Faşizm karmaşık bir ideolojidir. Faşizmin birçok tanımı var; Bazı insanlar bunu bir tür ya da siyasi eylem seti, bir politik felsefe ya da kitlesel bir hareket olarak tanımlar. Çoğu tanım faşizmin otoriter olduğu ve milliyetçiliği ne pahasına olursa olsun desteklediği konusunda hemfikir, ancak temel özellikleri tartışma konusudur.
Faşizm genel olarak, I. Dünya Savaşı’ndan sonra iktidara gelen Alman Nazi ve İtalyan rejimleriyle ilişkilidir, ancak diğer bazı ülkeler faşist rejimler ya da onun unsurlarını tecrübe etmişlerdir. Almanya’da Adolf Hitler, İtalya’da Benito Mussolini, İspanya’da Francisco Franco ve Arjantin’de Juan Perón, 20. yüzyılın ünlü faşist liderleriydi.
Faşizm çalışmalarının babası olarak kabul edilen New York’taki Columbia Üniversitesi’nde sosyal bilimlerin emekli profesörü olan Robert Paxton, faşizmi, “anti-propaganda teknikleriyle popüler bir coşkuyu uyandıran 20. yüzyıla özgü bir siyasal uygulama biçimi” olarak tanımladı. -liberal, anti-sosyalist, şiddetle dışlayıcı, genişlemeci milliyetçi gündemi. “
Paxton, diğer tanımları, Mussolini, Hitler ve diğerlerinin iktidara gelmeden önce ürettikleri belgelere çok fazla güvendiğini söyledi. Bir kez iktidara geldiğinde, faşistler her zaman ilk sözlerini yerine getirmediler. Amerikan Tarih Birliği’nin dediği gibi, İtalya’daki faşizmden bahseden “Faşist hareketin ilan edilmiş amaçları ve ilkeleri şimdi belki çok az sonuçtur. 1919’daki aşırı radikalizmden, 1922’de aşırı muhafazakarlığa” hemen hemen her şey için söz verdi. “
Melbourne merkezli Avustralya merkezli bir yazar ve faşizm, ekonomi tarihi ve savaş arası yılların araştırmacısı olan Lachlan Montague Live Science’a “Faşizm kesinlikle devrimci ve dinamik” dedi. Zeev Sternhell’in “Ne Sağ Ne Sol” da “aşırı milliyetçilik şekli” olarak tanımlaması gibi bazı faşizmin tanımlarının, yararlı olamayacak kadar geniş olduğunu söyledi.
Faşizmin tanımlanması zor olsa da, tüm faşist hareketler bazı temel inanç ve eylemleri paylaşıyor.
Faşizmin Temel Unsurları
Faşizm, ulus, ulusal ihtişam ve ana ırk ya da grup gibi bazı temel bağlılıkları gerektirir. Temel prensip – Paxton’ın faşizmin tek ahlak tanımı olarak tanımladığı şey – ulusu daha güçlü, daha güçlü, daha büyük ve daha başarılı hale getirmek. Faşistler ulusal gücü, bir milleti “iyi” yapan tek şey olarak gördüklerinden, faşistler bu hedefe ulaşmak için gereken her türlü yöntemi kullanırlar.
Sonuç olarak faşistler, ülkenin gücünü artırmak için ülkenin varlıklarını kullanmayı amaçlıyorlar. Montague, bunun faşizmin Marksizme benzer olduğunu söyledi.
“Marksizm, ekonomik bir fikre sahip olan varlıkları paylaşan ülkelerin büyüklüğü olsaydı, faşistler de aynı şeyi bir ülke içinde yapmaya çalıştılar” dedi.
Aşırı milliyetçilik ilkesinin rehberliğinde, faşist rejimler benzer eylemler gerçekleştirme eğilimindedir, ancak ayrıntılar farklı olsa da, yazar George Orwell “Faşizm Nedir?” Adlı makalesinde yazdı. Paxton’a göre, bu rejimler propagandaya dayanıyor ve geçit törenleri ve liderlerin dramatik girişleri gibi büyük hareketlerden faydalanıyor. Faşistler, günah ve bölgeye göre farklılık gösterse de, günah keçisi ve diğer grupları şeytanlaştırıyorlar. Bu yüzden Alman Nazi rejimi Yahudileri ve diğerlerini şeytanlaştırırken Mussolini’nin İtalyan rejimi Bolşevikleri şeytanlaştırdı. (Mussolini düzenli olarak Yahudilerle çalıştı ve metresi ve biyografisi Yahudiydi. Hitler’le olan ittifakından dolayı rejimine anti-Semitik unsurları dahil etti ama genel olarak Hitler’den biyolojik ırkçılık konusunda farklılaştı.)
