Tırnak batması, tırnak köşe veya kenarının yumuşak ete battığı yaygın bir problemdir. En sık olarak ayak baş parmağında görülür ve ağrı, kızarıklık, şişme gibi şikâyetlere neden olur. Tırnak batmasının tedavisi genellikle evde çeşitli uygulamalarla mümkündür. Fakat ağrı şiddetliyse veya yayılıyorsa olası komplikasyonlardan kaçınmak için profesyonel yardım almakta fayda vardır. Kişide diyabet, damar sertliği gibi ayaklara kan akışını zayıflatan bir sağlık sorunu varsa, tırnak batmasına bağlı komplikasyon riski daha yüksektir.
Tırnak batması nedir?
Tırnak batması, tırnağın tırnak yatağına doğru uzandığı acı verici bir sağlık sorunudur. Genellikle ayak baş parmağında görülür ve ayak tırnağı köşesi veya kenarının kıvrılıp çevredeki cilde gömülmesi sonucu oluşur. Ayak tırnak batması ağrılı olabilir ve zamanında tedavi edilmezse enfeksiyonla sonuçlanabilir. Tırnak batması iltihap gelişimi ile sonuçlandığında ağrı daha şiddetli bir hal alır ve ısı artışı, şişlik, akıntı gibi başka belirtiler eklenir.
Tırnak batması neden olur?
Tırnağın büyüklüğü ile tırnak yatağı genişliği arasındaki dengesizlik tırnak batmasının önemli bir nedenidir. Bu durum, tırnakların yanlış bir şekilde kesilmesi, kalıtsal tırnak problemleri ve uygun olmayan ayakkabı giyilmesiyle daha da kötüleşebilir. Tırnak batmasının yaygın nedenleri arasında şunlar sayılabilir:
- Tırnak boyutu ile tırnak yatağı genişliği oranında dengesizlik
- Tırnakları sıkıştıran dar ayakkabılar ve çoraplar giymek
- Tırnakları çok kısa kesmek
- Yanlış olarak kavisli kesilen ayak tırnaklarında batma görülebilir. Batma gelişmemesi için ayak tırnaklarının düz olarak kesilmesi gerekir.
- Ayak tırnağının yaralanması
- Olağandışı kavisli ayak tırnaklarına sahip olmak
- Uygun şekilde yapılmayan agresif manikür ve pedikür uygulamaları
- Bazı insanların ayak tırnakları doğal olarak içe doğru kıvrılır. Bu durum kıskaç tırnakları olarak bilinir ve bu tırnaklarda batma sıktır.
- Özellikle tırnağın çıkmasıyla sonuçlanan travmalar batmaya neden olabilir.
Tırnak batması belirtileri nelerdir?
Tırnak batmasında en sık görülen belirti ağrıdır. Ağrı tırnağın bir veya iki tarafında olabilir ve dokunmakla artar. Tırnak batmasında görülebilen diğer belirtiler şunları içerebilir:
- Tırnak yatağında hassasiyet
- Tırnak etrafında kızarıklık
- Tırnak çevresinde şişme
- Tırnak çevresindeki dokuda ısı artışı ve akıntı
Aşağıdaki durumlarda doktora başvurmalıdır:
- Parmakta ciddi ağrı ve rahatsızlık hissi
- Tırnak yatağında irin veya yayılma eğilimi gösteren kızarıklık
- Ayaklara kan akışının zayıf olmasına neden olan şeker hastalığı, ateroskleroz ya da başka bir sağlık sorununun varlığı
Bebeklerde tırnak batması
Bebeklerde ayak tırnakları inanılmaz hızlı uzar ve herhangi istenmeyen bir durumla karşılaşmamak için bakım ve kesiminin özenle yapılması gerekir. Bebekler için çok acı verici olabilen tırnak batmasının oluşmaması için ekstra dikkat göstermek şarttır. Bebeklerde tırnak batması olduğunda parmağının o bölgesi kırmızı, şiş bir hale gelir ve rahatsız edici bir akıntı gelişebilir. Parmağına dokunulduğunda veya üzerine baskı uygulandığında bebek ağlayarak tepki verir. Birden ayakkabılarından nefret etmeye başlayabilir veya yürüyorsa topallayabilir ya da yürürken ağlayabilir.
Tırnak batmasına ne iyi gelir?
Enfeksiyonu önlemek için, tırnak batması meydana gelir gelmez tedavi uygulamak önemlidir. Hafif vakalarda evde yapılan uygulamalar ile küçük tedaviler yeterli olabilir. Ciddi olgularda ise cerrahi müdahale gerekebilir. Tırnak batması için evde yapılabilecek uygulamalardan bazıları şunlardır:
- Sabunlu sıcak su banyosu. Etkilenen ayağın suya sokulması, şişliğin azaltılmasına ve ağrının hafifletilmesine yardımcı olabilir. Ayağı günde üç kez, her seferde 20 dakikaya kadar ılık ve sabunlu suda bekletmek etkili sonuçlar verebilir. Zeytinyağından yapılan kastilya sabunu iyi bir seçenektir. Suya epsom tuzları ilave etmek ekstra bir rahatlama sağlayabilir. Epsom tuzu, doğal olarak oluşan şifalı magnezyum sülfat tuzlarıdır.
