Klasik Sosyolojide Dine Bakış
Émile Durkheim , Max Weber ve Karl Marx gibi 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki klasik, seminal sosyolojik teorisyenler dine ve toplum üzerindeki etkilerine büyük ilgi duyuyorlardı. Olanlar gibi Plato ve Aristo17. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar aydınlanma filozofları ve bu sosyologlar tarafından ortaya atılan fikirler bugün incelenmeye devam etmiştir.
Durkheim, Marx ve Weber dinin doğası ve etkileri hakkında çok karmaşık ve gelişmiş teoriler geliştirdiler. Bunlardan, Durkheim ve Weber’i anlamak, özellikle de ana metinlerindeki bağlam ve örneklerin eksikliği ışığında, genellikle daha zordur. Din, üçünün de çalışmasında son derece önemli bir sosyal değişken olarak kabul edildi.
Karl Marx
Kevin J. Christiano ve arkadaşlarına göre, “Marx, Aydınlanmanın ürünüdür, inancı akıl ve dinin bilimle değiştirme çağrısını kucakladı.” Fakat “bilim uğruna bilime inanmadı … aynı zamanda … yararlı bir araç olacak bir teori geliştirdiğine inanıyordu … kapitalist sistemin sosyalizm lehine devrimci bir ayaklanma gerçekleştirmede .” [3] Bu itibarla, argümanlarının temel noktası, insanların en iyi akıl yoluyla yönlendirilmesidir.
Marx’ın sahip olduğu din, gerçeği gizleyen ve takipçileri yanlış yönlendiren, akıl için önemli bir engeldi. [4] Daha sonra göreceğimiz gibi, Marx yabancılaşmayı toplumsal eşitsizliğin kalbi olarak görüyordu. Buna antitez yabancılaşma olduğunu özgürlük olarak tanımladı. Dolayısıyla özgürlüğü yaymak, bireylere gerçeği sunmak ve onlara onu kabul etme ya da reddetme seçeneği sunmak anlamına gelir. Bunda “Marx asla dinin yasaklanması gerektiğini önermedi.” [5]
Marx’ın teorilerinin merkezinde, içinde yaşadığı baskıcı ekonomik durum vardı. Avrupa sanayiciliğinin yükselişiyle Marx ve meslektaşı Friedrich Engels , “ artı değer ” olarak adlandırdığı şeyin büyümesine tanıklık etti ve karşılık verdi . Marx’ın kapitalizme bakışı zengin kapitalistlerin zenginleştiğini ve işçilerin fakirleştiğini gördü (boşluk, sömürü “artı değer” idi). İşçiler sadece sömürülmekle kalmadılar, aynı zamanda bu süreçte yaratılmalarına yardımcı oldukları ürünlerden daha fazla kopuyorlardı. Sadece işlerini ücret karşılığında satarak , “işçiler eşzamanlı olarak emek nesnesiyle olan bağlantılarını kaybederler ve kendileri nesneler haline gelirler. İşçiler, bir meta – bir şey seviyesine devalüe edilir…”Bu nesneleştirmeden yabancılaşma geliyor. Ortak çalışan, değiştirilebilir bir araç olduğuna ve aşırı hoşnutsuzluk noktasına yabancılaştığına inanmaya yönlendirilir. Burada, Marx’ın gözünde din girer. Kapitalizm, dine olan eğilimimizi bu yabancılaşmayı haklı çıkarmak için bir araç ya da ideolojik devlet aygıtı olarak kullanır.
Hıristiyanlık, bu hayatta zenginlik ve güç toplayanların neredeyse kesinlikle ödüllendirilmeyeceğini öğretir (“zengin bir adamın Cennetin Krallığına girmesi bir devenin gözünden geçmesinden daha zordur. iğne … “) baskı altında olanlarve bu yaşamdaki yoksulluk, ruhsal zenginliklerini geliştirirken, Tanrı’nın Krallığında ödüllendirilecek. Bu nedenle Marx’ın ünlü çizgisi – “ din, halkın afyonudur ”, çünkü onları yatıştırır ve duyularını ezici acıya köreltir. Bazı akademisyenler yakın zamanda bunun çelişkili (veya diyalektik) bir metafor olduğunu ve dine hem acı çekmenin bir ifadesi hem de acıya karşı bir protesto olarak atıfta bulunduğunu belirtmişlerdir. [7]
Émile Durkheim
Émile Durkheim kendisini pozitivist geleneğe yerleştirdi , yani toplumu incelemesini tuhaf ve bilimsel olarak düşündü. Karmaşık modern toplumları bir araya getiren sorunla derinden ilgileniyordu. Dinin, sosyal bütünlüğün bir ifadesi olduğunu savundu.
