Sakroileit, sakroiliak eklemlerin birinin veya her ikisinin de iltihaplandığı ağrılı bir durumdur. Sakroiliak eklemler, omurganın pelvisle birleştiği yerde bulunmaktadır. Genellikle bel ağrısı olarak yanlış tanı konan sakroileit, omurgada iltihaplı artrit yapan hastalıklar ile ilgilidir. Sakroileit, kalçalarda ağrıya neden olmaktadır, ağrı belden aşağı ve bir veya iki bacağın daha aşağısına yayılmaktadır. Bu makale de sakroiliitin nedenleri, semptomları ve tedavileri yer almaktadır.
Nedenleri
Sakroileit, pelvisi omurgaya bağlayan sakroiliak eklemlerin iltihabıdır. Sakroiliak eklemlerde iltihaplanma için birkaç potansiyel neden bulunmaktadır. Bu nedenler aşağıdaki gibidir:
• Ankilozan spondilit: Bu, omurgayı ve kalçaları etkileyen ilerleyici bir enflamatuar artrit türüdür. Bu 2005 raporunda açıklandığı gibi, sakroiliit bu durumun erken bir işaretidir. Sakroiliit yaşayanların hepsinde ankilozan spondilit bulunmamaktadır.
• Osteoartrit: Bu sakroiliak eklemlerde iltihaplanmaya neden olmaktadır ve sakroiliitin altta yatan bir başka nedenidir.
• Travma: Ani travmatik yaralanma sakroiliak eklemlere zarar vermektedir ve inflamasyona neden olarak sakroiliite yol açmaktadır.
• Hamilelik: Bir kadın hamileyken, sakroiliak eklemleri büyümekte olan bebeğe yer açmak için gerilmektedir. Bu, eklemlere baskı yapmaktadır ve sakroiliite neden olmaktadır.
• Enfeksiyon: Sakroiliak eklem enfekte olduğunda iltihaplanmaktadır.
Ek olarak, bazı koşullar kişinin sakroileit geliştirmesini daha olası kılmaktadır. Bu koşullar aşağıdaki gibidir:
• İdrar yolu enfeksiyonu
• Endokardit
• İntravenöz (IV) ilaç bağımlılığı
Semptomları
Yaygın sakroiliit semptomları bel ve kalçalardaki sertlik ve ağrılardır. Sakroiliitin başlıca belirtileri bulunmaktadır. Bu belirtiler aşağıdaki gibidir:
• Kalçalarda, alt sırt ve bir veya iki bacağın arkasında ağrı
• Hafif ateş
• Kalçalarda ve alt sırtta sertlik
Bazen sakroileit, kalçalarda ve ayaklarda ağrıya neden olmaktadır, ancak bu daha az yaygın bir durumdur. Bazı aktiviteler sakroileit ağrısını şiddetlendirmektedir. Bu aktiviteler aşağıdaki gibidir:
• Uzun süre oturma veya ayakta durma
• Tek ayak üzerinde ağırlık ile ayakta durma
• Merdiven çıkma
• Yürürken uzun adımlar atma
• Yatakta dönme
Teşhisi
Sakroileit, siyatik gibi farklı bir durumun neden olduğu bel ağrısıyla karıştırılabileceğinden teşhis edilmesi zor olmaktadır. Doktor sakroiliak eklemleri incelemek için kalçaya baskı uygulamaktadır veya kişinin bacaklarını hareket ettirmektedir. Ağrının sakroiliak eklemden gelip gelmediğini belirlemek için, doktor eklemin içine uyuşma çözeltisi enjekte etmektedir. Ayrıca tanı koymaktan emin değilse daha fazla tarama gerekmektedir. MR sakroiliit için bir tanı aracı olarak tercih edilmektedir. 2013 yılında yapılan araştırmalar, bilgisayarlı tomografi adı verilen bir tür taramanın sakroiliit teşhisinde de faydalı olabileceğini bulmuşlardır.