- Elma sirkesi. Bilimsel kanıtlar sınırlı olsa da elma sirkesinin antiseptik, antienflamatuar ve ağrıyı hafifletme özelliklerine sahip olduğu düşünülmektedir. Tırnak batması için bir kova ılık suya yarım çay bardağı elma sirkesi ilave edilir. Etkilenen ayak günde 20 dakika kadar bu suda bekletilir. Uygulama sonrası ayaklar iyice kurulanmalıdır.
- Rahat ayakkabı ve çoraplar giymek. Çok sıkı ayakkabı ve çorapların giyilmesi, parmak uçlarını sıkıştırabilir. Bu durum tırnak batmasının önde gelen bir nedenidir. Tırnak batması gelişmesini veya kötüleşmesini önlemek için ayak parmaklarında yeterli miktarda boşluk bırakacak şekilde ayakkabılar ve çoraplar giyilmelidir. İyileşme sürecinde, ayak parmaklarındaki baskıyı sınırlamak için ayakkabı yerine terlik veya sandaletler tercih edilmelidir.
- Batık tırnak koruyucu kullanmak. Batık tırnak koruyucusu, batık tırnaklar için yastıklama bariyeri sağlar. Etkilenen alanın etrafına oturan halkalar veya parmağı tamamen saran bir kılıf olarak mevcuttur. Bazı koruyucu ürünler ayak tırnaklarını yumuşatmaya yardımcı olan ve iyileşmeyi hızlandıran ilaçlı bir jel ile birlikte satılır.
Tırnak batması nasıl geçer?
Tırnak batmasının daha hızlı geçmesi için birtakım önlemler alınabilir. Bu amaçla yapılabilecek aşağıdaki uygulamalar etkili sonuçlar elde edilmesine yardımcı olabilir:
- Ayak tırnağının altına pamuk veya mumlu diş ipi koymak tırnak batmasının iyileşmesine yardımcı olabilir. Ayaklar günde 3 - 4 kez ortalama 20 dakika kadar ılık suda bekletildikten sonra batık tırnak kenarının altına bir parça temiz pamuk veya mumlu diş ipi yerleştirilir. Bu uygulama tırnağın cilt kenarının üzerinde büyümesine yardımcı olur.
- Ayaklar günün kalan kısmında kuru tutulmalıdır.
- Tırnaklar batma geçene kadar kesilmemeli, uzamaları beklenmelidir.
- Antibiyotikli kremler, varsa enfeksiyonun geçmesine yardımcı olur. Krem sürüldükten sonra bandajla kapatılmalıdır.
- Rahat ayakkabılar giyilmelidir. Tırnak batması şikâyetleri devam ettiği sürece burnu açık ayakkabı veya sandaletler tercih edilmelidir.
- Asetaminofen, ibuprofen, naproksen sodyum gibi ağrı kesiciler ayak ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Tırnak batmasıyla ilgili tedavi seçenekleri nelerdir?
Tırnak batması evde uygulanan yöntemlere rağmen geçmiyorsa, parmak aşırı şiş ve ağrılıysa, bölgede şiddetli hassasiyet, ısı artışı gelişirse ve irin akıyorsa, kişide şeker hastalığı varsa en doğru davranış bir doktora görünmektir. Doktor tırnak batmasına bağlı enfeksiyon belirtileri gözlemlerse ağızdan antibiyotik tedavisi başlar. Ayrıca duruma göre tırnağın bir kısmını kesmek ya da tamamını çekerek çıkarmak da gerekebilir.
Tırnak batması ameliyatı nasıl yapılır?
Şiddetli batık durumunda tırnağın bir kısmı ya da tamamı tırnak batması ameliyatı ile çıkarılır. Doktorunuz şu durumlarda tırnak batması ameliyatı önerebilir:
- Evde yapılan tedaviler ile başarılı olunamazsa
- Tekrarlayan tırnak batması öyküsü varsa
- Komplikasyonları daha muhtemel hale getiren diyabet gibi başka bir hastalık varlığında
Duruma bağlı olarak, ayak tırnağının bir kısmının veya tamamının çıkarılması gerekebilir. Hastayı ameliyata hazırlamak için önce antiseptik solüsyonlarla ayak temizlenir ve tırnak yatağı anestezik bir madde enjeksiyonu yapılarak uyuşturulur. Uyuşturma işlemi oldukça rahatsız edici olabilir. İşlemden hemen önce kanamayı kontrol etmek için parmak köküne turnike yerleştirilir. Hazırlıktan sonra doktor, tırnağı yatağından ayırmak için makas ve özel aletler kullanır. Önce tırnak batmasının bulunduğu kısımdan tırnak köküne doğru dikey bir kesim yapılır. Daha sonra tırnağın kesilen kısmı çekilerek çıkarılır. Bazen tamamının çıkarılması gerekebilir. Son olarak batmaya neden olan kısımda tırnak kökünü tahrip etmek için koter denilen ısıtmalı bir elektrikli cihaz, yanda fenol veya trikloroasetik asit gibi asidik bir solüsyon kullanılır. Uygulamanın yapıldığı tırnak kısmı genellikle uzamaz. Eğer uzarsa yeni tırnak dokusu farklı bir yapıya sahip olur. İşlem tamamlandığında parmağa vazelin ile kaplı bir bandaj uygulanır.
Uzm. Dr.
Gülayşe Funda Albayrak
Dermatoloji (Cildiye)
Dermatoloji (Cildiye)
23.6.2020
570462
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.