalarına ve geleneksel gelenekleri ve kısıtlamaları göz ardı etmelerine izin verildi, hatta teşvik edildikçe önemli miktarda deney gerçekleşti. [11] Kısmen bunun bir sonucu olarak, Emevi mimarisi, mozaikler, duvar resimleri, heykeller ve oyma kabartmalar dahil olmak üzere dekorasyonun kapsamı ve çeşitliliği ile ayırt edilir. [12] [11] Figürlü sahneler özellikle Kusayr 'Amra gibi anıtlarda bulunurken, özellikle dini mimaride figürsüz dekorasyon ve daha soyut sahneler oldukça tercih edildi. [13] [11]
At nalı kemeri ilk kez Emevi mimarisinde ortaya çıkmış, daha sonra Endülüs'te (İber Yarımadası) en gelişmiş biçimine dönüşmüştür. [14] Emeviler, hipostil camilerde, caminin önünde "nefe" veya nef yapma geleneğini getirdiler. mihrap mescidi merkez ekseni boyunca bölerek diğerlerinden daha geniştir. [15] Ayrıca şunları da eklediler: mihrap cami tasarımına, içbükey bir niş kıble cami duvarı. [15] Kıble duvarındaki içbükey bir niş olan ilk mihrap, 707'de I. Velid tarafından yeniden inşa edildiğinde Muhammed'in Medine'deki camisinde ortaya çıktı. Peygamber'in namaz kılarken durduğu yeri temsil ediyor gibi görünüyor. [15] Bu hemen hemen tüm camilerin standart bir özelliği haline geldi. [15] Emeviler döneminde inşa edilen İslam mimarisinin bazı önemli erken dönem anıtları arasında Kudüs'teki Kubbet-üs Sahra (Halife Abdülmelik tarafından yaptırılmıştır) ve Şam Büyük Camii (I. Velid tarafından yaptırılmıştır) bulunmaktadır. Yine Kudüs'te bulunan Harem-i Şerif üzerindeki Mescid-i Aksa da I. Velid tarafından 670 civarında inşa edilen daha eski basit bir yapının yerine yeniden inşa edildi. [7] Hem Mescid-i Aksa hem de Şam Ulu Camii'nin özellikleri bir hipostil salonu ve önündeki boşluğun üzerinde bir kubbe mihrapve her ikisi de daha sonra başka yerlerdeki camilerin tasarımında etkili oldu. [7] Bu döneme ait bazı saraylar da kısmen ayakta kalmış veya modern zamanlarda kazılmıştır. [11] [12]
Abbasi Halifeliğinin (750–1513) Abbasi mimarisi, özellikle eski Mezopotamya'dan beri mevcut olan unsurları içeren Sasani mimarisinden etkilenmiştir. [16] [17] Orta Asya'daki antik Soğd mimarisi gibi diğer etkiler de kaydedilmiştir. [16] Bu kısmen, halifeliğin siyasi merkezinin daha doğuya, bugünkü Irak'ta bulunan yeni başkent Bağdat'a kaymasının bir sonucuydu. [17] Abbasi camilerinin tümü, hipostil salonlarıyla avlu planını takip etti. En eskisi, Halife el-Mansur'un Bağdat'ta inşa ettiği (o zamandan beri yıkılan) camiydi. El-Mütevekkil tarafından yaptırılan Samarra Ulu Camii, 256 x 139 metre (840 x 456 ft) idi. Düz bir ahşap çatı sütunlarla desteklenmiştir. Cami mermer panolar ve cam mozaiklerle süslenmiştir. [18] Samarra'daki Ebu Dulaf Camii'nin ibadethanesi, kıble duvarına dik açılarda uzanan dikdörtgen tuğla payandalar üzerinde kemerlere sahipti. Samarra camilerinin her ikisinde de Irak'taki tek örnek olan sarmal minareler var. [18] Bugün Afganistan olan Balkh'taki bir cami, yaklaşık 20 x 20 metre (66 x 66 ft) kareydi ve dokuz tonozlu kubbeyi destekleyen üç sıra üç kare bölmeye sahipti. [19] Minarenin kökeni tam olarak bilinmemekle birlikte, ilk gerçek minarelerin bu dönemde ortaya çıktığı sanılmaktadır. [20] [9] Dokuzuncu yüzyılın başlarında inşa edilen Abbasi camilerinin birçoğunda, binanın kuzey uçlarında, merkezi mihrabın karşısında duran minare kuleleri vardı. Bunların en ünlüsü, Samarra Ulu Camii için inşa edilmiş "spiral" formlu bağımsız bir kule olan Malviyya minaresi. [20]
750'de Emevi Halifeliğinin Abbasiler tarafından devrilmesinden sonra, Emevi hanedanının yeni bir kolu 756'da Endülüs'ün kontrolünü ele geçirmeyi başardı, Kurtuba Emirliği'ni kurdu ve 13. yüzyılda Kurtuba Hilafeti sırasında gücünün zirvesine ulaştı. 10. yüzyıl. 785-786'da inşa edilen Córdoba'daki Ulu Cami, İber Yarımadası'ndaki (Al-Andalus) Mağribi mimarisinin en eski büyük anıtıdır. Endülüs'te kurulan bu mimari tarzı, aynı zamanda, bölgedeki daha sonraki imparatorlukların da ortaya çıkacağı ve sanatsal evrimine katkıda bulunacağı batı Kuzey Afrika (Mağrip) mimarisiyle büyük ölçüde paylaşıldı. [21] [22] Orijinal Cordoba Ulu Camii, binanın sonraki uzantılarında tekrarlanan ve korunan çift katmanlı, iki renkli kemer sıralarına sahip benzersiz hipostil salonuyla dikkat çekti. Cami, II. Hakem'in (961–976) genişletilmesiyle, bölgedeki daha sonraki anıtlarda taklit edilen ve detaylandırılan geçmeli kemerler ve nervürlü kubbeler gibi önemli estetik yenilikler getirerek genişletildi. [21] [22] 10. yüzyılda yeni bir başkent ve anıtsal bir saray şehri olan Madinat al-Zahra'nın inşası da önemli bir kraliyet mimarisi ve himayesi kompleksi yarattı. Fez'deki (bugünkü Fas) Karawiyyin Camii'nin erken formu ve Toledo'daki Bab al-Mardum Camii gibi daha küçük anıtlar, aynı üslup unsurlarının bölgedeki yaygınlığını göstermektedir. [23]
İlk iktidar zirvesinden sonra, Abbasi Halifeliği, 9. yüzyılda resmen Bağdat'taki halifelere itaat eden, ancak bölgesel devletlere kısmen parçalandı. fiili bağımsız.[24] Ifriqiya'daki (kabaca günümüz Tunus'u) Aghlabidler, mimarinin dikkate değer hamileriydiler ve hem Kairouan Ulu Camii'ni (başlangıçta Uqba ibn Nafi tarafından 670'de kuruldu) hem de Tunus'taki Zaytuna Camii'ni yeniden inşa etmekten sorumluydular. mevcut formların yanı sıra bölgede çok sayıda başka yapı inşa etmek için. [25] [26] Mısır'da, Ahmed ibn Tulun kısa ömürlü bir hanedan olan Tulunids'i kurdu ve kendisine yeni bir başkent (Al-Qata'i) ve İbn Tulun Camii olarak bilinen yeni bir cemaat camisi inşa etti. 879'da tamamlandı. Samarra'daki Abbasi mimarisinden güçlü bir şekilde etkilendi ve Abbasi Halifeliği'nden 9. yüzyıl mimarisinin en dikkate değer ve en iyi korunmuş örneklerinden biri olmaya devam ediyor. [27]
10. yüzyılda Fatımi Halifeliği, Mehdiye'de yeni bir müstahkem başkent inşa ettiği Ifriqiya'da iktidara geldi. 970'de Fatımiler güç merkezlerini Mısır'a taşıdılar ve yeni bir başkent olan Kahire'yi kurdular. [28] Mısır'daki Fatımi mimarisi, Tulunid tekniklerini takip etti ve benzer malzemeleri kullandı, ancak aynı zamanda kendi malzemelerini de geliştirdi. Kahire'deki ilk cemaat camileri, şehirle aynı zamanda kurulan el-Ezher Camii'ydi (970), İslam'ın İsmaili Şii kolunun manevi merkezi haline geldi. Diğer kayda değer anıtlar arasında büyük El-Hakim Camii (990'da el-Aziz tarafından kurulmuş ancak 1013 civarında el-Hakim tarafından tamamlanmıştır), zengin bir şekilde dekore edilmiş sokak cephesi ile küçük Aqmar Camii (1125) ve kubbeli Meşhed yer almaktadır. Seyyida Rukayya (1133), mihrap özenle oyulmuş sıvadan. [28] Güçlü vezir Badr al-Jamali (h. 1073-1094) döneminde, şehir surları taştan yeniden inşa edildi ve birkaç anıtsal kapı ile birlikte üçü günümüze kadar gelebilmiştir: Bab al-Futuh, Bab al -Nasr ve Bab Zuweila). [29] [28]
Özellikleri
İslam mimarisinin bazı özellikleri o bölgenin İslam öncesi mimarisinden miras alınırken, minareler, mukarnas, arabesk, İslami geometrik motifler, sivri kemer, çok kanatlı kemer, soğan kubbe ve sivri kubbe daha sonra gelişmiştir.
Bahçeler
Bahçeler ve su, yüzyıllar boyunca İslam kültüründe önemli bir rol oynamıştır ve genellikle Cennet bahçesiyle karşılaştırılır. Karşılaştırma, Ahameniş İmparatorluğu'ndan kaynaklanmaktadır. Ksenophon, "O economicus" diyaloğunda, Sokrates'e Spartalı general Lysander'ın Yunanlılara "Sardes'teki Cenneti"ni gösteren Pers prensi Genç Kiros'u ziyaretinin öyküsünü anlatır. [30] Pers Cennet bahçesinin klasik biçimi veya charbagh, bahçeyi eşit büyüklükte dört bölüme ayıran yükseltilmiş yollara sahip dikdörtgen sulanan bir alan içerir:
İran bahçelerinin ayırt edici özelliklerinden biri, bahçenin merkezinde kesişen eksenel yollarla düzenlenmiş dört parçalı bahçedir. Chahar bagh olarak adlandırılan bu yüksek düzeyde yapılandırılmış geometrik şema, kendisi de siyasi bölgenin sembolü olan peyzajın düzenlenmesi ve evcilleştirilmesi için güçlü bir metafor haline geldi. [31]
Pasargadae'deki arkeolojik kazılarda Ahameniş dönemine ait bir Charbagh tespit edilmiştir. Chehel Sotoun (İsfahan), Fin Bahçesi (Kashan), Eram Bahçesi (Şiraz), Shazdeh Bahçesi (Mahan), Dowlatabad Bahçesi (Yazd), Abbasabad Bahçesi (Abbasabad), Akbarieh Bahçesi (Güney Horasan Eyaleti), Pahlevanpour Bahçesi, hepsi İran'da, UNESCO Dünya Mirası'nın bir parçasını oluşturuyor. [32] Büyük Cennet bahçeleri ayrıca Tac Mahal'de (Agra) ve Hümayun'un Mezarı'nda (Yeni Delhi), Hindistan'da Shalimar Bahçeleri'nde (Lahor, Pakistan) veya İspanya'nın Granada kentindeki Alhambra ve Generalife'de bulunur. [33]
Avlu (Sahn)
Müslüman dünyasının mimarisinde laik ve dini yapılarda avlular bulunur.
