İnsan ve gıda etkileşimi 300 bin öncesine dayanırken gıda güvenliği neredeyse yeni bir kavramdır. ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, 1960’larda geliştirilmeye başlanmış HACCP kavramından temellerini alan ve 2000 yıllarının başında olgunlaşmış uluslararası bir standarttır. Güvensiz gıdaların sonuçları ciddi olabilir ve ISO’nun Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standartları, kuruluşların gıda güvenliği tehlikelerini tanımlamasına ve kontrol etmesine yardımcı olur.
HACCP Nedir? Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları’nın kısaltması olan HACCP, 1960’lı yıllarda bir grup bilim insanı tarafından (NASA astronotları için kusursuz gıda ürünleri üretmek amacıyla) geliştirilmiş bir terimdir. Ancak ilk HACCP standardı, Amerikan Gıda Mikrobiyolojik Kriterleri Danışma Komitesi (NACMCF) tarafından 80’li yılların sonunda netleştirilir. 1992’deki ilk revizyonun ardından Codex Alimentarius Commission tarafından yayınlanan HACCP, ilk uluslararası gıda güvenliği standardı kabul edilir. O tarihten günümüze değin HACCP, gıda endüstrisi ve düzenleyici otoritelerin en önemli kriteridir.
ISO 22000 Standardı Nedir, Amaç ve İşlevleri Nelerdir?
2000’li yılların başında, dünyadaki özel ve ulusal kuruluşlar tarafından geliştirilen farklı denetim kriterleri, üretici ve tedarikçilerin küresel pazardaki tüm gereklilikleri yerine getirmelerini neredeyse imkânsız hale getirdi. 2001 yılında, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi için denetlenebilir bir standart üzerinde çalışmalara başladı. ISO 22000 olarak bilinen bu uluslararası Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi (FSMS) standardı, 1 Eylül 2005’te yayınlandı. ISO 22000; HACCP ilkelerini, Codex Alimentarius Commission tarafından açıklanan uygulama adımlarını ve ISO 9001 standardının unsurlarını birleştiren uluslararası bir çerçevedir.
ISO 22000 Standardı, tüm dünyada çok önemli hale gelen gıda güvenliği düzenlemelerine uymak için şirketlerin karşılaması gereken Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi gereksinimlerini tanımlamayı amaçlar. Gıda güvenliğinde gıda zinciri yaklaşımını benimseyen ISO 22000, yalnızca gıda üreticileri için değil, gıda tedarik zincirine katılan tüm şirketler için geçerli olan bir dizi gıda güvenliği yönetimi gereksinimlerini belirler.
ISO 22000 ve HACCP Arasındaki Farklar Nelerdir?
HACCP’nin bir Gıda Güvenliği Sistemi ve ISO 22000’in bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı olması temel ayrımının yanı sıra, bu ikisi arasında bazı farklılıklar vardır:
- ISO 22000, kurum veya kuruluşlar için bir gıda güvenliği yönetim sisteminin geliştirilmesine izin verir ve bu, harici uzmanlar tarafından sistemde mevcut tüm faaliyetlerin uygulanabilirliğinin denetlenmesini içerir.
- ISO 22000, gıda zinciri sektöründeki en iyi gıda üretimi uygulamalarını ve Codex Alimentarius tarafından yayınlanan genel hijyen kurallarını ifade eder.
- HACCP’de belirtilmemiş olan alerjen kontrolü, ISO 22000’de zorunlu bir önkoşuldur.
- ISO 22000’e göre, iç iletişimin yanı sıra, dış iletişimde de Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin kurulması, uygulanması ve güncellenmesi bir şarttır.
- ISO 22000, tespit edilen her bir gıda güvenliği tehlikesini değerlendirmek için denetimdeki şirketlerden risk analizi hazırlama şartı arar.
- ISO 22000, izleme sistemi ve düzeltici eylemlerin planlanmasını talep eder, aynı zamanda HACCP ilkelerinin izlenmesinin sonucuna göre analiz ve iyileştirme talep eder.
- ISO 22000, hammadde ve nihai ürünler için spesifikasyonların, formülasyonun ve orijinin incelenmesini ve tanımlanmasını ister.
- ISO 22000’de, ‘potansiyel olarak güvensiz ürün’ ve ürün geri toplama etkinlikleri için ‘geri çekilme’ gibi yeni terimler geliştirilmiştir.
- ISO 22000, Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin sürekli iyileştirilmesini ve güncellenmesini gerektirir.
ISO 22000 Standardı Sertifikası Sizin için Neden Önemlidir?
