“Amazon ormanlarında bir kelebeğin kanat çırpması, ABD’de bir kasırgaya yol açabilir, bu da dünyayı tufana boğabilir” diyordu, bir dönem moda olan “Kelebek Etkisi” teorisi… Yeryüzündeki küçük bir değişimin, nasıl öngörülemez bir kaosu tetikleyebileceğini anlatıyordu. O kelebek, 5 yıl önce Suriye’de çırptı kanadını… İç çatışmalarla başlayan savaş, yabancı güçlerin, çatışan taraflar arkasında saf tutmasıyla katlanarak büyüdü ve devasa bir kasırga doğurdu. IŞİD’in Paris’te, Brüksel’de, Nice’de patlayan canlı bombalarıyla Avrupa, uzaktan izlediği Ortadoğu’yu bir anda evinde buldu. Suriye’den akın akın dünyaya dağılan ve Avrupa kapılarına dayanan mülteciler, Batı’da tam bir paniğe yol açtı. Şimdi asıl tufan geliyor. Suriye, Avrupa’nın siyasi haritasını değiştiriyor.
***
“Almanya İçin Alternatif” (AfD) partisi 2013’te kuruldu. Temel özelliği, Avrupa Birliği’ne, İslama, mültecilere karşı olmasıydı. 3 yıllık parti, geçen haftasonu, Mecklenburg-Vorpommern eyaletindeki seçimde Merkel’e büyük hezimet yaşattı. Şansölye, kendi arka bahçesi sayılan eyalette, yüzde 22 oy alan AfD’nin gerisine düştü. AfD’ye oy veren bir Alman, sandık başında gerekçesini şöyle açıklıyordu: “Sokağımdaki çarşaflının içinde bir canlı bomba mı var, normal bir insan mı, bilmek istiyorum.”
***
Alarm zilleri iki yıl önce, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde çalmaya başlamıştı. Fransa’da Le Pen’in Ulusal Cephe’si yüzde 25’le, Danimarka’da aşırı sağcı parti yüzde 27’yle birinci olmuştu.
kritik seçim yaşayacak. Avusturya’da Özgürlük Partisi bu yılki seçimde neredeyse Avrupa’nın ilk aşırı sağcı Cumhurbaşkanı’nı çıkarıyordu. Oyların yarısını aldığı halde seçilemeyen Hofner, 2 Ekim’de, iptal ettirdiği seçimde yeniden yarışacak. Martta Hollanda Özgürlük Partisi’nin başkanı Wilders, “Kazanırsam camileri kapatacağım” vaadiyle seçime girecek. Nisanda Fransa’da Cumhurbaşkanlığı seçimi var. Sahnelere dönen Sarkozy, seçim kampanyasını, “Fransız kimliğine zarar veren haşema”nın yasaklanmasını savunarak açtı. Le Pen, tetikte bekliyor. Seçim yarışı, yasak vaatlerinde el yükseltme şeklinde geçecek gibi görünüyor.
AB’den kopan İngiltere 4 Mayıs’ta Brexit sonrası ilk seçime giriyor. Sonra sıra Almanya’ya gelecek ve 10 yıldır Başbakan olan Merkel’in göçmen politikası eylülde oylanacak. Kamuoyu yoklamaları, Şansölye’nin kaybedeceğini öngörüyor. AfD’nin yükseleceğine kesin gözüyle bakılıyor. Şimdi Avrupa, kapıya yığılan mültecileri ne yapacağını ve AB’nin tamamen dağılmaktan nasıl korunacağını tartışıyor. Bu tabloya bir de ABD’deki kasım seçimlerini ve yabancı karşıtı söylemiyle umulmadık başarı yakalayan Trump’ı ekleyin. Dünyayı neyin beklediğini siz söyleyin.
***
21. yüzyılın “Manifesto”su şöyle başlayacak: “Avrupa’nın başında bir hayalet dolaşıyor: Faşizm hayaleti…” İslam, göçmenler, işsizlik korkusu, Avrupa’da merkez partileri tarumar edip birliği dağıtırken, güvenlik kaygısını özgürlük saygısının önüne koyan bir milliyetçiliği tırmandırıyor. IŞİD’in amaçladığı sonuç buysa başarmışa benziyor. Şimdi Batı’nın korkuyla titreyen kanatlarının, yaşlı kıtada yaratacağı kasırgaya ve bunun dünyanın diğer köşelerindeki sonuçlarına hazırlanalım. (cumhuriyet)