Jin. Op. Dr. Mürüde Çakartaş Dağdelen, PGT hakkındaki soruları yanıtladı;
Preimplantasyon genetik tanı (PGT), başarılı bir gebelik ve doğum potansiyelini artırmak için IVF döngüsü ile birlikte kullanılan bir üreme teknolojisidir. PGT embriyolardan çıkarılan hücreler üzerinde hamileliği elde etmek için en iyi embriyoların seçilmesine yardımcı olmak veya bir çiftin risk altında olduğu genetik bir hastalığını tespit etmek için kullanılan genetik bir testtir.
1978'den bu yana, in vitro fertilizasyon (IVF) çiftlerin bebek sahibi olmalarına yardımcı olmaktadır. Bu oldukça basit bir işlemdir. Yumurtalar ve spermler toplanır ve daha sonra vücudun dışında birleştirilir. Laboratuvarda birkaç gün büyüdükten sonra annenin rahmine bir embriyo yerleştirilir ve burada bir gebelik ortaya çıkar.
Preimplantasyon genetik testler ilk kez 1990 yılında başarıyla gerçekleştirilmiştir. Test, embriyodan bir veya birkaç hücrenin çıkarılmasını ve DNA'nın analiz edilmesini içerir. Testten sonra en sağlıklı embriyolar seçilebilir ve çiftin sağlıklı bir bebeğe sahip olma şansı büyük ölçüde artar. Bu sayede dünyaya genetik hastalık riski olmadan sağlıklı bir bebek getirmeniz mümkün olur.
Preimplantasyon genetik tanının diğer testlerden farkı nedir?
"Preimplantasyon" terimi, embriyoların uterusa implante edilmelerine izin verilmeden önce test edildiği anlamına gelir. Diğer genetik test türleri, implantasyondan sonra haftalar veya aylar sonra yapılabilir.
Prenatal genetik testler hamilelik sırasında yapılır. Prenatal testler amniyosentez, koryonik villus örneklemesi ve çeşitli maternal kan testlerini içerir.
Yenidoğan genetik taraması doğumdan hemen sonra yapılır.
Tanı ve Taşıyıcı testler çocuklarda veya yetişkinlerde yapılır. Tanı testi, birinin genetik bir bozukluğu olup olmadığını öğrenmek için kullanılır. Taşıyıcı testi, genetik bir bozukluğu olmayan birinin çocuklarına geçme riski altında olup olmadığını bulmak için kullanılır.
Preimplantasyon genetik tanı kimler yaptırmalı?
Preimplantasyon genetik testi kullanan çoğu insan, genetik bozukluğu olan bir çocuğa sahip olma riski altındadır. Artan risk birçok nedenden dolayı ortaya çıkabilir.
35 yaşın üzerindeki kadınların çok fazla veya çok az kromozomu olan bir çocuğa sahip olma şansı daha yüksektir Bazı yüksek riskli gruplardaki kadınlar doğurganlık için IVF sürecinde preimplantasyon genetik testi genellikle rutin işlem sırasında yapılır. PGT sadece tam bir kromozom setine sahip embriyoların implante edilmesini sağlayabilir.
Bazı insanlar kendileri sağlıklı olsalar bile genetik bozuklukların taşıyıcısı olabilirler. Taşıyıcıların hayatı tehdit eden bir hastalığı olan bir çocuğu olabilir. Çoğu zaman taşıyıcılar doğal olarak gebe kalabilirler. Ancak bu kişiler genellikle çocuk sahibi olabilmek için IVF'yi seçerler. Çünkü IVF preimplantasyon genetik tanı gibi testlerle embriyoların genetik testine izin verir.
Bazı ebeveynler preimplantasyon genetik testi kendilerinde genetik bir bozukluk olduğu için seçerler. Bazı bozukluklar, ebeveynlerin hamileliği başlatmaları, sürdürmeleri ve doğum deneyimi yaşamalarını zorlaştırabilir. Bu durumlar daha sonra yaşamda hayatı tehdit eden koşullara yol açar.
Preimplantasyon genetik tanı hakkında yanlış bilinenler
Preimplantasyon genetik tanı, üp bebek gibi donör ile bebekler yapmanın bir yolu değildir. Bir embriyonun genomunu yapısını değiştirmeye izin vermez. Embriyonun sahip olduğu genetik varyasyonları basitçe tespit eden bir araçtır.
Ayrıca bebeklerde daha yüksek zekaya, atletik yeteneğe sahip, boy veya birden fazla geni etkileyen diğer benzer özelliklere sahip bir çocuğu seçmeyi sağlamaz. Bu aracın tespit edebileceği genetik varyasyonların sayısı ve türleri sınırlıdır. Diğer bir sınırlama, bu özelliklerin altında yatan genler ve varyasyonlar hakkındaki bilgi yanlışlarıdır. Zeka ve atletik yetenek gibi özellikler sadece genetik olarak gelmez aynı zamanda çevreden de etkilenirler.