Tedavi
Sakroileit için çeşitli tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Bunlara ilaçlar, egzersizler ve cerrahi prosedürler dâhildir.
İlaç
Reçetesiz satılan ağrı kesiciler hafif sakroileit semptomlarının tedavisinde yardımcı olmaktadır. Bazı ilaçlar sakroileit tedavisinde yardımcı olmaktadır. Bu ilaçlar aşağıdaki gibidir:
• Ağrı kesici ilaçları: Reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçlar bir miktar rahatlama sağlamaktadır. Tezgâh üstü seçenekler yardımcı olmuyorsa, doktor daha güçlü ilaçlar tavsiye etmektedir.
• Kas gevşetici maddeler: Sakroileit, ağrılı olabilen kas spazmlarına neden olmaktadır. Kas gevşetici maddeler bunları hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
• TNF inhibitörleri: Bu tip ilaç, eğer ankilozan spondilit ile ilişkili ise sakroileitleri hafifletmektedir.
Ev İlaçları ve Egzersiz
Reçeteli ilaçların yanı sıra, ev ilaçları ve egzersizler sakroileit ağrısını hafifletmeye yardımcı olmaktadır. Bu ev ilaçları ve egzersizler aşağıdaki gibidir:
• Dinlenme: Sakroileit ağrısını şiddetlendiren hareketlerden kaçınmak iltihabı azaltmaya yardımcı olmaktadır.
• Buz ve ısı uygulaması: Etkilenen bölgeye alternatif olarak buz ve ısı paketleri koymak sakroileit ağrısını hafifletmeye yardımcı olmaktadır. Bir kimse yanıkları ve cildin zarar görmesini önlemek için buzu ve ısı paketlerini her zaman bir havluya sarmalıdır.
• Kalça fleksiyon egzersizleri: Bu egzersiz, sırtüstü yatarak kutu ya da yastıklarla bacakları destekleneyi içermektedir. Bir bacağını diğerinin üzerinden koyarak, bacaklar birlikte sıkılır ve sonra serbest bırakılmalıdır. Bunu her iki tarafta da tekrarlanmalıdır. Bu alıştırmayı çeşitlendirmek için sırt üstü yatarak, bacakları kaldırarak ve aralarında bir yastıkla birlikte sıkarak denemelidir.
Cerrahi ve Diğer İşlemler
İlaç ve egzersizin sakroileit ağrısını hafifletmediği ciddi vakalarda, doktor ameliyat veya işlemlerden birini önermektedir. Bu ameliyat veya işlemler aşağıdaki gibidir:
• Elektriksel stimülasyon: Ağrının azaltılmasına yardımcı olabilecek sakrata elektriksel bir stimülatör yerleştirilmektedir.
• Eklem enjeksiyonları: Sakroiliak eklemin içine enjekte edilen kortikosteroidler, iltihap ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olmaktadır. Çok fazla enjeksiyon yapılması başka sorunlara neden olabilmektedir, bu nedenle genellikle yılda 2 ila 4 ile sınırlı sayıda uygulanmaktadır.
• Radyofrekans denervasyonu: Bu tip bir tedavi sakroiliak ağrıya neden olabilen sinir dokusu üzerinde çalışmaktadır.
• Eklem füzyon: Ciddi durumlarda, iki kemiğin bir metal plaka veya diğer füzyon cihazlarıyla bir araya getirilmesi sakroiliit ağrısını hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
Durumla ilişkili ağrıyı hafifletebilecek sakroileit için çeşitli tedaviler bulunmaktadır. Uzun vadeli iyileşme durumun nedenine bağlı olarak değişmektedir. Eklem hasarı ve dejeneratif artrit formları, semptomları yönetmek için devam eden tedaviye ihtiyaç duyulmaktadır.
Kaynakça:
ard.bmj.com
biomedcentral.com
hindawi.com
pubs.rsna.org
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu