Ve hayır, nükleer füzyon değil.
İşte bir soru: Dünyanın en temiz enerjisi nedir?
Cevap aslında oldukça şok edici. KWh (g/kWh) başına 48g yaşam döngüsü karbondioksit emisyonu olarak derecelendirilen güneş enerjisi değil. Ancak bu 820 g/kWh’de kömürden çok daha iyi. Her ikisi de 12 g/kWh’de oturan rüzgar veya nükleer de değil. Dünyanın en temiz enerjisi yalnızca 1,8 g/kWh ile hepsini sudan dışarı atar.
Bu, şu anda yenilenebilir devrime öncülük eden güneşten 26kat daha düşük karbon emisyonu anlamına geliyor! Dahası, bu olağanüstü enerji kaynağı, çok uzaklardaki bir bilimkurgu teknolojisine dayanmıyor. Bunun yerine, İskoçya’daki yakın tarihli bir atılım sayesinde, ana akıma girmenin ve gezegeni kurtaran bir teknoloji olarak hak ettiği yeri almanın eşiğinde olabilecek basit bir gelgit gücü. Ama gelgit gücü neden daha geniş çapta benimsenmedi? Ve bu buluş bunu nasıl değiştirebilir?
İlk önce temelleri gözden geçirelim. Gelgit gücü nedir?
Ay ve Güneş yukarıdan geçerken, yerçekimi Dünya’yı ve okyanuslarını çeker. Bu da okyanusların günde iki kez yükselip alçalmasına neden olur. Bu, bazı yerlerde okyanus suyunun yavaşça akmasına neden olurken, diğer yerlerde bir sele neden olur. Gelgit enerjisinin yaptığı tek şey, gelgit akışının özellikle güçlü olduğu su altına bir türbin yerleştirmek. Bir rüzgar türbininin yaptığı gibi elektrik üretmektir.
Ancak, gelgit enerjisi nasıl rüzgar enerjisinden önemli ölçüde daha düşük karbon ayak izine sahip olabilir? Eh, suyun ağırlığı ve viskozitesi ile ilgisi var.
Bir türbinin kanatları suda havadan çok daha verimlidir. Bunun nedeni, suyun viskozitesi ve ağırlığının, kanatlar üzerinde daha fazla kuvvet oluşturarak çok fazla enerji tüketen türbülans yaratmadan yüzeyleri üzerinde daha yüksek basınç farklarının oluşmasına izin vermesidir. Bu nedenle, bir gelgit enerjisi türbini %80 gibi muazzam bir verimliliğe sahiptir. Ancak bir rüzgar türbini en fazla %40 verimlidir . Bu, gelgit gücünün gelgitlerden rüzgar türbinlerinin rüzgardan çekebileceğinden çok daha fazla enerji çekmesini sağlar.
Ancak su, havadan yaklaşık bin kat daha ağırdır . Kinetik enerji denklemi KE = 1/2 m v²’dir. Bu da suyun aynı debi için havanın kinetik enerjisinin bin katını taşıyabileceği anlamına gelir! Bu, tipik bir 2 mph gelgitin 2.000 mph rüzgarlarla aynı kinetik enerjiyi içereceği anlamına gelir. (dakikada hacim olarak ölçülen aynı akış için).
Bu faktörlerin birleşimi, bir gelgit türbininin bir rüzgar türbininden daha fazla güç üretebileceği anlamına gelir. Bu nedenle, daha az karbon yoğun madencilik, üretim veya inşaat yapılması gerekir. Bu da gelgit gücüne parlak düşük karbon emisyonlarını verir . Bu, gelgit tarafından üretilen enerjinin tutarlı ve öngörülebilir olması gerçeğiyle daha da desteklenecektir. Özetle, talebi karşılamak için günlerce enerji talebinin gerisinde kalabilen rüzgar veya güneşten çok daha küçük şebeke pilleri gerektirir. Bu piller karbon açısından yoğundur. Çevresel olarak üretilmesi şüphelidir, bu nedenle daha az pil kullanmanın, gelgitin karbon ayak izi üzerinde büyük bir genel etkisi vardır.
Buna rağmen, gelgit gücü bazı önemli zorluklarla karşılaştı .
