Özetle:
- Hisse İspatı ve Emek İspat mutabakat algoritmaları arasındaki sonsuz tartışmayı daha derinden inceleyelim!
- Tartışmanın merkezinde yer alan servet konsantrasyonu ve eşitsizliği konusunda ne biliyorsunuz? Daha fazlası haberde!
Bitcoin (BTC) ve orijinal kripto para birimlerinin çoğu saf Emek ispatı (PoW) sistemleri olarak doğdu. Hisse ispatı (PoS) ilk olarak 2013 yılında bugüne kadar var olan bir proje olan Peercoin öncülüğünde ortaya çıktı. Cardano (ADA) gibi projeler, mutabakat mekanizmalarını değerlendirmek için resmi bir yaklaşım kullandıktan sonra PoS'a karar vererek PoW'dan tamamen kaçındı. Bitcoin ve Monero (XMR) topluluklar, madencilik ve emek ispatının en sağlam savunucularından bazıları olmaya devam ediyor.
Mutabakat algoritması nedir ?
Herhangi bir blokzincirde, mutabakat algoritması, bir ağın katılımcıları arasındaki güven sorununu çözmek için tasarlanmıştır. Ödemeler için kullanılan mutabakat algoritmaları, kripto para birimini çalıştıran kriptografik bulmacanın son parçasıdır. Bir işlemin sahiplik ve tutar gibi temel özellikleri, temel matematiksel özellikler üzerinden çalışan açık anahtarlı şifreleme yardımıyla doğrulanabilir.
Kötü niyetli bir aktörün aynı tokeni iki kez (veya istediğiniz sayıda) harcayabildiği çift harcama saldırısını önlemek için mutabakat algoritmaları bulunmaktadır. Bu sorunun çözülmesi için iki harcamadan hangisinin geçerli olduğuna dair bir karar verilmesi gerekir. Bu problemin saf matematiksel çözümü yoktur. Bunun yerine, mutabakat algoritmaları, işlevsel bir ağı korumak için bir kriptografi ve ekonomik teşvik kombinasyonu kullanır. Bitcoin'in mutabakatı basit bir kurala dayanır, en uzun blokzincir tek geçerli olanıdır. Sistem daha sonra Bitcoin'in anonim kurucusunun onuruna Nakamoto Mutabakatı olarak adlandırılmıştır.
Konseptin çalışması için her zincire blok eklemek nispeten öncekinden zor olmalıdır. Bu, iş kanıtı ve madenciliğin devreye girdiği yerdir. Her blok, madencilerin blok eklemek için bilgisayar gücü kullanmalarını gerektiren kriptografik tekniklerle güvence altına alınmıştır. Hesaplama gücü elektrik kullanımı ile doğru orantılı olduğundan, Bitcoin doğrudan temel bir fiziksel miktar olan enerjiyle sabitlenmiştir.
Hisse kanıtında, ağ, bir payın ( ağın kendi tokenleri şeklinde belirli bir sermaye miktarı) taahhüdü ile kendini güvenceye alır. Güvenliği, doğrudan ağın algılanan ekonomik değerinden, çoğunluk hissesi satın almanın çok pahalı olmasından kaynaklanmaktadır.
Ancak PoW ağlarının ekonomik değer ve güvenlik arasında yakın bir korelasyonu vardır. Madenciler coinleri ödül olarak alırlar, yani coinin değeri ne kadar yüksek olursa o kadar çok para kazanırlar. Yeni madenciler, ödüllerden daha fazla pay almak için daha fazla enerji harcamaya ve daha fazla donanım eklemeye teşvik ediliyor bu da güvenliği arttırıyor. Zamanla, her bir madenci için kâr, elektrik fiyatlarının belirlediği ekonomik dengeye doğru yöneliyor.
Sonuç olarak, madenciliğe tahsis edilen elektrik miktarı, coinin emisyon oranına ve piyasa değerine bağlıdır, ancak ağın performansından veya faaliyetinden büyük ölçüde ayrılır. Birçok PoS savunucusu bunu PoW'un en büyük sorunu olarak görüyor.
