Bu yazımızda iş görüşmelerinde karşımıza çıkacak mülakat sorularına değineceğiz. Birçok soru var fakat bunlardan en önemli olanları hakkında acemiliğinizi ortadan kaldıracak ip uçları vermeye çalışacağız. İş verenler mülakatta neler soracaklar ve nasıl davranmamız gerekiyor?
Mülakat odasına girdiğiniz zaman ilk duyacağınız soru şudur, ikincisi şudur diye sıralamayacağız ama en çok kullanılanları belli bir sırayla kendimize soracağız.
İsterseniz aşağıda yöneltilen soru başlıklarını okuduktan sonra yanıtları görmeden kendinize göre yanıtlamaya çalışın ve bu sayede gerçek bir mülakatmış gibi hissedin.
"Kolay geldiniz mi?", "yerimizi rahat buldunuz mu?", "buraya nasıl ulaştınız?", "yol sizin için sorun oldu mu?" tarzındaki sorular aslında tuzak sorulardır. Yani "çok zor oldu, 5 tane vasıta değiştirdim, burası da hiç gelinmeyecek yermiş" gibi rahat yanıtlar vermeyin. Bu soruya "evet" yanıtını verin geçiştirin.
Bu soruyla sizden alınmak istenen ve vermeniz gereken yanıt aslında basit; çay ya da kahve.. Kapiçino, white chocolate mocca, macchiato gibi havalı isteklerde bulunmayın :) Coşmayın, sakin olun ve sadece çay ya da kahve deyin, su da olabilir. Ama hiç bişey almam da demeyin mutlaka bişey isteyin. Su, kahve ya da çay bunlardan birini iste..
Dikkat etmeniz gereken başka bir tuzak sorudur. Bu soru size yöneltildiğinde cv'nizi tekrar okumayın. Ordaki bilgiler zaten size bu soruyu yönelten kişinin önünde şu anda.
Burada bahsedeceğiniz şey çok az olmak üzere; okulda yaptığınız projeler hakkında olabilir, okulda katıldığınız kulüpler olabilir, hayattan beklentileriniz olabilir. Çok kısa ailenizden bahsedebilirsiniz, babam atom mühendisi, annem blendırda roket bilimi yapıyor vs. Bunlardan bahsettikten sonra hedeflerinizden bahsedebilirsiniz. Örneğin, "firmanıza başvurdum, zaten hayattan benim beklentim çok yüksek ve amacım sizin firmanızda olmaktı" gibi sadece 30 saniyede bitirecebileceğiniz bir konuşma hazırlayabilirsiniz.
En zayıf yönlerinizi çok uyanık hareket ederek kurtarmanız gerekli. Kalkıp da; "benim en zayıf yönüm, bilgisayar başında kaldığımda inanılmaz güzel mayın tarlası ya da candy crush oynuyorum" diyemezsiniz. Fakat "çalışmaya daldığımda zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorum" gibi cince, akıl dolu (seni yılan, sinsii pislik :P) bir yanıt verebilirsiniz. Buna her ne kadar karşınızdaki kişi inanmasa bile hoşuna gidecektir ve olumlu bir etki bırakacaktır.
Bu sorunun cevabı kesinlikle hazır olmalı. Bunun için şirketin kayıtlı olduğu ticaret odasından şirketin yapısını inceleyebilir, firmanın web sitesinden bilgi alabilirsiniz. Fakat kesinlikle firmanın patronu, ürettikleri ürünler, şirket yapısı (aile şirketi, kurumsal şirket vs.) gibi bilgileri görüşmeden önce öğrenmiş olmalısınız ki bu sorunun cevabını verebilmelisiniz.
"Sizinle çalışmak istiyorum çünkü, web sitenizden, piyasadan, hocalarımdan, etrafımdan vs. duyduğum üzere ve kendi araştırmalarım sonucu siz bu sektördeki en iyi 10 firmadan birisiniz ve kariyerime buranın çok katkıda bulunacağını düşünüyorum, ben sizde kendimi yetiştirdikten sonra yine bu firmada yükselmek istiyorum" benzeri bir yanıt olabilir.