- Konutlar ve diğer laik binalar tipik olarak merkezi bir özel avlu veya duvarlarla çevrili bir bahçe içerir. Buna da denirdi wast ad-dar Arapça ("evin ortası"). Avlulu ev geleneği, Greko-Romen evlerinde görüldüğü gibi, antik Akdeniz dünyası ve Orta Doğu'da zaten yaygındı (örn. ev). Bu mekanın kullanımı, bitkilerin ve suyun estetik etkilerini, doğal ışığın içeri girmesini, yaz sıcağında esintilerin ve hava sirkülasyonunun yapı içine girmesini, su ve gölge ile daha serin bir mekan olarak, korunan ve yasaklanmış bir yer olarak kullanılmıştır. evin kadınlarının kamusal alanda geleneksel olarak gerekli olan tesettür kıyafetleriyle örtünmesine gerek yoktur. [34][35]
- A sahn (Arapça: صحن ) – İslam mimarisinde hemen hemen her camide bulunan resmi avludur. Avlular gökyüzüne açıktır ve her taraftan salonları ve odaları olan yapılar ve genellikle gölgeli yarı açık bir arkad ile çevrilidir. Cami avlusu abdest almak, dinlenmek veya toplanmak için avlu olarak kullanılmaktadır. SahnGenellikle abdest almaya yardımcı olmak için merkezi bir havuz veya çeşmeye sahiptir, bazen açık kubbeli bir köşk altında korunmaktadır. [7][36][37] Tarihsel olarak, sıcak Akdeniz ve Orta Doğu iklimi nedeniyle avlu, Cuma namazı sırasında daha fazla sayıda ibadet edeni barındırmaya da hizmet etti. [38]
Hipostil salonu
Bir hipostil, yani sütunlarla desteklenen açık bir salonun, Ahameniş dönemi Pers toplantı salonlarının (apadana) mimari geleneklerinden türetildiği düşünülmektedir. Bu bina türü, Roma'daki Trajan Forumu gibi sütunlu sıralarla çevrili bitişik bir avluya sahip Roma tarzı bazilikadan kaynaklanmıştır. Roma tipi yapı, Yunan agorasından gelişmiştir. İslam mimarisinde hipostil salonu, hipostil camisinin ana özelliğidir. En eski hipostil camilerinden biri, İran'daki Tarikhaneh Camii'dir ve sekizinci yüzyıla kadar uzanır. [33]
Bazı bilim adamları, avlulu erken dönem hipostil camiyi "Arap planı" veya "Arap tipi" cami olarak adlandırırlar. [38] [7] Bu tür camiler çoğunlukla Emevi ve Abbasi hanedanları döneminde inşa edildi, ancak bu tür planın basitliği daha fazla gelişme fırsatlarını sınırladı ve sonuç olarak bu camiler bazı bölgelerde giderek popülerliğini kaybetti. . [38]
Atlama
İslami yapılarda tonozlama iki farklı mimari tarzı takip eder: Batıda Emevi mimarisi altıncı ve yedinci yüzyılın Suriye geleneklerini sürdürürken, Doğu İslam mimarisi esas olarak Sasani tarzlarından ve biçimlerinden etkilenmiştir.
Tonozlu yapılarında Emevi dönemi binaları, antik Roma ve Pers mimari geleneklerinin bir karışımını gösterir. Levant'ta ahşap veya taş kirişlerden yapılmış lentolu tavanlara veya alternatif olarak beşik tonozlara sahip diyafram kemerleri klasik ve Nabat döneminden beri bilinmektedir. Esas olarak evleri ve sarnıçları örtmek için kullanıldılar. Bununla birlikte, diyafram kemerlerinin beşik tonozlarla örtülmesinin mimari biçimi, Emevilerin gelişinden önce Bilad al-Sham'da benzer tonozlar bilinmediğinden, muhtemelen İran mimarisinden yeni getirilmiştir. Bununla birlikte, bu form, Aššur'daki Part binalarında örneklendiği gibi, erken Part dönemlerinden İran'da iyi biliniyordu. Emevi mimarisinden diyafram kemerler üzerine oturan beşik tonozların bilinen en eski örneği Suriye'deki Qasr Harane'den bilinmektedir. Erken dönemde, diyafram kemerleri, alçı harcı ile birbirine bağlanan destekleyici kirişler kullanılmadan, kaba kesilmiş kireçtaşı levhalardan inşa edilmiştir. Daha sonraki dönem tonozları, kubbeyi yönlendirmek ve merkezlemek için zamansal bir kalıp görevi gören alçıdan modellenmiş önceden oluşturulmuş yan kirişler kullanılarak dikildi. Daha sonra yapıda kalan bu kaburgalar herhangi bir yük taşımamaktadır. Kaburgalar, izleri bugün hala kaburgalarda görülebilen kumaş şeritler üzerine önceden dökülmüştür. Benzer yapılar Sasani mimarisinden, örneğin Firuzabad sarayından bilinmektedir. Amman Kalesi'nde ve Qasr Amra'da bu tip Emevi dönemine ait tonozlar bulunmuştur. [39]
Eyvan terimi, üç tarafı duvarlarla çevrili ve bir tarafı açık olan bir salonu ifade eder. [40] [41] Tipik olarak bir tonozla örtülüdür, ancak bu değişebilir. [41] Bu özellik Sasani mimarisinde mevcuttu, ancak kesin kökenleri daha eski ve hala tartışılıyor. [41] Daha sonra İslam mimarisine dahil edilmiştir. 10. yüzyılda Selçuklular döneminde kullanımı daha yaygın ve yaygın hale geldi. [40] Çeşitli şekillerde kullanılabilir ve binanın geri kalanına göre farklı konumlarda düzenlenebilir. Camiler, medreseler, saraylar ve kervansaraylar dahil olmak üzere birçok yapı türünde bulunur. Bir karakteristik düzen, merkezi bir kare veya dikdörtgen avlu etrafında düzenlenmiş dört eyvandan oluşur ve eyvanlar avlunun merkezi akslarıyla hizalanır. [40] [41] Camiler ve medreseler için eyvanlardan biri mescide dönük olabilir. kıble (dua yönü) ve bir mihrap bir ibadet yeri olarak hizmet etmek için. [41] İlgili Farsça terim, piştak, genellikle hat şeritleri, sırlı çini işleri ve geometrik tasarımlarla süslenmiş bir binanın cephesinden çıkıntı yapan bir giriş portalını (bazen bir eyvanı) belirtmek için kullanılır. [42] [43]
Kubbeler
Abbasilerden Kaçar hanedanına kadar uzanan uzun bir inşa ve yeniden inşa tarihi ve mükemmel koruma durumu nedeniyle İsfahan'daki Jameh Camii, İslam mimarlarının karmaşık tonozlu yapılarla gerçekleştirdiği deneylere genel bir bakış sağlar. [44]
Kare bir odanın üst köşelerini sekizgen veya küresel bir kubbe alacak şekilde bir kaide oluşturacak şekilde dolduran tromp sistemi, Sasani mimarisinde zaten biliniyordu. [45] Virajların küresel üçgenleri, daha fazla alt bölümlere veya niş sistemlerine bölündü, bu da yapının ağırlığını gizleyen dekoratif bir mekansal desen oluşturan destekleyici yapıların karmaşık bir etkileşimi ile sonuçlandı.
İran'da çift kabuklu tuğla kubbe geleneği 11. yüzyıla kadar uzanıyor. [46] [47] 15. yüzyılın başında, Gur-i Amir Mozolesi ve Bibi Hanım Camii (her ikisi de 1404 civarında tamamlandı) gibi büyük Timurlu anıtlar, büyük çift kabuklu kubbeleri kullanmalarıyla dikkat çekiciydi. Bu kubbeler, içeriden görülebilen bir iç kabuktan ve dışarıdan görülebilen ve genellikle biraz farklı bir şekle sahip daha büyük bir dış kabuktan oluşuyordu. Günümüze ulaşan en eski kubbesi olan Gür-i Amir Türbesi'nin kubbesi, kasnağının etrafında mukarnaslı bir bant ile dıştan nervürlü bir profile sahiptir. [48] Bununla birlikte, 1350'lerin başlarında inşa edilen ve aynı tasarımı İran geleneğinden kopyaladığı görülen Kahire'deki Sultaniyya Mozolesi'nin kanıtladığı gibi, bu şekil ve tarzdaki kubbeler muhtemelen daha önce inşa edilmişti. [46]
Üst üste bindirilmiş küresel kubbeli nervürlü tonozların mimari bir formu olan "radyal olmayan kaburga tonoz", İslami Doğu'nun karakteristik mimari tonoz şeklidir. İsfahan'daki Jameh Camii'ndeki başlangıcından itibaren, bu tonoz şekli, Safevi mimarisi dönemine kadar bir dizi önemli binada kullanılmıştır. Başlıca özellikleri şunlardır: [44]
- kesişen dört kaburga, bazen iki katına çıkar ve sekiz köşeli bir yıldız oluşturmak için kesişir
- tonoz ve destekleyici yapı arasında bir geçiş bölgesinin ihmal edilmesi
- nervürlü tonozun üstünde merkezi bir kubbe veya çatı feneri.
Selçuklu mimarisinin ana süsleme unsuru olan kaburga çiftlerini keserken, daha sonraki dönemlerde, Merv'deki Ahmed Sancar Türbesi kubbesinde örneklendiği gibi, kaburgalar ek mimari elemanların arkasına gizlenmiş, sonunda çift kabuğun arkasında tamamen kaybolana kadar. İsfahan'daki Ālī Qāpū'nun kubbesinde görüldüğü gibi alçı bir kubbe. [44]
Güney Asya'da kubbelerin kullanımı 1204 CE'de Delhi saltanatının kurulmasıyla başladı. Osmanlı kubbelerinden farklı olarak ve hatta İran kubbelerinden daha fazla, Güney Asya'daki kubbeler daha soğanlı olma eğilimindedir. [50] Birçok anıtsal Babür kubbesi de çift kabukluydu ve İran geleneğinden türetilmiştir. Çift kabuklu kubbesi de dahil olmak üzere Hümayun Türbesi'nin (1571-72 civarında tamamlanmıştır) tasarımı, mimarlarının Semerkant'taki Timurlu anıtlarına aşina olduğunu göstermektedir. [51] Tac Mahal'in merkezi kubbesi de aynı şekilde soğanlı bir profile ve çift kabuklu bir yapıya sahiptir. [52]
Endülüs'teki Córdoba Ulu Camii, başlangıçta düz ahşap tavanı destekleyen çift kemerli bir kemer sistemi ile inşa edilmiştir. Pasajların sütunları, sırayla yarım daire kemerlerle birbirine bağlanan tuğla sütunları destekleyen at nalı kemerlerle birbirine bağlanmıştır. 10. yüzyılda camiye yapılan eklemelerde, temel mimari tasarımda değişiklikler yapıldı: şimdi, kemerlerin üst sırası için at nalı kemerler kullanılıyordu. doğrulama gerekli ] şimdi beş geçişli kemerlerle destekleniyordu. [ açıklama gerekli ] Artık kubbeleri destekleyen bölümlerde, kubbelerin itişini taşımak için ek destekleyici yapılara ihtiyaç vardı. Mimarlar bu sorunu, kesişen üç veya beş geçişli kemerler inşa ederek çözdüler. Mihrap duvarının önündeki tonozları örten üç kubbe, nervürlü tonoz olarak inşa edilmiştir. Kubbenin merkezinde buluşmak yerine, kaburgalar merkez dışında kesişerek merkezde sekiz köşeli bir yıldız oluşturur. [53]
Córdoba Cami-Katedrali'nin nervürlü kubbeleri, Endülüs'ün İslami Batısı ve Mağrip'teki daha sonraki cami binaları için model olarak hizmet etti. MS 1000 civarında, Toledo'daki Bab al-Mardum Camii, benzer, sekiz nervürlü bir kubbe ile inşa edilmiş ve farklı tasarımlara sahip sekiz diğer nervürlü kubbe ile çevrelenmiştir. [54] Benzer kubbeler Zaragoza Aljafería'nın cami binasında da görülmektedir. Nervürlü kubbenin mimari formu Mağrip'te daha da geliştirildi: 1082'de kurulan Murabıtların bir başyapıtı olan Tlemcen Ulu Camii'nin merkezi kubbesi on iki ince kaburgaya sahip, kaburgaların arasındaki kabuk telkari sıva işiyle dolu. [53]
Osmanlı mimarisi, önceden var olan Bizans kubbeleri modeline dayalı olarak, anıtsal, temsili bir yapı biçimi geliştirdi: merkezi planlı bir binanın üzerine devasa çaplara sahip geniş merkezi kubbeler dikildi. Muazzam ağırlıklarına rağmen kubbeler neredeyse ağırlıksız görünüyor. En ayrıntılı kubbeli binalardan bazıları Osmanlı mimarı Mimar Sinan tarafından yapılmıştır.
