

TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar
Çocukların Cinsel İstismarı
Madde 103
(1)
Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel
istismar deyiminden;
a)
Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla
birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama
yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı
gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
b)
Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya
iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak
gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
anlaşılır.
(2)
Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim
sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz
yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Cinsel
istismarın üstsoy, ikinci veya üçüncü derecede kan hısmı,
üvey baba, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici,
bakıcı, sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim
yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da
hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak
suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte
gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre
verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(4)
Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki
çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle
gerçekleştirilmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre
verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(5)
Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten
yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde,
ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler
uygulanır.
(6)
Suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının
bozulması halinde, onbeş yıldan az olmamak üzere hapis
cezasına hükmolunur.
(7)
Suçun mağdurun bitkisel hayata girmesine veya ölümüne
neden olması durumunda, ağırlaştırılmış müebbet hapis
cezasına hükmolunur.
Türk Ceza Kanunundaki Çocuğun Cinsel İstismarını
düzenleyen 103. Maddeyi akla gelebilecek temel soruları
cevaplayarak inceleyebiliriz.
Türk Ceza Kanununda Çocuk kimdir?
Türk Ceza Kanunu madde 6 Çocuğu, henüz onsekiz yaşını
doldurmamış kişi olarak tanımlamıştır.
Çocuğun Cinsel İstismarı nedir?
Çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel
davranış cinsel istismardır.
Korunan Hukuksal Yarar nedir?
Bu suçta cinsel özgürlük yanında özellikle mağdurun
erken cinsel deneyiminden uzak tutulması ve bu yolla
çocuğun engelsiz biçimde cinsel gelişiminin korunması
amacı güdülmüştür.
Kanunun cinsel saldırı yerine cinsel istismar deyimini
tercih etmesi de bunu açıkça göstermektedir. Çünkü yaş
veya içinde bulunduğu durum itibari ile mağdur kendisine
yönelik davranışın cinsel içerikli olduğunu dahi
genellikle algılayacak durumda değildir.
Mağdur kimdir?
Mağdur, erkek veya kadın ancak bir çocuk olabilir.
Çocuğun Cinsel İstismarı suçunda çocuklar, 15 yaş öncesi
ve 15-18 yaş arası olmak üzere iki gruba ayrılarak
tanımlanmıştır.
Buna göre 0-15 yaş grubu içerisinde yer alan veya 15
yaşını tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuksal anlam
ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara
yönelik cinsel davranışlar bu suçu oluşturur.
Buna karşılık 15-18 yaş arasında bulunan çocuklara karşı
ise ancak cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen
başka bir nedene dayanarak gerçekleştirilen cinsel
davranışlar söz konusu olduğunda çocukların cinsel
istismarından söz edilebilir.
Başka bir anlatımla 15 yasını doldurmuş çocukların
cinsel davranışlara gösterdikleri rıza geçerli sayılmış
ve bunların fiile gösterdikleri rızanın bu suçun
oluşmasını engelleyeceği öngörülmüştür.
Fakat cinsel ilişki düzeyine varan bir fiilin varlığı
durumunda Ceza Kanunu madde 104 hükmü
uygulanabilecektir.
Burada açıklanması gereken diğer bir husus da Kanunda
suçta kullanılan araçlar olarak cebir, tehdit, hile
yanında iradeyi etkileyen başka nedenlerin ne olduğudur.
Kanun gerekçesinde bu husus biraz muğlak kalmıştır.
Ancak öğretideki genel kanıda bu ibare geçici bir
nedenle ya da alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle
mağdurun davranışlarını yönlendirme yeteneğinin ortadan
kalkması veya azalmasıdır.
Fail kimdir?
Kadın, erkek veya çocuk ayrımı yapılmaksızın bu suçun
faili herkes olabilir. Fail ve mağdur aynı cinsiyette
olabileceği gibi farklı cinsiyetlerde de olabilir.
Suçu oluşturan maddi ve manevi unsurlar nelerdir?
(1)
Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel
istismar deyiminden;
a)
Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla
birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama
yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı
gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
b)
Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya
iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak
gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
anlaşılır.
