Dilsiz Düğün
Çamil Siyariç
Bayriçliler, o yaz, Bihor dağı
eteklerindeki otları biçtiler. Bu işe, erkekler de, kızlar da katıldılar.
Çayırlarda kavak ve söğütler
alabildiğine boy çekmişti. Onlar buraya ellerinde tepsiler, heybelerinde
sahan ve vağanlarla gelmişlerdi. Burada bütün bir yaz kalacaklarmış gibi bol
bol yiyeyek içecek getirmişlerdi.
İşe başlayacakları sırada,
üstlerinden ağırlık veren bütün eşyalarını çıkardılar, uzun gömlekleriyle
kaldılar. Tam bir hafta durmadan çalıştılar. Biçtikleri otları yığın
yaptılar.
Bu bir hafta içinde kızlar ve
erkekler birbirlerini daha iyi tanımış oldular. Artık birbiri hakkında çok
şeyler biliyorlardı. Erkekler kızlara sokulmaya başladılar. Oysa kızlar
çekingen davranıyorlar, yüzlerini pek göstermiyorlardı. Kızlar çoğunlukla,
Bayriçli Murat'ın oğlu Elmas hakkında konuşuyorlardı. Çocuğun dilsiz
olduğunu bildikleri halde, sır tutuyorlardı bunu. Elmas'ın kızkardeşleri,
kendi kardeşleri hakkında çok iyi şeyler söylüyor, onu övüyorlardı. Büyük
kızkardeşi Hana, ona bir kız beğenmişti. Kızın adı Esmaydı. Düzlük bir
köydendi. Yüzü pancar gibi kırmızı, turp gibi sağlamdı. Çok güzel gülüşü
vardı, kim görse beğenirdi. Gömleği topuklarına vuruyordu. Elleri güneşten
yanmıştı. Gömleğinden vücudunun çizgileri belli oluyordu. Tam gelinlik
çağındaydı.
Kalabalık kızlar arasında en çok
gülen oydu. Çok geçmeden değişti. Otları biçerken düşünüyor, yere bakıyordu
hep. Şöyle düşünüyordu: Onu yakından görmeliyim, konuşmalıyım, tanışmalıyım
onunla. Hana buna razı oldu.
Bir yer seçtiler. Günün birinde
karşılaştılar. Kurumuş bir çaydı burası, biri bu yanda, öteki de öte yanda
duruyor, birbirlerine bakıyorlardı. Böyle durup bakmaktan ikisi de çok
utanıyordu. Bir araya gelip kucaklaşmak, seni çok beğendim, deme, geçiyordu
gönüllerinden.
Elmas dönünce, kızkardeşi: «Bir
şey fısıldamış olmayasın?» diye sordu. «Hiiiiç biiir şeey» dedi Elmas, el
hareketleriyle dokunmadığını, öpmediğini de belirtti. Sonra, tekrar
dilsizlere mahsus hareketlerle, kızı çok beğendiğini, onunla evlenmeye razı
olduğunu anlatmaya çalıştı.
Çok geçmeden Hana kıza uğradı,
Elmas'ı beğenip beğenmediği sordu.
Kız şimdi de ot biçerken yere
bakıyordu. Utanarak, kardeşinde hiçbir kusur bulmadığım, kader böyle
istiyorsa, onunla evlenmeye razı olduğunu, söyledi.
Bir geline lâyık her şeyi
yapacağız, dedi Hana. Gerekirse seni altına garkedeceğiz, altın gibi
ışıyacaksın,
ama bütün bunlar sana gerekmez,
Elmas kendisi altındır, onunla parıldayacaksın.
Kız da, altından çok mutluluk
dilediğini söyledi.
Anlaştılar. Bu işi hemen
bitirecekler, çünkü, demir sıcak iken dövülür. «Sen onu beğeniyorsun, o da
seni beğenmiş, her şey tamam», dedi Hana. Hana düğünle ilgili hazırlıkları
anlattı, kız razı oldu: Geceleyin düğün alayı onu almaya gelecek, gündüzün
düğün yapılacak, sırma elbiseler dikilecek düğünde rugan ayakkabıları
giyecek.
