İstatistikler yaygın mitleri yalanlıyor
Devrim, Birinci Dünya Savaşı'nın zirvesinde gerçekleşti ve birçok araştırmacı, savaş ile monarşinin yıkılması arasında yakın bir nedensel bağlantı görüyor. "Savaşın neden olduğu ekonomik yıkım", genellikle Şubat 1917'nin önemli bir önermesi olarak gösteriliyor. Peki, bu tezi ele alalım.
Büyük bir savaşın ve dahası süper güçlerin uzun vadeli askeri mücadelesinin, tüm katılımcıları için bir felaket olduğu söylenmelidir. Almanya ve Avusturya-Macaristan'da kıtlık şiddetlendi ve galipler - İngiltere ve Fransa - muazzam borçlar ve korkunç ekonomik sorunlarla savaştan çıktı. Ancak 1924'te Fransız ekonomisi savaş öncesi düzeyine döndü ve İngiltere'de endüstriyel üretim 1929'da toparlandı.
Barış zamanı ekonomisi, savaşların yapıldığı yasalara göre inşa edilmemiştir. Bu nedenle, askeri gerilim ekonominin birçok sektöründe daima çarpıklıklara yol açar. Milyonlarca insanı hızlı bir şekilde hareket ettirme ihtiyacı, ulaşımda kesintilere yol açar, askeri emirlere verilen önem, endüstrinin gelişiminde bozulmaların ortaya çıkmasına ve buna bağlı olarak eşit olmayan ücretlere katkıda bulunur. Ancak savaşın kendisi sürekli bir çarpıklıktır, dolayısıyla buradaki ekonomik kargaşa istisna değil normdur. Ve genel olarak, "yıkım" kavramı görecelidir ve bu terime hemen hemen her şeyi sığdırabilirsiniz. Öyleyse, yıkımdan bahsederken, ekonomik zorlukların gerçek ölçeğini değerlendirebilmek için belirli rakamlarla çalışmak gerekir.
Rusya'daki ekonomik durum, önde gelen ekonomist Lev Kafengauz tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Kafengauz, Geçici Hükümette Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı olduğu için "Rusya'da Endüstriyel Üretimin Evrimi" adlı çalışması özellikle değerlidir. Yani Kafengauz, çarlığın muhalifi olan bir Şubatçıdır ve devrim öncesi gerçekliği süslemesi pek olası değildir. Ayrıca kitabını Stalin yıllarında yazdı, bu da Çarlık Rusya'sının övgüye değer eleştirilerine katkıda bulunmadı, tam tersi.
Kafengauz, Şubat Devrimi'nin arifesinde Rus ekonomisi hakkında oldukça doğru bir fikir oluşturmanın temelini oluşturan önemli bir istatistiksel veri dizisi sağlar. Kafenhaus'un figürlerinin esas olarak imparatorluğun SSCB sınırları içindeki bölgelerine atıfta bulunduğuna dikkat edin, ancak 1915'te Rusya'nın Polonya'yı ve diğer bazı batı eyaletlerini kaybettiğini düşünürsek, o dönemde imparatorluk Rusya'nın yaklaşık olarak gelecekteki SSCB'nin sınırları içinde olduğu ortaya çıkıyor. Barışçıl 1913, genellikle ülkemizin maksimum yükseliş dönemi olarak adlandırılır, bu nedenle 1913 ile karşılaştırmalar yapacağız. Savaş sırasında ülkede nasıl bir "yıkım" yaşandığını karşılaştıralım ve görelim.
Öyleyse enerji ile başlayalım.
Bin ton olarak brüt kömür ve antrasit üretimi.
Donetsk bölgesi: 1916'te 28682,2'e karşı 25288,1 - 1913.
Podmoskovny bölgesi: 1916 - 694,5, 300,4'te 1913'e karşı.
Ural: 1916'te 1509,3'e karşı 1203,3 - 1913.
Batı Sibirya: 1916'te 1325,7'e karşı 878 - 1913.