Son olarak, preimplantasyon genetik tanı garanti sonuçlar vermez. Testler son derece hassas bir uygulamadır ve yüksek doğruluk payına sahiptir. Genellikle % 95-99 civarında bir güven derecesi vardır.
Preimplantasyon genetik tanı nasıl yapılır?
PGT, ailelerinde belirli bir kalıtsal problemi olan çiftlerin çocuklarına bu hastalığın geçmesine engel olabilecekleri bir prosedürdür. Süreç, potansiyel ebeveynlerin ciddi bir genetik rahatsızlığı olan bir çocuğun doğumunu önlemesine yardımcı olur. PGT prosedürü, in vitro fertilizasyona (IVF) benzerdir ve embriyoların ciddi bir genetik durumdan etkilenip etkilenmediğini kontrol etmek için ekstra bir değerlendirme sağlar
Adım 1: Yumurtalıkların uyarılması
Genetik test için embriyo oluşturmak adına yumurtalıkların aynı anda birkaç yumurta üretmesini sağlayacak hormonlar kullanılarak yapay olarak uyarılması gerekir.
Bir çiftin embriyolarının önemli bir kısmının genetik veya kromozomal anormallikten etkilenmesi muhtemel olduğu için en yüksek başarıyı yakalamak adına çok sayıda embriyonun oluşturulması gerekir.
Adım 2: Yumurtalıklardan yumurta toplanması
Uygun zamanda yumurta alımı olarak bilinen cerrahi bir prosedür sırasında yumurtalar çıkarılır. Yumurtalar çıkarıldıktan sonra hangisinin olgun ve normal göründüğünü belirlemek için incelenir.
Adım 3: Spermin tohumlanması/enjeksiyonu
PGT sırasında döllenme şu şekilde yapılacaktır:
In Vitro Fertilizasyon (IVF): Sperm ve yumurtalar, döllenmenin gerçekleşmesine izin vermek için bir kültür kabına birlikte yerleştirilir.
İntrasitoplazmik Sperm Enjeksiyonu (ICSI): Bir yumurtanın ortasına tek bir sperm enjekte edilir. Bu teknik, tek bir hatalı genin neden olduğu durumlar için kullanılır.
4. Adım: Döllenme
Spermin enjeksiyonundan sonraki sabah, embriyolog döllenmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini görmek için her yumurtayı dikkatlice incelenir.
Adım 5: Embriyo biyopsisi
Başarılı bir şekilde döllenen yumurtalar, embriyo yaklaşık 100-150 hücreden oluşan bir blastosist olarak adlandırılan yapı oluşturduğunda 5-6 gün boyunca laboratuvarda yetiştirilir. Bu aşamada trofektoderm biyopsisi (plasentayı oluşturacak hücreler) gerçekleşir.
Adım 6: Embriyo testi
Hücreler çıkarıldıkları embriyonun genetik duruma neden olan anormalliği içerip içermediğini görmek için test edilir.
Adım 7: Embriyo transferi
Sadece test ve bir genetik hastalık riskine sahip olmayan embriyolar kadının rahmine nakledilecektir. Sağlıklı kalan diğer embriyolar daha sonra kullanılmak üzere dondurulabilir.
Adım 8: Hamilelik testi
Embriyo transferinden on iki gün sonra kadına hamilelik testi yapılır. Pozitif bir hamilelik testi, bir embriyonun implante edildiği anlamına gelir.
SSS
Preimplantasyon genetik tanı ne işe yarar?
PGT hastalık riski taşıyan embriyoları belirlemeyi sağlar. Bu tanı sayesinde çiftler dünyaya sağlıklı bebekler getirebilirler.
PGT ücreti ne kadar?
PGT ücreti hizmet yapılan sağlık kuruluşuna göre değişiklik gösterebilir. Genellikle ücretlendirmeler döviz kuru üzerinden yapılır. Bu işlem için fiyat tedavi ücretine dahil de olabilir.
PGT sonucu kaç günde çıkar?
PGT sonucu ortalama 15 gün içinde çıkacaktır. Bu durum yoğunluğa göre artabilir ya da azalabilir.
PGT SGK karşılıyor mu?
PGT sağlıklı çocuğu olan çiftler için SGK tarafından karşılanmaz. Ancak kalıtsal hastalığı olan veya taşıyıcı olduğunu belgeleyen çiftler için tüp bebek tedavisinde PGT ücreti karşılanabilir.
PGT testi hangi hastalıkları belirler?
PGT ile çocukların ciddi bir genetik hastalığa sahip olup olmadığı belirlenir. Bu test kesin sonuç vermese de risk durumunu gözler önüne serer.
Kaynak: https://ivoxtupbebekmerkezi.com/