Üniversite y?llar? bir ö?rencinin hayat?nda çok hayati bir dönemdir. Bu hayatilik bir cihetten üniversite sonras?nda belki bir ömür icra edece?i mesle?inin temelini att??? bölümünü okumas?ndan, di?er cihetten ise insan-mekân-okuma üçlüsünün ki?inin hayat felsefesinin, mefkûresinin veya ideolojisinin muhkemle?mesini sa?lamas?ndan kaynaklanmaktad?r. Di?er bir ifadeyle, üniversite seneleri, öncesinde gerek aileden, gerek çevresinden elde etti?i ortalama güzelliklerin insan-mekân-okuma üçlüsünün tesiri ile devam etmesi veya devam etmemesinin ya?and??? y?llard?r. Daha ba?ka bir deyi?le ise üniversite y?llar? ortalama güzellikler ile fakültelerine gelen nice insanlar?n mezkûr üçlünün olumsuz tesiri ile sahip olduklar? güzellikleri kaybetmek ve istikametlerini ?a??rmak durumunda kald?klar? y?llard?r.
Bu üçlüden birincisi olarak zikretti?imiz insan, ?üphesiz ki birlikte kal?nan, e?itim görülen ve vakit geçirilen ki?idir. Bu hususta “Ki?i arkada??n?n dini üzerinedir” düsturu gere?i arkada??n has?n?, samimisini ve ahlakl?s?n?, hassaten de ilim-irfan içinde olan?n? seçmek çok önemlidir. Ki?iyi okumaya, ilim meclislerine ve akademik ara?t?rmaya sevk eden bir arkada? veya arkada? grubu büyük bir velinimettir. Bu üçlünün ikincisi kal?nan mekând?r. Arkada?lar için zikretti?imiz hususiyetler mekân için de ?üphesiz geçerlidir. Ki?iye maddi ve manevi tekâmülü sa?layan, ilim-irfan meclisleri sunan, karde?li?i tesis eden bir mekân yine çok büyük bir nimettir. Dolay?s?yla maddi olarak kald???m?z mekân ve manevi olarak (ak?l-ruh-gönül olarak samimiyetinde) kald???m?z arkada?-insan hususunda çok titiz bir seçim yapmak durumunday?z.
Bu yaz?m?zda mezkûr üçlünün esasen üçüncüsü üzerinde durmak istiyoruz: Okuma. Dinimizin ilk emrinin kendisini yerine getirmemizi istedi?i, nafile ibadetlerden daha üstün mertebede addedildi?i, insan? Allah’tan (c.c) hakk?yla korkan ve Peygamber’in (s.a.s) varisi olma makam?na yükselten olarak nitelendirdi?i okuma. Yaradan Rabbinin ad?yla okuma. Bu konuda ?üphesiz ne okuyaca??m?z sorusu hayli önem arzetmektedir. Bu konuda Yusuf Kaplan hoca’n?n ifade etti?i “Pergel Metaforu” bizim için önemli bir kriter olmal?d?r. Bu metafora göre, do?ru daireler çizmek için pergele ve pergelin demir ucunun sabitesine ihtiyaç vard?r. Pergelin demir ucu sabit olursa di?er ucun aç?s? önemli de?ildir, dar veya geni? olsun düzgün daireler ortaya ç?kar. Ancak demir uç sabit de?ilse düzgün daireler çizmek imkâns?z hale gelir. Bu metaforun bir yans?mas?n? Mevlevî’lerin sema gösterisinde de görmekteyiz. Nitekim Mevlevî’lerin dakikalarca dönmelerine ra?men sabitelerini bozmamalar?n?n ve yerlerinden sapmamalar?n?n temel sebebi yine pergel metaforudur. Malumdur ki, Mevlevilerin sa? ayaklar? sabittir, sol ayaklar? ise onun etraf?nda dönmektedir. Bu yüzden onlar düzgün ve estetik bir dönü? gerçekle?tirmektedir.
Konumuz ile pergel metaforunun ilgisine gelince; zihin dünyam?z?n beslenmesinde okumalar?m?z?n dayand??? demir uç rolünü üstlenen merkezi okumalar olmal?d?r ki, zihnimiz do?ru okumalar neticesinde do?ru fikirler ve eylemler ortaya koyabilsin. ?ayet merkezi, sabitesi olan ve kendilerinden beslendi?imiz okumalar olmazsa zihni savrulmalar, itikadi sapk?nl?klar ve ameli yanl??l?klar olmas? kaç?n?lmazd?r. Zihnin okuma hususunda merkezi ucu sabitesini elde ederse pergelin di?er ucunda oldu?u gibi, aç?y? yani okuma alan?n? ne kadar çok geni?letirsek geni?letelim bu durum, olumsuzluk ortaya ç?karmayacakt?r. Dolay?s?yla okumalar?m?zda merkezden çevreye geni?leyen bilinçli ve seçici bir halka/liste olmal?d?r.