O gece bir gün gibi geldi.
Düğünü de beraberinde getirdi.
Şimdi onları ayıran o kurumuş
çay yoktu aralarında. Birbirine çok yakındılar, birbirini tanıyacak, tek
vücut olacaklar.
İlk gece onları bekleyen o
sırdan hem utanıyor hem de sevinç duyuyorlardı. Bir şey muhakkak olacaktı,
bundan kaçınılamaz, onlar bunu düşündükçe çocuklaşıyorlardı. Şimdiye kadar
hayal ettikleri şeyi yakalamak için ellerini uzatıyorlardı. Birdenbire
elleri kenetlendi, onlar artık karı kocaydılar.
Sofrayı kurdular, yediler, sonra
da yatacakları yatağı döşediler.
Henüz birbirlerine tek bir söz
söylemedikleri için, kalpleri hafifçe atıyordu, ilk görüştükleri zamanki
gibi susuyorlardı.
Çok az yediler, yerken sofraya
bakıyorlardı. Şimdi bundan daha kolay hiçbir şey yoktu. Büyük bir sessizlik
içinde nefes almalarını, kaşığın sahana vuruşlarını duyuyorlardı.
Gelin düşünüyordu: Bu gece
ikimizden birinin konuşması adetse, ilkin o konuşmalıdır, çünkü o erkektir,
üstelik kendi evindedir, kocadır. Ama bu gece, konuşmaktan çok o dehşetli
anı yaşamaktır en önemlisi. Aman şu yemek bir bitsin de, yatağa girelim...
Gelinin şimdi yapacağı tek iş,
kocasına yiyecek buyurmaktı. Kocası da aynı şeyi yapıyor, evde hazırlanmış
çörekleri, tatlıları, tek bir söz söylemeden ona uzatıyordu. Kendilerini
artık birbirlerine yakın buluyor, gelin tatlı tatlı, adam da acı acı
gülüyordu. Erkek ikide bir kavak yaprakları gibi titriyor, ecel teri
dökerek: Hayatım, bir tanem, al, sen artık kendi evindesin, demek istiyordu
ama diyemiyordu. Bu yaşa kadar kendisini hiçbir zaman bu kadar mutlu
hissetmemişti, boğazındaki o düğümü çözebilmek için simdi her şeyini,
hayatını bile feda ederdi. Çok kez etraftakilere bağırıp çağırmak istemişti,
şimdi bunu yalnız karısı için istiyordu. Bu gece, kendi kendisi ile karşı
karşıya gelmişti, kendisini mutlu buluyor, anlatamıyordu. Sevincini
belirtmek için, dilsizlerin yaptığı gibi yüz ve el hareketleriyle, bir
şeyler yapıyor, yüzüne kan vuruyordu. Bir an boğazındaki kara perdenin
birdenbire kalkacağını ve sözlerin bol oluktan su akar gibi akacağını
sanmıştı. Yine vücudundan bir ürperme geçiyor, ellerini yukarı kaldırıyor:
Ne olursun biraz daha ye, bu sofra senin içindir, kurumuş çay yanındaki
karşılaşmamız ne kadar güzeldi, haydi biraz daha al, demek istiyordu.
O anda hayvanların, kuşların,
insanların sesini duyar gibi oldu. Ona göre şimdi dereler de, ağaçlar da,
çiçekler de konuşuyordu. Pencereden, kapıdan onun da boğazına seslerin
ansızın geleceğine, duygularını o da karısına söyleyebileceğine inanıyordu.
Ama, o ölü sessizlik, eski
dehşetiyle devam ediyordu.
Sessiz sedasız oturuyor,
birbirine bakmıyor, yemiyor, susuyorlardı.
Karısının ondan beklediğini
biliyordu. Onun ruhunu işgal edecek o yumuşak, tatlı sözleri söylemeliydi.
