Şeftali, Rosaceae familyasına ait sert çekirdekli bir meyvedir. Bu aile batı ülkelerinde en çok tüketilen elma, armut, çilek ve çekirdekli meyveler, kayısı, erik ve kiraz gibi birçok meyveyi kapsar. Bu meyveler, en sık alerjiye neden olan meyvelerdendir. Şeftali alerjisi iki şekilde ortaya çıkabilir; ya gerçek bir gıda alerjisidir ya da huş ağacı poleni alerjisinden gelişir. Gerçek bir gıda alerjisi, şeftaliye karşı gerçek bir alerjik reaksiyondur. Vücudun alerjen olarak tanımladığı şey budur. Huş ağacı poleni alerjisi ile şeftaliye alerjik bir reaksiyon geliştirirsiniz çünkü meyvenin proteini huş ağacı poleni alerjenine çok benzer. Bu durumda vücut, şeftaliyi huş ağacı poleni olarak tanımaya başlar ve bu da alerjik bir tepkiye neden olur. Şeftalinin başlıca alerjeni, huş ağacı poleni ile çapraz reaksiyona giren 9 kDa (kiloDalton) boyutlu bir protein olan Pru p 3’tür. Şeftali alerjisi, Prunoideae alt ailesindeki Rosaceae ailesindeki diğer taze meyvelerle birlikte sıklıkla bildirilmektedir. Bu taze meyvelerin yutulması, polen-gıda alerji sendromu olarak adlandırılan oral alerji sendromuna yol açabilir. Belirtiler, dudaklarda, dilde, damakta (ağzın çatısında) ve yutakta (boğazda) hafif şişme ile birlikte veya tek başına ağızda kaşıntıdır.
Şeftali Alerjisinin Belirtileri
Şeftali alerjisinin belirtileri, alerjinin çeşidine ve kişiler arasında değişkenlik gösterebilir. Tipik belirtiler şunları içerir:
- Ağızda kaşıntı,
- Boğazda kaşıntı veya tahriş,
- Dudaklarda kızarıklık ve şişlik,
- Dilin şişmesi,
- Deride kızarıklık,
- Kurdeşen,
- Kaşıntı hissi,
- Karın ağrısı veya yanma hissi,
- Kramplar,
- Mide bulantısı,
- İshal veya gevşek dışkı,
- Kusma,
- Burun kaşıntısı,
- Hırıltı,
- Hapşırma,
- Öksürük,
- Göğüs gerginliği,
- Rinit,
- Nefes darlığı,
- Anafilaksi.
Anafilaksi, yaşamı tehdit eden tıbbi bir acil durumdur. Belirtiler şunları içerir:
- Kan basıncında bir düşüş,
- Hızlı nabız,
- Bilinç kaybı,
- Konuşma bozukluğu,
- Hava yollarının daralması veya nefes almada zorluk.
Şeftali Alerjisinin Teşhisi
Şeftaliye alerjinin teşhisinde tıbbi öykü çok önemli bir rol oynar. Meyveyi yedikten sonra belirtilerin görünümünü doktorunuza veya alerji uzmanınıza söyleyin. Her belirtiyi ayrıntılı olarak, tüketilen şeftali miktarını ve hangi biçimde tüketildiğini açıklayın, örneğin taze şeftali, konserve şeftali veya şeftali suyu. Alerji uzmanınız, tıbbi öykünüze ve belirtilerinize göre bazı alerji testleri kullanabilir.
Kan Testi
Kan testi, kandaki alerjene özgü antikorların miktarını tespit etmeye yardımcı olur. Şeftaliye alerjisi olan bir kişi istemeden şeftali tüketirse, bağışıklık sistemi aşırı tepki verir ve ‘immünoglobulin E’ olarak bilinen antikorlar üretir. Bu antikorlar, kimyasalları serbest bırakan belirli hücrelere gider ve bu da alerjik reaksiyonlara neden olur. Kandaki antikorların artması, alerjinin açık bir göstergesidir.
Oral Gıda Zorluk Testi
Bu test sırasında, alerji uzmanınız sizi ölçülü miktarlarda şeftaliye maruz bırakacaktır. Meyveyi tükettikten sonra, alerji uzmanınız bir reaksiyonun belirtilerini bekleyecektir. Alerji belirtileri varsa test durdurulur ve alerji doğrulanır. Hiçbir belirti yoksa, alerji uzmanınız gıda alerjisini ekarte edecektir.
***Alerji uzmanınız, şeftali alerjinizi teşhis ederken çeşitli test ve yöntemler kullanabilir. Alerji uzmanınızın kullanacağı test ve yöntem mevcut durumunuza göre değişiklik gösterebilir.
Şeftali Alerjisinin Tedavisi
Şeftali alerjisinin tedavisi, alerjinizin türüne göre değişiklik gösterir. Meyvenin kendisine alerjiniz varsa, şeftaliden uzak durmanız gerekir. Şeftali alerjiniz huş ağacı poleni alerjisinden kaynaklanıyorsa, polen alerjiniz tedavi edilir. Polen alerjilerinde alerji aşıları başarılı sonuçlar vermektedir. Alerji uzmanınız size uygun tedavi yöntemleri ile ilgili bilgi verecektir. Şeftali alerjiniz şiddetliyse ve anafilaksi riski varsa alerji uzmanınız sürekli yanınızda taşımanız gereken adrenalin oto enjektörü reçete edecektir. Adrenalin oto enjektörü, alerjik şok gibi ciddi durumlarda acil tedavi almanızı sağlayan bir ilaçtır.