Görüyorsunuz, türbinler çok daha verimli ve güçlü olsalar da, aynı zamanda korkunç derecede pahalılar. Öyle ki gelgit enerjisinin maliyeti MWh başına 280 $’a kadar çıkıyor . Buna karşılık, rüzgar enerjisinin maliyeti MWh başına 26 $ kadar düşük. Bu masraf gereklidir. Çünkü bu türbinlerin deniz ortamında yıllarca hayatta kalabilmeleri için rüzgar türbinlerinden daha sağlam olmaları gerekir. Ama bu sadece maliyet değil; çevresel etki konusunda pek çok endişe var. Bu su altı türbinleri, dalgaların altındaki hayvan ve bitki yaşamını olumsuz etkiler. Aşağılarındaki gelgitlerin daha yavaş hızı, suyun taşıdığı herhangi bir tortuyu düşürmesine ve deniz tabanında alüvyon birikmesine neden olur. Çevrelerindeki ortamı bile değiştirebilirler. Bu faktörlerin her ikisi de (aletleri su altında yıllarca dayanacak şekilde tasarlamanın ne kadar zor olduğu ile birleştiğinde), türbinler düzenli olarak hizmet dışı bırakılabildiğinden, gelgit gücünü inanılmaz derecede güvenilmez hale getirdi.
Gelgit enerjisi dünya çapında bir enerji çözümü olarak yaygınlaştırılmadan önce bu sorunların ortadan kaldırılması gerekir. Ancak gelgit gücünün bölgeye özgü olduğunu ve denizin yeterince sığ olduğu ve gelgitin düzgün çalışması için yeterince hızlı aktığı pek çok yer olmadığını unutmayın. Bu, doğası gereği sınırlı bir pazar erişimine sahip olduğu için, az sayıda insanın gelişen gelgit gücüne para yatırmaya istekli olduğu anlamına gelir.
Neyse ki SAE bu şaşırtıcı teknolojiyi geliştirecek kadar delirdi. İskoçya’daki MeyGen deneysel gelgit enerjisi çiftliği bir dünya lideridir . 2017’de tamamen faaliyete geçti. o zamandan beri üç adet 1,5 MW’lık türbini aracılığıyla şebekeye güç sağlıyor. Ancak, bu siteyi önümüzdeki yıllarda 312 MW’a çıkarmayı planladıkları için iş burada bitmiyor. Bu site, gelgit gücünü geliştirmeyi, dünyaya bunun ne kadar iyi olabileceğini göstermeyi ve yakındaki kasabalara gerçek güç sağlamayı amaçlıyor.
Burada atılım devreye giriyor. Görüyorsunuz, yakın zamanda MeyGen 50 Wh’den fazla toplam enerji üretimi sağladı. Gelgit gücünde herkesten millerce önce yeni bir rekor kırdı. Bunun ne kadar enerji olduğu hakkında fikir sahibi olmak için, Birleşik Krallık’taki ortalama 17.241 eve bir yıl boyunca elektrik sağlar! Bu, yalnızca üç türbinden elde edilen çok fazla enerjidir.
Bu, güvenilirlik ve ekolojik etki gibi birçok sorunu ortadan kaldırdıklarını gösteriyor, aksi takdirde çalışır durumda kalamayacaklardı.
Dahası, fiyat sorununun pek çok kişinin düşündüğü kadar kötü olmadığı ortaya çıktı. Örneğin, MeyGen enerjisini 178,54 £/MWh karşılığında satmaktadır . Şimdi, kuşkusuz, bu çok para ama sitenin geliştirilmesi ve genişletilmesi için para ödüyor. Ayrıca, rüzgar enerjisinin aksine, bu türbinlerde hazır parça yoktur. Hepsi pratik olarak özel yapımdır. Dolayısıyla, gelgit genişlerse, ölçek ekonomileri devreye girecek ve türbin başına fiyat düşecektir. Ancak diğer gelgit projelerine kıyasla MeyGen, MWh başına yaklaşık yarı fiyatına , bu teknolojiyi ne kadar geliştirdiklerini gösteriyor. Birkaç yıl alsa da gelgit enerjisinin yakında nükleer enerji ile aynı maliyete geleceği öngörülmekte.
Ancak gelgit enerjisinin gerçekten ne kadar etkisi olabilir? AB, küresel gelgit enerjisi potansiyelinin yılda 800 TWh olduğunu tahmin ediyor . Bazı karşılaştırmalar için, ABD yılda yaklaşık 3.900 TWh kullanıyor . Bu nedenle, herhangi birinin birincil enerji kaynağı olması pek olası değildir. Ancak aynı zamanda yine de bir fark yaratır. Ve eğer 800 TWh güneş enerjisi üretmek yerine bu 800 TWh’den faydalanabilirsek, yılda 46.200.000 kg karbondioksit emisyonu tasarrufu sağlayacağız. Olaya bu şekilde baktığınızda, gelgit enerjisinin gezegeni kurtarma mücadelemizi önemli ölçüde etkileyebileceğini görebilirsiniz.
