This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Sürüm 2.1
Hazırlayan Fazıl Demir
İÇİNDEKİLER
1. Giriş................................................................................ 4
1.1. DipTrace’ in Türkçe Yapılması.............................................................................4 1.2. DipTrace dört dosya formatına sahiptir...............................................................5
2. Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak...................................6
2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. Tasarım Alanının Boyutunu Ayarlama ve Antetleri Oluşturmak...........................7 Kütüphaneleri Ayarlamak..................................................................................11 Şemayı Tasarlama.............................................................................................13 PCB'ye Aktarma.................................................................................................35 PCB yi Tasarlamak.............................................................................................37 2.5.1. Çizime Hazırlamak.......................................................................................37 2.5.2. Autorouting (Yolları Otomatik Çizdirmek)........................................................43 2.5.3. Katmanlarla (Layers) çalışmak......................................................................49 2.5.4. Yol Uzunluğunu Ölçmek................................................................................52 2.5.5. Elle Çizim (Manual Routing)..........................................................................54 2.5.6. Vialarla Çalışmak.........................................................................................59 2.5.7. Objeleri Tip ve Katmana Göre Seçmek...........................................................65 2.5.8. Metin ve Grafik Eklemek...............................................................................68 2.5.9. Bakır Dolgu Oluşturmak (Copper Pour)...........................................................72 2.5.10. Ojeleri Kilitlemek.......................................................................................78 2.5.11. Tasarımı Denetlemek..................................................................................80 2.5.12. Tasarım Bilgileri.........................................................................................83 2.5.13. Plaketi Çoğaltma (Panelizing):.....................................................................85 2.5.14. Yazıcıdan Çıktı Alma:..................................................................................88 2.6. Üretim Formatlarında Çıkış Alma.......................................................................90 2.6.1. DXF Formatında Çıkış Alma...........................................................................90 2.6.2. Gerber Çıktısı Almak....................................................................................94 2.6.3. CNC Makinede Delmek İçin NC Drill Dosyasını Oluşturmak................................98
3. Kütüphane Oluşturmak .................................................99
3.1. Kılıf Kütüphanesi Oluşturmak............................................................................99 3.1.1. Patern Editor’ ü Özelleştirmek.......................................................................99 3.1.2. Bir Direnç Tasarlamak................................................................................100 3.1.3. Kütüphaneyi Kaydetmek.............................................................................109 3.1.4. Kondansatör Tasarlayalım...........................................................................110 3.1.5. DIP14 Kılıfı Tasarlamak...............................................................................114 3.1.6. Değişken Ped Sayılı DIP Kılıf Tasarlamak.......................................................118 3.1.7. BGA-144/12x12 Tasarlamak........................................................................120 3.1.8. SOIC-28 Kılıf Tasarlamak............................................................................125 3.1.9. Kütüphaneyi Denetlemek............................................................................128 3.1.10. Kılıfları Yerleştirmek.................................................................................129 3.2. Eleman Kütüphanesi Tasarlamak.....................................................................132 3.2.1. Component Editor’ ü Özelleştirme................................................................132 3.2.2. Direnç Oluşturmak.....................................................................................134 3.2.3. Kondansatör Tasarlamak............................................................................139 3.2.4. Çok Parçalı (Multi Part) Eleman Tasarlamak...................................................147 3.2.5. PIC18F24K20 Tasarlamak...........................................................................154 3.2.6. VCC ve GND Sembolü tasarlamak................................................................161 3.2.7. EK Bilgileri Kullanmak.................................................................................164
3.2.8. SPICE Ayarları...........................................................................................168 3.2.9. Kütüphane Denetimi...................................................................................170 3.2.10. Elemanları Yerleştirmek............................................................................171
4. Çeşitli Özellikleri Kullanmak........................................179
4.1. Bağlantı Yapma...............................................................................................179 4.1.1. Şematik Programda Bus'ları kullanmak.........................................................179 4.1.2. Net Port’ larla Çalışmak..............................................................................183 4.1.3. Kablo Çizmeden Bağlantı Yapmak................................................................184 4.1.4. Şematik ve PCB Layout’ ta Bağlantı yöneticisi................................................190 4.2. Referans Etiketleri...........................................................................................192 4.3. Kütüphanede Nasıl Eleman Buluruz.................................................................197 4.4. Elektriksel Kural Kontrolü (ERC).....................................................................198 4.5. Eleman Listesi (Bill of Materials =BOM)..........................................................201 4.6. Netlist İthal ve İhracı......................................................................................202 4.7. Eagle'dan kütüphane, şema ve pcb ithali.........................................................205 4.8. SPICE Simülasyonu.........................................................................................212 4.9. Bağlantıların İletkenliğini Denetlemek............................................................216 4.10. Otomatik ve Elle Yerleştirme.........................................................................218 4.11. Funout...........................................................................................................225 4.12. Hiyerarşik Tasarım........................................................................................228 4.13. Otomatik Çiziciler..........................................................................................235 4.13.1. Grid Router.............................................................................................235 4.13.2. Shape Router..........................................................................................237
5. DipTrace Linkleri.........................................................241
DipTrace Kullanım Kılavuzu
1. Giriş
Bu belge size DipTrace’ in nasıl kullanıldığını basit bir devre şeması ve onun baskı devresini hazırlayarak anlatmak, eleman ve baskı devre kılıflarının DipTrace’ te nasıl oluşturulacağı konusunda size yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Bu belge adım adım tasarım yapmayı ve programın ek özelliklerini anlatır. DipTrace’in Türkçe sayfası www.diptrace.com/tr dir. Sorularınız için firstname.lastname@example.org adresine mesaj gönderebilir veya www.diptrace.com/tr adresindeki “Destek İste” sayfasındaki formu doldurarak bize ulaştırabilirsiniz. Bu belge DipTrace 2.1.07’ ye göre hazırlanmıştır.
1.1.DipTrace’ in Türkçe Yapılması
Önce DipTrace programını indirin ve kurun. Türkçe dil paketini veya dil dosyalarını indirin.
Eğer dil dosyalarının kurulum paketini indirmişseniz, bu dosyayı çalıştırıp Türkçe Dil Paketinin kurmanız yeterli. Eğer sadece dil dosyalarını indirmişseniz, dosyanın içindeki “.lng” uzantılı dosyaları (diptrace.lng, schematic.lng, comedit.lng, schemedit.lng) “Program Files\Diptrace\Data\” klasörünün içindeki orjinal dil dosyalarıyla değiştirin.(Windows 7'de C:\ProgramData\DipTrace\Data) Hepsi bu kadar. Orjinal dil dosyalarını yedeklemenize gerek yok.
Tekrar İngilizceye dönmek isterseniz; Türkçe Dil Paketini kaldırın veya yukarda bahsedilen ".lng" uzantılı dosyaları "Program Files\Diptrace\Data\" (Windows 7'de C:\ProgramData\DipTrace\Data) klasöründen silin. Program burada dil dosyası bulamazsa İngilizce dil dosyalarını kendisi otomatik olarak oluştur. Programa, Türkçe Dil Paketine ve Türkçe Dil ulaşabilirsiniz: http://www.diptrace.com/tr/indir.php Dosyalarına bu adresten
Başlamadan önce baskı devre programları ile ilgili bazı kavramları hatırlamak faydalı olacaktır: Baskı devre programlarında (PCB programları da denir) önce devre şeması çizilir. DipTrace’ te bunun için “Schematic” programı kullanılır. Daha sonra bu şema baskı devrenin çizileceği programa (PCB Layout) aktarılır. PCB Layout programında şemadaki elemanlar kılıflarla (footprint, package) temsil edilir. Kılıfları plakette görünmesi istenilen şekilde yerleştirilir. Program kılıflar arasındaki bağlantıları, şemadaki bağlantılara göre
4
PCB Layout şema dosyalarını kılıf ve bağlantılardan oluşan şekliyle açar. şekiller ve metinler hakkında bilgileri içerir. PCB Layout ise bu elemanın karşılığı olan kılıfı kullanır. pattern) kütüphanesidir.DipTrace dört dosya formatına sahiptir 1. Kılıf (footprint. yollar.PCB Layout'tan ithal/ihraç. package.PCB Layout'tan ihraç. 7.Giriş tespit eder ve çizgilerle belirtir. hatlar. Schematic program tarafından bu kütüphanelerdeki elemanlar sayfaya yerleştirilir. 8. 5.PCB Layout ve Schematic'ten ithal/ihraç. DXF . plaket. Yollar otomatik çiziciye çizdirilebileceği gibi elle de çizilebilir. 3. Eleman sembollerini ihtiva eden kütüphane dosyalarıdır. 6. 2. şemanın doğru olması halinde plakette yanlış çizim ihtimali çok azdır. Schematic (Şema Dosyası) (*. DipTrace’ te yeri gelince bahsedeceğimiz diğer denetim seçenekleriyle tasarımdaki yolların şemadaki bağlantılarla uyumluluğunu. Kılıfların yerleşimi tamamlandıktan sonra yollar (bakır yollar) çizilir. bus bağlantıları. 12.PCB Layout ve Schematic'e ithal. Autorouter DSN and autorouter SES .dch) – Schematic programdan tarafından oluşturulur ve PCB Layout tarafından da açılabilir. bağlantıların çizilmeden kalan kısımlarını tespit için kontroller de yapılabilir. kalanlar otomatik çizdirilebilir.PCB Layout'tan ihraç.PCB Layout'ta ihraç / PCB Layout ve Pattern Editor'e ithal.PCB Layout'tan ithal/ihraç. Tasarımdaki elemanlar.Electra/Specctra otomatik çiziciyi destekler. Çizimin ardından hata olmadığından emin olmak için bir takım kontroller yapmak gerekir. Pick and Place . Bu kontroller Tasarım Kuralları Denetimi (Nam-ı diğer Design Rule Check =DRC). Aşağıdaki formatlar da desteklenir: 1.2. Gerber RS-274X . 1. Kılıf Kütüphanesi (Pattern library) (*. Bu önbilgilerden sonra programı kullanmaya başlayabiliriz… 5 . Yolların kalınlığı. şema sayfalarını içerir. OrCAD MIN Interchange . PCB Tasarımı (Plaket dosyası) (*. PADS ASCII . 2. Veya bazı yolları elle çizip. DipTrace ASCII .lib) . şekiller. Bu bağlantılar şemadan alındığı için. Component Editor ve Schematic program tarafından ise bu kılıfları elemanlara atanır. Mach 2/3 Drill G-code .PCB Layout'tan ihraç. bağlantılar. 3.PCB Layout'tan ihraç. PCB Layout bu kütüphanelerdeki kılıfları kullanır.1. Eleman yani Sembol Kütüphanesi (Component library) (*. Netlist – Farklı netlist formatlarına ithal/ihraç. 4. aralarındaki mesafeler gibi önceden bizim belirlediğimiz kriterlere göre tasarım kontrol edilir. N/C Drill .Pattern editor (Comedit) tarafından oluşturulur ve düzenlenebilir.eli) – Component editor (Schemedit) tarafından oluşturulur ve düzenlenir. 10. Tasarımdaki kılıflar. 9. P-CAD ASCII .DipTrace metin formatı. 11.dip) – PCB Layout tarafından oluşturulur. 4. P-CAD PDIF .
. sürücüye ve versiyona bağımlıdır. Grafik Modları: 1. Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Bu bölümde size Diptrace kullanarak basit bir şemanın nasıl çizileceği ve baskı devresinin (PCB=Printed Circuit Board) nasıl oluşturulacağı anlatılacak. Direct 3D:Tipik Windows PC ler için en hızlı mod. Bu ekrandan kullanmak istediğiniz grafik modunu ve renk düzenini seçebilirsiniz..DipTrace Kullanım Kılavuzu 2. Ekranda görüntü kirliliği ve bazı objelerin görünmemesi gibi. Open GL li bir High-End grafik kartınız yoksa bu mod tavsiye edilir. Bu mod aynı zamanda donanıma. Aşağıdaki şemayı Diptrace Şematik modülünü kullanarak hazırlayalım DipTrace Şematik Modülü Açın (Başlat/Tüm Programlar/DipTrace/Schematic) Programı ilke defa çalıştırmışsanız aşağıdaki ekran sizi karşılar. Eski veya yeni ve hatalar içeren bir işletim sisteminda verimli çalışmayabilir. 6 .
Component Editor ise Schematic'in renk ayarları kullanır. 3. OpenGL:Genelde Direct3D den bir miktar daha yavaş çalışır. Biz bu kılavuzun yazdırılmasında daha yararlı olacağından beyaz arkaplan renk düzenini kullanacağız.1. Bu belgedeki ekran görüntüleri 800x600 çözünürlükte alındığı için. Pattern Editor PCB Layout'un. Daha yavaştır ancak donanım ve sürücüye bağımlı değildir.Tasarım Alanının Antetleri Oluşturmak Boyutunu Ayarlama ve Dosya/Sayfa ve Antet Ayarları'nı açın.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak 2. ancak farklı işletim sistemlerinde de çalışır ve donanım ve sürücüye daha az bağımlıdır. Küçük ve orta ölçekli projelerde yeterli verimi sağlar. Sayfadaki Antetleri ve sayfanın dış sınır çizgilerini gösterip gizleme için Görünüm menüsünden Görünüm/Anteti Göster ve Görünüm/Sayfayı Göster komutlarını da kullanabilirsiniz. Grafik modu ayarlarını program içinde Görünüm/Grafik Modu menüsünden de değiştirebilirsiniz. Siz daha üst bir çözünürlük kullanıyorsanız gizlemeyebilirsiniz.2. 7 . Sayfa Şablonu kutusunda Ansi A'yı seçin. Biz Tasarım Yöneticisi ve Özellikler panelini gizleyeceğiz. Renk düzeni ayarını program içinde Görünüm/Renk Düzeni menüsünden değiştirebilirsiniz. Windows GDI:Direct3D ve OpenGL grafik kartınızda düzgün çalışmıyorsa bu modu tercih edebilirsiniz. OpenGL li HighEnd grafik kartları için en iyi seçimdir. Bu paneli görmek için Görünüm/Araç Çubukları/Tasarım Yöneticisi (Kısayolu F3) ni kullanabilirsiniz 2. Bu pencere PCB Layout modülü açılırken de çıkar. Daha sonra pencerenin altındaki Anteti Göster ve Sayfayı Göster kutularını işaretleyin.
8 . düğmelerini de görünüm ölçeğini ayarlamak için Pencereyi Yaklaştır: Bu düğmeye tıkladıktan sonra farenin sol butonu ile bir dikdörtgen çizin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Sayfayı yakınlaştırıp uzaklaştırmak için aşağıdaki yöntemleri kullanabilirsiniz: Fare sayfa veya elemanların üzerindeyken ‘+’ ve ‘-‘ tuşlarını kullanabilirsiniz. Sayfayı yaklaştırmak ve uzaklaştırmak için araç çubuğundaki ölçek listesinden istediğiniz ölçeği seçebilirsiniz. Farenin tekerleğini kullanabilirsiniz. Dikdörtgen içinde kalan kısım ekrana doldurulacaktır. Araç çubuklarındaki kullanabilirsiniz.
Antet alanlarına çok satırlı metinler de girebilirsiniz.2. Hizalama seçeneklerinden girdiğimiz metnin nasıl hizalanacağını belirleyebiliriz. Şema bilgileri gösteren antet alanlarına bilgi girmek için fareyi bu alan üzerine getirin (alan yeşil olacaktır) ve sol butona tıklayın. 9 . Yazı Tipi'nden yazının tip özelliklerini değiştirebilirsiniz. Alan özellikleri penceresi açılır. Yazı boyutunu da 12 olarak ayarlayın. Bir Önceki Ölçek: Ölçeklendirme değişimlerini geri almak ve bir önceki görünüm ölçeğine dönmek için. Yazı Tipi Biçimi'nden True Type veya Vektör biçimini seçip. Girmek istediğiniz bilgiyi girin.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Tasarımı Tam Ekran Yap: Bu düğmeye tıkladığınızda tasarımınız ekranı dolduracak şekilde ölçeklendirilir. Son 5 ölçek değişimini geri alabilirsiniz. Devremiz için “Astable Flip Flop” yazın. Tanımlı Bilgi Göster kısmında: Sayfa adedini veya dosya adını etiket alanı otomatik yazdırabilirsiniz.
10 .DipTrace Kullanım Kılavuzu Anteti yakınlaştırmak için üzerine gelin ve “+” ya basın. Sayfa görünümünün ölçeğini gösteren kutunun yanındaki ikinci düğmeye ( ) tıklayarak fareyle bir çerçeve çizin. Ayrıca bunun için Pencereyi Yaklaştır aracını da kullanabilirsiniz. Çerçeveniz tamamlandıktan sonra çerçeve içinde kalan kısım yakınlaşarak ekranı dolduracaktır. Dosyayı Kaydetmek için diğer Windows uygulamalarında olduğu gibi Dosya/Kaydet veya Farklı Kaydet'i kullanabilirsiniz.
2.2. 11 .Kütüphaneleri Ayarlamak Şematik ve PCB yi ilk kullanmadan önce Kütüphane/Kütüphane Ayarları'nı açın.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak 2. kütüphaneleri ayarlamak isterseniz.
Bu listeyi hemen sağındaki butonlarla düzenleyebilirsiniz. Yukarı ve aşağı ok: Aktif listeden seçilen kütüphanenin yerini listede aşağı ve yukarı yönde değiştirir.” Hard diskin herhangi bir yerindeki bir kütüphane dosyasını aktif kütüphane listesine ekler. Listeyi kullanarak kütüphaneleri aktif etmek: Bu metot için “Kütüphaneleri Bu Klasörden Al” onay kutusunun işaretli olmaması gerekir. Kütüphaneleri içeren klasörü seçmek için “…” düğmesine tıklayın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Sağ tarafta Kütüphane dosyası yok yazısı görürseniz önemsemeyin.. Soldaki liste aktif kütüphaneleri gösterir. Burada DipTrace teki bütün kütüphaneleri ve eklemişseniz sizin eklediğiniz kütüphaneleri görebilirsiniz. Daha sonra başka herhangi bir yerdeki dosyayı seçebilirsiniz (mesela kendi sembollerinizi sakladığınız “kütüphanelerim” klasörü olabilir. “. 12 . Şematik programda sayfanın üstündeki kütüphane listesi buradaki sıraya göre sıralanır. Bütün Kütüphaneler kutusunu aşağı kaydırın.. Programla gelen kütüphane klasörünü bulun (Program Files\Diptrace\Lib). Kütüphaneleri belli bir klasörden getirme: “Kütüphaneleri Bu Klasörden Al” onay kutusu işaretliyse bu alan aktiftir. DipTrace kütüphanelerini aktif etmek için iki yöntem vardır: 1.) Fakat kütüphane kavramını iyice anlamadan bu yöntemi kullanmayın. “<<” “Bütün kütüphaneler” listesinden seçilen kütüphaneleri aktif listeye ekler. 2.
Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak “Del”: Seçili kütüphaneyi aktif kütüphane listesinden çıkarır. fareyi şemaya taşıyın ve transistörü yerleştirmek istediğiniz yere sol tıklayın. yöntem seçilidir. Yatay kütüphane listesinden “Transistör” kütüphanesini seçin. 13 . Birden fazla transistör yerleştirmek için birden fazla yere farenin sol butonuyla tıklayın.1in yapın. Daha fazla transistör yerleştirmek istemiyorsanız yerleştirme modundan çıkmanız gerekir. Kütüphane üzerine tıkladığınızda kütüphanenin içeriği ekranın sol kenarında listelenir. Eğer şemadaki bir elemanı kütüphaneye eklemek isterseniz: Elemana sağ tıklayın. Listeyi kaydırarak 2N440'i bulun veya eleman listesinin üstündeki metin kutusuna “2N4401” yazın ve entera basın.Şemayı Tasarlama Şimdi ızgara aralığını 0.3. 2. “Ekle” ile bilgisayarın herhangi bir yerindeki kütüphaneyi bu listeye ilave edebilir. “Yeni Kütüphane Oluştur” ise farklı bir kütüphane dosyası oluşturup elemanı bu dosya içine kaydeder.(Bu silme kütüphane dosyasını sabit diskten silmez) “Kütüphane Ayarları”nı kapattıktan sonra değişiklikleri tasarım alanının üstünde yatay olarak bulunan kütüphane panelinde görebilirsiniz. bunun için sağ tıklamanız yeterli. Bilinen bütün kütüphaneler “Bütün Kütüphaneler” listesinde listelenir.2. Görünüm/Izgarayı Özelleştir'den ızgara aralığı listesini düzenleyebilirsiniz. ”Kütüphaneye Kaydet” i seç. Eleman üzerine sol tıklayın. (Bu silme kütüphane dosyasını hard diskten silmez) Başlangıçta 1. Bunu ızgara aralığı listesinden seçebilirsiniz. Kütüphane listesini kaydırmak için listenin sonundaki okları kullanabilirsiniz. Veya “Ctrl+” ve “Ctrl-” yi kullanarak ızgara aralığını listedeki sıraya göre artırıp azaltabilirsiniz. “Sil” ile kütüphaneyi bütün kütüphaneler listesinden çıkartabilirsiniz. açılan menüden “Aktif Kütüphaneye Ekle” aktif kütüphaneye (sol tarafta elemanları görünen kütüphaneye) ekler.
Biz şimdi böyle bir değişiklik yapmayacağız. (RefDes = Referans Designator). fare butonunu bırakmadan yeni yerine taşıyın ve farenin butonunu bırakın. Birden fazla elemanı seçmek için: • Farenin sol butonuyla çerçeve çizin. • Bir başka yöntemde elemanları gruplandırmaktır.DipTrace Kullanım Kılavuzu Transistörün yerini değiştirmek için üzerine tıklayın. Seçili elemanlardan herhangi birinin üzerine sağ tıklayın ve açılan menüden Gruplandır'ı seçin. Bunun için transistör üzerine sağ tıklayıp açılan menüden en üstteki seçeneğe tıklayın.Etiketini değiştirebilirsiniz. Gruptaki elemanları ayırmak için grup üzerine sağ tıklayın ve “Grubu Çöz” deyin. Bunun için grup oluşturmak istediğiniz elemanları seçin. Çerçevenin içinde kalan elemanlar seçilir. • Veya "Ctrl” tuşuna basılı tutup seçmek istediğiniz elemanlara sol tıklayın. Birden fazla elemanı aynı anda taşımak için: taşımak istediğiniz elemanları seçin ve sürükleyip istediğiniz yere bırakın. Böylece birden fazla eleman seçersiniz. 14 . Yerleştirdiğimiz transistörün Referans Etiketini değiştirmek isteyebilirsiniz. Açılan pendereden Ref. Artık tüm grubu tek bir eleman gibi seçebilir ve taşıyabilirsiniz.
“RES400” direncini şemaya yerleştirin (buradaki 400 ifadesi direncin kılıfının bacakları arasında 400 mil yani 10. 15 . Şimdi “Discrete” kütüphanesini seçin.2. Bu ikinci transistörün referans etiketi otomatik olarak Q2 olacaktır. (1 inç = 1000 mil = 25.16 mm) mesafe olduğunu gösterir. Programda kullanılan bütün ölçüler mm cinsinden olacaktır.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Şemamız için iki transistör gerekeceğinden sol taraftaki listeden bir transistör daha getirin. Şimdilik inçte kalsın. Şemayı büyütmek ve küçültmek için “+” ve “-” tuşlarını kullanabileceğinizi hatırlayın.4 mm) Eğer metrik birimi kullanmak istiyorsanız Görünüm/Ölçü Birimi/mm yi seçin. Elemanı döndürmek için (yerleştirmeden önce de döndürebilirsiniz) seçin ve “R” ve “Space Bar (Boşluk tuşu)” na basın.
Ancak burada başka bir metot uygulayalım. Diğer üç direnci de transistörleri yerleştirdiğimiz gibi soldaki listeden kolayca getirebiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şema için dört dirence ihtiyacımız var. 16 .
İstediğiniz yere sağ tıklayarak defalarca yapıştırabilirsiniz. üç defa kopyalarsak ihtiyacımız olan dört dirence kavuşuruz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Yerleştirmiş olduğumuz direnci seçip. Sonra yapıştırmak istediğiniz yere sağ tıklayıp Yapıştır deyin. Direnci seçip ana menüden Düzen/Kopyala'yı ve ardından Düzen/Yapıştır'ı seçeriz.) Aynı zamanda kopyaların aralarındaki mesafeyi de belirleyebiliriz. Bu işlemi dirence sağ tıklayıp Kopyala yapıp. 17 . Üç tane daha ekleyip matriste seçilen direnç sayısına ulaşılır. Bunu üç defa tekrarlarız. Kopyalama için iki yol var: 1. Diğer bir yöntem ise Çoklu Kopyala olarak adlandırılır. istediğimiz yere sağ tıklayıp Yapıştır yaparak da gerçekleştirebiliriz. Bizim için 2 satır ve 2 sütun 4 direnç demektir.2. “Ctrl + V” ile yapıştırabiliriz. Satırlar Arası: Aynı satırdaki kopyaların arasındaki mesafeyi ayarlar. Direncin üzerine sağ tıklayıp Kopyala deyin. Veya pek çok Windows uygulamasından bildiğimiz gibi “Ctrl + C” ile kopyalayıp. Matris diyalog kutusundan kaç satır ve kaç sütun kopyalayacağımızı belirtiriz. Sağ tıklayınca yapıştır menüsünü görmek istemiyorsanız sağ tıklayın ve Panoyu Boşalt deyin. (Burada şu yanlış anlama olmasın: 4 tane daha yeni direnç eklenmez. Direnci seçin ve ana menüden Düzen/Çoklu Kopyala'yı seçin (veya “Ctrl+M”). Sütunlar Arası: Aynı sütundaki kopyaların arasındaki. 2.
Shift tuşunan basarak sürüklerseniz obje sadece tek bir eksende sürüklenir. Not: Tasarım alanını kaydırmak için fareyi sayfa üzerinde boş bir alana getirip sağ tıklayarak sürüklediğinizde sayfa kayacaktır. Veya fare tekerleğini kullanabilirsiniz. 18 . Sadece yatay veya sadece dikey. Döndürmek için Düzen/Döndür'ü veya sağ tıklayıp Döndür seçeneğini de kullanabilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Kopyalar yerleştikten sonra istediğiniz yere sürükleyebilirsiz. Veya ‘R’ veya ‘boşluk tuşu’ ile 90 derece döndürebilirsiniz.
19 . Görünüm/Pin Numaraları altındaki programın genel pin numaralarını gösterme/gizleme ayarını kullanacak demektir.2. Elemanların pinlerinin numaralarını görebilmek için Görünüm/Pin Numaraları/Göster' i seçin. Burası varsayılan ise eleman.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Elemanları üstteki şekildeki gibi yerleştirin. Veya pin numarasını göstermek/gizlemek istediğiniz elemana sağ tıklayın Pin Numaraları/Göster-Gizle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Transistörlerden biri üzerine sağ tıklayıp Özellikler' i (Elemana çift tıklamak da özellikler penceresini açar) seçin açılan pencereden Etiketler sekmesine geçin. 20 .DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi transistörler için eleman tiplerini görüntüleyeceğiz: Transistörleri seçin.
Elemanın Referans Etiketi. Taşımadan sonra tekrar F11 ile ızgaraları gösterin. Programın varsayılan ayarlarını değiştirmek için ise Görünüm / Eleman Etiketleri altındaki “Ana ” ve “İlave” menülerini kullanabiliriz.2. eleman adı vb. Eleman Etiketleri diyalog kutusundaki Etiketler altındaki alanların “Varsayılan” olması elamanın görüntülenecek olan etiketlerini programın varsayılan ayarları tarafından belirleneceğini gösterir. Yani elemanların Ref.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak İlave Etiket kısmındaki Göster alanında “Tip”i seçin. ve Tip bilgileri Genel sekmesi altından Eleman etiketlerini (yukarda Etiketler sekmesinde gösterdiğimiz) taşımak için Görünüm/Eleman Etiketleri/Etiketleri Taşı veya kısaca F10 ile taşıyabiliriz. Q1 ve Q2 referans etiketleri (RefDes) Ana Etiket kısmında “Varsayılan” seçili olduğu için görünmektedir. Taşımadan önce F11'e basarak ızgaraları gizlerseniz daha hassas taşıma yapabilirsiniz. Pin adları. 21 . eleman tipi. Etiket taşırken klavyeden “R” veya “Space” tuşuna basarak etiketi yatay veya dikey yapabilirsiniz. Bu işlem seçili eleman/elemanların tipini görüntüleyecektir.Etiketi'nin görünmesi programın varsayılan ayarıdır. Değer tanımlayabilir ve değiştirebilirsiniz. bütün etiketlerini taşıyabiliriz.
Çünkü biz Transistörlerin eleman özellikleri (Sağ tıklayıp Özellikler / Etiketler sekmesi) penceresinden “İlave Etiket” ayarını Varsayılan seçeneğinden kurtarıp “Tip” yapmıştık. Şimdi Görünüm/Eleman Etiketleri/Ana Altından “Hiçbiri” yi seçin. Transistörlerin görüntülenecek olan ikinci etiketi artık programın varsayılan ayarlarını takip etmez. Gerek Görünüm/Eleman Etiketleri/Ana. Ancak hatırlatmakta fayda var ki Görünüm/Eleman Etiketleri menüsündeki ayarlar tüm elemanları etkiler. İlave: Görüntülenecek ikinci etiketin varsayılanını belirler. Eleman özellikleri penceresindeki (eleman veya elemanlar üzerine sağ tıkla / özellikler) ayarlar ise o elemana hastır. programın varsayılan ayarlarıdır. Yazı Tipi: Sayfadaki etiketlerin sahip olduğu yazı tipini değiştirmenize imkân tanır. 22 .DipTrace Kullanım Kılavuzu Ana: Ana Etiketin varsayılanını ayarlar. Burada “Varsayılan” yazıyorsa programın varsayılanını takip et demektir. Ancak Transistörlerin tip etiketleri kalır. Aynı ayarı eleman özellikleri penceresinde de ayarlayabilirsiniz. Kendi ayarını kullanır. Bunları değiştirerek etiketler üzerindeki etkisini görün. Sayfadaki elemanları referans etiketleri kaybolacaktır. gerek Görünüm/Eleman Etiketleri/İlave menüleri altındaki “Konum” özelliği ise etiketin elemanın neresinde bulunacağını belirler.
Yinele işlemini ekranın üst kısmında butonuyla da Şemanızı sık sık kaydedin.E pin isimlerini çizgi üzerinden biraz dışarı taşıyın. 23 . Eğer dosyayı farklı bir isimle kaydetmek isterseniz Farklı Kaydet’ i (Dosya/Farklı Kaydet) kullanabilirsiniz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Şimdi transistörlerin B. Yapılan işlemleri geri almak için ise Düzen/Geri Al komutunu (kısayolu CTRL+Z) veya butonunu kullanabilirsiniz.2. yapabilirsiniz. Düzen/Yinele komutu ise (kısayolu CTRL+Y) Geri Al'ın tersi görev yapar. Son yapılan 50 işlemi geri alma imkânınız var. Dosya/Kaydet komutu CTRL+S kısayolu ve düğmeleri bunun için.C.
Açılan menüden Çevir/Yatay'ı seçin. Yön değiştirmek için sol tıklayın. Q1 in beyzine geldiğinizde beyz pini kırmızı olur. Q2 transistörünün yönünü bu belgenin en başındaki şemadaki gibi yapmamız gerekir. Bunun için Q2 üzerine sağ tıklayın. R1’in alt pinine fareyi getirin (bu sırada R1 in pini kırmızı renkte olur) ve sol butona tıklayın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Sıra bağlantıları yapmakta: Q1 in beyzini R1 e bağlayalım. Artık R1. İkinci pine tıklarsanız bağlantı otomatik olarak çizilir. Q1 in beyzine bağlandı. Bağlantı yaparken ilk pine tıkladıktan sonra bağlantıyı istediğimiz yere götürebilirsiniz. Fareyi Q1 in beyzine sürükleyin. 24 . İlk pine tıklayın. Eğer daha farklı bir bağlantı çizgisine sahip olmak istiyorsanız ikinci pine tıklamadan önce fareyi istediğiniz yönde taşıyarak bağlantı çizgisine şekil verebilirsiniz. Farenin sol butonunu tekrar tıklayın.
25 .Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak R2’yi Q1’in kollektörü hizasına yani biraz sola taşıyın. R4’ü Q2’nin beyzine bağlayın. R3’ü Q2’nin kollektörüne. R2’yi Q1’in kollektörüne.2.
DipTrace Kullanım Kılavuzu R3 ile Q2 arasındaki bağlantı düz değil. Bunun için Q2yi taşıyarak bu bağlantıyı düz hale getirin. Bu sadece estetik için. Şimdi yine “Discrete” kütüphanesinden “Cap100RP” kondansatörünü bulun ve şemaya iki adet yerleştirin. bağlantı açısından değişen bir şey yok. 26 .
Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak C2 nin + ucunu sağ tarafa getirin (iki defa Döndür veya bir defa sağ tıklayıp Çevir/ Yatay). kondansatör bağlantıları için daha fazla alanınız olur. Dirençlerin tümünü seçmek için “Ctrl + sol tıklama” ile tek tek seçebilir veya farenin sol butonuyla seçmek istediğimiz elemanları içine alacak şekilde bir dikdörtgen çizebilirsiniz. R3. 27 . Kondansatörleri Q1 ve Q2 nin arasına yerleştirin. Dirençlerin hepsi seçildikten sonra herhangi bir direnci taşırsanız tüm seçili dirençleri taşımış olursunuz. R4 ve Q2 yi seçip biraz sağa çekin. Bu taşıma esnasında bağlantılar elemanlardan kopmaz.2. Dirençleri bir miktar yukarı çekerseniz.
DipTrace Kullanım Kılavuzu C1+ yı Q1’in beyzine bağlamak için: C1’in + ucuna gelip sol tıklayın. C1– ucu ise Q2 nin kollektörüne bağlayın. C2 yi ise Q1 in kollektörü ile Q2 nin beyzi arasına bağlayın. C1+ Q1’in beyzine bağlanmış oldu. R1 ve Q1’in B pini arasındaki hattın üzerine gelip (bu sırada bağlanacağınız hat açık mavi renk alır) sol tıklayın. 28 .
Seçimi iptal etmek için varsayılan modda iseniz sayfa üzerindeki herhangi bir yere sağ tıklayın. Eğer farklı bir modda iseniz herhangi bir yere iki defa sağ tıklayın. (İlk sağ tıklama bulunduğunuz moddan çıkarak varsayılan moda dönmenizi sağlar) 29 .2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Elemanlar seçildiğinde küçük mavi karelerle belirtilir.
iseniz fare işaretçisine benzeyen düğme basılıdır ( Varsayılan modda ). Çünkü sağ tıklamak içinde olduğumuz moddan çıkmamızı ve varsayılan moda dönmemizi sağlar. Bu modda elemanı taşıyabilir. Varsayılan modda iken bir bağlantı üzerine tıkladığınızda bu mod otomatik aktif olur. sağ tıklamak elemanla ilgili özelliklere erişebileceğiniz bir menü açar. Çünkü hat ekleme modundayız. Düzenleme modudur. birden fazla elemanı seçebilirsiniz. Eleman seçilmeyecektir. Veya Düzen/Döndür menüsü veya “CTRL + R”) 30 . res26 Bulunduğunuz modun sembolü tıklanmış vaziyettedir. Bu modda herhangi bir elemanın herhangi bir pinine tıklayarak bağlantı hattı çizebiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Burada mod kavramından bahsetmemiz gerekir: İçinde bulunduğumuz moda göre fare ile sol tıklamanın yaptığı iş değişir. Diğer modları deneyin. Herhangi bir yere sağ tıklayıp tekrar eleman üzerine sol tıklarsanız bu defa eleman seçilir. ise “Elektriksel Bağlantı Çiz” yani hat ekleme modundayız. Bu mod ile bağlantıları düzenleyebilirsiniz. Şimdi soldaki listeyi aşağı kaydırıp iki adet LED i sayfaya yerleştirin. Bu moda iken bir elemanın üzerine tıklamayı deneyin. döndürebilir. Bu haldeyken herhangi bir eleman üzerine sol tıklamak onu seçer. Gerekiyorsa ledleri döndürün (“R” tuşunu veya klavyedeki en uzun tuşu kullanabilirsiniz. Referans etiketlerini LED1 ve LED2 olarak değiştirin. Bulunduğunuz modu ekranın üstündeki obje çubuğundan görebilirsiniz.
2. Etiketini değiştirin. 31 .Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Ledleri şekilde gördüğünüz gibi yerleştirin ve bağlantılarını yapın. Aşağıdaki şekildeki gibi yerleştirin ve bağlayın. Şimdi “Dip_Sch” kütüphanesinden batarya getirin.
Ancak eğer “Elektriksel Bağlantı Çiz” yani hat çizme modunda iseniz hat üzerine tıkladığınızda tıkladığınız yerden itibaren yeni hat çizmeye başlarsınız. “Bağlantıyı Sil” ise o bağlantıyı siler. Bağlantıya sağ tıklayıp 32 .DipTrace Kullanım Kılavuzu Eğer mevcut hattı (bağlantıyı) taşımak isterseniz fareyi üzerine getirin (hat ışıklanır ve fare işaretçisi mümkün olan taşıma yönlerini gösterir) Sol butona tıklayarak hattı istediğiniz yere sürükleyin. Seçimden sonda klavyeden “Delete” ye basarsak (veya bağlantıya sağ tıklayıp “Sil” ) seçilmiş olan bağlantı silinir. Hatta tıkladığınızda birleşen tüm bağlantılar seçilmez. Hat ekleme moduna geçmek için Objeler/ Devre/Elektriksel Bağlantı Çiz menüsünden bu modu aktif yapabilirsiniz veya sayfanın üstündeki butonu kullanabilirsiniz. Program o bağlantıyı nasıl çizdiğinizi hatırlar ve başka bağlantılarla birleşiyor da olsa tek seferde çizdiğiniz kısmı seçer. Eğer bir hattı veya hat parçasını silmek istiyorsanız üzerine gelin ve sağ tıklayın.) Eğer herhangi bir objenin üzerine fareyi getirdiğinizde obje ışıklandırılmıyorsa önce sağ tıklayarak varsayılan moda geçiş yapın. Üzerine tıkladığınız bağlantı seçilir. Yanlışlıklara karşı “Geri Al” ı kullanmayı unutmayın. (Varsayılan moda iken. Açılan menüden “Bağlantı Parçasını Sil” hat parçasını siler (iki mavi kutucuk arası). herhangi bir elemanın uçlarından birine tıklarsanız “Elektriksel Bağlantı Çiz” modu otomatik olarak aktif olur ve hat çizmeye başlar.
Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak “Bağlantıyı Sil” dersek sadece üzerine tıkladığımız. 33 . iki düğüm noktası arası veya düğüm noktasından pine kadar olan kısım silinir. Birden fazla eleman seçerek. değerlerini tek seferde girebilirsiniz. Şimdi eleman değerlerini ekleyelim: R1 üzerine sağ tıklayın Özellikler'i seçin. Diğer elemanların değerlerini de girin. biri üzerine sağ tıklayıp “Özellikler” menüsünden Etiketler'i açarak seçili tüm elemanlar için etiket ayarlarını topluca yapabilirsiniz. R1 ve R4'ü birlikte seçip. Bunu deneyerek etkisini görün. Bağlantı Parçasını Sil ise üzerine tıkladığımız noktayı içine alan düz bağlantı kısmını siler.Etiketi değişikliklerini yapıp Tamam deyin. “Değer” alanına 47K yazın. Ana Etiket/Göster/Değer ve İlave Etiket/Göster/Ref. Etiketler sekmesine geçin.2.
Sembollere ait baskı devre kılıfları tanımlanmamıştır. Misc kütüphanesi eklenecektir.) misc. (Soldaki eleman listesinden elemana tıkladığınızda kılıfını altta görebilirsiniz. Kütüphane üzerine tıklarsanız içindeki kılıflar sağ alta gelir. Aksi takdirde PCB ye aktarma gerçekleşir ancak program bizi uyarır ve PCB’ de de bu gibi elemanlar için kılıf yerleştirilmez. (programdaki standart kütüphaneler “C:\Program Files\DipTrace\Lib” klasöründedir. açılan menüden “Kılıf Ata” yı seçin. Şimdi bataryamız için kılıf belirleyelim. Bütün *_Sch kütüphaneleri sadece sembolleri içerir.DipTrace Kullanım Kılavuzu Hatırlarsanız bataryayı “Disc_Sch” kütüphanesinden getirmiştik.lib kütüphanesini seçin.) Eğer şemayı PCB ye aktarmak isterseniz bu elemanlar (devremizdeki batarya gibi) için bir kılıf belirlememiz gerekir. Kılıfın görünümü orta pencerede belirir. Buradan BAT2 isimli kılıfı seçin. Açılan pencerede sağ üstteki Ekle'ye tıklayarak kılıf kütüphanesi ekleyelim. Üzerine sağ tıklayın. 34 .
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak
Şimdi batarya sembolündeki hangi pin kılıfta hangi ayak olacak bunu belirleyelim. Pencerenin en sağından pin listesinden birine tıklayın. Bu pini hangi ayağa bağlamak istiyorsak orta penceredeki kılıf üzerinde o ayağa tıklayın. Pin listesinde numara kısmına kılıfın tıkladığımız ayağının numarası yazılır. Diğer pin için de aynı işlemi yapın. Tamam diyerek “Kılıf Ata” penceresini kapatın. Not: Bazı elemanlar özelliği gireği kılıf kullanmaz (Net Port tipindeki Vcc, Gnd gibi semboller, Lojik konektörler, hiyerarşik konnektörler vs.) PCB ye aktarım esnasında hataya sebep olmazlar. Şemamız artık PCB ye aktarmaya hazır. Şemanızı kaydetmeyi unutmayın. CTRL+S veya Dosya/Kaydet veya butonu…
Aynı zamanda şemamızı yazıcıdan çıktı alabilir veya BMP ve JPG formatlarına resim olarak kaydedebiliriz. Bunun için Dosya/Baskı Önizleme menüsünden veya araç çubuğundaki butonuna tıklayarak baskı ön izlemeyi açabiliriz. Ön izleme penceresinde “Tümünü Yazdır” şemadaki bütün sayfaları yazdırır, “Geçerli Sayfayı Yazdır” geçerli sayfayı yazdırır. “Kaydet” ise BMP veya JPG formatında şemayı kaydeder.
2.4.PCB'ye Aktarma
PCB Layout programı içersinden de şematik dosyaları (*.dch) açılabilir. Ancak pratik olmak açısından Şematik programdaki Dosya/PCB’ye Aktar menüsünü veya CTRL+B'yi kullanarak şemamızın elemanlarıyla birlikte PCB Layout’ u otomatik olarak açabiliriz. Burada Windows 98/ME kullanıcılarına tavsiyemiz: Şemayı kaydedip, Schematic programı kapattıktan sonra, Pcb Layout’ u açıp, Dosya / Aç'tan veya düğmesine tıklayarak
35
DipTrace Kullanım Kılavuzu Schematic Program tarafından kaydedilen *.dch uzantılı şema dosyasını açmalarıdır. Windows 98/ME deki hatalı hafıza paylaşımı sebebiyle, DipTrace’ in farklı modüllerini bir arada çalıştırmak, programın geçersiz işlem yürütmesine sebep oluyor. Windows NT/2000/XP/Vista/7 kullanıcıları bir sorun yok, DipTrace’ in farklı modüllerini birlikte kullanabilirler. Program normal olmayan bir yolla kapatılmışsa Şchematic'te Dosya/Şemayı kurtar, PCB'de Dosya/Plaketi Kurtar Menüsünü kullanarak otomatik kaydedilmiş dosyayı açabilirsiniz
Başka bir PCB Tasarım programı kullanmayı planlıyorsanız Schematic programdaki netlist export özelliğini kullanabilirsiniz. (Dosya/İhraç Et/Netlist) Tango, P-CAD, PADS gibi popüler netlist formatları desteklenir. Netlist ithal/ihraç özelliğinin kullanımı bu kılavuzun 4. bölümünde detaylı olarak anlatılmıştır. Görünüm/Araç Çubukları/Tasarım Yöneticisi menüsünü veya F3 tuşunu kullanarak Tasarım Yöneticisi panelini gizleyerek daha geniş bir tasarım alanına sahip olabilirsiniz. PCB Layout programı açılır ve elemanlar yukarıdaki gibi yerleştirilir. Elemanları istediğiniz şekilde yerleştirin. Elemanı taşımak için üzerine gelip sol tıklayın ve yeni konumuna sürükleyin. Elemanı döndürmek isterseniz “R” tuşunu veya “Boşluk tuşu”nu kullanın. Eğer elemanları farklı açılarda döndürmek isterseniz, eleman asağ tıklayın Açılı
36
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Döndür'den açı döndürebilirsiniz. seçebilir veya “Döndürme Modu” ile elemanı serbestçe
Aynı zamanda Otomatik Yerleştir ve Listeden Yerleştir'i kullanabilirsiniz. Ancak devremiz basit olduğu için bu özelliği kullanmayacağız. Bu kılavuzun 3. bölümünde otomatik ve listeden yerleştirme fonksiyonlarını daha karmaşık bir devre üzerinde kullanacağız. Şemada değişiklik yaparsanız PCB'yi şemaya göre yenileyebilirsiniz. Bunun için Dosya/Şemaya Göre Yenile'yi kullanın. Değişiklikler mevcut PCB ye uygulanacaktır. Elemanlara Göre yenilerseniz, plaketteki yerleşmiş elemanların yerleri ve bağlantıları değişmez. Şemadaki herhangi bir elemanın Ref. Etiketi değişmişse bile plaketteki o elemana ait kılıfın yeri değişmez. Çünkü bu mod elemanların şema dosyasında oluşturulan gizli kimlik numaralarını kullanır. Bu modu kullanabilmeniz için PCB dosyasının şemadan aktarılmış olması gerekir. Ref.Etiketlerine Göre yenilerseniz, elemanlar Ref. Etiketlerine göre tanınır. Ref. Etiketi değişmiş eleman yeni eklenmiş gibi plaketin dışına yerleştirilir. Bu mod şemadan bağımsız bir pcb dosyası oluşturmaya imkân tanır. İlgili şema dosyasından seçeneği ise ilişkili şema dosyasından ek tıklamayla güncellemek için. Bu seçenek Elemanlara Göre yenile şeklinde çalışır. Dosyayı Dosya/Tasarım Bilgileri'nden görebilirsiniz.
2.5.PCB yi Tasarlamak
2.5.1. Çizime Hazırlamak
PCB sayfasında elemanların referans etiketlerinin göründüğünden emin olun. Görünüm/Kılıf Etiketleri/Ana/Ref.Etiketi ile bütün elemanların referans etiketlerini görünür hale getirebilirsiz. (Kendi özel ayarlarına sahip elemanlar hariç) Eğer etiketler saçma yerlerde görünüyorsa Görünüm/Kılıf Etiketleri/Ana/Konum'dan “Otomatik” veya diğer seçenekleri kullanarak etiketlerin göründüğü yeri değiştirebilirsiniz. Buna rağmen istediğiniz yerlerde değillerse F10 veya Görünüm/Kılıf Etiketleri/Etiketleri Taşı'yı kullanarak onları taşıyabilirsiniz. Taşıma esnasında “R” veya “Space” tuşu ile etiketi yatay veya dikey yapabilirsiniz. Bazı elemanların görünen etiketlerini değiştirmek istiyorsanız elemana Sağ tıkla/Özellikler/Etiketler'i kullanın. Elemanları yerleştirdikten sonra F12 veya Görünüm/Bağlantılar/İyileştir ile bağlantı yapısını iyileştirebilirsiniz.
37
DipTrace Kullanım Kılavuzu
Şimdi tasarımımızın yollarının yapısını ve nasıl bağlantı ekleyip çıkaracağımızı görelim. Aslında bizim plaketimiz için buna ihtiyaç yok ama yine de nasıl yapılacağını öğrenmekte fayda var. Fareyi herhangi bir pede getir. Mesela R4-B pedi. Pedin üzerine geldiğimizde ekranın sol altında pede ait bilgiler görünür. Pedin adını da buradan öğrenebilirsiniz. Şimdi bu ped üzerine gel ve sol tıkla ve fareyi başka herhangi bir pede sürükle ve üzerine geldiğinde sol tıkla. Şimdi pedden pede bağlantı yapmış oldunuz (mavi renkte olmalı). Bu şekilde bağlantı yapamıyorsanız muhtemelen varsayılan moda değilsiniz. O zaman bir defa sağ tıklayın ondan sonra bağlantı yapmayı deneyin. Pede bağlantı yapmanın diğer bir pratik yolu da: Pede Sağ tıklayın/Bağlantıya Ekle/Listeden Seç deyin. Listeden pedi bağlamak istediğiniz bağlantıyı seçin. Bağlantı silmek: Ped üzerine sağ tıklayın ve “Bağlantıdan Sil” deyin. Bu işlem bu pedi bağlantılardan çıkaracaktır. Yani bu ped hiçbir bağlantıya sahip olmayacaktır artık. Peki peddeki bütün bağlantıları değil de sadece ped ile başka bir ped arasındaki tek bir bağlantıyı silmek istersek… Sileceğimiz bağlantıyı yeniden oluşturuyormuş gibi ilk pede tıklayın ve ikinci pede tıklayın. Seçenekler açılır. “Bağlantıdan Sil” i seçin.
38
Fakat çoğu durumda plaket ebatları sabittir ve elemanları yerleştirmeden belirlenmiş olur. Eğer elektrik kesintisi gibi programın normal olmayan yollardan kapanması durumunda PCB de Dosya/Plaketi Kurtar. Tasarımdaki bağlantı yapısını yanlışlıkla yapılabilecek değişikliklerden korumak için Çizim/Bağlantı Yapısını Kilitle'yi kullanın. yolların çizimine göre otomatik olarak bir plaket sınırları (genelde dikdörtgen) Çizim Ayarları'nda belirtilen toleranslara göre çizilecektir. şematikte Dosya/Şemayı Kurtar komutu son projeyi kurtarır.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Aynı zamanda bağlantı (net) yapısı üzerinde düzenleme için bağlantı yöneticisini kullanabilirsiniz. Bu nedenle Çizim/Plaket Sınırlarını Çiz komutu veya 39 butonunu kullanarak plaket . Onu açmak için Çizim/Bağlantı Yöneticisi. Buradan bir pedi bağlantıdan çıkarabilir veya ekleyebilirsiniz veya yeni bir bağlantı oluşturabilirsiniz. Hataları geri almak için Geri Al’ı kullanın. Devremize dönersek henüz plaketimizin dış sınırlarını çizmedik. Otomatik Çizim kullanırsanız. Bağlantı yöneticisinin kullanılışı bu belgenin en sonunda detaylı olarak anlatılmıştır.2.
Çizerken yön değiştirmek için sol tıklayın. 40 . Aynı zamanda Çizim/Plaket Köşe Noktaları'nı (veya plaket üzerine sağ tıklayıp Plaket Köşe Noktaları) kullanarak plaketin ebatları ve köşe noktaları üzerinde değişiklikler yapabilirsiniz. plaket tamamlandığında ise sağ tıklayın ve Enter deyin. Plaket köşe noktaları üzerine fareyi getirdiğinizde. Plaket çizerken yay şeklinde plaket sınırı oluşturmak isterseniz. o noktanın koordinatlarını verir.DipTrace Kullanım Kılavuzu sınırlarını belirtiriz. Sağ tıklayıp/Yay Modu deyin.
75) koordinatındadır (şekilde inç kullanılıyor). köşe 1. Programdaki bütün koordinatlar bu orjin noktasına göredir. bu noktaya komşu iki nokta arasında.2. Yani yatay eksende sağa doğru 1.7 inç hareket etmişiz ve ikinci köşeyi buraya koymuşuz.7 inç +X yönde gitmişiz. Orjini görebilmek için Görünüm/Eksenleri Göster' i veya F1’i kullanabilirsiniz.45 . noktayı belirleyin (Köşe Noktalarının altından 1’e tıklayın ve sağ tarafa başlangıç koordinatlarını yazın. Bir nokta “Yay” olarak işaretlenirse. “Sil” ile silebiliriz. Bu nokta plaketin sol alt noktasıdır. Orjin Noktasını varsayılan konuma geri getirmek için Görünüm/ Orjin Tanımla/ Varsayılan Konum'u seçin. 41 . Şöyle ki: Yukarıdaki pencerede 1. Plaket oluşturulur. köşe (-1. Y ekseninde yerimiz sabit kalmış. “Göreceli Artış” mod daha kullanışlıdır. “Göreceli Artış” işaretli olmadığı durumda ise koordinatlar orjin noktasına göre gösterilir. Eğer Orjin noktasının yerini değiştirmek isterseniz Görünüm/Orjin Tanımla menüsünden veya araç çubuğundaki düğmesine tıklayarak yeni orjin noktası belirleyebilirsiniz. “Araya Ekle” ile araya nokta girip. 2.) En alanına plaketin genişliğini. Görünüm/Ölçü Birimi/mm'den de birimi inç değil de mm yapabilirsiniz. Varsayılan olarak orjin noktası sayfanın tam ortasıdır ve görünmez. Sayfa sınırlarını göremiyorsanız Görünüm/Sayfayı Göster'i kullanın. 1. boy alanına yüksekliğini girin. köşeden x ekseninde 1. bu noktadan geçecek şekilde yay çizilir. Bir dikdörtgen plaketi basitçe oluşturmak için “Dörtgen Plaket Oluştur” kutusunu işaretleyin ve 1. Koordinatlar gerçek değerlerinde veya “Göreceli Artış” şekilde görülebilir.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak “Ekle” ile köşe noktası ekler.
bu köşe noktasını yaya dönüştürebilirsiniz. Plaket üzerinde herhangi bir yere sol tıklarsanız orada bir köşe noktası oluşur. Artık plaketin herhangi bir yerine tıklayarak (ctrl yi bıraktıktan sonra) onu yapısını bozmadan. Plaketi şeklini bozmadan taşımak için Ctrl tuşuna basılı tutun ve plaket sınırı üzerine tıklayın. Çok kolay. bütün halinde taşıyabilirsiniz. açılan menüden bu köşe noktasını silebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Dairesel Plaket Oluştur'u seçip. Bir köşe noktasına sağ 42 . Köşe noktalarından tutup bu noktaları taşıyarak plakete yeni boyut verebiliriz. Yuvarlatılmış Dikdörtgen Plaket Oluştur'u seçerek köşeleri girdiğiniz yarıçapa göre köşeleri yuvarlatılmış plaket oluşturabilirsiniz. Dikkat ederseniz köşe noktası oluşmadı. yarıçapı girerek dairesel plaket oluşturabilirsiniz. Plaket üzerindeki herhangi bir köşe noktasına sağ tıklarsanız. Plaketi silmek için Çizim/Plaketi Sil veya plaket sınırına Sağ tıkla/Plaketi Sil Plaket üzerinde değişiklik yapmak Çizim/Plaket Köşe Noktaları'nı kullanmadan sayfa üzerinden de yapılabilir.
Öncelikli Katman Yönlerini Kullan'ı işaretleyin. Schematic için Parçanın Orjini.2. Alttan yönü Kapalı seçin. Ancak tek yüzlü plaketin hazırlaması daha kolaydır. elemanın orjini gösterilir. Bunu elemanı veya kılıfı tasarlarken belirleyebiliriz. bu noktadan geçecek şekilde yay çizilir. Eğer elemanın orjini elemanın orta noktası değilse. 43 .5. (Eleman içindeki küçük + işareti) Elemanın veya kılıfın orjin noktasını gösterip gizlemek için. üzerine sağ tıklayıp. DipTrace piyasadaki çoğu tarayıcının içerdiğinden daha yüksek kalitede bir Şekil Tabanlı Çizici'ye (Shape Router) ve basit devreleri tek yüzlü ve atlamalı olarak çizdirmede kullanabileceğiniz Izgara Tabanlı Çizici'ye (Grid Router) sahiptir. Katman Listesinden Top veya Üst'ü seçin. Otomatik çizide ilk adım Çizim/Otomatik Çizim Ayarları. Öncelikle Çizim/Çizim Ayarları'ndan Otomatik çizici olarak Shape Router'ın seçili olduğundan emin olun. Elemanın koordinatı aslında kendi orjin noktasının koordinatıdır. 2. Böylece plaketi tek yönlü ve atlamasız çizdireceğiz. Shape Router ayarları diyalog kutusunda “Ayarlar” sekmesine geçin.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak tıklayıp “Yay” ı seçerseniz bu noktaya komşu iki nokta arasında. Bütün eleman ve kılıflar kendi orjin noktalarına sahiptir. PCB için Kılıfın Orjini menüsünü kullanabilirsiniz. Çoğu zaman basit bir PCB (yukardaki gibi) tek kata (layer) çizilir (bakır tarafı=bottom katmanına) Tek yüze çizimde yollar çift yüze göre daha uzundur.2. Autorouting (Yolları Otomatik Çizdirmek) Artık devremizdeki yolları çizmenin zamanı geldi.
) 44 .33mm) küçük olmaması iyi olur. (lazer yazıcıdan daha iyi çıktı almak için yolların 0. Toleransları 0.013 inçten (0.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi Çizim/Çizim Ayarları'na girin.02 inç olarak değiştirin ve tamam deyin.
Bir örnekle açıklayalım. Açılı Yollar Arası:2 x kalınlık Aynı Doğrultulu Yollar Arası:1x kalınlık 45 . Ped Açıklığı: İki ped arasındaki minimum mesafe Plaket Açıklığı: Plaket kenarında kalacak boşluk.2. Açılı Yol: Birbirleriyle açı yapan yollar arasında kalan yol parçasının en küçük uzunluğu. Elle çizim yapılırken bu değerden daha küçük uzunluktaki yollar otomatik olarak silinir yani birleştirilir.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Yol Kalınlığı: Yolun genişliği Yol Açıklığı: Bir yolun etrafında bırakılacak boşluk. Düz Yol: Aynı doğrultudaki yollar arasında kalan yol parçalarının en küçük uzunluğu. Yol Uzunluğu: 1mm olsun. En Küçük Yol Parçası Uzunluğu: Elle çizimde müsaade edilen en küçük yol parçalarının uzunlukları ayarları. Elle çizim yapılırken bu değerden daha küçük uzunluktaki yollar otomatik olarak silinir yani birleştirilir.
Bağlantı Özellikleri'ni seçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bu değerler göre elle çizimden sonra birbiriyle açı yapan iki yol arasında küçük bir yol parçası varsa ve bu yol parçasının uzunluğu 2 x kalınlık (2x1mm=2mm) den küçükse bu yol parçası otomatik olarak silinir. Aktif Olmayan Katmana Bağla: Yolları Elle çizerken. Mesela Ped Açıklığı 13mil ve Yol Açıklığı 20 mil yaptıysak ped-yol ve ped-ped aralıkları 20 milden küçük olamaz. bunu nasıl kullanacağız? Şöyle: Mesela Çizim/Çizim Ayarları'na girin. Yukarda dediğimiz gibi ped açıklığının daha küçük olmasının bir anlamı yoktur. Aynı doğrultudaki yollar arasında ise 1mm den daha küçük yollara izin verilmez. Fakat Yol açıklığını 13 mil. Zamandan tasarruf için çeşitli yerlerdeki kalınlık ve açıklık ayarlarını hızlı yapmak için Şablon'ları kullanabilirsiniz. diğer katmandaki yola bağlantı yapabilirsiniz ve via otomatik olarak yerleştirilir. ped açıklığını 20mil yapabiliriz. Şablon değerleri yoksa aşağıdaki resimdeki gibi girebilirsiniz. Peki. Dögüleri Sil (Fiyonk Etkisi): Elle düzenleme sonucunda aşağıdaki sol şekildeki gibi yol oluşursa.) Ped Açıklığı çoğu durumda Yol Açıklığı'ndan küçük seçilmemeldir. “Şablon:” 46 . Aynı zamanda her yol için farklı genişlik belirleyebilirsiniz. Seçilen hat için Yol Kalınlığı ve Yol Açıklığı değerlerini buradan ayarlayabilirsiniz. Ayarlarını değiştirmek istediğiniz yolun üzerine bir pede sağ tıklayın. Yollar için şablon belirlemek isterseniz Çizim/Yol Şablonları'na girin. bunları otomatik düzeltir (Soldaki şekil düzeltilerek sağdaki gibi yapılır.
butonunu veya 47 .Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak kısmına tıklayıp istediğiniz şablonu seçerseniz o şablona ait genişlik ve aralık değerleri aşağıya gelir. (mesela tek bir nokta (. Bir yola sağ yıklayıp yol kalınlığını değiştirirken şablondaki değerleriden birini seçerek de işinizi kolaylaştırabilirsiniz.2. (Özellikle toner transfer metodu kullanarak plaketi çıkartacaklar için. Bu çokları için önemsiz olsa da bazıları için önemlidir. Not: Lazer yazıcılar kâğıdı ısıttığı için şekilde bazı distorsiyonlar olabilir.) Bunu engellemek için kâğıdı önceden ısıtabilirsiniz.) çıktısı alarak) Artık plaketi çizdirebiliriz. Çizim/Otomatik Çizim Çalıştır veya F9'u kullanın.
Hızlı mod karmaşık olamayan çift yüzlü plaketler için veya karmaşık plaketin ilk çiziminde kullanılır. hatta görmek te istemiyoruz. hatanın oluştuğu yerdeki kırmızı veya mor halkalarla belirtilir.” düğmesine tıklayarak Grid Router ayarlarını açın. Otomatik çizim kalitesini “Otomatik Ayar” parametreleriyle değiştirebilirsiniz. Buradaki değerlerin altına inilmesi halinde hata uyarıları.. Çizim/Çizim Ayarları'na girin Otomatik Çizimden Sonra Denetle deki işareti kaldırın. Grid Router Ayarları diyalog kutusundan “Tüm Katmanları Kullan” daki işareti kaldırın ve Kullanılacak Katman Sayısı'nı “1” yapın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Çizimden sonra Tasarımı Denetle (DRC=Design Rule Check) i çalıştırarak ve hataları görebilirsiniz (kırmızı ve mavi halkalar) bunları giderip ve DRC'yi Denetim/Tasarımı Denetle ile veya butonu ile tekrar çalıştırın. 48 . Tamam diyerek pencereleri kapatın. (tam çizim çok fazla zaman alacağı için). yanındaki “. Çizim/Çizim Ayarları'ndan Otomatik çizici olarak Grid Router'ı seçin.) Denetim/Hataları Gizle. “Atlamalara İzin Ver” i işaretleyin. Kullanılacak katman sayısı 1 olduğundan yollar bakır yüzeyine (alt katman) çizilecektir. Şimdi Grid Router'e da kısaca değinelim: Eğer tek yönlü ve atlamalı çizdirmek istiyorsanız Grid Router'ı kullanabilirsiniz. Otomatik çizimi çalıştırdığınızda yollar alt katmana çizilir ve gerekirse üst katmanda atlamalar yapılır. Hata uyarılarını (halkalar) gizlemek için (hatayı biliyoruz. Otomatik ayarı Normal yapın. düzeltmek istemiyoruz. Tasarımdaki kuralları değiştirmek için Denetim/Tasarım Kuralları veya butonuna tıklayın. Aynı zamanda otomatik çizimin ardından DRC nin çalıştırılmasını engellemek mümkün. Yüksek kaliteli çizim daha fazla zaman alır. Bunu için önce Çizim/Tüm Yollarda Çizimi Kaldır diyerek yolları kaldırın..
Shape Router ve Grid Router ile ilgili detayları kılavuzun son bölümünde bulabilirsiniz.5.3. Not: Eğer plaketinizi hızlı bir şekilde tamamlamak istiyorsanız “2.14 Yazdırma” başlığına kadarki kısmı atlayabilirisiniz. 2. Çünkü şu anda plaketimiz çıktı almaya hazır.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Geri Al'ı kullanarak shape routerın çizimine geri dönebilirsiniz. Aktif katı değiştirmek için ekranın sağ üstündeki kullanabiliriz.5. Shape Router ayarlarındaki Öncelikli Katman Yönlerini Kullanda kapalı katman olmasın. Aynı şekilde iki liste var. alt katman) ne yerleştirmek demek o elemanı yüzey montajı yapmak (surface mount) demektir. Ancak bir elemanı bakır yüzeyi (lehim yüzeyi. Önemli Not: Shape Router ile ikiden fazla katmanda otomatik çizim yaptırmak için. Katmanlarla (Layers) çalışmak Yukardaki resimde yolları gri tonda görmemizin sebebi yolların bakır yani lehim yüzeyi (alt katman) üzerinde olması ve aktif olan yüzeyin eleman yüzeyi (üst katman) olmasıdır. Program varsayılan olarak aktif olamayan yüzeyi soluk gösterir. Fakat PCB Layout hakkında daha fazla şey öğrenmek için atlamamanızı tavsiye ederiz.2. Listesi eleman yerleştirirken elemanın hangi liste kutusunu Listesi ise aktif olan yüzeyi (katmanı) seçmemizi sağlar. 49 . yüzeye yerleştirileceğini belirler. Yerleştirilen elemanlar genelde eleman yüzeyine (üst katman) yerleştirilir.
Aktif olmayan katmanı soluk gösterir. Farkı diğer katmanlardaki elemanlar üzerinde de değişiklik yapabiliriz. Geçerli Katman: Sadece aktif katmanı gösterir. Diğer katmanları göremeyiz. Karşıtlık Seviyesi: Aktif olmayan katmanı ne kadar soluk gösterileceği ayarlanabilir. (bunu kullanmayı tavsiye ederiz. Karşıtlığı Kullan: Aktif katmanı gösterir. Aktif olmayan katmanı soluk gösterir.) Karşıtlıkta Düzenle: Aktif katmanı gösterir.DipTrace Kullanım Kılavuzu Aktif ve Pasif olan Katmanların Katman/Görüntü Modu'na girin. Tüm Katmanlar: Bütün katmanları gösterir. görüntülenme biçimini değiştirebilirsiniz. 50 .