ISO 22000 Standardı, üreticiden tüketiciye kadar gıda tedarik zincirinin tüm parçalarını birleştiren ve gıda tehlikelerini azaltmanıza, riskleri önlemenize yardımcı olan bir çerçeveyi ana hatlarıyla belirtir. Gıda sektöründe yer alan bir şirket sahibi iseniz, bir ISO 22000 sertifikası alarak, gıda güvenliği konusundaki taahhüdünüzü ve ilgili gıda güvenliği düzenlemelerine bağlı kaldığınızı kanıtlayabilirsiniz.
ISO 22000 sertifikası, müşterilerinize ve paydaşlarınıza gıda güvenliğine olan bağlılığınızı gösterir. Dahası, riskleri azaltmak, hesap verebilirliği ve şeffaflığı artırmak için gereken tüm politikaları öğreneceğiniz ISO 22000 sertifika süreci sonunda, dünya çapında kabul gören bir sertifika sahibi olabilirsiniz. Bu da markanızın küresel itibarını artırarak iş hacminizde potansiyel artışlara yol açarak rekabetçi bir avantaj yaratacaktır.
ISO 22000 Sertifikası Nasıl Alınır?
Standart, öncelikle Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi için ön hazırlık işlemlerini gerektirir. Kuruluşunuzun standardın gerekliliklerine uygunluğu için ISO 22000’in prensipleri, ” Risk Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları” (HACCP) prensiplerine dayanır. 7 önemli kural vardır:
- Ürünleri etkileyen tehlikeli faktörlerin tanımı
- Kritik noktaların tanımı: potansiyel tehlikeleri önlemek veya en aza indirmek için kontrol edilmesi gereken potansiyel tehlikelerin kaynağı
- Bazı göstergelerin parametrelerini kabul edilemez olarak belirlemek için kontrol noktalarında sınırlama
- Belirli kritik noktalarda izleme
- Kontrol noktalarındaki göstergelerin öngörülen sınırı aştığı durumlar için düzeltici faaliyetlerin geliştirilmesi ve uygulanması
- Sistemin işleyişini doğrulamak için doğru prosedürleri oluşturmak
- Sistemin etkinliğinin onaylanması için uygulanan tüm prosedürlerinin belgelendirilmesi
HACCP ilkelerinin uygulanması ISO 22000 sertifikası almak için yeterli değildir. Şirketinizi belgelendirmeyi planlıyorsanız, gıda güvenliği yönetim sisteminiz, ISO 22000 standardının tüm gereklerine uyarlanmalı ve geliştirilmelidir. Kuruluşlar ISO 22000’e göre kendi kendini değerlendirme-iç denetim veya uygunluk beyanı yapabilir veya bir üçüncü taraf onay organı-dış denetçi aracılığıyla da sertifika alabilir. İç denetim, ISO 2000 başvuru ve dış denetim aşamaları nihayetinde kuruluşunuz ISO 22000 Sertifikası almaya hak kazanabilir.
ISO 22000 Standardı Eğitimi Gerekli midir?
Tüketiciler tarafından güvenli gıda ürünlerine olan talebin artması ve gıda üreticisi ya da gıda işlemcilerinin ISO 22000 sertifikalı olması, her organizasyon için bir zorunluluk haline geliyor. Bununla birlikte tüm dünyada gıda endüstrisi, gıda güvenliğine ilişkin birçok riskle karşı karşıyadır. HACCP ve ISO 22000 uygulamasının önündeki ana engelleri belirlemek için yapılan birçok araştırma, HACCP ve diğer gıda güvenliği yönetim sistemleri süreçlerinin anlaşılmamasının, etkili ve sürdürülebilir bir uygulamanın önündeki en büyük engellerden biri olduğunu gösteriyor. Bu sonuç, ISO 22000 Standardı Eğitimi için en önemli gerekliliktir.
- Bir Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin süreçleri hakkında kapsamlı bir bilgi edinmek isteyen profesyoneller
- Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’nin uygulanmasında bir kuruluş hazırlamak ve desteklemek isteyen proje danışmanları
- Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kurmak ve denetlemek isteyen denetçiler
- Sertifika denetimleri ve ISO 22000 standardının uygulanmasına katılan personel
ISO 22000 eğitimi ile Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi için donanımlı hale gelebilirler.
Kılavuz Danışmanlık olarak profesyonellerin ve kuruluşların uluslararası standartlara karşı eğitim, değerlendirme ve sertifikalandırma hizmeti sağlayarak taahhüt ve yetkinlik göstermelerine yardımcı olabiliriz. Gıda güvenliği denetçilerini eğitmek ve belgelendirmek için nitelikli uzmanlarımız, ISO 22000 sertifikasyonunun mümkün olduğunca kısa sürede sorunsuz tamamlanmasını sağlayacaktır. Sürecin her adımını uygulamak için gerekli profesyonel yardımı alacağınızdan emin olabilirsiniz.