6) Bir nehir ağzı ekosistemde, zehirli bir maddenin sudaki oranı milyonda 3mg olarak bulunmuştur. Bu ekosistemdeki besin zincirini oluşturan canlı türlerinin dokularında ise bu maddenin oranının binde 0,5mg, binde 2mg, binde 25 mg değerlerine ulaştığı saptanmıştır.
Buna göre, binde 25mg değeri, ekosistemdeki besin zincirini oluşturan aşağıdaki canlıların hangisinde saptanmıştır?
A) Etçil balıklarda
B) Hayvansal planktonlarda C) Balıkçıl deniz kuşlarında D) Otçul balıklarda
E) Bitkisel planktonlarda
7) Doğada, bir besin ve enerji piramidinde bulunan canlılar arasındaki etkileşimle ilgili olarak, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Üst basamağa doğru gidildikçe toplam birey sayısı azalır.
B) Bir basamaktaki canlıların tükettikleri enerji toplamı, bir üst basamaktakinden daha fazladır.
C) Bir basamaktaki türün birey sayısındaki artış, sadece alt basamaktaki enerji kaynağını etkiler.
D) Alt basamak bireylerinde depo edilen toplam enerji miktarı daha fazladır.
E) Enerji bir üst basamağa sadece besin yoluyla geçer.
8) Güneş ışınları su yaşama birliğinde belirli bir derinliğe kadar ulaşabilir.
Buna göre, sudaki derinliğe bağlı olarak canlı sayısındaki değişim aşağıdaki grafiklerden hangisinde doğru verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
9) - Bir organizmanın yaşadığı ortamda yaptığı iş.
- Dünyadaki canlıların yaşadığı tabakanın tamamı.
- Bir canlının doğal yaşayıp üreyebildiği alan.
- Komüniteler arasındaki geçiş bölgesi.
Yukarıda verilen ekolojik kavramlar içinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
A) Biyosfer B) Ekolojik niş C) Popülasyon D) Ekoton
E) Habitat
10) Sürdürülebilir kalkınma, doğal kaynakların tüketilmeden kullanılmasına dayanır. Doğal kaynaklardan yararlanma sırasında
“sürdürülebilir tarım” uygulamaları yapılmalıdır.
Sürdürülebilir tarım ile ilgili,
IV. Geleneksel tarım yöntemlerinden ziyade endüstrileşmiş tarım yöntemlerinin tercih edilmesi,
V. Daha fazla ürün almak için tarım zararlıları ile mücadelede etkili kimyasalların kullanılması,
VI. Toprağın verimini arttırmak için organik gübre kullanılması
Uygulamalarından hangileri sürdürülebilir kalkınma anlayışına uygundur?
A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
11) Popülasyon ile ilgili olarak verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
F) Popülasyonu oluşturan bireyler aynı kromozom sayısına sahiptir.
G) Dengede olan bir popülasyonda genç birey sayısı yaşlı birey sayısından fazladır.
H) Popülasyon içinde üreme biçimi farklılık göstermez.
İ) Popülasyon içindeki bireyler geometrik dizi şeklinde artma eğilimindedirler.
J) Popülasyondaki bireylerin büyüme ve gelişmeleri sınırsız değildir.
12) Aşağıdakilerden hangisi karbon ayak izi ile ilgili alınabilecek tedbirlerden biri değildir?
A) Toplu taşıma araçlarını kullanma B) Elektrikli aletleri yeteri kadar kullanma C) Ev ve iş yerlerinde fosil yakıt kullanma D) Kurşunsuz benzin tüketen arabalar
kullanma
E) Isınma için güneş enerjisi kullanma
13) Canlılar arası beslenme ilişkileri düşünüldüğünde, güneş enerjisinin, aşağıdaki canlılardan hangisinin kullandığı besindeki enerjiye dönüşümü en uzun sürer?
A) Ekmek küf mantarlarının B) Liken birliğindeki alglerin C) Bitki virüslerinin D) Kan parazitlerinin E) Otoburların
14) Sığ bir göl, alg popülasyonlarının büyüklüklerini etkileyen faktörleri incelemek için iki bölüme ayrılmıştır. Her iki bölüme de (1. ve 2.) karbonlu ve azotlu bileşikler doğal olarak gelmeye devam ederken 2. bölüme fosfat bileşikleri ilave edilmiştir. Bir süre sonra 1. bölümde bulunan alg popülasyonunun büyüklüğünde bir değişme olmazken 2. bölümdeki alg popülasyonunda büyük bir artış gözlenmiştir.
