Çin'den Annan'a tepki
23 Eylül 1999 20:00
Çin'den Annan'a tepki
BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, "Uluslararası insani müdahale gerektiren durumlarda ulusal egemenlik dikkate alınamaz" sözleri, Çin'in tepkisini çekti.
BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, "Uluslararası insani müdahale gerektiren durumlarda ulusal egemenlik dikkate alınamaz" sözleri, Çin'in tepkisini çekti.
Çin Dışişleri Bakanı Tang Jiaxuan, BM Genel Kurulu'nda önceki gün yaptığı konuşmada, NATO'nun, BM Güvenlik Konseyi onayı olmadan Kosova'yı bombalamakla "uğursuz bir emsal" yarattığını söyledi. "Hangi gerekçeyle olursa olsun güç kullanımına karşıyız" diyen Tang, "İnsan hakları konusu, esas olarak bir ülkenin iç meselesidir ve o ülkenin hükümeti tarafından çözülmelidir" şeklinde konuştu.
Çinli bakanın konuşması; Kofi Annan, ABD Başkanı Bill Clinton ve Avrupalı liderlerin "insani müdahale" tezine karşı yapılan en sert karşı çıkış oldu.
Kosova rahatsızlığı
Genel kuruldaki açılış konuşmalarını yapan Almanya ve İtalya'dan bakanlar ise, BM'nin, insani müdahale konusunda yeni ölçütler geliştirmesi gerektiğini belirttiler. Her iki ülke de, Kosova operasyonunun BM onayı alınmadan gerçekleştirilmesinden rahatsızlık duyduklarını açıkça ifade etti. İtalya Dışişleri Bakanı Lamberto Dini, "Son dönemde gerçekleştirilen ve insan hakları ihlallerine son vermek amacını taşıyan müdahaleler ilkelere bağlanmış değil. Bu durum da, meşruiyet sorununu gündeme getiriyor" diye konuştu. Dini, Kosova müdahalesine "uluslararası toplumun bir kısmının" katıldığını ve bu durumun bir daha tekrarlanmaması gerektiğini söyleyerek, "Egemenlik ilkesine, genel olarak saygı duyulmalıdır" dedi.
'BM pas geçilmesin'
Almanya Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ise, "insani müdahale" trendinin iki şekilde gelişebileceğini söyledi: BM'nin dışında veya BM onayı ile. Fischer, müdahalelerin BM bünyesine alınması için, Güvenlik Konseyi'nin birlik içinde hareket etmesi gerektiğini belirtti. Alman bakan, bu birliğin sağlanması için, kalıcı Güvenlik Konseyi üyelerinin veto haklarını "daha sorumlu bir tarzda kullanmaları gerektiğini" dile getirdi. Fischer, sorumlu davranılmaması halinde, tıpkı Kosova'da olduğu gibi, BM'nin gelecekte de "pas geçileceğini" ve bunun "son derece sorunlu bir gelişme" olacağını vurguladı.
'Sömürgecilik yok'
Joschka Fischer, konuşmasının ardından gazetecilerin sorularını da yanıtladı. Bir soru üzerine, Annan'ın pazartesi günü "insani müdahale" konusunda söylediklerinin, gelecekte dış politikanın merkezinde yer alacağını kaydeden Fischer, bu müdahalenin "uluslararası hukuka ve insani nedenlere" dayanması durumunda, sömürgecilik endişesinin "yersiz" olacağını iddia etti.
Öte yandan, BM Genel Kurulu açılış konuşmalarının, Irak konusunda sert tartışmalara sahne olması bekleniyor. Gözlemciler, ABD ve İngiltere'nin, Irak'a yönelik uluslararası ambargoya karşı çıkan Fransa, Rusya ve Çin ile uzlaşma arayışında olduğunu belirtiyorlar.
www.evrensel.net