Uzun süredir takvimi konusunda belirsizlikler olan Brexit konusunda artık süreç ana hatlarıyla belirginleşmiş görünüyor. İngiltere’de Parlamento’nun Başbakan Theresa May’e Avrupa Birliği ile müzakereleri başlatma yetkisi vermesinden sonra 29 Mart itibariyle Lizbon Anlaşması’nın 50. maddesi tetikleniyor. Öncelikle bu meşhur 50. madde nedir, hatırlayalım;
1. Her üye devlet, kendi anayasal kurallarına uygun olarak Birlik’ten ayrılmaya karar verebilir.
2. Ayrılma kararı alan üye devlet, niyetini Avrupa Birliği Zirvesi’ne bildirir. Birlik, söz konusu devletle, Avrupa Birliği Zirvesi tarafından belirlenen yönlendirici ilkeler ışığında, bu devletin Birlik ile gelecekteki ilişkisinin çerçevesini dikkate alarak, çekilmeye ilişkin kuralları belirleyen bir anlaşmayı müzakere eder ve akdeder. Bu anlaşma, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 218. maddesinin 3. paragrafına uygun olarak müzakere edilir. Anlaşma, Birlik adına, Avrupa Parlamentosu’nun muvafakatini aldıktan sonra, nitelikli çoğunlukla hareket eden Konsey tarafından akdedilir.
3. Antlaşmaların ilgili üye devlete uygulanması, çekilme anlaşmasının yürürlüğe girdiği tarihte, bunun gerçekleşmemesi halinde, Avrupa Birliği Zirvesi oybirliğiyle ve ilgili üye devletle mutabık kalarak süreyi uzatmadığı takdirde, 2. paragrafta belirtilen bildirimden iki yıl sonra sona erer.
4. 2 ve 3. paragrafların amaçları doğrultusunda, çekilen üye devletin Avrupa Birliği Zirvesi’ndeki veya Konsey’deki temsilcisi, Avrupa Birliği Zirvesi veya Konsey’de kendisini ilgilendiren görüşmelere ve kararlara katılamaz. Nitelikli çoğunluk, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 238. maddesinin 3. paragrafının (b) bendine göre belirlenir.
5. Birlik’ten çekilen bir devlet Birliğe yeniden katılmak isterse, talebi 49. maddede belirtilen usule tabi olur.
Başbakan May daha önce müzakerelere başlanacak tarih olarak öngördüğü Mart’ı sonuna kadar zorlayacağını söylemişti. Bu kapsamda sürecin tam da hedeflendiği şekilde yürütüldüğünü söyleyebiliriz. Şimdi artık önümüzde teorik olarak 2 yıllık bir süre var. Müzakereler sorunsuz bir şekilde ilerlerse, ki daha henüz başlaması için de bazı prosedürler var, 2019 yazında İngiltere Birlik’ten ayrılmış olacak. Tabii birçok başlık olacak çıkış koşulları açısından. Bunun en başında da dış ticaret geliyor. İngiltere’nin daha önce Ortak Pazar’da da yer almayacağı açıklanmıştı, yani birçok ülkeyle “bilateral” (çift taraflı, ikili) anlaşmalar yapılması gerekecek. AB ile görüşmeleri uzatacak en önemli madde gibi görünüyor. Bunun yanında; ekonomide küçülme beklentileri, olası istihdam kaybı, zayıf GBP’den beslenecek bir enflasyon, AB üyesi olmak isteyen İskoçya gibi bazı can sıkıcı başlıkları izleyeceğiz.
BoE tarafında para politikası iki taraftada da esnek olmaya devam edecek. Hatırlayacak olursak; Brexit oylamasından sonraki MPC toplantısı bir faiz indirimi getirmişti. Büyüme ve enflasyon tarafında hangisinde risk olacak, ona bakılacak. Eğer resesyon tehlikesi belirirse, genişleme yönüne kayacaktır. Şu anda ise GBP’deki değer kaybı ve küresel anlamda petrol fiyatlarının getirdiği enflasyonist hareketlerin yükselttiği bir TÜFE var. Bu bağlamda bugün gelecek veri de önemli olacak mesela. Bu konuda geçen hafta BoE kararına ilişkin değerlendirmemde şöyle demişim:
“Banka içerisinde büyüme ve enflasyona ilişkin beklentilerde tam olarak bir görüş birliğine varılamadığı görülmektedir. Brexit oylamasından sonra GBP’de görülen değer kaybı kapsamında enflasyonist bir baskının oluştuğu görülmektedir. Bu da hızlı yükselen enflasyonun hedeflerin üzerine gitmesi gibi bir durumu beraberinde getiriyor. Bunun yanı sıra, büyüme henüz tam olarak yavaşlamadı, ancak Brexit takviminin işlerlik kazanmasıyla beraber azalan doğrudan yatırımlar ve istihdam kaybı üzerinden bir aşağı yönlü risk oluşturması muhtemel görünüyor.
Bu durumda, özellikle enflasyon tarafını frenlemek amacıyla ilerleyen döneme ilişkin bir para politikası sıkılaştırması BoE kanadından gelebilir. Buna karşın henüz belirgin bir yavaşlama görülmemesi itibariyle de ortadaki resmin çok net olduğunu söyleyemeyiz. Gelecek yıl içinde, eğer 2017’de bir hamle gelmezse para politikasının sıkılaştırılması daha ciddi bir şekilde ele alınacak gibi görünüyor.”
Bu bakımdan GBP’nin de zayıf kalmaya devam etmesi beklenebilir. 1,1840 görüldüğünde en kötüyü fiyatlıyordu GBP, en önemli belirsizlik ortadan kalktığı için bir rahatlama görülecektir, ancak AB ile olan görüşmelerin sorunsuz geçmeyeceği beklentisi ve enflasyon bu kadar desteklenmişken zayıf GBP ile biraz daha ekonomiyi destekleme ve büyüme pozisyonunda kalma isteği aşağı yönlü eğilimin sürmesine neden olacaktır. Yeni alım için iştah bu yüzden gelmiyor. 1,1840’ın öncesinde 1,2220 seviyesini destek olarak görüyorum. Cari bant aralığı 1,2220 – 1,26; buranın üzerine geçtiğinde de 1,3070...
Spekülatif pozisyonlarda nette short eğilimi iyice ağırlık kazandı. Rekor seviyede short pozisyon sayısı devam ediyor. Bu da Brexit belirsizliğinden kaynaklanıyor. Opsiyon sözleşmelerinde ise 1,24 – 1,12460 üzerinde call sözleşmeleri ağırlıkta, orada da aşağıda kırılma noktası, yani put sözleşmelerinin ağırlık kazandığı bölge 1,2350’ye doğru kaymış görünüyor.