Osmanlılar Konstantinopolis'i fethettiklerinde, aralarında en büyüğü ve en göze çarpanı Ayasofya olan çeşitli Bizans Hıristiyan kiliseleri buldular. Ayasofya'nın merkezi kubbesinin tuğla-harç kaburgaları ve küresel kabuğu, herhangi bir ahşap merkez olmaksızın kendi kendini destekleyen bir yapı olarak eşzamanlı olarak inşa edilmiştir. [55] Erken Bizans kilisesi Aya İrini'de, kubbe tonozun kaburgaları, Batı Roma kubbelerine benzer şekilde kabukla tamamen bütünleşmiştir ve bu nedenle binanın içinden görünmez. [56] Ayasofya'nın kubbesinde, kubbenin kaburgaları ve kabuğu, kubbenin tepesinde merkezi bir madalyonda birleşir, nervürlerin üst uçları kabuk kabukla bütünleşir ve nervürler tek bir yapısal bütünlük oluşturur. Kalenderhane Camii, Eski İmaret Camii (önceden İsa Pantepoptes Manastırı) veya Pantokrator Manastırı (bugünkü Zeyrek Camii) gibi daha sonraki Bizans yapılarında, tepenin merkezi madalyonu ve kubbenin kaburgaları ayrı yapısal unsurlar haline geldi: kaburgalar daha belirgin ve merkezi madalyona bağlanıyor, bu da daha belirgin bir şekilde öne çıkıyor, böylece tüm yapı, kaburgalar ve madalyon kubbenin uygun kabuğundan ayrı ve onu destekliyormuş gibi bir izlenim veriyor. [57] Özenle dekore edilmiş tavanlar ve kubbeli iç mekanlar, Yakın Doğu ve Akdeniz mimari dekorasyonundan etkilenirken, aynı zamanda cennetin açık ve sembolik temsilleri olarak hizmet eder. Bu kubbe biçimli mimari özellikler, Kusayr ῾amra (c.712–15) ve Khirbat al-mafjar (c.724–43) gibi erken dönem İslam saraylarında görülebilir. [58]
Mimar Sinan, Ayasofya kubbesinin yapısal sorunlarını, Süleymaniye Camii'nin tasarımında örneklendiği gibi, yanlarda yarım kubbeler bulunan merkezi simetrik sütunlardan oluşan bir sistem inşa ederek çözdü (iki yan kalkan duvarlı ve iki yarım kubbeli dört sütun, 1550– 1557), Rüstem Paşa Camii (dört çapraz yarım kubbeli sekiz sütun, 1561-1563) ve Edirne'deki Selimiye Camii (dört çapraz yarım kubbeli sekiz sütun, 1567/8-1574/5). Mimari tarihinde Selimiye Camii yapısının bir örneği yoktur. Binanın tüm unsurları büyük kubbesine tabidir. [59] [60] [61]
Balkonlar ve ekranlar
Balkonlar, çoğu ülkede sıcak iklim nedeniyle İslam ev mimarisinin ortak bir özelliğidir. Caminin tanınabilir türlerinden biri, mashrabiya, bir binanın yan tarafından çıkıntı yapan ve içeridekilerin dışarıdan görünmeden dışarı bakmalarına izin vererek mahremiyeti koruyan ahşap bir kafes perde. [62] [63] Balkonlarla sınırlı olmayan başka bir kafes ekran türü, jaliHint-İslam mimarisinde ortak olan ve delikli taştan yapılmış. [64] Balkon ve ilgili yapıların diğer örnekleri arasında şunlar yer alır: jharokha Rajasthani ve Hint-İslam mimarisinde ve miradorElhamra gibi Endülüs saraylarında balkon veya gözetleme köşküne uygulanan İspanyolca bir terim. [65] Balkonlar, bazı camilerin içinde de mimari bir unsur haline geldi; hünkâr mahfili Osmanlı camilerinde padişahın namaz kıldığı ayrı ve korunaklı bir alan maksura). Benzer bir özellik, Delhi'deki Bara Gunbad kompleksinde de (15. yüzyılın sonları) bulunur. [65]
Mukarnas
Mukarnasların mimari unsuru, 10. yüzyılın ortalarında kuzeydoğu İran ve Mağrip'te gelişti. Süsleme, tonozlu bir yapının minyatür, üst üste bindirilmiş sivri kemerli alt yapılara geometrik olarak bölünmesiyle oluşturulur, ayrıca "petek" veya "sarkıt" tonozlar olarak da bilinir. Taş, tuğla, ahşap veya alçı gibi farklı malzemelerden yapılmış olup mimaride kullanımı tüm İslam dünyasına yayılmıştır. İslami Batı'da mukarnas ayrıca bir kubbe, kubbe veya benzeri bir yapının dışını süslemek için kullanılırken, Doğu'da daha çok bir tonozun iç yüzü ile sınırlıdır.
Süsleme
İslam mimarisi, ortak bir özellik olarak, matematiksel olarak karmaşık, ayrıntılı geometrik desenler, arabesk gibi bitkisel motifler ve bir binayı süslemeye hizmet eden ayrıntılı kaligrafik yazıtlar dahil olmak üzere belirli süsleme biçimlerinden yararlanır. yazıtların metin programı. Örneğin, Kubbet-üs-Sahra'yı süsleyen kaligrafik yazıtlar, İsa'nın mucizesine ve insan doğasına atıfta bulunan Kuran'dan (örneğin Kuran 19:33-35) alıntılar içerir.
Birlikte ele alındığında geometrik veya çiçeksi, iç içe geçmiş formlar, görünür maddi dünyanın ötesine uzanan sonsuz tekrarlanan bir desen oluşturur. [66] İslam dünyasındaki birçokları için, tek bir sonsuz Tanrı'nın varlığının sonsuz kanıtları kavramını sembolize ederler. Ayrıca, İslami sanatçı, Hıristiyan sanatının ikonografisi olmaksızın kesin bir maneviyat taşır. Figürsüz süslemeler, Müslüman dünyasında camilerde ve binalarda kullanılır ve insan ve hayvan resimleri kullanmak (bazı Müslümanların yasak olduğuna inandığı) yerine güzel, süslemeli ve tekrarlayan İslam sanatını kullanarak süslemenin bir yoludur.haram) İslam'da).
Müslüman için hat, sözün gerçekliği ile ilgili bir şeyi hatırlamak yerine, manevi kavramların görünür bir ifadesidir. Hat sanatı, Müslümanların dilleri ile İslam dini arasında bir bağlantı sağladığı için tartışmasız İslam sanatının en saygın biçimi haline geldi. İslam'ın kutsal kitabı Kuran-ı Kerim, Arap dilinin ve dolayısıyla Arap alfabesindeki hat sanatının gelişmesinde hayati bir rol oynamıştır. Atasözleri ve Kuran'dan tam pasajlar hala İslami hat için aktif kaynaklardır. İslam dünyasındaki çağdaş sanatçılar, eserlerinde kaligrafik yazıları veya soyutlamaları kullanmak için hat sanatının mirasından yararlanırlar.
Başlıklar, bir sütun veya pilastrın üst kısmı veya ötme özelliğidir. Yapının şaftı ile desteklediği eleman arasında bir geçiş parçası görevi görürler. İslam Mimarisi'nde başlıklar tasarım ve şekil bakımından büyük farklılıklar gösterir. İran'daki erken dönem İslami yapılar, boğa başı tasarımlarını içeren “Fars” tipi başlıklara sahipken, Akdeniz yapıları daha klasik bir etki sergiliyordu. [67]
Dini mimarinin diğer unsurları
NS kıble (Arapça: قِيبْملَّة ) Mekke'nin herhangi bir yerden olduğu yöndür ve İslam mimarisinde binanın kendisinin hem özelliklerinin hem de yöneliminin önemli bir bileşenidir. [68] Eski İslam şehirleri ve mihrap camilerde bu yöne bakacak şekilde inşa edilmek istendi, ancak bu tür alanların düzenine bakıldığında aslında hepsi aynı yeri göstermiyor. [68] Bu, geçmişte Mekke'nin nerede olduğunu kendi konumlarından belirleyen İslam alimlerinin hesaplarındaki tutarsızlıklardan kaynaklanmaktadır. Bilim adamları, bu farklılıkların, bazı yanlış anlamalar gibi birçok nedenden dolayı ortaya çıktığını belirtiyorlar. kıble geçmişin coğrafi koordinatlarının bugünün koordinatlarıyla örtüşmediği ve bu yönün belirlenmesinin matematiksel değil, daha çok astronomik bir hesap olduğu gerçeğidir. İlk camiler, hangi yönde olduğuna dair hesaplamalara göre inşa edildi. kıble yaklaşık olarak veya mihrap Muhammed'in Mekke'nin hemen kuzeyindeki bir şehir olan Medine'de namaz kılarken baktığı yön güneye dönüktü. [68]
Mihrap, tipik olarak içbükey bir niş veya girintidir. kıble bir caminin veya başka bir ibadet yerinin duvarı (namaz yönünde duran duvar). sembolize etti ve yönünü gösterdi. kıble ibadet edenlere. Aynı zamanda zamanla ritüel ve törensel bir önem kazandı ve şekli bazı madeni paralarda bir sembol olarak bile kullanıldı. [69] [70] İlk camilerin mihrapları yoktu. Bilinen ilk içbükey mihrap nişi, Medine'deki Mescid-i Nebevî'ye Halife I. Velid tarafından 706 veya 707'de eklenen nişti. [69] [15] Daha sonraki camilerde NS mihrap binadaki mimari dekorasyonun olağan odak noktası haline geldi. Şeklinin ve malzemelerinin detayları bölgeden bölgeye değişiyordu. [70] Cemaat camilerinde, mihrap genellikle bir duvarla çevriliydi. minber (minber) ve bazı tarihi camiler de yakındaki bir maksura (dualar sırasında cetvel için korunan bir alan).