Bu halkalardan ilki esasen zihnimizin merkezi konumunu in?a etmesi gereken, demir uca benzetebilece?imiz eserlerdir. Hatta bu eserler, hayat?m?zda biri bitince di?erine ba?lanan ve ömür boyu devam ettirilen bir fonksiyon ta??mal?d?r. Üniversite y?llar?nda bu eserlerden her alanda en az?ndan bir tanesinin bitirilmesine azmedilmelidir. Bu eserler evvelemirde Kuran-? Kerim meal ve tefsiri, Hadis, Akaid, ?lmihal ve ?slam Tarihi (Peygamberler ve Siyer-i Nebi) okumalar?d?r. Bu konuda eser isimleri önermemiz ufuk aç?c? ve uygun olacakt?r: Kuran-? Kerim (Diyanet’in heyet meali, Mevdudi’nin Tefhimu’l-Kuran ve Ömer Çelik’in Kuran-? Kerim Tefsiri), Hadis (Riyazu’s-Salihin), ?lmihal (Diyanet’in 2 ciltlik ilmihali), ?slam Tarihi (Peygamberler Tarihi olarak Ahmet Lütfi Kazanc?’n?n Peygamberler Tarihi, Sezai Karakoç’un Yitik Cennet’i; Siyer olarak Muhammed Hamidullah’?n ?slam Peygamberi, Münir Muhammed Gadban’?n Nebevi Hareket Metodu; ?hsan Süreyya S?rma’n?n Müslümanlar?n Tarihi). Bu eserler üzerine in?a olunmu? zihin, üniversitelerin hangi bölümünü okursa okusun içinde oldu?u beden ile do?ru ve düzgün ameller ortaya ç?kart?r. Ancak bunlar üzerine in?a olunmam?? zihin, ?lahiyat dahi okusa yer ald??? bedenden do?ru ve düzgün ameller ortaya ç?kmaz. Bu yeryüzünde nice makine mühendisleri, gazeteciler, ö?retmenler ve bürokratlar zikretti?imiz zihin ve beden ile insanl???n hayr?na öncü çal??malar yapm??ken tersi hususiyette olan ?lahiyatç?lar da insanl???n ifsad?na çal??malar sergileyebilmi?lerdir.
Zihnin in?a ve muhkemle?mesini temin edecek bu okumalar?n hemen yan? s?ra klasik kaynaklar dedi?imiz eserler ile okuma süreci devam ettirilmelidir. Bu eserler kendi ilimlerimizi kendi kavramlar?m?zla konu?mak ve anlamak hususunda çok önemlidir. Bu ba?lamda ?bn Haldun’un Mukaddime, ?at?bi’nin Muvafakatnâme, ?ah Veliyyullah D?hlevi’nin Huccetullahi’l-Bâli?â, K?nal?zade’nin Ahlak-? Alâî, Gazzali’nin ?hyâu ‘Ulûmi’d-Dîn, Maverdi’nin Kitabu’t-Tevhid, Erzurumlu ?smail Hakk? Bey’in Marifetnâme, M. M. ?erif’in ?slam Dü?ünce Tarihi gibi eserler ilk etapta zikredeceklerimizdir.
Halkay? geni?letirken ?slamc? Gelene?in Öncüleri olarak zikredebilece?imiz isimlerin eserleri de listemizde yer almal?d?r. Said Halim Pa?a’n?n Buhranlar?m?z, Mustafa Sabri Efendi’nin Hilafetin ?lgas?, Muhammed Esed’in Yollar?n Ayr?l?? Noktas?nda ?slam, Said Nursi’nin Risaleler, Hasan el-Benna’n?n Risaleler, Mevdudi’nin Kur’an’a Göre Dört Terim, Mehmet Akif Ersoy’un Safahat, Muhammed ?kbal’in ?slam Dü?üncesinin Yeniden ?hyas?, Aliya’n?n Do?u ile Bat? Aras?nda ?slam, Ebu'l Hasan Ali En-Nedvi’nin Müslümanlar?n Gerilemesiyle Dünya Neler Kaybetti kitab? mühimdir.
Ülkemizde Müslümanlar?n fikri ve entellektüel öncülü?ünü yapm?? isimler aras?nda Nurettin Topçu’nun, Cemil Meriç’in, Necip Faz?l’?n, Sezai Karakoç’un, Nuri Pakdil’in, Cahit Zarifo?lu’nun, Rasim Özdenören’in ve ?smet Özel’in külliyatlar?n? okumak laz?md?r.
Okuma listemizde Hat?ratlara bir alan açmam?z ya?anm??l?klar?n üzerine ufkumuzun geni?lemesine imkân tan?yacakt?r. Bu hususta Ali Ulvi Kurucu’nun Hat?ralar, Ahmet Muhtar Büyükç?nar’?n Hayat?m ?bret Aynas?, Celal Hoca’n?n Hat?ralar, Mahir ?z’in Y?llar?n ?zi, Necmettin Erbakan’?n Davam, Malik Bin Nebi’nin Konu?malar, Aliya’n?n Tarihe Tan?kl???m, Hasan el-Benna’n?n Hat?ralar?m, Hayreddin Karaman’?n ?slami Hareket Öncüleri, ?lke yay?nc?l???n ç?kard??? Ça?a ?z B?rakan Önder ?ahsiyetler (Hasan el Benna, Bediüzzaman Said Nursi, Mehmet Akif Ersoy, Mevdudi, Muhammed ?kbal, Seyyid Kutup, Malcolm X, Ömer Muhtar, Aliya ?zzetbegoviç) ve Nurettin Y?ld?z’?n ??i Vaktinden Çok Olanlar, muhakkak bu listede olmal?d?r ve okunmal?d?r.