Enerji sorunu
Cardano'nun arkasındaki kuruluşlardan biri olan IOHK Baş Bilim İnsanı Aggelos Kiayias ile PoS kullanma kararlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Neden PoS kullandıklarını anlatan Kiayias, şöyle konuştu:
“Emek ispatı blokzincirlerinin maliyeti ve enerji tüketim yönleri kesinlikle dikkate alındı. Bitcoin’in blokzincirine benzer bir profile sahip bir protokol elde etmek mümkün ancak enerji harcama konusunda bu olası değil.”
Elektrik tüketimi Bitcoin madenciliği için önemli, 2019 Temmuz ayında yapılan tahminlere göre, yıllık elektrik harcaması 70 terawatt-saat. Bu, Avusturya gibi küçük bir Avrupa ülkesinin toplam elektrik kullanımına yakındır, küresel elektrik tüketiminin yüzde 0.28’dir. Elektrik tüketiminin yol açtığı çevresel etki 2019 Temmuz tarihli bir raporda, Bitcoin madenciliğinin yüzde 74’nün yenilenebilir kaynaklar yoluyla yapıldığını tahmin ediyor.
Ekolojik anlamda elektrik kullanımına ilişkin konuyla ilgili "Kripto Paralarda “Yeşil” Kaygısı" haberimize de göz atabilirsiniz.
Monero ve Bitcoin’deki PoW savunucuları, mutabakat algoritmasının esnekliği ve merkezsizleşmesini sağlamak için gerekli olduğunu ve bu sebeple boşa gitmediğini ifade ediyorlar.
Decred'in proje lideri Jake Yocom-Piatt, çevresel kaygıları kabul ediyor, ancak PoS'un mutlak cevap olduğuna inanmıyor. Wocom-Pyatt'ın yorumu ise şu şekilde:
“PoW’un çevre dostu olmadığına katılıyorum. Ancak, önerilen ilk ve en basit mutabakat sistemi olduğu düşünülmelidir. Gelecekte PoW’u geliştirmenin elbette yolları var.”
Hisse ispatı yetki devri süreci için enerji tüketimini içermesine rağmen genellikle eşdeğer bir Emek İspatı çözümünden daha az enerji yoğun olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, birçok insan bunu başarmak için çok fazla şeyden ödün verilmesi gerektiğini savunuyor.
PoS geçmişi
Yocom-Piatt’a göre, saf Pos ters çevrilebilir. Bu da tarihinin değiştirilebileceği anlamına gelir. Bitcoin geliştirme şirketi Blockstream'de bir matematikçi olan Andrew Poelstra tarafından 2015 tarihli bir makalede bu argüman şöyle açıklanıyor:
"Bir kullanıcının belirli bir bloğun geçerli olduğunu iddia etmesi için hisse ispatına güvenmesi imkansızdır. Çünkü bu hissenin kendisi, o blokzincirdeki diğer hisselere bağlıdır ve nihai olarak hisseler hiçbir şeye dayanmaz.Evrensel bir zaman olmadığından şu anda değeri elinde bulunduran kullanıcılarla, önceden elinde bulunduran kullanıcıları ayırmanın bir yolu yok.”
Buna karşılık PoW geçmişi, matematiksel olarak gerçekliği doğrulanabilir ve tüm madencilik geçmişi yeniden yaratılarak taklit edilebilir. Poelstra'ya göre; PoS savunucuları kısa süreli tarihin güvence altına alınabildiği sürece, eski bloklardaki değişikliklerin sistemin katılımcıları tarafından hatırlanan tarihle çeliştiğini savunacak.
Poelstra, bu güven modelinin Bitcoin'in modelinden farklı bir mutabakat birliğinin her zaman çevrim içi olan eşlere dayanan bir modele dönüştüğünü belirtti. Bunun teorik olarak işe yarayabileceğine inansa da böyle bir güven modelinin yasal baskı karşısında savunmasız kalacağına dikkat çeken Poelstra, güvenilen varlıklar ve ağ saldırılarına karşı açık olduğunu, kısaca sansüre daha az dirençli ve daha az merkezsiz olduğunu savunuyor.
PoS taraftarları ise güvenliğini sağlamak için protokol dışı sosyal koordinasyon ve uzlaşmanın belirli bir yönünün gerekli olduğu konusunda hemfikir. Ancak PoW sistemlerinin de sonuçta sosyal mutabakata dayandığını iddia ediyorlar.