Minare, geleneksel olarak bir cami binasına eşlik eden bir kuledir. Biçimsel işlevi, ezan çağrısının veya ezan, yapılmış. Her gün beş vakit ezan okunur: Sabah, öğle, ikindi, gün batımı ve gece. Modern camilerin çoğunda, ezan doğrudan mescitten yapılmakta ve minare üzerindeki hoparlör sistemine mikrofon aracılığıyla yayınlanmaktadır. [71]
İlk camilerde minare yoktu ve ezan genellikle daha küçük kule yapılarından yapılırdı. [72] [73] [74] Hadisler, Medine'deki ilk Müslüman cemaatinin, dua yeri olarak ikiye katlanan Muhammed'in evinin çatısından ezan okuduğunu aktarır. [72] Bilimsel bulgular, minarelerin kökenini Emevi Halifeliğine kadar takip eder ve bu minarelerin o zamanlar Suriye'de bulunan kilise kulelerinin bir kopyası olduğunu açıklar. İlk minareler mimari olarak Suriye kilise kulesinden türetilmiştir. Diğer referanslar, Suriye'deki kulelerin, Mezopotamya'nın Babil ve Asur türbelerinin zigguratlarından kaynaklandığını göstermektedir. [75] [76] Bilinen ilk minareler 9. yüzyılın başlarında Abbasi yönetimi altında ortaya çıktı ve 11. yüzyıla kadar yaygın olarak kullanılmadı. [77] Bu erken minare formları orijinal olarak kıble duvarının karşısındaki duvarın ortasına yerleştirildi. [77] Tunus'taki Kairouan Ulu Camii'nin minaresi (9. yüzyılın başlarında), dünyanın ayakta kalan en eski minaresi olarak kabul edilir. [78] [77] Kare tabanlı, üç kademeli azalan genişlikli ve toplam yüksekliği 31.5 metre olan devasa bir kule şeklindedir. [77] [79]
Minareler, döneme ve mimari geleneğe bağlı olarak çeşitli biçimlerde (genelde yuvarlak, kare, sarmal veya sekizgen) olmuştur. Camilere göre minare sayısı sabit değildir, orijinal olarak her camiye bir minare eşlik eder, ancak bazı mimari stiller birden fazla minare içerebilir. [80]
Kasabalar ve şehirler
İbn Haldun'a göre kent ve göçebe yaşam
Tarihi boyunca, modern öncesi İslam dünyasının toplumuna iki önemli sosyal bağlam, göçebe yaşam ve Şehircilik hakimdi. Tarihçi ve politikacı İbn Haldun, Mukaddime adlı kitabında her iki kavramı da etraflıca tartışır. Ona göre, kırsal bedevi göçebelerin ve kasaba halkının yaşam tarzı ve kültürü, merkezi bir sosyal çatışmada karşı çıkıyor. İbn Haldun, medeniyetlerin yükselişini ve düşüşünü, halifelerin yönetimiyle örneklendiği gibi, Asabiyye ("bağlılık bağı" veya "aile sadakati") kavramıyla açıklar. Bozkır ve çölün göçebe sakinleri olan bedeviler, güçlü asabiye bağları ve sağlam dini inançlarla birbirine bağlıdır. Bu bağlar, bazı nesiller boyunca kentsel topluluklarda gevşeme eğilimindedir. Buna paralel olarak, kasaba halkı da asabiyelerini kaybederek kendilerini savunma güçlerini kaybederler ve şehri yıkabilecek daha saldırgan kabilelerin kurbanı olurlar ve zamanla aynı güç zayıflamasına maruz kalan yeni bir yönetici hanedan kurarlar. . [81]
Çeşitli ideal şehir modelleri ile deneyler
Bir metropol mimarisinin antik konsepti, tüm şehrin içinden geçen ve onu mahallelere ayıran ana ve daha küçük yollardan oluşan bir yapıya dayanmaktadır. Sokaklar saray, tapınak veya meydan gibi kamu binalarına yöneliktir. İki ana yol (cardo ve decumanus) şehrin merkezinde dik açılarla kesişiyor. Ana hatları Antik Roma ideal şehir kavramına dayanan erken İslam Emevi Halifeliği döneminde birkaç şehir kuruldu. Lübnan'da Anjar'da bu tür konseptlere göre planlanmış bir şehir örneği kazıldı. [82]
Fethedilen şehirlerin dönüşümü
Yeni İslami yöneticiler, yeni şehirler kurmaktan çok, mevcut şehirleri devraldılar ve onları yeni İslam toplumunun ihtiyaçlarına göre dönüştürdüler. Bu dönüşüm süreci, geleneksel İslam şehrinin veya Medine'nin gelişimi için belirleyici oldu. [83] Binaların düzenlenmesi ilkesi "yatay yayılma" olarak bilinir. Konutlar ve kamu binaları ile özel konutlar ayrı olarak düzenlenme eğilimindedir ve mimari olarak birbirleriyle doğrudan ilişkili değildir. Antik Çağ'ın Gerasa'sı olan Jerash kentinde yapılan arkeolojik kazılar, Emevilerin şehir planını nasıl değiştirdiğini ortaya çıkardı. [84]
Medine'nin kentsel morfolojisi
"Doğulu"-İslam şehrinin mimarisi, Avrupa şehirlerinden farklı olan kültürel ve sosyolojik kavramlara dayanmaktadır. Her iki kültürde de hükümdarlar ve onların yönetim ve idaresi tarafından kullanılan alanlar, gündelik ortak yaşamın kamusal alanları ve özel yaşam alanları arasında bir ayrım yapılmaktadır. Avrupa kasabalarının yapıları ve kavramları, Orta Çağ boyunca siyasi veya dini otoritelerden temel özgürlük haklarını – veya şehir ayrıcalıklarını – elde etmek için verilen sosyolojik bir mücadeleden kaynaklanırken, İslami bir kasaba veya şehir temel olarak laiklerin birliğinin korunmasından etkilenir. ve zaman boyunca dini hayat. [85]
İslam toplumunun temel ilkesi, ümmet, veya ümmet el-İslamiye (Arapça: الأمة الإسلامية ), şeriatın ortak hukuku uyarınca her bireyin eşit olarak Allah'a tabi olduğu ve aynı zamanda en azından nominal olarak ilgili hükümdara tabi olan Müslümanlar topluluğu. Abbasi döneminde, Bağdat'ın Yuvarlak şehri gibi bazı şehirler, şehrin tam merkezinde bulunan ve şehir kapılarından merkeze doğru radyal olarak giden ana yollar ile halifenin ikametgahına odaklanan bir plana göre sıfırdan inşa edildi. saray, birbirine bağlı olmayan kabile bölümlerini birbirinden ayıran ve birbirinden radyal duvarlarla ayrılmış. Ancak, bu çabalar yalnızca kısa süreliydi ve orijinal plan kısa sürede ortadan kayboldu ve yerini sonraki binalara ve mimari yapılara bıraktı.
Medine'de saraylar ve konutlar ile cami-medrese-hastane külliyeleri gibi halka açık yerler ve özel yaşam alanları oldukça yan yana bulunur. Binalar daha içe dönük olma eğilimindedir ve çevredeki "dışarıdan" ya duvarlarla ya da sokakların hiyerarşik düzeniyle ya da her ikisiyle ayrılır. Sokaklar, halka açık ana yollardan çıkmaz sokaklara ve daha sonra daha özel arazilere açılma eğilimindedir ve sonra orada biter. Şehrin farklı mahalleleri arasında hiç veya çok az iç bağlantı vardır. Bir mahalleden diğerine geçmek için tekrar ana yola dönmek gerekir. [85]
Bir şehir mahallesinde, yan yollar bireysel bina komplekslerine veya ev kümelerine doğru yol alır. Müstakil ev sıklıkla aynı zamanda bir iç avluya yönlendirilir ve Avrupa'nın dışa dönük, temsili cephelerinin aksine, çoğunlukla süslenmemiş duvarlarla çevrilidir. Böylece, bir medinanın mekansal yapısı, asabiye tarafından bir arada tutulan ve "dışarıdan" kesin olarak ayrılmış bir aile grubu veya kabilesinde yaşamanın eski göçebe geleneğini yansıtır. Genel olarak, İslami bir medinanın morfolojisi, temel hiyerarşik gizlilik dereceleri kavramına göre erişim izni veriyor - ya da reddediyor. Sakinler, kamusal alandan kabilelerinin yaşam alanlarına ve oradan da aile evlerine taşınırlar. Bir müstakil ev içinde yine ortak ve ayrı alanlar bulunur, ikincisi ve çoğu özel, genellikle kadınlar ve çocuklar için ayrılmıştır. Sonuç olarak, farklı alanları ücretsiz ve kolay erişim için birbirine bağlayan daha Avrupa konseptinin aksine, yalnızca aile reisleri özel evlerinin tüm odalarına ve alanlarına ücretsiz ve sınırsız erişime sahiptir. Mahremiyet hiyerarşisi böylece bir medinedeki halifeden en mütevazı tebasına, kasabadan eve kadar tüm sosyal hayatı yönlendirir ve yapılandırır. [86]
Sınır kaleleri ve kasabaları
Arap genişlemesinin sınır bölgesinde, askeri kaleler (bayan, Pl. Arapça: أَمْمصَمار , amṣār), veya Ribāṭ (Arapça: رِبَِاط , kale) kuruldu. Bir misr'nin yapısı ve işlevi, eski bir Roma Kolonisine benzer. [87] Bir sınır kolonisi gibi, kale daha sonraki fetihler için bir üs görevi gördü. Bu tip Arap askeri kaleleri, sıklıkla Antik Çağ'dan veya Bizans döneminden kalma eski bir şehrin yakınlarında inşa edilmiştir. Genellikle kare biçimindeydiler. [88]
Çoğu, askeri bir üs olarak hizmet etme asıl amaçlarını sürdürmek yerine, amsâr kentsel ve idari merkezler haline geldi. Bu, özellikle Irak'ın Kûfe ve Basra kentleri örneğinde oldu. "el-miṣrān" ("[iki] kale"), aynı zamanda Kuzey Afrika'da Fustat ve Kairouan ile.
Kasr (Arapça: قَصْمر Pl. Arapça: قصور , kusur) saray, kale veya (sınır) kale anlamına gelir. Geç Antik Çağ'dan kalma kaleler genellikle kullanılmaya devam ederken, işlevleri zaman içinde değişti. Biraz kusur Roma döneminde zaten Castra olarak kullanılmış ve Kuzey Afrika kireçlerinin tahkimatlarının bir parçasıydı. Zaten Antik Roma döneminde, castra sadece tahkimat olarak değil, aynı zamanda sınırın ötesinde yaşayan kabileler için pazar ve buluşma noktaları olarak da hizmet ediyordu.
daha küçük kusur Modern Ürdün'de bulunur ve Qasr Al-Hallabat (Amman'ın 50 km (31 mil) doğusunda bulunur), Qasr Bushir (Lajjun'un 15 km (9,3 mil) kuzeyinde), Daganiya kalesi (45 km (28 mil) içerir. Ma'an'ın kuzeyinde) ve Odruh (Wadi Musa'nın 22 km (14 mil) doğusunda). Limes Arabicus, Roma İmparatorluğu tarafından terk edildikten sonra, castraların çoğu kullanılmaya devam etti. [89] Bu devamlılık, farklı zamanlarda bir Roma kastrum, Hıristiyan manastırı ve son olarak da Emevi Kasr olarak hizmet veren Qasr al-Hallabat kalesindeki arkeolojik araştırmalara konu olmuştur. [90] Qasr Al-Kharanah, bilinen en eski Çöl kalelerinden biridir, mimari formu Sasani mimarisinin etkisini açıkça göstermektedir.
