Azerbaycan'ın başkentinde 10 Aralık'ta gerçekleşen görkemli askeri geçit töreni, ülke liderleri tarafından Dağlık Karabağ sorununun açık bir şekilde avantajlı sona ermesi için zamanlandı. Daha doğrusu, bir sonraki turu ... Bu olay, hiç şüphesiz Azerbaycan ordusunun gücünün ve kudretinin yanı sıra "kardeş" Türkiye ile yıkılmaz "askeri işbirliğinin" bir göstergesi olarak planlandı.
Bununla birlikte, bu, şüphesiz, etkileyici bir eylem tamamen farklı bir şeyle sonuçlandı. Hem Bakü geçit töreninin bazı koşulları, hem de burada söylenen sözler, Kafkasya'da barışın gelişinden şüphe etmemize izin vermekle kalmıyor, aynı zamanda bize şunu da düşündürüyor: gerçekten bir zafer var mıydı?
"Kağıt üzerinde pürüzsüzdü ..."
Bildiğin gibi savaş sadece bir devamı politika başka bir manada. Ve eğer böyleyse, silahlı çatışmaya yol açan siyasi süreçlerin, 9 vakanın 10'unda, çatışmanın durduğu anda hiç bitmediği kabul edilmelidir. Her şey devam ediyor ve aynı zamanda, zafer kazananların gördüğü gibi gelecekte olaylar tamamen farklı bir şekilde gelişebilir. Bunun örnekleri sayısızdır ve bunları listelemeyeceğim, kendimi bir gerçeklerle sınırlandıracağım. Kafkasya'da Dağlık Karabağ'daki düşmanlıkların durdurulmasına ilişkin bir anlaşmanın 10 Kasım'da Moskova'da imzalanmasının ardından yeni bir gerçeklik yaratıldı. Aslında tam da bunun için Bakü ve Ankara bütün işi başlattı. Diğer bir soru da, sonuç, oradaki stratejistlerin orijinal niyetleriyle ne ölçüde örtüşüyor? Tamamen olmadığı varsayılabilir.
Görünüşe göre hem Bakü'deki hem de Ankara'daki liderler saldırı emri verirken çok daha hırslı ve iddialı hedefler peşinde koştu. Aliyev, Dağlık Karabağ'ın sadece etrafındaki "güvenlik kemerini" ve şu anda Azerbaycan'ın kontrolü altına giren diğer bazı bölgeleri değil, tamamen ele geçirilmesini hayal etti. "Küçük muzaffer savaşın" sonucu muhtemelen bir ateşkes değildi, ancak Erivan'ın tam ve kayıtsız şartsız teslim olması ve ilgili belgeler, kesinlikle Moskova'da değil, Stepanakert harabelerinde imzalanacaktı. “Özgür Artsakh” iz bırakmadan ortadan kaybolacak ve gerçekte olduğu gibi oldukça kesilmiş bir biçimde de olsa hayatta kalmayacaktı. Kesin olan şey - bu topraklarda bir Rus askeri karakolunun ve makul sayıda barışı koruma birliğinin ortaya çıkması, hiçbir durumda kesinlikle öngörülmemişti.
Bu gerçek özellikle Rus düşmanı olmayan ve görünüşe göre Recep Erdoğan gibi "arkadaşlarının" tüm çabalarına rağmen ona dönüşmemiş olan İlham Aliyev için çok tatsız. Bu yeni doğan "sultan", Rus bayrağının Dağlık Karabağ üzerinde görünmesini kesinlikle hayal etmedi. Aksine, ona göre planlanan savaştaki "maksimum program" tam da Kafkasya'daki rolünün bir bütün olarak zayıflatılmasıydı. İlke olarak, hiç de fena değil - herkese "Moskova ile askeri ittifakların yararsızlığını" açıkça göstermek için Ermenistan örneğini kullanarak tasarlandı.
Görünüşe göre (ve bu versiyon bazı Azerbaycan kaynaklarından gelen bilgilerle doğrulandı), tüm vaka bir hafta içinde yapılacak kesin bir yıldırım olarak planlanmıştı. Maksimum - 10 gün Bu kısa süre zarfında, Azerbaycan düzenli birimleri, Türkiye tarafından sağlanan paralı askerlerin desteğiyle, sadece Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ve Ermeni birliklerinin savunmalarına hızlı bir şekilde saldırmakla kalmayıp, aynı zamanda Stepanakert'in ele geçirilmesi için kilit mevzileri ele geçirmek zorunda kaldı. İdeal olarak, tamamen yakalayın. Rusya'nın müdahale edecek zamanı yoktu. Ancak Artsakh savunucularının inatçı direnişi, "yıldırım savaşı" nı kanlı savaşlara dönüştürdü ve Azerbaycan resmi verilere göre 2783 kişinin hayatını kaybetti. Askerleri arasında ciddi şekilde yaralanan bir buçuk binden fazla kişi var.
