Liriodendron tulipifera, Lale ağacı
Magnoliaceae (manolyagiller) familyasından lale ağacı toprağına göre 12-25 metre ama elverişli şartlarda 60 metreye kadar yükselebilen dev ağaç türlerindendir. Parklar ve bahçeler için bodur kültivarları tavsiye edilir.
Magnoliaceae (manolyagiller) familyasından lale ağacı toprağına göre 12-25 metre ama elverişli şartlarda 60 metreye kadar yükselebilen dev ağaç türlerindendir. Kışın yaprakları dökülür. Anavatanı Kuzey Amerika kıtasının doğusudur. Uzun gövdeleri ve hafif tahtası nedeniyle kerestecilikte değerlidir. Eskiden Kızılderililer lale ağaçlarından kano yaparlarmış.
İlkbahar ortasında çiçek açar. Çiçekleri hoş kokuludur. ABD’de lale ağacı balı ayrıca meşhurdur. Tohumdan yetiştirilenlerin çiçek açma yaşına gelmesi için en az 15 yıl gerekir.
Çok fazla büyüyebildiği için büyük bahçelerde ve parklarda iyi gölge sağlayan ve çok uzun boylu ağaçlar olarak yetiştirilir. Aslında süs bitkisi olarak çoğunlukla lale ağacının bodur kültivarları kullanılır (özellikle ‘Ardis’ ve ‘Compactum’ kültivarları). Küçük bahçelere uygundur. Fakat bunlar bile büyük olur ve elverişli şartlarda daha fazla büyüyebilir.
Sevdiği şartlar: Tam gün güneş, veya en az yarım gün güneş. Dikileceği yer derinliklere kadar toprak olmalı. Bir metre kadar altı kayalık olan yerlerde iyi bir gelişim göstermez. Humuslu, organik besleyiciliği yüksek ve biraz asitli toprak istiyor. Aşırı sıcak yerleri ve fazla kuru havalı yerleri sevmez (böyle yerlerde yaz ortasında yapraklarını döker). Yazları en fazla İstanbul kadar sıcak olan yerlerde daha iyi yetişir. Kışın -30C derece soğuklara dayanıklıdır.
Şu yollarla çoğaltılabilir:
1- Yaz aylarında yarı olgun dal çeliği yöntemiyle..
2- Havai daldırma ile de çoğaltılabilir.
3- Tohum ile: Tohumlar sonbaharda ekilir. Çimlenebilmesi için kışın dondurucu soğuklara maruz kalması gerekiyor. İlkbaharda ekerseniz ancak gelecek yıl çimlenirler. Tohumların ekileceği toprak suyu iyi süzdürür nitelikte olmalı. Çamurda uzun süre beklerse çürür. Tohumların çimlenebilmeleri ayrıca kuvvetli ışık gerektirir. Tohumdan yetiştirilen fidanlar aşılanmazsa çiçek açabilmeleri çok uzun yıllar sonra mümkündür.
4- Seri üretim doku kültürü ile yapılabilir.
Genç fidanların bakımı: İyi bir köklenme sağlayana kadar bir değneğe bağlanmalı. Toprağı kurumadıkça sulanmamalı yoksa kök çürümesi olur. Fakat toprağın fazla kurumasına da izin verilmemelidir. Karasal iklimli yerlerde kışın köklerinin donmaması için tedbir alınmalıdır. Böylece ilk üç dört yılı atlatan lale ağaçları bütün riskleri atlatmış olur ve çok hızlı büyür. Yer değiştirme veya fidan ekimi ilkbahar başında yapılmalı. Sonbaharda yapılması çok risklidir.
Tarih: 20 Nisan 2011 Yazar:
Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.