51 . alt katman için mavi. Mesela üst katman için kırmızı.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Katmanların renkleri ve diğer ayarları için Katman/Katman Ayarları. Katman görünürlüğü ve rengini tasarım yöneticisinden (Görünüm/Araç çubukları/Tasarım Yöneticisi) de değiştirilebilir. Katman Ayarları'ndan katmanı seçip “…” ya basarak o kat için istediğiniz rengi seçebilirsiniz.2. Aynı zamanda katmanları yeniden adlandırabilirsiniz. Yeni katman ekleyip silebilirsiniz (Üst ve Alt katmanları silinemez).
52 .) Seçili yolların biri üzerine sağ tıklayın ve Yol Uzunluğunu Göster'i seçin.4. video devreleri gibi devreler tasarlayacaksanız bu işlem önemlidir. Fakat Yüksek frekanslı. Bütün yollar üzerine fare ile gelindiğinde gösterilen ipucu içersinde yol uzunluğu vardır. Çünkü devremiz basit ve yüksek frekanslı değil. Şimdi birkaç yolu içine alacak şekilde fare ile bir dörtgen çizerek seçim yapın. 2. Bu bazen yeterli olmayabilir. Görünüm /Tersle'yi kullanabilirsiniz. Yol Uzunluğunu Ölçmek Bizim devremizde bu tür bir ölçüme gerek yok.5.DipTrace Kullanım Kılavuzu Plaketin alttan görünüşünü görmek için (yani montajı yapılmış bir plaketin lehim tarafından görünüşü).(veya Ctrl + tıklama ile birden fazla objeyi seçebilirsiniz.
Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Seçili yolun pedlerine yapın yerlerde kutucuklar göreceksiniz. seçili ölçü birimine göredir ve yol üzerinde yapılan değişikliklere göre gerçek zamanlı güncellenir. Şimdi yol uzunluklarını gizlemek için geri alı kullanın veya yol üzerine sağ tıklayın ve Yol Uzunluğunu Göster'i tekrar tıklayın. 53 . Dosyanızı kaydedin.2. Kutucuklardaki uzunluk değerleri.
DipTrace Kullanım Kılavuzu 2. Veya yolları otomatik değil de kendiniz çizmek isteyebilirsiniz. Önce çizilmiş yolu düzenleyelim: Önce Katman/Görüntü Modu/Karşıtlığı Kullan'ı seçin. Izgara noktalarının genişliğini ayarlayabilirsiniz. 54 . Yolun üzerine gelin ve tıklayarak yeni konumuna sürükleyin. DipTrace yolları açıdan bağımsız olarak düzenlemeye imkân tanır. Çizim/Araçlar/Yolları Serbest Süzenle'yi seçerek veya butonuna tıklayarak bu moda girebilirsiniz. Bu modda yolları herhangi bir sınırlama olmadan taşıyabilirsiniz. Izgara kullanmak istemiyorsanız Görünüm/ Izgarayı Göster'i tıklayarak veya kısaca “F11” e basarak ızgarayı kaldırabilirsiniz. liste kutusundan veya Görünüm/Izgara Aralığı'menüsünden. Şimdi Alt katmana geçin.5.5. Elle Çizim (Manual Routing) Bizim devremiz basit olduğundan otomatik çizim işimizi gördü. Fakat yeni segment ekleyerek (Yola sağ tıkla Köşe Ekle) 90 dan büyük açıları da kullanabilirsiniz. Bu modda yol parçasının (segment) düzenlenmesi 90 veya 45 derece olabilir. Ancak bazı karmaşık devrelerde otomatik çizimden sonra elle düzeltmeler yapmak gerekebilir.
Yol Kalınlığı: Üzerine tıkladığınız yol parçasının içinde bulunduğu iki pin arasında kalan kısmın kalınlığını değiştirir. Köşe Ekle/Sil: Yola yeni köşe noktası ekler/siler. Yol Parçasını Katmana Taşı: Üzerine tıkladığınız yol parçasının (segmentin) bulunduğu katı değiştirir. 55 . Ojeleri Kilitlemek başlığında anlatıldı) Yay: Köşe noktasını yaya dönüştürür.2. (2. Bağlantı Rengi: Yolun rengi varsayılan olarak katman rengidir.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Yol parçasının üzerine gelip sağ tıklayın. yolun düz parçasının) kalınlığını değiştirir. Açılan menüden: Net 6: Bağlantının adını değiştir.5. Aynı zamanda yol parçasını üst veya alt katmanda atlamaya dönüştürebilirsiniz. Ancak bu seçenekten bu bağlantı için yol rengini değiştirebilirsiniz. Bağlantı Kalınlığı: Üzerine tıkladığınız tüm yolun kalınlığını değiştirir.10. Yol Parçası Kalınlığı: Üzerine tıkladığınız yol parçasının (segmentin. Kilitle: Yol üzerinde değişiklik yapmayı engeller.
(Şemaya göre yenileme şemadaki bağlantı yapısında yapılan değişikliği. Çizim/Bağlantı Yapısını Kilitle'yi aktif ederseniz bağlantı yapısı kilitlenir. Köşe oluşturmak istediğiniz yere sol tıklayın. Bağlantı silinmez. Çizeceğimiz yol üzerindeki pedlerden birine tıklayın (yolun bağlı olduğu pedler kırmızıyla belirtilir. 56 . Sadece çizim kaldırılmış olur. Zaten dikkat ederseniz silinen bağlantıyı mavi çizgiyle belirtmez. Eğer çizilmiş yolu beğenmeyip yeniden çizmek isterseniz “Yolu Sil” i değil “Çizimi Kaldır” seçeneklerini kullanın Bağlantıda Çizimi Kaldır (Unroute Net): Seçili olan yolların tamamını çizilmemiş haline geri döndürür. bağlantı silinmemiş olur. Yolda Çizimi Kaldır (Unroute Trace): İki ped arasındaki yolu çizilmemiş haline geri döndürür. Çizimi kaldırma ise yolu çizilmiş bir bağlantıda yolu kaldırır. Plaketin şema dosyasını seçin ve şema dosyasına göre plaketi yenileyin. DipTrace bu bağlantının şemaya göre olması gerektiğini hatırlatmaz. Yani bağlantı çizilmemiş şekline geri döner. o bağlantının tamamında çizimi kaldırır.DipTrace Kullanım Kılavuzu Yolu Katmana Taşı: Üzerine tıkladığınız yol parçasının (segmentin) içinde bulunduğu iki pin arasında kalan kısmın bulunduğu katı değiştirir. Yolu silmeyle çizimi kaldırma arasındaki fark şudur: Silme yolu ve bağlantıyı siler. Böylece değişik şekilde yolu yeniden çizebiliriz. Önce bir yolun üzerine sağ tıklayın ve Tüm Bağlantıda Çizimi Kaldır deyin. Dolayısıyle bu kilitleme işlemini pcb üzerinde çalışmaya başlamadan önce yapmak daha mantıklıdır ve sizi hatalara karşı korur. Şimdi elle çizim yapalım. Yol Parçasında Çizimi Kaldır (Unroute Segment): Üzerine tıkladığınız yol parçasında (segmenti) çizimi iptal eder. bağlantı yapısı kilitli de olsa pcbye aktarır) Böylece “Yolu Sil” dediğinizde çizimi kaldırma işlemi yapılır. Ancak yol silinirse plaket şemadaki bir bağlantıyı yitirmiş olur. Çizimi Kaldırma işleminden sonra çizilmemiş yollar mavi çizgiyle belirtilir. Çizim sırasında sağ tıklarsanız elle çizime ait alt menü açılır. Bağlantı yapısı kilitlendiğinde bağlantıları değiştiremezsiniz. Yolu veya bir parçasını sildiğiniz zaman o bağlantıyı kaybederiz.) çizmeye başlayın. şemaya göre eksik bağlantıya sahip olur. Çizim/Araçlar/Elle Çizim menüsünü kullanın veya butonuna tıklayın. Eğer sadece tek bir bağlantının üzerine sağ tıklarsanız. DipTrace bağlantıları şematikte çizilen devreye göre getirir. Bağlantıyı Katmana Taşı: Üzerine tıkladığınız tüm yolun bulunduğu katı değiştirir. Bu durumu düzeltmek için Dosya/Şemaya Göre Yenile'yi kullanın.
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Bu menüden: Çizim Modundan 90 veya 45 derece açılı. açısız veya yay biçiminde yol çizme modlarına geçiş yapabilirsiniz. (Üst/Alt Katmanda Atlama) Not: Elle çizimi daha da kolaylaştırmak için bu alt menüdeki komutlar için birer kısayol belirlenmiştir: 57 .) Son yol parçasının kalınlığını “Kalınlığı Değiştir” ile değiştirebiliriz. “Geri Al” ile çizdiğimiz son yol parçasını geri alabiliriz. Çizmekte olduğumuz yol parçasını üst veya alt katmanda atlamaya dönüştürebiliriz. Çizmekte olduğunuz yol parçasını “Katmana Taşı” ile diğer katmana gönderebiliriz (via otomatik olarak oluşacaktır.
Eğer alt katmanda iseniz. B: “Bottom Layer” (alt katman) a geçer J: Atlama oluşturur. yol ikinci pede ulaşıncaya kadar bize eşlik edecek. Tekrar Sağ tıklayıp/Tamam deyin veya klavyeden “Enter” tuşuna basın. T: “Top Layer” a (üst katman) geçer.0 arasındaki rakamlar katmanlar arasında dolaşır. Fakat bağlantıyı tarif eden mavi çizgiler. (En fazla 10 katman) Yolu şekildeki gibi çizerken sağ tıklayıp Katmana Taşı/Üst diyerek çizmekte olduğunuz yol parçasını üst katmana gönderin. 58 . Bu işlem yol çizmeyi sonlandırır. Yol farklı bir katmana taşındığında via otomatik olarak oluşturulur. İkinci basmada geri alır. atlama üst katmana yerleştirilir. W: Katmanlar arasında geçiş yapar. Eğer üst katmanda iseniz atlama alt katmana yerleştirilir. Klavyenin üstündeki 1.DipTrace Kullanım Kılavuzu M: “Çizim Modu” seçeneklerini değiştirir.. Her tıklamada diğerine geçer. Aşağıdaki şekilde de gördüğünüz gibi son yol parçası üst katmanda fakat herhangi bir yere bağlanmamış.
Ancak genel vialar katmanda sadece yol parçaları arasında görünürler. Vialarla çalışmayı denerken birkaç tane daha via oluşturalım. Önce Çizim araç çubuğu üzerindeki Geçerli Sinyal/Düzlem Katmanı kutusundan “Alt” ı seçin. onları diğer sinyal/düzlem katmanlarında gizleyip gösterme yapamazsınız. Böylece kör veya gömülü via oluşturabilirsiniz. Yol istediğiniz gibi olmamışsa düzenleyebilirsiniz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Şimdi butonuna tıklayın ve fareyi tamamlanmamış yolun ucuna götürün ve ikinci pede kadar yol çizin. Statik vianın diğer önemli bir özelliği de bazı katmanlarda onu gizleyebilir veya silebilirsiniz. Biri genel viadır. Önce genel vialarla çalışacağız. Yolun bir parçasıdır. Yol bir katmandan diğerine taşındığında otomatik olarak yerleştirilir. 2. Kısacası alt katmana geçin. Diğeri de statik viadır. Statik via ile yolları düzlem katmanlarına bağlayabilirsiniz. sonra statik viaları inceleyeceğiz. Vialarla Çalışmak DipTrace te iki tip via vardır.5. Elemanların altında kalan yolları düzenlemek için Çizim/Araçlar/Yolları Düzenle'ye veya araç çubuğundaki düğmesine tıklayarak yolları düzenleme moduna girin ve yolu düzenleyin. Plaketimizde şu anda üst ve alt katmanlar arasında sadece tek bir via var.2. Diğer PCB programlarını kullanmışsanız sadece statik viaları kullanmak size daha kolay gelebilir. 59 .6. Aynı ped gibi işlev görür. Genel vialar da kör veya gömülü olabilir.
Bunun anlamı şu: Bu değişiklik. Uygula kısmında “Varsayılan Ayarı Kullananlara” seçilse iyi olur. “Dış çap” ve “Delik çapı” değerlerini biraz değiştirelim.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bir bağlantı üzerine gelin. Gelen diyalog kutusundan program için varsayılan via ayarlarını değiştirebiliriz. varsayılan via ayarlarına sahip olan vialara uygulanır. yol parçasını üst katmana gönderin. 60 . Sağ tıklayın/Yol Parçasını Katman Taşı/Üst diyerek. Ana menüden Katman/Via Özellikleri'ni seçin. Şimdi 3 viamız var.
61 . (Uygula kısmından Bütün Vialara'yı seçerek) Şimdi herhangi bir via üzerine gidin.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Aynı zamanda yaptığımız değişikliğin sadece varsayılan via ayarını değiştirmesini. seçilen vianın. Sağ tıklayın/ Via Özellikler'ni seçin. Açılan diyalog kutusundan. mevcut hiçbir viayı etkilememesini sağlayabiliriz (Uygula kısmından Uygulama (Varsayılanı Değiştir)' i seçerek).2. yolun veya tüm bağlantının via ayarlarını değiştirebiliriz. Veya yaptığımız değişikliğin sayfada mevcut bütün vialara uygulanmasını sağlayabiliriz. via içinde kırmızı bir daire görünür.
Viaya daha yakın bir noktaya veya üzerine sağ tıklamayı deneyin veya bulunduğunuz katmanı değiştirin. Katman/Via Özellikleri'ne girerek via ayarlarını normalde kullanılabilecek değerlere getirin. Bizim plaketimizde sağ üstteki via için bu olabilir. Sayfaya tıklayarak birkaç adet via yerleştirin. Vialar geçerli katmanın renklerinde görünecektir. Ctrl+T üst katmana. Objeler/Statik Via Yerleştir deyin veya araç çubuğundaki düğmesine tıklayın. Üst katmanı geçmek veya fareyi mümkün olduğunca dikey yol parçasına yakın tutmak sorunu çözer. büyük ihtimalle başka bir yol parçasına tıklamış olabilirsiniz. işlev olarak pede benzer. Statik via. otomatik çizimden sonraki duruma dönmek için birkaç defa Geri al'ı tıklayın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Not: Eğer sadece tıkladığınız via için ayarları değiştirmek istediyseniz ve hiçbir değişiklik olmadıysa. Ctrl+B alt katmada geçer. Ve üst katmana geçin. Şimdi. Veya yolları düzenle moduna girip viaya sağ tıklamayı deneyin. 62 .
bağlantıya ekleyebilirsiniz. Katman/Görüntü Modu/Karşıtlığı Kullan'ı seçin.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Pedlere yaptığınız gibi statik viları kolayca yollara bağlayabilirsiniz. 63 . Biraz önce yerleştirilen statik vilardan birinin üzerine sağ tıklayın Via Katmanları'nı seçin.2.
Şimdi Üst katman üzerine tıklayın ve onu seçilmemiş hale getirin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Açılan penceredeki katmanlardan seçili olanları değiştirerek viayı kör veya gömülü viaya dönüştürebilirsiniz. 64 . Bu vianın üst katmandan silindiğini ancak alt katmanda hala var olduğunu görebilirsiniz. Ve Tamam Deyin.
Ped/vianın sağ tık menüsünden Maske/Pasta Ayarları'nı seçin. seçmek gerekebilir. Ctrl tuşu ile birlikte objelere tıklayarak onları seçebiliriz.5.7. Fakat karmaşık tasarımlar için bu çok zor olacaktır. Bunun için Via Katmanları veya Ped Katmanları penceresinden. Uygula kısmında “Seçili Kılıflara” yı işaretleyin. Objeleri Tip ve Katmana Göre Seçmek Bazen bir katmandaki tüm objeleri veya sadece elemanları veya sadece bağlantıları vs. 65 .Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Aynı işlemi pedlere de uygulayabilirsiniz. Pasta Veya Maske katmanları için özele ayarlar kullanmak isterseniz.2. 2. Aynı zamanda bütün seçili pedleri/viaları tek seferde değiştirebilirsiniz. Şimdi Düzen/Seçimi Düzenle'yi seçin.
Farenin sol butonuna tıklayıp bir dörtgen çizerek bir alan belirleyin. 66 . Bu basit bir örnek. Daha karışık seçimler de yapabiliriz. Şimdi belirtilen alandaki bağlantısız viaları seçelim. Birkaç via yerleştirin ve bazıları bağlantılara bağlayın.DipTrace Kullanım Kılavuzu İlk olarak bütün elemanları seçeceğiz. Herhangi bir yere sağ tıklayarak eleman seçimini iptal edin. “Elemanlar” ı işaretleyin ve Tamam deyin. Vialardan bazıları alanın dışında kalsın.
Seçili viların biri üzerine gelin ve ışıklandığında sağ tıklayın Bağlantıya Ekle Seçili Viaları deyin. Ancak biz sadece bağlantısız viaları seçmek istiyoruz. Via kutusunu işaretleyin ve Bağlantısız seçin. Düzen/Seçimi Düzenle'yi seçin. Bu adım gedelde toprak bağlantısına. düzlem veya bakır doguya bağlantı yapmak için gereklidir.2. Belirttiğimiz alan içinde kalan bağlantısız vialar seçildi. 67 . Sonraki adım. bağlantısız viaları tek seferde bir bağlantıya bağlamak olsun. örneğin. (Diğer kutular işaretsiz olmalı) Tamam deyin. Mod: Seçili Tut yapın.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Alandaki bütün objeler seçildi.
Bu işlemi uyguladığınız vialardan başka bağlantıya eklenmiş olanlar varsa. Şimdi yerleştireceğimiz bütün grafik objeleri Üst İpek katına yerleştirilecektir. geçerli sinyal/düzlem katmanını seçer. grafik ve metinler geçerli sinyal/düzlem katmanına yerleştirilir. Metin ve Grafik Eklemek Plakete metin veya resim ekleyebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Listeden bir bağlantı seçin ve Tamam deyin. 68 . Diğer liste ise grafik yerleştirilecek katmandır. Şimdi plaketimize bir metin ekleyelim.8. DipTrace te . Bunu deneyip size zaman kazandırdığını görebilirsiniz. sadece bağlantısız vialara bağlantı yapılır. 2.jpg dosyalarını eklemek ve bunları DXP veya GERBER a göndermek mümkün. Viaları silin ve tasarımı eski haline geri döndürün. listesi aktif yani üzerinde çalıştığımız. Ekranın üstündeki liste menüsüne tıklayarak “Üst İpek”i seçin.5. Üst ipek yerine Sinyal/Düzlem'i seçersek. Karmaşık görünebilir.bmp veya . Önce metni ekleyeceğimiz katmanı (layer) seçmeliyiz. İki farklı katman seçme listesi vardır.
2. Köşeleri karşılıklı sürükleyerek plaketi genişletebilirsiniz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Metin veya grafik eklemek için plaketi genişletmeniz gerekebilir. 69 . Daha sonra çerçeveyi komple sürükleyebilirsiniz. Plaket çerçevesini taşımak isterseniz Ctrl’ye basılı tutarak çerçeveye sol tıklayın.
Zaten yerleştirmiş olduğunuz metnin ayarlarını buradan değil. düğmesine tıklayarak varsayılan moda Çizim araç çubuğundan Metin yerleştir aracını seçin ( ). Bunun için önce herhangi bir boş alana sağ tıklayın veya araş çubuğundaki geçin. Objeler/Şekil Çizim Özellikleri altındaki ayarlar yerleştirilecek metnin varsayılan ayarlarıdır. True Type yazı tipleri İngilizce dışı karakterler için kullanılabilir. Mesela yol çizme modunda iken elemanı seçemezsiniz. Metnin yazı tipini değiştirmek için metin üzerine sağ tıklayıp Yazı Tipi'ni seçin. Plaket üzerinde nereye metni yerleştirmek istiyorsanız oraya sol tıklayın ve metni girin ve entera basın. Bir metin yerleştirirken bu ayarlara göre yerleştirilir. Bunlar gerbera küçük çizgilere dönüştürülerek aktarılır. Bazı üreticiler bakır katmanlarında bu tür metinleri kabul etmeyebilirler. Gerbera doğrudan aktarılırlar çünkü. 70 . Yazı Tipi Biçimi'nden vektör veya true type biçimini seçebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Eğer bazı objeleri seçemiyor ve düzenleyemiyorsanız. metin üzerine sağ tıklayarak yapın. Metni girdikten sonra onu istediğiniz yere taşıyabilirsiniz. Vektör Yazı tipi biçimini kullanmanızı öneririz. varsayılan modda olmayabilirsiniz.
71 .2. “Tip” kısmından “Yol Engelli” seçersek yollar çizilirken bu metni dikkate alacak ve üzerinden yol geçirmeyecektir. Bu olay sadece metin değil diğer objeler için de geçerlidir. metin lehim veya eleman yüzeyine yerleştirilir. Yol Engeli. Mesela bir kare çizip. Objeler/Resim Yerleştir veya butonuna tıklayın bir dikdörtgen çizin ve yerleştirmek istediğiniz resim veya logo dosyasını seçin. “Sinyal” seçerseniz. bu kare içinden yol geçmemesini sağlayabilirsiniz. Maske. Açılan pencereden “Tip” kısmına yerleştirmek istediğiniz katmanı seçin. Grafik veya metnin “Sinyal/Düzlem” katmanına yerleştirilmesi demek. Plaket Kesim katmanlarına da şekiller ekleyebilirsiniz. o kattaki yollar gibi o katın çıktısında görünecek demektir. Pasta.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Metnin bulunduğu katmanı değiştirmek için üzerine sağ tıklayıp Özellikler'i seçin.
DipTrace Kullanım Kılavuzu 2. daha sonra sileriz. Ama nasıl eklendiğini öğrenelim. Alt Katman'ı seçin. Çokgen tamamlandığında sağ tıklayın veya entera basın. DipTrace şekil tabanlı bir bakır dolgu sistemine sahiptir.9. Bakır Dolgu Oluşturmak (Copper Pour) Aslında basit bir plaket için bakır dolgu. Bakır dolgu sabit genişlikteki çizgilerden oluşur. Sonra bakır kaplamak istediğiniz alanı çokgen içine alın. 72 . Çizdiğimiz çokgen içini tamamen bakırla doldurabiliriz.5. metin ve benzeri şeyler eklemekçok k fazla ihtiyaç değil. Aşağıdaki diyalog kutusu gelir. Sonra Objeler/Bakır Dolgu Oluştur menüsünü veya araç çubuğundan butonunu tıklayın.
Altta sağdaki resimde bu mesafe artırılmıştır. 73 . Dolgu ile Objeler Arası seçeneği ise bakır kaplamanın içinde kalan yollar ile kaplama arasındaki mesafeyi ayarlar. Bakır dolguda değişiklik yapmak için dolgu kenarları üzerine gelin sağ tıklayıp özelliklere girin.2. Bu durumda Çizgi Kalınlığı ve Çizgiler Arası seçenekleri ile bu çizgilerin kalınlık ve aralıklarını ayarlayabiliriz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Bakır alanı komple dolgu değil de çizgilerle doldurmak istersek üstteki şekillerden siyah kare dışındakilerden birini seçeriz.
İsterseniz plaket ile dolgu arasında bırakılacak mesafeyi Plaket Açıklığı kısmından değiştirebilirsiniz. Bakır Dolgu Özellikleri penceresindeki Kenarlar sekmesi.DipTrace Kullanım Kılavuzu Adaları Kaldır seçeneği ile alttaki resimde görülen adaların müsaade edilen en küçük alanını değiştirebilirsiniz. Kenarlar sekmesine geçin ve Tüm Plaketi Doldur'u işaretleyin. Şöyle ki: Bakır dolgu oluştururken plaket içinde rastgele iki noktaya tıklayın. Buradaki Tüm Plaketi Doldur ve Plaket Sınırına Tuttur özellikleri bakır dolgu oluşturmada bize çok zaman kazandırır. sağ tıklayıp Tamam deyin. Plaket sınırlarını değiştirdiğinizde dolgu da plaketi dolduracak şekilde otomatik değiştirilir. Bu özellik eğer yay şeklinde sınırlara sahip plaketimiz varsa bize çok zaman kazandırır. Dahili veya bağlantısız tüm adaları kaldırtabilirsiniz. Özellikler penceresi açılır. Tamam dediğinizde dolgu plaket içini dolduracak şekilde otomatik oluşturulur. 74 . Eğer Plaket Sınırına Tuttur'u işaretlersek. dolgu kenarları plaketin kenarlarına göre otomatik düzenlenir. dolgu kenarlarının koordinatlarını düzenlememize imkân tanır.
75 . Mesela Net 0. Plakette bir değişiklik yaptıktan sonra bakır dolunun bu değişikliğe göre yenilenmesi için Sağ tıklayıp/Yenile deyin.2. Bakır dolgunun durumunu değiştirmek. yenilemek ve özelliklerine girmek için dolgunun dış çerçevesine sağ tıklayın. Eğer bakır dolgunun kapladığı alandaki bir objeyi düzenlemek isterseniz ikinci duruma geçmek en iyi yoldur. Bakır dolguyu bir yola da bağlayabiliriz. Şimdi bağlantılardan birinde çizimi kaldırın.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Bakır dolguların iki durumu vardır: Dolgulu ve Dolgusuz. “Durum” altından bakır dolguyu dolgulu veya dolgusuz gösterebiliriz.
Deneyip etkisini izleyin. 76 . Bu. Bağlantıya Bağlayı Net 0 yapın. Aşağıda bakır dolgu Net 0 bağlantısına bağlandıktan sonraki şekli vardır. Bağlantı Çizgisini Gizle'yi işaretleyin. İletkenlik sekmesine geçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bakır dolgu kenarına sağ tıklayıp özelliklere girin. (Bağlantı yolu çizilmemişse. dolgunun bağlandığı bağlantının ince mavi çizgi şeklindeki bağlantılarını gizler.) “Termal Bağlantı” ve “Termal Bağlantı Kalınlığı” seçenekleri bakır dolguyu bağladığınız bağlantıdaki pedlerin dolguyla nasıl temas kuracağını belirler.
Ama Net 0 i bakır dolguya bağladığımız için Net 0 üzerindeki pedler birbirine bakır dolgu ile bağlandı Termal Bağlantı : 4 spoke 45 Termal Bağlantı : Doğrudan: Bazen SMD(Yüzey yerleşimli) pedler için farklı termal ayarları kullanmak isteyebilirsiniz. (Ped ışıklanmıyorsa üst katmana geçip deneyin. SMDler İçin Özel Termal Ayarları'nı işaretleyin. Veya tek bir ped için özel termal ayarı kullanmak isteyebilirsiniz.2.) Termal Bağlantı Ayarları'na tıklayın. 77 .Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Gördüğünüz gibi Net 0 için yol çizmedik. ped ışıklandığında sağ tıklayın. Bunu için fareyi ped üzerine getirin.
üst dizgi vs. Alt katmana geçip. 78 .(Üst. Biri üzerine sağ tıklayın ve Kilitle deyin. Şimdi birkaç obje seçin.5. Önce: Sonra: Bakır dolgu düzlem katmanlarını gnd veya güç düzlemi yapmak için kullanılabilir. Sonuç aşağıda. Not:Eğer aktif katman üst ise üst katmanlardaki objeleri düzenleyebilirsiniz. Şekildeki gibi ayarları yapın. DipTrace'te tüm kılıfları veya seçili objeleri kilitleyebilirsiniz. Bu durumda SMD vialar dolguya funout ile bağlanır. Ojeleri Kilitlemek Bazen Şema veya PCB de düzenleme yaparken bazı objelerin yerlerinin veya özelliklerinin değişmemesini isteyebilirsiniz. Funout elle yapılabilir (Kılavuzun Bölüm 4 üne bakınız.) Şimdi üst sinyal katmanına geçin. 2.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bakır Dolgu Ayarlarını Kullan'daki işareti kaldırın.) veya Shape router tarafından otomatik olarak yapılabilir.10. dolgu kenarına sağ tıklayın ve Yenile deyin. üst ipek.
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Seçili objeler kilitlenir. Alt katmana geçin ve bakır dolguyu dolgusuz yapın. Plaketimizde bakır dolgudan dolayı bunu farketmeyebiliriz. 79 . Kilitli objelerin üzerine fareyi getirdiğinizde “Kilitli” yazısı çıkacaktır. Kilitli objelerin seçim dikdörtgenleri daha soluk renktedir. Şimdi kilitli objeleri seçmeye çalışın.(Dolgu kenarına sağ tıkla Durum/Dolgusuz).
Düzen/Kilidi Aç veya Ctrl+Alt+L veya objelerden biri üzerine sağ tık Kilidi Aç ile tüm objeleri kilitsiz yapabiliriz. bağlantı iletkenlik denetimi ve şemayla karşılaştırmayı yapmanızı tavsiye ederiz. Tasarımı Denetlemek DipTrace tasarımınızı denetlemek için birkaç araca sahiptir. Şimdi tüm objeleri seçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Yukardaki resimde görüleceği gibi kilitsiz objelerin seçim renkleri mavi iken.11. Bir objenin kilidini açmak için üzerine sağ tıklayın Kilidi Aç deyin. Düzen/Kılıfları Kilitle/Üst veya Alt ile üst veya alt katmandaki tüm kılıfları kilitleyebiliriz. 2. Aynı zamanda Kılıfları yerleştirdikten sonra tüm kılıfları kilitleyebiliriz. kilitli objelerin seçim renkleri soluk mavidir. Kilidi açmak için yine Düzen/Kılıfları Kilitle/Üst veya Alt. Bunlar “Denetim” menüsü altında toplanmıştır. 80 . Tasarımınızı tamamlamanız için DRC. Veya kılıfların biri üzerine sağ tıklayıp Katman Kilidini Aç. boyutlandıramaz ve özelliklerini değiştiremezsiniz. Bu sayede çizim yaparken kılıfların hatayla yerlerinden oynamalarını engellemiş oluruz.5. Kilitli objeleri taşıyamaz. (Ctrl+A veya fareyle dikdörtgen çizerek).
81 . Birkaç yolu bakır dolguyla kesişecek şekilde taşıyın. Açılan diyalog kutusundan farklı obje tipleri için açıklıklar ve objeler arasında olması gereken en küçük mesafeleri ayarlayabiliriz. Sonra bakır dolgunun yerleşmiş olduğu alt katmana geçin. Şimdi kontrol edilecek kuralları ayarlamak için Denetim/ Tasarım Kuralları'nı seçin. Bizim plaketimiz büyük ihtimalle hata içermiyor. Şimdi “Bakır Dolguları Kontrol Et” kutusunu işaretleyip Tamam deyin. Sonra DRC’ yi çalıştırın. Hata varsa hataları. Çünkü çok basit bir tasarım. F11 e basarak ızgaraları gizleyin. yoksa “Hata Bulunamadı” mesajı görünür.2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak DRC (Design Rules Check) çok önemli detimlerden biridir. Denetim/Tasarımı Denetle menüsünü veya çizim araç çubuğundaki butonunu kullanarak DRC’yi çalıştırabilirsiniz. değiştirilebilen boyutları kontrol etmemizi sağlar. Tasarımdaki objeler arasındaki mesafeleri.
bakır dolgu veya sinyal katmanındaki şekiller bir bağlantıya bağlanmışsa bu denetimi yapmalısınız. Yollar. Hata varsa hatanın detaylarını gösterir. Şimdi Denetim/Bağlantı İletkenliğini Denetle'ye tıklayın. 82 . Bağlantı İletkenlik Denetimi tüm bağlantıların doğru şekilde bağlanıp bağlanmadığını denetler. birkaç katmanlı tasarımızın varsa. Bizimki gibi basit tasarımlarda pek önemli olmayabilir. Sadece tek hata var. bakır dolgunun iletim sağladığı dikkate alınmaz. Bakır dolgu işaretliyken denetlediğimizde. Şekiller ve bakır dolgulardan hangilerinin iletkenliğe dahil edileceğini işaretleyebilirsiniz. Hatayı giderdikten sonra DRC’ yi tekrar çalıştırarak hata listesini güncelleyebilirsiniz. Eğer hata yoksa “Hata Bulunamadı” mesajı görünür. (Biz ekran görüntülerini daha iyi görünebilmesi için 800x600 da aldık) Listedeki hataya çift tıklarsanız. Kısacası tümü işaretli olsun. Tamam deyin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Hataları görebiliyorsunuz. Şemayla Karşılaştır ise seçeceğiniz şema dosyası ile baskı devrenizin bağlantılarını karşılaştırır. Böylece bakır dolguyu bir bağlantıya bağlamışsak ve bağlantının yolunu çizmemişsek (çünkü bakır dolgu iletim sağlayacaktı) bağlantıyı kopuk olarak rapor eder. hatanın meydana geldiği yer ekranın ortasına gelir ve hedef işaretiyle belirtilir. Eğer kullandığınız ekran çözünürlüğü 1280x1024 gibi yüksekse hata listesi penceresi tasarım alanının yanında yukardaki şekildekinden daha küçük olur. Uyuşmazlık varsa rapor eder. Mesela bakır dolgudaki işareti kaldırısanız. dolgunun bağlandığı yol çizilmemiş de olsa bakır dolgu sayesinde pedler birbirine bağlanacağı için hata bulamayacaktır. Ancak büyük.