Nefsin muhasebesi, her yönüyle yenilenmemiz ve tazelenmemiz için ?u kitaplara da ba?vurmak gerekmektedir. Haris el Muhasibi’nin Farzet ki Öldün, Ruhi Özcan’?n Vahiy Kültürü, Fethi Yeken’in Müslüman Olmam Neyi Gerektirir, Abdullah Y?ld?z’?n Yusuf’un Üç Gömle?i ve Bir Tevhid Eylemi Olarak Namaz, Ali Ha?imi’nin Müslüman ?ahsiyeti, Nedvi’nin ?tikat, ?badet ve Güzel Ahlak, ?erafettin Kalay’?n ?slam Edebinden Demetler, bu konuda hemen okunmas? gereken eserlerdir.
Birkaç as?rd?r muhatap oldu?umuz, Bat? Avrupa’n?n öncülü?ünü yapt??? Bat? medeniyetini tan?mam?z da zihin pergelimizin aç?s?n? geni?letmemiz itibariyle elzemdir. Bunun için Kas?m Küçükalp–Ahmet Cevizci’nin Bat? Dü?üncesinin Felsefî Temelleri, Marshall G. S. Hodgson’?n Dünya Tarihini Yeniden Dü?ünmek ve ?slam’?n Serüveni, Gerard Delanty’nin Avrupa’n?n ?cad?, Jack Goody’nin Tarih H?rs?zl???, Leo Huberman’?n Feodal Toplumdan Yirminci Yüzy?la, Christopher Dawson’un Bat?n?n Olu?umu ve David Harvey’in Yeni Emperyalizm kitaplar? ilk etapta tetkik edilebilir.
Bütün bu kitaplar? ?ahsi veya esasen bir hocan?n riyasetinde okumak ve ard?ndan tahlil etmek veyahut yukar?da zikretti?imiz özelliklerde bir arkada? grubunu olu?turup bu listeden okumalara ivedi olarak ba?lamak gerekmektedir.
Son sözler olarak; üniversite y?llar?n?n merkezine okuma eylemini yerle?tirmek elbette çok esasl? bir ?artt?r. Ancak bu eylem di?er eylemlere kurban edilmeyecek ?ekilde sürdürülmelidir. Di?er eylemlere örnek olarak ?unlar? zikredebiliriz: Üniversite y?llar?nda ehliyet al?nmal?, araba kullan?m? ö?renilmelidir. Pasaport al?nmal?, yurt d???na gidilerek bu tecrübe elde edilmelidir. Bir spor dal?nda, bir sanat dal?nda veya bir musiki aletinde uzmanla??lmal?d?r. Din ve medeniyet dilimiz Arapça ba?ta olmak üzere bugünkü muhatap dilimiz ?ngilizce muhakkak surette ö?renilmelidir. Okudu?unuz alan?n uzmanl???n? sa?layacak bilgi birikimine sahip olunmal?, bölüm birincisi olacak ?ekilde derslere çal???lmal?d?r. Bir kulüp, topluluk veya konseyde yer almal?, vak?f, dernek veya kurumun mensubu olarak eylem/aksiyon taraf?n? ihmal etmemelidir. Ancak buralardaki eylemler ba?tan beri vurgulad???m?z üzere okuma eylemimizi güçlendirecek, destekleyecek veya organize edecek ?ekilde kurgulanmal? veya programlanmal?d?r. Üniversite y?llar?nda ku?an?lmas? gereken önemli ahlaki hassasiyetlerden birisi de k?z-erkek ili?kileri konusunda olmal?d?r. Üniversite y?llar?nda flört veya sevgililik gibi bir yönüyle zinaya yakla?t?r?c?, di?er yönüyle ilim yolunda asli vazifelerinden uzakla?t?r?c? bu eylem gündemden uzak tutulmal?d?r. “Ben Allah’tan (c.c) hayâ ederim!” hissiyat? bir an olsun elden b?rak?lmamal?d?r. Olunacaksa da gömle?i arkadan y?rt?lanlardan olunmal?d?r. Ancak üniversite sonras?nda da evlilik geciktirilmeden gerçekle?tirilmelidir.
Ve esasen, merkezde okuma eylemi olmak üzere zikretti?imiz bütün eylemler sadece ve sadece Allah r?zas? için olmal?d?r. Bütün bu eylemler insanl???n sorunlar?na e?ilmemizde bizim ku?and?klar?m?z olmal?d?r. Bütün bu eylemler insana, topluma, ?ehre, ülkeye ve insanl??a dokunmam?za vesile olmal?d?r. Ki anlam kats?n ve kazans?n. Vesselam.