Geldik en salakça soruya. Neyse ciddiye almak gerekiyor maalesef bu soruyu da.. Nerde görüyoruz tabii ki şöyle anlatim :)
Ben bu şirkette 2 yıl içerisinde bana tanınan pozisyonu çözüp, o pozisyonun gereğini yapıp ondan sonra burada yükseleceğime inanıyorum. Ben şirket amirlerim ve ekibimle uyumlu bir şekilde nerede yükselebileceksem, nerede faydalı olabileceksem orada görüyorum.
Tamam.
Eski iş yeriniz yoksa sorun yok. Fakat daha önceden bir yerde çalışmışsanız sakın eski iş yerinizi kötülemeyin. Çünkü siz eski çalıştığınız yeri yeni iş yerinize kötülerseniz, burdan sonraki yere de bu yeri kötülersin görüntüsü oluşturabilirsiniz. Eski işyerinizle ilgili güzel şeyler söyleyin ama övmeyin.
Ailevi sebeplerle ayrıldım, yoldan dolayı ayrıldım vs.
Şu anda halen bir yerde çalışıyorsanız da şu anki iş yerinden neden ayrılmak istediğinle ilgili de yumuşak bir cevap vermeniz gerekiyor. Çünkü sizi işe alan kişiye, iş yerinde küçük bir sorun olduğunda anında buradan da ayrılabileceğinizi düşündürecek bir cevap vermemeniz gerekiyor.
Cv'nizde okuldan mezun olduğunuz görünüyor fakat bir yılınız boş geçmişse veya buna yakın bir durumunuz varsa bu soru mutlaka size sorulacaktır. Lütfen bu soruya hazırlıklı olun, yalan söylemeyin ama o boş geçen süreyi mantıklı bir şekilde açıklayabiliyor durumda olun.
Sorun çıkarmamanız gerekli. Takıma uyumlu, gelişime açık, firmayı tanıyan, o ekipte birşeyler yapmak isteyen, özellikle o firmayı isteyen biri olduğunuzu ve çalışkan, fedakar, gerektiğinde hafta sonu ve akşamları da mesaiye kalabilecek (tabii ki sömürü anlamında değil), kendinizi geliştirmeye açık bir insan olduğunuzdan bahsetmeniz lazım.
Mülakatlarda yapılan en büyük hata, çok kalın çizgiler koymaktır. Yani karşıya geçip cumartesileri ve akşam 5'ten sonra çalışmam gibi ifadelerle sert ve katı bir görüntü çizmek. Bunları yaparsanız sizin yerinize çalışan bir kişi girecektir işe. Ayda 1 gün fazladan çalışmakla ölmezsiniz korkmayın esnek olun biraz..
Coşmayın, sakin olun. İzlediğiniz filmleri anlatmayın, son okuduğunuz kitabın çok acıklı olduğundan bahsetmeyin. Bunu sakın yapmayın, adam gibi hobilerinizi anlatın sadece.
Paylaşılabilir hobilerinizden bahsedin; takım oyunlarınızdan, seyahate çıkmaktan hoşlandığınızdan falan bahsedin. Saçma sapan konular açmayın, bu soru boş muhabbet için çok müsaittir. Burada ciddi olun.
Paraaa. Böyle bir yanıt vermeyi düşünüyosanız ağzınızın ortasına kürekle bi tane vurmak gerekiyor. Tabii ki para motive eder ama burada bundan bahsetmeyeceğiz.
Sizi motive edecek şey; takdir edilmek, yöneticiniz tarafından performansınızın değerlendirilmesi ve takdir edilmeniz. Ek olarak eğitim imkanları, kendinizi geliştirebileceğiniz çeşitli etkinlikleri, fuarlar, yurt dışı eğitimlerden bahsedilebilir. Sizin başarı ve motivasyonunuzu tetikleyecek yani sizi daha iyi bir çalışan yapacak bir diğer etken ise firma içerisinde doğru insanlarla çalışıp faydalı olmak, kısacası takım oyununa katkıda bulunabileceğiniz ortamları konuya dahil edin.
