Önümüzdeki yıllarda, Elon Musk’un özel uzay firması SpaceX, küresel, uzay tabanlı internet sağlama çabasının bir parçası olarak binlerce küçük uydu fırlatacak. Ancak her lansmanda astronomlar, Starlink adı verilen bu uydu takımının teleskoplarının gece gökyüzünü inceleme yeteneklerine müdahale edeceğinden gittikçe daha fazla endişe duymaya devam ediyorlar.
Ve şimdi NASA’nın eğitim ofisi, teknolojinin gece gökyüzümüzü nasıl değiştireceğini incelemek için uzun vadeli bir çalışmanın parçası olarak halkın bu konuda yardımını isteyerek onlardan uydu çizgilerini belgelemelerini isteyen bir proje başlattı. Modern cep telefonu ve tripodu olan herkes Satellite Streak Watcher projesine katkıda bulunabilir.
NASA Uzay Bilimleri Eğitim Konsorsiyumu için Vatandaş Bilim Direktörü gökbilimci Sten Odenwald, “İnsanlar bu Starlink uydu çizgilerini fotoğraflayacaklar ve zaman içinde bunların büyük bir arşivini toplayacağız” diyor. “Bu çalışmayla alçak Dünya yörüngesindeki uydular tarafından gece gökyüzümüzün bozulması belgelenecek.”
Uydu İnternet Takımyıldızı
İnternet bağlantısını Dünya’ya yaymak için uyduların çoğu alçak bir yörüngede olacaklar. Küresel bütünlüğü sağlamak için bu çalışmada da binlerce kişi olmalı. SpaceX tamamlandığında, şirketin yörüngede 40.000 kadar yeni uzay aracı olabilir. 2020’ye kadar her hafta 60 uydu fırlatma planlarını zaten açıkladılar. Karşılaştırma için şu anda yörüngede zaten toplam 2.000’den fazla uydu var. SpaceX, uydu internetine hâkim olma vizyonuna sahip tek şirket değil. Amazon dahil bir kaç rakip daha kendi uydu takımyıldızlarını kurmayı planlıyor.
SpaceX, uydularının yansıtmasını azaltmak için yansıtıcı malzemeler üzerinde denemeler yapmaya başladı. Bununla birlikte, mühendislik açısından, uyduların serin kalması için bu yansıtıcı malzemelere ihtiyacı bulunuyor.
“Sorun son zamanlarda daha da kötüleşti çünkü uydular alçak Dünya yörüngesinde” diyor Odenwald. “Daha parlaklar, çünkü daha alçaklar. Ve çok fazla oldukları için, bu (gökbilimcilerin) fotoğraf makinalarıyla yapacakları hassas çekimlerinin bir saat boyunca parlak çizgiler çekmesi anlamına geliyor. ”
Esas endişe de bu rakamların çokluğu. Gökbilimciler ışık kirliliğinden kaçınmak için teleskoplarını gittikçe daha uzak yerlere götürdüler. Ancak, parlak uyduların fotoğraflara çekeceği çizgileri engelleme veya bozmasını önlemek için yapabilecekleri hiçbir şey yok.
Cep Telefonu Astronomisi
Odenwald, Satellite Streak Watcher projesinin başlamasını ve dünyanın dört bir yanındaki bilim adamlarından cep telefonlarıyla bu uyduların fotoğraflarını çekmelerini istediğini söyledi.
Katılmak için çok basit bir tripoda ve nispeten yeni bir akıllı telefona ihtiyacınız olacak. Deneyimli gökbilimci, son yıllarda telefonlarla çekilip gönderilen gece gökyüzü fotoğraflarının kalitesine hayran kaldığını söylüyor. Birçok telefon artık Samanyolu’nu yakalayacak kadar hassas ve hatta bir teleskoba bir telefon tutarak yapılmış Uluslararası Uzay İstasyonu’nun ayrıntılı görüntülerini bile görmüş.
“Yeni bir telefonunuz varsa, muhtemelen bunun için yeterlidir ve bazılarının gece çekimi modları bulunuyor, ki bu da çok harika bir özellik” diye ekliyor. 2016 yılına kadar uzanan eski telefonlar bile bu uyduları yaklaşık dört saniye içinde fotoğraflayabiliyor.
Ancak fotoğraf çekmek için dışarı çıkmadan önce telefonunuzun uzun pozlama veya gece ayarında ustalaşmanız gerekiyor. Eski iPhone’larda Live görüntü yakalayabilir ve pozlamayı 10 saniyeye kadar ayarlayabilirsiniz. Bunlar, uzun pozlamaları yakalamak için deklanşörü açık bırakan geleneksel DSLR fotoğraf makinelerinden farklı çalışır, ancak sonuç çok benzer.
Ayrıca uyduların ne zaman tepeden geçtiğini de öğrenmeniz gerekir. Bunun için Heavens-Above.com adresine gidebilir ve konumunuzu girebilirsiniz. Web sitesi size uyduların isimlerini ve bölgenizden geçtikleri zamanların bir listesini verecektir. Tripodunuzu önceden ayarlayın ve fotoğrafını çekmek istediğiniz bölgeye yönlendirin, ardından uydunun görünmesini bekleyin. Fotoğraflarınızı yüklemek için Satellite Streak Watcher proje web sitesine gidin, pozunuzu ve arka plandaki takımyıldızını ekleyin.
DSLR’li astrofotografların bile katkısı olabilir. Gece uzayın geniş bir alanını yakalamak için yeterince geniş bir lens kullanmalılar, ancak bu alanı bozacak kadar geniş bir lens olmamalıdır. Yaklaşık 50 mm’lik bir lens mükemmel iş görür.
Tüm Gökyüzü Araştırması
Odenwald, şu anda açık bir şekilde tanımlanmış bilimsel bir nihai hedef olmadığını söylüyor. Aksine, bu çizgileri beş yıllık bir süre için belgelemeyi umuyor, böylece bir gün gökbilimciler fotoğraflara bakıp ve uydu çizgilerinin zaman içinde nasıl değiştiğini inceleyebilirler.
Astronomi tarihi boyunca, geleneksel olarak çok daha büyük teleskoplarla yapılan tüm geniş gökyüzü araştırmalarının çok önemli olduğunu defalarca kanıtlandı. Ve aslında çok yararlı olduğu sonradan kanıtlanan bu yöntemler, başlangıçta onları toplayan gökbilimciler tarafından her zaman öngörülmüyordu.
Odenwald, “Kısa bir süre sonra bu uydulardan 5.000 ila 10.000 kadarı alçak Dünya yörüngesinde dolaşabilir” diyor. Bu fotoğraflar hiç bir şey olmasa bile, “gökyüzünün eski ve yeni halini karşılaştırarak şu an ortamın ne kadar can sıkıcı olduğunu göstermek için kullanılabilir” dedi.