Emeviler Jean Sauvaget tarafından geliştirilen bir hipoteze göre kusur ıssız sınır bölgelerinin sistematik tarımsal kolonizasyonunda rol oynadı ve bu nedenle daha önceki Hıristiyan keşişlerin ve Gassanidlerin kolonizasyon stratejisini sürdürdü. [91] Bununla birlikte Emeviler, siyasi stratejilerini giderek artan bir şekilde bir Müşteri siyaseti, karşılıklı bağımlılık ve destek modeline yönelttiler. [92] Emevilerin fethinden sonra, kusur asli işlevini yitirmiş ve 10. yüzyıla kadar ya terk edilmiş ya da yerel pazar yerleri ve buluşma noktaları olarak hizmet vermeye devam etmiştir. [89] Bir başka İslami kale türü de Kalat'tır.
Etkiler
Sekizinci yüzyıldan 11. yüzyıla kadar, İslami mimari tarzlar iki farklı antik gelenekten etkilenmiştir:
- Greko-Romen geleneği: Özellikle, yeni fethedilen Bizans İmparatorluğu'nun bölgeleri (Güneybatı Anadolu, Suriye, Mısır ve Mağrip), yeni İslami yöneticilere mimarlar, duvarcılar, mozaikçiler ve diğer zanaatkarlar sağladı. Bu zanaatkarlar Bizans mimarisi ve süsleme sanatlarında eğitim görmüşler ve Helenistik ve antik Roma mimarisinden gelişen Bizans tarzında inşa ve süslemeye devam etmişlerdir.
- Doğu geleneği:Mezopotamya ve Pers, Helenistik ve Roma temsili üslup unsurlarını benimsemelerine rağmen, Sasani mimarisinden ve onun öncüllerinden türeyen bağımsız mimari geleneklerini korudular. [33]
Geç Antik Çağ veya klasik sonrası ile İslam mimarisi arasındaki geçiş süreci, Kuzey Suriye ve Filistin'deki arkeolojik bulgular, Emevi ve Abbasi hanedanlarının Bilad al-Sham'ı ile örneklenmektedir. Bu bölgede, geç antik ya da Hıristiyan mimari gelenekleri, fatihlerin İslam öncesi Arap mirasıyla birleşti. İslam sanatı ve mimarisi tarihi üzerine yapılan son araştırmalar, bir dizi sömürgeci fikri revize etti. Spesifik olarak, aşağıdaki sorular, son bulgular ve yeni kültür tarihi kavramları ışığında şu anda yenilenen tartışmalara tabidir: [ orjinal araştırma? ]
- İslam mimarisinde doğrusal bir gelişimin varlığı
- kültürler arası ve kültürler arası bir tarz hiyerarşisinin varlığı
- kültürel özgünlük soruları ve tasviri. [93]
Daha önceki araştırmalarla karşılaştırıldığında, önceden var olan mimari geleneklerin özümsenmesi ve dönüştürülmesi, karşılıklı kültür içi ve kültürler arası fikir, teknoloji ve stillerin yanı sıra sanatçılar, mimarlar ve materyallerin değişimi açısından araştırılmaktadır. Sanat ve mimarlık alanında, İslam'ın Yükselişi, geç Antik Çağ'dan İslami döneme uzanan sürekli bir dönüşüm süreci olarak görülüyor. [ kaynak belirtilmeli ] [ orjinal araştırma? ] Bölgeyle ilgili ilk araştırmalar, erken dönem İslam mimarisini, görünüşe göre çarpık ve daha az etkileyici bir sanat biçiminin [94] veya post-klasik mimari biçimlerin yozlaşmış bir taklidinin ortaya çıktığı geçmişten bir kopuş olarak görüyordu. [95] Modern kavramlar, kültürler arasındaki geçişi, bilinçli bir şekilde sahiplenme ve dönüştürmenin seçici bir süreci olarak görme eğilimindedir. [ orjinal araştırma? ] Emeviler, mevcut mimari gelenekleri veya daha genel bir anlamda, yeni doğmakta olan İslam toplumunun görsel kültürünü dönüştürme ve böylece zenginleştirme sürecinde çok önemli bir rol oynadılar. [96]
Kubbet-üs Sahra (Arapça: قُمبَّـة ٱلمصَّـخْـرَة , romanlaştırılmış: Qubbat as-Ṣakhra) Kudüs'teki (691) tüm İslam mimarisindeki en önemli yapılardan biridir. Yakındaki Kutsal Kabir Kilisesi'nden [97] ve Bizanslı Hıristiyan sanatçılardan sonra, altın bir arka plana karşı ayrıntılı mozaiklerini oluşturmak için kullanıldı. [1] [98] Büyük epigrafik asma frizi, İslam öncesi Suriye tarzından uyarlanmıştır. [99] Kubbet-üs-Sahra, kubbeli iç mekânlar, dairesel bir kubbe ve stilize tekrar eden dekoratif arabesk desenlerin kullanımını içeriyordu. Ürdün ve Suriye'deki çöl sarayları (örneğin, Mshatta, Qasr Amra ve Khirbat al-Mafjar), halifelere yaşam alanları, kabul salonları ve hamamlar olarak hizmet etti ve kraliyet lüksü imajını teşvik etmek için dekore edildi.
At nalı kemeri, İslami yapılarda popüler bir özellik haline geldi.Mağribi mimarisinde, at nalı kemerinin eğriliği çok daha belirgindir. Ayrıca, şeklinin etkisini vurgulamak için alternatif renkler eklendi. Bu, büyük çalışmaları olan Córdoba Ulu Camii'nde büyük ölçüde görülebilir. [100]
Şam'ın İslami işgalinden sonra Vaftizci Yahya bazilikasının yerine inşa edilen Şam Ulu Camii (715'te Halife Al-Walid I tarafından tamamlandı), [101] hala altıncı ve yedinci yüzyıl Hıristiyan bazilikalarına büyük benzerlik gösteriyordu. İslami dua tarzına daha iyi uyan çapraz eksen boyunca yapının genişletilmesi de dahil olmak üzere belirli değişiklikler uygulandı. [ kaynak belirtilmeli ]
Abbasi hanedanı (750 AD-1258 [102]) başkentin Şam'dan Bağdat'a ve ardından Bağdat'tan Samarra'ya hareketine tanık oldu. Bağdat'a geçiş siyaseti, kültürü ve sanatı etkiledi. Bir zamanlar dünyanın en büyüğü olan Samarra Ulu Camii, yeni başkent için inşa edildi. Abbasi Hanedanlığı'nda inşa edilen diğer büyük camiler arasında Kahire'deki İbn Tulun Camii, Irak'taki Abu Dalaf, Tunus'taki büyük cami yer alıyor. Irak'taki Abbasi mimarisi, Al-Ukhaidir Kalesi'nde (c.775 –76) örneklendiği gibi, büyük boyutunda ancak sıkışık yaşam alanlarında "hanedanın despotik ve zevk düşkünü karakterini" gösterdi. [101]
Kairouan Ulu Camii (Tunus'ta), batı İslam dünyasındaki tüm camilerin atası olarak kabul edilir. Orijinal mermer sütunları ve heykelleri, Kartaca'dan getirilen Roma işçiliğiydi ve diğer unsurlar Roma formunu andırıyor. [103] [104] MS 670'de kurulan ve bugünkü şekliyle büyük ölçüde Aghlabid döneminden (dokuzuncu yüzyıl) kalma erken büyük camilerin en iyi korunmuş ve en önemli örneklerinden biridir. [105] Kairouan Ulu Camii, büyük bir kare minareden, revaklarla çevrili geniş bir avludan ve ekseni üzerinde iki kubbe ile örtülü devasa bir hipostil ibadet salonundan oluşur. MS 847'de tamamlanan Irak'taki Samarra Ulu Camii, üzerinde büyük bir spiral minarenin inşa edildiği düz bir kaideyi destekleyen sütun sıralarının hipostil mimarisini birleştirdi.
İstanbul'daki Ayasofya da İslam mimarisini etkilemiştir. Osmanlılar şehri Bizanslılardan aldıklarında, bazilikayı camiye çevirmişler ve Bizans mimari unsurlarını kendi eserlerine (ör. kubbeler) dahil etmişlerdir. Ayasofya, Şehzade Camii, Süleyman Camii ve Rüstem Paşa Camii gibi birçok Osmanlı camisine de model olmuştur. Kubbeler, İslam mimarisinin önemli bir yapısal özelliğidir. Kubbe, İslam mimarisinde ilk olarak 691'de, mevcut Kutsal Kabir Kilisesi'nin ve yakınlarda bulunan diğer Hıristiyan kubbeli bazilikaların yakın bir kopyası olan Kubbet-üs Sahra'nın inşasıyla ortaya çıktı. Kubbeler, 17. yüzyılda birçok caminin ve Tac Mahal'in önemli bir özelliği olan kullanımda kalır. İslam mimarisinin kendine özgü sivri kubbeleri, 21. yüzyıla kadar camilerin ayırt edici bir özelliği olarak kaldı. [106] [107] Bizans ve Pers mimarisinden etkilenerek, [108] [109] bir arkitektonik ilke olarak sivri kemer ilk olarak İslam mimarisinde bir arkitektonik ilke olarak açıkça ortaya konmuştu, sivri kemer İslam öncesi dünyaya tamamen yabancıydı . [110] Özellikle Pers dünyasında, hafif "basınçlı" dört merkezli kemer veya "Fars kemeri" en yaygın kullanılan stil olmuştur. [ kaynak belirtilmeli ]
İslam mimarisinin ayırt edici motifleri her zaman düzenli tekrarların, yayılan yapıların ve ritmik, metrik kalıpların matematiksel temaları olmuştur. Bu bakımdan fraktal geometri, özellikle camiler ve saraylar için anahtar bir yardımcı olmuştur. Motif olarak kullanılan diğer önemli özellikler arasında, birbirini izleyen niş ve kolonet dizileriyle düzenlenmiş ve iç içe geçmiş sütunlar, payandalar ve kemerler yer alır. [111]
Bölgesel stiller (10. yüzyıldan sonra)
Farsça
Yedinci yüzyılda İran'ın İslami fethi, Müslümanlara, Roma İmparatorluğu'nun büyük yollarından, su kemerlerinden ve kemerlerinden, Bizans bazilikalarına ve Pers kemerlerine ve Sasani ve Bizans'a kadar yüzyıllar boyunca geliştirilen muazzam mimari yenilik zenginliğinden yararlandı. mozaikler. İslam mimarları önce bu yerli mimarları cami inşa etmek için kullandılar ve sonunda kendi uyarlamalarını geliştirdiler. İslam mimarisi bu nedenle doğrudan Pers ve Bizans mimarisi ile ilgilidir.
İran ve Orta Asya'da 10. yüzyılda Tahiriler, Samaniler, Gazneliler ve Gurlular iktidar mücadelesi vermiş ve sanat bu rekabetin hayati bir unsuru olmuştur. Nişabur ve Gazne (Afganistan) gibi büyük şehirler inşa edildi ve İsfahan Ulu Camii'nin (birkaç yüzyıl boyunca aralıksız devam edecek) inşaatına başlandı. Cenaze mimarisi de yetiştirildi.