Doğu Sibirya: 1916 - 1969,6'ya karşı 1175,6'te 1914.
Diğer alanlar: 1916 - 265,1'e karşı 207,7'te 1913.
Toplam: 1916'te 34446,4'e karşı 29053,1 - 1913.
Bin ton brüt petrol üretimi.
Bakü: 1916'te 7828,2'ya karşı 7672,6 - 1913.
Grozny: 1916'te 1682,9'ya karşı 1206,6 - 1913.
Emba: 1916 - 253,9, 117,6'te 1913.
Diğer alanlar: 1916 - 114,7'e karşı 238,1'te 1913.
Toplam: 1916'te 9879,7'e karşı 9234,9 - 1913.
Gördüğümüz gibi, petrol taşıyan üç ana bölgede - Bakü, Grozni, Emba - üretimde artış var, ikincil bölgelerde - bir düşüş ve ülke genelinde petrol üretiminde artış kaydediliyor.
Diğer enerji kaynaklarından, turbada küçük bir artış kaydedildi ve ek olarak Kafengauz, dolaylı verilere göre yakacak odun tedarikinde bir artış yargılayabileceğini yazıyor. Ülkede enerji hammaddesi üretiminde yıkım olduğunu söyleyebilir miyiz? Kesinlikle hayır: Aksine, durum çok başarılı olan 1913'tekinden daha iyiydi.
Devam et. Pik demir eritme 9'te 214 tondan 637'da 1913 tona geriledi, ancak çeliğin dinamikleri olumlu: 6'da 635 tona karşı 183'te 1916 ton. "Yüksek kaliteli" metal üretimi yaklaşık olarak savaş öncesi düzeyde kaldı, tel üretimi arttı, yüksek kaliteli kabuk ve zırh çeliği üretimi gelişti.
Adil olmak gerekirse, bunun büyük ölçüde "barışçıl" malların üretimine giden demir üretiminin azaltılmasıyla sağlandığı kabul edilmelidir. Ancak bu, askeri endüstrinin önceliğe sahip olduğu her savaş için tipik olan tamamen normal bir ölçüdür. Bakır eritme endüstrisindeki durum ciddi bir sorun haline geldi, burada eritme düşüşünün önemli olduğu ortaya çıktı, ancak ithalat yoluyla kayıpları tamamen telafi etmek mümkün oldu ve 1916'daki bakır tüketimi 1913'tekinden daha yüksek çıktı: 82'e karşı 378 ton.
Tekstil sektöründe durum oldukça istikrarlıydı. Pamuk endüstrisinde üretim biraz azalmış ve yün endüstrisinde biraz azalmış, ancak keten ve kenevir-jüt endüstrilerinin yanı sıra karışık lif, hazır keten, örme ve tuhafiye ürünlerinin üretiminde bir miktar büyüme sağlanmıştır. Genel olarak 1913 göstergelerini% 100 alırsak, 1916'da tekstil üretimi% 89,4 olacaktır. Evet, bir durgunluk var ama buna ne kadar yıkım diyebilirsiniz? Savaş sırasında deri endüstrisi bir yükseliş gördü, yeni fabrikalar ortaya çıktı ve kauçuk ürünlerin üretimi de arttı. İlaç, cerrahi alet ve diğer tıbbi malzemelerin üretimi arttı. Ayrıca daha önce yurt dışından ithal edilen malların üretiminde de başarı sağlanmıştır.
Metal işleme ve makine yapımı endüstrileri gerçek bir ekonomik patlama yaşadı. Rakamlar, ülkenin sanayileşmesinde ileriye doğru güçlü bir sıçramaya işaret ediyor. Savaş sırasında fabrikalar yeni makinelerle yeniden donatıldı, büyük teknik başarılar elde edildi ve yeni üretim tesisleri ortaya çıktı.