Bu argümanda net bir kazanan bulunmuyor. Her bireyin, sosyal uzlaşmaya aktif olarak güvenmenin elektrik kullanımını azaltmak için kabul edilebilir bir uzlaşma olup olmadığı konusundaki görüşlerine bağlı olduğu felsefi bir tartışma. Belki de bu nedenle tartışma o zamandan beri diğer tartışmalı konulara taşınmıştır.
Hisse mi, emek mi?
Ekonomik adalet, her iki mutabakat türü için sıklıkla tartışılan bir noktadır. Merkezsizleşme ilkesine uygun olarak her iki taraf da ekosisteme haksız erişim veya refah eşitsizliğini artırma gibi sorunları en aza indirmeye çalışır. Hisse ispatı genellikle sermayenin sahipliğini ödüllendirme şekli nedeniyle “zenginlerin zenginleştiği” bir sistem olarak kabul edilir. Reddit AMA'da Ethereum Vakfı temsilcileri bunun tam tersinin doğru olduğunu savundu:
“Her iki temelde de bir varlığa sahip olmak, o varlığın kazançlarını araştırmaya izin verir. İkisi arasındaki fark, PoS'ta sermayenin kazanımlarla eşleştirilmesinin çok daha doğrudan ve adil olmasıdır (yani, token satın al, tokeni tut, görevleri yerine getir, X kazan). PoW'da, sermayenin kazanımlarla eşleştirilmesi büyük ölçüde ekstra protokol faktörlerine bağlıdır. ”
Kiayias, Cardano ağında PoS'un “zengin insanın doları” ile “fakir insanın doları” arasında bir ayrım yapmadığını vurguladı ve bu durumu şöyle anlattı:
“Emek İspatı sistemlerine bakarsanız, size mükemmel bir eşitlikçi mutabakat versiyonu sunmadığını görürsünüz. Oysa bir Hisse İspatı sisteminde, prensip olarak cebinde bir dolar olan fakir adamın gücü ile cebinde bir dolar zengin adamın gücü eşittir."
EOS'ta algoritmik bir stabilcoin tasarlayan Equilibrium CEO'su da Ethereum Vakfı ile aynı fikirde ve şu ifadeleri kullandı:
“Bu değerlendirmeyi tamamen destekliyorum. Karşılığı olan tokenleri stake etmek herhangi bir giriş engeli oluşturmaz ve verilen tokenlere açık piyasada erişilebilir olduğu sürece herhangi bir farklılığa yol açmaz.”
Ekstra protokol faktörlerinin yığılması nedeniyle madenciliğin servet eşitsizliğini artırdığını düşünülüyor. Toplu indirimler, yeni donanımlara erken, hatta özel erişim çoğu PoS taraftarına göre bunların hepsi Emek İspatını (PoW) doğası gereği adaletsiz hale getiriyor. Şu anda en büyük Bitcoin madencilik havuzu olan Poolin’in Başkan Yardımcısı Alejandro De La Torre bunun tam tersi olduğunu düşünüyor. Torre, ekstra protokol avantajlarının emek ispatını adil hale getirdiğine inanıyor.
De La Torre şöyle anlatıyor:
“Bana göre; yeni bir çip oluşturma, bir madencilik teçhizatının işletim sistemini hızlandırma veya kelimenin tam anlamıyla size PoW madenciliğinde avantaj sağlayan diğer herhangi bir keşif, PoW'un daha adil 'kripto ekonomik' protokol olmasının sebebidir. PoS sadece ana varlığa sahip olmakla ilgilidir, daha fazlasına sahip olduğunuzda daha fazla kazanırsınız. PoS madenciliğinde durumunuzu iyileştirmenin başka bir yolu yok, sadece daha fazla temel hisse satın almak.”