Selçuklular döneminde cami inşaatının "İran planı" ilk kez ortaya çıkıyor. denilen konaklama yerleri hanlarya da gezginler ve hayvanları için kervansaraylar ya da kervansaraylar, genellikle moloz taş işçiliği, güçlü tahkimatlar ve minimum konfor ile süs mimarisinden ziyade faydacı bir mimari sergilemiştir. [112] Selçuklu mimarisi, hem İran hem de Suriye olmak üzere çeşitli stilleri sentezledi ve bazen kesin atıfları zorlaştırdı. Selçuklu döneminde ortaya çıkan bir diğer önemli mimari eğilim, Gunbad-i-qabus (yaklaşık 1006-7) gibi mezar kulesini (bir Zerdüşt motifini sergileyen) ve kubbeli meydanı içeren mozolenin gelişimidir. Buhara şehrinde Samanilerin mezarı (yaklaşık 943). [113]
İl-Hanlık dönemi, kubbe inşasına, sonunda Perslerin çok daha uzun yapılar inşa etmelerini sağlayan çeşitli yenilikler sağladı. Bu değişiklikler daha sonra Safevi mimarisinin yolunu açmıştır. İlhanlık mimarisinin zirvesi, İran'ın Zencan kentinde 50 m yüksekliğinde ve 25 m çapında olan ve şimdiye kadar dikilmiş en büyük ve en yüksek duvar kubbesi yapan Soltaniyeh Kubbesi'nin (1302-1312) yapımıyla ulaşıldı. . [114] İnce, çift kabuklu kubbe, tabakalar arasında kemerlerle güçlendirilmiştir. [115] Soltaniye'deki Öljeitü'nün mezarı, daha sonraki birçok tahribatlara rağmen, İran'daki en büyük ve en etkileyici anıtlardan biridir.
İran mimarisi ve şehir planlaması da Timurlular döneminde, özellikle dış seramik karoların ve mukarnas tonozlarının yaygın olarak kullanıldığı Semerkant anıtları ile bir zirveye ulaştı. Timur ve halefleri tarafından Semerkant ve Herat'ta dikilen muhteşem ve görkemli yapılar, İlhanlı sanat okulunun Hindistan'daki etkisinin yayılmasına yardımcı oldu ve böylece ünlü Babür mimarlık okulunun ortaya çıkmasına neden oldu. [ kaynak belirtilmeli ] Timur mimarisi bugünkü Kazakistan'da Ahmed Yesevi'nin mabedi ile başladı ve Timur'un Semerkant'taki Gur-e Amir mozolesi ile doruğa ulaştı. Stil büyük ölçüde Pers mimarisinden türetilmiştir. Eksen simetrisi, özellikle Semerkant'taki Shah-i-Zinda ve Meşhed'deki Gawhar Shad camisi başta olmak üzere tüm büyük Timur yapılarının bir özelliğidir. Çeşitli şekillerde çift kubbeler boldur ve dış kısımlar parlak renklerle doludur.
İran cami ve kubbe binasındaki rönesans, Şah Abbas'ın 1598'de Nakş-ı Cihan Meydanı'nın yeni başkentinin merkezi olduğu İsfahan'ın yeniden inşasını başlatmasıyla Safevi hanedanı döneminde geldi. [116] Pers kubbelerini Hıristiyan dünyasında ya da Osmanlı ve Babür imparatorluklarında yaratılan kubbelerden ayıran ayırt edici özellik, kubbeleri kapladıkları renkli çinilerdi. dış kubbelerinin iç kısımlarında olduğu gibi. Bu kubbeler kısa sürede İsfahan'da düzinelerce numaraya ulaştı ve belirgin, mavi renkli şekil şehrin silüetine hakim olacaktı. Güneşin ışığını yansıtan bu kubbeler, ışıltılı turkuaz bir mücevher gibi görünüyordu ve İpek yolunu İran üzerinden takip eden gezginler tarafından kilometrelerce uzaktan görülebiliyordu. Bu çok farklı mimari üslup, onlara yüzyıllardır cami yapımında kullanmış olan Selçuklu hanedanından miras kalmış, ancak Safeviler döneminde bu mimariyi icat ettiklerinde mükemmelleşmiştir. yarım rangiveya yedi renkli karo yakma stili, her karoya daha fazla renk uygulamalarını sağlayan, daha zengin desenler yaratan, göze daha hoş gelen bir süreç. [117] Perslerin tercih ettiği renkler lacivert zemin üzerine altın, beyaz ve turkuaz desenlerdi. [118] 1598'de Şah'ın sarayında kraliyet kütüphanesi başkanı ve Usta hattat olarak atanan Ali Rıza Abbasi tarafından dikkatlice planlanıp icra edilen büyük binaların çoğunda geniş hat ve arabesk yazı şeritleri, [119] Şeyh iken Bahai inşaat projelerini denetledi. 53 metre yüksekliğe ulaşan Mescid-i Şah'ın kubbesi, 1629'da tamamlandığında şehrin en yüksek kubbesi olacaktı. İki kat arasında 14 m açıklık bulunan, çift kabuklu bir kubbe olarak inşa edilmiş, ve sekizgen kubbeli bir oda üzerine oturmaktadır. [120]
Pers tarzı camiler ayrıca her biri birkaç sütun tarafından desteklenen sivriltilmiş tuğla sütunları, büyük kemerleri ve kemerleri ile karakterize edilir. Güney Asya'da, bölge genelinde bir teknik olduğu gibi, bu tür sanatlar da kullanıldı. [121]
Yedinci yüzyılda İran'ın İslami fethi, Azerbaycan'da İslam mimarisinin gelişmesine de yardımcı oldu. [122] [123] Ülke, Nahçıvan ve Şirvan-Abşeron mimarlık okullarına ev sahipliği yaptı. Azerbaycan İslam mimarisinde ilk yönün bir örneği, 1162'de inşa edilen Yusuf'un türbesidir. kaynak belirtilmeli ] Şirvan-Abşeron ekolü, Nakçivan üslubundan farklı olarak, yapımında tuğla yerine taş kullanmıştır. Şirvanşahlar Sarayı gibi ünlü simgeleri içeren asimetri ve taş oymacılığı da bu eğilimin aynı özellikleriydi.
Türk
Selçuklu Türkleri kendi özgün ve zarif mimari tarzlarını geliştirmişlerdir. Medreseler, camiler, türbeler, kervansaraylar ve hamamlar gibi özenle tasarlanmış ve tipik olarak turkuaz renkli, benzersiz sembol ve desenlere sahip anıtsal yapılar inşa ettiler. Selçukluların kullandığı eyvan planı, camilerin biçim ve işlevinde devrim yaratmış ve Anadolu'ya yayılan medrese ve kervansarayların yer aldığı yeni yapı tiplerini ortaya çıkarmıştır. [124]
Selçukluların bir diğer yeniliği de Köşk Camii'dir. Bu (genellikle küçük) yapı, kendisine Köşk karakteri veren, üç tarafı açık kemerler üzerinde duran kubbeli bir salondan oluşan alışılmadık bir planla karakterize edilir. Ayrıca Selçuklular tarafından yapılan minareler de özgün olup, firuze renkli, özenli desenlere sahip silindirik bir forma bürünerek yeni bir boyut kazanmıştır. Bu tarz tipik kare biçimli Kuzey Afrika minarelerinden önemli ölçüde farklıydı. [125]
Selçukluların mimarilerinde kullandıkları geleneksel bir işaret, varoluşun ve sonsuz evrimin sembolü olarak kabul edilen, felsefi bir öneme sahip sekiz köşeli bir yıldızdı. Bu Selçuklu yıldızının birçok örneğine Selçuklu dönemine ait çini işçiliği, seramik ve kilimlerde rastlamak mümkündür ve yıldız Türkmenistan'ın devlet ambleminde dahi yer almıştır. [126] [127] [128] [129]
Bir başka tipik Selçuklu sembolü de, eski Orta Asya geleneğine ve şamanist dini inançlara göre diğer dünyanın sembolü olan gezegenleri temsil eden Selçuklu mihrap ve portallerinde on katlı rozet veya çok sayıda farklı rozet çeşididir. Bu sembolün örnekleri mimarilerinde bulunabilir. [130]
Osmanlı İmparatorluğu'nun mimarisi, Balkanlar'ın ve Ortadoğu'nun diğer bölgelerinin mimari gelenekleri ile birlikte Bizans ve İran mimarisinin etkileriyle daha önceki Selçuklu mimarisinden gelişmiştir. [131] [132] [133] [134] [135] [136] Osmanlı İmparatorluğu'nun klasik mimarisi, yerli Türk geleneği ile Ayasofya'nın etkilerinin bir karışımıydı. [134] [135] Bu dönemin en iyi temsilcilerinden biri, İstanbul'daki Süleymaniye Camii'ni ve Edirne'deki Selimiye Camii'ni içeren eserleriyle Mimar Sinan'dır. [137] [138]
18. yüzyıldan itibaren Osmanlı mimarisi, Batı Avrupa'daki Barok mimarisinden etkilenmiştir. [139] Nuruosmaniye Camii bu dönemden günümüze ulaşan örneklerden biridir. [139] Son Osmanlı dönemi, Balyan ailesi gibi mimarların getirdiği Batı Avrupa'dan daha fazla etki gördü. [140] Bu dönem aynı zamanda Mimar Kemaleddin ve Vedat Tek gibi mimarlar tarafından Birinci Ulusal Mimarlık Hareketi olarak da bilinen neo-Osmanlı veya Osmanlı dirilişi olarak adlandırılan yeni bir mimari tarzın gelişimini gördü. [140]
İstanbul, imparatorluk tarihinin çoğu için imparatorluk himayesinin ana bölgesi iken, Bursa ve Edirne'nin ilk başkentleri de Osmanlı anıtlarının bir konsantrasyonunu içerir. Osmanlı mimarisi, Doğu Avrupa'dan Orta Doğu'ya ve Kuzey Afrika'ya kadar imparatorluğun eyaletlerinde de bulunur. [142] [143] [59] Padişah ve ailesi tarafından desteklenenler gibi büyük dini anıtlar tipik olarak mimari komplekslerdi. külliye, çeşitli hayır hizmetleri sağlayan birden fazla öğeye sahipti. Bu kompleksler bir devletin yardımıyla yönetilir ve yönetilirdi. vakıf anlaşma (Arapça vakıf). [142] Örneğin, İstanbul'daki Fatih Camii çok büyük bir yapının parçasıydı. külliye Mehmed tarafından 1463 ile 1470 yılları arasında inşa edilen ve ayrıca aşağıdakileri de içeren: tabhane (gezginler için misafirhane), bir imaret (hayır mutfağı), bir darüşşifa (hastane), bir kervansaray, bir mektep (ilkokul), kütüphane, hamam (hamam), kurucu türbesinin bulunduğu mezarlık ve ekleriyle birlikte sekiz medrese bulunmaktadır. Tüm yapılar günümüze ulaşmamış olsa da, binalar merkezinde anıtsal cami ile düzenli, kısmen simetrik bir düzende düzenlenmiştir. [138] [143]
İber Yarımadası ve batı Kuzey Afrika