Bu gölle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) 1. bölümde fosfat bileşiklerinin az olması alg popülasyonunun büyüklüğünü sınırlamıştır.
B) 1. bölümdeki alg çeşitliliğinde değişme olması beklenmez.
C) 2. bölümde biriken organik madde miktarı artar.
D) 2. bölümde birim zamanda üretilen oksijen miktarı azalır.
E) 2. bölümde suyun ışık geçirgenliği birinci bölüme göre azalır.
15) Aşağıdaki abiyotik faktörlerden hangisinin azalması belirli bir alandaki üreticilerin sayısının azalmasına doğrudan neden olmaz?
A) CO2 B) Işık C) Organik madde D) H2O
E) Mineraller
16) Bir ekosistemin devamlılığı için, - Üretici
- Tüketici - Çürükçül
canlıların bulunması gereklidir.
Yukarıdaki bilgi dikkate alındığında aşağıdaki canlı gruplarından hangileri dengeli bir ekosistem oluşturur?
A) Ot → Keçi → Aslan
B) Mantar → Kurt → Çürükçül bakteri C) Ot → Koyun → Mantar
D) Deniz anası → Ot → İnsan E) Mantar → Ot → Koyun
17) Bir ekosistemde çevre kirliliğinin artması sonucunda ayrıştırıcı popülasyonların büyüklüğünün hızla azalması, bu ekosistemdeki,
IV. Temel üretici, V. Birincil tüketici, VI. İkincil tüketici
Popülasyonlarından hangilerinin büyüklüğünü doğrudan etkiler?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III
E) II ve III
18) Aşağıda verilen ekolojik birimlerden hangisindeki canlıların protein benzerliği en fazladır?
A) Popülasyon B) Ekosistem C) Ekoton D) Biyosfer
E) Komünite
19) Aşağıdaki tabloda, bir ekosistemde bulunan K, L, M, N, P ve R harfleriyle belirtilen altı tür kurbağanın yaşam alanları, çiftleşme mevsimleri ve besin çeşitleriyle ilgili bilgiler verilmiştir.
Kurbağa türü
Yaşam alanı
Çiftleşme mevsimi
Besin çeşidi K Ağaç
üzeri Nisan Y türü böcek L Orman
altı ortamı
Nisan X türü böcek M Ağaç
üzeri Haziran Y türü böcek
N Göl
ortamı Mayıs X türü böcek
P Göl
ortamı Mayıs Z türü böcek R Orman
altı ortamı
Nisan Z türü böcek Tablodaki bilgilere göre, aşağıdakilerin hangisinde verilen iki kurbağa türü arasında rekabetin en fazla olması beklenir?
A) K ve M B) L ve N C) L ve R D) N ve P
E) P ve R
20) Aşağıda verilenlerden hangisi türün neslinin tükenmesine neden olmaz?
A) Atmosferdeki iklim değişmeleri B) Türler arası rekabet
C) Bulaşıcı ölümcül hastalıklar
D) Genlerde meydana gelen ani değişimler E) Populasyonun taşıma kapasitesinin
artması
21) Ekosistemlerde, bir yaşam alanının taşıma kapasitesiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bir popülasyonun büyüklüğü, taşıma kapasitesinin üst sınırına yaklaştıkça çevre direnci artar.
B) Bir yaşam alanının taşıma kapasitesi, çevresel koşullar değiştikçe değişebilir.
C) Taşıma kapasitesinin üzerine çıkılması durumunda popülasyondaki ölümler artar.
D) Bir yaşam alanının taşıma kapasitesi, kullanılabilir çevresel kaynakların miktarıyla belirlenir.
E) Bir türün farklı popülasyonlarının yayılış gösterdikleri alanların taşıma kapasitesi aynıdır.
22) İki farklı türün bireyleri arasında değişik ilişkiler olabilir. Aşağıdaki tabloda üç farklı ilişki I, II ve III olarak adlandırılmış ve bu ilişkilerin K ve L canlıları üzerindeki etkileri gösterilmiştir.