“Faşizmin Anatomisi” de dahil olmak üzere birçok kitabın yazarı Paxton (Vintage, 2005), faşizmin felsefi düşüncelerden çok duygulara dayandığını söyledi. 1988’de Modern Tarih Dergisi’nde yayınlanan “Faşizmin Beş Aşaması” adlı makalesinde, faşist rejimler için “tutkuları harekete geçiren” olarak hareket eden yedi duygu tanımladı. Onlar:
- Grubun önceliği. Grubu desteklemek, bireysel ya da evrensel hakları korumaktan daha önemli hissettirir.
- Birinin grubunun bir kurban olduğuna inanmak. Bu, grubun düşmanlarına karşı herhangi bir davranışı haklı kılar.
- Bireycilik ve liberalizmin tehlikeli bir çöküş sağladığı ve grup üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu inancı.
- Güçlü bir topluluk veya kardeşlik duygusu. Bu kardeşliğin “birliği ve saflığı, mümkünse ortak mahkumiyetle veya gerektiğinde dışlayıcı şiddetle yapılır.”
- Bireysel benlik saygısı, grubun görkemine bağlıdır. Paxton buna “gelişmiş bir kimlik ve aidiyet duygusu” dedi.
- Her zaman erkek olan bir “doğal” liderin aşırı desteği. Bu da bir erkeğin ulusal kurtarıcı rolünü üstlenmesiyle sonuçlanır.
- Paxton, “Şiddetin ve iradenin güzelliği, grubun Darwinist bir mücadeledeki başarısına bağlı olduğu zaman” dedi. Doğal olarak üstün bir grup veya özellikle Hitler’in biyolojik ırkçılığı fikri, Darwinizm’in faşist bir yorumuna uyar.
Paxton, iktidara geldiğinde, “faşist diktatörlükler, bireysel özgürlükleri bastırdı, rakiplerini hapsetti, grevleri yasakladı, ulusal birlik ve yeniden canlanma adına sınırsız polis gücüne izin verdi ve askeri saldırganlıkta kaldı” dedi.
Faşizm Ekonomisi
Montague, faşizmin ekonomisinin karmaşık olduğunu söyledi. Faşist hükümetlerin iddia ettikleri hedef, intihar veya ulusal kendi kendine yeterlilikti. 1920’lerde ve 1930’larda, faşist liderler bunu, burjuva, kâr odaklı kapitalizm ile birçok sosyal kurumu parçalayacak ve burjuvaziye zulmeten devrimci Marksizm arasında etkili bir orta yol olarak belirlediler. Ekonomi ve Özgürlük Kütüphanesi faşizmin ekonomik uygulamalarını “kapitalist bir kaplama ile sosyalizm” olarak tanımladı. Paxton, faşizmin gerçekte olmamasına rağmen, özel alanı ortadan kaldırdığını iddia ettiğini söyledi.
Faşizmin ekonomik yapısını daha iyi anlamak için Montague, bundan faydalananlara bakmayı önerdi. Montague, “Hitler, varlıklı seçkinler tarafından çok erken bir tarihte ağır destek gördü. Büyük şirketler (BMW, Bayer, vb.) Köle işi, hükümet sözleşmeleri vb. Aldı.” Dedi. Mussolini rejiminin başlangıcında yoksulların marjinal fayda sağladığı, ancak durumları değiştiği için acı çektiği İtalya’da işler daha karmaşıktı.
Almanya ve İtalya’da faşist hükümet kartelleri, ticaretin, finansın, tarımın ve üretimin birçok yönünü belirledi ve devletin gücünü daha da ileri götürecek olana göre kararlar verdi; Bununla birlikte, muhafazakar iş seçkinlerinin mülkü korumalarına ve servetlerini artırmalarına izin verdiler. Karteller zorla maaşları düşürdüler ve işçilere ulusal gururla ödediler.
Faşizmin bir unsuru, kapitalistler ve muhafazakar seçkin seçmenlerle işbirliği yapmaktır. Faşistler, radikal fikirlerle başladıklarında bile, özel mülkiyeti koruma yönünde hareket etmek için her zaman işbirliği yapıyorlar, Paxton Live Science’a. Ancak bu, garip bir ittifak olduğunu söyledi.
