Çeviri Teknolojileri Nasıl Kullanılır?Editör
Word veya Pages gibi klasik metin editörlerinin çeviri sürecinde kullanıldığı günler geride kaldı. Modern çeviri işletmeleri, çeviri sürecini çevirmenler, proje yöneticiler ve müşteriler için kolaylaştıran bir dizi teknolojiden faydalanmaktadır. Teknolojiler çoğunlukla birbiri ile bağlantılıdır ve pek çoğu, kalite ve kaynakların arşivlenmesi gibi konuları ele alan endüstri standartlarına uygun tasarlanmıştır.
Çeviri Teknolojisi Terimleri
BDÇ: Bilgisayar Destekli Çeviri
MT: Makine Çevirisi
NMT: Nöral Makine Çevirisi (Google Translate v.b.)
QA: Kalite Güvence
Post-editing: makine tarafından tercüme edilmiş metin ve belgelerin tercüman/editör tarafından düzenlenmesi
Kaynak dil: Orijinal dil olarak da bilinen, tercüme edilecek belgenin dili
Hedef dil: belgenin tercüme edileceği dil
TM: Çeviri Belleği
Bilgisayar Destekli Çeviri (BDÇ)
BDÇ bir metni kaynak dilden hedef dile tercüme etme işini otomatikleştiren veya yardımcı olan bilgisayar teknolojisi uygulamaları alanını tarif etmek için kullanılan genel bir terimdir.
Halihazırda piyasada kullanılan bu araçların üç ana kategorisi vardır:
Makine Çevirisi
Metni bir doğal dilden bir başka doğal dile doğru yeniden düzenlemek veya deşifre etmek için geliştirilmiş bir yazılımdır. Gelişmiş bilgisayar dil bilimsel analizine dayanarak, Makine Çevirisi motorları kaynak belgeleri dil bilimsel açıdan işleyerek, hedef dile doğru yeni bir belge oluşturur.
Makine Çevirilerinin başarısı, kaynak belgenin kalitesi dahil olmak üzere pek çok faktöre dayanır. Kaynak belgede aşağıda belirtilenler varsa, çevirilerin güvenilirliği ve etkinliği olumsuz etkilenebilir:
- Dizgi hataları
- Gramer hataları
- Karmaşık cümle yapıları
- Jargon
- Tarz karmaşıklığı
- MT ürününde geliştirilen sözlüklerin sınırlı olması
- Tutarsız terminoloji
Makine Çevirileri üç şekilde fayda sağlayabilir:
- Kullanıcının nerede ve ne zaman genel anlamı anlaması gerektiğini önererek
- Hangi kısımların daha doğru insan çevirisine ihtiyaç duyduğunu tespit etmek için büyük hacimlerde belgeleri taramak için
- Orijinal kaynak metinle birlikte gönderilen basit talimatları veya karmaşık olmayan bilgileri çevirmek için
TM: Çeviri Belleği
TM veritabanı önceden çevrilmiş cümleleri depolayarak, zamanla büyük bir kaynak metin ve bunları yabancı dilde karşılıklarının rezervini oluşturur. “Fuzzy matching” işlevi sayesinde, sistem sadece aynı değil, benzer olan çeviri eşleştirmelerini de tanır.
Ayrıca, tercümanın projeyi işlemesine ve yönetmesine yardımcı olacak araçları da içerir. Bunun içinde sözcük sayımı, dosyanın boyutu, maliyet, format dönüştürücü ve hizalama araçları da yer alır ve bu araçlar sayesinde önceki çevirilerden bellekler yaratılabilir.
En yaygın Çeviri Makinesi (TM) yazılımları şunlardır:
- SDL Trados Studio
- MemoQ
- Wordfast
Tutarlılık
Çevirilerin çoğunluğu yaygın tanımlar, belirli ifadeler, deyimler ve terimler gibi tekrarlayan içerik barındırabilir. Kaliteli bir çeviri sağlamak için çeviri sürecinde tutarlılık sağlamak çok önemlidir.
