Temple of The Tooth (Kutsal Diş Tapınağı)
Dünya üzerindeki bütün Budistler tarafından kutsal olarak kabul edilen bu tapınak, Kandy’de Palace Sq E Bölgesi’ndedir. UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. Eski dönemlerden bu yana kalıntı, yerel siyasette önemli bir yer tutmuştur. Çünkü bu kalıntıları tutan kişinin, ülkenin yönetimini elinde tutacağına inanılır.
Tapınakta, “Gautama Buddha”nın “diş” kalıntısı bulunmaktadır. Lankapattana yılında, kral Kirthi Sri Meghavana (301-328) adaya gelir ve “diş kalıntısı”nı Kral Meghagiri Vihara’ya teslim eder. Bu kalıntı, devam eden dönemlerde, krallar ve hükümdarlar arasında, birbirlerine devretmekle sorumlu oldukları bir kutsal emanet haline gelmiştir. Bu nedenle, hüküm süren hükümdarlar diş kalıntısı tapınaklarını, mümkün olduğunca, kendi kraliyet konutlarının yakınlarına yaptırmışlardır.
Kral Dharmapala döneminde diş kalıntısı Diyawadana Rala ve Devanagala Rathnalankara Thera tarafından Kandy şehrine getirilir. Kral diş kalıntısı için, iki katlı bina inşa ettirir. 1603 yılına gelindiğinde ise, Kandy şehri, Portekizliler tarafından işgal edilir. Aynı dönemde Vira Narendra Sinha tarafından, Sri Vikrama Rajasinha Tapınağı yaptırılmıştır. Tapınak başlangıçta krallar tarafından eğlence faaliyetleri olarak kullanılmışsa da, sonradan “diş” kalıntısı burada muhafaza edilmeye başlanmıştır. Günümüzde ise, diş kalıntısının muhafaza edildiği bu yer, bir kütüphane olarak kullanılmaktadır.
Tapınak, 1989 ve 1998 yıllarında iki kere saldırıya uğramıştır.
Keşiş tapınağı geniş bir alana yayılmaktadır ve iki bölümden oluşmaktadır. Bunlar: 1. Malwatte, II. Asgariya. Tapınağın iç odasında, şafak vakti, öğlen ve akşamları, günlük ibadetler yürütülmektedir. Çarşamba günleri ise güzel kokulu çiçekler, bitki özleriyle kokulu hale getirilmiş su ile kutsal “Relic” banyo töreni icra edilir. Bu kutsal suyun, iyileştirici güçleri olduğuna inanılıyor. Tapınağın bodrum katında ise, vejeteryan yemekler, ziyaretçilerden isteyenlere servis ediliyor.
Dış bölümdeki hendek ve göl boyunca, tuğla bir duvar uzanmakta olup, burası su dalgaları duvarı olarak bilinir. Bu duvardaki delikler Hindistan cevizi yağı lambaları koyulmak için yapılmıştır. Ana giriş kapısı “Mahawahalkada” hendek üzerinde bulunmaktadır. Bunun hemen yanında, mimari tarzda oyulmuş “ay taşı” bulunur. Taş oymalar 1998 yılındaki saldırıda zarar görmüş olmasına rağmen, sonradan yeniden onarılmıştır.
Girişin iki yan ve üzerinde, fil tasvirleri görülür. Diş kalıntısının bulunduğu oda “Handun kunama” olarak bilinir. Buradaki diş kalıntısı yedi katlı altınla kaplanmış ve değerli taşlarla süslenmiş bir çekmecede muhafaza edilmektedir. Çekmece stupa şeklindedir. Esala Perahera törenleri sırasında diş kalıntısı, bu hücre içinde ziyaretçilere gösterilmektedir. Ayrıca yine her yıl temmuz-ağustos aylarında, kutsal geçit töreninde, altın çekmeceler içinde Buda’nın dişi törene katılmaktadır. Ana türbe ve ana türbeyi çevreleyen altın çit üzerinde 1987 yılında inşa edilen altın gölgelik bulunmaktadır.