Suçun maddi unsurunu oluşturan hareket her türlü cinsel
davranış olarak görülmüştür. Cinsel istismar suçunun
oluşması için çocuğa yönelik olarak cinsel bir
davranışın gerçekleştirilmesi yeterli görülmüş, bunun
aynı zamanda vücut dokunulmazlığını da ihlal etmiş
olması gibi bir zorunluluk aranmamıştır. Yani diğer bir
değişle cinsel saldırı suçu veya cinsel taciz suçunun
aksine, vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi
zorunluluğu aranmadığından mağdurla bedensel teması
gerektirmeyen cinsel davranışların da bu suçu
oluşturduğu sonucuna varmak gerekir.
Bu suç kasten işlenebilen bir suç olup saik önemli
değildir. Faildeki kastın suç tipinin objektif
nitelikteki tüm unsurlarına (cinsel davranışa, mağdurun
yaşına ve algılama yeteneğinin gelişmediğine veya
iradeyi etkileyen bir nedenin etkisi altında
bulunduğuna) yönelik olması aranır. Bu konuda failin
yanılması kastı ortadan kaldırır.
Suçun nitelikli halleri nelerdir?
Öncelikle suçun nitelikli halinden anlaşılması gereken
şey, suçun işleniş şekline göre ceza oranının kanun
maddesinde yazılan oranda arttırılacağıdır. Madde
metninde yer alan nitelikli haller başlıklar halinde şu
şekilde tanımlanabilir.
-
Madde 103/2 Suçun vücuda organ veya sair bir cisim
sokulması suretiyle işlenmesi
Suçun bu nitelikli halinin gerçekleşmesi bakımından
organ veya başkaca bir cismin vücuda sokulması gerektiği
belirtilmişse de bunun vücudun hangi bölgesi olduğu
kanunda açıkça belirtilmemiştir.
Kanun gerekçesinde bu deyim vajinal, anal ve oral yoldan
vücuda organ veya başkaca bir cisim sokulmasıyla
sınırlandırılmıştır. Bu madde anlamından organ deyimi
yalnızca erkeklik organına değil sayılan vücut
boşluklarına girebilecek söz gelimi parmak gibi başkaca
organları da içermektedir.
Cisim deyimi ise sayılan vücut boşluklarına girebilecek
her türlü katı maddeyi içermektedir.
-
Madde 103/3 Cinsel istismarın;
·
üstsoy, ikinci veya üçüncü derecede kan hısmı, üvey
baba, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı,
sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü
bulunan diğer kişiler tarafından,
·
ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye
kullanılmak suretiyle veya
·
birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi
Görüldüğü üzere burada üç ayrı nitelikli hal aynı bent
içinde düzenlenmiştir. Bu nitelikli hal uygulamada
maalesef en çok karşılaşılan haller arasında yer
almaktadır.
Suçun bu maddede sayılan yakın akrabalara karşı
işlenmesinin nitelikli hal sayılmasının altında yatan
düşünce suçun işlenmesinde sağladığı kolaylıktır.
Bu kişiler üçüncü derece dahil üstsoy ve altsoy, amca,
teyze, hala, dayı ve bunların çocukları ile aynı
derecedeki evlatlık ilişkisi bulunanlar ile eşin anne
babası ve onların anne ve babaları, kayınbirader, baldız
ve bunların çocukları ve de bunlar ile aynı derecedeki
evlatlık ilişkisi bulunanlardır.
Diğer nitelikli haller olan hizmet ilişkisinin sağladığı
nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle veya birden fazla
kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmesi nitelikli
hal sayılmasının nedeni mağdurun direncinin kırılmasının
daha kolay olmasıdır.
-
Madde 103/4 Cinsel istismarın, birinci fıkranın
(a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehdit
kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde
Cebir ve tehdidin nitelikli hal oluşturması bunun mağdur
çocuğa karşı kullanılmış olması koşuluna bağlıdır.
-
Madde 103/6 Suçun sonucunda mağdurun beden veya
ruh sağlığının bozulması halinde,
Bu maddede yer alan nitelikli hal suçun işleniş şekli
sebebiyle değil neticesi yüzünden cezanın
ağırlaştırılmasını gerektirir.
Her cinsel saldırının doğal olarak mağdurda psikolojik
tramvaya yol açtığı göz önünde bulundurulursa mağdurun
ruh sağlığının bozulması konusundaki ölçünün ne olduğu
sorulabilir. Adli Tıp uygulamasında sürekli bir
bozukluğa yol açılması durumunda bu nitelikli halin
uygulanacağı yönünde bir eğilim mevcuttur. Ruh
sağlığının bozulması bakımından 2-6 ay arasında devam
eden tedaviye rağmen iyileşme gerçekleşmemişse kalıcı
ruhsal bozukluğun varlığı kabul edilmektedir.