İlişki tipi K canlısı L canlısı I + + II + 0 III + - 0: Canlı üzerinde etkisi yok.
+: Canlı için yararlı bir etkisi var.
- : Canlı için zararlı bir etkisi var.
Buna göre, tabloda I, II ve III ile belirtilen ilişki tipleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I II III
A) Kommensalizm Mutualizm Parazitizm
B) Kommensalizm Parazitizm Mutualizm
C) Mutualizm Kommensalizm Parazitizm
D) Mutualizm Parazitizm Kommensalizm
E) Parazitizm Kommensalizm Mutualizm
23) Bir göle endüstriyel atık, tarımsal gübre ve evsel atıklarla taşınan fosfor ve azot tuzlarının artması ötrofikasyona neden olur.
Ötrofikasyon olayında;
IV. Derinlere doğru göl suyunun ışık geçirgenliğinin azalması.
V. Sudaki çözünmüş oksijen miktarının azalması.
VI. Sudaki alglerin hızla çoğalması.
Olayları hangi sırada gerçekleşir?
A) I – II – III B) I – III – II C) II – I – III D) II – III – I E) III – I – II
24) Aşağıdakilerden hangisi besin zinciri ve enerji akışıyla ilgili yanlış bir açıklamadır?
A) Ayrıştırıcılar, tüm basamaklardaki organik atıkları enerji kaynağı olarak kullanabilir.
B) Bir beslenme basamağındaki enerjinin yaklaşık yarısı, bir sonraki basamağa aktarılır.
C) Bir basamaktaki türün birey sayısındaki artış, hem üst hem de alt basamaklardaki enerji kaynağını etkiler.
D) Üst basamak bireylerinde depo edilen toplam enerji alt basamaktakilere göre daha azdır.
E) Enerji ekosisteme ışık enerjisi olarak girer ve ısı olarak açığa çıkar.
25)
Yıllık ortalama yağış ve sıcaklık değerlerine göre hazırlanan yukarıdaki grafikte tundra, çöl, yağmur ormanı, yaprak döken ağaç ormanı ve iğne yapraklı ağaç ormanı biyomları I, II, III, IV ve V olarak numaralanmıştır.
Buna göre, yağmur ormanı biyomu grafikte hangi numarayla gösterilmiştir?
A) I B) II
C) III D) IV
E) V
26) Aşağıdakilerden hangisi ülkemiz sınırları içinde yaşayan ve nesli tükenme tehlikesi altında olan canlılardan değildir?
A) İribaşlı deniz kaplumbağası B) Hamsi
C) Ters lale D) Eber sarısı E) Yaraotu
27) Aşağıda verilenlerden hangisi bir komünite örneğidir?
A) Toros dağındaki karaçamlar
B) Otçul hayvan bağırsağındaki bakteriler C) Belgrat ormanı
D) Karadeniz’deki hamsiler
E) Uludağ’daki ağaçlar ve O2 miktarı
28) Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı organizmalar ortamdan uzaklaştırılacak olursa belirli bir süre sonra bu ekosistemde,
V. tüketicilere aktarılacak enerji miktarının artması
VI. üretici sayısının artması
VII. biriken organik madde miktarının artması
VIII. mineraller için rekabetin artması olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
A) Yalnız I B) Yalnız IV C) I ve III D) II ve IV
E) III ve IV
29) Ekosistem hizmetleri, doğal çevrenin dengeli ve kararlı bir durumda devam etmesine yardımcı olan, yeryüzündeki canlılar tarafından yürütülen etkinliklerdir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi canlılar tarafından gerçekleştirilen ekosistem hizmetlerinden biri değildir?
A) Sudaki zararlı bileşiklerin doğal yollarla uzaklaştırılarak suyun arıtılması
B) Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması
C) Habitatların parçalara bölünmesi ile istilacı türlerin yayılış alanlarının genişlemesi
D) Azot bağlayıcı bakteriler ve mikoriza mantarlarının etkinlikleri sonucu toprağın verimli hale getirilmesi
E) Küresel sıcaklığın kontrol altında tutulması amacıyla yeşil alanların arttırılması
30) Belirli bir bölgedeki orman örtüsü kısa bir süre içinde tamamen yok olmuştur.
Bu yok oluştan sonra, bu bölgede aşağıdakilerden hangisinin azalması beklenmez?
