Puduhepa
Puduhepa, adını koruyucu tanrıçası İştar’a değil, Hepat’a borçluydu. Dualarından birine bakılırsa “Hepat”, Güneş Tanrıçası’nın Hurri dilindeki karşılığıydı. “Hattuşa Ülkesi’ndeki adın Arinna’nın Güneş Tanrıçası, Sedir Ülkesi’nde ise adın Hepat. Ve ben Puduhepa, baştan beri hizmetkârınım”. Puduhepa ve babasının adları Hurrice’dir. Puduhepa kendini Hurri Tanrıçası Hepat’ın hizmetkârı olarak görüyor; ama aynı zamanda kendisini ‘Arinna’nın Güneş Tanrıçası’nın sevdiği’ diye adlandırıyordu. Puduhepa’nın babası Bentip, antik Saros (Seyhan) Irmağı’nın kaynağı olan Kizzuwatna ülkesindeki Lawanzantiya’lı (Elbistan) bir rahipti. Araştırmacılar Puduhepa’nın soylu olup olmadığı konusunda hemfikir değil; ancak Hattuşa’da her düzeyde birbiriyle hısım-akraba olan egemen tabakası dikkate alınırsa, uzaktan da olsa akraba olması mümkündür. Puduhepa insanları kazanmayı çok iyi biliyordu. Puduhepa uzlaştırıcıdır, barış taraftarıdır. Komşu ülke yöneticilerine etkileyici mektuplar yazarak uzlaşma ve barış dileklerini anlatır. Bunlardan birini aktarmak ilginç olabilir. Kadeş Antlaşması MÖ 21.11. 1259 tarihinde Firavun II. Ramses’in huzuruna üç Hititli elçi çıkar. O dönemde Mısır’da altından daha kıymetli olan gümüş bir levha sunarlar. Bu gümüş tabletteki yazının altında Hattuşili ile Puduhepa’nın mühürleri yer alır. “Hattuşa Ülkesi Prensesi, yeryüzünün efendisi Arinna’nın Güneş Tanrıçası’nın gözdesi, Tanrıçanın hizmetkârı, Kizzuwatna ülkesinin kızı Puduhepa”. Kral ile aynı konumda olan bir kraliçe. Yazının özü şudur: “Büyük kral Mısır kralı ile büyük kral Hattuşa kralı arasında tüm zamanlarda savaş yapılması tanrılar tarafından yasaklanmıştır.” Bu anlaşma devletler hukuku alanında dünyanın ilk antlaşmasıdır. Bugün New York’taki Birleşmiş Milletler Binası’nın duvarında asılıdır. Bu levha mektuptan çok etkilenen firavun Ramses “ileri görüşlülükte” Hattuşili’den geri kalmamak için kendi ülkesindeki kadınların da önemli işler üstlendiğini vurgulamak ister. Cevaben Ana kraliçe Tuya ve büyük kral eşi Nefertari, Puduhepa’ya mektuplar yazarlar. Barış Antlaşmasını takiben Hattuşili’nin büyük kızı Ramses’e gelin gider. Bu düğün ise Ramses’in yaptırdığı granit bir dikilitaşta anlatılır. “Tüm varlığımızı ona verelim. Özellikle de büyük kızımızı ona, yaşayan tanrıya verelim ki, bize barış getirsin ve yaşayabilelim. (İmza) Büyük Ramses.”
Dünyanın ilk feminist kadını, ben Puduhepa’yım.
Hitit İmparatoru'nun kraliçesi. Güneş Tanrıçası Arinna’yım.
Newyork’ta Birleşmiş Milletlerin duvarında, benim yazdığım ilk barış antlaşması asılı.