Dini Yaşam Biçimlerine yol açan saha çalışmasında laik bir Fransız olan Durkheim, Yerli Avustralyalıların antropolojik verilerini inceledi. Temel ilgi alanı tüm toplumlar için dini yaşamın temel biçimlerini anlamaktı. Durkheim; totem Aborijinler inançlarının aslında toplumun kendisini kendi anlayışlarının ifadeleri olduğunu savunmuştur. Bu durumun sadece Aborjinler için değil, tüm toplumlar için geçerli olduğunu ifade etmiştir.
Durkheim için din “hayali” değildir, ancak pek çok inananın gerekli bulduğu şeyden mahrumdur. [8] Din bir gerçeklik olarak, toplumun kendisinin bir ifadesidir ve gerçekten de dine sahip olmayan bir toplum yoktur. Bireyler olarak sosyal hayatımız olan kendimizden daha büyük bir güç olarak algılıyor ve bu algıyı doğaüstü bir yüz veriyoruz. Daha sonra kendimizi dinsel olarak Durkheim için sembolik gücü daha büyük yapan gruplar halinde ifade ediyoruz. Din, kolektif bilinçliliğimizin bir ifadesidir, bu da tüm bireysel bilinçlerimizin kaynaşmasıdır ve daha sonra kendi gerçeğini yaratır.
O halde, Avustralya Aborjinleri gibi daha az karmaşık toplumların, belirli klanlarla ilişkili totemleri içeren daha az karmaşık dini sistemlere sahip oldukları görülür . Belirli bir toplum ne kadar karmaşıksa, dini sistem o kadar karmaşıktır. Toplumlar diğer toplumlarla temas ettikçe, dini sistemlerin evrenselciliği daha fazla ve daha fazla vurgulama eğilimi vardır . Bununla birlikte, işbölümü bireyi (Durkheim’ın meşhur Toplumdaki Emek Bölümü’ nde kapsamlı bir şekilde ele aldığı bir konu) daha önemli gibi gösterdikçe , dini sistemler giderek bireysel kurtuluş ve vicdana odaklanmaktadır .
Durkheim’in dinin tanımı , gelen İlköğretim Formlar – birleştirmek inanç ve uygulamaları tek tek içine “Bir din demek ki inanç ve kutsal şeylere göre uygulamaların birleşik bir sistem, bir şeyler ayrılmış ve yasak: aşağıdaki gibi olduğu ahlaki toplum Kilise dediler, onlara bağlı olanlar. ” [9] Bu din açıklar, yani dinin fonksiyonel esasen bir tanımını yapar.Bu toplumları sosyal hayatta birleştiren mekanizmadır.
Durkheim, dini kutsal ve küfür arasında açık bir ayrım olarak tanımladı , aslında bu Tanrı ve insanlar arasındaki ayrımla paralel olabilir .
Bu tanım aynı zamanda tam olarak kutsal kabul edilebilecek şeyleri de şart koşmamaktadır . Böylece daha sonra din sosyologları (özellikle Robert Neelly Bellah ), Durkheimyan’ın sivil din kavramları ya da bir devlet dini hakkında konuşmak için içgörülerini genişletti. Örneğin Amerikan sivil dininin kendi kutsal “şeyleri” olduğu söylenebilir. Amerika Birleşik Devletleri bayrağı , Abraham Lincoln , Martin Luther King Jr. , vb. Diğer sosyologlar Durkheim’ın dinin içinde bulunduğu kavramını ele almışlardır. profesyonel spor, ordu veya rock müzik dininin yönünü işaret etmişlerdir.
Max Weber
Max Weber, ekonomik sosyoloji ve rasyonalizasyon tezi bağlamında dine ilişkin dört ana metin yayınladı : Protestan Etik ve Kapitalizmin Ruhu (1905), Çin Dini: Konfüçyüsçülük ve Taoizm (1915), Hindistan Din: Sosyoloji Hinduizm ve Budizm (1915) ve Eski Yahudilik (1920).
