İnsanlar yaklaşık 40.000 yıl önce, daha önce düşünülenden çok daha önce, yeni antropolojik araştırmalar öneren ayakkabı giymeye başladılar.
Herhangi bir iyi kıyafet atı bildiği gibi, doğru kıyafet giyen kişi hakkında hacim konuşur. Şimdi, antropologlar, ayakkabıların ilk modaya dönüştüğünü anlamaya yönelik ayakkabıların neden olduğu fiziksel değişiklikleri araştırmak için bu bilgi tabanına giriyorlar.
Görünüşe göre kıyafetler, en azından ayaklar söz konusu olduğunda adamı (ve kadını) gerçekten yapar. Çünkü ayakkabı giymek insanların yürümesine ve vücutlarının nasıl kilo verdiğini değiştirir. Çoğu modern insanın yaptığı gibi düzenli olarak ayakkabılar giyerseniz, bu değişiklikler kemiklerinize ve bağlarınıza yansır.
New Jersey'deki Rutgers Üniversitesi'ndeki antropolog Susan Cachel, bilimin 20. yüzyılın başlarından beri ayakkabıların ayaklarını etkileme şeklini bildiğini söyledi. Araştırmacılar, düzenli olarak ayakkabı giyen ve olmayanlar arasında birkaç fark bulmuşlardır.
Örneğin, sıkı bir ayakkabı giymek, büyük ayak parmağındaki kemiğin veya dokunun ağrılı genişlemesi olan bunyonlara yol açabileceğini söyledi. Ayakkabı giymeyenlerin büyük ayakları ile diğer dördü arasında daha geniş ayaklar ve daha büyük boşluklar vardır. Ve yüksek topuklu ayakkabılara çok fazla zaman harcayan kadınlar daha küçük baldır kaslarıyla sarılır.
St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde antropolog olan Erik Trinkaus, modanın bedenleri antropolojiye nasıl dönüştürdüğünü anlayan ilk kişiydi. İnsanlık tarihinde ayak parmaklarının büyüklüğünün küçülmeye başladığı bir nokta buldu. Bu verileri, ayakkabıların insanların yürüdüğü yolu nasıl değiştirdiği bilgisiyle birleştirerek Trinkaus, daha küçük burun kemikleri insanların ayakkabı giymeye başladıkları anlamına geliyordu.
En eski hayatta kalan ayakkabılar sadece yaklaşık 10.000 yaşlarındayken, Trinkaus'un keşfi ayakkabıların neredeyse 30.000 yıl öncesine geri dönmesini zorladı. 2005'te araştırmayı yayınladı. Şimdi, Arkeoloji Bilim Dergisi'nin Temmuz 2008 sayısında yayınlanacak olan analiz sayesinde, Trinkaus, insanların yaklaşık 40.000 yıl önce, daha önce de ayakkabı giydiğini buldu.
İyi ve kötü günde
Trinkaus'un teorisi basit bir gerçeğe dayanır: Kemik büyüklüğü taşa yerleştirilmez.
Davis, bir antropolog olan California Üniversitesi'nden Tim Weaver, "En azından belli bir dereceye kadar kemik, kişinin ömrü boyunca üzerine yerleştirilen mekanik streslere tepki verir." "Eğer spor salonunda egzersiz yaparsanız, kaslarınız daha da büyüyecek, kemikleriniz daha kalın olacak."
Tarihlerinin çoğu için, insanlar büyük, kalın burun kemikleri vardı. Trinkaus bunun, bugün yaptığımızdan daha fazla yürüyüş, tırmanma ve taşıma yaptıklarından kaynaklandığını söyledi. Aslında, tüm bacak kemiklerinin de aynı sebeplerden dolayı daha büyük olduğunu söyledi. Bu hem Neandertaller hem de en eski modern insanlar için geçerlidir.
Ancak, yaklaşık 40.000 yıl önce, bu değişmeye başladı. Trinkaus, bu zaman dilimindeki iskeletlerin hala güçlü, kalın bacak kemikleri olduğunu, ancak ayak parmaklarının aniden daha küçük olduğunu fark etti. "Onlar wimpy ayak parmakları vardı" dedi. "Ayak parmakları üzerinde gerginliklerin ne olacağını anlamaya çalıştım, bacakları değil, cevabı ayakkabıydı."
İlk ayakkabılar, ilk terziler
Weaver, Trinkaus'un teorisini kabul ederken, Cachel bunu satın almaz. O, Trinkaus'un baktığı zamanın çok geçmeden, insanın görünüşte bu kadar aktif olmayı bıraktığını ve sadece ayak parmaklarının değil, tüm bacak kemiklerinin küçülmeye başladığını belirtti.
Cachel, "Ayak izleri daha küçükse, bu, destekleyici ayakkabının icadı yerine, daha az yürüme ve fiziksel aktiviteyi yansıtır" dedi.
Hem Weaver hem de Cachel, ayakkabıların, Trinkaus'un yaptığını düşündüğü zamana kadar büyük vurmasının mantıklı olacağını düşünüyor. Yaklaşık 40.000 ve 30.000 yıl önce, insan kültürü bir büyüme sürecinden geçti.
Weaver, "Arkeolojik kayıtlar, insanların yaptıkları araçların türleri ve ilk kesin sanat eserleri ve giyim yapmak için en eski iğneler kısa bir süre sonra ortaya çıkacak değişiklikler de dahil olmak üzere değişiklikler gösterebilir." Dedi.
Ve Cachel, bunun muhtemelen bir nüfusun patlamasının ilk işbölümü için izin verdiği zaman periyodu olduğunu, yani ilk kez birilerinin daha iyi, daha süslü bir giyim yapmak için tüm zamanlarını ayırabileceği anlamına geldiğini söyledi.
Weaver, “Bu dönemde ayakkabılarda da değişiklikler olduğu mantıklı görünüyor” diyen Weaver, “Fakat Erik Trinkaus'un çalışmalarından önce, doğrudan bir kanıtımız olmadı” dedi.