A) Birincil tüketici sayısının B) İkincil tüketici sayısının
C) Birim zamanda, birim alandan aşınan toprak miktarının
D) Üretilen serbest oksijen miktarının E) Toprakta tutulan su miktarının
31) Aşağıda verilen karbon döngüsü ile ilgili olarak I, II ve III numaralı kısımlarda gerçekleşen olaylar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I II III A) Solunum Solunum Yanma B) Solunum Yanma Yanma C) Çürüme Solunum Yanma D) Solunum Çürüme Yanma E) Solunum Çürüme Çürüme 32) Aşağıda verilen ortamlardan hangisinde
tür çeşitliliğinde artış gözlenir?
A) Toprak yüzeyinden toprak derinliğine doğru gidildikçe
B) Denizlerde yüzeyden derinlere gidildikçe C) Dağın zirvesine çıkıldıkça
D) Kutuptan ekvatora gidildikçe E) Göl yüzeyinden derinlere gidildikçe
Test bitti.
3. BÖLÜM: Sevgili Arkadaşlar, bu bölümde günlük hayatınızda karşınıza çıkabilecek örnek durumlar verilmiştir. Her bir örnek duruma ilişkin 3 seçenek bulunmaktadır. Doğru seçenek yoktur. Lütfen size en yakın gelen sadece 1 seçeneği işaretleyiniz. Bu seçeneği işaretlemenizin sebebini “Neden?”
sorusunun yanına belirtiniz.
1. Okulunuzda gönüllülerden oluşan bir ekiple küresel çevre problemleri ve alınabilecek tedbirler konulu bir köşe hazırlanacak.
a) Bu ekibe katılmazsın ama köşede yer alacak yazıları takip edersin.
b) Bu ekibe katılmazsın ve ilgini de çekmez.
c) Bu ekibe katılırsın ve arkadaşlarının ilgisini çekecek yazı ve resimler aramaya başlarsın.
Neden?:………
………
2. Yaz tatilinde “Ağaç Bilim Okulu”nun açılacağını duydun. Bu okul, senin yaş grubundaki öğrenciler için ücretsiz olarak düzenleniyor.
Ağaç çeşitlerini tanıtmak amacıyla, küçük gezileri, ormanlarımızı koruma amaçlı çeşitli eğitimleri ve çalışmaları içerecek.
a) “Ağaç Bilim Okulu”na katılırsın ve ağaçlar ve ormanlar hakkında öğrendiklerini tüm yaşamın boyunca uygulamayı amaç edinirsin.
b) “Ağaç Bilim Okulu”na katılmak istersin ancak buna ayıracak vaktin olmadığını düşünürsün.
c) “Ağaç Bilim Okulu” hiç ama hiç ilgini çekmez.
Neden?:………
………
3. Okulunuzda bir “Kuş Gözlem Topluluğu”
kuruldu. Topluluk eğlenceli bir uğraş edinmenizin yanı sıra nesli tükenmekte olan kuşları ve kuşların yaşam alanlarını korumayı hedefliyor.
a) Bu topluluk hiç ilgini çekmez.
b) Bu topluluğa katılırsın ve bu canlıları korumak için elinden geleni yapabileceğini düşünürsün.
c) Topluluk ve amacı hoşuna gider ama katılmazsın.
Neden?:………
………
4. Yaşadığın semtte çok sayıda köpek var. Bir komşunuz köpeklerin okuldan eve dönen bir öğrenciye saldırdıklarını anlattı.
a) Köpekleri seversin ancak korktuğun için senden uzak bir yerlerde yaşamalarını tercih edersin.
b) Köpekleri seversin ve onlardan korkmazsın. Korunmaları için elinden geleni yapabilirsin.
c) Zaten köpeklerden korkarsın. Bir de bu olayı duyunca kesinlikle öldürülmeleri gerektiğini düşünürsün.
Neden?:………
………
5. Evinize oldukça yakın bir yerde içinde pek çok hayvan türünün yaşadığı bir sazlık bulunmaktadır. Ancak özellikle yaz aylarında sazlık nedeniyle çok fazla sinek bu alana gelmektedir. Bir inşaat firması sazlığın bulunduğu yere bir alışveriş merkezi yapmak istemektedir. Ancak mahallenizdeki bazı komşularınız buna karşı çıkmaktadır. Eğer senin fikrini sorsalardı;
a) Kararsız kalırdın.
b) İnşaat firmasını desteklerdin.
c) Komşularınıza destek verirdin.
