Dünyanın farklı yerlerinden çok sayıda bilim insanı bir araya geldi ve 200 ülkedeki yetişkin Vücut Kütle Endeksi (BMI) trendlerini inceledi.
The Lancet dergisinde yayınlanan çalışmada, araştırmacılar tüm dünyadaki obez bireylerin sayısının son 40 yılda 105 milyondan 641 milyona çıktığını belirledi. Bu artış, nüfus artış oranının oldukça üzerinde.
2025 küresel obezite hedefi zora girdi
Bazı Sahra altı ve Asya bölgeleri istisnaları dışında obez bireylerin sayısı, vücut ağırlığı normalin altında olan bireylerin sayısını geride bıraktı. Araştırmanın yazarları, mevcut trendin devam etmesi halinde, üzerinde anlaşılan 2025 küresel obezite hedefini yakalamanın zor olduğunu düşünüyor.
Imperial College London üniversitesinden bir grup tarafından, NCD Risk Etmeni İşbirliği isminde bir araştırma ağı oluşturuldu. Bu ağ çerçevesinde 19,2 milyon kadın ve erkeğin BMI verileri toplandı.
BMI nedir? Nasıl değerlendiriliyor?
BMI, bireyin boyu ve kilosunu kullanarak belirleniyor ve vücut yağlılığının göstergesi olarak kullanılıyor. BMI değeri vücut ağırlığını (kg olarak), boyun (metre olarak) karesine bölerek hesaplanıyor.
Yüksek BMI değerleri, kalp damar hastalığı, diyabet, kas iskelet bozuklukları ve bazı kanser türlerinin gelişim riskinin artması ile ilişkilendiriliyor.
Bununla birlikte çok düşük BMI değerlerinin de sağlık üzerinde olumsuz etkisi olduğu düşünülüyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, BMI sınıflandırmaları şu şekilde:
- 18,5’ten küçük: normalden daha zayıf
- 18,5 ile 25 arası: sağlıklı vücut ağırlığı
- 25 ve daha yüksek: fazla kilolu
- 30 ve daha yüksek: obezite
- 35 ve daha yüksek: aşırı obezite
- 40 ve daha yüksek: morbid obezite (hastalık düzeyinde obezite)
BMI’nın kas kütlesi fazla, yağ kütlesi düşük olan bireyler için yanıltıcı olabileceği unutulmamalı. Bunun nedeni, BMI hesaplamasının kas ve yağ kitlesi arasında bir ayrım yapamaması.
Kadın ve erkeklerde BMI nasıl değişti?
Araştırma sonuçlarına göre, 1974 ile 2014 yılları arasında erkeklerin ortalama BMI’sı 21,7’den 24,2’ye, kadınların ortalama BMI’sı ise 22,1’den 24,4’e çıktı. Bir başka deyişle, dünya nüfusu her 10 yılda 1,5 kilo aldı.
En çok BMI artışı İngilizce konuşan ülkelerdeki yüksek gelirli erkekler ve Latin Amerika’daki kadınlarda görülürken, en az artış güney ve orta Avrupa’daki kadınlar ve Asya Pasifik bölgesindeki yüksek gelirli erkeklerde görüldü.
En şişman ülkeler değişti
Aşırı kilo ve obezite trendleri ve dağılımlar ülkeden ülkeye değişiyor. 1970’li yıllarda, aşırı kilolu ve obez birey sayısının en yüksek olduğu ülke ABD, Rusya ve Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya gibi Avrupa ülkeleriydi. Bugün dünyada aşırı kilolu ve obez birey sayısının en yüksek olduğu ülkeler Çin, ABD, Brezilya, Rusya ve Hindistan. Hindistan, normalden zayıf kadın ve erkek sayısının da en yüksek olduğu ülke.
2000’li yıllar ve obezite farkındalığı
BMI’nın tüm dünyada artmaya devam etmesine rağmen, 2000’li yıllardan itibaren yüksek gelirli ülkelerdeki artışın yavaşladığını biliniyor. Araştırmanın yazarlarına göre bunun nedeni, obezitenin tam o yıllarda halk sağlığı sorunu haline gelmesi ve obeziteyi önlemeye yönelik somut adımların atılması.
Buna karşın müdahaleler ve politikalar BMI artışını durdurmak için yeterli olmadı. 2000 yılı sonrasındaki trendlerin devam etmesi halinde, erkeklerin %18’i, kadınların ise %21’i obez olacak ve “2025 itibariyle küresel obezite hedefini yakalama olasılığı sıfıra düşecek.”
Yetersiz beslenme ve açlık da halen büyük bir sorun
Araştırma, tehlikeli istatistikleri ortaya çıkardı ve en yüksek obezite oranının herkesin sağlık hizmetlerine rahatça erişemediği bölgelerde görüldüğünü gösterdi.
Normalden daha zayıf olma ve bu durumun hamile kadın ve çocukları üzerindeki etkisi halen büyük bir küresel sorun olsa da, bu konular genellikle obezite salgını nedeniyle arka planda kalıyor.