“Muhafazakarlar, temelde düzen ve toplum gibi kiliseler ve mülk gibi şeyleri mevcut bir toplumsal düzeni sürdürmek için kullanmak isteyen düzenin insanlarıdır, oysa faşistler, ulusal güç veya ihtişam veya genişleme getireceğini düşünürlerse sosyal kurumları parçalayacak devrimcilerdir” dedi. . “Nazi Almanyası’nda, iş adamları Hitler konusunda hevesli değillerdi, çünkü başlangıçta kapitalizm karşıtı fikirleri vardı. Fakat daha sonra ortak bir ortak noktaya sahip olduklarını keşfettiler. Bir ittifak yaptılar, ancak çoğu zaman birbirlerinin ayak parmaklarına bastılar. … Ve 20 Temmuz 1944’te muhafazakarlar Hitler’i öldürmeye çalıştı. İki hareket arasında her zaman gerginlik var. ”
Faşizmi Tanımlamak Neden Bu Kadar Zor?
Montague, “Faşizmi tanımlamanın istenmesi, muhtemelen herhangi bir faşizm uzmanı için en korkutucu an” dedi.
1944’te, dünyanın çoğu faşist rejimlerden etkilenmeye devam ederken, Orwell faşizmin tanımlanmasının oldukça zor olduğunu söyledi. Onun “Faşizm Nedir?” Denemede, sorunun büyük kısmının faşist rejimlerin pek çok yönden çılgınca değişmesi olduğunu söyledi. Orwell, “Örneğin, Almanya ve Japonya’yı aynı çerçeveye sığdırmak kolay değil ve faşist olarak nitelendirilebilecek bazı küçük devletlerle daha da zor,” dedi.
Faşizm her zaman içinde bulunduğu ülkenin kendine has özelliklerini ele alarak, çok farklı rejimlere yol açar. Örneğin, Paxton “Faşizmin Beş Aşaması” nda “din… ABD’de otantik faşizmde” laik Avrupa’dan daha fazla rol oynayacağını ”yazdı. Paxton, ulusal faşizmin varyantlarının, örneğin komünizm veya kapitalizmin ulusal varyantlarından daha geniş bir farklılık gösterdiğini söyledi.
Paxton, karmaşık olmayan hükümetlerin güç ve ulusal canlılık görünümü vermek için faşist rejimlerin öğelerini sık sık taklit ettiklerini söyledi. Örneğin, renkli gömleklerde vatandaşların kitlesel seferberliklerinin otomatik olarak faşist bir siyasi uygulamaya eşit olmadığını söyledi.
Sözcüğün ortak yerel dilde yaygınlığı ayrıca tanımlama sorunlarına da neden olur. Montague, “Şu andan itibaren,“ faşist ”terimi, anlamı ve özellikle de kelimenin taşıdığı şeytani doğayı sulandırdığı kadar hakaret olarak kullanıldı” dedi.
Komünizm, kapitalizm, muhafazakarlık, liberalizm veya sosyalizm gibi diğer politik, sosyal veya etik felsefelerin aksine, faşizmin belirli bir felsefesi yoktur. Paxton’un yazdığı gibi, “Faşist Manifesto yok”, faşist kurucu yok. “
Faşizm İçin Sahne Hazırlama
20.yüzyıl boyunca faşist rejimler, bazı sosyo-kültürel ve politik durumların yükselmesini gerektirdi. 1920’lerde ve 1930’larda İngiltere gibi pek çok ülkenin faşist fikirlerin, rejimlerin iktidara gelmesi ya da faşist partilerin yıldız siyasal oyuncuları olmalarına neden olmadan popülaritesinin arttığını fark etmesi de önemlidir.
İlk ve en önemlisi, 20. yüzyıldaki faşist rejimler popülerlik ve güç kazanmak için aşırı ulusal krizler gerektiriyorlardı. Birinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgiden sonra, Almanya ve İtalya’daki birçok ülke ülkelerinin kültürü konusunda endişeliydi. Montague, ulusal ihtişam ve genişleme vaat ettiklerini ve yenilgiye uğradıkları için utanç ve hayal kırıklığı yaşadıklarını söyledi.
“Birinci Dünya Savaşı, savaşın ön cephesinde olan, çok fazla ölüm görmüş, buna alışmış ve yaşamı savaşta bulunmamış insanlar gibi değerli görmeyen çok sayıda şaşkın insan yarattı. “Diye açıkladı Montague.
