İshal, dışkının cıvık ve sulu olmasıdır. Sıklıkla görülebilen bir durumdur ve genellikle tehlikeli değildir. Tehlikeli olduğu noktalar, aşırı ve günlerce süren su kaybına neden olan ishaller ve çocuk ve bebeklerde yaşanan ishallerdir. Bunlar takip edilmeli ve vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Birçok insan yılda birkaç defa ishal olabilir. Normalde 2-3 gün sürer ve genellikle reçetesiz ilaçlarla veya evde yapılan bazı yöntemlerle kendiliğinden geçer.
İshal belirtileri;
- Karında şişlik
- Karında kramplar
- Cıvık veya aşırı sulu dışkı
- Bağırsaklarınızda aşırı hareketlilik ve meydana gelen sesler
- Mide bulantısı ve kusma
- Dışkıda kan veya mukus
- Kilo kaybı
- Ateş
Ne zaman doktora gitmeli?
- Dışkıda kan veya mukus, kilo kaybı ve ateş varsa doktora başvurmanız gerekmektedir.
- Ayrıca günde 2 defadan fazla sulu dışkınız varsa ve su tüketemiyorsanız da doktora başvurmanız gerekmektedir.
- Karın ağrıları ve kramplar devam ediyorsa
- Eğer yabancı bir ülkeden döndü iseniz ve ishal problemi yaşıyorsanız.
- Kalp hızında artış
- Baş ağrısı
- Cilt kuruluğu
- Sinirlilik
- Bilinç kaybı
İshal nedenleri;
- Alkol bağımlılığı
- Bazı gıda alerjileri
- Şeker hastalığı
- Bağırsak hastalıkları ( Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi )
- Sindirim sistemini bozan yiyecekler yemek
- Bakteri enfeksiyonu (çoğu gıda zehirlenmesinin nedeni) veya diğer organizmalar
- Müshil suistimal
- İlaçlar
- Aşırı aktif tiroid (hipertiroidizm)
- Radyasyon tedavisi
- Bazı kanser türleri
- Sindirim sisteminizde cerrahi bir müdahale yaşanmış olması
- “Besin emilimi” olarak da adlandırılan bazı besin maddelerini emmede sorun
İshal yapan yiyecekler;
Alkol
Alkol içmek bazı insanlarda ishale neden olabilir. Bu, arada sırada veya uzun süreli kullanımda da olabilir.
Yağlı gıdalar
Bu yiyecekler ishali kötüleştirebilir, bu nedenle yüksek yağ içeren et gibi yağlı yiyeceklerden kaçınmak gerekir.
Lif bakımından zengin yiyecekler
Lif gibi bazı yiyecek ve meyvelerde de bulunan kepekli gıdaların sindirimi zorlaşabileceğinden ishale neden olabilir. Lifli tüm gıdaları tüketmekten vazgeçmeyin ancak pirinç, erişte ve beyaz ekmek gibi lif bakımından düşük gıdalar tercih edebilirsiniz.
Aşırı meyve veya sebzeler
Bazı kişilerde, kuru erik, incir, hurma ve kuru üzüm gibi çok miktarda meyvenin tüketilmesi ishali tetikleyebilir.
Süt ve süt ürünleri
Süt, peynir, krema ve diğer süt ürünlerinin, bazılarında, özellikle laktoz intoleransı olanlarda ishale neden olduğu bilinmektedir. Laktoz intoleransı varsa, LACTAID ürünlerini veya süt ürünü olmayan alternatifleri göz önünde bulundurun.
Kahve ve Çay
Kafein birçok hasta için ishali tetikleyici olarak tanımlanmıştır. Ne kadar kafein içtiğinizi kontrol altında tutun.
Tatlandırıcılar
Bazı içeceklerde ve tatlılarda bulabileceğiniz sorbitol, ksilitol, manitol ve fruktoz gibi bazı tatlandırıcılar, ishale neden olmakla ilişkilendirilmiştir. Ambalajdaki bu bileşenlere dikkat edin.
Baharatlı yiyecekler
Varsa mide bulantısına neden olabileceğinden bu tip baharatlardan kaçının.
Diğer yiyecekler
Soğan, sarımsak, işlenmiş ve paketli gıdalar, çiğ sebzeler, lahana, brokoli, karnabahar, turunçgiller, sardalye ve yağlı kırmızı et tüketilmemelidir.
İshal olduğunuzda yenilmesi gereken yiyecekler;
- Yulaf ezmesi, buğday kreması veya pirinç lapası gibi sıcak tahıllar
- Muz
- Elma püresi
- Pilavlık beyaz pirinç
- Ekmek veya tost
- Haşlanmış patates
- Kraker