Bir çeviri belleği sistemi kullanılması, bu unsurları içeren çevrilen belgelerin tutarlı olmasını sağlar. Çeviri süreci sırasında yaygın kullanılan bir ifadeyle karşılaştığı her seferinde, çevirmenin sözlüğü açıp bakmasına gerek kalmaz. Aynı proje üzerinde farklı çevirmenler çalıştığında, bu işlev özellikle önem arz eder.
Hız
Çeviri belleği kullanılması genel çeviri sürecini hızlandıracaktır. Çeviri belleği öncesinde çevrilen bilgileri hatırladığı için, çevirmenin materyali sadece bir defa çevirmesi yeterlidir. Başka bir deyişle, projelerin çevirisi için piyasaya sürüm süresini kısaltır.
Maliyet Etkin
Çeviri belleği en çok büyük ölçekli projelerde işe yarar. Projeye dahil olan diğer belgelerde tekrarlayan adresleri, ifadeleri ve diğer sözcükleri hatırlar. Bu da, özellikle uzun vadeli çeviri projelerinde ve özellikle standart formlar, kullanım kılavuzları, sözleşmeler, ürün güncellemeleri ve diğer metinlerin yeni versiyonları gibi tekrarların çok olduğu belgelerde çeviri maliyetini azaltır.
Üçüncü bir Yol
Para ve zamandan tasarruf etmek isteyenler için, websitenizi, bloğunuzu ve genel içeriğinizi tercüme ettirmenizin üçüncü bir yolu vardır. NMT olarak bilinen nörel makine çevirisi ile post-editing hizmetinin birleşiminden oluşur. Bu karma yöntem genellikle bir serbest çevirmen ya da çeviri şirketi görevlendirmeye bütçesi olmayan küçük şirketler tarafından yaygın olarak kullanılır.
Piyasada Google Translate veya otomatik çeviri WordPress eklentileri dahil olmak üzere pek çok ücretsiz veya düşük maliyetli NMT araçları vardır.
Profesyonel bir çevirmen ve uzman bir dil bilimci olarak, bu yöntemin sadece metnin, websitesinin veya bir kitabın kısa bir bölümünün genel anlamını kavramak için yeterli olduğunu, ancak profesyonel belgelerde, websitelerinde ve kitaplarda kesinlikle kullanılmaması gerektiğine inanıyorum.
Bütçeniz kısıtlı ise, örneğin WordPress eklentisi kullanmanız kesinlikle düşük maliyetli bir çözüm olacaktır. Çünkü, insan çevirmenler otomatik bir çevirilerin bir seferde satın alınmasına kıyasla çok daha pahalıdır.
Makine çevirisinin yapısal, gramer veya sadece basit çeviri hataları gibi kaliteyi düşüren pek çok olumsuz yönü vardır. Dolayısıyla, karşılama sayfaları, kategori sayfaları, ürün tanımları ve kültürel nüansları ve faklı müşteri tercihlerine göre adapte edilmiş farklı kültürlere özel satın alma sayfaları gibi websitenizin en çok görüntülenen sayfaları bundan olumsuz etkilenir. Renk değişikliği, logolar ve pazarlama materyalleri üzerindeki görüntüler dahil olmak üzere, websitenizin tasarımından düzenine kadar her şeyi etkileyebilir.
Daha da önemlisi, bu yolu tercih ederseniz, sonuçlarının farkında olmalısınız. Makine çeviri aracından çevrilmiş bir online ve basılı içeriği asla yayınlamayın. Çevrilen metin büyük gramer, sentaks veya semantik sorunlar içerebileceği için tamamen yanlış olabilir.
Ayrıca: Otomatik çeviri kullanmak Google’ın Webmaster Kılavuzlarına aykırı olduğu için arama motoru tarafından büyük ihtimalle cezalandırılacaksınız. Bu ceza da sizin organik trafiğinizi olumsuz yönde etkileyebilir.
Kaynak: Thei Zervaki’nin “Translate Your Blog and Website to Expand in International Markets” kitabından tercüme edilmiştir.