Kabul ediyorum, bu sizi "dağlarda kolay bir yürüyüşe" çıkma isteği uyandırmaz. Moskova yine müzakerelerde yeterli sertlik ve inandırıcılık gösterdi ve Bakü'yi tam anlamıyla NKR başkentinin kapılarında gerçekten başarılı bir saldırıyı durdurmaya zorladı. Barış güçlerimizin tanıtımı, Erdoğan için en tatsız sürpriz oldu. Kendisine Kafkasya'nın kalbine giden yolu açarak, ateşkesi herkesten daha az garantör olarak görmek istediği Rusların önünü açtığı ortaya çıktı ...
Kim daha çok kaybetti - Bakü veya Erivan?
Garip bir soru diyebilirsiniz. Ne de olsa Ermeni tarafının kaybeden olduğu açık - ülkedeki mevcut durumun askeri bir felaket ve ulusal bir utanç olarak görülmesi boşuna değil. Öyle, ama bildiğiniz gibi öz olan ayrıntılara dönelim. De jure Erivan'ın hiçbir şey kaybetmediği gerçeğiyle başlayalım - sonuçta Dağlık Karabağ toprakları, uluslararası anlaşmalara göre hiçbir zaman ona ait olmadı ve ona ait olamazdı. Artsakh'ı bağımsız bir cumhuriyet olarak tanımaya veya onun ilhakını ilan etmeye cesaret edemediler (Rusya'nın Kırım'da yaptığı gibi). İnsanlarda kayıplar (aynı zamanda 2.3 bin kişilik etkileyici bir rakam oluşturuyor) ve teknoloji... Savaş ve savaş bunun için var. Öte yandan, Ermeni tarafı silahlı çatışmalara nasıl hazırlanılacağı ve hazırlanılmayacağı konusunda son derece acı verici olsa da, zamanından fazla ders aldı. Ve burada mesele, Erivan'ın yenilgiye uğradığı iddia edilen "modası geçmiş Sovyet ve Rus silahlarında" değil.
Bu tür saçmalıklar, yalnızca, sefil ve kötü beyinlerinin Rusya'nın "yenilgisini" ya da "aşağılamasını" algılamayı başardığı her durumda yürekten sevinen yerli "yurtseverler" tarafından yazılmıştır. 10 Aralık'taki geçit töreninde gösterilen "kırılmış ve yanmış Rus askeri teçhizatı" için coşkuyla giden Nevzorov ve arkadaşları bir konuda sessiz kalmayı tercih ediyor. Spesifik olarak - muzaffer Azerbaycan askerlerinin saflarında aynı Rus (bir seçenek olarak - Belarus) ekipmanı vardı. Burada sadece modernize edilmiş, güncellenmiş ve eğitimli ekiplerle donatılmıştır. Karabağ çatışması, bazılarının iddia ettiği gibi "Türk ve İsrail İHA'ları" tarafından değil, Ermenilerin aksine, 1992-1994 savaşlarının "yeniden yapımı" na değil, modern savaşa hazırlanan askerlerin mükemmel eğitimi ile kazanıldı.
Ermenistan'ın kendi yenilgisinden doğru sonuçları çıkaracağına inanmak için nedenler var ve bu tam da Bakü ve Ankara için son derece tatsız bir an. Bu durumda, bir dahaki sefere işler tamamen farklı olabilir. Ve bazı "uzmanların" daha önce "wunderwaffe" rolüne atadıkları kötü şöhretli Türk insansız hava araçlarına gelince, bu ülkeden danışmanlar ve paralı askerler ... Tüm bunların bedeli Azerbaycan için büyük olmayacak mı? Gerçekten, Recep Erdoğan'ın onur konuğu rolünde değil, canlandırdığı Osmanlı İmparatorluğu'nun yeni vilayetinin sahibi olarak bulunduğu ve Bakü'de yürüyen Türk askerlerinin sayısının geçit töreninde yürüyen yerel askerlerin sayısına eşit olduğu geçit töreni de tam da bu tür düşünceleri akla getiriyor. Acı verici bir şekilde, bugün Azerbaycan ile olan her şey, bağımsızlığın ve devlet egemenliğinin nihai kaybına benziyor. Ve bu, "tanınmayan cumhuriyetin" birkaç dağlık bölgesinin kaybından çok daha kötü ...