Fırsat eşitliği
Duke Üniversitesi Uluslararası Ticaret Profesörü Campbell R. Harvey de ekonomik eşitsizlik kavramı ve mutabakat mekanizmaları ilişkisi hakkında açıklamalarda bulundu. Blokzincir ekonomisindeki servet eşitsizliği konumunu özetleyen Harvey, şöyle devam etti:
“Evet, PoS'un bir eleştirisi, zenginlerin zenginleşmesidir. PoW'da, madencilerin BTC, ETH, vb. tutması gerekmeyen bir iş operasyonu. PoS'da tutmanız gerekiyor. ”
İki sistemin farklı ekonomik doğaya sahip olduğunu ve PoW'un madencilerin negatif kar elde edebileceği, tamamlanamayacağı veya tamamen başarısız olabileceği iş operasyonu yönüne odaklandığını savunan Harvey, şu ifadeleri kullandı:
“Modern madenciliğin servet dağılımı için önemli bir faktör olduğunu düşünmüyorum. Gerçekten de büyük miktarda madencilik, BTC fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle kullanılamıyor.”
Toplu indirimlerin servet eşitsizliğine katkıda bulunup bulunmadığı sorulduğunda, bunun ölçek verimliliği adı verilen normal bir ekonomik fenomen olduğunu söyledi. Ona göre madencilik diğer sanayilerden farklı değil.
Harvey daha sonra, yeteneklerin doğal olarak zenginleştirilmesi ve şans nedeniyle herhangi bir serbest piyasa sisteminde genellikle eşitsizliğinin beklendiğini açıkladı.
Harvey şu ifadeleri dile getirdi:
“Genellikle servetten ziyade fırsat eşitsizliğine odaklanırız. Serbest bir pazarda, iyi bir fikri olan herkes bunu ilk yüzde 1'e çıkarabilmelidir. ”
Fırsat açısından, Hisse ispatı sistemleri genellikle adildir. Harvey, örnek olarak küçük hissedarlar bile madencinin ödüllerine bazı paylarını devrederek katılabilecekleri temsilci seçimli hisse ispatı modeline işaret etti.
Madenciliğin çarkları yeniden mi dönüyor?
Hisse havuzları ve delegasyon modelleri genellikle herhangi bir PoS sisteminde mevcuttur ve PoW madencilik havuzlarına benzer şekilde ekstra protokol önlemleriyle de uygulanabilir.
Ancak De La Torre, fırsat eşitliğinin ASIC madencilik endüstrisi için de geçerli olduğunu savunuyor.
De La Torre açıklamasında şu sözleri kullandı:
“Tarihsel olarak makineler modası geçmeden üç veya dört yıl süreyle iyi gidiyor. Şimdi gördüğümüz gibi, güçlü S9 döneminin sona ermesiyle tüm madencilik endüstrisinin döngüsü yeniden başlıyor. Bu döngü, yeni madenciler, yeni işletim sistemi, dünya çapında daha ucuz elektrik kaynağıdır. Bu döngü aynı zamanda PoW madenciliğinden yararlanmak isteyen yeni katılımcıları da beraberinde getiriyor. ”
Madencilik her zaman aynı değil mi?
Genesis Mining'in eski teknoloji sorumlusu ve ProgPow'un yaratıcılarından biri olan Kristy Leigh-Minehan, PoW ile ilgili eşitlik sorunlarının çoğunun özellikle ASIC madenciliği ile ilgili olduğuna inanıyor. Minehan şu ifadeleri kullanıyor:
“CPU'lar ve GPU'lar, her gün, tüm dünyada yüz binlerce kişiye dağıtım yapmak için kullanılan mevcut tedarik zincirlerine sahiptir. Bu donanımdan yararlanan bir emek ispatı algoritması oluşturduğunuzda, kendi donanımınızı oluşturmak ve icat etmek yerine bu tedarik zincirinde ve dağıtım kanalının sırtına biniyorsunuz. ”
Minehan’a göre; herhangi iki kişinin aynı kazanma yeteneğine sahip olmalarını sağlamak, uygun bir PoW algoritması tasarlamak için çok önemlidir. Madencilerin her zaman operasyonlarını uzmanlaşma ve optimize etme eğiliminde olacağını kabul eden Minehan, bu yüzden önemli olanın madencilerin sermaye giderleri açısından adil bir şekilde rekabet etmelerini sağlamak.- ulduğunu dile getiriyor.
ASIC'ler için sermaye harcaması, ölçek etkileri nedeniyle büyük oyuncular için önemli ölçüde azaltılabilir. Öte yandan Minehan’a göre; ortalama insanlar için GPU’lar ve diğer tüketici donanımları çok daha ucuz ve kolay erişilebilen kaynaklar.