Tasarım Bilgileri Bizim plaketimizin pin sayısı kaç? Veya plaket ebatları ne kadar? Bunu bulmak çok kolay.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Plakette yukardaki gibi bir hata oluşturduk. R4'ün bir pedini bağlantıdan sildik.2. Net 6 da çizimi kaldırdık (bu hata değil). Ana menüden Dosya/Tasarım Bilgileri'ni seçin.12.5. 2. Fakat eğer yüzlerce pine sahip karmaşık bir devremiz varsa ve plaket sınırlarında yay kullanılmışsa bu hiç de kolay olmayacaktır. Ardından şema ile karşılaştırdık. 83 .
DipTrace Kullanım Kılavuzu Açılan pencerede farklı tipteki objelerin adedini. Plakette Göster'e tıklarsanız delik boyutunu ve bu boyuttaki delikler plaket üzerinde işaretlenir. 84 . katman sayısını öğrenebiliriz. Delik ebatlarını ve o ebattaki delik sayılarını listeler. delik çeşidi sayısını... plaketin ebadını. Delikler bölümündeki Boyut Çeşidi'nin yanındaki “.” düğmesine tıklayın.
Bazı baskı devre üreticileri.) Hepsini 0. X'te aralık x eksenide kopyalar arası mesafe. Sütun ve satır sayısını 2 yapın. kopyaları içine alan dikdörtgen alan.2. Aynı PCB den 4 adet oluşturacağız. (Panel. Y'te aralık Y eksenide kopyalar arası mesafedir. 85 . plaket sınırı katmanında panel çercevesini ister. Şu anda 0 yani mesafe yok.5. Eğer aynı PCB den birden fazla adede ihtiyacınız varsa Düzen/Plaketi Çoğalt'a tıklayın.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak 2. Panel kenarlığı genelde kullanılmaz ancak panelini sınırlarını görmemizi sağlar. Panel Kenar Açıklığı plaket ve panel kenarlığı arasındaki mesafedir.13. Bunun için Panel Kenarlığını Göster'i işaretleyin. Tamam deyin. Aşağıdakine benzer bir tasarım elde edeceksiniz. Plaketi Çoğaltma (Panelizing): DipTrace'te aynı veya farklı plaketleri leri aynı tasarım üzerinde çoğaltabilirsiniz.1 inç yapın.
Baskı ön izlemeye bakın. Bir objeyi plaketi çoğaltırken devre dışı bırakmak (çoğalttırmamak) için obje üzerine sağ tıklayın Plaket ile Çoğaltma 'yı yıklayın.. Mesela delikler ve şekiller. yazıcı çıktısı alırken.. bu alanlar plaketinizin aynısı ile doldurulur. gerber/dxf/drill formatına ihraç ederken. 86 . Bazı objeleri kopya plaketlerden çıkartabiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Tasarım alanında Copy 1. yazan alanlar göreceksiniz. Baskı önizlemede. Copy 2.
Satır ve sütun sayısını 1 yapın. Plaketi çoğaltabilmeniz için plaket sınırları yerleştirilmiş olmalıdır. Plaket ile çoğlatmayı iptal yani kopyaları silmek için Düzen/Plaketi Çoğalt'a gelin. Sonucu görmek için baskı önizlemeyi açalım.2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Mesela “Astable Flip Flop” metnine bunu uygulayalım. 87 .
500 pinlik Ticari dışı kullanım için (hobi. 2. Düzen/Yapıştırıken Ref. Aynı anda birden fazla PCB Layout açabilirsiniz..14. Lite. (Bu nokta kopya plaketimizin sol-üst köşesi olacak. eğitim amaçlı) lite lisansa ücretsiz sahip olabilirsiniz. İsterseniz farklı bir PCB yi açarak onu kopyalayabilirsiniz.com adresiyle temas kurunuz. Standart . Herhangi boş bir alana sağ tıklayın. Ctrl+A ile tüm objeleri seçin. Dosya/Önizleme veya araç çubuğundan butonundan çalıştırabilirsiniz.) Ve yapıştırın.Etiketini Koru'yu işaretleyin. Bunun için email@example.com. Eğer “Antet” bilgilerini görmek isterseniz önce Dosya/Sayfa ve Antet Ayarları'ndan “Sayfa Şablonu” kutusundan “ANSI A” yı seçerek anteti gösterin. lisanslardaki pin sınırlamaları) kullanılmaz. Böylece 300 pinlik ücretsiz sürümü kullanırken birkaç tane 300 pinlik plaketi kopyalayabilirsiniz.Etiketini Koru'yu işaretlediğinizde kopyalama için pin sınırlaması (Free. 88 . (Biz aynı plaketi çoğaltacağız. Yazıcıdan Çıktı Alma: Çıktı almak için önizlemeyi kullanmanızı tavsiye ederiz. sonra önizlemeyi açın.) Ctrl+C ile kopyalayın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Farklı PCB leri çoğlatmak: Düzen/Yapıştırıken Ref. Bakır dolgunun çıktıda görünmesini istemiyorsanız bakır dolgu durumunu dolgusuz yapın.
Göster kısmında ise “Geçerli”: sadece seçili katmanı gösterir. Bu durumda baskı önizlemede Tersle 89 . Objeler kısmından ise seçili katta çıktıda görmek istediğimiz objeleri seçmemizi sağlar. “Küçült” yani düğmeleri ile yazdırma ölçeğini büyültüp küçültebilirsiniz. “Karşıtlık”: Seçili olmayan katmanları soluk gösterir. Görünüm/Metinleri Otomatik Tersle aktif değilse. (Plaketi Sayfada Taşı) Düğmesine basarak plaketi sayfanın neresinde yazdırmak istiyorsanız. Metinleri Tersle: Tersle ile metinlerin yön değiştirmediğini görmüşsünüzdür. Bunları deneyerek etkisini ön izleme alanından görebilirsiniz.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Katmanlar kısmından geçerli sinyal/düzlem katmanın seçin. Tersle: Seçeneğini işaretleyerek plaketin alttan görünüşünü (yani bakır plaket üzerine çizilecek görünüm) çıktı alabilirsiniz.2. oraya taşıyabilirsiniz. “Tümü” ise tüm katmanları gösterir. baskı önizlemedeki Metinleri Tersle aktiftir. Yazdırma Ölçeği: Plaketin çıktıda hangi ölçekte görüneceğini belirler. “Büyült”. Görünüm/Metinleri Otomatik Tersle aktifse bu seçenek devre dışıdır ve tersle dediğinizde metinler de terslenir. Görünüm Ölçeği: Önizlemenin görünüm ölçeğini belirler. (Plaketi Ortala) Plaketi sayfa ortasına getirir.
Negatif Çıktı Al: Plaketin negatif çıktısını almak için işaretleyin.6.kodlarına ACE Konvertör gibi bir programla dönüştürülebilir. Mesela tek bir nokta çıktısı alarak. Ancak bu ihtimali ortadan kaldırmak içsterseniz Kalibrasyon'u kullanabilirsiniz. metinleri terslemeniz için Metinleri Tersle'yi Tabloları Ölçeklendir: Tabloları ölçeklendirmeyeceğini belirler. 2. Baskı önizlemeyi kapatabilirsiniz. veya tasarımı Tersle ile veya metinleri Metinleri Tersle ile (Görünüm/Metinleri Otomatik Tersle aktifse bu pasiftir) tersleyebilirsiniz. tasarımınızın bazı kısımlarını Autocad’ te düzenlemek isteyebilirsiniz.diptrace. Onları seçmek için Ctrl + Tıklama yöntemini kullanabilirsiniz.1. Lazer yazıcılarda kağıtın ısıtılmasından dolayı ölçeklendirmede çok küçük de olsa bazı bozulmalar olabilir. (Ace konvertör ücretsiz olup http://www. terslenmez. DipTrace’ e geçmeden önce PCB tasarımı için Autocad kullanıyorsanız.jpg) kaydedebilirsiniz. Kenar_Üst ve Kenar_Alt sizin tasarımınıza ait olmadığı için seçilmez. DXF Formatında Çıkış Alma Tasarımınızı DXF formatında dosyaları kullanabilen çoğu CAD/CAM programlarına gönderebilmek için DXF formatında çıkış alma özelliğini kullanabilirsiniz. İhraç et deyin ve dosyayı kaydedin.bmp veya . yazdırma ölçeğine göre ölçeklendirip. Diyalog kutusunun sağındaki seçeneklerden istediğinizi işaretleyip veya işareti kaldırarak gösterip gizlemek istediğiniz objeleri seçebilirsiniz. Bu bütün lazer yazıcılarda çıktı ölçeğinde bozulma olur anlamında değildir. 90 . Yazdırma Renk Ayarları: Objelerin çıktıdaki renklerini ayarlayabilirsiniz. Tasarımınızdaki bütün katmanlar seçilecektir. Bu bazı kişiler için önem arzedebilir.6. Ayarları yaptıktan sonra “Yazdır” butonuna basarak çıktı alabilir veya “Kaydet” butonuna basarak plaketin görünümünü resim formatında (. Bu yazıcının ve kağıdın kalitesiyle de ilgilidir. Hobi tasarımcılar için not: Bu not daha çok toner transfer metodu ile baskı devre çıkaracakları ilgilendiriyor. Tümünü Seç'i tıklayın. Siyah-Beyaz Çıktı Al: Renkleri kullanmadan siyah beyaz çıktı alır. Aynı zamanda DXF’ ye İhraç etme fonksiyonu kazıma makineleri için kenar çizgilerini otomatik olarak oluşturabilir. “DXF formatına ihraç et” diyalog kutusundan. Mürekkep püskürtmeli yazıcılar kağıdı ısıtmadığı için bu yazıcılarda sorun olmaz.com/tr/indir.php den indirebilirsiniz) Dosya/İhraç Et/DXF'yi seçin. Ancak biz şimdilik onları kullanmayacağız. Bu Kenarlar DXF’ den G.Üretim Formatlarında Çıkış Alma 2.DipTrace Kullanım Kılavuzu dediğinizde metinler kullanırsınız. Bunu önlemenin bir yolu kağıdı önceden ısıtmadır.
Şimdi AutoCad veya dxf dosyalarını okuyan başka bir programla açalım.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Dosyayı Autocad veya Autocad DXF’ yi destekleyen başka bir programla açabilirsiniz. 91 .2.
Dosya/İhraç Et/DXF'yi çalıştırarak DXF Formatına İhraç Et diyalog kutusunu açın. 92 . Bu bize plaketin alttan görünüşünü verir. (Dolgu kenarına sağ tıkla Durum/Dolgusuz) Dolguyla birbirine bağlı yollar varsa onların çizimini yapın. Bağlantı çizgisi görülemiyorsa. plaketteki objelere Kenar Çizgilerinin Kalınlığı/2 kadar mesafede olacaktır. Plaketinizdeki bütün yollar alt katmanda ise Kenar_Alt seçin. Bakır dolgu özelliklerinden İletkenlik sekmesindeki Bağlantı Çizgisini Gizle'yi devre dışı bırakın. Önce bakır dolguyu dolgusuz yapalım. Şimdi bunu DipTrace ile nasıl yapacağımızı görelim. İhraç Et butonuna basarak DXF dosyasını kaydedin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Plaketi kazıma yöntemiyle oluşturmak karmaşık olmayan baskı devreler için uygun ve ucuzdur. Kazıma hattının ortası. Tersle'yi işaretleyin. Kenar Çizgilerinin Kalınlığı'nı belirleyin. Kazıma derinliği kenar kalınlığına ve aletin açısına bağlıdır.
Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak Şimdi AutoCad veya dxf dosyalarını okuyan başka bir programla açalım. DipTrace’ ten ihraç etmeden önce tasarımınızı kontrol edin. Eğer herhangi bir yerde iki obje arasındaki mesafe kenar çizgileri kalınlığından küçükse sizi uyaracaktır. Kenarlar DipTrace tarafından çoklu çizgilerden belirtilen kalınlıktaki çizgilerden oluşturulmuştur. 93 .2.
Gerber ihracını şu şekilde yapacağız.DipTrace Kullanım Kılavuzu CAD programları genellikle çoklu çizgileri keskin açılarda gösterir. Tümünü İhr. Üst Dizgi Katmanın Seçin: Bu katman üst dizgi katmanına yerleştirilmiş şekil ve metinleri ve Görünüm/Dizgi Katmanları menüsü altındaki seçili objeleri içerir. Fakat palketi kazıma işlemi yaptığınızda veya CAD programları ile kazıma işini simüle ettiğinizde problem olmadığını göreceksiniz. Şimdi ACE Converter ile DXF dosyasından G-Kodlarını oluşturabilirsiniz. Gerber Çıktısı Almak Dosya/İhraç Et/Gerber'ı seçin.2. Bizim tasarımımızda (Görünüm/Dizgi Katmanları varsayılan ayarlarında ise) ön izlemede Bir şey görmeyeceğiz.6. Açılan diyalog kutusundan katmanları (birden fazla seçmek için Ctrl ve Shift + tıklama kullanarak birden fazla seçim yapabilirsiniz) ve görmek istediğiniz objeleri seçin. birden fazla katman için tek bir gerber dosyası da oluşturabilirsiniz. ile ihraç edebilirsiniz. Önizleme butonuna basarak ön izlemesini yapabilir. 2. 1. Birkaç defa geri alarak bakır dolgunun dolgulu haline geri dönünüz. 94 . Katmanları tek tek ihraç ederek her katman için ayrı gerber dosyası oluşturabileceğiniz gibi.
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak 2. Üst İpek Katmanını Seçin: Kılıf şekil ve metinleri ile üst ipek katmanına yerleştirilmiş şekil ve metinleri içerir. Seçenekleri değiştirmeyin ve ön izleme yapın. Eğer true type metinler görünmüyor veya tam doğru görünmüyorsa (yazı tipi ve boyutuna bağlı) Algılama Hassasiyeti'ni biraz küçültün. (Ayarlanabilen en küçük değeri seçmeyin) 3. Üst Maske: Bu katman lehim maskesi katmanıdır. Pedlere ve pedlerin ayarlarına, gerber ihraç penceresindeki Lehim Maskesi Kabartması ayarına göre otomatik olarak oluşturulur ve lehim maskesi katmanına yerleştirilmiş şekillleri de içerir. Vialar'ın işaretini kaldırmanızı tavsiye ederiz, genellikle vialar lehim maskesi tarafından kaplanırlar çünkü. Bir ped için özel lehim maskesi ayarları uygulamak isterseniz pede sağ tıklayın Maske/Pasta Ayarları'na girin. 4. Üst Pasta: Bu katman genelde sadece SMD pedler için kullanılır. Böylece Pasta Maskesi Sadece SMT pedler için'i işaretleyebiliriz. 5. Sinyal Katmanları(Üst, Alt vs.): Bunlar bakır katmanlarıdır. Bunların tümü için Vialar'ı işaretleyin. Ön izleme yaparak tüm katmanların doğru görüntülendiğinden emin olun. Eğer delikleri elle delmeyi planlıyorsanız Ped/Via Delikleri'ni işaretleyin, ama eğer baskı devre üreticilerine gönderecekseniz işaretlemeniz tavsiye edilmez. Ped/Via Delikleri işaretliyse, her sinyal katmanı için (eğer delikli ped/via içeriyorlarsa) 2 katman oluşturulur: İkinci katman delikler üzerindeki kalıntıları temizlemek içindir. 6. Alt Pasta – Alt Dizgi: Varsayılan olarak alt katmanlar üzerindeki tüm metinler Görünüm/Metinleri Otomatik Tersle seçeneği aktifse terslenir. Ancak bu seçenek kapalı ise istediğiniz katmandaki metinler Metinleri Tersle ile tersleyebilirsiniz. 7. Plaket Sınırı: Sadece belirlenen kalınlıktaki plaket sınırlarını içerir. Plaket katmanı ise plaketi dolu dörtgen olarak içerir.
95
DipTrace Kullanım Kılavuzu
Şimdi Alt katmanı seçin ve önizleme yapın.
DXF, Gerber, N/C Drill ve Pick and Place'teki orjini kaydır seçeneği sıfır noktası ile plaketinizin sol alt köşesi arasındaki mesafedir. Ayrıca Tasarım Orjinini Kullan'ı işaretleyerek tasarımdaki orjin noktası kullandırabilirsiniz . DipTrace her türlü metin veya yazı tiplerini, siyah-beyaz bitmap resimleri (logo gibi) gerbera ihraç etmeye izin verir. Fakat bu gibi objeler için “Algılama Hassasiyeti” değerini belirlemeniz gerekir. (Mesela 3 mil varsayılan ayardır) 0,5 mil inceliğe kadar ayarlayabilirsiniz. Dosya uzantısını gerber ihraç diyalog kutusundaki Dosya Uzantısı alanına girebilirsiniz veya kayıt esnasında elle de girebilirsiniz. Şimdi önizlemeyi kapatın ve Tümünü İhr. butonuna tıklayın. Eğer çizici şekil kodları belirlenmemişse program size otomatik belirlenip belirlenmeyeceğini sorar. Tamam deyin. Gerber dosyalarını tek tek kaydeder. DipTrace’ te matkap deliklerinin farklı şekildeki sembollerini de ihraç edebilirsiniz. Gerber İhraç diyalog kutusunu açın. (Ped/Via Delikleri ve Montaj Delikleri işaretli olmalı) Matkap Sembolleri kutusunu işaretleyin ve ardından Sembolleri Seç e tıklayın. Matkap Sembolleri diyalog kutusu açılır. Matkap deliği sembolünü, boyutunu ve çizgi kalınlığını belirleyin ve kapat deyin. Önizleme yaparak sonucu görün. Eğer Matkap Sembolleri kutusu işaretliyse ve ipek, dizgi vs katmanları ihraç etmeye çalıştığınızda boş bir önizleme ve dosya elde edebilirsiniz.
96
2.Basit Bir Şema ve PCB oluşturmak
97
DipTrace Kullanım Kılavuzu Dosyaları üretici firmaya göndermeden önce 3. parti bir programla görüntülemenizde fayda var. En iyi görüntüle programı üreticinizin kullandığı olacaktır (veya o programı temel alan ücretsiz gösterici programlar). Çünkü bazı programlar gerber dosyalarını resmi RS-274X formatından hafif farklı okuyabilir. DipTrace Gerber İhraç fonksiyonu için farklı üreticilerden tanımlama özelliklerini aldık, ama yine de en iyisi dosyaların sağlamasını yapmak. Eğer üreticinizin hangi programı kullandığını bilmiyorsanız dosya görüntileyici olarak Pentalogix Viewmate'i öneriririz.
2.6.3. CNC Makinede Delmek İçin NC Drill Dosyasını Oluşturmak
Tasarımı NC Drill formatına göndermek için Dosya/İhraç et/N/C Drill'i çalıştırın. Otomatik butonuna basarak araçları belirleyin ve İhraç et'e basın. İstediğiniz herhangi bir dosya uzantısını kullanabilirsiniz, fakat başka bir programla bu dosyayı açarken doğru uzantıyı kullanın.(mesela drill.txt veya drill.drl). Plaketin içinden geçen delikler için katman seçmenize gerek yok. Fakat kör delik varsa (dâhili via gibi), bu deliğin bulunduğu katmanı veya katmanları seçmeniz gerekir. Aynı zamanda Ön izleme ile sonuçları önizleyebilirsiniz.
Tebrikler… Tasarımınızı DipTrace’ te hazırlamayı tamamladınız. Şema ve PCB dosyalarınızı kaydedin. Kılavuzun ileriki bölümlerinde kullanacağız. 98
Kılfı döndürülürken yine bu nokta etrafında döndürülecektir. Kılıfı tasarlarken herhangi bir zamanda orjin noktasını değiştirebilirsiniz. Paneli gizlemek için sol üst köşesindeki ok işaretine tıklayın. Kütüphaneleri tasarımın en önemli hazineleri olduğu için hazırladığınız kütüphaneyi birkaç yere kaydedin. Bu orjin kılıfın orjin noktası olacaktır.Kütüphane Oluşturmak 3. 3.Kılıf Kütüphanesi Oluşturmak Başlat/Programlar/DipTrace/Pattern Editor'den Patern Editor’u çalıştırın.3. Paneli kapattıktan sonra tekrar görmek istediğinizde ise Görünüm/Kılıf Özellikleri'inden geri getirebilirsiniz. Bu paneli gizlemek veya kapatmak mümkün.1. Kütüphane Oluşturmak Bu kısımda Component Editor ve Pattern Editorleri kullanarak nasıl eleman ve kılıf (pattern) oluşturulacağını inceleyeceğiz. Kesiştikleri nokta 0 (orjin) noktasıdır. PCB de kılıfın koordinatları bu noktaya göre olacaktır. 3. 99 . Ekrana Yatay ve Dikey eksenler gelir. Patern Editor’ ü Özelleştirmek Patern Editor’ ü açtıktan sonra orjin noktasını ve X ve Y eksenlerini görmek isterseniz Görünüm / Eksenleri Göster'i veya F1’i kullanın.1. Bu paneli kılıfın niteliklerini tanımlamada ve şablon ve tipleri kullanarak kılıf hazırlamakta kullanabiliriz. Sağ üstteki panel Kılıf Özellikleri panelidir. Paneli kapatmak için ise sağ üst köşedeki “X” ya tıklayın.1.
16mm) ayak genişliği olan bir direnç.Etiketini tanımlayabiliriz.… şeklinde olacak. 3. Ref. Component ve Patern Editör’de temel Ref. Etiketi alanına R yazın. Kılıf Özellikleri panelinde İsim alanına RES 400. R3. Eğer Referans Etiketi tanımlı değilse program otomatik olarak Referans Etiketin “U” olarak kabul eder. Mesela bizim direncimizi şemaya birkaç tane yerleştirdiğimizde Referans Etiketleri R1.1.2. R2. Veya Ölçek listesinden ölçek seçebilirsiniz. İlk olarak direncimizin isim ve açıklayıcı bilgilerini tanımlayalım. Bir Direnç Tasarlamak Kütüphaneniz için ilk elemanı tasarlayacaksınız: 400 mil (10.DipTrace Kullanım Kılavuzu Hem Component hem de Patern Editör’de “+” ve “-” yi büyütme ve küçültmede kullanabilirsiniz. 100 .
Ölçü yerleştirme esnasında pedin içindeki anahtar noktaları mavi ışılandırılacaktır. Diğer kılıfları oluştururken aşağıda nasıl olduğunu göreceksiniz.3. Ped yerleştirme modundan çıkmak için herhangi bir yere sağ tıklayın. Objeler panelinde Ped Yerleştir/Tek aracını (objeler araç çubuğundaki butonu) seçin. Tıkladığınızda ölçü bu anahtar noktaya tutturulur obje taşınır ve boyutlanırken ölçü de taşınır ve güncel mesafeyi gösterir. İkinci pedin olması gerektiği yere gelerek sol tıklayarak 2. 101 . Dolayısıyla pedlerin koordinatlarını kontrol etmemiz gerekir. Önce birinci pedin ortasına tıklayın. Yukardaki şekilde pedlerin arasında 300mil mesafe var. pedi de yerleştirin. Sonra fareyi biraz yukarı taşıyın ve üçüncü tıklama ile ölçüyü yerleştirin. Direncin ilk pedinin olması gerektiği yere gelin ve sol tıklayın. Aslında bu elemanı Sıralı tip ile ile daha hızlı oluşturulabilir. Şimdi Objeler/Ölçü Yerleştir/Yatay'ı seçin veya araç çubuğundan Ölçü Yerleştir butonunu kullanın. Bu yerleştirme metodu kullanışlı fakat tam doğru sonucu vermeyebilir.Kütüphane Oluşturmak Not: Bu ilk kılıfımızda Serbest tipini kullanacağız. Şimdi Kılıf Özellikleri panelini gizleyin. fakat 400 mil olmalı. Sürükle-bırak dâhil objelerin koordinatlarını değiştirmenin birkaç metodu vardır. Sonra ikinci pedin ortasına tıklayın.
4 inç mesafe olmuş ve pedler orjine göre simetrik olmuş olur. Yanlış koordinatlardaki pedi seçip pedler arasında 400 mil olacak şekilde X koordinatını değiştirin. Ped2 nin X1 değerini 0. Şimdi katmanları seçelim: Katman 0 ın üzerine gelin.4 inç olacaktı. Şimdi üzerinde iki ped olan tek bir katmana sahip olduk. Mesela pedler arasında 400 mil yani 0. Ekranın sağ tarafında katmanları görebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Ölçünün özelliklerini (katman.2 inçe çıkartırsak pedler arasında 0. Şimdi Katman Objeleri diyalog kutusunu kullanacağız. Ancak bilin ki bu katmanlar sadece mantıksaldır.15ten 0. birim. Her iki pedin de Y koordinatı 0. ok boyutu) değiştirmek için ölçü üzerine sağ tıklayıp özelliklere girin. Şimdi katman 0 üzerine çift tıklayın ve Katman/Objeler'i tıklayın veya Katman 0 üzerine çift tıklayın. Katman Objeleri diyalog kutusu açılır.15inç yerine -0. Sinyal veya ipek katmanı değildir. Katman/Katmanları Birleştir'i veya hemen üstteki düğmesini tıklayın. Ped1 in X1 değerini -0.25.2inç yapalım. 102 . Sol butona basılı tutarak fareyi Katman 1 in üzerine sürükleyin ve fare butonunu bırakın. Kapat butonu ile diyalog kutusunu kapatın.
yüksekliğini Yükseklik.3. dikdörtgen.) Seçtiğiniz şeklin genişliğini Genişlik. Kılıfın varsayılan ped ayalarını değiştirmek için Kılıf/Varsayılan Ped Özellikler'ni açın. Yüzey montajlı pedlerde delik olmayacağı için delik çapı da olmaz.Kütüphane Oluşturmak Şimdi ölçü objesi doğru ölçüyü gösteriyor. İsterseniz daha önce hazırlanmış ped şablonlarını kullanabilirsiniz. Şablon kısmından seçebilirsiniz. boyut. Ancak her ped kendi özel ayarına da sahip olabilir. Pedler delik içeriyorsa Ped Türü kısmını Delikli. SMD (yüzey yerleşimi) veya delikli ped olması gibi özelliklerini değiştirmek isteyebilirsiniz. delik çapı. Kılıfın Varsayılan Pedi diyalog kutusundan pedin şeklini değiştirebilirsiniz: (Şekil alanında) Elips. Yüzey yerleşimi seçmişseniz delik çapı ayarının bir önemi kalmaz. 103 . oval. pedler delik içermiyorsa (yüzey yerleşimi) Yüzey Yerleşimi yapın. delik çapını Delik Çapı'ından ayarlayabilirsiniz. çokgen (çokgen için Köşe Noktalarına tıklayarak köşe sayısı veya koordinatlarını değiştirebilirsiniz. Kendi şablonunuzu oluşturmak için “…>>” butonuna tıklayarak Ped Şablonları nı açın. Pedin biçim. Kılıfın sahip olduğu varsayılan ped ayarları tüm pedlerine uygulanır.
104 . Res106 (105-2 oldu) Ped Şablonları kutusunu kapatın. şablon olarak listenin en altına eklenir. Genişliğini 0.DipTrace Kullanım Kılavuzu tuşu ile Kılıfın Varsayılan Pedi penceresinden seçmiş olduğumuz özellikler. Burada oluşturacağınız ped şablonu Pattern Editor ve PCB Layout'ta ped özelliklerini hızlı bir şekilde değiştirmeye imkân tanır. Şekli Dikdörtgen yapın. butonuna basarak mevcut ayarları seçili olan şablona yükleyebiliriz.08 inç yapın. Ped Türü alanını Yüzey Yerleşimi yapın. Bu yeni şablonun üzerine tıklayıp isim kısmına şablona vermek istediğiniz ismi yazabilirsiniz. ve butonları ile şablonların listedeki sıralamasını değiştirebiliriz. butonu ise seçili şablonu siler. Ve Tamam deyin.
Ped Türü kısmını Delikli yapın.) Tamam diyerek pencereyi kapatın. Çokgen Köşe Noktalarını kapat ve delik çapını 0. pedi yerleştirmeden önce araç çubuğu üzerinden seçilebilir.) Açılan Ped Özellikleri diyalog kutusundan Kılıfın Varsayılan Pedi seçeneğinin işaretini kaldırın. Çokgenin şeklini buradan değiştirebiliriz.09 inç yapın. 105 . Sağ tıkla Özellikler. her hangi bir yere sağ tıklayarak Varsayılan Mod'a geçin.(Geçerli Ped Yerleşim Yüzeyi ve Geçerli Şekil Yerleşim Katmanı listeleri) Artık pedlerden sadeci birinin ayarlarını değiştirebiliriz. Pede sağ tıklayın ve Yüzeyi Değiştir'i tıklayın. Yani Kılıf/Varsayılan Ped Özellikleri menüsünden yaptığımızın aynısı. Böylece pedin. (En alttaki Ped Varsayılanları düğmesi yukarda anlattığımız kılıf için varsayılan ped ayarlarını yapmak içindir. Pedin şeklini Çokgen yapın. Eğer düzgün olmayan bir şekil istiyorsak koordinatlarını girebiliriz.3. Sonra Köşe Noktaları na tıklayarak Çokgen Köşe Noktaları penceresini açın. (Eğer pedin üzerine gelindiğinde renk değiştirmiyorsa. genişlik ve yüksekliğini 0. kılıfın varsayılan ped ayarlarını takip etmesini engelleyerek kendi ayarlarına sahip olmasın imkân tanıyoruz. Pedin üzerine gel. SMD pedlerini istediğiniz yüzeye (üst veya alt) yerleştirebilirsiniz. Ped veya şeklin yerlrştirileceği katman.Kütüphane Oluşturmak Gördüğünüz gibi ayarlarımız tüm pedlere uygulandı.04 inç yap.
Birden fazla ped seçerek. birinin üzerine sağ tıklayıp Ped Özellikleri'ni açıp. seçili tüm pedler için ayar yapabiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Not: Pedin koordinatlarını pede sağ tıklayıp Ped Özellikleri diyalog kutusundan da yapabilirsiniz. (koordinatlar hariç) 106 .
09x0.09.04. Delik Çapı = 0. Objeler panelinden Dörtgeni seçin. Delikli. Delikli. Şimdi direncin şeklini çizelim. Elips.3.09x0. Ped2: 0.09. 107 . Delik Çapı = 0.Kütüphane Oluşturmak Şimdi pedlere şu ayarları yapın: Ped1: 0. Dikdörtgen. ( ) Veya Objeler/Şekil Yerleştir/Dörtgen yerleştir menüsünü kullanın.04.
“+” ile direnci yaklaştırın. Dikörtgen şeklinin koordinatlarını buradan değiştirebilirsiniz.) Şimdi şeklin köşesi üzerine fareyi getirin (fare mümkün olan yönleri gösterir) ve kenarı sürükleyerek şekli değiştirin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şekli çizdikten sonra dörtgen yerleştirme modundan çıkın (herhangi bir yere sağ tıklayın. 108 . Veya fare ile şeklin kenarları üzerine gelerek sürükleyebilirsiniz.) Direncin şeklini değiştirmek için: Sağ taraftaki Katman1 katmanı üzerine çift tıklayarak Katman Objeleri diyalog kutusunu açın. Şöyle ki: Şimdi Kılıf Özellikleri panelini kapatın (sağ üst köşedeki X dan).025” inç yapın (ekranın üzerindeki düğmesini kullanabilirsiniz veya Ctrl + ve Ctrl – ile izgara aralığını azaltıp artırabilirsiniz. Izgara aralığını “0. Diğer bir yol da dikdörtgen şekli üzerine sağ tıklayarak Köşe Noktaları alanından noktayı seçin tıklayın ve koordinatları değiştirin.
Ana menüden Kütüphane/Kütüphane İsmi ve Açıklaması'nı seçin. Bu kütüphaneye başka elemanlar da ekleyeceğiz fakat kütüphane parametrelerini şimdi belirleyip kaydedebiliriz. kütüphane isminin yazılı olduğu buton üzerine geldiğinde belirecektir. Düzen/Kılıfı Döndür ile direnci döndürebilir. Düzen/Dikeyde Çevir ile dikeyde. Direncimiz hazır.1.3. Daha sonra da sadece yeni kılıf ekleyip Kaydet diyeceğiz. açıklama ve dosya adı verelim. Düzen/Yatayda Çevir ile de yatayda çevirebiliriz. 3. Kütüphaneyi Kaydetmek Şimdi kütüphanemize bir isim.Kütüphane Oluşturmak Düzen/Kılıfı Ortala ile kılıfın orjin noktasını direnç şeklinini ortasına getirin.3. Şekil üzerine sağ tıklayıp açılan menüden sadece şekli döndürüp çevirmek de mümkün. 109 . Açıklama ise fare. Burada verdiğiniz isim PCB Layout'ta yatay kütüphane listesinde görünecektir. Kütüphaneye isim (kısa olmalı) ve açıklama yazarak Tamam deyin.
Biz Belgelerim\DipTrace\My Libraries klasörünü kullanacağız. Kondansatör Tasarlayalım Kondansatör. delik çapı: 0. Kendi kütüphaneleriniz için DipTrace’in kütüphane klasöründen farklı bir klasör kullanmanızı öneririz. Yerleştirilecek Ped grubundan şu ayarları seçin: elips. dosya ismini yazın ve kaydedin.4.059x0. Ped Türü:Delikli ve Tamam deyin. Yeni kılıf oluşturmadan ve ped yerleştirmeden varsayılan ped ayarlarını yapmak isterseniz ana menüden Objeler/Ped ve Delik Yerleştirme Ayarlarını seçin.035. ancak biz Patern Editor’ ün farklı komutlarını kullanacağız.059. (C:\Program Files\DipTrace\Lib standart DipTrace kütüphaneleridir.) 3.1. 110 . dirence göre daha basittir. Kütüphane dosyasının kaydedileceği yeri seçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Ana menüden Kütüphane/Kaydet deyin veya sol üstteki diskete tıklayın. 0.