Faşizm, standart hükümet partilerinin ve kurumlarının ulusal durumu iyileştiremediklerine dair genel bir inanca ihtiyaç duyduğunu söyledi. 20. yüzyılın başlarında, Avrupa’da, I. Dünya Savaşı, hükümetin popüler güvensizliğini artırdı. Montague, gazileri “dikkatsizce ölüme yollayan kendi politikacıları tarafından büyük ölçüde ihanete uğradığını” söyledi.
Hükümet hakkındaki bu sinizm, Montague’in “ateşli ama savunmasız bir ulusal kimlik” dediği şeyle birleşiyor. Mesela İtalya, bir zamanlar bilinen dünyanın çoğunu yöneten küçük bir milletti. Almanların çoğu Versay Antlaşması’nın onları bastırdığını düşünüyordu. Avustralya’da, birçok kişi ülkenin ondan daha fazla güç kullanması gerektiğini düşündü. İngiltere kendisini solmakta olan bir güç olarak görmeye başlamıştı.
Montague, faşist bir partinin güçlü olması için, güçlü bir ulusal kimliğin ve hükümetle birlikte hoşnutsuzluğun bir araya gelmesinin, düzenli olarak vokal faşistlerle taraf olmalarını sağlamak için hala bir katalizöre ihtiyacı olduğunu söyledi. Almanya’da ve bir ölçüde İtalya’da, bu katalizörün Büyük Buhran olduğunu söyledi.
Büyük Buhran ve Birinci Dünya Savaşı Alman ekonomisine zarar verdi. Paxton, “Savaş enflasyonu serbest bırakmıştı ve birikimi olan veya emekli insanlar gibi sabit bir gelirde yaşayan herkes paralarının azaldığını gördü” dedi. İnsanlar kendilerini umutsuz hissediyor, utanıyor ve kaybediyor dedi.
Paxton, “Beş Aşama” adlı makalesinde, faşizmin ancak bir toplum siyasi özgürlük tanıdığı zaman ve demokrasinin halkın hayal kırıklığına uğrayabileceği kadar kurulduğu zaman ortaya çıkabileceğini söyledi. İtalya’nın bir dizi zayıf, döner kapı hükümeti vardı. Hitler’in şansölye seçilmesinden önce, Almanya üç yıl boyunca etkin bir meclis çoğunluğuna sahip değildi. Etkili olmayan hükümet sorunlarına, acı çeken insanlara ve ulusal aşağılanmaya iki ana çözüm önerildi: komünizm ve faşizm.
Paxton, bu noktayı vurguladı: “Faşizmin yükselişi, komünizmin yükselişine dikkat etmeden gerçekten anlaşılmaz” dedi. “20. yüzyılda, ülkeyi güçlendirmek için demokrasiyi bir kenara bırakıp başka bir şeyle değiştirmeyi öneren iki hareketti.”
Hem Almanya hem de İtalya’nın mücadelesinde, komünistlerden ve sosyalistlerden oluşan sol, çekişmeye başladı. Özellikle İtalya’da sosyalist bir devrimin yaşandığı ortaya çıktı. Ancak mevcut hükümet ve muhafazakar kapitalist seçkinler, komünizm ve sosyalizme olumsuz bir şekilde baktılar.
Paxton faşist muhafazakarlığı, faşist bir rejime zemin hazırlamanın bir diğer faktörü olarak hareketin erken dönemlerinde muhafazakar olarak tanımladı. “Faşistlerin kullanabileceği tek yol muhafazakar seçkinler aracılığıyla” dedi.
Almanya ve İtalya’da mevcut hükümetler kendilerini faşistlerle aynı hizaya koymaya karar verdi. Paxton, “Faşist partiler, halkın sosyalizme karşı en şiddetli ve sert muhalifleri olarak dikkat çekti” dedi. Paxton, “Her iki ülkedeki devlet başkanları faşistlere hükümet başkanlığı konumunu sundu, çünkü diğer seçenekler, geleneksel parlamento partileri başarısız oldu. Hem faşizm hem de komünizm şiddetli çözümler önerdi ve biri diğerini yok ederek kazanacaktı.” Dedi. .
Varolan hükümetler, kendilerini faşistlerle hizalayıp sosyalist bir devrimden korkan, sol ile çalışmayı reddetti. Bu, Paxton’un faşizmin iktidara gelmesi için gerekli olduğunu söylediği faktörlerden bir diğeriydi.