Giriş
Resimlerin genelde tek bir konusu var: İnsanlar. Onun yanında çeşitli tezyinat, işaret ve simgelere de rastlanmaktadır. Buzul çağında batı Avrupa`da mağara resimlerinin ana konusu olan hayvan şekilleri Beşparmak kaya resimlerinde oldukça ender bulunmaktadır. Buzul çağı sonrası kaya resim sanatında av, çiftçilik veya insanların yerleşmiş hayatlarına yönelik çeşitli sahneler gibi sık rastlanan motifler de Beşparmak`ta henüz bulunmamıştır.
İnsan resimlerinin ilgi odağında birey değil, toplumun bir üyesi olan insan duruyor. Kimi resimlerde kırktan fazla figür belirmektedir. Bu arada kadın figürleri çoğunluktadır. Tek figürlü resimler ise seyrektir.
İnsan figürünün çizimi için belirli bir şema kotası vardı: Erkek daima ön cepheden ve bir kaç istisna dışında cinsel organları olmadan (1), kadın ise aşırı iri ve çoğu kez bezemelerle süslü kalçasıyla profilden görülür (2). Kilim desenini andıran motiflerden dolayı bu bezemelerin etek veya önlük gibi bir elbise parçası anlamına geldiği tahmin ediliyor. İlginç olan bazı kadın figürlerinin anlaşılan erkek cinsel organına sahip olmalarıdır. Bunun henüz tatmin edici bir açıklaması bulunamamıştır.
Grup resimleri çoğunlukla her iki cinsiyetten oluşuyor (3.5). Ama bunun yanında sadece erkeklerden ve sadece kadınlardan oluşan gruplar da mevcut (4). Bir kadın bir erkekten oluşan çift resimleri ise çoğunlukta (3). Bu çift resimlerinden kaya resimlerinin ana unsuru iki cins arasındaki ilişki ve aile olduğu düşünülüyor. Resimlerin bazılarında düğün sahnesi görünüyor olabilir. Büyüklerin yanında çocuk olma ihtimali olan küçük şahısların da bulunması aileye yönelik bir işarettir (4.5). Ancak bu „aile sahneleri“ yaşanan belirli olayların gerçekçi bir tablosu olarak değil, resim dili anlamında o zamanki bazı değerlerin şifresi olarak algılanmalıdır. Kadın ve erkekten oluşan çift diğer anlamıyla verimlilik simgesi olarak da anlaşılabilir.
1) Erkek resimleri.
1
2
3
4
5