Hayatı Ciddi Şekilde Etkileyebilir..
Panik ataklar, birdenbire ve beklenmedik bir biçimde, görünür herhangi bir tetikleyici neden olmadan yaşanıyor ve tekrar atak yaşanacağından dolayı yoğun kaygı ve üzüntü duyuluyorsa panik bozukluktan söz etmek gerekir.
Panik bozukluk, kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür. Genellikle yirmili yaşlarda başlar, ancak çocukluk dönemi ve daha ileri yaşlarda da başlayabilir. Belirli bir zaman dilimi tarif edilmese de sabah geç, akşamüstü erken saatlerde, bazen de nadir olarak gece uykudan uyandıracak şekilde ataklar olabilir. Hastalığın gidişi bireyler arasında, hatta aynı bireyde zaman içerisinde farklılıklar gösterebilir. Ataklar her zaman ardarda olmaz; günde birkaç kez atak geçirilebileceği gibi yılda bir kez de atak geçirilebilir.
Panik atakların yaşandığı dönemler gelişigüzel veya herhangi bir anlamı olmayan dönemler değildir. Boşanma, ölüm, işsiz kalma, aileden birinin hasta olması, sınav gibi stresli bir yaşam olayı hastalığın başlamasında etkili olmuş olabilir. Bunun yanında, kişinin biyolojik ve genetik altyapısı, erken yaşam dönemindeki yitim ve ayrılıklar, aile yapısı ve kişiliği hastalığın ortaya çıkmasındaki diğer faktörlerdir.
Kişiler, ataklara maruz kalmamak için belirli ortamlara (örn, süpermarketler, sinemalar gibi kalabalık yerler, araba, uçak, otobüs, metro gibi kaçmanın zor olacağı yerler) girmek istemeyebilir veya birtakım etkinliklerden (örn; fiziksel egzersiz, cinsel ilişki, kafein) kaçınmaya başlayabilir..
Bu ve benzeri durumların detaylı bir şekilde araştırılması, olası sebeplerin ve tetikleyicilerin ortaya çıkarılması, varsa altta yatan diğer ruhsal patolojilerin aydınlatılması tedavi açısından oldukça önemlidir.
Tedavi..
Kısa ve uzun süreli tedavi olarak iki şekilde planlanabilir. Kısa süreli tedavide ilaçlar, soruna ilişkin bilgilendirme veya psikolojik tedavilerin başlatılması yer alır. BDT (Bilişsel Davranışçı Terapi), özellikle uzun süreli tedavide, depreşme ve nükslerin önlemesi açısından etkinliği kanıtlanmış bir tedavi yöntemidir. Buradaki asıl sorunun bilişsel düzeyde olduğu düşünüldüğünde, düşünceleri anlama ve değiştirme yönünde atılacak adımların, ilaveten anksiyete yönetimi, alıştırma veya maruz bırakma ve solunum egzersizleri gibi diğer bilişsel ve davranışçı yöntemlerin kullanılmasının tedavide etkili olacağı aşikardır. Kaldı ki; yalnızca ilaçla olan bir tedavi yöntemi, ilaca bağlı istenmeyen yan etkilerin ortaya çıkması, kişinin ilaç kullanamayacağı (fiziksel hastalık, gebelik ve emzirme dönemi gibi) veya ilacın bırakılması sonrası hastalığın tekrar ortaya çıkması gibi durumlar varlığında yetersiz veya eksik kalacak ve kişiyi ileride ilaç kullanmadığı dönemde durumla baş edebilmesi için gerekli becerilerden yoksun bırakacaktır.
Son olarak, panik bozukluğun tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğu; ve gerektiğinde ilaç gerektiğinde ise terapi ile kişiye özel bir tedavi programı uygulanmasının gerekli olduğu kanaatindeyim.
Uzm. Dr. Sevim Hacıarifoğlu Tolunay