•••EŞEYSİZ ÜREME•••
Bir ana canlıdan, ana canlı ile aynı genetik özellikte olan yavru bireylerin oluşmasına eşeysiz üreme denir.Eşeysiz üreme; ana canlının vücudunda bulunan hücrelerin mitoz bölünme geçirmesiyle gerçekleşir.
!•Uyarı•!
Eşeysiz üremede üreme hücreleri (sperm ve yumurta) görev almaz.Bu yüzden eşeysiz üreyen canlılarda cinsiyet önemli değildir.
Canlılarda dört çeşit eşeysiz üreme olayı görülebilir.Bunlar; bölünerek üreme, tomurcuklanma, vejetatif üreme ve yenilenerek üremedir.
A.)Bölünerek Üreme
Amip, öglena, bakteri gibi tek hücreli canlılarda görülür.Belirli bir büyüklüğe ulaşan tek hücreli canlı bölünerek iki yavru canlıyı meydana getirir.
B.)Tomurcuklanma
Deniz anası, hidra, sünger vb. canlılarda görülür.Bu canlıların vücudunun bir bölümündeki hücreler mitoz bölünmeler geçirerek, vücuttan dışarıya doğru çıkan küçük bir tomurcuk (çıkıntı) oluşturur.Tomurcuk zamanla büyüyüp gelişerek yeni canlıyı oluşturur.
!•Not•!
Hamur mayalamada maya hücresi (maya mantarı) kullanılır.Maya hücresi tek hücreli bir canlı olup, tomurcuklanarak çoğalır.Maya hücresi oluturduğu bazı maddelerle hamurun mayalanmasını sağlar.Hamurun mayalanması için maya hücrelerinin belli bir sayıya kadar ulaşması gerekir.Bu yüzden hamur mayalamada maya kullandıktan sonra belirli bir süre beklenmelidir.
C.)Vejetatif Üreme
Bitkilerin farklı bölümlerindeki (dal, yaprak, kök vb.) hücrelerin mitoz bölünmeler geçirerek yeni bitkileri oluşturmasına vejetatif üreme denir.
Bitkilerde görülen vejetatif üreme çeşitlerine aşağıdaki örnekler verilebilir.
*Patateslerin üzerinde bulunan filizler zamanla gelişerek yeni patates bitkilerini oluşturur.
*Bazı bitkilerin (gül, söğüt, vb.) kesilen dalları toprağa dikilirse yeni bitkiler elde edilir.
*Sıcak ve nemli ortamda bekletilen kuru soğan, belli bir süre sonra yeşil yaprakları (yeni bitkiyi) oluşturur.
*Çilek bitkisinin toprak yüzeyinde bulunan sürünücü gövdesindeki bazı hücreler gelişerek yeni çilek bitkilerini oluşturur.
D.)Yenilenerek Üreme
Bazı hayvanların vücudundan kopan parçalar, mitoz bölünmeler geçirerek eksik olan kısımlarını tamamlarlar.Böylece bu parçalar kendilerini yenilemişve yeni hayvanları oluşturmuş olurlar.Bu şekildeki üremeye yenilenerek üreme denir.Yenilenerek üreme özellikle deniz yıldızı ve toprak solucanında görülür.
!•Uyarı•!
Kuyruğu kopan kertenkelede yeni kuyruk oluşması, insanlarda kemik iliğinden yeni kan hücrelerinin üretilmesi, kırılan kemiklerin onarılması ve yaraların zamanla iyileşmesi birer yenilenme olayıdır.Fakat bu olaylarda yeni canlı oluşumu görülmez.Bu yüzden bu olaylar bir üreme olayı değildir.
Mert BALYA
8/B 393
|Aktif Ziyaretçi||5|
|Bugün Toplam||137|
|Toplam Ziyaret||3410629|


Anlık


Yarın


|6°||8° -1°|