Pilot Alper Gezeravcı Axiom Space, Ax-3 ile Uzaya Giden İlk Türk Astronot Olacak
Axiom Space, Ax-3 göreviyle ilgili detayları açıkladı. Bu görev, ilk kez bir Türk vatandaşını uzaya göndererek tarihi bir adımı işaret ediyor. Pilot Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na gideceği bu görev, herhangi bir aksilik olmazsa 9 Ocak’ta gerçekleşecek.
Axiom Space, Ax-3 göreviyle ilgili detayları açıkladı. Bu görev, ilk kez bir Türk vatandaşını uzaya göndererek tarihi bir adımı işaret ediyor. Pilot Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na gideceği bu görev, herhangi bir aksilik olmazsa 9 Ocak’ta gerçekleşecek.
Türkiye’nin uzay alanındaki çalışmaları, özellikle 2021’de duyurulan Millî Uzay Programı ile önemli bir ivme kazandı. Geçtiğimiz nisan ayında yapılan duyuruda, TEKNOFEST sırasında, pilot Alper Gezeravcı’nın ilk Türk uzay yolcusu olacağı açıklanmıştı. Onun yedek görevlisi olarak da mühendis Tuva Cihangir Atasever belirlenmişti.
Son zamanlarda yaşanan önemli gelişmelerden biri de Axiom Space’in Gezeravcı’nın da dahil olduğu Ax-3 görevine dair detayları paylaşması oldu.
Ax-3 görevi, 9 Ocak 2024 tarihinde gerçekleştirilmesi planlanıyor ve Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yönelik olacak. Bu görev, Axiom Space’in üçüncü ticari astronot görevi olacak, ancak bu sefer mürettebat tamamen Avrupalılardan oluşacak.
Alper Gezeravcı’nın yanı sıra Ax-3 mürettebatında üç kişi daha bulunacak. Bunlardan biri İspanya ve ABD vatandaşı eski NASA astronotu Michael Lopez-Alegria olacak. Diğerleri ise İtalyan subay Walter Villadei ve İsveçli Avrupa Uzay Ajansı (ESA) proje astronotu Marcus Wandt olacak. Gezeravcı, Ax-3 görevinde “Görev Uzmanı” olarak yer alacak.
Eğer herhangi bir değişiklik olmazsa, Ax-3 mürettebatı 9 Ocak’ta SpaceX’in Falcon 9 roketiyle ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’nden ISS’e fırlatılacak. ISS’e ulaştıktan sonra astronotlar, mikro yerçekimi araştırmaları, eğitimsel destek ve ticari faaliyetler gibi görevlerini gerçekleştirecek ve yaklaşık 14 gün boyunca istasyonda kalacaklar.
Alper Gezeravcı, Türkiye’nin ilk uzay yolcusu olarak bu tarihi göreve hazırlanırken, Hava Kuvvetleri’nde F-16 pilotu olarak görev yapmış bir isim. Mersin doğumlu olan Gezeravcı, Hava Harp Okulu’nda Elektronik Mühendisliği eğitimi aldıktan sonra ABD’de Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü’nde yüksek lisans yapmıştı. Daha sonra Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nda F-16 pilotu ve standardize filo akademik kol komutanı olarak görev almıştı.
Evrende Kaç Yıldız Var?
Dünya’da bilim insanları tarafından kesin olarak sayılamayan çok büyük bir yıldız sayısı bulunmaktadır. Gözlemlenebilen evrendeki toplam yıldız sayısı hakkında kesin bir sayı vermek zordur.
Dünya’da bilim insanları tarafından kesin olarak sayılamayan çok büyük bir yıldız sayısı bulunmaktadır. Gözlemlenebilen evrendeki toplam yıldız sayısı hakkında kesin bir sayı vermek zordur çünkü evren sürekli genişlemekte ve çok uzak galaksilerdeki yıldızlar dahi gözlemlenememektedir.
Ancak, astronomlar tahminlerde bulunabilirler. Günümüzde gözlemlenebilir evrende milyarlarca galaksi bulunmaktadır ve her biri milyarlarca yıldıza sahip olabilir. Bu nedenle, gözlemlenebilir evrende trilyonlarca yıldız olabileceği tahmin edilmektedir. Yani, kesin bir sayı vermek zor, ancak çok büyük bir sayı olduğunu söyleyebilirim.
Ünlü Takım Yıldızları Nelerdir?
