Bir çoğumuz kuşların belirli zamanlarda büyük gruplar hâlinde gökyüzünde uçtuğunu görmüşüzdür. Bu olay, kuş göçü olarak bilinir. Hemen hemen her türden kuş, hayatının belirli bir döneminde göç eder. Kışı sıcak bölgelerde geçirip, yazı daha serin bölgelerde geçirebilirler ya da üreme dönemleri için belirli alanlara gidebilirler. Aslında, bu göç olayının sebepleri tam olarak anlaşılmış değildir. Bu bakımdan, kuşların neden göç ettikleri, hangi etmenlerin bu göçü tetiklediği, tüm bu göç süreci nasıl olup da kuşların genetik hafızasında yer edinmiş gibi göründüğü gibi sorular üzerine yoğunlaşabiliriz.
Kuş göçlerinin en önemli nedeni yiyecek arayışıdır. Kuşların yaşadığı yerlerde mevsim geçişleriyle beraber yiyecek kaynakları azalır veya tükenir. Kış mevsiminde, özellikle kar altında kalan bölgelerde, kuşlar için gıda bulmak oldukça zorlaşır. Bu durumda, kuşlar daha sıcak iklimlere ve daha bol gıda kaynaklarına sahip olan bölgelere doğru göç ederler.
Bir diğer neden ise üreme ihtiyacıdır. Birçok kuş türü, yavrularını daha güvenli ve gıda kaynaklarının bol olduğu bölgelerde yetiştirmeyi tercih eder. Bu sebeple belirli bir dönemde, genellikle yaz aylarında, kuşlar üreme bölgelerine doğru göç ederler.
Son olarak, bazı türler kışı daha sıcak iklimlerde geçirmek için göç ederler. Özellikle kuzey yarım kürede yaşayan kuşlar, kış aylarında daha sıcak olan güneye doğru göç ederler.
Göçlerin başlaması genellikle mevsimsel değişimlerle ilişkilidir. Kuşlar, gündüzün geceye göre daha uzun olduğu dönemleri ve sıcaklık artışlarını hissederek göç dönemine hazırlanırlar. Hormonal değişimler de göçü tetikleyen faktörler arasındadır. Üreme dönemi öncesinde, kuşların hormonlarında meydana gelen değişiklikler, onları göçe zorlar.
Bu sürecin tamamen kuşların genetik hafızasına kodlandığı düşünülmekte ve bu özellikle çıktıktan hemen sonra ilk göçlerine katılan genç kuşlarda görülmektedir. Bu kuşlar daha önce hiç gitmedikleri yerlere göç etmekte ve bu göç yolculuğu sırasında doğru yolu bulabilmektedirler. Bu durum, kuşların göç eğilimlerinin genetik olarak nesilden nesile aktarıldığına işaret etmektedir. Ancak bu konudaki tüm mekanizmalar ve detaylar henüz tam olarak anlaşılmış değildir.
Göç: Bir canlının mevsimsel şartlar, yiyecek arayışı veya üreme ihtiyacı gibi sebeplerle yaşadığı bölgeyi değiştirmesi.
Genetik Hafıza: Belirli davranışların, genler aracılığıyla nesilden nesile aktarılabilme yeteneği.
Üreme Dönemi: Bir canlının, yavru yapma veya çoğalma zamanı.