-
Madde 103/7 Suçun mağdurun bitkisel hayata
girmesine veya ölümüne neden olması durumunda,
Bu maddede yer alan nitelikli hal de suçun işleniş şekli
sebebiyle değil neticesi yüzünden cezanın
ağırlaştırılmasını gerektirir. Ölüm neticesine yönelik
olarak failde kast varsa fail cinsel istismar suçu
yanında ayrıca (yerine göre nitelikli) kasten insan
öldürme suçundan dolayı da cezalandırılır.
Suçun bildirilme zorunluluğu var mıdır?
Doğrudan ve kendiliğinden bilgi verilmesi dışında tıbbi
nedenle yapılan başvurular sırasında istismarın
varlığını fark eden hekim ya da sağlık mensubu TCK madde
280 gereğince bu durumu bildirme zorunluluğu
taşımaktadır.
Hatta bu suçun bildirilme zorunluluğu TCK madde 278 ve
279 gereğince vatandaşlar ve kamu görevlileri için de
söz konusudur.
Şikayete bağlı bir suç mudur?
Çocuğun cinsel istismarı suçu şikâyete bağlı değildir.
Doğrudan soruşturma ve kovuşturma yapılır ve kamu adına
dava açılır. Mağdurun şikayetçi olup olmaması veya
şikayetinden vazgeçmesi dava sürecini etkilememektedir.
Hukuki Sürecin İşleyişi
Çocuklara karşı yapılan istismar eylemlerinin ortaya
çıkarılması bu konunun toplumsal açıdan çok hassas
olması sebebiyle gerçekten zordur.
Ebeveynler olarak hukuki sürecin sağlıklı işleyip
işlemediği konusunda kafanızda soru işaretlerinin
olduğunu bilmekteyiz ve duyarlı vatandaşlar olarak
hepimiz bu konuda aynı kaygıları taşımaktayız.
Ayrıca hukuki sürecin işleyişinde yaşanan aksaklıklar bu
işleyişte görev alan biz hukukçuları da derinden
etkilemektedir.
Sizlere faydalı olması açısından hukuki süreci sade bir
dille anlatmak isteriz.
Çocuğunuzun bu suçun mağduru olması halinde veya böyle
bir suça tanık olmanız halinde ya da böyle bir suçun
işlendiğine ilişkin şüphelerinizin olması halinde
yapılacak ilk şey Ceza Muhakemesi Kanununun 158.
maddesine göre Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk
makamlarına suça ilişkin ihbar veya şikayet yapmaktır.
Sizin şikayetiniz üzerine Savcılık her türlü araştırmayı
doğrudan veya emrindeki adli kolluk görevlileri
aracılığı ile yapmak zorundadır.
Araştırma sonucunda toplamış olduğu delillere ve
başvurduğu ifadelere dayanarak kendi kanaatince ya kamu
adına dava açılması için iddianamesini düzenler ve
görevli ve yetkili mahkemeye gönderir ya da suçun
işlendiğine ilişkin yeterli şüphe oluşmadığından
kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verebilir.
Bu süreçte mağdur çocukların dinlenmesi sırasında
psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında bir
uzman kişi bulundurulur ve ifadeleri bu uzman kişi
eşliğinde alınır.
Davanın açılması halinde mağdur ve fail mahkeme
huzurunda yeniden dinlenir. Mağdurun beden veya ruh
sağlığının bozulup bozulmadığının tespiti için somut
olaya göre sağlık raporu alınır. Varsa dava konusu olaya
ilişkin tanıklar dinlenir, toplanan deliller
değerlendirilir. Tüm bu süreçte oluşan kanaate göre bir
karar verilir. Bu karar ilgililerince temyiz edilmediği
takdirde kesinleşir ceza çıkması halinde infaz olunur.
Mağdur çocuğun ifadesi alınırken kanunen müdafi atanması
zorunludur. Suçun failinin çocuk olması halinde bu
zorunluluk onun için de geçerlidir. Barolar tarafından
bu konuda ücretsiz hizmet verilmektedir.
Türk Ceza Kanununda yer alan Çocuğun Cinsel İstismarı
suçunun kısaca ele almaya çalıştık. Sürenin kısıtlı
olması sebebiyle temel noktalara değindik. Vermiş
olduğumuz hukuki bilgilerle sizleri aydınlatmış olmayı
umuyoruz.
Av. Seray
UYSAL
Av. Ebru ARAYAN