PoW'un temel faydası nedir?
Minehan, GPU madencilerinin ağa katkısına güçlü bir şekilde inanıyor özellikle ağın erken aşamalarında.
GPU madencilerinin ağın erken aşamalarında büyük katkıları olduğuna inanan Minehan, insanlarını zor kazandıkları paralarını büyülü internet parasına harcamak istemediklerini vurguladı. Öte yandan, zaten sahip olunan bilgisayar gücü ile katkıda bulunmalarını istemenin çok daha uygun bir teklif olduğunu belirtiyor.
Aslında, ilk madeni dijital para teklifi kavramı “sihirli internet parası” için fiat parası harcamaktır. Ancak bu Bitcoin ve Ethereum tarafından ortaya konan temel olmadan tek başına gerçekleşemezdi.
Ocak 2009'da Bitcoin Genesis bloğu ile Mayıs 2010'da BTC'ye fiat değeri veren ilk ünlü Bitcoin pizza işlemiyle büyülü internet parası kavramının meşrulaşması 17 aydan fazla sürdü. 2013'te ilk ICO'lardan biri olarak bu temel üzerine kurulmuş olan Ethereum, kavramın işe yarayabileceğini kanıtladı.
Başlangıç Bitcoin'in dağıtılması, bir stake ortamında gerçekten imkansız olduğunu söyleyen Minehan, ancak ağ dengelendikten sonra geçişin olabileceğini savunuyor.
Yocom-Piatt, tokenlerin adil bir şekilde dağıtılmasını sağlamak için PoW'u “yüksek kalitede bir entropi kaynağı” olarak vurguladı. Peercoin ayrıca ilk dağıtım için PoW'a güveniyordu.
İki sistem birbirinden farklı mı?
Sonuç olarak Harvey'in öne sürdüğü gibi, hisse ispatı ve emek ispatının ekonomik eşitliği konusundaki tartışmalar belki de yanlış bir bakış açısıdır. Bir sistemin serveti diğerinden daha fazla merkezileştirdiği sonucuna varmak zordur.
Çoğu PoW sisteminde, madenciler diğerlerine göre haksız avantajlar elde edebilirler ancak bir hata olmaksızın başarısız olabilir ve tüm yatırımlarını kaybedebilirler. Bu PoS sistemlerinde normalde imkansız olan bir şeydir.
Projesi melez olan Yocom-Piatt, “saf PoS'un saf PoW'dan önemli ölçüde farklı olduğunu özetledi.
Onları melezlemenin Decred'in her ikisinin en yönlerinden faydalanmasına izin verdiğini savunuyor.Ona göre; PoW tarafı, zaman damgasını oyunlaştırma ve böylece değişmezliği sağlama aracı olarak iyi çalışır ancak yönetişime yönelik teşvikleri uyumlu hale getirmek için PoS'a hala ihtiyaç var.
Yocom-Piatt, madencilerin çıkarlarının, stake yapanlar için olduğu kadar kripto para birimi ile güçlü bir şekilde uyumlu olmadığına inanıyor ve bununda yönetişim bağlamında eksikliklere yol açtığını savunuyor.
Decred'in tecrübesi PoS'u PoW'a karşı tartışmanın yanlış yönlendirildiğini önerebilir. Her ikisini birleştirmek, tekil olarak sahip olabilecekleri algılanan zayıflıkları ortaya çıkarıyor gibi görünüyor. Bu Ethash ve ProgPow gibi diğer blokzincir tartışmaları için geçerli olmayan bir şey.
Ancak yönetişim açısından, Steem’in geçtiğimiz günlerde satın alınması tokenleri kontrol edenlerin token sahipleri olduklarını gösterdi.
ASIC madenciliği nedir?
Uygulamaya Özel Tümleşik Devre veya ingilizce adıyla application-specific integrated circuit (ASIC) sadece tek bir amaç için tasarlanmış olan bilgisayar donanımıdır. Kripto madenciliği için tasarlanan bir ASIC sadece bitcoin ve benzeri kripto paraları kazımak için gereken hash algoritmalarını çalıştırır.
Kaynak:https://cointelegraph.com/news/proof-of-stake-vs-proof-of-work-which-one-is-fairer