5 ARALIK KADIN HAKLARI GÜNÜ
* Kadın Hakları: Erkeklere eşit şekilde sahip olduğu sosyo-ekonomik, siyasi ve yasal hakların tamamıdır.
* Kadınların Seçme ve Seçilme Hakkı: 1930’larda Türkiye’de kadınların siyasi haklarını kazanması için gerekli yasaların çıkarılmasıdır.
• 3 Nisan 1930 Belediye seçimlerinde Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanıyan Belediye Kanunu;
- 26 Ekim 1933’te köylerde muhtar olma, ihtiyar heyetlerine seçme-seçilme hakkı;
- 5 Aralık 1934 milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.
* Kadınların siyasi hayatta seçme ve seçilme hakkını elde etmesi Atatürk Devrimlerinden birisidir. (1926-1934) Atatürk, kadınların sosyal ve kültürel alanlarda, eğitimde, hukukta, aile içinde, çalışma hayatında, toplumsal yaşamda ve siyasette erkeklerle eşit haklara sahip olmasını hedeflemiş ve Türkiye kadına siyasi hak tanıyan öncü ülkelerden biri olmuştur.
• O günkü gazeteler;
“Türk kadını hakların en büyüğünü aldı” başlığı ile çıkmıştır.
* Yine bir Kanada gazetesinde Kanadalı kadın gözyaşları ile şu haberi okuyordu. “Türkiye’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.”
Türkiye; Fransa, İtalya, Hırvatistan, Slovenya’dan 11, Romanya’dan 12, Bulgaristan’dan 13, Belçika’dan 14, Yunanistan’dan 15, İsviçre’den 36 yıl ÖNCE kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.
• Çağını aşan vizyonuyla daha 1921 yılında Mustafa Kemal Atatürk kadın hakları konusunda şunları söylemişti:
“Tam eşitlik erkeklerin hakları ne ise, kadınların ki de aynı. Hürriyetlerini hakkı ile kazandılar. Milletin yarısının sosyal hayata yabancı, uzak kalması uygun bulunamaz.”
* Ve o kadınlar, Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte seçme ve seçilme haklarının bilincinde, bir dizi haklarının kazanımlarını gerçekleştirmiş kadınlardır. Kendilerini saygı ile anıyoruz.
• 5 Aralık 1934 Çarşamba günü yapılan Anayasa değişikliği ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı ve Atatürk o akşam, tüm kadınlara seslenen bir bildiri yayınladı:
“ Seçme ve seçilme hakkı, Türk kadınına toplum yaşamında, başka birçok milletin kadınlarından daha yüksek bir yer kazandırmıştır. Belediye seçimlerine katılarak tecrübe kazanan Türk kadını bu seferde milletvekili seçme ve seçilme suretiyle hakların en büyüğünü elde etmiş bulunuyor. Pek çok medeni memleketlerde kadından esirgenen bu hak, Türk kadının elindedir ve onu selahiyat ve liyakatla kullanacaktır.”
* Atatürk’ün de dediği gibi; bu bir insan hakkıdır ve demokrasinin vazgeçilmez koşuludur.
* Kadın-erkek eşitliğinin vatandaşlar tarafından içselleştirilmesi ve yaşamda uygulanması toplumsal eşitliği getirir. Kadınlar, kız çocukları, engelli vatandaşlarımız başta olmak üzere dezavantajlı grupların da sosyal hayatta eşit katılımını sağlar.
Eşit temsil, eşit katılım için toplumsal cinsiyet eşitliği gerekir. Toplumsal cinsiyet: Toplumun kadın ve erkekten beklenen rolleri ifade eder. Toplumsal cinsiyet rolleri, farklı kültürlerde farklı biçimler almaktadır.
Yaş, kentsel ya da kırsal yaşam biçimleri, zaman, coğrafi konum gibi faktörler toplumsal cinsiyetimizin belirlenmesinde etkilidir.
* Yarı nüfusu kadın olan dünyada, kadınlar hala, toplumsal cinsiyet eşitliğin sağlanması için mücadele etmekte, karar verme konumunda yeterli temsil edilememektedir.
* Çanakkale’nin Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini içselleştirdiğini Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Araştırma Raporu’nda merkez ilçe olarak 4. Sırada görüyoruz.
* Çanakkale Kent Konseyi Kadın Meclisi olarak; eşit temsil, eşit katılım bakış açısını hayata geçirerek politika ve uygulamaları geliştirme, toplumsal farkındalık arttırma ve bilinç yükseltme adına tüm kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Çalışmalarımızı sürdürüyoruz bu bilinçle; gelecek nesillerin de eşitlikçi ve şiddetsiz bir yaşam sürdürmelerini diliyoruz.
Çanakkale Kent Konseyi Kadın Meclisi