Tarihi Müslüman dünyasının en batı bölgelerinde gelişen mimari tarza genellikle "Mağribi mimarisi" denir. "Mağribi" terimi, bu bölgelerin Müslüman sakinlerinin Avrupa'da "Moors" olarak adlandırılmasından gelir. [146] [147] Akademisyenler bazen bu konu için daha kesin bir terim olarak "Batı İslam mimarisi" veya "İslami batının mimarisi"ni kullanırlar. [21] [22] Bu mimari tarz öncelikle Endülüs'te (bugünkü İspanya ve Portekiz 711 ve 1492 arasında) ve Fas, Cezayir ve Tunus (Mağrip'in bir parçası) dahil olmak üzere batı Kuzey Afrika'da gelişti. [21] [22] Kuzey Afrika'daki Berberi kültüründen, İslam öncesi İspanya'dan (Roma, Bizans ve Vizigotlar) ve İslami Orta Doğu'daki çağdaş sanat akımlarından etkileri harmanlayarak yüzyıllar boyunca aşağıdaki gibi tanınabilir özelliklerle benzersiz bir stil geliştirdi. "Mağribi" kemeri, riad bahçeler (simetrik olarak bölünmüş avlu bahçeleri) ve ahşap, alçı ve çinilerde ayrıntılı geometrik ve arabesk motifler (özellikle zellij). [21] [148] [147] [149] Bu sanatsal gelişimin başlıca merkezleri, Cordoba, Kairouan, Fes, Marakeş, Sevilla, Granada ve Tlemcen gibi bölge tarihindeki imparatorlukların ve Müslüman devletlerin ana başkentlerini içeriyordu. [21] [22] Bu bölgelerdeki en bilinen anıtlar arasında Kurtuba Ulu Camii, saray şehri Madinat al-Zahra (Kordoba yakınlarında), Karaviyyin Camii (Fes'te), Tlemcen Ulu Camii, Kutubiyya Camii (Marakeş), Giralda kulesi (Seville) ve Alhambra'nın (Granada) müstahkem saray kompleksi. [21] [22]
Endülüs'ün Hıristiyan fetihlerinden sonra bile, Mağribi mimarisinin mirası İspanya'da, Mağribi teknik ve tasarımlarını kullanan ve onları Hıristiyan patronlara uyarlayan Mudéjar tarzında sürdürüldü. [150] [151] Kuzey Afrika'da, Orta Çağ Mağribi üslubu, Fas mimarisinde nispeten az değişiklikle sürdürülürken, Cezayir ve Tunus'ta, 16. yüzyılda bölgenin Osmanlı fethinden sonra Osmanlı mimarisiyle harmanlandı. [21] [22] Çok daha sonra, özellikle 19. yüzyılda, Mağribi üslubu, Avrupa'da ve Amerika'da Romantizmin "Doğu" ve Batı'ya olan ilgisinin bir parçası olarak ortaya çıkan Neo-Mağribi veya Mağribi Uyanış tarzında sıklıkla taklit edildi veya taklit edildi. ayrıca, özellikle yeni Yahudi Sinagogu mimarisi için yinelenen bir seçim olarak. [152] [153]
Genel Mağribi stiline ek olarak, Kuzey Afrika'daki bazı stiller ve yapılar, güçlü Berberi'yi sürdüren alanlarla belirgin bir şekilde ilişkilidir (Amazigh) Fas'ın Atlas Dağı bölgeleri, Cezayir'in Aurès ve M'zab bölgeleri ve güney Tunus dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere nüfus ve kültürler. [154] Tek bir üslup değil, çok çeşitli yerel yerel üsluplar oluştururlar. [154] Berberi hükümdar hanedanları, 11. ve 16. yüzyıllar arasında (diğerlerinin yanı sıra Murabıtlar, Muvahhidler, Mariniler ve Hafsiler yönetimi sırasında) bölgeye siyasi hakimiyetleri aracılığıyla Batı İslam sanatının ve mimarisinin oluşumuna ve himayesine de katkıda bulundu. [149] [154] [21] Fas'ta, Atlas'ın ve güneydeki büyük ölçüde Berberilerin yaşadığı kırsal vadiler ve vahalar çok sayıda kasbah (kale) ve ksur (müstahkem köyler), Ait Benhaddou'nun ünlü örneğinde olduğu gibi, tipik olarak sıkıştırılmış topraktan yapılmış ve yerel geometrik motiflerle süslenmiş düz çatılı yapılar. [154] [155] [156] Benzer şekilde, güney Tunus'ta tepe ksur ve çok katlı müstahkem tahıl ambarları (gurfa), Medenin ve Ksar Ouled Soltane'deki örnekler gibi, tipik olarak bir kil harcı ile bağlanmış gevşek taşla inşa edilmiştir. [154] Tunus'taki Jerba adası, taştan inşa edilmiş ve badanayla kaplı alçak yapılar içeren geleneksel bir cami mimarisine sahiptir. İbadet yerleri kubbeli olup, kısa yuvarlak minareleri vardır. [157] [154] Cezayir'in M'zab bölgesinde (örneğin Ghardaïa) ayrıca tamamen badanalı ancak sıkıştırılmış topraktan inşa edilmiş kendine özgü camileri ve evleri vardır. Yapılarında ayrıca kubbe ve beşik tonozlar da sıklıkla kullanılır. Jerba'dan farklı olarak, buradaki belirgin minareler uzundur ve kare bir kaideye sahiptir, sona doğru sivrilir ve "boynuz" benzeri köşelerle taçlandırılır. [157] [154]
Memlûk
Memlükler, Eyyubi hanedanlığı altında hizmet eden ve sonunda 1250'de bu hanedandan devralan kölelerden toplanan ve 1517'deki Osmanlı fethine kadar Mısır, Levant ve Hicaz'ı yöneten bir askeri birlikti. Sıklıkla çalkantılı ve şiddetli iç siyasetlerine rağmen , Memluk sultanları mimarlığın üretken hamileriydi ve başkentleri olan tarihi Kahire'deki anıtların repertuarına muazzam katkıda bulundular.[158] [159] Al-Nasır Muhammed (1293 ile 1341 arasında kesintilerle hüküm sürdü) ve Qaytbay (taht. 1468-1496) gibi uzun süre hüküm süren bazı padişahlar özellikle üretkendi. Kahire, himayenin ana merkezi iken, Memluk mimarisi, Şam, Kudüs, Halep ve Medine gibi alemlerinin diğer şehirlerinde de ortaya çıkıyor. [160]
Memluk mimarisi, kısmen, şehirdeki sınırlı kullanılabilir alan ve anıtları kentsel çevrelerinde görsel olarak baskın hale getirme arzusu nedeniyle kat planları giderek daha yaratıcı ve karmaşık hale gelen çok işlevli binaların inşasıyla ayırt edilir. [161] [158] [159] Padişahlar ve yüksek rütbeli emirler de dahil olmak üzere patronlar, genellikle kendileri için türbeler inşa etmek için yola çıktılar, ancak onlara medrese, hanqah, sebil veya cami gibi çeşitli hayır yapılarını eklediler. Bu hayır kurumlarının gelir ve giderleri, devredilemez nitelikteydi. vakıf aynı zamanda, patronların soyundan gelenler için bir tür gelir veya mülk sağlama gibi ikincil bir amaca da hizmet eden anlaşmalar. [159] [161] Haç veya dört eyvanlı kat planı medreseler için benimsendi ve yeni anıtsal külliyeler için geleneksel hipostil camiden daha yaygın hale geldi, ancak erken dönemdeki tonozlu eyvanlar daha sonra düz çatılı eyvanlarla değiştirildi. dönem. [162] [163] Anıtların dekorasyonu da zamanla daha ayrıntılı hale geldi, taş oymacılığı ve renkli mermer paneller ve mozaikler ( ablaq) en baskın mimari dekorasyon olarak alçıyı değiştirmek. Anıtsal süslemeli giriş portalları, daha önceki dönemlere kıyasla daha yaygın hale geldi. mukarnas. Bu eğilimlerde Suriye bölgesinden, İlhanlı İran'ından ve hatta muhtemelen Venedik'ten gelen etkiler belirgindi. [164] [165] Yine özenli bir yapıya sahip olan minareler, genellikle balkonlarla ayrılmış üç kattan oluşuyordu ve her kat diğerinden farklı bir tasarıma sahipti. Örneğin, geç memlûk minareleri, en tipik olarak, birinci kademe için sekizgen bir mil, ikinci kademede yuvarlak bir mil ve üçüncü kademede finialli bir fener yapısına sahipti. [166] [167] Kubbeler aynı zamanda ahşap veya tuğla yapılardan, bazen soğan şeklinde, dış yüzeylerine oyulmuş karmaşık geometrik veya arabesk motiflere sahip sivri taş kubbelere geçiş yaptı. [168] Bu taş kubbe mimarisinin zirvesi, 15. yüzyılın sonlarında Kaytbay'ın saltanatı sırasında elde edildi. [169]
1517'deki Osmanlı fethinden sonra, yeni Osmanlı tarzı binalar tanıtıldı, ancak Memluk tarzı daha sonraki birçok anıtta tekrarlanmaya veya Osmanlı unsurlarıyla birleştirilmeye devam etti. [170] Sabil-kuttablar (sabil ve kuttab) ve çok katlı kervansaraylar (wikalaveya Kağans), aslında Osmanlı döneminde sayıca arttı. [170] Modern zamanlarda, 19. yüzyılın sonlarından itibaren, yerel "Mısır" tarzlarını teşvik etmek amacıyla kısmen Osmanlı ve Avrupa tarzlarına karşı milliyetçi bir tepki olarak "neo-Memluk" tarzı da kullanıldı (mimarlar bazen Avrupalılardı). [171] [172] [173] Bu tarzın örnekleri, Kahire'deki İslam Eserleri Müzesi, Al-Rifa'i Camii, İskenderiye'deki Abu al-Abbas al-Mursi Camii ve çok sayıda özel ve kamu binasıdır. Heliopolis'tekiler. [171] [172] [173] [174]
Yemenli
Yemen halkı İslam öncesi ve İslami geçmişlerini birleştirdiği için Yemen Mimarisi “muhafazakar” olarak nitelendirilebilir. Bu felsefe, doğrudan eski bir tapınağın üzerine inşa edilen Marib'deki Süleyman Camii'nin inşasında kendini gösterir. [179] Yemen mimarisi Birkaç kat üzerine inşa edilmiş evleri karakterize eden mimaridir, katların bazıları çıkarılabilir merdivenli bir çizgi A deposu olarak kullanılır. Evler, alçı ile karıştırılmış kerpiçten yapılmıştır.
Hint yarımadası
Hint-İslam mimarisinin en iyi bilinen stili, çoğunlukla 1560 ile 1720 yılları arasında inşa edilen Babür mimarisidir, ancak daha eski ve bölgesel birçok stil vardır. Babür mimarisinin en belirgin örnekleri, önemli Humayun Türbesi ile başlayan, ancak en iyi Tac Mahal ile tanınan, imparator Şah Cihan tarafından 1648'de doğum yaparken ölen eşi Mumtaz Mahal'in anısına tamamlanan imparatorluk türbesi dizisidir. 14. çocukları. Tac Mahal, Şah Cihan'ın ana katın altındaki mahzen odasında merkezden uzağa yerleştirilmiş lahdi dışında tamamen simetriktir. Bu simetri, ana yapının batısındaki Mekke'ye bakan cami yerini tamamlamak için siyah mermerden bir aynalı caminin inşasına kadar uzandı.
