Aşı ve Bağışıklık Sistemi
Hastalık etkeni bir mikrop vücuda girdiğinde, bağışıklık sistemi tarafından, önce geçici olan immunglobulin M (IgM) daha sonra da kalıcı olan immunglobulin G (IgG) adlı savunma maddeleri oluşturulur. Bunlara “antikor” denir. Bu antikorlar hastalık yapan mikrobun yok edilmesi için savaşır.
Aşısız bir çocuk hastalık yapan mikrobu kaptığında (kızamık virüsü gibi) hasta olur, bağışıklık sistemi bu etkenle savaşmak için antikor üretir ama bunun için bir süre geçer. Genellikle bağışıklık sistemi, mikrobun hastalığa neden olmasını önleyecek kadar hızlı çalışamaz; bu nedenle de çocuk hasta olur. Bu aşamadan sonra 3 ihtimal var.
- Çocuk belli bir süre hastalığı ağır şekilde yaşar, ama bağışıklık sistemi galip gelir ve çocuk tam olarak iyileşir.
- Çocuk belli bir süre, ağır şekilde hastalığı yaşar, bağışıklık sistemi galip gelir ama bu hastalık çocuğun büyüme gelişmesini geri bırakır, bazı hastalıklarda da çocuk tam olarak iyileşemez, hastalık vücudda hasar bırakarak iyileşir.
- Çocuk ağır şekilde hasta olur, bağışıklık sistemi yeterli cevabı oluşturamaz ve malesef çocuk yaşamını kaybeder.
Bağışıklık sisteminin bir hafızası vardır ve daha önce karşılaştığı mikrobu hatırlar. Bu mikropla tekrar karşılaştığında, bu mikroba özgü antikoru hızla üretir ve mikrobun hastalık yapmasına fırsat vermeden mikrobu yok eder.
Bağışıklık sistemi bu hafıza oluşturma işini hastalık geçirerek oluşturmuşsa buna doğal bağışıklık denir. Bir hastalığa karşı bağışıklık kazandırmanın güvenli ve zarasız diğer yolu aşılamadır, buna edinilmiş bağışıklık denir.
Aşılamanın amacı, bir mikrop ile karşılaşıldığında onu yok edebilecek bir bağışıklık yanıtı oluşturmak ve bunu o mikropla her karşılaşmada yapabilmesini sağlamaktır.
Aşılar, bağışıklık sisteminin bağışıklık oluşturmasına yetecek seviyede antikorlar üretmesini sağlayacak kadar güçlüdürler. Başka bir deyişle, bir aşı güvenli bir şekilde çocuğun hastalığa maruz kalmasının yerine geçer. Aşılar sayesinde çocuklar, aşıların önlediği hastalıklara karşı acı çekmeksizin bağışıklık geliştirebilirler.
Çok düşük ihtimalde olsa aşı yapılan çocukta hasta olabilir. Ancak aşı yapılan çocuklarda hastalık daha kısa süreli ve daha hafif klinik seyirli olur.
SAĞLIKLI VE MUTLU GÜNLER.
UZ. DR. DÜNDAR YAYKIRAN
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI
Facebook.com/ Uz. Dr. Dündar YAYKIRAN
YouTube.com/ Uz. Dr. Dündar YAYKIRAN
Twitter.com/Uz. Dr. Dündar YAYKIRAN