Bu soruyu ilk soran kazanır gibi bir durum var yani, ilk cevap verecek kişi boşa düşer. Sizin de vereceğiniz cevap bir aralık olmasın lütfen.
Ne kadar maaş düşünüyorsunuz? İşte o düşündüğünüz rakam bazen çok yüksek bazen de çok düşük oluyor. Örnek olarak; yeni mezun bir mühendisseniz, ingilizceniz yoksa, iş tecrübeniz yoksa ve elinizdeki tek şey diplomanızsa, o diplomayla iş verenin karşısına oturup da 5 bin isterim 10 bin isterim diye düşünebilirsiniz. İstersiniz de alamazsınız, biraz zor. Neden alamazsınız? Çünkü ingilizceniz yoktur, yurt dışına yollasalar insanlarla konuşup belki iletişime geçemeyeceksiniz belki mesleki bilginiz pratikte hiç yok.
İş tecrübenizin olmaması aslında kötü bişey değil, bi yerden başlayıp 6 ay iş tecrübesi yapıp ingilizcenizi iyileştirip sonra gidip bir yerden 3 bin lira maaş isteyebilirsiniz, saygı duyarız. Fakat hiç birşey yokken bir kuru diplomaya gidip de o ücreti isteyemeyebilirsiniz.
Ne kadar maaş isteyeceğinizi bunları düşündüğünüzde daha doğru belirleyebilirsiniz. Yeni mezunsanız veya iş tecrübeniz yoksa ilk önce 2.000 - 2.500 ile başlayayım 6 ay sonra maaş ayarlaması yapalım, çalışmamdan memnun kalıyorsanız bana 5.000 verin diyebilirsin.
"Ne kadar maaş bekliyorsunuz?" sorusuna şöyle bir cevabınız olsun; Benim yaşam standartlarım şu anki yaşamımı devam ettirebilmek için asgari 2.500 - 3.000 (neyse artık o rakam) liraya ihtiyacım var.
Hayal kurmayın, çok uçuk rakamlar söylediğinizde karşınızdaki insan "hımm o zaman biz pazarlık yapalım" demiyor ki. "Tamam, bu bunu istiyor, ben de bu rakamı veremem, hayatta başarılar". Unutmayın siz mülakattaki tek kişi değilsiniz.
Doğru rakamı düşünün, çok düşük de istemeyin. "Ne iş olsa yaparım abi, bin lira ateşleyin bana" gibi bir düşünce de olumsuz görüntü oluşturur.
Örneğin; "ben buradan nasıl terfi edebilirim?, buradaki iş-başarı değerlendirmesi nasıl?, eğitim imkanlarınız neler?, ben 2 sene sonra ne olacağım?, siz beni 5 sene sonra nerede görüyorsunuz paşam?" güzel ve mantıklı sorular.
Herşey bitti, eşyalarınızı topladınız, çantanızı elinize aldınız ve çıkmak üzeresiniz, durun çıkmayın. Şu soruyu mutlaka sorun: "Ben sizden ne kadar sürede geri dönüş alabilirim?". "beklerim?" değil, "lütfeder misiniz?" değil, tehdit eder tarzda cümleler kurmayın. Amacınız ne kadar sürede dönüş alabileceğinizi öğrenmek.
"Ben bikaç yerle daha görüşüyorum da, hani, ne zaman bana dönersiniz?" olumsuz bir düşünce oluşturabilir. Tehdit etmeyin, "başka bir yer var", "başka bişey var", "beni kaptıracaksınız" bunlar yasak kelimeler, kullanmayın.
Teşekkür edin ve çıkabilirsiniz.
Mülakatın üzerinden 3 gün geçmişse, arayıp sorabilirsiniz daha kısa bir süre geçmişse henüz iletişime geçmemeniz gerekiyor. Bu durum da sizin iş verene mecbur olduğunuz hissini oluşturacaktır.
Yorumlar