Kramp Nedenleri
Kramp neden olur? Kramplar, kasın aşırı şekilde kullanımı, dehidratasyon yani sıvı kaybı, kasların gerilmesi ve uzun bir süre aynı pozisyonda durma gibi koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Bununla birlikte, çoğu zaman tam olarak nedenini tespit etmek mümkün olmayabilmektedir.
Genellikle, oluşan kas krampları herhangi bir tehlike oluşmaktadır. Bununla birlikte, bazı vakalarda gelişen krampların altında yatan başka tıbbi nedenler olabilmektedir. Bazı örnekler ise şunlardır: (1)
- Kan Dolaşımının Yetersiz Olması
Bacaklarda bulunan ve kanın ilerlemesini sağlayan damarlar daraldığı (ekstremitelerin aterosklerozu gibi) takdirde, egzersiz nedeniyle kramplar ve ağrılar yaşanabilmektedir. Bununla birlikte, bu tip bir kramp problemi egzersiz bittikten sonra kendiliğinden gitmektedir.
- Sinirlerin Sıkışması
Omurgada bulunan sinirler sıkıştığı (lomber dar kanal (lumbal spinal stenoz) gibi) zaman, kramp ve ağrılar meydana gelebilmektedir. Özellikle bacakları etkileyen bu durum, yürüme sırasında daha da kötüleşmektedir. Hafif bükülmüş bir şekilde yürümek belirtileri kötüleştirebilmekte ya da geciktirebilmektedir.
- Mineral Eksikliği
Sağlıklı insan vücudunda minerallerin rolü oldukça büyüktür. Bu nedenle, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi minerallerin eksikliği söz konusu olduğunda, kramplar kaçınılmaz olabilmektedir. Yüksek tansiyonun kontrol altına alınması için reçete edilen diüretik ilaçların vücuttaki minerallerin seviyesini azaltma gibi yan etkileri olabilmektedir. (2)
Egzersizle İlişkili Olan Kas Krampları
Egzersiz sırasında ya da sonrasında oluşan krampların temel nedenlerinden bazıları şunlardır:
- Kasların aşırı kullanımı kas kramplarının oluşma riskini artırabilmektedir. Aşırı kullanılan kaslardaki lif uzaması yeteneği azaltmak ve kramplarla birlikte kas yorgunlukları yaşanmaktadır.
- Nöromusküler bozukluklar kramplara neden olabilmektedir. Pek çok kas ve sinir hastalıklarını içeren bu bozukluklar kas kramplarına ve ağrılarına yol açabilmektedir.
- Egzersiz nedeniyle aşırı terleme ve yeterince sıvı tüketmeme sonucu vücutta sıvı kaybı yaşanabilmektedir. Aşırı terleme elektrolit dengesizliği de yaşatabildiği için krampların ortaya çıkması daha muhtemel bir hale gelebilmektedir.
- Daha önce yaşanan kramp vakalarının tamamen geçmesini beklemeden egzersize devam etmek yeni krampların ortaya çıkmasına yol açabilmektedir.
- Egzersizlerden sonra yeterince dinlenmemek kas kramplarının tekrarlamasına neden olabilmektedir. Kasların yorgun olması krampları daha da şiddetlendirebilmektedir. (3)
Noktürnal Kramp Nedenleri
Noktürnal kramplar geceleri ortaya çıkan kramplardır. Nedenleri ise şunları içerebilmektedir:
- Uzun süreli olarak yetersiz sıvı almaya devam etmek ya da başka bir deyişle yetersiz sıvı almayı bir yaşam tarzı haline getirmek, dehidratasyona neden olmakta, bu da geceleri ortaya çıkan kramplara yol açmaktadır. Çok fazla alkol tüketmek de vücuttaki sıvı kaybını hızlandırabilmektedir.
- Eksik magnezyum, kalsiyum veya potasyum gibi vücuttaki elektrolit dengesizlikleri gece kramplarına neden olabilmektedir.
- Kasların tamamen rahatlamasını sağlayacak şekilde uzun bir süre dinlenememek de gece krampların gelişmesini tetikleyebilmektedir.
- Vücuttaki yetersiz ya da kötü olan kan dolaşımı gece kramplarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. (4)
Krampın Diğer Nedenleri
Günlük aktiviteler sırasında ve gece boyunca ortaya çıkan bacak krampları, aşağıdakiler gibi tıbbi durumların bir belirtisi olabilmektedir, ancak tamamen emin olmak için ayrıntılı araştırma yapılması gerekmektedir.
- Periferik vasküler hastalık
- Üremi (kanda üre ve diğer azotlu atık düzeylerin artması)
- Diyabet
- Tiroid disfonksiyonu
- Alfa motor nöron bozuklukları (5)
İlaç Kullanımıyla İlişkili Olan Kramplar
Bazı ilaçlar bir yan etki olarak kas kramplarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Etkisi olabilecek ilaçlar arasında ise şunlar bulunmaktadır:
- Diüretikler
- Kalsiyum kanal blokerleri (nifedipin gibi)
- Uzun etkili ß2-agonistler
- Steroidler
- Lityum
- Statinler
- Simetidin
Aldığınız ilaçların kramplara neden olabileceğinden endişe ediyorsanız, lütfen bu durumu doktorunuza veya eczacınıza danışın. (6)
Risk Faktörleri
Bazı koşullar krampların oluşma riskini artırabilmektedir:
Yaş: İnsan yaşlandıkça kas kütlesini kaybetmeye başlamaktadır. Bu nedenle de kaslar daha kolay aşınabilmekte ve kramplar meydana gelmektedir.
Hamilelik: Hamilelik sırasında kas kramplarının yaşanması daha olasıdır. (7)
Kramp Nedir?
Kaslarda aniden meydana gelen ve istemsiz kasılmalara yol açan kramplar, oldukça yaygın olarak yaşanan bir durumdur. Genellikle, egzersiz yaptıktan sonra ortaya çıkmaktadır ve çoğu zaman ciddi bir sağlık problemi olarak değerlendirilmemektedir. (8)
Kramp Belirtileri
Kramp nasıl anlaşılır? Kramp aniden hissedilmektedir. Bazen acı verici olsa da saniyeler sonra kendiliğinden geçmektedir. Diğer belirtileri ise şunlar olabilmektedir:
Kramp Tedavisi
Kramp nasıl geçer? Kas krampları çoğunlukla birkaç saniye ya da dakika sonra kendiliğinden geçmektedir. Krampların oluşmasını engellemek ya da ağrısını hafifletmek için faydalı olabilecek bazı yöntemler arasında ise uzanma, dinlenme, masaj, buz paketleri ve ilaçlar bulunmaktadır. (11)
Kramp İçin Hangi Doktora Gidilir?
Kramp tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak aile hekimine başvurabilirsiniz. Nedenine ve şiddetine bağlı olarak ortopedist, romatolog, fizyolog ve nöroloji uzmanına da sevk edilebilirsiniz. (12)