Sanık müdafi, ceza mahkemelerinde bulunan ve sanık konumundaki kişinin savunmasını yapana denir. Avukat yerine müdafi kavramının tercih edilmesi savunması yapılan tarafın konumuyla ilgilidir. Sanık müdafi olarak tanımlanan kişiler hukuki süreç içinde sanığın her türlü savunmasını yapacak nitelikte olmalıdırlar. Mağdur konumundaki kişinin savunmasını yapan avukat için vekil kavramı kullanılır. Sanık müdafisi sanığın hakları konusunda bilgi sahibi ve davası görülen vakaya hakim olmalıdır.
Sanık Nedir?
Sanık kavramı, suç şüphesi duyulan kişiyi tanımlamak amacıyla kullanılır. Bir suçu işlediği şüphesiyle değerlendirilen kişi mahkeme süreci tamamlanana kadar sanık şeklinde tanımlanır.
Sanık Hakları Nelerdir?
Sanık konumundaki kişinin soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde sahip olduğu birçok hak bulunmaktadır. Sanığın sahip olduğu haklar şu şekilde sıralanabilir.
- Sanığın sahip olduğu hakları öğrenme hakkı vardır ve bu konuda bilgilendirme talep edebilir.
- Suçu ispatlanana kadar masum muamelesi görmek sanığın hakları arasındadır.
- Sanığın kendisinden şüphe duyulan ve suçlandığı konuda savunma yapma hakkı vardır.
- Sanığın kendisini savunması için bir sanık müdafi tutma ve müdafisi ile görüşme hakkı vardır.
- Yasaya aykırı olan sorgulama yöntemlerine karşı koruma talep etme hakkı vardır.
- Soruşturmanın kendi aleyhine etkili bir şekilde yürütülmesini talep etme hakkı vardır.
Sanık Müdafi Türleri ve Görevleri Nelerdir?
Sanık müdafi türleri, görevlendirilme biçimlerine göre değişmektedir. Ceza hukukuna göre müdafiler 4 farklı şekilde görevlendirilebilir. Bu 4 görevlendirme;
- Adli yardım için müdafi
- Zorunlu müdafi
- Seçimlik müdafi
- ihtiyari müdafi şeklindedir.
Adli yardım için müdafi görevlendirme, sanığın yargı makamına çıkmadan önce barodan müdafi talep etmesi üzerine yapılan görevlendirmedir. Ceza hukukuna göre müdafinin zorunlu olarak gönderildiği durumlar bulunmaktadır. Bu durumlar;
- Sanık konumundaki kişinin kendi savunmasını yapamayacak durumda (sağır ya da akıl hastası) olması
- Sanığın müdafi seçecek durumu olmadığını beyan etmesi
- Sanığın duruşmaya düzenli katılamayacak ya da duruşmayı tamamlayamayacak olduğu durumlarda
Bu maddelerin dışında sanık müdafi tutuklama ve gözaltı gibi işlemlerde de isteğe bağlı olarak bulunabilir. Kimi özel durumlarda bu işlemlerde bulunması şart olarak da sunulabilir. Söz konusu dava da ceza mahkemesinin karar bağlanmasıyla sanık müdafi için de zorunlu görevi sonlanacaktır.