Babür bahçesinin charbagh tarzının ünlü bir örneği, kubbesiz Jahangir Türbesi'nin de bulunduğu Lahor'daki Shalimar Bahçeleridir. Altıncı Babür İmparatoru Aurangzeb tarafından karısının anısına yaptırılan Aurangabad'daki Bibi Ka Maqbara. Delhi'deki Kızıl Kale ve Agra Kalesi, kale benzeri büyük müstahkem saraylardır ve Agra'nın 26 mil (42 km) batısındaki terk edilmiş Fatehpur Sikri şehri, 16. yüzyılın sonlarında Ekber için inşa edilmiştir. [180] Hint yarımadasının güney bölgelerindeki Deccan saltanatları Charminar ve Gol Gumbaz gibi Hint-İslam Deccani mimari tarzlarını geliştirirken. [181]
Hindistan alt kıtasında, Bengal bölgesi, bağımsız Bengal Sultanlığı altında ayrı bir bölgesel stil geliştirdi. Kavisli çatılar, köşe kuleleri ve karmaşık pişmiş toprak süslemeler gibi harmanlanmış yerli Bengal unsurlarıyla İran, Bizans ve Kuzey Hindistan'dan [182] etkiler içeriyordu. Saltanatın bir özelliği de minarelerin görece yokluğuydu. [183] Bölgede çok sayıda kubbeli ve sanatsal nişli mihraplı birçok küçük ve orta ölçekli ortaçağ camisi inşa edildi. [183] Bengal'in büyük camisi, Hindistan alt kıtasındaki en büyük cami olan 14. yüzyıldan kalma Adina Camii idi. Tapınaklardan yıkılan taştan inşa edilmiş, orta nefin üzerinde anıtsal bir nervürlü beşik tonoz içeriyordu; bu, alt kıtanın herhangi bir yerinde kullanılan bu tür ilk dev tonoz. Cami, İran'ın imparatorluk Sasani stilinde modellenmiştir. [184] Saltanat tarzı 14. ve 16. yüzyıllar arasında gelişti. Kuzey Hindistan'dan etkilenen bir taşra tarzı, 17. ve 18. yüzyıllarda Babür Bengal'de gelişti. Babürler ayrıca Kuzey Hindistan'daki türbeler için Bengalce do-chala çatı geleneğini kopyaladılar. [185]
Endonezya dili
İslam, Endonezya'da 12. yüzyıldan itibaren ve özellikle 14. ve 15. yüzyılda yavaş yavaş ve barışçıl bir şekilde yayıldı. İslam'ın gelişi, yeni bir bina geleneğinin getirilmesine yol açmadı, ancak Müslüman gereksinimlerine uyacak şekilde yeniden yorumlanan mevcut mimari formların benimsenmesini gördü. Endonezya'da candi bentar kapısı, paduraksa (normalde en kutsal bölgelerin girişini işaret eder) ve kutsal piramidal çatı gibi mevcut mimari özellikler İslam mimarisi için kullanılmıştır. Yüzyıllar boyunca Endonezya camilerinde, her ikisi de Ortadoğu kökenli olduğu düşünülen kubbeler veya minareler yoktu. Endonezya orijinal camileri çok katmanlı piramit çatılara sahiptir ve minaresi yoktur. Dua, beduk olarak bilinen bir dua davuluna vurularak denir. Menara Kudus Camii'nin minaresi, Endonezya mimarisinin harika bir örneğidir. Endonezya cami mimarisi de Orta Doğu mimari tarzlarından güçlü bir etkiye sahiptir. [187]
Cava Endonezya camilerinin mimarisi, Endonezya, Malezya, Brunei ve Filipinler'deki diğer camilerin tasarımı üzerinde güçlü bir etkiye sahipti. [ kaynak belirtilmeli ] Endonezya'da ayakta kalan en eski cami, en eski İslami yapı olmasa da, Demak Sultanlığı'nın kraliyet camisi olan Büyük Demak Camii'dir. Endonezya'daki en eski İslami yapı, Cirebon, Cirebon Sultanlığı'ndaki kraliyet sarayının parçalarıdır. [ kaynak belirtilmeli ] Saray kompleksi, 1454 CE'nin Saka eşdeğeri olarak okunabilen bir kronogram içerir. Erken İslam sarayları, kapılarda veya davul kulelerinde belirgin olan İslam öncesi mimarinin birçok özelliğini korur. Kasepuhan Sarayı muhtemelen İslam öncesi dönemin sonlarında başlamış ve Hinduizm'den İslam'a geçiş döneminde büyümeye devam etmiştir. Kompleks, İslam'ın Endonezya mimarisine dahil edilmesiyle kademeli değişim sürecinin aşamalarına dair ipuçları içeriyor. Saray'da İslam'a kabul edilen Hindu özelliklerinden ikisi, iki tür geçittir - bölünmüş portal (candi bentar) halka açık seyirci pavyonuna ve lento kapısına erişim sağlayan (paduraksa) ön mahkemeye götürür.
Bugün, Mekke'ye artan Müslüman hac ile Endonezya camileri, kubbe ve minare ile daha standart, uluslararası bir tarz geliştiriyor. [ kaynak belirtilmeli ]
Çince
İlk Çin camii, Xi'an'daki Tang Hanedanlığı döneminde yedinci yüzyılda kuruldu. Mevcut binaları Ming Hanedanlığı'ndan kalma Xi'an Ulu Camii, genellikle geleneksel camilerle ilişkilendirilen özelliklerin çoğunu tekrarlamaz. Bunun yerine, geleneksel Çin mimarisini takip ediyor. Batı Çin'in bazı bölgelerindeki bazı Çin camilerinin minare ve kubbeleri içerme olasılığı daha yüksekken, doğu Çin camilerinin pagoda gibi görünme olasılığı daha yüksekti. [189]
Diğer bölgelerde olduğu gibi Çin İslam mimarisi de yerel mimariyi üslubuyla yansıtmaktadır. Bazı Çin camileri tapınakları andırmaktadır. Batı Çin'de camiler, uzun, ince minareleri, kıvrımlı kemerleri ve kubbe şeklindeki çatılarıyla Arap Dünyasındaki camilere benzer. Çin Huilerinin camilerini inşa ettiği kuzeybatı Çin'de, doğu ve batı stillerinin bir kombinasyonu var. Camiler, minyatür kubbeleri ve minareleri olan kemerli geçitlerden girilen duvarlı avlulara yerleştirilmiş Budist tarzı çatılara sahiptir. [190]
Rusça
Rus-İslam mimarisi, eski zamanlarda yerleşik ve göçebe bir yaşam biçiminin etkisi altında oluşan, Altın Orda, Tatar hanlıkları ve Rus İmparatorluğu'nun egemenliği altında gelişen Tatarların mimarisinin bir özelliğidir. . Mimari, yüzyıllar boyunca modern formda oluşturulmuş ve nüfusun kültürüne, estetiğine ve dinine bağlıydı, bu nedenle Doğu, Rus, Bulgar, Altın Orda mimarisinin eşsiz bir kombinasyonunu, bir zamanlar Rusya'da hakim olan Avrupa tarzlarını bir araya getiriyor. , özellikle bu Tatar camilerine açıkça yansımıştır.
Sahelian
Batı Afrika'da Müslüman tüccarlar, Gana Krallığı'ndan bu yana Batı Sahel bölgesinde hayati bir rol oynadılar. Kumbi Saleh'de, yerel halk, şehrin büyük bir çitle çevrili kral bölümünde kubbe şeklindeki konutlarda yaşıyordu. Tüccarlar, biri Cuma namazı merkezli 12 güzel camiye (el-bakri'nin tarif ettiği gibi) sahip bir bölümde taş evlerde yaşıyordu. [191] Kralın, biri 66 fit uzunluğunda, 42 fit genişliğinde, yedi oda içeren, iki kat yüksekliğinde ve heykel ve resimlerle dolu duvarları ve odaları olan bir merdiveni olan birkaç konağa sahip olduğu söylenir. [192] Sahel mimarisi başlangıçta iki şehir olan Djenné ve Timbuktu'dan doğdu. Timbuktu'daki Kereste üzerine çamurdan inşa edilen Sankore Camii, Djenné Ulu Camii'ne benzer bir tarza sahipti.
Arapça, dünya çapında birçok ilk ve orta okulda, özellikle de Müslüman okullarda öğretilmektedir. Dünyanın dört bir yanındaki üniversitelerin yabancı dillerinin bir parçası olarak Arapça öğreten sınıfları, Orta Doğu çalışmaları ve dini bilgiler dersleri vardır. Arapça dil okulları, öğrencilerin akademik dünyanın dışında Arapça öğrenmelerine yardımcı olmak için mevcuttur. Arap dünyasında ve diğer Müslüman ülkelerde birçok Arapça dil okulu vardır. Kuran Arapça yazıldığından ve tüm İslami terimler Arapça olduğundan, milyonlarcaŞablon:Müslümanların (hem Arap hem de Arap olmayan) ihtiyaç duyduğu alıntı dili inceler. Arapça öğrenenlerin çoğu, akademik veya Arapça dil okulu derslerinin bulunmadığı yerlerde yaşayabileceğinden, yazılımlar ve kasetli kitaplar da Arapça öğreniminin önemli bir parçasıdır. Arapça dil sınıflarının radyo dizileri de bazı radyo istasyonlarından sağlanmaktadır.Şablon:Alıntı gerekli İnternetteki bir dizi web sitesi, uzaktan eğitim aracı olarak tüm seviyeler için çevrimiçi sınıflar sağlar, çoğu Modern Standart Arapça öğretir, ancak bazıları çok sayıda bölgesel çeşitler öğretir. ülkeler. ⏃]
Bahreyn'de Arapça büyük ölçüde eğitim ortamlarında kullanılmaktadır.
Tarihsel olarak, Arap dilbilimcileri Arapça'nın diğer tüm dillerden üstün olduğunu düşündüler ve Arapça Template:Citation gerekli dışında herhangi bir dil öğrenmekle neredeyse hiç ilgilenmediler. Arap dili âlimi iken etnik olarak Arap olmayan Ortaçağ dilbilimcisi Ebu Hayyan el-Gharnati'nin tek örneği ile, Arap dili alimleri, diğer tüm dilleri daha aşağı sayarak karşılaştırmalı dilbilimi çalışmak için hiçbir çaba göstermediler. ⏄]
Modern zamanlarda, Arap dünyasındaki eğitimli üst sınıflar neredeyse tam tersi bir görüş benimsediler. Yasir Suleiman 2011'de şöyle yazmıştı: "Orta Doğu ve Kuzey Afrika'nın çoğunda İngilizce veya Fransızca öğrenmek ve bilmek, gelişmişlik ve modernliğin bir rozeti haline geldi ve Arapça'da zayıflık veya yetersizlik gibi davranmak veya iddia etmek bazen bir işaret olarak sergileniyor. statü, sınıf ve sapık bir şekilde, hatta bir kod değiştirme uygulamaları melanjı yoluyla eğitim." Arap-Amerikalı profesör Franck Salamah, Arapça'yı ölü fikirleri taşıyan ölü bir dil ilan edecek kadar ileri gitti, Arap entelektüel durgunluğunun durgunluğunu suçladı ve Arapça'daki büyük yazarların dile hakimiyetleriyle değil, dile hakimiyetleriyle yargılanmalarından yakındı. onunla ifade ettikleri fikirlerin değeri. ⏆]