Metal işleme tesislerinin brüt çıktısının büyüklüğü Kafengauz tarafından binlerce savaş öncesi ruble ile ifade edilir ve ortaya çıkan şu: 1916'ten 1'ya 424'e karşı 892 - 646. brüt üretim% 064 arttı. Bakır haddeleme ve bakır dökümhanesi üretimine gelince, burada da şaşırtıcı bir sonuç elde edildi: neredeyse iki kat büyüme. Çarlık ekonomisinin o dönemde en modern alanlarda en büyük başarıları elde etmesi karakteristiktir. Elektrik motorları, transformatörler ve diğer elektrikli makinelerin üretimi arttı. Aynısı telefonlar, telgraflar ve radyo ekipmanları için de geçerlidir.
Metal işleme makinelerinin seri üretimini genişletmek mümkündü, kimya endüstrisi hızla yükseldi, gazlı ve sıvı flor üreten birkaç fabrika inşa edildi, sülfürik ve nitrik asit üretimi, fenoller arttı, naftalenin naftol ve naftilamin olarak işlenmesi gelişti, sadece eski tesislerin kapasitesini artırarak değil, aynı zamanda ve bir dizi yeni işletmenin ortaya çıkması sayesinde.
Genel olarak, ağır sanayi büyüme yaşadı. İşte bunu reddedilemez bir şekilde kanıtlayan veriler. Binlerce savaş öncesi ruble cinsinden üretim maliyeti: 1913 - 2'e karşı 237.
Büyük ölçüde, bu başarılar askeri emirlerle sağlanır ve toplarla ve mermilerle dolu olmayacaksınız, şüpheci itiraz edecek ve haklı olacak. Bu nedenle bakalım gıda sektöründe işler nasıldı.
Binlerce savaş öncesi ruble cinsinden ürünler.
Şeker ve rafinaj endüstrileri: 1913 - 297'e karşı 584 - 1916 377.
Petrol endüstrisi: 1913'da 95'e karşı 187 - 83.
Nişasta pekmezi endüstrisi: 1913 - 19 115'e karşı 13.
Diğer gıda endüstrileri - 156'e karşı 715.
Bu rakamların açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Savaş sırasında, Rusya'da kuru bir yasa yürürlükteydi, bu nedenle alkollü içeceklerin üretiminde keskin bir düşüş oldu ve bu, gıda endüstrisi. Yani, bira, şarap ve votka süper karlı endüstrilerdir, bu nedenle bu alanlardaki üretimin kısılması, gıda endüstrisinin genel parasal göstergelerini derhal etkiledi. Ancak kuru yasada bir değişiklik yaparsak, o zaman gıda endüstrilerinde düşüş ya hiç olmadı ya da minimumdu. Kafengauz'un belirttiği gibi, savaş sırasında uçucu bitkisel yağların üretimi yüksek bir seviyede kaldı.
Bu arada, 1913'te bazı gıda ürünleri çok büyük ölçekte ihraç edildi. Örneğin, bu yağ için geçerlidir. Savaş sırasında ihracat keskin bir şekilde düştü ve bu gerçeği hesaba katarak Rusya'da iç tüketim için 1913'tekinden daha az gıda ürünü kalmadı. Tuz üretimi arttı: 2 tona karşı 601'da 862 ton.
Ama en çarpıcı olanı şekerleme endüstrisinin durumu. 1916'da şeker üretimi pratik olarak 1913'e kıyasla azalmadı ve binlerce savaş öncesi ruble şu şekilde ifade edildi: 6225,2'ye karşı 6474,9. 1916'da kakao ve çikolata üretimi, 1913'a karşı 18006,0: 17950,9'dakinden bile daha yüksekti. Şekerleme ürünleri 1916'da 2,7654 milyon savaş öncesi ruble tutarında üretildi ve bu 1913'ten (1,1895 milyon ruble) önemli ölçüde daha fazla.
İşte sizin için "yıkım", işte "açlıktan" Rusya!
Devrim öncesi konulu metinler döngümüzde Petrograd'daki açlık ve ekmek kıtlığı hakkında ayrıntılı olarak konuşacağız. hikayeler... Ve bir sonraki makalede Miliukov'un "Aptallık mı yoksa vatana ihanet mi?"