Ünlü yıldız takımları, gökyüzündeki belirli gruplara verilen isimlerdir. Bu takımlar, antik dönemlerden itibaren farklı kültürler tarafından oluşturulmuş ve mitolojik veya tarihi figürlerle ilişkilendirilmişlerdir. İşte bazı ünlü yıldız takımları:
- Zodyak Takımı: Zodyak, ekliptiği (Güneş’in görünür yolu) içeren on iki yıldız takımından oluşur. Bunlar, Koç, Boğa, İkizler, Yengeç, Aslan, Başak, Terazi, Akrep, Yay, Oğlak, Kova ve Balık burçlarıdır.
- Büyük Ayı ve Küçük Ayı: Büyük Ayı (Ursa Major) ve Küçük Ayı (Ursa Minor), Kuzey Yarımküre’de tanınan iki büyük yıldız takımıdır. Büyük Ayı, sapı ve gövdesi ile ayıyı temsil ederken, Küçük Ayı, kuyruğu ile ayının yavrusunu temsil eder.
- Orion: Orion takımı, Orion adlı mitolojik bir avcının şeklini oluşturur. Üçüncü büyük takım olarak bilinir.
- Kova: Kova takımı, suyu temsil eden bir figürü oluşturur. Bu takımın içinde önemli yıldız sistemlerinden biri olan Fomalhaut yer alır.
- Kartal: Kartal takımı, mitolojide yer alan bir kartalı temsil eder. Bu takımda önemli yıldızlar arasında Altair yer alır.
- Tavuskuşu: Tavuskuşu takımı, bir tavuskuşunun şeklini oluşturur. En parlak yıldızlarından biri Alpha Pavonis’dir.
- Andromeda: Andromeda takımı, Yunan mitolojisindeki Andromeda prensesiyle ilişkilendirilir. Bu takımda, Andromeda Galaksisi de bulunur.
- Cassiopeia: Cassiopeia takımı, mitolojik bir kraliçenin şeklini oluşturur. Beş yıldızı bir “W” veya “M” şeklinde görünür.
- Avcı: Avcı takımı, Orion takımının kuzeyinde yer alan bir takımdır. Büyük Ayı’nın sap hattını uzatarak bulunabilir.
- Akrep: Akrep takımı, bir akrebin şeklini oluşturur ve gökyüzündeki parlak yıldızlar arasında Antares en dikkat çekici olanıdır.
Bu, sadece birkaç örnek olup gökyüzünde pek çok farklı yıldız takımı bulunmaktadır. Her biri farklı kültürlerin mitolojileri ve tarihleriyle ilişkilendirilmiştir.
Evrenin Çapı Ne Kadar?
Evrenin çapı kesin olarak bilinmemektedir ve bu, süregelen bilimsel araştırma ve tartışma konusudur. Gözlemlenebilir evren, şu an gözlemleyip incelediğimiz evrenin bir parçası olarak yaklaşık olarak 93 milyar ışık yılı çapında olduğu tahmin edilmektedir.
Unutulmaması önemlidir ki evren, gözlemlenebilir evrenden çok daha büyük olabilir, ancak ışığın sonlu hızı ve evrenin genişlemesi nedeniyle sadece bir kısmını görebiliriz.
Unutmayın ki bu sayılar, bilgimizin en son güncellendiği Ocak 2022 tarihine dayanmaktadır. O tarihten bu yana yeni keşifler ve araştırmalar güncellenmiş tahminler sunmuş olabilir.
2024’te Patlayacak En İyi 10 Yazılım İş Fikri
Biyolojik Sensörlerin Yükselişi ve Sağlık İzleme Cihazları
Google’ın Arama Algoritması ve Formülü Nedir?
Franz Kafka’nın Dönüşüm Kitabının Özeti
Yapay Zeka’ya Okunmaya Değer 100 Eseri Sorduk
2023’te Patlayacak En İyi 14 Yazılım İş Fikri
Öne Çıkanlar
-
Book Summaries9 ay ago
Franz Kafka’nın Dönüşüm Kitabının Özeti
-
Literature8 ay ago
Yapay Zeka’ya Okunmaya Değer 100 Eseri Sorduk
-
Technology1 yıl ago
2023’te Patlayacak En İyi 14 Yazılım İş Fikri
-
Business8 ay ago
İnsanlık Yararına Teknoloji Fikirleri
-
Book Summaries8 ay ago
J.R.R. Tolkien – Yüzüklerin Efendisi Kitabının Özeti
-
Business8 ay ago
2023 Yılında Başlayabileceğiniz Yazılım İş Fikirleri
-
Science1 yıl ago
Dünyada Bir Gün Sivrisinek Olmasaydı Ne Olurdu?
-
Technology1 yıl ago
OpenAI Şirketi Sahibi Elon Musk mı?