Isıtmalıydı içini iltifatlarla.
Oysa şimdi bir kıyıda güçsüz
duruyordu.
Kadın sofradaki ekmek
kalıntılarını kınalı parmaklarıyla topladı, duaya benzer bir şeyler
mırıldandı: Ekinlerin büyümesini, yemişlerin bol olmasını, buğdayların
zamanında çatmasını diliyordu. Sonra birdenbire kalktı, ellerini yıkadı,
kocasına ibrikle leğeni getirdi, havlu verdi, sonra durup saate bakmaya
başladı.
Şimdi, kocası da saate
bakıyordu.
Az sonra kadın saat altındaki
sedir'e oturdu. Parmaklarına bakmaya başladı. Elmas da onun parmaklarına
bakıyordu. Kınalı parmakları için iltifatta bulunmaya can atıyordu. Bütün
gücünü topladı, tiz bir sesle: «Güüüzel» diyebildi. Sonra birden ağzım
kapadı, başını eğdi. Öyle ki güzel anlamına
gelen bu ses de, ortalıkta anlamsız kaldı.
Kadın, bunun ardından gelecek
sözleri bekledi, ama boşuna. Kocasıyla ilgili bazı şeyler düşünmeye başladı.
Kuşkulanmıştı. Ne söylediğini sordu, kaşlarını çattı, böyle şeylerden
hoşlanmadığını söyledi.
Erkek, korku içinde, söylemek
istediğini belli eden ellerini yukarı kadirdi, boğuk bir sesle: Beeen,
beeen, diyebildi.
Karısının yüzünde yeni bir dünya
görüyordu.
Yaptığından pişman olduğunu
belirtmek için, başını daha da eğdi.
Onun bu hareketi, karısını ayağa
kaldırdı.
Sessiz sessiz duruyordu, diz
çöktü, nerde ise bayılacakmış gibi:
Bir şeyler daha söyleyemez
misin? diye sordu başını kaldırarak.
Gözlerini birbirine diktiler.
Erkek, bakışlarıyla benimle durum böyledir, demek istediğini belirtti.
Karısı şimdi, onun bu durumundan
habersiz olduğunu söylemek istedi, ama sözler boğazında düğümlendi. Sustu.
Bir anda sesini, sözlerini yitirdiğini sandı. Şimdi o da, kimsenin
konuşmadığı çok uzak bir dünyada olduğuna inanmıştı.
Birdenbire değişti, yanında bir
çocuk varmış, ona istediğini söyleyebilirmiş, onunla istediğini yapabilirmiş
gibi bir hal takındı. Parmaklarıyla yanaklarına, gözlerine dokundu, yüzünü
göğsüne dayadı. O, birdenbire ellerini kaldırdı, gülümsedi, mutlu olduğunu
belirtmek istedi. Bir an boş yatağa baktı. Kadın başıyla, orası boş, oraya
bakma, bana bak, der gibi oldu.
Erkek, bir an onun kınalı
tırnaklarına dokundu, gelin sözünü söylemek istedi, ancak gggg harflerini
söyleyebildi. Bir söz söylemek istediği zaman yüzüne kan vururdu, yine öyle
oldu.
O an, karısı onun yanından
ayrıldı, hafifçe yürüyerek yatağa yürüdü. Ayıbı yenmişti, bir çocuk
karşısındaymış gibi soyunmaya başladı, elbisesini, yeleğini, iç çamaşırını
çıkarırken, ondan duyduğu o tek «Güüüzel» sözünü tekrarlıyordu. Aynı sözü,
erkek de, şimdi ahenkle söylüyordu.
Korkuyla birbirinin vücutlarına
dokunuyor, her dokunuşta yeni şeyler buluyorlardı. Yavaş yavaş birbirlerini
daha iyi tanımaya çalışıyorlardı. Bütün bunları bir tek söz söylemeden,
sessiz sedasız yapıyorlardı.