Kütüphaneye yeni kılıf eklemek için Kılıf/Kütüphaneye Ekle'yi seçin. 111 . (Objeler/Ped Yerleştir veya obje panelinin üst kısmında bulunan araçlar bu ayarı kullanır. Şu önemli: Ped ve Delik Yerleştirme Ayarları diyalog kutusu mevcut (üzerinde o anda çalıştığımız) kılıfın ped ayarlarını değiştirmez.) Görünüm/Kılıf Özellikleri'den Kılıf Özellikleri panelini görünür yapın (eğer kapalıysa) ya da sol üstteki ok işaretine tıklayın (eğer minimize edilmişse) ve kondansatörün isim ve Ref. Bu alan gri renkle gösterilir. DipTrace’ te montaj deliğinin iki çapı vardır. Dış Çap: Yolların geçmesi yasak olan alan. Delik Çapı: Montaj deliğinin kendisi.Kütüphane Oluşturmak Bu diyalog kutusundaki Pedler Arası Mesafe kısmı çizgi.Etiketi’ni girin.) Montaj Deliği kısmı montaj deliği çapları için. dikdörtgen ve daire biçimli bir dizi ped yerleştirirken arka arkaya iki ped in arasında ki mesafedir. (Bu liste kütüphanedeki bütün kılıfları gösterir. Değişiklikten sonraki yerleştirilecek pedlere uygulanır. Sonra eklediğiniz yeni kılıfı sol taraftaki kılıf listesinden seçin.3.
4” yap. Satırlar Arası satırlar arası mesafedir. Ped Sayısı'nı “2” yapın. Satır Sayısı'nı “1” yapın. Bu bize PCB Layout üzerinden bacaklar arasındaki mesafeyi ayarlama imkânı tanıyacak.DipTrace Kullanım Kılavuzu Kılıf Özellikleri panelinden Tip kısmından Sıralı'yı seçin. Pedler Arası yanındaki “değişken parametre” kutusunu işaretleyin. 112 . Biz bunu kullanmadık çünkü kılıfımız tek sıra pedlerden oluşuyor. Pedler Arası'nı “0.
Özellikler'i seçin şekli dikörtgen yapın ve tamam deyin. Sonra obje panelinden Çizgi Yerleştir aracını seçip “+” işareti yapın. Üzerine sağ tıklayın. pedi dikörtgen yapalım. 1. Kılıf Özellikleri panelini gizleyin.Kütüphane Oluşturmak Bacaklar arası mesafe ve ped sayısı sabit olan kılıflar tasarlarken farklı tipler (sıralı gibi) kullanabilirsiniz. Ekranın üstündeki obje panelinden Dikörtgen seçin. (bu kılıfın şekli için ilk şekil). 113 . Ve dikdörtgen çizin. Dolayısıyla “değişken parametre” kutusunu işaretlemenize gerek yok aslında. Ancak ne işe yaradığını görmenizi istedik.3. Hazırlayacağınız kılıfların %95-100’ ünün değişken bacak mesafesine sahip olmayacağını söyleyebiliriz.
DIP14 Kılıfı Tasarlamak Şimdi sıralı aracı ile DIP14 paketi tasarlayalım. Geri alı da kullanarak hiç ped yerleşmemiş şekle dönün. Fakat bizim amacımız Pedleri Sıralı Yerleştir fonksiyonunun nasıl çalıştığını görmek.Etiketi bilgilerini tanımlayın. Serbest tipini seçin ve kılıf özellikleri panelini kapatın. Kütüphaneyi kaydetmeyi Not: Soldaki kılıf listesindeki elemanları alfabetik Kütüphane/Kılıfları İsme Göre Sırala'yı seçin. Kondansatörümüz hazır. Bu tür kılıf oluşturmanın en pratik yolu budur. Kılıf özellikleri panelinden sıralı tipini seçin ve ped sayısını 14 yapın. Kılıf/Kütüphaneye Ekle ile kütüphaneye yeni kılıf ekleyin. Yeni kılıfı soldaki kütüphane içini gösteren kısımdan seçin. Kılıf Özellikleri panelinden isim ve Ref. olarak listelemek isterseniz 3. Ortala deyin.5.DipTrace Kullanım Kılavuzu Düzen/Kılıfı unutmayın.1. 114 . Aşağıdaki resimdeki gibi pedler gelir.
İki ped arasındaki mesafeyi ölçmek için ölçüm aracını kullanın. Ekranın üstündeki düğmesine tıklayarak ölçmek istediğimiz mesafenin ilk noktasına tıklayın. Bu ikinci diziyi aşağıdan yukarıya doğru yerleştirin. Sonra ekranın istediğiniz yerine iki ped dizisi yerleştirin: fareyi tıklayarak. Fareyi bırakmadan ikinci ölçüm noktasına fareyi sürükleyin. (aşağıdaki şekilde görebilirsiniz.Kütüphane Oluşturmak Objeler/Ped ve Delik Yerleştirme Ayarları'na girin. ped dizisi için karşısına 7 ped daha yerleştirin. Mesafeyi ekranın sol altından da okuyabilirsiniz. 7 ped yerleşinceye kadar aşağı doğru sürükleyin.) Eğer dizilerden birini taşımak isterseniz sağdaki Katmanlar panelinden diziyi seçin ve dizi üzerine tıklayarak dizideki tüm pedleri taşıyın.3 inç olsun. Katmanlar panelinden diziyi seçmezseniz sadece üzerine tıkladığınız pedi taşırsınız.1 inç olduğundan emin olun.3. Kolayı var: Düzen/Kılıfı Ortala kılıfı ortalar. Sonra 2. 115 . Gerekirse dizilerden birini taşıyın. İki ped dizisi arası 0. Ped ve Delik Yerleştirme Ayarları penceresini kapatarak Objeler/Ped Yerleştir/Sıralı yı seçin veya obje panelindeki butonuna tıklayın. Pedler arası mesafenin 0. Bu arada ped dizileri orjine göre simetrik olmayabilir.
DipTrace Kullanım Kılavuzu 1. Izgara aralığını ekranın üstündeki listesinden 0. numaralı pedi kare yapmak için: ped üzerine sağ tıklayarak özellikleri seçin. Şekil kutusundan “Dikdörtgen” seçin ve tamam deyin.025 inç yapın. Bunun için Çizgi ve Yay ( ) araçlarını kullanın. 116 . Sonra da paketimiz için ipek baskı katmanındaki şeklini çizin.
117 .Kütüphane Oluşturmak Orjin tanımlama düğmesine tıklayarak ( ) Kılıfın 1 numaralı pedine tıklayın ve orjini buraya taşıyın. Kılıfı istediğimiz yöne çevirmek için Düzen/Kılıfı Döndür veya kısaca Ctrl+Alt+R'yi kullanabilirsiniz. Orjin noktasını tekrar kılıfın ortasına getirmek için Düzen/Kılıfı Ortala'yı kullanın. Kütüphaneyi kaydedin.3. Eğer başka bir düşünceniz yoksa her kılıf tasarımından sonra bunu yaparak kılıfı ortalamanızı tavsiye ederiz.
118 . “+” ile kılıfı yaklaştırın. Ped Sayısını 20 yapın ve Ped Sayısının sağ yanındaki “değişken parametre” kutusunu işaretleyin.1. Soldan yeni kılıfı seçin.6. İsim ve Ref.Etiketini girin. Kılıf Özellikleri panelinden Sıralı tipini seçin. Değişken Ped Sayılı DIP Kılıf Tasarlamak Ped sayısı değişken olan DIP paket tasarlayabiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu 3. İpek baskı şeklini çizin. Kılıf/Kütüphaneye Ekle'den yeni kılıf ekleyin.
pedi dikdörtgen yapıp kaydederseniz. Gördüğünüz gibi kılıf 16 pedli hale geldi ipek baskı şekli de ona göre değişti.3 inç mesafe olan herhangi bir ped sayısına sahip DIP kılıfı tek bir parametre değiştirerek elde edebiliriz.3. pedin elips olması önemli değil. ped varsayılan şekline döner. ped dikdörtgne kalmaya devam eder. pcb layoutta 1. Ped Sayısı'nı değiştirin. Bu şekilde kılıfı kaydederseniz pcb lauoytta 1 ped elisp çıkar. 119 . ped dikdörtgen çıkar. Mesela 16 yapın. Ancak 1.(Ped sayısı değişince 1.Kütüphane Oluşturmak Kılıf Özellikleri panelini görünür yapın. Ped sayısını değiştirdiğimizde de 1. Geri alı kullanarak 20 pedli şekle dönün. 1.) Artık iki sıra arasında 0.
BGA-144/12x12 Tasarlamak Kılıf/Kütüphaneye Ekle ile yeni bir kılıf ekleyin.7. 3.1. Kılıf Özellikleri paneline isim olarak BGA144/12x12 girin. Component Editor ve Schematic kılıf ile ilişkili olsa bile. Şimdi kılıf tiplerini ve otomatik numaralandırma kullanarak BGA-144/12x12 kılıf oluşturacağız. Kütüphaneyi kaydedin. 120 . Soldaki kılıf listesine yeni boş bir kılıf eklenir ve otomatik olarak seçilir.DipTrace Kullanım Kılavuzu Değişken ped sayılı bu kılıfın değişken olan parametresini PCB Layout'taki Kılıf Özellikleri diyalog kutusundan değiştirebiliriz.
Tamam diyerek ayarları uygulayın. Şimdi kılıf özellikleri panelinden Tip:Matris Sütun:13 Satır:13 X Pedler Arası: 0.3. Şekil:Elips. Şu ayarları yapın. Yükseklik:0. Şimdi 13x13 matrisi ve ped aralıklarını gösteren ölçüleri görebilirsiniz. Kılıf/Varsayılan Ped Özellikleri'ne girin.8.45. Genişlik:0.45 Delik Çapı:0 Ped Türü: Yüzey Yerleşimi.8 Y Pedler Arası: 0. 121 .Kütüphane Oluşturmak Ölçü birimini mm yapın (Görünüm/Ölçü Birimi).
Kılıf özellikleri panelini gizleyin. 122 . Fareyle seçin ve silin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Tip kutusunun yanındaki Özellikleri Kilitle butonuna tıklayarak kılıf biçimimizi hatayla değiştirmelerin önüne geçelim. Fare tekerleğini kullanarak veya sol tıklayıp sayfayı sürükleyerek uygun görünümü elde edin. BGA144/12x12 kılıf için kılıfın ortasından 5x5 lik bir dikdörtgenini silmemiz gerekir.
Şimdi tüm pedleri seçin.3. Tip BGA Matris'i seçin. Diğer özellikleri değiştirmeyin ve tamam deyin. Herhangi bir ped üzerine sağ tıklayın. Ped Dizisi İsimlendir'i tıklayın. şeklinde olmalı..Kütüphane Oluşturmak Görünüm/Ped Numaraları/Göster'i tıklayarak ped numaralarını gösterin.A2. BGA pedleri A1. 123 .. Bizim matrisimiz 1-169 arasında.
Izgara aralığı Ctrl + ve Ctrl – ile artırıp azaltılabilir veya F11 ile ızgaralar kapatılabilir ve ızgarasız çizim yapabilirsniz. Ped dizisi isimlendir diyalog kutusunda Tip alanındaki Çevre'yi seçtiğinizde numaralandırmada ilk ped. üst orta veya herhangi bir pedden başlatabilirsiniz. Şimdi çizim araçlarını kullanarak kılıf için ipek baskı şekillerini çizin. üzerine sağ tıkladığınız ped olacaktır. (Sağdaki katman listesinden katmanı şeçin ve tasarım alanında tıklayıp taşıyın.) 124 . QUAD kılıflar için çevre tipi numaralandırmayı sol üst.DipTrace Kullanım Kılavuzu BGA matis için doğru ped numaralarına sahip olduk. Objeler sürükle bırak yöntemiyle taşınabilir veya katmanı taşıma metodu ile taşınabilir.
125 .Kütüphane Oluşturmak BGA kılfımız hazır. Şimdi kütüphaneye yeni bir kılıf ekleyin.8. Soic-28 kılıfına sahip PIC18F24K20'yi kullanacağız. SOIC-28 Kılıf Tasarlamak Datasheetinden faydalanarak gerçek bir kılıf tasarlayacağız. Kılıfı ortalayın ve kütüphaneyi kaydedin. 3. Kılıf/Kütüphaneye Ekle veya kılıf listesine sağ tıkla Yeni Kılıf Ekle. Ped sayısını 28 yapın.3.1. Tipi Sıralı Yapın.
27mm ayarlarını yapın.4mm.microchip. Ayrları yapın ve tamma deyin. Kılıf özellikleri panelinde Satırlar Arası:9. Eğer SOIC-28 ölçülerini bilmiyorsanız http://www. Pedler Arası:1.6mm.DipTrace Kullanım Kılavuzu Kılıf için doğru ped ve satır aralıklarını ve ped özelliklerini girmemiz gerekir. Yükseklik:2mm. Önce ped ayarlarını yapalım. Kılıf/Varsayılan Ped Özellikleri'ne girin. Şekil:Dikdörtgen. Delik:0.50 mm) kılıfını bulun. Genişlik:0. Ped Türü:Yüzey yerleşimi.com/packaging adresindeki kılıf tanımlama dökümanından SOIC-28 (7. 126 .
F11 ile ızgaraları kapatın ve şekil çizim araçlarıyla ipek baskı şeklini çizin. 127 . Dolayısıyla yeniden numaralandırmaya gerek yok.Kütüphane Oluşturmak Görüldüğü gibi ped numarları doğru. Kılıf özelliklerini hatayla değiştirmemek için kılıf özelliklerini kilitleyin.3.
Kütüphane/Kütüphaneyi Denetle'yi tıklayın. 3.1.9. 128 . Bu kılıfı Component Editor'de PIC18F24K20 elemanın atayacağız. Aşağıdaki olası hataları denetleyebiliriz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Düzen/Kılıfı Ortala. Kütüphaneyi Denetlemek Olması muhtemel hatalara karşı kütüphaneyi denetleyebilirsiniz. Kütüphane denetim penceresinde kılıf ve ped adetlerini görebiliriz. SOIC-28 kılıfı hazır. Kılıf döndürmek izterseniz Düzen/Kılıf Döndür veya Ctrl+ALt+R yi kullanabilirsiniz.
. Kılıfları Yerleştirmek PCB Layoutu açın. Ayrıca detay penceresinden hataları metin dosyasına kaydedebilir ve kütüphaneyi bu dosyaya göre düzenleyebilirsiniz. Hazırladığımız kütüphaneyi seçip Aç deyin. Kütüphaneyi kaydedin ve pattern editörü kapatın. 3. Kütüphaneyi Bu klasörden Al'daki işareti kaldırın.1. Ana menüden Kütüphane/Kütüphane Ayarları'nı seçin. “.) Listenin sağındaki “…” butonuna tıklayın..Kütüphane Oluşturmak Aynı numaralı ped içerenler: Aynı numaralı pedler içeren kılıfların sayısı.3. 129 . Pedin gerçekten yüzey yerleşimli olup olmadığını kontrol edin. Kütüphanemiz aktif kütüphaneler listesine eklenmiştir.” butonları hatanın detaylarını verir. Çoğu durumda SMD kılıflar için bu hata oluşur. (Eğer kütüphanenizi C:\Program Files\DipTrace\Lib altına kaydetmişseniz ve Kütüphaneyi Bu klasörden Al kutusu da işaretliyse otomatik olarak listeye eklenmiştir zaten. Kütüphane ayarlarından çıkın. Hazırlamış olduğumuz kütüphaneyi PCB Layout ta kullanmak için aktif kütüphanelere eklememiz gerekir.10. Deliksiz “Delikli” tür ped içerenler: Delipli tip olup delik içermeyen pedlere sahip pedlerin adedini verir.
( listesi). Bunu değiştirmek için Katman/Katman Ayarları'nı seçin. (Tasarım yöneticisi görünmüyorsa Görünüm/Araç Çubukları veya F3) Delikli pedlerin renkleri Görünüm/Renk Ayarları'ndan ayarlanabilir. Bütün kılıfları yerleştirin. Şimdi direnç pedlerinden birisinin ped özelliklerini değiştireceğiz. Yerleştirilmiş olan bir kılıfın bulunduğu yüzeyi değiştirmek için üzerine sağ tıklayın ve Diğer Yüzeye Taşı deyin. ancak herşey normal çalışır. kılıf üzerine sağ tıklayıp Özellikler/Etiketler özel ayarlar için. Bizim üst katman rengimiz kırmızı olduğu için bütün SMD pedler kırmızı. (Eğer üst katman renginiz kırmızıysa. Görünüm/Renk ayarlarındaki ped ışıklandırma rengi de kırmızıysa SMD pedler üzerine fareyi getirdiğinizde ışıklanmaz. Biz ped şeklini oval yerine elips yapacağız. Veya tasarım yöneticisindeki katmanlar sekmesinden üst katmana ait rengin üzerine tıklayın. Bütün kılıfları seçin ve Ref. (Görünüm/Kılıf Etiketleri genel ayar için. 130 .) PCB Layout'taki Ped özellikleri diyalog kutusu. Fareyi ped üzerine getirin. Ped ışıklanır.Etiketi ve Tip gösterecek şekilde etiket ayarlarını ayarlayın.) Özel ayarlar seçili tüm kılıflara uygulanır. Sağ tıklayın ped özelliklerine girin ve istediğiniz değişiklikleri yapın. Pattern Editor'deki varsayılan ped özellikleri penceresiyle aynıdır.DipTrace Kullanım Kılavuzu Ekranın üstündeki kütüphane panelini sağa kaydırarak “Benim” kütüphanesini bulun ve seçin. Kılıfı alt katmana yerleştirmek için kılıfı yerleştirmeden önce Elemanın Yerleştirileceği Yüzey'i Alt olarak seçin.
Tasarımdaki aynı özellikleri paylaşan tüm pedlere uygulayabilirsiniz. Şeklini Dikdörtgen yapın. Açılan diyalog kutusundan Kılıfın Varsayılan Pedindeki işareti kaldırın. Veya üzerine tıkladığınız pedin ait olduğu kılıfta bulunan aynı özellikteki pedlere uygulayabilirsiniz. Bu arada programla gelen kütüphanelerdeki kılıflar üzerine sağ tıklayıp ped özelliklerini değiştirdiğinizde hiçbir pedde değişiklik olmadığını görürseniz şaşırmayın. ped değil) ve Ped Özellikleri deyin. varsayılan ayarları takip ettirebilir veya varsayılan ayarlardan kurtarabiliriz. Burada yaptığınız ayarları isterseniz sadece üzerine tıkladığınız pede uygulayabilirsiniz. Kılıfları seçin. ped özelliklerine girip o pedin kılıfın varsayılan ped ayarlarını takip edip etmediğine bakabiliriz. numaralı ayağını kare yapmayı unuttuk. ayağına gelin.Kütüphane Oluşturmak DIP_VAR kılıfının 1. DIP_VAR ın 1. Kılıfın pedleri için varsayılan ayarlarını (kılıfın varsayılan pedi) değiştirebiliriz. sağ tıklayın. Kılıf üzerine sağ tıklayın (kılıf ışıklanacak. (Uygula kısmından Geçerli Pede seçerek). Ped Özellikleri deyin. Eğer kılıfın orjin noktası kılıfın merkezinden farklı ise gösterilir. (pattern editorde pedin üzerine sağ tıklayıp. (Uygula kısmından Seçili Kılıfların Aynı Tip Pedlerine seçerek). biri üzerine sağ tıklayın Kılıf 131 . Aynı zamanda seçili kılıfların orjin noktası gösterilip gizlenebilir. (Uygula kısmından Aynı Tip Tüm Pedlere seçerek). Tamam deyin. Bu elemanlar hazırlanırken varsayılan ayarları takip ettirilmemişler. Not: PCB Layout’ ta kılıf üzerine sağ tıklayıp Ped özellikleri'nden yaptığımız değişiklikler kılıfın varsayılan ped ayarlarını değiştirir ve kılıfın varsayılan ped ayarlarını kullanan pedlere uygulanır (Pencerenin altındaki Tümüne Uygula'yı işaretleyerek tüm pedlere de uygulatabilirsiniz).) PCB Layout'ta da ped üzerine sağ tıklayıp ped özelliklerine girerek.3. Kılıfın varsayılan ped ayarlarını Pattern Editor’ de Kılıf/Varsayılan Ped Ayarları'ndan da yapabiliriz.
DIP10. Paketteki değişikliği sağdan izleyebilirsiniz.2. Programı açtıktan sonra Görünüm/Eksenleri Göster ile orjin noktasını ve X ve Y eksenlerini görünür hale getirin. Kılıfı döndürdüğünüze bu orjin noktası etrafında döner. Bu paneli kullanarak eleman tipini belirleyebilirsiniz. Sayı 2 parametresini 10.20 veya 24 yapın.2. Açılan diyalog kutusunun Değişkenler sekmesine gelin. 3. değişken parametreleri belirlerken dikkatli olun. Ancak bu kondansatörü oluştururken.DipTrace Kullanım Kılavuzu Orjini. Uygulamada değişken parametre kullanmak yerine her değişken için değişken değeri olmayan farklı bir kılıf tasarlamanızı tavsiye ederiz. bunları ayrı ayrı tasarlamaya gerek yok. Tamam dedikten sonra kılıfın ismini DIP24 olarak değiştirebilirsiniz. 3. ve kılıfların korrdinatları kılıfın orjin noktasının koordinatlarıdır. DIP_VAR kılıfını getirin. Component Editor’ ü Özelleştirme Component Editor’ü özelleştirme de aynı Patern Editörü özelleştirmek gibidir. Veya sağ üstteki X dan kapatabilirsiniz. 132 . DIP20 veya DIP24 pakete ihtiyacımız varsa.Eleman Kütüphanesi Tasarlamak Component Editor'ü açın (Başlat/Programlar/DipTrace/Component Editor) Birkaç parçadan oluşan eleman hazırlayabilir ve bu elemana bir kılıf atayabilirsiniz. Aynı olayı kondansatörün ayak mesafesi için uygulayabilirsiniz. Eleman Özellikleri paneli tasarım alanının sağ üst kısmında yer alır ve sol üstündeki ok işaretinden gizleyebiliriz.1. Kapattıktan sonra tekrar görmek için Görünüm/Eleman Özellikleri'ni kullanın. (Bunu Patern Editor’de değişken olarak işaretlemiştik. Sağ tıklayıp Özellikler deyin.
3.) Elemanı oluşturmadan önce pin ayarlarını yapmak isteyebilirsiniz. Elemanların anahtar noktalarının ızarayla çakışması için bu önemli. IC-2 taraflı ve IC-4 taraflı. Power and Gnd ve Net Port tipinde olabilir. Parça Tipi ve Parça parametreleri hakkında birkaç bilgi: Parça Tipi: Normal. (eğer şemanızdaki bütün besleme bağlantılarını gizlemek istiyorsanız bütün güç ayaklarını bu elemana yerleştirin) Net Port: çoğunlukla tek parçadan oluşan eleman şeklinde tasarlanır ve bağlantıları çizgi görünmeden bağlamak için kullanılır.Kütüphane Oluşturmak Burada 4 tip eleman vardır: Serbest (herhangi belirlenmiş özelliği olmayan) 2 Taraflı. Power ve Ground sembolleri için kullanılabilir. Biz şimdilik burada değişiklik yapmayacağız. Fakat şu önemli: Uzunluk ve X'te ve Y'de Aralık parametrelerinin ızgara aralığının tam katı olmasında fayda var. 2 taraflı ve IC-2 taraflı arasındaki tek fark IC-2 taraflıda dikdörtgen şeklinde ipek baskı şekli de vardır. (bu tip bir elemanı aşağıda tasarlayacağız. Bir eleman sadece tek bir Power and Gnd elemanına sahip olabilir. 133 . Aynı zamanda şemaya esneklik katar. Objeler/Pin Yerleştirme Ayarları nı seçin.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Izgara aralığın 0.2.(RES400 ve R olarak girin) Sonra sol üstündeki ok işaretinden Eleman Özellikleri panelini gizleyin. 3.2. Direnç Oluşturmak Direnç oluşturmak için Serbest tipi kullanacağız.1 inç seçmenizi ve pinleri bu ızgaraya göre yerleştirmenizi ve sıralamanızı tavsiye ederiz. 134 . Önce elemanın isim ve Ref.Etiketi değerlerini Eleman Özellikleri panelindeki yerlerine girin.
şekli çizerken 0. Bunun için Objeler/Şekil Yerleştir/Dörtgen Yerleştir'i veya ekranın üstündeki obje araç çubuğundaki düğmesini kullanın. boşluk tuşu veya pine sağ tıklayıp Döndür diyerek) Sonra direncin dikdörtgen biçimindeki şeklini çizin. Pinlerden birini 180 derece döndürün (Seçin ve iki defa Ctrl+R.1 inç. 135 .5 inç ızgarayı kullanın.Kütüphane Oluşturmak Ekranın üstündeki Pin Yerleştir aracını ( ) düğmesi veya Objeler/Pin Yerleştir/ Tek‘ i seçin ve tasarım alanın gelip sol tıklayarak iki pin yerleştirin. Çizim esnasından Ctrl + ve Ctrl -' yi kullanarak ızgarayı artırıp azaltabilirsiniz.3. Pini yerleştirirken 0.
Çünkü şemadaki direnci PCB Layout’ta kılıfı temsil edecek. Birden fazla pini döndürmek veya taşımak için önce pinleri seçin sonra döndürme veya taşıma işlemini yapın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Sürükle-bırak metodu ile pinleri taşıyabilirsiniz. Fakat bu dirence bir kılıf atamamız gerekiyor. Direncimizin pinlerinin isimleri 1 ve 2 idi. Değiştirmek istersek (A ve B gibi ) pin üzerine sağ tıklayın Pin İsmi inden istediğiniz adı girin. Daha önce oluşturduğumuz kılıf kütüphanesini bulun ve açın. Ekle butonuna tıklayın. 136 . Eleman/Kılıf Atayı seçin. Direncimiz hazır. Kılıf Ata diyalog kutusu açılır.
Bu yöntem kütüphanede çok fazla kılıf varsa aradığımız kılıfı daha kolay bulmamıza yardımcı olur. Buradan “RES400” ü seçin. Eleman ile kılıf arasında bağlantı yapmanın diğer bir yolu da şu: Bağlantı Listesi kısmında Pin başlığı altında elemanın pin isimleri. (kılıf listesinin üstündeki alana aradığınız kılıfın isminin bir kısmını yazarak “Bul” butonuna tıklarsanız.Kütüphane Oluşturmak Library kısmındaki kütüphane ismine tıkladığınızda alta içindeki kılıflar gelir. Her şeklin altında 400% şeklinde şeklin ölçeği vardır. Yazdığınız kelimeyi isminde barındıran kılıflar sıralanır. Aynı işlemi diğer pin için de yapın. Mesela direnç elemanın sol pini üzerine fareyi getirin aşağıda “Pin 1” şeklinde o pinin adını gösterir. Numara başlığı altında bu pinin bağlı olduğu kılıf pedinin numarası vardır. Bu ölçeği değiştirerek eleman ve kılıfın şekillerinin daha büyük veya küçük görünmesini sağlayabilirsiniz. Böylece elamanın pininin kılıftaki karşılığı olan ayağı belirlemiş olduk. Aşağıdaki şekilde olduğu gibi doğrudan kılıf pedinin numarasını yazarak bağlantı oluşturabiliriz.3. Burada elemanın herhangi bir pini üzerine gelip sol tıklayın. o pini kılıfın hangi ayağına bağlamak istiyorsanız o ayağın üzerine gelip tekrar sol tıklayın.) Seçtiğimiz kılıf yukarda eleman sembolünün yanında belirir. 137 . % kutusunun solundaki boş kutu ise farenin üzerinde olduğu pin veya pedlerin adını verir.
İsim şematik programda kütüphanelerin listesinde görünecek isimdir. Kılıf Ata diyalog kutusunun sağ tarafındaki ok işaretine (Kılıf Denetim Panelini Göster) tıklayarak kılıf denetim panelini açabiliriz. Açıklama ise bu ismin üzerine gelindiğinde görünecek açıklamadır.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bağlantıyı yaptığımız anda yukarı kısımdaki elaman ve kılıf arasında bağlantı çizilir. Buradan kılıf pedi numarasını silerek bağlantıyı da kaldırmış oluruz.) 138 . Kılıf Ata diyalog kutusunu gerektiğinde yeniden boyutlandırabilirsiniz. Fakat kısa olmasına özen gösterin. Yapmış olduğumuz bağlantıyı silmek için eleman veya kılıf şekli üzerinde o bağlantıya ait pine veya pede fareyle gelip sağ tıklamamız yeterli. Bu yöntem çoğu zaman daha kullanışlıdır. Bağlı olduğu kılıf pedi listenin solundaki Numara alanına gelir. kılıf üzerinde ölçümler yapabiliriz. Şimdi elamanımızın şekli hazır ve baskı devrede kullanacağı kılıf belirlenmiş oldu. (farklı bir isim de seçebilirsiniz. İsim: Elemanlarim . Açıklama: Benim elemanlarım yapın. Kılıf üzerindeki pedler üzerine gelerek ped özelliklerini görebilir. r143-gerek yok Şimdi kütüphanemizi oluşturup direncimizi de kütüphanemize kaydedelim: Kütüphane/Kütüphane İsmi ve Açıklaması'nI seçin. Veya az önce bahsettiğimiz yöntemdeki gibi Bağlantı Listesi'nden elemanın pinini seçeriz. Yapmak istediğimiz bağlantıları yapıp tamam diyerek Kılıf Ata diyalog kutusunu kapatın. Aynı zamanda pin numaraları (ilişkili pedin numarası) Pin Yöneticisi üzerinden de yapılabilir. Çünkü uzun olursa Şematik programda kütüphanemizin isminin olduğu buton daha geniş yer kaplar. Eleman/Pin Yöneticisi. Pin yöneticisinin kullanılması aşağıdaki elemanlarda kullanılacak.
Genişlik: 0. Sonra soldaki eleman listesinden yeni eklenen elemanı seçin.eli dir)(C:\Program Files\DipTrace\Lib standart DipTrace kütüphaneleridir. sol ve sağ pin sayılarını 1 yapın.Etiketi değerlerini belirleyin. Kondansatörün İsim ve Ref.3.Kütüphane Oluşturmak Kütüphaneyi kaydetmek için araç çubuğundaki diskete tıklayın veya Dosya/Kaydet'i seçin.2.) 3. Çünkü sol ve sağ pin sayıları 1 den fazla ise bunun anlamı vardır. sonra tip kutusundan 2 taraflı seç. 139 .1 inç yapın. Şimdi eleman özellikleri panelini gizleyin ve ızgara aralığını 0. Biz Belgelerim\DipTrace\My Libraries klasörünü kullanacağız. inç yapın.3. Kondansatör Tasarlamak Kütüphaneye yeni eleman eklemek için Eleman/Kütüphaneye Ekle'yi seçin. Pinler Arası na şu an ihtiyacımız yok.012 Kondansatörün şeklini iki çizgi ve bir yay kullanarak resimdeki gibi çizin. Kütüphanemizin saklanacağı dosyanın ismini ve yolunu belirleyip tamam diyerek kaydedin. (şema kütüphanelerinin uzantısı *.
İsmi Göster kutusunu işaretleyin. Bu diyalog kutusundan pinin adını ve numarasını da değiştirebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Semboldeki pin isimlerini göstermek için pinleri seçin (veya Ctrl+A ile hepsini seçin) Pinlerden birinin üzerine sağ tıklayarak Pin Özellikleri deyin. Pinlerin elektrik tipi şimdilik sadece Elektriksel Kontrol (ERC) 140 . Pinlerin elektrik tiplerini Pin Özellikleri'nden veya Pin Yöneticisi'nden (aşağıda izah edilecek) değiştirebilirsiniz. Not: Bütün yeni oluşturulan pinlerin elektrik tipi tanımsızdır (undefined).
