İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması, dünya yüzeyinde sıcaklığın artması küresel ısınmaya yol açar. Dünya bu ışınları tekrar atmosfere yansıtır ama bazı ışınlar su buharı, karbondioksit ve metan gazının dünyanın üzerinde oluşturduğu doğal bir örtü tarafından tutulur. Bu da yeryüzünün yeterince sıcak kalmasını sağlar. Son dönemlerde fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, hızlı nüfus artışı ve toplumlardaki tüketim eğiliminin artması gibi sebeplerle karbondioksit, metan ve diazot monoksit gazların atmosferde yığılmasında artış görülmüştür. Bu durum küresel ısınmaya neden olur. Hiçbir önlem alınmazsa bu yüzyıl sonunda küresel sıcaklığın ortalama 2 derece artacağı tahmin edilmektedir. Bu artıĢın sonunda buzulların erimesi, okyanusların geniĢlemesi, coğrafyanın değiĢmesi, yaĢam alanlarının daralması ve bazı yerlerin sular altında kalmasına neden olur.
Küresel ısınma sebepleri ikiye ayrılmaktadır.
Doğal Nedenler
- Güneşin etkisi: Güneş beneklerinin 11 yıllık döngüsel hareketini ve güneşin yüzyıllık süreçler içinden parlaklık değişimi incelenmiştir. Bunun sonucunda güneşin manyetik alanı ve protonlar ile elektronlar biçiminde ortaya çıkan güneş rüzgârı, güneş sisteminde kozmik ışımalara karşı bir kalkan görevi görür. Güneşin değişken aktivitesiyle zayıflayabilen bu kalkan, kozmik ışımaları geçirir. Kozmik ışımaların fazla olması bulutlanmayı arttırır. Güneşten gelen radyasyon oranını değiştirerek küresel sıcaklık artışına neden olur.
- Dünyanın presizyon hareketi: Bilim adamları, dünyanın hareketlerinden dolayı zaman zaman soğuk dönemler yaşandığını ve bu soğuk dönemler içindeyse yüz bin yıllık periyotlarda on bin yıl süreyle sıcak dönemler geçirdiğini bildirmiştir. Bu da dünyanın doğal ısınma nedenini oluşturur.
- El Nino’nun etkisi: Güney salınımı sıcak olayı olarak tanımlanan El Nino hareketi, 1990-1998 yıllarında tropikal doğu Pasifik Okyanusu‟nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden 2-5 derece daha yüksek olmasına neden olmuştur. Özellikle 1997-1998 kuvvetli El Nino olaylarının etkisi önemli olmuştur. 1998‟deki çok kuvvetli El Nino o yılın küresel rekor ısınmasına katkıda bulunan ana etmen olarak değerlendirilmektedir.
Yapay nedenler
- Fosil Yakıtlar: Kömür, petrol ve doğalgaz dünyanın bugünkü enerji ihtiyacının yaklaşık %75‟lik bölümünü sağlar. Yapılarında karbon ve hidrojen elementlerini bulunduran fosil yakıtlar, uzun süreçler içerisinde oluşmakta fakat çok çabuk tüketir. Kentleşmiş alanlarda hava dolaşımının engellenmesi ve doğal iklim ortamının bozulması yerel bir ısınmaya yol açar. Bu tür yerel ısınmalar, küresel ısınmayı artırıcı etki gösterir.
Bugün fosil yakıtların çevre ve insan sağlığı açısından yarattığı olumsuzluklar her geçen gün katlanarak artmaktadır. Fosil yakıtlar yakıldığında, altı sera gazının açığa çıkmasına neden olur. Bunlardan en belirleyici olanları karbondioksit (CO2) ve metandır. Diğerleri ise kükürt, partikül madde, azotoksit, kurum ve küldür.