Araştırmacılar, bir solucan türünün gözleri veya herhangi bir görsel sisteme sahip olmasa bile mavi rengi algılayabildiğine dair kanıt buldular. Ekip, testlerde zararlı bakterilerin renginin solucanların onlardan kaçıp kaçmayacağını etkilediğini de buldu.
Bir solucan türü olan C. elegans yaşadığı toprakta bakteri toplar. En favorilerinden biri olduğu düşünülen parlak mavi ve zehirli bir mikrop olan Pseudomonas aeruginosa’dır. P. Aeruginosanın renginin solucanları kaçınma davranışına karşı doğrudan bir rol oynadığı görülmemişti.
Renk Algılama Yeteneği
Ancak yeni çalışmada Yale araştırmacıları, mavi rengin solucanların davranışını etkilediğini keşfetti. Bu keşif akıllara başka bir renk algılama yöntemini bir araya getirdikleri düşüncesini getiriyor.
Çeşitli C. elegans suşları ve P. aeruiginosa kültürleri üzerinde yapılan bir dizi deney sonucunda garip bulgular edildi. Ekip, bakterinin mavi toksinini zararsız bir mavi boya için değiştirmeyi denerken, başka bir toksinin renksiz bir versiyonunu verdiler. Solucanlar, normal böceklere yaptıkları gibi kaçmadılar!
Işığın Rengi Solucanların Davranışını Etkiliyor!
Diğer deneylerde, C. elegans’ın sıklıkla yediği bir bakteri olan renksiz E. coli üzerine farklı renkte bir ışığı parlattı. Solucanların bazı türleri, belirli bir aydınlatma altında zararsız yiyeceklerden kaçarken, diğerlerinin belirli bir bakteriden uzaklaşmaya karar vermek için hem belirli bir renge hem de kimyasal bir sinyale ihtiyacı olduğu görüldü. Her iki durumda da ekip, ışığın renginin solucanların davranışını en azından kısmen etkilediğini söylüyor.
Ekip, daha da ileri giderek, özellikle rengi algılama yeteneği ile ilişkili iki geni tanımlayabildi. Diğer hayvanlarda, bu genler hücresel stres yanıt yollarıyla ilişkilidir ve UV ışığı ile aktive edilirdi.
Araştırmacılar tam olarak nasıl çalıştığından emin olmasalar da yaptıkları deneyler sonucunda solucanların etraflarındaki çevreyi algılama özelliklerini bir araç olarak renkleri de algılamak için bir şekilde kullandıklarını düşünüyorlar.
Çalışmanın yazarlarından Michael Nitabach, “Solucanın yaptığı şey çok akıllıca bir şey. Aynı anda birden fazla duyuyu kullanarak dış gerçekliğin daha doğru bir resmini oluşturmaya çalışıyorlar.” Diyor.
Solucanların bu başarısını daha iyi anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacağı aşikar ancak bu, omurgasızların tahmin ettiğimiz özelliklerinden daha yaratıcı olabileceklerinin kanıtı olmuş durumda.
Kaynak
Irving, M., 2021. Yale study suggests worms can “see” color even without eyes. [online] New Atlas. Available at: https://newatlas.com/biology/worms-see-color-without-eyes/ [Accessed 8 March 2021].
Hathaway, B., 2021. No eyes? No problem. Worms still avoid the blues. [online] YaleNews. Available at: https://news.yale.edu/2021/03/05/no-eyes-no-problem-worms-still-avoid-blues [Accessed 5 March 2021].