Bu ülkenin eğitimdeki başarısının sırrı nedir?
Bu ülkenin eğitimdeki başarısının sırrı nedir? Estonya, eğitimde Avrupa'nın yeni öne çıkan ülkelerinden. Küresel eğitim testlerinde, büyük Avrupa ülkelerini geride bırakıyorlar. 15 yaşındaki öğrencilerin gençlerin, okuma, matematik ve bilim alanlarındaki problem çözme yeteneklerini sınayan PISA testinde de bu ülkenin çocuklarının başarısı dikkat çekiyor. Peki bu küçük Baltık ülkesi nasıl bu kadar başarılı? İşte bu sorunun yanıtını BBC Eğitim Editörü Brenwan Jeffries İngiltere’nin sonuçlarıyla kıyaslayarak, inceliyor.
BU ÜLKENİN EĞİTİMDEKİ BAŞARISININ SIRRI NEDİR?
2016 yılındaki PISA testlerinin bilim bölümünde Estonya 3., İngiltere ise 15. olmuştu. Okumada ise 6. olan Estonya, 22. sırayı alabilen İngiltere'nin çok üzerindeydi. İngiltere'nin eğitim harcaması, diğer büyük ekonomilerin ortalamasının üstünde, ancak bu küçük Baltık ülkesi için bu durum geçerli değil. Estonya son yıllarda, ilköğrenimin yüksek kaliteli olmasını bir öncelik haline getirdi.
ANAOKULU 3 YAŞINDAN İTİBAREN ZORUNLU
Estonya'da neredeyse her çocuk, 3 yaşından itibaren, hatta bazen daha da önceden anaokuluna başlıyor. Anne ve babalar da para ödemek zorunda, ancak bu katkı payı asgari ücretin belirli bir kısmıyla sınırlanmış durumda. Eston aileler ayda çocuk başına yaklaşık 80 Euro ödenmek zorunda.
Anaokullarında çocuklardan, öğretmenlerin yönlendirdiği oyunlarla öğrenmeleri bekleniyor. Çocuklar aşama aşama bir miktar normal öğrenimle de tanıştırılıyor. Çocuklara okulu bitirdiklerinde girdikleri sınavdan not vermiyorlar. Çocuklara bir okula hazırlık karnesi veriliyor ve bu karnede kabiliyetleri, gelişimleri ve daha fazla ne yapabilecekleri yer alıyor.
TÜM ÇOCUKLAR BİRLİKTE
Estonya'da zorunlu öğretim 7 yaşında başlayıp, 16 yaşında sona eriyor ve bazı öğrenciler yükseköğrenim almak için okula devam ediyorlar. Rando Kuustik, Talinn'deki neredeyse 1000 öğrencisi ve 80 personeli olan Jakob Westholmi Lisesi'nin müdürü. Kuustik "Kabiliyetlerine göre farklı öğrenim verirseniz onları ayırmış olursunuz. Bunu niye okullarda yapalım ki?" diye soruyor. Kuustik, neden okulundaki tüm derslerin, her yetenek düzeyindeki çocuklardan oluşan sınıflarda anlatıldığını açıklıyor.
İngiltere'deki gibi, çocukların derslere ya da idrak düzeylerine göre ayrılması uygulaması Estonya'da çok nadir görülüyor. Öğretmenlerin, tüm öğrencilerin seviyesini birkaç yıl içinde eşitlemesi bekleniyor. Ulusal bir eğitim müfredatı var ama okulları aldıkları sonuçlara göre sorumlu tutmak adına çok az önlem var.
ÖĞRETMENLER DERSLERİ TASARLIYOR
Rando Kuustik, öğretmenlerin derslerini nasıl tasarlayacakları konusunda risk almakta, diğer ülkelerdeki meslektaşlarına göre daha özgür olduklarını söylüyor: "Bence bu kadar iyi olmamızın başlıca nedeni öğretmenler. Kendi derslerini tasarlama özgürlükleriyle beraber, öğrenciler öğrenmeye daha istekli oluyor."
Estonya, Rusya'dan bağımsızlığını kazandığında, eğitimde ilham almak için yüzünü komşusu Finlandiya'ya çevirdi. Eğitim ve Araştırma Bakanı Mailis Reps, eşitlikte İskandinav standardını hedeflediklerini ve bunun bir maliyeti olduğunu söylüyor. Anaokulu dışında, ailelerden herhangi bir ücret alınmıyor. Reps, "Estonya'da bedava demek, gerçekten bedava demektir. Ders kitaplarına, öğlen yemeklerine, okul servislerine para ödenmiyor" diyor.
Bakan, Estonya'da eğitime daima önem verildiğini ancak bunun şimdi girişimci ve hızlı büyüyen bir ekonomi bağlamında ele alındığını vurguluyor: "Yani bugün sahip olduğumuz şey, ders çalışma geleneği, biraz Asya ülkeleri gibi. Saatlerce ders çalışırız. "
Bu durum da, çocuklara çok fazla ödev verilip verilmediği konusunda veliler arasında devam eden canlı bir tartışma olması demek.
HERKESE E-OKUL SİSTEMİ
Dijital innovasyona büyük önem verilen bir ülkede büyüyorlar. Estonya'daki genel seçimlerde oy internet üzerinden kullanılıyor. Ödevlerin büyük kısmı internet üzerinde yapılıyor ve notlanıyor.
Bazı değişiklikler de yapılıyor.
Hükümet, daha çok okulu, gelişimlerinin izlenebilmesi için çocukların 10, 13 ve 16 yaşında sınavdan geçirilmesine ikna etmeye çalışıyor. Zorluklar da var. Estonya'daki öğretmenlerin bir çoğu emeklilik yaşına yaklaşıyor ve bu alanda harcanan çabalara karşın öğretmenlik yapacak yeterli sayıda kişi bulunamıyor. Öğretmenlere büyük değer verilen bu sistemde kaydedilen büyük gelişmeyi korumanın önündeki en büyük sorun da bu.
12-01-2020