Lipoprotein a -Lp(a), özellikle koroner kalp hastalığı veya serebrovasküler hastalık riskinin değerlendirilmesi sırasında lipit profili parametrelerine ek bir parametre olarak kullanılır.
Özellikle hastalık belirtilerinin nispeten erken yaşlarda ortaya çıkmasına, ailede koroner kalp hastalığı riskinin fazla olmasına rağmen, geleneksel risk faktörlerinin durumu açıklamaya yetecek özellikler taşımaması durumunda bu risk faktörünün de değerlendirilmesi yararlı bulunabilir.
Ayrıca, Framingham risk skorlaması yapılırken, orta derecede risk taşıdığı belirlenen kişilerde tedavi kararının verilmesine etki edebilecek ilave bir parametre olarak da kullanılabilir.
Lp(a), LDLnin apo(a) ile kompleks oluşturarak meydana getirdiği modifiye formudur.
Plazminojen ile yarışmaya girip, fibrinolitik aktiviteyi yavaşlattığı ve böylece tromboza eğilim yarattığı düşünülmektedir.
PAI-1 salgısını uyarmasının da trombogenezde etkili olabileceği tahmin edilmektedir. LDL komponentinin ise ateroskleroz sürecini hızlandırıcı bir etki meydana getirdiği kabul edilmektedir.
Pek çok klinik ve epidemiyolojik çalışma, Lp(a)’nın koroner kalp hastalığı ve inme için bağımsız bir risk faktörü olduğunu göstermektedir.
Diyetle ve egzersizle anlamlı ölçüde düşürülmesinin sağlanamadığı bildirilmektedir. Mevcut kolesterol düşürücü ilaçların da Lp(a) konsantrasyonunu düşürücü bir etkisi yoktur.
Özellikle, prematüre kardiyovasküler hastalığı gelişenlere, familyal hiperkolesterolemisi olanlara, ailevi prematüre kardiyovasküler hastalığı olanlara veya statin tedavisine rağmen kardiyovasküler hastalığı tekrarlayanlara, ileri incelemeler sırasında Lp(a) kontrolünün de yapılması önerilir.
Değerlendirme:
Lp(a) konsantrasyonu yüksekliğinin koroner kalp hastalığı riskini artırıcı bağımsız bir risk faktörü olduğu konusunda yeterince klinik ve bilimsel veri mevcuttur.
Lp(a) yüksekliği, genetik kökenli yüksekliklere göre daha seyrek olmakla birlikte, familyal hiperkolesterolemi, hipotiroidizm, diabet, kronik renal yetmezlik ve nefrotik sendrom gibi hastalıkların sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Böyle durumlarda altta yatan sebebin tedavisi, Lp(a) konsantrasyonunun düşmesine de katkıda bulunacaktır.
Lp(a) düşüklüğünün sebep olduğu bilinen herhangi bir sağlık sorunu yoktur.
Lp(a) konsantrasyonu çok düşük ve hatta okunamayacak derecede düşük olan kişilerin, yaşamlarını tamamen sağlıklı bir şekilde sürdürdükleri görülmektedir.
Lp(a) akut faz proteini gibi davrandığından, aktif iltihabi olayların bulunduğu dönemde ölçülmemelidir.
Miyokard enfarktüsü ve inme gibi olayların üzerinden bir ay kadar süre geçmeden de değerlendirme yapılması gerekir.
Numune:
Serum.
Numunenin 10 saatlik sabah açlığı sonrasında alınması gereklidir
Referans Aralığı:
0 – 30 mg/dL.
Bunları da Merak Edebilirsiniz;