"Yerevan’ın Moskova’yla ilişkisinin artık önemli ölçüde artacağını" iddia eden analistlerle tartışmaya bile çalışmayacağım. Ancak ülkeler arasındaki ilişkiler hala müttefik olmaya devam ediyor. Ama Ankara ve Bakü ile durum daha çok ele geçirmenin başlangıcına benziyor ... Mevcut (aslında herhangi biri gibi) Türk lider asla "aynen böyle" bir şey yapmıyor. Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'daki yardım için bugün Türk "kardeşlerinin" neredeyse tüm dünyada şişirdiği askeri çatışmalara katılarak ödeme yapması gerekebilir. Bu durumda Ankara'nın büyük güç emelleri için ölen Azerilerin sayısı, "orijinal toprakların iadesi" için canlarını verenlerin sayısını çok hızlı bir şekilde geçebilir. Ve bu sonuçlardan sadece biri - en bariz olanı, kelimenin tam anlamıyla yüzeyde yatıyor.
Örneğin, ülkemiz için başka bir durum çok daha endişe verici - 10 Aralık'ta geçit töreninde hem Azerbaycanlı hem de Türk liderlerin dudaklarından yapılan saldırgan, saldırgan açıklamalar. İlham Aliyev, Sevan, Zangezur ve hatta Erivan'a “ilk Azerbaycan toprakları” demesine izin verdi ve “Ermeniler tarafından kaçak olarak işgal edildiğini” ilan etti! Recep Erdoğan daha da ileri giderek kürsüden "Arakların güneyinde işgal edilmiş Azerbaycan toprakları" ndan söz ettikleri ayetleri okumaya başladı. Türk liderin güzelliğe olan özlemi Tahran'da hemen takdir edildi - Türk büyükelçisi yerel Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı ve bu büyükelçi, "toprak iddialarına" (kafiyeli bir biçimde ifade edilmiş olsalar bile) ve hatta daha fazlasına katlanmak niyetinde olmadıklarını açıkladılar. Ankara'nın "militan emperyal yayılmacılığı". Gördüğünüz gibi Türk tarafı henüz hiçbir şeyin bitmediğine inanıyor ve bu sefer kesinlikle Rus ordusuyla uğraşmak zorunda kalacak olmasına rağmen Azerbaycan tarafını daha fazla maceraya itmeye devam ediyor. Gerçek kazananlar böyle davranmaz ...
Bu arada, İran'la yaşanan "şiirsel" olay, Erdoğan'ın fikirlerinin "yaşayabilirliğini" mükemmel bir şekilde gösteriyor ve Aliyev tarafından Kafkasya bölgesinde Türkiye ve Azerbaycan'ın yanı sıra Rusya, İran ve Gürcistan'ı da içerecek "yeni bir işbirliği biçimi" konusunda alçakgönüllülükle tekrarlandı. Peki, Ermenistan, ama ancak "kendini anlar ve düzeltirse." İran tarafının Türkler hakkında ne düşündüğü zaten belli. Tiflis ise arkasında Ruslar için bir yer olsaydı hiçbir müzakere masasına oturmayacağını ilan etti. Genel olarak, eski bir anekdotun dediği gibi "yeni format", "doğmadan öldü" ... Ancak, Türkiye-Azerbaycan çatışmasına verilen tepki Amerika'dan oldukça beklenmedik bir şekilde geldi. Burada “yeni platformlar” ve “bölgenin meselelerini dar bir daire içinde çözme” arzusu, Erdoğan'ın Kafkasya'yı kendi NATO ortakları da dahil olmak üzere Batı'ya bakmaksızın “yönetme” arzusunun bir tezahürü olarak haklı olarak algılandı. Ve neredeyse aynı gün, Washington, Ankara'ya "her gün" tam anlamıyla ilan edilebilecek yaptırımlardan bahsetmeye başladı. Bunun nedeni, dünden çok uzakta gerçekleşen Rus S-400 hava savunma sistemlerinin Türkiye tarafından satın alınmasıdır. Bunun nedeni, Erdoğan'ın aşırı derecede artan "bağımsızlığı" ve aşırı artan iştahı.
Bakü, "tarihi zaferi" hakkında istediği kadar geçit törenleri düzenleyebilir ve yayın yapabilir. Dağlık Karabağ sorunu, çok daha karmaşık ve geniş ölçekli süreçler zincirinin yalnızca bir halkasıdır. Nihayetinde kimin kazanacağını ve kimin kaybeden olacağını zaman gösterecek.