Bu yöntemi şematik programda da pin isimleri. 141 ~ işareti değil çizgisinin . Elemandaki pinler. İsim F10 ile taşıyın. İşiniz bittiğinde sağ tıklayarak varsayılan moda geçin. Yani elemana kılıf atanırken. Bu ayağı Component Editor’de yerleştirirken Pin ismi yerine OUT yazabiliriz. Buradan değiştirerek hangi tipin pinin görüntüsünü nasıl değiştirdiğini görebilirsiniz. kılıf ata dediğimizde bu pin ve ped otomatik bağlanır. -Vin. Ama pin numarası yerine 3 yazmamız gerekir. pin üzerinde görünen isim. numaraları eleman parçası bilgilerini taşımak için kullanabilirsiniz. aynı numaraya sahip pedlerle otomatik olarak eşleştirilir. Kılıfın pedine numara yerine Vout gibi ifade de verebiliriz. İstersek bu eşleştirmeye müdahale edip değiştirebiliriz. Pin numaraları elemana kılıf atanırken işe yarayacak. Vref. Buraya rakam girmek zorunda değiliz. Normal~tersle yazın. Tamam deyin. Tip özelliği pinin görüntüsünü etkiler. Şu anda pin isimlerini görüyoruz.Kütüphane Oluşturmak tarafından kullanılıyor. Pin numarası ise pinin kılıfta bağlanacağı ped karşılığının numarasıdır.3. Bu durumda component editorde elemanın pin numarasına da Vout yazarsak. VCC. Pin ismi ve numaralarının farkı şu: Pin ismi. Pin İsmi seçeneğini tıklayın. (Veya yardıma bakın) Pin isimlerinin yerini beğenmediyseniz Görünüm/Etiketleri Taşı veya F10 u kullanarak pin isminin üzerine gelin ve istediğiniz yere taşıyın. CLK gibi isimler verebiliriz. Mesela GND. elemanın pininin numarası ile kılıfın pedinin numarası eşleştirilir. Bunu yukarda kılıf atarken görmüştünüz. pin numaralarını değil. Pine sağ tıklayın. Mesela 555 entegresinin sembolünü oluşturmaya çalıştığımızı farz edelim. Kılıftaki 3 numaralı ayak çıkış sinyalinin alındığı ayaktır. Pin isimleri üzerinde değil çizgisi gösterebilirsiniz. Pinin numarasını değiştirsek bile isimleri değişmez.
Sonra her iki pin için pin ismini gizlemek için önce pinleri seçin. Pin kısmında “2” yi seçin ve ismini “2” olarak değiştirin. fareyi bırakmadan 2. Pin Yöneticisi’ nden çıkın. Mesela şematik programın genel ayarı pin numaralarının gizlenmesi (Görünüm/Pin Numaraları) olsa dahi bu elemanın pin numaralarını gösterebiliriz. Pin yöneticisinde pin listesinden pini veya pinleri seçip değiştirmek istediğiniz özelliği diyalog kutusunun alt kısmından yapabilirsiniz. pin uzunluğunu ve tipini Pin Yöneticisi'inden yapabilirsiniz. koordinat gibi değerlerde birden fazla pin için topluca değişiklik yapamayız. Fakat aynı zamanda Component Editor' de her parça için pin isimlerinin gösterilmesi ile ilgili farklı ayarlar yapabilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu başı ve sonunu belirler. Ör:Normal/~Ters/Normal: Normal/Ters/Normal Normal/~Ters~/Normal: Normal/Ters/Normal Muhtemelen kondansatör gibi elemanlarda pin isimlerini görme ihtiyacımız olmaz. Ana menüden Eleman/Pin Yöneticisi'ni seçin (veya herhangi pin üzerine sağ tıklayıp açılan menüden Pin Yöneticisi'ni seçin) ve pin yöneticisi diyalog kutusunu açın. Pin numaralarını (yani ilgili kılıf pedi numarası) . satıra inin) ve Pin İsmini Göster kutusundan işareti kaldırın. Schematic'te pin numaraları için genel ayarı belirleyebilirsiniz. Böylece şematik programda pin numaralarını gösterimi hususunda kendi özel ayarlarını kullanan elemanlar oluşturabiliriz. Bu her pinin üzerine sağ tıklayıp pin özelliklerini açıp değişiklik yapmaktan daha pratiktir. Tüm elemanlar varsayılan olarak bu ayarı kullanır. numara. 142 . (İsim sütununun ilk satırına gidin ve tıklayın. Böylece pin isminin farklı parçaları için değil çizgisini kullanabilirsiniz. Belki pin numaralarını görmek isteyebilirsiniz. Tabî ki pin isim. koordinatlarını.
Şematikte Görünüm/Pin Numaraları ayarlarını değiştirelim. şematik programda bu elemanı ne zaman sayfaya yerleştirsek. Mesela Component Editör'de Eleman/Pin Numaralarını Göster dediğimiz bir elemanı hazırladık. Component Editörde. Eleman/Pin Numaraları'ndan yapılan ayarlar elemanımız için özel ayarlardır ve kütüphaneye kaydedilir. Şematik programda da elemanımız programın genel ayarını takip etmez. pin numaralarını gösterilip gizlenmesi hem Component editor. Şematikte elemana sağ tıklayın. kendi ayarını kullanır ve pin numaralarını gizler. Şematik programda kütüphanedeki eleman için özel ayarları değiştiremeyiz. Component Editör'de yaptığımız özel ayarlar kütüphanedeki eleman ait olup.Kütüphane Oluşturmak Gelelim pin numaralarının gösterilip gizlenmesine: Component Editörde. Pin numaraları gösterilir. Bu elemanı şematik programda sayfaya yerleştirdik. Çünkü elmanımızı özel ayarı pin numaralarını gösterme şeklinde. Component Editor’ deki bu özel ayarlarıyla yerleşir. Eleman/Pin Numaraları menüsündeki seçenek üzerinde düzenleme yaptığımız elemanın pin numaralarının gösterilip gizlenmesiyle ilgili elemanın özel ayarıdır ve kütüphaneye kaydedilir. Genel ayarlar kütüphaneye kaydedilmez. Burada varsayılan seçili olursa. Bu elemana şematik programda genel pin numaraları gösterme/gizleme ayarını (şematik programda Görünüm/Pin Numaraları'dan değişiklik yaptığımızda elmanımızın pin numaralarını görünüp/gizlenmesi) takip ettirmek isterseniz şematik programda elemana sağ tıklayıp Pin Numaraları'nda ayarı Varsayılan yapın. Bu genel ayarları da Component Editor ve Schematic'te Görünüm/Pin Numaraları'ından yaparız. Peki hiç gizleyemeyecekmiyiz veya gizleyebilmek için componenet editörde eleman üzerinde düzenleme mi yapmamız gerekir? Cevap: Hayır. Pin 143 . hem de Schematic programın genel (varsayılan) ayarını takip eder. sadece şemaya yerleşmiş olanlar için değiştirebiliriz. Böylece kütüphanede pin numaralarını gizleme özel ayarına sahip elemanı şematikte sayfaya yerleştirdikten sonra programın genel (varsayılan) ayarlarını takip ettirebiliriz. Bu özel ayar şematik programda da geçerlidir. Mesela Eleman/Pin Numaraları'ından pin numaralarını gizlersek programların genel ayarı ne olursa olsun pin numaraları şematik program ve component editorde gizlenir. pin numaralarını geçici olarak gösterip gizlemek için kullanılır. Elemanımız etkilenmez.3.
Şemadaki elemanın pin numaraları gizlendi. Gizle'yi seçerek elemanın özel ayarını gizle yapın. Component Editör'de Eleman/Pin Numaraları menüsündeki Pin numarları ayarıdır. Eleman listesinden CAP100RP yi seçin. Diyalog kutusundan _general.DipTrace Kullanım Kılavuzu Numaralarına gelin. Göster'in yani elemanın özel ayarının seçili olduğunu görürüz. Eleman/Kılıf Ata'yı seçin. Fakat yine de şematik programın genel ayarını kullanmaz. 144 . şematikte elemana sağ tık Şimdi Eleman/Pin Numaraları'nı Göster yaparak kondansatörün pin numaralarını gösterin ve gerekirse taşıyın. (Pine sağ tıkla özellikler veya pin yöneticisinden) Sonraki adım kondansatör için kılıf belirlemek. ayarı. Pin numaraları ve isimleri karışıyorsa pin isimlerini gizleyin.lib (C:\Program Files\DipTrace\Lib) kütüphanesini seçin. Progrmamın genel (varsayılan ayarını takip etmesini isterseniz) yine sağ tıklayıp pin numaralarını varsayılan yapın.
3. 145 . Tamam diyerek pencereyi kapatın.Kütüphane Oluşturmak Bğlantıları yapın.
Elemanın Kopyasını Oluştur deyin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Görüldüğü gibi pin numaralaraı 1. Ancak pin isimleri hala 1 ve 2. Elemanın kopyası oluşturulur. 146 . Soldaki eleman listesinden CAP üzerine tıklayın. Şimdi daha önce oluşturduğumuz değişken parametreye sahip kondansatör kılıfını kullanan bir kondansatör oluşturalım. Pin numaralarının ilişkili pedlerin numaraları olduğundan daha önce bahsetmiştik. Bu kopya üzerine tıklayın. Bu yeni eleman yukardaki kondansatörden farkı sadece kılıfı olacak.2 yerine plus. İsmini CAP_VAR olarak değiştirin. minus oldu. değişmedi.
Çünkü Patern Editor'de bunu değişken olarak belirledik. Şimdi Eleman/Kılıf Ata'ya gelin. Kılıfı DIP14 olacak. Değişken parametreli kılıfları basit şemalarda kullanabilirsiniz. Şematik programda bu kondansatörün kılıfının ayakları arasındaki mesafeyi değiştirebilirsiniz. değiştirilemez.Kütüphane Oluşturmak Bu elemanın CAP'tan hiçbir ismi dışında farkı yok. 147 . Component Editor veya Schematic Programda da elemana farklı kılıflar atarken kolaylık sağlar. Kütüphanenize yeni bir eleman ekleyin (Eleman/Kütüphaneye Ekle) Elman özellikleri panelinden isim ve Ref. Çok Parçalı (Multi Part) Eleman Tasarlamak 4 adet VEDEĞİL kapısı ve 1 güç elemanına sahip bir entegre tasarlayabiliriz. Kendi oluşturduğumuz kılıf kütüphanesini seçin. Fakat şemayı PCB ye aktardıktan sonra.2.Etiketi değerlerini tanımlayın. Fakat karmaşık projelerde bunu karışıklığa sebep olabileceği için tavsiye etmiyoruz. Ve kondansatörü seçin.4. PCB Layout’ ta bütün değişken değerler bloke edilir.3. 3.
şekle vs. Aynı zamanda elemanlar Normal. sahiptir (pin numaraları yani ilişkilendirildiği ped numaramaları hariç). Kaç parça eleman oluşturacağımızı sorar “4” yazın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Eleman özellikleri panelinin sol altındaki oka tıklayın. Kısayol butonları kılıf ata. Sonraki adım eleman parçalarını oluşturmak. 148 . pin yöneticisi ve kütüphaneden eleman getir kısayol tuşları görünür. Eleman/Eşdeğer Parçalar Oluştur'u seçin. Parça eleman grubundaki elemanlar aynı pinlere. DipTrace bir eleman içersinde farklı özelliklere sahip veya aynı özelliklere sahip (eşdeğer parçalar) birde fazla parça eleman oluşturmanıza imkân verir. Power ve Net Port olabilir. Power part’lar (güç elemanları) ve power net’ler (Güç bağlantıları) şematik programda gizlenebilir. Bir eleman ancak bir güç elemanına (Power Part) sahip olabilir. Bu özellikler kütüphane tasarımında çok kullanıldığı için buraya kısayollar eklendi. Şimdi 4 eşdeğer Vedeğil kapısı ve bir güç elemanı tasarlayalım.
3.Kütüphane Oluşturmak
Seçili eleman baz alınarak 4 parça eleman oluşturulur. Şimdi ekranın altında Part 1 (1), Part 1 (2), Part 1 (3) ve Part 1 (4) şeklinde 4 parça elemana sahibiz. İsimlerini “VEDEGIL” olarak değiştirmek için: Eleman Özellikleri panelinden “Parça” alanındaki “Part1” silin “VEDEGIL” yazın. Elemanların isimleri VEDEGIL (1), VEDEGIL (2), VEDEGIL (3) ve VEDEGIL (4) şeklinde değişecektir. Sonraki parça eleman Güç parça elemanı. Eleman/Yeni Parça Ekle'den yeni bir parça eleman ekleyin. Sayfanın altından yeni parçayı seçin ve ismini PWR olarak değiştirin. (Eleman Özellikleri panelinden Part alanındaki Part1 silin ve PWR yazın.) Gördüğünüz gibi sadece son elemanın ismi değişti. Çünkü diğerleri eşdeğer elamanlardır. PWR elamanı ise VEDEGIL grubuna ait değildir. Şimdi Güç parçası elemanını tasarlayalım: Eleman Özellikleri panelindeki Tip kısmından IC-2 taraflı'yı seçin ve şu değerleri girin: Genişlik = 0,3 inç. Yükseklik:0,25 inç. Sol Pin Sayısı:2, Sağ Pin Sayısı:0. PWR elemanının parça tipini (Eleman Özellikleri panelinde parça tipi ) Power ve Gnd yapın.
149
DipTrace Kullanım Kılavuzu
Eleman/Pin Yöneticisi menüsüne girin. Pin isimlerini VCC ve GND, pin numaralarını “14” ve “7” yapın (Vcc=14, Gnd=7). Her iki pini de seçerek Pin İsmini Göster kutusunu işaretleyin ve pin isimlerini görünür hale getirin. Not: “Tip”, “İsmi Göster” ve “Uzunluk” parametrelerini birden fazla pin seçip toplu olarak değiştirebilirsiniz.
150
3.Kütüphane Oluşturmak Pin yöneticisi penceresini yeniden boyutlandırabilirsiniz. Boyut programdan çıktığınızda hatırlanır.
Pin Yöneticisi’ni kaptın, Eleman Özellikleri panelini gizleyin ve elemanınızın ilk parçasını görün.
Elemanınızın diğer parçalarını tasarlamak için “VEDEGIL” elemanlarından birini seçin. Eleman Özellikleri paneline şu değerleri girin. Tip: IC – 2 taraflı, Genişlik:0,2 inç, Yükseklik:0,25 inç, Sol Pin Sayısı:2. Sağ Pin Sayısı:1. Eleman Özellikleri panelini gizleyin. Parçayı yaklaştırın. Ekranın üstündeki obje panelinden menin ekleme aracını seçin ( ) Sembolün içine girerek sol tıklayın ve “&”yazın ve enter’a basın. & simgesini taşımak için ızgarayı küçültebilir veya F11 ile ızgarayı gizleyip, ızgarasız taşıyabilirsiniz.
151
DipTrace Kullanım Kılavuzu
Elemanımız VE-DEĞİL kapısı olduğu için sağdaki pin tersleme işaretine sahip olmalıdır. 3 numaralı pin üzerine sağ tıklayın ve Pin Özellikleri ni seçin. Tip alanından Dot seçin ve tamam deyin.
Diğer “VEDEGIL” parçalarını tasarlamamıza gerek yok. VEDEGIL (3) veya VEDEGIL (4) ten birini seçmeyi deneyin. Tasarladığımız parçayla aynı olduğunu göreceksiniz. Fakat pin numaraları aynı olmamalı. (Acele etmeyi. Birazdan ayarlayacağız...) Şimdi Pin Yöneticisini açın (Eleman/Pin Yöneticisi veya eleman özellikleri panelinin altındaki kısayol butonu ile). Parça kutusundan parçayı seçin pin numaralarını değiştirin. Bir pini değiştirdikten sonra Enter veya aşağı ok tuşu ile kolayca diğer pine geçebilirsiniz. 1 ve 2 numaralı pinlerin Elektrik tipini Input, 3. numaralı pini Output yapın. Diğer parçaların elektrik tiplerine de bu değişiklik uygulanır. Bu tipler Şematik programda
152
Pin yöneticisini kapatın. Biz DIP14’ ü seçelim. Şimdi sıra çok parçalı elemanımız için kılıf belirlemede.Kütüphane Oluşturmak Elektriksel Kural Kontrolü (ERC) tarafından kullanılacak. Eleman/Kılıf Ata'yı seçin. Sorun yoksa Kılıf Ata diyalog kutusunu kapatın. kılıf bağlantılarının doğru olduğundan emin olun. 153 .lib kütüphanesinden DIP14'ü seçebilirsiniz. Kütüphane kısmından Ekle diyerek kütüphanenizi seçin. Veya _general. Zaten pin yöneticisinden pin numaralarını vererek bunu yaptık.3. Tek tek pinleri pedlere bağlamaya gerek yok. Şekillerin üstündeki Parça kısmında parçaları tek tek seçip. Kütüphanenizden DIP14'ü veya DIP_VAR (Seçtikten sonra Sayı 2 yi 14 yapmanız gerekir) elemanını seçin. Diğer parçaları da seçip pin numaralarını değiştirin.
pdf.2. şu anda çalışmayabilir.5. Tip: IC-2 taraflı. Datatsheetten “Pin Diagrams” sayfasına gidin. bu kılavuz hazırlanırken çalışmakta olan ikinci link. 3.microchip. sol ve sağ pin sayıları 14 yapın. (Eleman/Kütüphaneye Ekle veya eleman listesine sağ tık Yeni Elemen Ekle veya Ctrl+Insert).com adresinden "PIC18F24K20" satasheetini arayın. Component Editor'e geçin ve yeni elman ekleyin. PIC18F24K20 Tasarlamak Şimdi Datasheetten faydlanarak PIC18F24K20 tasarlayacağız ve daha önce tasarladığımız SOIC-28 kılıfını bu elemana atayacağız. veya şu link kullanın http://ww1.Etiketini girin.microchip. Önce http://www.DipTrace Kullanım Kılavuzu Çok parçalı elmanınız hazır. 154 .com/downloads/en/DeviceDoc/41303G. İsim ve Ref.
Kütüphane Oluşturmak Pin yöneticisine girin ve pin isim ve numarlarını datasheete göre girin. 155 . Pin yöneticisi penceresinin boyutunu değiştirebilirsiniz. Biz pin isimlerini görebilmek için genişleteceğiz. Ayrıca bir pin için isim ve numarayı girdikten sonra enter veya aşağı ok ile diğer pine geçebilirsiniz.3.
X ve Y hariç diğer özellikleri birden fazla pini seçip topluca yapabilirsiniz. Bu şekilde tüm pinlerin Pin İsmini Göster seçeneğini evet yapın. (İsim. numara. Elemanımız çok dar olduğu için pin isimleri üst üste geliyor. 156 . Topluca seçmek için ilk pinin üzerine sol tıkla fareyi bırakmadan aşağı son pine kadar kaydır.DipTrace Kullanım Kılavuzu Pinlerin elektrik tiplerini girin ve ismi gösteri evet yapın.) Pin yöneticisini kapatın.
Onu burada belirtebilirsiniz.3. Izgara aralığını 0. Eleman/Pinlerden Busları Oluştur'u seçin. Burada bus ayracını belirleyebilirsiniz. Şimdi pinleri mantıksal olarak gruplandıracağız. Pin isimleri hala biraz çakışabilir.9 yapın. Önce pinlerden bus oluşturacağız. Pinleri bu ızgaraya göre yerleştireceğiz. Sonra çakışırsa istediğiniz genişliğe ayarlayabilirsiniz. Ancak bazı üreticileri farklı ayraç kullanır. daha sonra azaltabiliriz. Fakat ilk grup pini bus yapacağız. Crtl tuşu ile RA.Kütüphane Oluşturmak Eleman özellikleri panelinden yüksekliği 2. Varsayılan “/” dır ve bizim sembolümüz için yeterli. Yüksekliğin fazlalığı. RB ve RC yi seçin. grublanmış pinleri şekil üzerine yerleştirmek için gerekli. genişliği 1.1 inç yapın. 157 . Busları Al düğmesine tıkladığınızda mümkün olan busları ve pin sayılarını göreceksiniz. Bu özellik pin isimlerinden busları algılamaya ve buslara göre pinleri gruplandırmaya yarar.
Buslar sembolün soluna numara sırasına göre yerleştirilir.DipTrace Kullanım Kılavuzu Oluştur butonuna tıklayın ve diyalog kutusunu kapatın. 158 .
() Busları Shift+R ile döndürebilir. 159 . Busları dikdörtgen üzerine yerleştirin. Şimdi alttaki pinleri dikdörtgen üzerine taşıyın. Çünkü önce busları yerleştireceğiz. Bunu pinlerden biri üzerine sağ tıklayıp açılan menüden de yapabilirsiniz.Kütüphane Oluşturmak Şimdi bus dışında kalan pinleri (4 pin hala sembol üzerinde) Ctrl ile seçin.3. Biri üzerine sağ tıklayın Izgaraya Tuttur deyin. (R ile döndürebilirsiniz) Aşağıdaki sembole sahip olacağız. Bu pinleri aşağı bir yere taşıyın. Fareyle kutu içine alarak busı seçin ve taşıyın. Shift+F ile çevirebilirsiniz. Sizinki hafif farklı olabilir.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Bazen pinler elektrik tiplerine göre yerleştirmek isteyebilirsiniz. Eleman/Kılıf Ata veya eleman özellikeri altındaki Kılıf Ata butonu ile kılıf atama diyalog kutusunu açın. Bunun için Görünüm/Elk. Kılıf ata diyalog kutusunu kapatın. Böylece hatayla eleman özelliklerini değiştirmenin önüne geçmiş oluruz.) yüksekliği 1. Sembolünüz bozulabilir. Pinleri elektrik tiplerine göre renklendirmek bunu kolaylaştıracaktır. Eleman özellikleri panelindeki Özellikleri Kilitle butonu ile eleman özelliklerini kilitleyin. Gördüğünüz gibi elemanın genişliği yeterli.8 inç yapabiliriz. Bozulursa Geri Al'ı kullanın. 160 . Son adım SOIC-28 kılıfını elemanımıza atamak. Kütüphanemizden SOIC28i seçin. Başka bir şey yapmanıza gerek yok. Eleman özellikleri panelindeki pin sayılarına dokunmayın. Hatta (Öncesinde elemanı ortalamanızı tavsiye ederiz.Tipi Pin Renkleri menüsünü kullanabilirsiniz. Bütün pinler otomatik olarak pedlere atanmıştır.
Eleman Özellikleri panelinden ismini VCC yapın ve Parça Tipi kısmından tipini Net Port yapın.3. 3. Bütün Net Port elemanları.2. Referans etiketi tanımlamaya gerek yok. 161 . eleman listesinde şeklin üstünde Net Port yazısına sahiptir. Hepsinin ismi VCC dir. Böylece istediğimiz kadar VCC yerleştirin. VCC ve GND Sembolü tasarlamak Net Port tipini kullanarak VCC ve GND sembolleri tasarlayacağız.Kütüphane Oluşturmak PIC18F24K20 elemanımız hazır. Çünkü şemaya yerleştireceğimiz bütün Net Port elemanlarının buradaki ismi şemada tip ismi olur ve eleman üzerinde görünür.6. Eleman/Kütüphaneye Ekle'den yeni eleman ekleyin.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Izgarayı 0. Eleman Özellikleri panelini küçültün. Obje araç çubuğundan Pin ( ) seçin. Çizgi aracı ( ) ile pinin üstüne bir çizgi çizin. 162 . Sayfaya tek bir pin yerleştirip 3 defa döndürün (Ctrl + R).05 inç yapın.
163 . Çünkü çizdiğimizde elemanın orjini orta noktasında değilse getirilir. VCC sembolü hazır. GND için 0.3. Böyle yaparak Şematik programda elemanın orjininin görünmesini de engellemiş olduk. Aynı yöntemle GND sembolü oluşturun. Sonra Düzen/Elemanı Ortala'dan elemanı ortalayın.0125 inç ızgara kullandık.Kütüphane Oluşturmak Eleman/Pin Numaraları/Gizle ile pin numarasını gizleyin.
Ekle deyin.Etiketi. datasheet linki. şemada bağlantı yapmada kolaylık sağlaması ve bağlantı çizgisi görülmeden bağlantı yapmak için kullanılır. Bu diyalog kutusundan bundan sonra yerleştirilecek bütün elemanlar için varsayılan bilgi alan ve değerlerini tanımlayabilirsiniz. Bunun için kendiniz tanımlayacağınız ek bilgi alanlarını kullanabilirsiniz. Çünkü Net Port elemanları sadece. açıklama veya başka bilgiler eklemek isteyebilirsiniz. Bununla birlikte elemana üretici adı. Mesela data. Şimdi Eleman/Varsayılan Ek Bilgiler'i seçin. 164 . Kütüphaneyi kaydedin. tip ve değerdir. EK Bilgileri Kullanmak DipTrace'te varsayılan eleman bilgileri Ref. Tip:Metin. 3. Varsayılan Değer alanına varsayılan olarak birşeyler yazın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Net Port elemanları için kılıf atamaya gerek yok. Tip:Link. Şimdilik bunu yapmayın. Tümüne Ekle diyerek kütüphanede daha önce oluşturduğumuz elemanlara da ekleyebiliriz. Alan Adı: Üretici. Şimdi üretici ve datasheet alanları ekleyelim. Alan Adı: Datasheet.2.7. Mesela LT elemanları için kütüphane tasarlıyorsanız üretici alanı ekleyip varsayılan değerini “Linear Technology” yapabilirsiniz. Ekle deyin.
Kütüphane Oluşturmak Bundan sonra eklenen elemanlar bu ek bilgilere sahip olacak. Eleman/Kütüphaneye Ekle (veya Ctrl+Ins) ile yeni eleman ekleyin ve seçin. Eleman Özellikleri panelinin altındaki Ek Bilgiler'i tıklayarak yeni elemanımızın ek bilgilerini görebilirsiniz. Diyalog kutusunu kapatın. 165 .3.
166 . düzenleyebilir veya silebiliriz. Şimdi eleman listesinde yeni elemanın üzerine tıklayın ve Elemanı Sil (veya Ctrl+Del) ile yeni elemanı silin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi elemana ek bilgi ekleyebilir. Birden fazla elemanı seçip topluca da silebilirsiniz. Fakat yeni elemana bunu yapmayacağız.
167 . Kondansatör ek bilgiye sahip değil.Kütüphane Oluşturmak Kondansatörü seçin. Ve tamam deyin. Tip:Metin. Tamam ve iptal için enter ve esc tuşlarını da kullanabilirsiniz. Şimdi ona birkaç yeni ek bilgi ekleyeceğiz.3. Değer:Şirketinizin adı. Eleman özellikleri panelinin altındaki ek bilgiler kutusundan Ekle düğmesine tıklayın. Alan Adı: Üretici. Çünkü onu Varsayılan ek bilgileri eklemeden önce oluşturduk.
3. 168 . Yukardaki şablon kısmında kondansatörün spice netlistinde nasıl görüneceğini göreceksiniz. altta Kullanılabilir Sinyaller'i göreceksiniz. Bunun için pinsinyal tablonun sol tarafındaki sinyal adına tıklayın. “Sinyal:” alanına uygun sinyali girin. Model Tipi:Kondansatör seçin. Enter deyin veya başka bir alana tıklayın. Bunu adım adım bu kılavuzun III. Eleman/Spice Ayarları'nı seçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Aynı yolla web sitesi alanı ekleyin. Tipi Link olarak seçin ve değer olarak gerçek bir site adresi girin. Şimdi sadece spice netlistine eklenebilmesi için konsansatörümüz için tanımlamaları yapacağız. Parametre kısmındaki değer alanına (1 uF yazan yer) çift tıklayarak değeri girin. bölümünde inceleyeceğiz. Ancak başka elemanlar için bunu düzenlemek isteyebilirsiniz.2. Şimdi eleman listesinden CAP elmanını seçin. SPICE Ayarları DipTrace şemalarınızı LT Spice'a ihraç edip simülasyon yaptırabilirsiniz.8. Bizim elemanımızda pin-sinyal haritası normal.
Spice Modelin Kütüphaneden Al butonu herhangi bir DipTrace elemanından spice modelini almak için kullanılabilir. (Genelde spice model dosyaları üreticilerin web sitelerinden elde edilebilir.3. Transistörler için modeli harici bir dosyadan yükleyebilirsiniz. Böylece şema çizerken elmanın spice ayarlarını yapabilirsiniz. 169 . Kütüphanenizi kaydedin ve component editorden çıkın.Kütüphane Oluşturmak Konsansatör basit bir elman olduğu için harici bir model dosyasına ihtiyacımız yok.) Veya model metnini model sekmesine elle girebilirsiniz. Tamam diyerek spice ayarlarını uygulayın.) Ayrıca SubSkt (Alt Devre) tipi hemen hemen tüm elemanlar için kullanılabilir. (Spice dökümanına bakınız. Aynı Spice Ayarları diyalog kutusu şematik programda da vardır.
Bazen doğru elemanlarda da olabilir.. Aşağıdaki hatalar otomatik olarak bulunabilir: “. pin sayılarını ve olası hataları görebilirsiniz. Bu özelliğin çalışması için elemanların isme göre sıralanması gerekir. “. bağlanmamış olabilir. gnd gibi kılıfı olmayan elemanlarımız olabilir. Kısa devre pinler: Kılıf içi dahili ped-ped bağlantısı ile birbirine kısa devre olan pinler var mı? Bağlantısız pinler: Herhangi bir kılıf pedine bağlanmamış pinler içeren elemanların listesi. Bunlar yine de sayının içinde vardır.2. Ayrıca detay penceresinden hataları metin dosyasına kaydedebilir ve kütüphaneyi bu dosyaya göre düzenleyebilirsiniz. 170 Yani herhangi bir pine .. Bazen doğru elemanlarda da olabilir. Bağlantısız pedler: Kılıfın bazı pedleri boşta olabilir. Kılıf atanmamış elemanlar: Kılıfı atamayı unuttuğunuz elemanlar olabilir.. Tabi Vcc.” butonuna tıklayın ve listenin elemanların pin numaralarını kontrol edin.DipTrace Kullanım Kılavuzu 3.. Kütüphane Denetimi Kütüphanenizi mühtemel hatalara karşı denetlemek önemlidir. parça. Kütüphaneyi denetle diyalog kutusundan eleman.” butonları hatanın detaylarını verir.9. (Kütüphane/Elemanları İsme Göre Sırala) Aynı pin numaralılar: Bir veya daha fazla pin aynı numaraya sahip mi? Yani kılıfın aynı pedine bağlanmış mı? Bu %99 hatayla olmuştur. Kütüphane/Kütüphaneyi Denetle'ye tıklayın. Aynı isimli elemanlar: Kütüphanede aynı isimli elemanların varlığı kontrol edilir. Kütüphane denetim özelliği ile oluşabilecek bütün hataları görebilirsiniz.
Pedin gerçekten yüzey yerleşimli olup olmadığını kontrol edin. 171 . Eğer kütüphaneniz. Kütüphaneyi eklemek onu sayfanın üstündeki kütüphane listesinde görmek içindir.10. Çakışmış pinli elemanlar: Üst üste çakışmış pinler içeren elemanlar. Elemanları Yerleştirmek Şematik programı açın. Bu durumda kütüphane ayarlarından kütüphaneyi eklemenize gerek kalmaz. Yani buradan eklemediğimiz kütüphaneden de eleman getirebiliriz. Çoğu durumda tasarım hatasından kaynaklanır. Kütüphaneleri Bu Klasörden Al kutusundan işareti kaldırın. Önce kütüphanemizi.Kütüphane Oluşturmak Delikli tip olup deliksiz pedler: Çoğu durumda SMD kılıflar için bu hata oluşur. Kütüphane/Kütüphane Ayarları'nı açın. Aktif kütüphane listesinin sağındaki “…” işaretine tıklayın ve kütüphanenizi seçin.2.3. ama bu klasörden farklı bir yere kaydetmişseniz Kütüphaneleri Bu Klasörden Al daki işareti kaldırarak kütüphanenizi eklemeniz gerekir. Tanımsız pinli: Elektrik tipi “Undefined” olan pinler içeren elemanlar. burada ise otomatik olarak eklenir zaten. Objeler/Eleman Yerleştir veya butonunu kullanarak da eleman yerleştirebilirsiniz. Kütüphaneleri Bu Klasörden Al kutusu işaretliyse belirtilen klasördeki (başlangıçta C:\Program Fıles\Diptrace\Lib) kütüphaneler aktif olur. 3. kütüphane paneline ekleyelim. Kütüphane ayarlarını kapatabilirsiniz.
Şimdi kütüphane listesini kaydırarak kütüphanenizi seçin. 172 . Bu listedeki elemanları sayfaya yerleştirin. İhtiyaç hissederseniz kullanabilirsiniz. Ek bilgi alanına girdiğimiz linklere buradan ulaşabiliriz. Kütüphanedeki elemanlar ekranın solunda listelenir. Şema çizerken ona çok ihtiyacımız yok. Kondansatör üzerinde ek bilgilerin nasıl kullanıldığını göreceğiz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Sayfada koordinat eksenleri görünüyorsa F1 ile gizleyebilirsiniz. Üzerine sağ tıklayın ve Linkler'i seçin. Çalışması diğer programlardaki gibi.
Kütüphane Oluşturmak Ayrıca ek bilgileri eleman etiketleri gibi gösterebiliriz.) 173 . (Bu ayarların tüm elemanları etkileyeceğini artık biliyorsunuz. Sadece bir elemanın ek bilgisini göstermek için üzerine sağ tıklayın.3. özelliklere girince etiketler sekmesinden etiket olarak istediğiniz ek bilgiyi seçebilirsiniz. Görünüm/Eleman Etiketleri/Ana (veya İlave)/Ek Bilgiler'i seçin.
DipTrace Kullanım Kılavuzu 174 .