Neden?:………
………
6. Öğretmenin sınıfınızda asılı bulunan duvar saatinin pilinin bittiğini söyledi ve senden yeni bir pil takmanı rica etti. Saatten çıkan eski pili;
a) Varsa atık pil toplama kutusuna atarsın, yoksa konulması için okul müdürünüzle konuşursun.
b) Varsa atık pil toplama kutusuna atarsın, yoksa çöpe atarsın.
c) Hemen sınıftaki çöpe atarsın.
Neden?:………
………
7. Yazın evde televizyon izliyorsun. Tüm kanallarda sıcak geçen yaz ayları nedeniyle barajlarda azalan su seviyelerinden bahsediliyor. Bu arada pencereden dışarı baktığında komşunuzun bahçedeki musluğa taktığı hortumla arabasını yıkadığını görüyorsun.
a) Seni ilgilendirmediğini düşünüp, televizyon izlemeye devam edersin.
b) Komşunuzu uyarırsın.
c) Yıkamaması gerektiğini düşünürsün, ama müdahale etmezsin.
Neden?:………
………
8. Arkadaşlarınla bir alışveriş merkezine dolaşırken kendi yaşıtlarından oluşan bir grup dikkatini çekti. Masalarının önüne astıkları pankarttan yeşil alanların korunmasını savunan bir grup olduğunu fark ettin.
a) Hoşuna gider ama yanlarına gitmezsin.
b) Yanlarına gidip onlara nasıl katkıda bulunabileceğini öğrenirsin.
c) İlgilenmezsin.
Neden?:………
………
9. Öğretmeniniz bir vakıfla anlaşarak okulunuz adına ağaç dikebileceğiniz bir proje düzenler.
Katılım zorunlu değildir.
a) Katılmazsın.
b) Katılırsın ve projenin her yıl tekrarlanması için okul yönetimi ile konuşursun.
c) Katılırsın.
Neden?:………
………
10. Derste öğretmeniniz, “Kloroflorokarbon gazları buzdolaplarında, klimalarda, deodorantlarda kullanılmaktadır. Bu gazlar atmosferde ozon ile tepkimeye girerek bu tabakanın incelmesine yol açar. Ozon tabakasının incelmesi de yeryüzündeki canlıları olumsuz yönde etkilemektedir.” dedi. Bu bilgiyi;
a) Bu gazı içeren ürün almama kararı verirsin.
b) Önemsemezsin.
c) Elinden ozon tabakası için endişelenmekten başka bir şey gelmez.
Neden?:………
………
4. BÖLÜM: Sevgili Arkadaşlar, aşağıda yer alan davranışları sağdaki kutucuklarda yer alan öğrenme ortamlarından hangisi ya da hangilerinde edindiğinizi işaretleyiniz. Bir davranış için birden fazla kutucuk işaretleyebilirsiniz ya da o davranışı edinmediğinizi düşünüyorsanız o satırı boş bırakabilirsiniz.
Biyoloji Dersi
Diğer Dersler
Arkadaşlar Aile TV İnternet Bilimsel Dergiler 1. Ozon tabakasının incelmesi, küresel
ısınma, sera etkisi gibi çevre sorunlarına karşı duyarlı olma.
2. Canlı hayatının devamlılığı için önemli doğal kaynakların ( örneğin; su ) korunmasına katkıda bulunma.
3. Doğal bitki örtüsünü, yabani hayvanları, sokak hayvanlarını koruma.
4. Dünya üzerindeki insanlar dışındaki canlıların da yaşama hakkına saygı duyma.
5. Fabrikalar gibi büyük üretim tesislerinden çıkan doğaya zararlı atık maddelerin zararsız hale dönüştürülmesine duyarlı olma.
6. Günlük yaşantımız sonucu evlerde çıkan atıkların ayrılmasını sağlayarak geri dönüşüme katkıda bulunma.
7. Tahrip olmuş doğal alanların kendini yenilemesine katkıda bulunma (örneğin;
ağaç dikmek)
Vakit ayırdığınız için teşekkür ederim.
EK 6 – Yükseköğretim Programları için Test Dağılımları