Ana arı kontrolünde kolaylık sağlanması açısından üretim yılına uygun olarak işaretlenmiş.
Ana arı kullanımı, gerek bulmak gerekse performansını saptamak açısından açısından çok yararlı olacaktır.
İlk aşamada ana arının varlığı ve performansını gözlenir.
Bu kontrolde ana arı veya günlük yumurtanın her hangi birisini görmek yeterlidir.
Ana arı yaşlı ve dağınık yumurta atıyorsa ileri aşamada genç bir ana arı ile değiştirilmeli veya genç ana arılı zayıf bir koloni ile birleştirilmelidir.
Ergin arı ve yavru miktarı az veya hiç yavru yoksa bu durum kovanın uzun bir süre kaldığını gösterir.
Peteklerde kapalı yavru var, yumurta ve larva yoksa koloni kısa süre önce (8-9) ana arısını kaybetmiştir .
Petek gözlerine gelişi güzel yumurta bırakılmış ve peteklerde erkek arı gözleri fazla ise bu durum koloni ana arısının yaşlı olduğuna işaret eder.
Kolonide yavru yok, fakat ana arı mevcut ise, bu durum koloninin ana arısını kısa bir süre içerisinde yenilediğini gösterir. Bu genç ana arının bir süre sonra çiftleşerek yumurtlamaya başlayacağı bilinmelidir.
Koloninin ana arısı var ve düzenli yavru sahası mevcut, fakat koloni ana arı gözü yapmış ve bu gözler daha çok yavrulu alanın alt kenarına yapılmış ise, bu durum o koloninin oğul hazırlığı yaptığını gösterir.
Koloninin ana arısı var fakat düzensiz yumurta bırakmış, erkek arı sayısı fazla ve yavrulu sahanın ortalarında ana arı hücresi yapmış ise bu durum o koloninin ana arısının yaşlı olduğunu ve ana yenileyeceğini gösterir.
Kolonide larva ve pupa var, fakat yumurta hiç yoksa ana arı yakında ölmüş olabilir.
Yumurta ve pupa var fakat larva yok ise ana arıya bağlı olmayan açlık veya zirai mücadele ilacı gibi etkilere bağlı stres nedeniyle yavru üretimi kesintiye uğramış demektir.
Sezon ana arı yetiştiriciliği veya çiftleşme için uygun değilse, ana arı yenilemeye giden koloninin yaptığı ana arı gözleri imha edilerek yeni ana arı verilmeli veya başka bir koloni ile birleştirilmelidir.
Koloni ana arısı genç olmasına rağmen eğer kapalı yavru sahasında çok düzensiz yavru gözleri bulunuyor ise, bu durum o ana arının kendi akrabası bir erkek arı ile çiftleşmiş olabileceğini gösterir.
Akraba çiftleşme sonucunda koloni dağınık yavrulu alana sahip bir görüntüye sahip olabileceği gibi yaşlı ana arıya sahip kolonilerde de benzer görüntü oluşabilir.