Programla birlikte gelen kütüphanelerdeki çok parçalı elemanlar bu yöntemle oluşturulmadıkları için. Çünkü entegremizin 14 ve 7 numaralı ayakları bu parçada) Tümünü Yerleştir ise tüm parçaları aynı anda yerleştirir. Görünüm/Parçaları Gruplandır işaretli olsa da olmasa da. elemanını yerleştirmek için Parça listesinden VEDEGIL(2) yi seçmeniz gerekir. Sonra A2 elemanına ait parçalar yerleştirilmeye başlanır. Veya ayrı parçalar gibi tek tek yerleştirilebilir. Bu listeden A1 entegresine ait 2. elemanı yerleşir. 175 . kapıyı yerleştirmemiz mümkün. Görünüm/Parçaları Gruplandır işaretli ise parça listesinde eşdeğer parçalar tek bir parça gibi görünür . VEDEGIL(1) i seçin ilk tıklamada A1 in 1. Soldaki eleman listesinde hangi parçanın seçili olduğu görünür ve çok parçalı elemanın kaç parçadan oluştuğu eleman üzerinde yazar.3. Görünüm/Parçaları Gruplandır işretli değilse parça listesi aşağıdaki gibi görülür. Dolayısıyla istediğimiz parçayı yerleştirmek için önce listeden seçmemiz gerekir. (Mesela bizimki 5 parçadan oluşuyor) Not: Bu gruplandırma. sayfa her tıklamada parça elemanlar sırayla yerleştirilir. yukardaki şekilde olduğu gibi parçalar tek tek listelenir. elemanı yerleşir. Oto. Elemana ait parçaların tamamı yerleşmeden ikinci elemana geçilmez.Kütüphane Oluşturmak Eleman listesinde çok parçalı elemanı seçin. VCC/GND seçili ise güç parçası da otomatik olarak yerleştirilebilir. Bu elemanı eşdeğer parçalarla ve power parçası ile oluşturmuştuk.4) yerleştirilir. Bütün eşdeğer parçalar parça listesindeki tek bir parça kullanılarak (şu durumda AN(4)) yerleştirilebilir. Bu listeden VEDEGIL (4) seçilirse. Yani önce A1 entegresindeki tüm parçalar (1. component editorde eşdeğer parçalardan oluşturulmuş (Eşdeğer Parçalar Oluştur komutu) elemanlar için işe yarar. A1 entegresinin 2. (Güç parçasını mutlaka yerleştirmeniz gerekir. VCC/GND seçili değilse PWR parçasını seçerek ayrı olarak yerleştirin. Güç elemanını yerleştirmek için listeden PWR parçasını seçin ve yerleştirin. tekrar tıklarsanız A2 entegresinin 1. Eşdeğer parçaların yerleştirme modunu değiştirmek için Görünüm/Parçaları Gruplandır'ı kullanın. Oto.3. Tümünü yerleştir seçili ise parça listesi pasiftir.2.
(dolayısıyla iki güç parçası olur. 176 . Aynı tip iki Net portun aynı pinine bağlanmış bağlantılar da birleşir.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi Net Port ların nasıl kullanıldığını görelim. Net portlar için tipleri gösterilir (yani Component Editor’deki isim) İki Net Port için ayni tip tanımlayarak onları birleştirebiliriz. 4 den fazla VEDEGIL parçası yerleştirerek iki entegre yerleştirin.) Elaman listesinde VCC ve GND yi seçerek ikişer adet yerleştirin.
3.Kütüphane Oluşturmak
Pinleri bağlayın. Aynı tip Net Port elemanına bağlı pinler birbirine bağlanmış demektir. Şekilde de görüldüğü gibi IC1 ve IC2 entegrelerinin güç elemanlarının VCC leri birbirine bağlıdır. Çünkü ikisi de aynı tip Net Port elemanın bağlanmıştır.GND ler de öyle. VCC pinlerine bağlı bağlantının adını VCC yapmak için: Bağlantı üzerine sağ tıklayın. İlk seçeneğe tıklayın ve ismini VCC yapın. Veya pin üzerine sağ tıklayın. Bağlantı İsmi'ni seçin. Burada VCC ve GND sembollerini Net Port değil de normal sembol seçseydik (mesela Disc_Sch kütüphanesindeki +12V gibi) her iki +12V bacağı birbirine bağlı olmayacaktı. Onları bağlamak için her iki bağlantıya da aynı ismi vermek zorunda kalacaktık. Zaten bağlantı üzerine gelindiğinde tüm bağlantı renk değiştirir. Böylece hangi elemanlar veya yollar birbirine bağlı anlarız. Component Editor'e girmeden de ayrı elemanlardan çok parçalı eleman oluşturabilir ve onlara bir kılıf atayabiliriz. Eleman üzerine sağ tıklayın. Özellikler'i seçin. Parçaları Etkinleştir'i işaretleyin. Bunu diğer elemanlar için de yapın ve tüm elemanlara aynı Ref.Etiketi değerini verin. Artık bu elemanlar aynı elemanın paçaları olmuş oldu. Bunu 4 adet AND2 kapısını Disc_Sch kütüphanesinden getirerek deneyin. Bu 4 kapıyı bir entegreye ait hale getirmiş oluruz. Pin numaraları aynı olabilir. Kılıf Ata penceresinden parçayı seçerek kılıfın doğru pedlerine bağladığınızda düzelecektir.
177
DipTrace Kullanım Kılavuzu Aynı zamanda bir pini bir hatta (bağlantıya) kablo olmadan bağlamak mümkün. Pin üzerine sağ tıklayın Bağlantıya Ekle deyin, sonra bağlantıyı seçin ve Kablosuz Bağla yı işaretleyin, tamam deyin. Bağlantılara aynı isimleri vererek de onları bağlayabilirsiniz. Ayrıca bağlantı ve pinlere aynı isim vererek bu pin ve bağlantıları birbirine bağlayabiliz. Bu metot VCC, GND, CLK gibi bağlantıları yapmakta daha pratiktir. (Eğer güç elemanlarını ve bağlantılarını gizlemeyi planlıyorsanız) Bu özellik aşağıda detaylı olarak incelenecek.
178
4.Çeşitli Özellikleri Kullanmak
4. Çeşitli Özellikleri Kullanmak
Bu kısımda yukarda bahsedilmemiş bazı önemli özelliklerden bahsedeceğiz.
4.1.Bağlantı Yapma
4.1.1. Şematik Programda Bus'ları kullanmak
Şimdi Bus ve Sayfa Konnektörlerinin nasıl kullanıldığını öğrenelim. Objeler/Devre/Bus Yerleştir'i seçerek veya obje araç çubuğundan ilgili butona ( ) tıklayarak şemaya bus yerleştirin. İki defa sağ tıklayarak bus yerleştirme modundan çıkın ve varsayılan moda girin. Elemanın pini üzerine gelin, sol tıklayarak bus'a doğru bir bağlantı çizin ve bus üzerine geldiğinizde tekrar sol tıklayarak bus'a bağlantı yapın. Bir diyalog kutusu açılır. Buradan yapacağımız yeni bağlantıya bir isim verebilir, veya Yeni Bağlantı Yap diyerek (doğrudan Tamam demek te aynı işi yapar) yeni bir bağlantı oluşturabiliriz, veya listeden bağlantı seçerek yapmakta olduğumuz bağlantının bus'a bağlı olan başka bir bağlantıyla birleşmesini sağlayabiliriz.
179
DipTrace Kullanım Kılavuzu İstediğiniz zaman hattın bus'a olan bağlantısını değiştirebilirsiniz: Bus'a bağlı olan hat üzerine sağ tıklayın, Bus Bağlantısı'nı seçin. Buradan bağlantının, bus'taki bağlanmış olduğu hattı değiştirebilirsiniz.
Şu anda bus'a bağlı 4 bağlantımız var. Net 4'ü Net 2'ye değiştireceğiz. Böylece IC1:10 ile IC2:4 pinleri aynı hatta bağlanmış olacak. Hattan bus'a olan bağlantının isimlendirilmesi bağlantı adları veya bus'taki numaralarla olabilir. Görünüm/Bus’a Bağlantı'dan bunu değiştirebilirsiniz.
180
Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şimdi şemaya yeni bir sayfa ekleyin. Şimdi Sayfa 1’e geçin ve bir tane sayfa konektörü de buraya yerleştirin adı Port 1 olacaktır. İsmi Port 0 olacaktır. Sayfaları şemanın sol altında görebilirsiniz. Şimdi sayfadaki bus'ı bu konektöre bağlamak için 181 . Sayfa 1’in üzerine sağ tıklayıp Sayfa Ekle'yi seçerseniz mevcut sayfanın soluna yeni sayfa eklenir. Düzen/Sayfa Ekle veya Ctrl +L ile. Sol attaki sayfa isimleri üzerine sağ tıklayarak çıkan seçeneklerden yeni sayfa ekleyebilir. Düzen/Sayfa Ekle veya Ctrl +L ile yeni sayfa eklerseniz sayfa mevcut sayfanın sağına eklenir. sayfayı silebilir ve mevcut iki sayfanın arasına boş bir sayfa yerleştirebilirsiniz.4. Buradan Sayfa 2'yi seçin. Obje panelinden sayfa konnektörü aracını ( )seçin ve yeni sayfaya bir tane yerleştirin.
DipTrace Kullanım Kılavuzu obje araç çubuğundan bus yerleştirme aracını seçin. Bus üzerine sol tıklayın. Konektöre gidin (mavi halka) ve yine sol tıklayın. Portun bağlantı noktasının yeşile döndüğünü görürsünüz. Bunun anlamı bu konektör başka bir konnektöre bağlandı. Port 1’in üzerine sağ tıklatın ve adını Port 0 olarak değiştirin.( ). Aynı zamanda ikiden fazla konektöre aynı ismi vererek de onları bağlayabilirsiniz. Bağlı portun mavi noktası etrafında daha geniş bir halka vardır. 182 .
Şimdi sayfa ikiye eleman yerleştirebilir ve bunları bus üzerinden Net2 ve Net3’e bağlayabilirsiniz.1.4. Bu bus’ın adı sayfa 1'dekiyle aynıdır. 4. Net Port’ larla Çalışmak Yukarda zaten VCC ve GND bağlantılarında Net Port larla çalışmıştık. birden fazla pine sahip net portlar kullanarak çoklu bağlantı da yapabilirsiniz.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Sayfa 2'ye geçin ve konnektöre bağlı bir bus yerleştirin. Çünkü bunlar aynı bus. “Port_Sch” kütüphanesini seçin. Port 8’i bulun ve sayfaya yerleştirin. 183 . Veya her iki sayfa için de ortak olacak olan yeni bir bağlantı oluşturabilirsiniz. Sayfa 2 ye daha fazla eleman yerleştirin fakat bus’a bağlantı yapmayın. Genelde bu amaçla kullanılmasına rağmen.2.
4. Pinleri bağlantıya isimle bağlayacağız. Port 8’in aynı isimli pinlerine bağlanmış sayfa 1 ve 2 deki bağlantıların isimleri de aynıdır. Biraz yukarı çıktıktan sonra sağ tıklayıp Tamam diyerek bağlantıyı bitirin. Kablo Çizmeden Bağlantı Yapmak Pinler. Tip kısmına farklı bir değer girersen bu iki port birbirinden ayrılmış olur. Aşağıdaki şekilde Net0 ve Net 4’a kablosuz bağlanmış pinleri görüyorsunuz. Tek bir GND sembolü yerleştirin. 184 .3.DipTrace Kullanım Kılavuzu Elemanlarla Port 8 arasında bağlantılar yapın. Aynı tip Net Portlar birbirine bağlıdır. Mesela Port 8in 1 nolu ayağına bağlı bütün hatlar birbirine bağlıdır. Sağ tıklayın ve Bağlantıya Ekle'yi seçin. Bu durumda elemanın konumu ve sayfasının farklı olması bir şey değiştirmez. Şimdi sayfanın boş bir kısmına gidin. Bu iki sayfadaki portları birbirinden ayırmak ve bağlamak çok kolay. Sayfa 1’e de Port 8 yerleştirin ve buna da bağlantılar yapın. Port üzerine sağ tıkla Özellikler'i seç. Açılan diyalog kutusundan bağlanmak istediğiniz bağlantıyı seçin ve Kablosuz Bağla seçeneğini işaretleyin ve Tamam deyin.1. aralarında bağlı bir bağlantı görünmeden de birbirine bağlanabilirler. Fareyi henüz bağlantı yapılmamış bir pinin üzerine getirin. Fareyi GND sembolünün pini üzerine getirin ve sol tıklayarak bağlantı çizmeye başlayın.
Bağlantı adını GND yapın ve Aynı isimli pinlere bağla seçeneğini işaretleyin. Bu bağlantının özelliklerini değiştirdiğinizde program bu bağlantı ismine sahip boştaki pinleri otomatik olarak kontrol eder. Bu pinler güç pinleri CLK pinleri veya data hatları olabilir.4. Bu yöntem şemadaki aynı isimli pinleri bağlamak için çok kolay bir yöntemdir. 185 . Özellikler seçin. Yerleştirilen elemanların GND pinleri GND bağlantısına otomatik olarak kablosuz bağlanmıştır. AD1317KZ'yi bulun (Üstteki kutuya AD1317 yazın ve entera basın) Birkaç tane yerleştirin. Tamam deyin.Çeşitli Özellikleri Kullanmak GND’ye bağlı bu bağlantı parçasına sağ tıklayın. Şimdi Analog Devicies (AD) kütüphanesini seçin.
en üstteki “Net 2” yi seçin. Net 2 üzerine sağ tıklayın. Net 2 yerine ismi Net 0 olarak değiştirin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bağlantılara aynı ismi vererek de onları bağlayabilirsiniz: Mesela aşağıdaki şekildeki gibi şemamız olsun. 186 . Tamam dediğinizde aşağıdaki uyarıyı görürsünüz.
No derseniz isim değişikliği yapılmayacak. Kesişmeyen iki hat aynı hat olarak değerlendirilecek.4. 187 . Yes deyin.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Eğer Yes derseniz Net 2'nin ismi Net 0 yapılacak. Şimdi Net 0'ın özelliklerine girin. Gördüğünüz gibi C1'in A pini ce D1'in K pini birleştirildi. dolayısıyla iki bağlantı birleştirilmiş olacak.
Bu metni. Bağlantı üzerindeki Net 0 metni sizi yanıltmasın. ayrı yerleştirilmiş metin objesi gibidir. bağlantıyla birlikte taşınmaz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Aynı isimli Bağlantılarla birleştir seçeneği işaretli. Tamam deyin. Üzerine tıklayıp silebilirsiniz. İşareti kaldırın. Bu metin bağlantıya göre eşzamanlı güncellenmez. İki bağlantı ayrıldı ve bağlantımız yeniden Net 2 oldu. bağlantıya sağ tıklayıp “İsmi Göster” diyerek yerleştirdik. 188 .
Birbirlerine temas etmeyen farklı bağlantıların aynı isimle birlirlerine bağlanabilmesi için bu seçeneğin işaretli olması gerekir. Aynı İsimli Bağlantılara Birleştir'i işaretleyin ve ismi Net 0 yapın.4. Bağlantı ismini değiştirmeye kalktığınızda yukardaki 189 .Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şimdi şemadaki Net 1'in özelliklerine girin. Tamam dediğinizde uyarı vermeden isim değişikliğini yapacaktır.
Bunun örneğini yukarda yaptık. PCB Layout’ ta Çizim/Bağlantı Yöneticisi'ni kullanabilirsiniz. Bunu açmak için Schematic'te Objeler/Bağlantı Yöneticisi. Şu sonuca varabiliriz: İki farklı bağlantı aynı isimliyse. Bağlantıya kolayca pin ekleyebilir veya çıkarabiliriz. Pin eklemek için “Bağlantıya Ekle:” altından elemanı ve pinini seçin ve Ekle deyin. Pencerenin üstündeki “Bağlantı:” liste kutusundan herhangi bir bağlantıyı seçin. Bunu elle pasif edersek (işareti kaldırırsak) bağlantılar koparılır ve ilgili bağlantıya uygun bir bağlantı adı verilir.4. seçili bağlantıyı butonu. Bağlantı Yöneticisinden yeni bağlantı eklemek için değiştirmek için kullanabilirsiniz. Burada elemanın sadece boştaki pinleri listelenir. O bağlantıya bağlı olan pinler aşağıya gelecektir. Seçili bağlantının ismini silmek için ise butonunu 190 . butonunu. İstediğiniz pini bulamıyorsanız bir bağlantıya bağlı demektir. Bu seçeği aktif etmeyi dert etmemize gerek yok. birbirlerine bağlanmıştır ve Aynı İsimli Bağlantılara Birleştir seçeneği aktif edilmiştir. 4. Şematik ve PCB Layout’ ta Bağlantı yöneticisi Pcb ve Schematic'te bağlantı yapmanın kolay bir yolu da Bağlantı Yöneticisi'dir.1.DipTrace Kullanım Kılavuzu gibi uyarı vererek bu seçenek program tarafından otomatik olarak aktif edilir. Şimdi Schematic'te bağlantı yöneticisini açın.
PCB Layout’ta bir bağlantıya ait olsa da bütün pedleri görebiliriz. Eğer bu mesaja Yes cevabı verirsek seçtiğimiz ped bağlantımıza eklenecek ancak diğer bağlı olduğu bağlantıdan kopartılmayacak.4. Yani bu iki bağlantıyı birleştirmiş olacağız. Schematic’te bağlantı yöneticisinde sadece boşta kalmış pinleri ekleyebilmemize rağmen. Yaptıklarınızı geri almak ve bağlantı yöneticisini kapatmak için “İptal” deyin. Cancel dersek işlem iptal edilecek yani herhangi bir değişiklik yapılmayacak. No cevabı verirsek. Ancak başka bir pede bağlanmış olan bir pedi seçili bağlantıya eklemek istediğimizde bir uyarı mesajı görüntülenir.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Bağlantı yöneticisine Tamam dediğinizde yaptığınız değişiklikler uygulanır. 191 . Ancak birkaç farkla. PCB Layout’ta bağlantı yöneticisinin kullanımı Schematic ile aynıdır. seçtiğimiz ped bağlı olduğu bağlantıdan kopartılarak bizim eklemek istediğimiz bağlantıya eklenecek.
C19 u C5 yapın ve Tamam deyin. C19 eksik).DipTrace Kullanım Kılavuzu 4. Aynı zamanda Ref.Etiketi C19 olacaktır. Bir uyarı mesajı görünür. Bu kondansatörün Ref. Bizim amacımız Referans etiketlerinin nasıl çalıştığına dair tecrübe kazanmak. Kendi kütüphanemizden bir kondansatör yerleştirelim.Referans Etiketleri Bu noktadan sonra Belgelerim\Diptrace\Examples klasöründeki örnek devrelerle çalışacağız.dch dosyasını açın. (C1 den C24’e kadar. Diyelim ki herhangi bir yere C5 kondansatörü yerleştirmek istiyoruz. 192 . Etiketi numaralandırmasını kaydırmayı da önerir. “Yes” deyin. Bu şema 23 kondansatör ihtiva eder.2. Bu şemada bizim tarafımızdan yapılan farklı tiplerde pin bağlantıları göreceksiniz. Bu kondansatör üzerine sağ tıkla ve en üstteki seçeneği seç. Program Files\Diptrace\Examples klasöründeki Schematic_2.
Etiketleri dizisinden boş olanları siler. Bu durumu düzeltmek için bir kondansatör üzerine sağ tıklayın.Etiketi “C” ’yi seçin.Etiketlerini İyileştir/Ref. C24.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Kondansatör C5 oldu. Yani üstteki sıradakini bir aşağı kaydırır. C30 da C24 olur. C18->C19 oldu vs..Etiketine kaydırabilirsiniz. Aynı şekilde yerleştirdiğiniz elemanın Referans etiketini başka bir elemanın Ref. C23 yapılır. C5 ve C25-C29 arası kondansatörler yok. 193 . Şimdi C5’i C30 yapın ve bağlantı yöneticisine girin. Neden? Çünkü Referans etiketleri optimize edilirken program Ref. C30. Dolayısıyla C5 olmadığı için C6.4. Eski C5 -> C6 oldu…. Şimdi bağlantı yöneticisinde C19’u görebiliriz.. C5 yapılır. Ref. C24 oldu. Aynı zamanda C5'de yerleştirdik.
194 .) C28 ve C30 olarak yeniden adlandırın. Yine Examples klasöründen PCB_2 dosyasını açın. Tasarım yöneticisinden C8 ve C10 üzerine çift tıklayın. (Bulmak için tasarım yöneticisini kullanabilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi değişiklikleri kaydetmeden Şematik programdan çıkın ve PCB Layout’ u açın. Plaketin üst kısmındaki C8 ve C10’u bulun. Dosya/Farklı Kaydet menüsünden dosyayı farklı bir isimle kaydedin.
Win98/ME kullanıcıları için bunu tavsiye etmeyiz. C8 ve C10 kondansatörlerini bulun. Ayrıca listede içinde aradığımız ifadenin geçtiği elemanlar da bulunur.4. Bunu için Ctrl +F veya Düzen/Obje Bul menüsünden faydalanabilirsiniz.dch dosyasını açın. Bulunan eleman ekranın ortasına gelecek ve seçilecektir. Yalnız büyük şemalarda bir elemanı bulmak kolay değildir. Programlar/Schematic menüsünden. Bunların üzerine tıklayıp Yerini Bul dediğimizde şema o elemanı da sayfanın ortasına getirir. C8 yazın ve Şimdi Bul deyin. 195 .Çeşitli Özellikleri Kullanmak PCB Layout’ u kapatın ve tekrar Schematic programı açın. ) Schematic_2. (Aynı zamanda PCB Layout’ u kapatmadan Schematic programı da açabilirsiniz.
Karmaşık bir tasarım yapıyorsanız ve çok sayıda elemanı bu şekilde ismini değiştirdiyseniz nasıl olacak? Tam burada Eleman Bilgilerini PCB’den Getir özelliğini kullanacağız. Burada da aynı isim değişikliklerini yapabiliriz. Ve biz bu kondansatörleri PCB_2 dosyasında yeniden adlandırdık. C8 ve C10’u daha iyi görmek için Sayfayı büyültün (+ ya birkaç defa basarak) PCB_2 dosyası bu şema dosyasıyla ilişkilendirilmiştir. 196 . Dosya/Eleman Bilgilerini PCB’en Getir'i seçin ve açılan pencereden biraz önce farklı isimle kaydettiğimiz Pcb dosyasını bulun. Şimdi şemadaki bütün referans etiketleri (bizim şemada C28 ve C30) PCB dosyasına göre değiştirildi.DipTrace Kullanım Kılavuzu Obje Bul penceresini sol üstteki oka tıklayarak küçültebilir ve bu şekilde de kullanabilirsiniz.
Bu kütüphaneler üretici isimlerine göre ayrılmıştır. Arama yapmak istediğimiz 197 . Aynı zamanda listedeki bir elemana tıklayarak aşağıda hangi kütüphane içinde olduğunu ve kılıfını görebiliriz.Kütüphanede Nasıl Eleman Buluruz DipTrace 2. Şimdi İsim alanına 232 yazın ve Şimdi Bul deyin. Ve adım adım büyümektedir.Çeşitli Özellikleri Kullanmak 4. Kütüphane/Eleman Ara'yı seçin. Birkaç saniye içinde ismi içersinde 232 ifadesi olan 194 adet eleman listelenir. İsminden sadece bazı kısımlar hatırımızda kalmış olabilir. Şu anda Schematic programdasınız. Mesela ismi içinde “232” geçen bazı elemanlara ihtiyacımız var.1 standart kütüphanelerinde yaklaşı 98. DipTrace’ in bütün programlarında eleman aramak çok kolaydır.3.4. Fakat diğer karakterleri hatırlamıyoruz. Bu arada biz aktif olan kütüphanelerde arama yaptık. Yine Yerleştir butonuna tıklayarak seçmiş olduğumuz elemanı sayfaya yerleştirebiliriz. Bazen ihtiyacımız olan elemanın üreticisini veya tam adını bilemeyebiliriz. (Bakılacak Kütüphaneler altından ilgili seçeneği işaretleyerek) Buradan Seçili yi seçersek alttaki Kütüphaneleri Seç kutusu aktif olur. Aynı zamanda sadece bazı kütüphaneler içersinde veya bilinen tüm kütüphaneler içersinde de arama yapabiliriz.000 eleman vardır.
Birden fazla kütüphane seçmek içi CTRL+tıklama yöntemini kullanabilirsiniz. Açılan diyalog kutusundan ERC çalıştırıldığında.dch dosyasını açın. Schematic ve Component Editor’de (Eleman/Kütüphanelerde Eleman Ara) kütüphanelerde eleman arayabiliriz. Bunu yapmak için ilgili hücreye tıklayarak sarı.DipTrace Kullanım Kılavuzu kütüphaneyi buradan seçeriz. 4. Önce kontrol edilecek elektriksel kuralları ayarlayalım. PCB Layout ve Pattern Editor’de (Kılıf/ Kütüphanelerde Kılıf Ara) kütüphanelerde kılıf (footprint) arayabiliriz Bunun yanında bütün yerleştirme/ekleme diyalog kutularında arama fonksiyonu vardır. yeşil veya kırmızıya dönüştürün. Ancak bu diyalog kutularındaki seçili kütüphane içinde arama yaparlar. Denetim/Elektriksel Kurallar'ı açın. Eğer açık değilse Schematic programı açın ve Examples klasöründen Schematic_2. tamamlanmamış pinden pine bağlantıların hata veya uyarı mesajı vermesini sağlayabilirsiniz. 198 .4.Elektriksel Kural Kontrolü (ERC) Bu özellik. tasarım esnasında oluşabilecek hataları düzeltmek amacıyla kullanılır.
dch dosyasını kontrol ederseniz tek bir hata bulur: Bağlantı için “Bidirectional to output” Hatanın yerini bulmak için üzerine çift tıklayın veya seçip Yerini Bul deyin.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Kontrol Edilecek Kurallar altındaki Pin Tipi ni işaretlemek yandaki renkli tabloda içinde görünen pinden pine olan bağlantıların kontrol edileceğini belirtir. 199 . Bağlı Olmayan Pin bağlı olamayan pinleri kontrol eder.4. Kısa Devre Power ve Gnd arasındaki kısa devreleri kontrol eder. Mevcut ayarları değiştirmeden Tamam veya İptal diyerek pencereyi kapatın. Şimdi ana menüden Denetim/Elektriksel Kontrol Yap (ERC)'yi seçin. Tek Pinli Bağlantı sadece tek pine sahip bağlantıları kontrol eder. GND* da aynı şekilse GND ile bağlayan isme sahip pinleri GND olarak algılar. Mesela V*. Ve bu iki pin arasındaki herhangi bir kısa devreyi kontrol eder.Vdd gibi V ile başlayan isimdeki pinleri power pini olarak algılar. VCC. Hatayı düzeltebilir ve sonra ERC penceresinde ERC’ yi Çalıştır diyerek tekrar kontrol yaptırabilirsiniz. Kontrol edilecek pinlerin isimlerini Kısa Devre için Güç Pinleri den ayarlayabiliriz. Eğer Schematic_2.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi Elektriksel kural ayarları penceresinde Bağlı Olmayan Pin'i işaretleyin ve ERC'yi çalıştırın. 200 .
Görünüm/Sayfayı Göster ve Görünüm/Anteti Göster ile sayfayı ve antetleri görünür yapın. Pin ucuna bir x işareti konur. Tabloyu Yerleştir dediğinizde ISO antetli yeni bir sayfa eklenir ve eleman listesi tablosu bu sayfaya yerleştirilir.csv formatında dosya olarak kaydedebilirsiniz. Tasarımınıza tablo veya sayfalar ekleyebilir. Aşağıdaki resimde de gördüğünüz gibi satırlar ekleyin. Bu pin bağlantı yöneticisinde görünmez.txt veya Excel .Eleman Listesi (Bill of Materials =BOM) DipTrace Schematic modülü güçlü bir eleman listesi çıkarma özelliğine sahiptir. Satır ve sütunları özelleştirebilirsiniz. Oluşturma Yeri: Yeni Sayfada/Sayfalarda ve Sayfa Şablonu: ISO A4 seçin. Sütun genişliğini taşan sütunlar için satır yüksekliğini ayarlayın 201 . Sayfa 2’yi seçin. Tablo Satırları'nı Eleman Tipi yapın.5.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Bağlantısız pinlerin boşta kalması hata değilse bu pinleri gerçekten bağlantıda kullanılmayacak pin olarak ayarlayabilirsiniz. Pine sağ tıklayın Bağlantı Yok'u seçin.4. 4. listeyi . Tabloyu sayfa boyutuna göre genişletmek için Otomatik Tablo Genişliği'ni işaretleyin. Bu pinin herhangi bir bağlantıya bağlanmasını ve ERC tarafından hata vermesini engellemiş oluruz. Objeler/Eleman Listesi Oluştur'u seçin.
Eğer birden fazla sayfadan oluşan şemanız varsa. Ayrıca netlist oluşturarak şemadaki bağlantı yapısını not defteri veya herhangi bir metin editörü ile inceleyebilirsiniz. Aynı zamanda PCB Layout veya Schematic sayfasındaki herhangi bir tablo üzerine gelerek sağ tıklayıp Dosyaya Kaydet diyerek tabloyu CSV veya biçimlendirilmiş metin dosyası olarak kaydedebiliriz. Aynı zamanda Eleman Listesi Oluştur penceresinden Oluşturma Yeri: Geçerli Sayfada seçip. Eleman listesi tablosunu Eleman Listesi Oluştur penceresinden (Dosyaya Kaydet diyerek) veya tablo olarak yerleştirdikten sonra dosya olarak kaydedebilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu ve hücre içinde satırlar oluşturun. ve diğer programlardan netlist ithal etmenize imkân tanır.Netlist İthal ve İhracı DipTrace birçok formatda netlist üreterek diğer PCB programlarına aktarmanıza.6. 4. satır yüksekliğini ve gerekirse sütun genişliğini ayarlayın) Şimdi ilave bir sayfada eleman listemiz var. Tasarımımızı yazıcıdan çıkartabiliriz. Netlist 202 . (ilgili hücreye sol tıklayın ve metni. Tabloyu Yerleştir'e tıkladıktan sonra sayfa üstünde istediğimiz yere sol tıklayarak eleman listesi tablosunu şemanın olduğu sayfaya da yerleştirebiliriz. her sayfaya ait eleman listesini ayrı bir tabloda o sayfa üzerine yerleştirmek te mümkün.
seçin. Dosya/İthal Et/Netlist/Tango Netlist..Çeşitli Özellikleri Kullanmak ihraç etmek için şematik programda Dosya/İhraç Et/Netlist ve formatı seçin. Şimdi başka bir program tarafından oluşturulan Tango formatındaki netlisti ihtal edelim. PCB Layout'u açın.4.. referans etiketleri. Elemanlar. Netlist içindeki kılıflar bulunurken bekleyin. Belgelerim/DipTrace/Examples/tango_1. Netlist şemanıza göre oluşturulacaktır. 203 . kılıflarını listeleyen pencere açılır.net dosyasını açın.
Bu nedenle C41'e tıkladığınızda alttaki Kılıf açılır listesinde none yazar. Elmana tıkldığınızda altta kılıf adını ve kütüphane adını görebilirsiniz. CAP225 kılıfı DipTrace kütüphanelerinde yoktur. Kılıf seçtiğinzi elemana atandı. 204 . Bu durumda bu kılıfı içeren kütühaneyi seçmelisiniz (muhtemelen kılıf kendiniz oluşturmanız gerekir) veya mümkünse alternatif kılıf seçmelisiniz. Aynı zamanda aynı tipe sahip elemanlara veya aynı kılıfı kullanan elemanlara tek seferde kılıf atayabilirsiniz. Aksi takdirde uyarı mesajı görünür.2 (hatırlayın pin numarası demek karşılığı olan kılıf pedinini numarası demekti) ise ve bu kondansatöre atamak istediğimiz kılıfın ped numaraları plus ve minus ise atarken uyarır. Netlistteki elemanların pin numaraları ve pin sayısı ile atanacak kılıfın ped sayısı ve numaraları uyuşmalı. Bu elemana kılıf atamak için Ekle'yi tıklayın. Ve elemana tıkladığınızda altta kılıf adı ve kütüphanesi yazar. 2. sütun tipi. Mesela C41 in kılıfı CAP225 tir. Eğer elemanın kılıfının karşılığı bulunamamışsa alttaki kılıf alanında “none” yazar. sütun elemanın kılıfı. (Bu biraz zaman alabilir.) Kılıfı atanmış (veya kılıfı diptrace kütüphanelerinde bulunmuş) elemanların kılıf ismi sonunda * işareti bulunur. Kılıf atanmamış elemanlar PCB Layout'a ithal edilmeyecektir.DipTrace Kullanım Kılavuzu İlk sütunda elemanların referans etiketlerini görüyoruz. Bu şekilde ithal edersek kılıfı getirilir fakat bağlantılar getirilmez. Mesela netlistteki Kondansatörün pin numaraları 1. Bu özelliği kullanarak listedeki tüm elemanlara kılıf atayın. Açılan pencereden kütüphane ekleyip kılıfı seçip tamam deyin. Bu yüzden tüm elemanlara kılıf atanmış olmalıdır. 3.
