Hepatit, karaciğer iltihabına neden olan bir virüstür. Hepatit A, B, C ve D dahil olmak üzere farklı hepatit suşları mevcuttur.
- Suş: Bakterilerin asil kaynakları, soyları, nesilleri anlamına gelmektedir.
Hepatitin en sık görülen tipleri A, B ve C’dir. Hepatit A genellikle kısa süreli bir enfeksiyondur, Hepatit B ve C ise uzun süreli veya kronik enfeksiyonlara neden olabilir.
Bir kişi aynı zamanda hem hepatit B hem de hepatit C’ye sahip olabilir. Bu yazıda, bu iki virüs arasındaki fark, mevcut tedavi seçenekleri ve kişilerde oluşturduğu enfekte görünümü incelenecektir.
Hepatitis B ve Hepatitis C
Hepatit B ve Hepatit C, karaciğere saldıran viral enfeksiyonlardır ve benzer semptomları vardır. Hepatit B ve Hepatit C arasındaki en önemli fark, insanların enfekte olmuş bir kişinin vücut sıvılarından hepatit B alabilmesidir.
Hepatit C genellikle sadece kanla temas yoluyla yayılır. Ne hepatit B ne de hepatit C öksürük, anne sütü ile bulaşır ya da enfekte olmuş bir insanla yemek paylaşılmasıyla bulaşır.
Hepatit olan çoğu insan, enfeksiyon ilerleyene kadar bunu fark etmez. Hepatit B ve hepatit C hakkında daha fazla bilgi için okumaya devam edin.
Hepatit B
Hepatit B virüsüne maruz kalma ilk 6 ay içinde akut enfeksiyona neden olabilir. Bu kısa süreli hastalık, grip benzeri semptomlara neden olur.
Hepatit B’yi enfekte kan ile temas yoluyla elde etmek mümkün olmakla birlikte, iletim genellikle vücut sıvıları yoluyla gerçekleşir. Hepatit B iletimi cinsiyete bağlı olarak ortaya çıkabilir ve bir kadın doğum sırasında bebeğe enfeksiyonu geçirebilir.
Bazı insanlar virüsü kendi sisteminden temizleyebilir, ancak diğerleri kronik hepatit B geliştirir.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), bir insanın, hepatit B ile enfekte olduklarında daha genç olduğunu ve kronik bir enfeksiyona sahip olma olasılığının daha yüksek olduğunu bildirmektedir.
Örneğin, virüsü olan bebeklerin tahmini yüzde 90’ı kronik bir enfeksiyonu geliştirecektir.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre Hepatit B virüsü hakkında önemli gerçekler şunlardır:
- Amerika Birleşik Devletleri’nde tahmini 850.000 kişi hepatit B’ye sahiptir, ancak gerçek rakam 2.2 milyona daha yakın olabilir.
- Dünyada yaklaşık 257 milyon insanda hepatit B var
- ABD’de her yıl yaklaşık 21.000 yeni enfeksiyon ortaya çıkıyor.
- Transmisyon genellikle, doğum yapan, korunmasız cinsel ilişkide bulunan, kan (glukoz monitörleri gibi) içeren iğneleri veya tıbbi ekipmanı paylaşan ya da traş makinesi veya diş fırçası gibi kişisel eşyaları paylaşan bir kişinin sonucu olarak ortaya çıkar.
Hepatit C
Hepatit C ayrıca akut enfeksiyona neden olabilir. ABD, Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’ne (NIDDK) göre, akut hepatit C’li kişilerin yüzde 75 ila 85’i kronik hepatit C geliştirecektir.
Bununla birlikte, hepatit C’li insanların yaklaşık yüzde 50’si bu duruma sahip olduklarının farkında değiller.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre Hepatit C virüsü hakkında önemli gerçekler şunlardır:
- ABD’de yaklaşık 3.5 milyon insan hepatit C ile yaşıyor. Hepatit C’li hastaların yaklaşık yüzde 75’i 1945-1965 yılları arasında doğdu.
- Her yıl ABD’de yaklaşık 41.000 yeni enfeksiyon meydana geliyor.
- Yayılma, iğnelerin paylaşılması, kötü enfeksiyon kontrolü veya doğum yoluyla meydana gelebilecek enfekte kanlara maruz kalmadan kaynaklanır.
1992’den önce kan nakli veya organ nakli olan kişiler de bu işlem sırasında enfekte olmuş olabilir. 1992’den sonra, doktorlar kan transfüzyonu (Kan Nakli) yapmadan önce hepatit C için kan taraması yapmaya başladılar.
Semptomlar ve Uzun Süreli Etkiler
Hepatit B ve C hem akut hem de kronik enfeksiyon aşamalarında benzer semptomlara neden olabilir.
Akut fazdaki Hepatit B semptomları genellikle ilk virüsün bulaşmasının sonra 6 ay içerisinde ortaya çıkar.
Belirtiler Şunlardır:
- Koyu sarı idrar
- Yorgunluk
- Ateş
- Eklem ağrısı
- Mide bulantısı
- Soluk veya gri dışkı
- Kusma
- Cilt ya da gözlerin sararması
Hepatit B’li bazı küçük çocuklar semptomları belirgin şekilde göstermeyebilir.
Hepatit B’li kişilerin yaklaşık yüzde 15 ila 25’i, karaciğer hasarı, siroz ve karaciğer kanserini içerebilen kronik karaciğer hastalığına sahiptir.
