SPOR PSİKOLOJİSİ NEDİR?
Geçtiğimiz günlerde Gençlik ve Spor Bakanlığı psikolog ve spor uzmanı alımı duyurusuyla 50 psikolog ve 473 spor uzmanı alacağını duyurdu.
Bu ilanla birlikte binlerce psikoloğun bu pozisyona başvuracağını öngörmekteyiz. Bu doğrultuda bizler de spor psikolojisini tanıtmak konusunda uygun ortamın oluştuğunu düşünerek bu yazıyı kaleme almayı uygun gördük.
İlanı inceleyememiş veya tekrar hatırlamak isteyebilecek okuyucularımız için psikologları ilgilendiren detaylar yazının sonunda yer almaktadır.
NEDİR SPOR PSİKOLOJİSİ?
Spor psikolojisi, sporcuların optimal düzeyde performanslarını ve iyi oluşlarını sağlamak için psikolojik bilgi ve becerilerin kullanıldığı bir uzmanlık alanıdır. Bu alan spor katılımcılarının gelişimsel ve sosyal yönleri ile spor ortamları ve organizasyonlarıyla ilişkili sorunları sistematik olarak ele alır.
Spor psikolojisi, psikolojik durumların atletik performansı, egzersizi ve fiziksel aktiviteyi nasıl etkilediğini inceler. Bazı spor psikologları, performansı ve motivasyonu artırmak için profesyonel sporcular ve antrenörler ile çalışırken diğer profesyoneller, insanların refahını arttırmak için çalışmalarında egzersiz ve spordan yararlanır.
Profesyonel spor psikologları genellikle sporcuların rekabetten gelen yoğun baskıyla baş etmelerine ve odaklanma ve motivasyonla ilgili problemleri aşmalarına yardımcı olur. Ayrıca, performansı artırmak ve yaralanmalardan kurtulmak için sporcularla birlikte çalışırlar. Ancak spor psikologları sadece elit ve profesyonel sporcularla çalışmazlar. Ayrıca günlük hayatında spordan faydalanan insanların spor yapmaktan keyif almalarına ve bir egzersiz programına sadık kalmayı öğrenmelerine yardımcı olurlar.
UZMANLIK BİLGİSİ
Bir spor psikoloğunun aşağıdaki alan bilgilerine sahip olması beklenir:
- Spor psikolojisi ile ilgili sosyal, tarihsel,kültürel ve gelişimsel temel teori ve araştırma bilgisi
- Sporla ilgili konu ve tekniklerin psikolojik araştırmaları ve performans ile katılımcıların tatminine yönelik zihinsel yetenek eğitimleri bilgisi
- Sporcularla ilgili klinik ve danışmanlık konuları bilgisi
- Spor danışmanlığı ile ilgili organizasyonel ve sistematik konular bilgisi
- Spor katılımcıları ile ilgili gelişimsel ve sosyal konular bilgisi
- Spor ve egzersizin biyodavranışsal temelleri (egzersiz fizyolojisi, motor öğrenme, sporcu ilaçları vb.)
- Spor ve müsabaka ile ilgili özel antrenman ve teknik bilgiler
SPOR PSİKOLOJİSİNDE YARARLANILAN YETENEK VE PROSEDÜRLER
Spor psikolojisi sporcuların karşılaştığı problemleri ele almak için bazı strateji ve prosödürleri kullanır. Bunların başlıcaları şunlardır:
Performans geliştirme için bilişsel ve davranışsal beceri eğitimi: hedef belirleme; görüntü ve performans planlaması; konsantrasyon ve dikkat kontrol stratejileri; sporda özgüven, benlik saygısı ve yetkinlik gelişimi; bilişsel davranışçı öz denetleme teknikleri; duygu yönetimi, sportmenlik ve liderlik becerileri.
Danışmanlık ve klinik müdahaleler: atletik motivasyon; yeme bozuklukları ve kilo yönetimi; madde bağımlılığı; keder, depresyon, kayıp ve intihar; aşırı antrenman ve tükenmişlik; cinsel kimlik sorunları; saldırganlık ve şiddet; atletik yaralanma ve rehabilitasyon; kariyer geçişleri ve kimlik krizleri.
Danışma ve eğitim: spor organizasyonu danışmanlığı; genç sporcuların aileleriyle iletişim sağlama; antrenörlerin motivasyon, kişilerarası ve liderlik becerileri ve yetenekleri ile ilgili eğitimler; psikolojik zorlukların erken teşhisi ve önlenmesi ile ilgili olarak antrenörlerin ve yöneticilerin eğitimi.
Görüldüğü gibi bir spor psikoloğu destek verdiği kurum ve bireylere başarı ve iyi oluş konularında azımsanamayacak düzeyde katkı sağlar. Yazımızı bitirirken spor psikolojinin psikolojnin alt dallarından biri olduğunu ve bilgi ve beceri gerektirdiğini hatırlatmak isteriz.
Kaynakça
www.verywellmind.com/what-is-sports-psychology-2794906
hwww.apa.org/ed/graduate/specialize/sports.aspx
Gençlik Bakanlığı ve Spor Bakanlığı 08/04/2021 tarihli ve 2021/192 sayılı kararı doğrultusunda 8 bin 111 personel alımında unvan dağılımını açıklandı. Gençlik ve Spor Bakanlığı, 2000 antrenör, 600 gençlik çalışanı, 50 psikolog, 652 yurt yönetim personeli, 473 spor uzmanı olmak üzere toplam 3 bin 775 sözleşmeli personel ihdası, 4 bin 346 işçi kadrosu ihdası yapıldı.
Personel alımının ne zaman olacağına ve aranan ek niteliklerin ne olduğuna dair açıklama henüz yapılmadı.
ASGARİ NİTELİKLER
- Psikolog alımına yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyinde eğitim veren ilgili bölümlerinden mezun olanlar,
- Spor Uzmanı alımına ise en az lisans düzeyinde eğitim veren beslenme ve diyetetik, psikoloji, fizik tedavi ve rehabilitasyon veya fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümleri ile yükseköğretim kurumlarının beden eğitimi veya spor eğitimi veren bölümlerinden mezun olanlar başvuru yapabilecek.