İsyan, aynı ortamda kâin bir saf kişinin (çoklukla askeri personel veya gemi mürettebatı, sivil polis olsa de) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi hasebiyle meselelenen sutaşç. Geçmişte birbunca ülke, ayaklanmayı ölüm cezası cezası kabil ötümsüz cezalarla cezalandırmıştır.[bulak belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a iltihak etmek isteyen İskender, savaşlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile önlaştı. İsyancılardan birini ölüm cezası etti, öbeserü bile periferida bıraktı.
Içtimai sorunların saik başüstüneğu isyanlara en uz örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.