Akut hepatit C, akut hepatit B enfeksiyonları ile aynı semptomlara neden olabilir. Bununla birlikte, hepatit C’nin hepatit B’den daha kronik bir duruma gelme olasılığı daha yüksektir.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, kronik hepatit C’ye sahip olanlardan yüzde 5 ila 20 oranında siroz gelişeceğini ve bunun da karaciğer yaralanması olduğunu tahmin etmektedir. Ayrıca, hepatit C’li kişilerin yüzde 1 ila 5’inin siroz veya karaciğer kanserinden öleceğini belirtiyorlar.
Birçok kişi, diğer kan hastalıkları için tarama yapana kadar hepatit B veya C olduğunu kabul etmeyebilir. Diğerleri sıvı tutma, soluk dışkı veya kanama sorunları gibi karaciğer problemlerini gösteren semptomlara sahip olabilir.
Tedavi
Hepatit B için herhangi bir tedavi yoktur, ancak bir doktor enfekte bir kişinin semptomlarını izleyecek ve karaciğer sağlığını geliştirebilecek uygulamaları önerecektir.
Olası tavsiyeler şunları içerir:
- Karaciğere zarar verebileceği için alkol almamak
- Beslenme ve bitkisel takviyeleri içeren karaciğer temizleyici destekler
Ek hepatit B tedavileri, bireyin spesifik semptomlarına ve ortaya çıkan herhangi bir komplikasyona bağlıdır.
2013’ten beri, doktorlar çoğu insanda hepatit C’yi tedavi edebilen ilaçlar reçete edebildi. Bu antiviral ilaçlar arasında Ledipasvir / Sofosbuvir (Harvoni) ve Daclatasvir (Daklinza) bulunur.
Bir doktor, bir kişinin sahip olduğu hepatit C genotipine veya varyasyonuna bağlı olarak farklı ilaçlar reçete edecektir. Bu ilacı 12 ila 24 hafta boyunca almak genellikle gereklidir.
Önleme
Hepatit B için bir aşı vardır. Aşı, vücudu, hepatit B enfeksiyonuna karşı savaşabilecek antikorlar veya bağışıklık hücreleri yapmak için uyarır.
Hepatit B’ye, bebeklere ve HIV enfeksiyonu olan kişilere maruz kalma riski taşıyan kişiler, hepatit B aşısı almalıdır. Birçok okul ve halk sağlığı girişimi, çocuklara rutin olarak hepatit B aşısı sunmaktadır. Hepatit C için bir aşı yoktur. Ancak, bazı yaşam tarzı uygulamaları, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, her iki virüsün bulaşmasını önlemeye yardımcı olabilir:
- Başkasının kullandığı iğneyi kullanmaktan kaçınmak
- Özellikle bir kişinin birden fazla cinsel partneri varsa güvenli seks yapmak
- İğne güvenliğine maruz kalma riski taşıyan sağlık çalışanlarının eğitimi
- Dövme salonlarının kapsamlı temizlik ve güvenlik uygulamalarını kullanmasını sağlamak
- Diş fırçaları veya traş makinesi gibi kişisel bakım malzemelerini paylaşmayı önlemek
Hem hepatit B hem de C enfeksiyonları kısa ve uzun süreli etkilere neden olabilir. Bununla birlikte, hepatit C’nin hepatit B’den daha kronik bir duruma dönüşme olasılığı daha yüksektir.
Bir kişi, hepatit B’nin bulaşması genellikle kandan kanla temas yoluyla gerçekleşirken, bir kişi de hepatit B’yi vücut sıvıları yoluyla iletebilir.
Bir kişi hepatit B aşısını alarak hepatit B bulaşma riskini azaltabilir. Doktorlar sıklıkla kronik hepatit C’yi tedavi edebilir.
Kişinin iğnenin paylaşılması, korunmasız cinsel ilişki veya 1992’den önce kan transfüzyonu gibi her iki hepatit için risk faktörleri varsa, testle ilgili bir doktora başvurmaları gerekir.
Kaynaklar:
-Hepatitis B. (2017, May). Retrieved from https://www.niddk.nih.gov/health-information/liver-disease/viral-hepatitis/hepatitis-b
-Hepatitis B questions and answers for the public. (2018, May 22). Retrieved from https://www.cdc.gov/hepatitis/hbv/bfaq.htm
-Hepatitis C. (2017, May). Retrieved from https://www.niddk.nih.gov/health-information/liver-disease/viral-hepatitis/hepatitis-c
-Hepatitis C question and answers for the public. (2018, June 12). Retrieved from https://www.cdc.gov/hepatitis/hcv/cfaq.htm
-What is hepatitis? (2018, July). Retrieved from http://www.who.int/features/qa/76/en/
-What is viral hepatitis? (2018, August 10). Retrieved from https://www.cdc.gov/hepatitis/abc/index.htm
-Nall, Rachel. “What is the difference between hepatitis B and C?.” Medical News Today. MediLexicon, Intl., 25 Oct. 2018. Web.
-26 Oct. 2018. <https://www.medicalnewstoday.com/articles/323455.php>
-Nall, R. (2018, October 25). “What is the difference between hepatitis B and C?.” Medical News Today. Retrieved from https://www.medicalnewstoday.com/articles/323455.php.
By Kaynuka