1.700 yıllık örümcek maymun kalıntıları, primat esareti, ticareti ve hediye diplomasisinin en eski kanıtlarına işaret ediyor.
Yeni bir araştırmaya göre, 1.700 yıl önce, İspanyol öncesi Amerika’nın iki büyük gücü arasındaki bağları güçlendirmek için dişi bir örümcek maymun değerli bir hediye olarak sunuldu ve daha sonra vahşice kurban edildi.
Hispanik öncesi Meksika’da egzotik bir merak olarak görülen bir örümcek maymunun tüm iskelet kalıntıları, araştırmacılara iki eski güç merkezi arasındaki sosyal-politik bağlar hakkında yeni kanıtlar veriyor: Teotihuacán ve Maya yerel hükümdarları.
Keşif, antropolojik bir arkeolog olan Nawa Sugiyama ve 2015’ten beri Meksika’nın Teotihuacán kentindeki Plaza of Columns Kompleksi’nde kazı yapan arkeolog ve antropologlardan oluşan bir ekip tarafından yapıldı.
Burada diğer hayvanların kalıntılarının yanı sıra binlerce Maya tarzı duvar resmi parçası ve büyük bir ziyafetten kalan 14.000’den fazla seramik parçası da keşfedildi. Bu parçalar 1.700 yıldan daha eski.
Yeni keşfedilen örümcek maymun, primat esaretinin, primat nakliyesinin ve Teotihuacán ve Maya arasındaki hediye diplomasisinin en eski kanıtı. Keşfin detayları PNAS dergisinde yayımlandı.
Araştırmayı yöneten Sugiyama, bu bulgunun, araştırmacıların yüksek diplomasi etkileşimlerine dair kanıtları birleştirmesine olanak tanıdığını ve Maya’nın Teotihuacán’daki varlığının göçmen topluluklarla sınırlı olduğuna dair önceki inançları çürüttüğünü söylüyor.
Sugiyama, “Teotihuacán her yerden insanları cezbetti, insanların mal, mülk ve fikir alışverişinde bulunmak için geldiği bir yerdi. Bir yenilik yeriydi.” diyor.
“Örümcek maymunu bulmak, Teotihuacán ve Maya liderleri arasında yeniden belirlenmiş ilişkileri keşfetmemizi sağladı. Örümcek maymun, duvar sanatında tasvir edilen bu dinamik alanı hayata geçirdi. Bu canlı tarihi yeniden inşa etmek heyecan verici.”
Araştırmacılar, bu dişi örümcek maymunun hayatını detaylandırmak için çok yöntemli bir arkeometri (zooarkeoloji, izotoplar, antik DNA, paleobotanik ve radyokarbon tarihleme) yaklaşımı uyguladılar. Hayvan, ölüm anında muhtemelen beş ila sekiz yaşları arasındaydı.
Maymunun iskelet kalıntıları, bir altın kartal ve birkaç çıngıraklı yılanın yanında bulundu; Guatemala’daki Motagua Vadisi’nden yeşimden yapılmış ince yeşil taş figürinler, bol deniz kabuğu/salyangoz eserler ve bıçaklar gibi cömert obsidyen objeler ile çevriliydi.
Araştırmacılar, bunun Ay ve Güneş Piramidi’ne adanan adaklarda gözlemlenen, yönetim ritüellerine katılan sembolik olarak güçlü hayvanların canlı kurban edildiğine dair kanıtlarla tutarlı olduğunu belirtiyor.
Üst ve alt köpek dişleri olmak üzere iki dişin incelenmesinden elde edilen sonuçlar, Teotihuacán’daki örümcek maymunun diğer gıda maddelerinin yanı sıra mısır ve acı biber yediğini gösteriyor. Diyet ve çevresel bilgiler hakkında fikir veren kemiklerinin kimya analizi, en az iki yıllık esarete işaret ediyor. Bu hayvan, Teotihuacán’a varmadan önce nemli bir ortamda yaşıyor, öncelikle bitki ve kök yiyordu.
Sugiyama’ya göre, bu hayvanın keşfi, eski ritüelleri incelemeye ve tarihin parçalarını ortaya çıkarmaya ek olarak, bu güçlü, gelişmiş toplumların bugünün dünyasını çokça yansıtan sosyal ve politik stres faktörleriyle nasıl başa çıktıklarını anlamak için daha büyük anlatıların yeniden inşasına olanak tanıyor.
University of California – Riverside. 21 Kasım 2022.
Makale: Sugiyama, N., Sugiyama, S., Cagnato, C., France, C. A., Iriki, A., Hughes, K. S., … & Hofman, C. A. (2022). Earliest evidence of primate captivity and translocation supports gift diplomacy between Teotihuacan and the Maya. Proceedings of the National Academy of Sciences, 119(47), e2212431119.