File/Export/Script seçin ve script dosyasına isim vererek istediğiniz bir yere kaydedin. şema ve pcb ithali Eagle'dan kütüphane.7. Library'ye tıklayarak kütüphane listesini açın. İthali iptal etmek için No deyin. 4. Eagle kontrol paneli açılır.Çeşitli Özellikleri Kullanmak İthal etme işlemini tamamlamak için İthal Et deyin. Önce kütüphane ithal edelim: Bunu için Eagle'ı çalıştırın. şema ve pcbleri DipTrace'e ithal edebilirsiniz.4. Bu şekilde ithal etmek için Yes deyin. Eğer uyuşmayan kılıf atanmışsa veya kılıf atanmamış eleman varsa uyarı mesajı görünür. 205 . Listeden kütüphane ismine çift tıklayarak kütüphane editörünü açın.Eagle'dan kütüphane.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Bu şekilde istediğiniz kütüphaneleri scripte ihraç edin. Kılıflar alınır. 206 . Pattern Editor'ü açın. Şimdi Pattern Editor ile bu script dosyasından kılıfları. Component Editor ile elemanları ithal edebiliriz. İthal Et/Eagle Script diyerek kaydettiğimiz script dosyasını seçin.
Elemanlar alınır.1. 3.Kütüphaneyi kütüphaneyi kaydedin. İthal Et/Eagle Script diyerek kaydettiğimiz script dosyasını seçin.4.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Kütüphanemiz hazır.3. Elemanların kılıfları da alınır. Kaydetmek başlığında anlatıldığı şekilde Şimdi Component Edtor'ü açın. 207 .
208 .sch dosyasını çift tıklayarak açın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi şema ve pcb ithal edelim: Eagle control panelini aşağı kaydırın Projects altındaki hexapod.
4. Sizden ascii dosya için isim ve kayıt yeri ister. Bu komut dosyası şemayı DipTrace ASCII formatına çevirecektir.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şema dosyası açılır. 209 .ulp dosyasını seçin. Durum çubuğunda “Run:Eagle_to_DipTrace_SCH.ulp finished” ifadesi göreceksiniz. File/Run deyin ve Program Files\DipTrace\ Utils\ Eagle_to_DipTrace_SCH. Verin. İşlem tamam. Aç deyin.
210 . Dosya/İthal Et/DipTrace ASCII seçin. Şimdi DipTrace Schematic'i açın. Hem şema hem de pcb dosyasını DipTrace ASCII formatına dönüştürüp kaydettik. Aç deyin. File/Run deyin.DipTrace Kullanım Kılavuzu File/Switch to Board diyerek pcbye geçiş yapın. Biraz önce Eagle şemasından oluşturduğumuz asii dosyasını seçin. Aynı işlemi PCB Layout'ta da yapın. Şema ithal edilecektir. Bu sefer Program Files\DipTrace\ Utils\ Eagle_to_DipTrace_PCB.ulp dosyasını seçin. İsim ve kayıt yerini girin.
Çeşitli Özellikleri Kullanmak 211 .4.
dch dosyasını açın. Pozitif ve negatif pinleri tanımlayın. Akım kaynağını seçtikten sonra foksiyonunu seçebilirsiniz. Ücretsizdir ve profesyonel simülasyon programları ile karşılaştırılabilir. Model Tipi'ni kondansatör seçin. 212 . Şimdi başka bir model tip seçmeyi deneyin. Ama biz yine de birkaç elemanı inceleyeceğiz. Şimdi şematik programı çalıştırın ve Belgelerim/DipTrace/Examples/Spice /Astable_Flip_Flop_Spice. Kapasitör tanımlamak çok kolay. Ancak spice ayarlarını yapabilir ve spice netlistini herhangi bir simülasyon programına gönderebilirsiniz. Parametre tablosunda değerleri doğrudan tablo hücrelerine girebilirsiniz. Kullanılabilir sinyaller hemen aşağıdadır. LT Spice'ı tavsiye ederiz. Şablon ifadesini sağa doğru kaydırabilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu 4. Şimdi LT Spice kullanarak bu kılavuzun 1. Şablon kısmı spice netliste elemanın nasıl görüneceğidir. PWL seçin. Pin tanımlamak için soldaki pin-sinyal tablosundan pine tıklayın ve sinyali girin. bölümünde oluşturduğumuz astable flip-flopun simülasyonunu yapacağız.SPICE Simülasyonu DipTrace kendi simülatörüne sahip değildir. C2 kondansatörü üzerine sağ tıklayıp Spice Ayarları'nı seçin.8. Parametre tablosuna değeri girin. Başka bir program da kullanabilirsiniz. Bu şemada bütün spice ayarları zaten yapılmıştır. Mesela akım kaynağı.
böylece sadece parametreleri gireriz. Şimdi Q1'i seçin ve spice ayarlarına girin.Çeşitli Özellikleri Kullanmak PWL fonksiyonu için nokta sayısını girin ve tamam deyin. Model sekmesini tıklayın. Parametreler sekmesinin yanında Model sekmesi göreceksiniz. Şimdi parametre tablosuna nokta değerlerini tek tek girebilirsiniz. 213 . Şimdi tekrar kondansatöre dönün. Buraya model metinin girebilir veya harici dosyadan yükleyebilirsiniz. faz vs). Farklı fonksiyonlar farklı paramete kullanırlar (genlik.4. Onları kullanabilirsiniz. Kondasatör ilave model açıklamalarına ihtiyaç duymaz. Detaylar için SPICE sökümanlarına bakın. değeri girin ve tamam deyin. Bazı üreticiler kendi elemanları için spice modellerini oluştururlar.
Yüklediğimiz dosya güç kaynağı için spice modeline sahip değil. Açılan diyalog kutusundan GND (toprak) bağlantısını seçin.1s girin. Şimdi Dosya/İhraç Et/Spice Netlist'i seçin. Tamam deyin ve . Bunun anlamı 0s den 30s ye kadar 0.DipTrace Kullanım Kılavuzu Ayrıca bütün spice ayarlarını başka bir DipTrace kütüphanesinden alabilirsiniz (Spice Modelini Kütüphaneden Al). Ve değerleri girin: Pulse V2=5.TRAN 0s 30s 0. Şimdi 20s 5V üreten sonra 10s ara veren ve bu şekilde devam eden bir voltaj kaynağımız var. B1 üzerine sağ tıklayın ve spice ayarlarına girin. Gerilim kaynağı olarak seçilmiş.cir dosyasını herhangi bir yere kaydedin. Bu bizim sıfır noktamız olacak. Her şey hazır. Pulse PER=30s. 214 . Pulse PW=20s.1s aralıklarla simüle et demektir. Tamam deyin. Bu komutları doğrudan LT Spice içinden de değiştirebilirsiniz. Diyalog kutusunu kapatın. Pulse fonksiyonunu seçin. Komutlar bölümüne . şimdi tanımlayalım. ancak fonksiyon tanımlanmamış.
Eğer yoksa http://www.4. LT Spice içinden File/Open ile az önce kaydettiğiniz . İlk 20 saniye çalışıp 10s ara verdiğini görüyoruz. Simulate/Run ile simülasyonu çalıştırın.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şimdi LT Spice'ı çalıştırın. Plot Settings/Visible Traces'ten led1'i seçin. hata penceresini kapatın. Aşağıdaki gibi bir şekil göreceksiniz. Bu Led1 üzerindeki akımdır. (“Files of Type” dan doğru dosya türü seçmelisiniz).jsp adresinden indirebilirsiniz. 215 . Netlisti metin biçiminde göreceksiniz.com/designtools/software/switchercad.linear. Şimdi diğer sinyalleri ekleyebilir ve nasıl çalıştığını görebilirsiniz.cir dosyassunu açın.
Bağlantıların İletkenliğini Denetlemek Plaketinizi üretime geçmeden önce yapmamız gereken önemi bir kontrol de yolların çizimini denetlemektir. Şeklin yerleştirileceği katmanı seçin. (Şekil yerleştirme Araç çubuğundaki katman listesinden Sinyal/Düzlem'i seçin) Yay butonuna yıklayarak ( ) şekildeki gibi iki yay 216 . yani yollardaki iletim kopukluklarını kontrol edebilirsiniz.9. Açılan diyalog kutusundan iletken olarak kullanılacak objeleri seçebilirsiniz. Şimdi Sinyal Katmanına iki çizgi veya yay yerleştirelim.dip dosyasını açın. Şimdi birkaç hata üretip bu fonksiyonun nasıl çalıştığını görelim. Alt katmana geçin ve plaketin sağ alt köşesini görecek şekilde sayfayı kaydırın. Tamam dediğinizde kontrol yapılır ve Hata Bulunamadı mesajı görüntülenir. Genelde bütün seçeneklerin işaretli olmasını tavsiye ederiz. Tasarımımızdaki bütün bağlantıları iletimini tamamlıyor. Denetim/Bağlantıların İletkenliğini Denetle'yi çalıştırın. dolgu tarafından bağlanan bağlantıları denetlemeyecek.DipTrace Kullanım Kılavuzu 4. İkinci hatamız ise izole edilmiş bakır dolgu. Bağlantıyı gösteren mavi çizgilerin görünmemesinin sebebi Bakır Dolgu Özelliklerinde Bağlantı Çizgisini Gizle'nin seçili olmasıdır. dolayısıyla da hata uyarısı verecektir. C16:2 pedi ile onu alt katmandaki GND’ye bağlayan via arasındaki yol üzerine sağ tıklayın ve Yolda Çizimi Kaldır deyin. Araç çubuğundaki Yolları Düzenle ( ) butonuna tıklayarak. Bu denetimle çizimi tamamlanmamış bağlantıları. Belgelerim\DipTrace\Examples\PCB_2. Mesela Bakır Dolgu yu işaretlemezseniz.
4. 217 . Bakır dolgunun kenarı üzerine sağ tıklatıp Yenile deyin. Bu şekilde bakır dolgunun (dolayısıyla içindeki vianın) diğer bağlantısını kestik. Fakat birkaç katmandan ve çok sayıda pinden oluşan karmaşık bir tasarımınız varsa bu şekilde izole edilmiş bakır dolguyu farkedemezsiniz.Çeşitli Özellikleri Kullanmak yerleştirin. kısımla Bu bisit durumun gözle de farkına varabilirsiniz. Şimdi Denetim/Bağlantıların İletkenliğini Denetle'yi çalıştırın.
PCB Layout'u çalıştırın ve Belgelerim\DipTrace\Examples\Schematic_4. 218 . 4.dch dosyasını açın. 3 kısma ayrıldığı görülür. Kısım bakır dolgu ve tüm pinler buna bağlı. kısım en son yaptığımız izole edilmiş bakır dolgu. Aşağıdaki resimdeki gibi bir şekil göreceksiniz.40 sürümünden itibaren DipTrace. Net7 bağlantısının kırık olduğu. Şimdi örneklerimizden biri üzerinde bu özelliği inceleyelim. Otomatik ve Elle Yerleştirme 1. Raporu metin dosyası olarak kaydedebilirsiniz. Hata üzerine tıkladığınızda bağlantı kırmızı ile belirtilir.10.DipTrace Kullanım Kılavuzu Denetim raporu görüntülenir. 2. şematikten pcbye aktardıktan sonra elemanların yerleşimini daha kolay yapmak için gelişmiş yerleştirme ve dahili otomatik yerleştiriciye sahiptir. Kısım yaptığımız ilk hata C16:2 yüzey montajlı pedi ve 3. Bütün bu elemanları plaket sırınları içine yerleştirmek için çok zaman harcamanız gerekir. 1.
Belegelerim\DipTrace\Examples\outline.dxf dosyasnı açın.4. 219 .Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şimdi plaket sınırlarını DXF dosyasından ithal edeceğiz. Board Outline katmanına tıklayın. Dosya/İthal Et/DXF'yi seçin. Aşağıdaki Dönüştür'ü Plaket Sınırı yapın. Açılan pencereden ithal etmek istediğimiz DXF dosyasını görebilirsiniz.
İthal Modu: Tasarıma Ekle yapın. Şimdi elemanları sıralayalım. Yerleştirme/Yerleştirme Ayarları'na girin. Bu özellik bakır dolgu ve maske/pasta katmanlarında kullanmak içindir. Böylece mevcut tasarım üzerine eklenecek. Ama elemanlar hala düzensiz. (Genelde DXF tasarımcıları plaket sınırlarını dolgusuz yaparlar). 220 . İç İçe Çokgenleri Algıla ile delikleri kesip çıkarabilirsiniz.DipTrace Kullanım Kılavuzu Bu yolla Kapalı Alanları Doldur ile kapalı alanları doldurabilir. Yukarıdaki İthal Et butonuna tıklayın. Şimdi plaket sınırlarını görebiliyorsunuz.
4. Fareye tıklamadan eleman fareye iliştirilir.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Kılıfları Plaket Sınırlarının Dışına Yerleştir'i işaretleyin. Listeden bir eleman seçin ve fareyi plaket içini taşıyın. Bütün kılıflar plaket sınırları dışındaki bir yere dizilir. Diğer ayarlar yukarıdaki gibi kalsın. Tamam diyerek diyalog kutusunu kapatın. Plaket içindeki bir yere sol tıklayarak seçtiğiniz elemanı yerleştirin. Kılıflar plaket sınırları dışına sıralanacak. Yerleştirme/Listeden Yerleştir'e tıkayın. 221 . Yerleştirme/Kılıfları Diz veya araç çubuğundaki butonuna tıklayın. (Not: Değerler mm).
J12. J1. Değer:20mm yapın. Tamam diyerek özellikleri kapatın ve U3'ü kiltleyin. U3. 222 . Ctrl+L ile veya biri üzerine sağ tık-Kilitle ile kilitleyin. Şimdi plakete yerleştirilen elemanları seçin (U3 hariç). U2. (Bağlantıları F12 ile iyileştirebilir. Şimdi U1. diğer elemanlar U3'e 20mm den fazla yaklaşmayacak. J8. RN1 ve RN2 yi bu yolla yerleştirin. Kullan:Özel Ayar.DipTrace Kullanım Kılavuzu Yerleştirdiğimiz eleman listeden kaybolur.) Bize göre bu elemanların yerleri sabit olmalı ve değiştirilememeli. Yerleştirme sekmesine geçin. veya tasarım yöneticisindeki Objeler sekmesinden gizleyebilirsiniz. Listeden yerleştir diyalog kutusunu kapatın. U3'ün özelliklerine girin. Bu liste sadece plaket sınırları dışındaki elemanları gösterir. Bunun anlamı U3 için özel aralık mesafesi bırakılacak.
(Bazı tek yüzlü ve atlamalı plaketlerde atlamaların belli yönleri olacağı için otomatik döndürmeyi kapatmak kullanışlı olabilir. X'te ve Y'de aralık değerlerini 5mm yapın. Kılıf Özel Aralıklarını Kullan işaretli olamalı ki U3'e ait 20mm özel aralığı dikkate alsın. İsterseniz daha sonra kullanabilirsiniz. Tamam diyerek ayarları uygulayın. Şu aşamada Yerleştirme Kalitesini Artır seçeneğini tavsiye etmiyoruz.) Kılıfları Plaket Sınırlarının Dışına Yerleştir'i işaretsiz yapın.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Şimdi diğer tüm elemanları 5mm aralıklarla otomatik yerleştirelim. Kılıfları Döndürmeye İzin Ver işaretli olsun. butonu ile) Aşağıdakine benzer bir görüntü 223 .4. (Yerleştirme/Otomatik Yerleştir veya elde edeceksiniz. Yerleştirme/Yerleştirme Ayarları'na girin. Otomaik yerleştimeyi çalıştırın.
. çünkü bazı büyük elemanları daha önce elle yerleştirdik. Bazı bağlantılar iyileştirilememiş olabilir.6 mm olan via kullanacağız. Biz dış çapı 1.. Ayarlar sekmesinde Öncelikli Katman Yönlerini Kulan'ı devre dışı bırakın. delik çapı 0. Otomatik çiziciyi Shape Router yapıp “. Aşağıdakine benzer bir sonuç alacaksınız.4mm.2mm. Tamam diyerek bu ayarları uygulayın.” butonu ile shape router ayalarına girin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Elemanlar arasındaki bağlantılar (mavi çizgiler) daha kısa yollar için iyileştirilmişlerdir. Yol Açıklığı:0. Çizim/Çizim Ayarları menüsünden Yol Kalınlığı:0. 224 . Şimdi F9 veya araç çubuğundaki yeşil ok butonu ile otomatik çizimi çalıştırın. U3 diğer elemanlardan ayrık durmaktadır. Çünkü onun etrafında 20mm aralık bıraktır.3mm yapın. İstersek şimdi yolları otomatik çizdirebiliriz. Katman/Via Özellikleri'ni kontrol edin. Eğer tüm elemanları otomatik yerleştirirseniz en iyi bağlantı yapısına kavuşursunuz ancak bu gerçek hayatta pek uygulanabilir değil.4mm. Yol-Ped Arası:0.
) Bu ikisini de deneyeceğiz. Funout Genellikle funout özelliği iki amaç için kullanılır: Elemanlara otomatik via eklemek (BGA. (Katman/Katman Ekle) Üst katmana geçin (Ctrl+T). Sadece Bağlı Pedleri Kullan'daki işareti kaldırın (bunun anlamı sadece bir bağlantıya bağlı pedlere değil. Açılan diyalog kutusundan Pedler:Sol (bunun anlamı. Fareyi LLC kılıfının üstüne getirin.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Dosya/Tasarım Bilgileri'nden çizilmemiş yol olup olmadığını görebiliriz. sadece sol çizgideki pedlere via yerleştirilecek) seçin.4. sağ tıklayın ve Funout'u seçin. Tasarıma iki adet dahili katman ekleyin. (Otomatik çizici bunu yapabilir.02 inç yapın. tüm pedlere via yerleştirilecek). 4. PCB Layout'u açın ve yeni boş bir tasarım açın. Dış çapı 0. delik çapını 0.SOIC. değiştirerek tekrar deneyin.QUAD gibi) ve SMD pedleri güç veya şase düzlemine bağlamak için otomatik via yerleştirmek.04 inç. yerleştirme ayarlarını vs. SMT Kütüphanesinden bir adet LLC20 yerleştirin. Tamam deyin. BGA kütüphanesinden iki adet BGA-100/15x15 yerleştirin. kılıf ışıklanır. Bütün otomatik çizici ayarları bu kılavuzun son bölümünde anlatılmıştır. 225 .11. Plaketi çizdirememişseniz geri alın ve yol kalınılıği ve aralık ayarlarını.
dış çapı 0. Diğer ayarlar aynı kalsın ve tamam deyin.015inç yapın ve tamam deyin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi kılıfın soldaki pedlerine viaların yerleştirildiğini görebiliriz. Üstteki pedler için zikzak vialar yerleştireceğiz. İki adet BGA kılıfımızdan birine delikli. İlk BGA kılıfının funout ayarlarına girin. Kılıf Tipi:BGA-Delikli Via. Yerleştir:Zik-Zak ve Pedler:Üst yapın. diğerine kör vialar ekleyelim.03 inç ve delik çapını 0. ancak kılıf tipini BGA-Kör Via seçin. 226 . Kılıfa tekrar sağ tıklayın ve funouta yeniden girin. Aynı şeyi diğer BGA kılıfı için de yapın.
Bu kılıfların birkaç pininden geçen bir bağlantı oluşturun (bunun bizim GND bağlantımız olduğunu farzedelim). ikinci kılıfta ise iki sıra vialara bağlanmamıştır (bunlar üst katmanda kullanılabilir). Bir değişiklik yapmadan tamam deyin.4. diğer satırlardaki vialar katmanlara göre yerleştirilmiştir. Bağlantıdaki pinlerden birine sağ tıklayıp funout ayarlarına girin. Şimdi birkaç SMD kılıf ve birkaç delikli pede sahip kılıf ekleyin. 227 .Çeşitli Özellikleri Kullanmak İlk kılıfta tüm pedler vialara bağlanmış.
228 . İkinci sayfaya geçin. İkinci sayfayı seçin. Aynısını üçüncü sayfa için de yapın.DipTrace Kullanım Kılavuzu Göreceğiniz gibi düzlem katmanlarına bağlanabilmesi için bağlantı üzerindeki smd pedlere vialar eklenmiştir. Bu bizim hiyerarşik bloksuz ana şemamız. dördü sağda olmak üzere 8 konnektör yerleştirin. Sayfaya birkaç adet hiyerarşik konnektör yerleştirin (hiyerarşik konnektörleri sayfa tipi normal olan yani hiyerarşik olmayan sayfalara yerleştiremezsiniz). Bu konnektörler hiyerarşik bloğumuzu giriş ve çıkışları olacak. DipTrace'te hiyerarşik bloklar sayfalarla ilişkilendirilmiştir.12. Düzen/Sayfa Tipi/Hiyerarşik Blok seçin. 4. Hiyerarşik Tasarım Bu özelliğin nasıl çalıştığını alamak için basit bir hiyerarşik tasarım yapacağız. Bu ileve sayfaları hiyerarşik blok olarak tanımlayacağız. Dördü sol. Objeler/Hiyerarşi/Konnektör Yerleştir'i seçin veya araç çubuğunda üzerinde HC yazan butona tıklayın. Konnektörün konumu ve yönü bloğun neresine yerleştirileceğini belirler. Şematik programı açın. Kütüphaneden iki diyot yerleştirin ve konnektörlere bağlayın. Şimdi ana sayfaya (ilk sayfa) geçin ve birkaç eleman yerleştirin (biz iki adet DB15F konnektör yerleştireceğiz). Bu nedenle boş tasarımımıza iki adet yeni sayfa ekleyin (Düzen/Sayfa Ekle).
4.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Üçüncü sayfayı seçin ve ikinci hiyerarşik bloğunuzu yapın: Birkaç konnektör ve eleman yerleştirin ve bağlayın. Konnektör adı hiyerarşik bloktaki pin adını oluşturur. Konnektör üzerine sağ tıklayıp en üstteki seçenekten konnektör adını değiştirebilirsiniz. 229 .
Bloklar listesinden Safya 3'ü seçin ve iki blok yerleştirin. Aynı zamanda Sayfa 2 içine Sayfa 2 bloğu yerleştirebilir veya blok döngüsü oluşturabilirsiniz. 230 . Şimdi Sayfa 2'ye geçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu DipTrace çok seviyeli hiyerarşiyi destekler. Yani bir hiyerarşik blok içine başka bir hiyerarşik blok yerleştirebilirsiniz. Objeler/Hiyerarşi/Blok Yerleştir veya araç çubuğundna HB yazan butona tıklayın. Şimdi böyle bir döngü oluşturmadan sadece iki adet Sayfa 3 bloğu yerleştirin ve Sayfa 2'deki konnektörlere bağlayın. Ayrıca PCB'ye aktarırken PCB Loyout hiyerarşiyi denetler ve hata varsa uyarı mesajı verir. Bu tür hatalardan kurtulmak için Denetim/Hiyerarşiyi Denetle'yi kullanabilirsiniz.
Sayfa 2 veya Sayfa 3 olabilir. 231 .4. Blokları diğer elemanlara bağlayın.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Ana sayfaya (ilk sayfa) geçin ve iki hiyerarşik blok yerleştirin.
Bloktaki elemanlardan birinin özelliklerine girin. Bu ek bilgi şemaya göre yenilemekte kullanılır. Ctrl+B yi kullanın. Çünkü hiyerarşik şemayı değiştirdiğinizde elemanların gizli kimlik numarları (elemanlara göre şemadan yenilerken kullanılır) ve etiketleri değişebilir. Her hiyerarşik eleman blok ref. etiketi/etiketleri ve eleman ref. Yerleştirme/Kılıfları Diz ile veya araç çubuğundaki ilgili butona tıklayarak kılıfları dizebiliriz. etiketinden oluşan bir ek bilgiye sahiptir. PCB Layoutta hiyerarşik bloklardaki kılıflar üstüste gelmiştir. Eğer görünmüyorsa Görünüm/Kılıf Etiketleri'nden referans etiketlerini gösterin. Hiyerarşik blok içindeki elemanları referans etiketleri Ref.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şimdi şemamızı PCB ye aktarabiliriz.Etiketi+Blok Numarası biçimindedir. 232 .
233 . Peki Blok 4 ve 1 nerde? Şemayı açın.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Bu eleman Blok 4 altındaki Blok 1'in içindeymiş. Blok 1 Sayfa 2 içindedir.4.
Elemanları Şemaya göre yenileyin. Sayfa 2'deki Block 1'in ref.Etiketini Alt Devre1 yapın.Etiketini MiniDevre1 yapın. PCB Layout'a geçin.DipTrace Kullanım Kılavuzu Şemadaki ilk sayfadaki Block 4 Ref. Şimdi D3_5'in özelliklerine girin. Şimdi pcbyi otomatik çizdirebilir veya şemada değişiklik yaparak pcbyi şemaya göre güncellemeyi deneyebilirsiniz. Sayfa 1'e geçin. 234 . Şimdi şemeda Sayfa 2'deki I/O 1 konnektörünün referans etiketini Giris olarak değiştirin.
Otomatik çizici ayarlarını değiştirmeniz gerekmez.13. Veya eleman etrafında daha fazla boşluk olması gerekir veya yol çok kalın gelmiştir. Çizimi üç aşamada gerçekleştirir: Yolları yerleştir (sök ve yeniden dene ile). Karmaşık olmayan plaketleri çizebilir. 4. Hızlı. Shape router tek yüzlü çizimi destekler fakat atlamalı çizimi desteklemez. Ancak merak edenler için otomatik çizici pencerelerinin detayları aşağıdadır. Eğer Otomatik Çizim ayarını En İyi yapmışsanız otomatik çizici muhtemelen en uygun sonuca ulaşacaktır. Kalitesi arttıkça çizim hızı düşer. iyi. Eğer buna rağmen çizilmemiş yol kalıyorsa demek ki elemanların yerleşimi veya çizim toleranslarının (genişlik ve aralık ayarları) değiştirilmesi gerekir. Otomatik Çiziciler DipTrace iki otomatik çiziciye sahiptir.13. normal ve eni iyi olmak üzere dört otomatik seçeneği vardır. Undo veya Çizim/Tüm Yollarda Çizimi Kaldır ile yolları çizilmemiş haline geri alın ve otomatik çizimi yeniden çalıştırın. Grid Router (ızgara tabanlı) ve Shape Router (şekil tabanlı). Grid router ile tek yüzlü ve atlamalı çizdirebilirsiniz. Grid Router Izgara tabanlı ripup and retry (sök ve yeniden dene) algoritmasını kullanır. yolları iyileştir ve yolları doğrula. Shape Router sürüm 2. 235 .1. Ancak ayarları elle de düzenleyebilirsiniz. Eğer bazı yollar çizilemezse yeniden çizdirmeyi deneyin.4.Çeşitli Özellikleri Kullanmak 4. Genelde bu seçenekler yeterlidir.1 de eklenmiştir. Katman sınırlaması yoktur ancak katman sayısı arttıkça çizim hızı da düşer.
“. 2. Bu özellik için en az Normal modu kullanmanızı öneririz. Viasız çizdirmek için en az Normal modu seçemnizi öneririz. 3. katman sayısı otomatik olarak yazılır. 236 . Kılıf Altına Atlama Koyma ile kılıfların altına atlama yerleştirilmesini engelleyebilirsiniz. 4. Açılar – 90 ve 45 derecelik (varsayılan) veya sadece 90 derecelik açılarla yolları çizdirebilirsiniz..DipTrace Kullanım Kılavuzu 1. Değişiklik yapabilmenzi için Tüm Katmanları Kullanın devre dışı olması gerekir. Eğer çizim başarısız olursa keliteyi artırabilirsiniz. Eğer 1 seçerseniz yollar bakır (alt) katmana çizilir. Atlamalar yatay veya dikey olabilir. Öncelikli Katman Yönlerini Kullan.. Atlamalara izin ver – Katman sayısı 1 ise seçilebilir.Katmanlar için öncelikli yönleri kullanır. Bu özellik paralel yolları engelleyebilir. Via Kullanmadan Çiz – Via kullanmadan çizdirebilirsiniz. Kullanılacak Katman Sayısı – Çizilecek katman sayısı.” butonu ile bu yönleri belirtebilirsiniz. Öncelik verilecek açıları seçip öncelik faktörünü ayarlayabilirsiniz (diğerlerinden kaç kat fazla deneme yapılacak) 5.
(Keskin açıları silmek için) 13. büyük tasarımlar için 2500-3000 mil tavsiye ederiz.4. Funout ve yoldaki ince geçişleri vs. Sınırlar yol uzunluğu ile başlangıç ve bitiş noktası aralığının max. sayısı. 9. oranıdır. İlk/İkinci Çizim Sınırı – sök yeniden dene teknolojisi tarafından yolları bulmak için kullanılır. Ayarlar zaten çeşitli tip plaketler için iyileştirilmiştir. Yolu İyileştirirken En Fazla Değişiklik . Açıları Düzlet – Açı düzenlemeyi aktif/ pasif eder.Çeşitli Özellikleri Kullanmak 6.Sök yeniden dene teknolojisi tarafından yolu yeniden çizme denemesinin max. Shape Router Shape router üst sınıf şekil tabanlı çizicidir. 4. (Electra/Specctra tarzı yazımı vardır). Matris Kaydırma ve Seçme – Çizimden önce çizim ızgarasını kaydırarak en iyi seçeneği tespit eder. Düzeltme Sekmesi: 12. İyileştirme Sayısı – Yolu yerleştirdikten sonra iyileştirme denemesi sayısı. Ancak elle de girebilirsiniz. Strateji parametrelerle ayarlanabilir veya do dosyası ile belirtilebilir.2. 7.13. Yolları Düzelt – Düzeltme adımını kur. 237 . Via Değeri – Yol uzunluğunu hesapmak için kullanılacak via değeri. karmaşık olmayan plaketler gibi kolayca çizebilir. Bu değer otomatik çizim stratejisi ve sonuç için çok önemli. 10. Seçenek Sayısı – Bir çizim ızgarasını kaydırma denemesi sayısı 8. İleri düzey kullanıcılar için via değeri olarak küçük tasarımlar için 800-1000 mil. Karmaşık SMD plaketleri. Deneme başına adım sayısı ve düzeltme saykılı sayısı. Değeri değiştirerek sonuç üzerindeki etkisini görün. otomatik yapabilir. 11.
yolları iyileştir. İşaretli değilse 90 derecelik açılarla çizilir.ihlalleri temizle. Filtrele – bütün ihlalleri temizle. Başlangıç Çizimi – ihlal mümkünse başlangıç çizimi. Ancak sonraki denemeler öncekilerden daha iyi bir sonuç vermelidir. Bu adımda yeni ihllaler oluşturulmaz. Köşeleri 45 derece yap – köşeleri 45 derece yap.DipTrace Kullanım Kılavuzu Rakamlar deneme sayılarıdır. Temizle . fazla viaları kaldır. SMD Fanout -SMD pedler için otomatik çizimden önce funoutları yerleştir. Temizle – ihlalleri temizle. Ayarlar Sekmesi: 238 . Son Çizim – Son çizim. Tarife Sekmesi: Bus Çizici – Bus olarak belirlenmiş pedler arasına paralel yollar çiz.
Kullanma:Via kullanmadan çizer. Öncelikli Katman Yönlerini Kullan – Katmanda yol çizimini engellemek veya katmandaki yollar için öncelikli yön belirtmek içindir. Aynı zamanda üst katmanda yolları engelleyerek tek katmanlı çizim yapılmasını sağlayabilirsiniz. Az veya çok via kullanarak çizmesini sağlayabilirsiniz. Geniş yollar daha küçük pedlere bağlanırken işe yarar. Ped-Yol Bağlantısını İncelt – yolu pede bağlarken gerekliyse yolu incelt. Serbest: Viaları serbestçe yerleştirir.4. 239 . Dolgulu Bakır Dolguları Yol Engeli Say – dolgulu bakır dolgular yol engeli olarak kabul edilir.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Via Yerleşim Izgarası – via yerleşimi için ızgara aralığı Yol Yerleşim Izgarası – yol yerleşimi için ızgara aralığı Via Kullanımı – Kullanılacak via sayısı. Genelde SMD pedler için kullanılır.
DipTrace Kullanım Kılavuzu Funout Sekmesi: Yön -funoutlar hangi yönde yerleştirilecek? En Fazla – Ped-funout arasındaki azami yol uzunluğu. 240 .
SMD pedler içine via yerleştirmeye izin ver. yerine yakın viayı kullan.com/tr adresindeki “Destek İste” sayfasındaki formu doldurarak gönderebilirsiniz.Çeşitli Özellikleri Kullanmak Fanout Yerine Yakın Delikli Pedi Kullan – yeni fanout oluşturma. Funout Yerine Yakın Viayı Kullan -yeni fanout oluşturma.SMD ped içine yerleştirilen viayı ortala. DipTrace ile ilgili genel konularda yardım almak için www.com/tr deki “Yardım” sayfasını ziyaret edebilirsiniz.diptrace. Sorularınızı ve görüşlerinizi firstname.lastname@example.org adresine yazabilir veya www. programı indirebilirsiniz.diptrace.4. yerine yakın delikli pedi kullan.com/tr den alabilir. DipTrace Linkleri DipTrace’le ilgili tüm bilgileri Türkçe sitesi www. SMD Ped Viasını Ortala. Ped/Viaya En Fazla Yol Uzunluğu – Yeni fanout yerine yakın pedi veya viayı kullanacağı zaman ped-viaya azami yol uzunluğu SMD Pede Via Yerleştir . 241 . 5.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue reading from where you left off, or restart the preview.