Sosyolojisinde Weber , insan eyleminin niyetini ve bağlamını yorumlama yöntemini tanımlamak için Almanca ” Verstehen ” terimini kullanır . Weber pozitivist değil ; sosyolojide nedensel olarak bağlantılı olabilecek “gerçekleri” bulabileceğimize inanmıyor. Sosyal yaşamla ilgili bazı genel ifadelerin yapılabileceğine inanmasına rağmen, zor pozitivist iddialarla değil, bağlantılar ve dizilerle, tarihsel anlatımlarla ve belirli vakalarla ilgileniyor.
Weber dini eylemleri kendi şartlarıyla anlamlandırmayı savunuyor. Dini bir grup veya birey her türlü şeyden etkilenir, ancak din adına hareket ettiklerini iddia ederse, öncelikle dini gerekçelerle bakış açılarını anlamaya çalışmalıyız. Weber, bir insanın dünya imajını şekillendirmek için din kredisi verir ve dünyanın bu imajı, çıkarları hakkındaki görüşlerini ve nihayetinde nasıl harekete geçmeye karar verdiklerini etkileyebilir.
Weber için, din en iyi insanın kuramsal ve soteryoloji ihtiyacına cevap verdiği için anlaşılır . Kuramsal soruyla – ilahi bir tanrının olağanüstü gücünün , yarattığı ve yönettiği dünyanın kusuruyla nasıl uzlaştırılabileceği sorusu, insanların sorunlu olduğunu söylüyor . İnsanların, örneğin, dünyada neden hak edilmemiş iyi bir servet ve ıstırap olduğunu bilmeleri gerekir. Din, insanlara soteriolojik cevaplar ya da kurtuluş için fırsatlar sunan cevaplar sunar – acı çekmekten ve anlam güvencesinden kurtulmak. Kurtuluş arayışı, servet arayışı gibi, insan motivasyonunun bir parçası haline gelir .
Din motivasyonun tanımlanmasına yardımcı olduğu için Weber, dinin (ve özellikle Calvinism’in ) en ünlü ve tartışmalı eseri Protestan Etiği ve Kapitalizmin Ruhu’nda öne sürdüğü gibi aslında modern kapitalizmin doğmasına yardımcı olduğuna inanıyordu .
In Protestan Ahlakı , Weber kapitalizmi çünkü nasıl kısmen Avrupa’da ortaya çıkan savunuyor inancı içinde kader gündelik İngilizce tarafından yorumlanmıştır püritenlerin . Püriten teoloji, herkesin kurtarılamayacağı Kalvinist fikrine dayanıyordu; sadece lanetten kaçınacak belirli bir sayıda seçmen vardı ve bu, bu hayatta gerçekleştirebileceğiniz herhangi bir eyleme değil, Tanrı’nın önceden belirlenmiş iradesine dayanıyordu. Resmi doktrin, birinin seçimler arasında olup olmadığını gerçekten bilemeyeceğini düşünüyordu.
Weber, pratikte bunun psikolojik olarak zor olduğunu belirtti: insanlar sonsuza dek zarar görüp görmeyeceklerini bilmek için (anlaşılır bir şekilde) endişeliydiler. Böylece Püriten liderler üyelere, işletmelerinde finansal olarak iyi bir performans göstermeye başlarlarsa, bu, Tanrı’nın onayına sahip oldukları ve kurtarılanlar arasında olduklarının resmi olmayan bir işareti olacağını garanti etmeye başladılar – ancak ancak emeklerinin meyvelerini iyi kullanmışlarsa.
Bu , tek tanrılılığın ima ettiği rasyonalizmle birlikte , rasyonel defter tutmanın geliştirilmesine ve kişinin sadece yaşamak için gerekenin ötesinde hesaplanan finansal başarının peşine düşmesine yol açtı – ve bu “kapitalizmin ruhu” dur. [10] Zamanla, kapitalizmin ruhu ile ilişkili alışkanlıklar dini önemlerini ve rasyonel arayışlarınıkâr kendi başına bir amaç haline geldi.
Protestan Etik tezi çok eleştirilmiş, rafine edilmiş ve tartışmalı olmasına rağmen, din sosyolojisinde hala canlı bir teorik tartışma kaynağıdır. Weber ayrıca Hinduizm ve Budizm de dahil olmak üzere dünya dinleri üzerinde önemli çalışmalar yaptı .
Ekonomi ve Toplum adlı eserinde Weber üç ayırt İdeal tip dini tutumlarını ifade ederek: [11]
- dünya uçan mistisizm
- dünyayı reddeden çilecilik
- iç dünyevi çilecilik.
Ayrıca sihri din öncesi faaliyet olarak ayırdı .


Kaynakça: