Bakterilerin mikroskobik özelliklerinin incelenmesinde kullanılan yöntemlerden biri gram boyama yöntemidir. Bu boyama yöntemiyle bakterilerin şekilleri, dizilişleri, büyüklükleri ve yapısı belirlenebilir. Bu yöntem ilk olarak 1884 yılında Dr. Hans Christian Gram tarafından geliştirilmiştir.
Gram pozitif bakterilerin hücre duvarlarında peptidoglikan tabakası gram negatiflere göre daha kalın olup mor renge boyanarak hücre içine giren kristal morunu muhafaza eder, gram negatifler ise daha ince peptidoglikan tabakası nedeniyle kristal morunu muhafaza edemez ve kırmızı renge boyanır.
Peki Gram Boyama Nasıl Hazırlanır?
1- Öncelikle hazırlanan preparatlar yayılır, kurutulur ve tespit edilir.
2- Preparat üzerine kristal viyole boya çözeltisi dökülür.
3- Yaklaşık 1 dk bekletildikten sonra boya dökülür, lügol ilave edilip 1 dk bekletilir.
4- Daha sonra preparat üzerine % 95 etanol eklenir 10-15 saniye beklenir.
5- Preparat bol suyla yıkanır ve üzerine sulu fuksin denilen boya çözeltisi eklenir ve 15 saniye boyanır.
6- Preparat bol suyla yıkandıktan sonra kurutma kağıdı ile ya da havada bırakılarak kurutulur.
7- Preparat mikroskopta incelenir. Görülen mor renkler gram pozitif bakterileri, kırmızıya yakın renkler ise gram negatif bakterilerdir.
Kristal Viyole Hazırlanışı: Kristal viyole, fenol kristali, %96 etanol ve distile su ile hazırlanır. Kristal viyole ve fenol kristali havanda toz haline gelinceye kadar ezilir üzerine etanol eklenir sonra distile su ile karıştırılır. Filtre kağıdından geçirilen süzüntü oda sıcaklığında saklanır.
Lügol Solüsyonu Hazırlanışı: İyot kristal, potasyum iyodür, distile su ile hazırlanır. İyot kristali ve potasyum iyodür toz haline gelinceye kadar ezilir, distile su ilave edilir. Filtre kağıdından geçirilen süzüntü koyu renkli şişede oda sıcaklığında saklanır
Sulu Fuksin Solüsyonu Hazırlanışı: Öncelikle bazik fuksin hazırlanır. Bunun içinde bazik fuksin havanda ezilir toz haline geldikten sonra etanol ile karıştırılır. Bir gece etüvde bekletilen çözelti filtre kağıdından süzülür ve oda sıcaklığında saklanır. Sulu fuksin solüsyonunu hazırlamak için de bazik fuksin distile suyla karıştırılır filtre kağıdından süzülür ve oda sıcaklığında saklanır.