İdrar Renkleri Ne Anlama Gelir
İdrar rengi ve anlamları nelerdir? İdrar rekleri hangi rahatsızlıkları anlatır? Hangi Durumlarda Doktora Başvurmalıdır?
Bazı tüketilen besinler ve ilaçların içeriğindeki boyalar ve diğer bileşikler idrar renginde değişikliklere sebep olsalar da normal idrar rengi açık sarı renginden kehribar rengine kadar değişir. Pancar türleri, havuç, çilek ve baklagiller İdrar Renkleri üzerinde etkilidirler ve rengi değiştirebilen besinler arasında yer almaktadır. Bazı ilaçlar idrara ahududu kırmızısı, limon sarısı ve portakal turuncusu gibi parlak ve belirgin renk tonları da verebilir.
İdrar renginde ani değişiklikler, idrar yolunda bir enfeksiyon gelişmesi habercisi olabilir. Koyu mor renkli idrar, “Porfiri” adı verilen ve kırmızı kan hücrelerinin yetersizliği ile kendini gösteren kalıtsal bir hastalığın belirtisidir.
İdrar Renkleri Hangi Durumlarda Normal, Hangi durumlarda Normal Değildir?
Normal idrar rengi sıvı tüketimine bağlı olarak değişir. Fazla sıvı tüketimi idrardaki sarı renkli pigmentlerin seyrelmesiyle idrar renginin açık renkli görünmesine sebeb olur. Daha az sıvı tüketiminde ise, sarı pigmentlerin yoğunluğu artacağından idrar rengi kehribar rengine yakın koyulukta bir hale gelir. Bazen idrar rengi kırmızı, mavi, yeşil, koyu kahverengi ve bulutlu beyaz gibi normalin dışında başka renklere de dönebilir.
İdrar Renklerinin Anlamları
Kırmızı ya da pembe renkli idrar:
• İdrara kan karışmasına (hematüri) idrar yolu enfeksiyonları, prostat büyümesi, kanser ve kanserli olmayan tümörler, böbrek kistleri, uzun mesafe koşuları ve böbrek veya mesane taşı gibi faktörler neden olabilir.
• Besinler. Pancarlar ve böğürtlen gibi bazı besinler idrar rengine kırmızı ya da pembeye çevirebilir.
• İlaçlar. Genellikle tüberküloz tedavisinde kullanılan bir antibiyotik olan “Rifampin”, idrar yolu rahatsızlıklarının giderilmesinde kullanılan “Phenazopyridine” ve “sinemaki” içeren müshil ilaçları da idrar rengini kırmızıya çevirebilir.
• Toksinler. Kronik kurşun veya cıva zehirlenmesi de idrarı kırmızılaştırır.
Turuncu renkli idrar:
• İlaçlar. İdrar rengini turuncuya çeviren ilaçlar arasında “Rifampin”, anti-enflamatuar ilaç olan “Sulfasalazin”, idrar yolu rahatsızlıklarını gidermek için kullanılan “Phenazopyridine” ve bazı laktasif ilaçlar yer alır.
• Tıbbi koşullar. Bazı durumlarda, turuncu renkli idrar ve açık renkli dışkı, özellikle karaciğer veya safra kanalı ile ilgili bir sorun olduğunu gösterebilir. İdrardaki turuncu renge vücudun susuz kalması (dehidratasyon) sonucu idrarda meydana gelen yoğunluk da neden olabilir.
Mavi veya yeşil renkli idrar:
• Boyalar. Bazı parlak renkli Besinler boyaları yeşil idrara neden olabilir. Böbrek ve mesane fonksiyonlarını test etmek için kullanılan boyalar da idrarda mavi renge yol açabilir.
• İlaçlar. Amitriptilin, indometazin ve propofol etken maddeli ilaçlar da dâhil olmak bir dizi ilaç idrara mavi veya yeşil renk verebilir.
• Tıbbi koşullar. Nadir görülen kalıtsal bir rahatsızlık olan “Hiperkalsemi” bozukluğu olan bazı çocuklarda mavi renkli idrar görülebilir. Bu hastalığa “mavi bebek bezi sendromu” da denir. Yeşil renkli idrar bazen “Pseudomonas” bakterilerinin neden olduğu idrar yolu enfeksiyonları sırasında da oluşur.
Koyu kahverengi veya çaya benzer renkte idrar:
• Besinler. Fazla miktarda baklagilli besinler, ravent veya öd ağacından tüketmek koyu kahverengi renginde idrara neden olabilir.
• İlaçlar. Sıtma ilaçları olan “klorokin” ve “primakin”; antibiyotik ilaçlar olan “metronidazol” ve “nitrofurantoin”; “Akdiken” ve “sinameki” içeren müshil ilaçları ve “methocarbamol” içeren kas gevşetici ilaçlar da koyu renkli idrara neden olurlar.
• Tıbbi koşullar. Bazı karaciğer ve böbrek bozuklukları ile idrar yolları enfeksiyonları idrar renginde koyulaşmaya neden olabilirler.
Bulut veya bulanık renkli idrar: İdrar yolu enfeksiyonları ve böbrek taşları idrarın bulutlu veya bulanık görünmesine neden olabilir.
RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Çilek, havuç ve pancar gibi besinleri tüketmek veya bazı ilaçları kullanmak idrarda zararlı olmayan renk değişikliklerine sebeb olabilirler. Ayrıca vücudun susuz kalması ve vücuttaki kimyasallar da idrar rengi değişikliğine etkide bulunurlar. İdrar renginde değişiklik olmasına neden olabilecek hastalıklara sebep olan faktörler şunlardır:
• Yaş. İdrara kan karışmasına neden olabilen mesane ve böbrek tümörleri yaşlı insanlarda daha sık görülür. 50 yaşın üstündeki erkeklerde bazen genişlemiş prostat bezi nedeniyle idrarda kan gözlenebilir.
• Cinsiyet. Kadınların genellikle yarısından fazlasının idrar yollarında enfeksiyon olabilmektedir. Bu enfeksiyonların bazıları ise kanamalı olmaktadır. Erkeklerde ise böbrek taşı veya mesane taşı olması ihtimali daha yüksektir.
• Aile öyküsü. Ailede böbrek hastalığı ya da böbrek taşları sorunu olması, bu tür rahatsızlıklara yakalanma riskini arttırmaktadır. Her iki durum da idrarda kan görülmesine neden olabilir.
• Yorucu egzersiz. Uzun mesafe koşucuları ve yorucu ağır egzersizler yapan herkesin idrarında kanama görülebilir. Bu tür kanamalar “Travmatik hematüri” de denir.
Hangi Durumlarda Doktora Görünmelidir?
• İdrarda kan görünmesi. İdrarda kan görülmesi genellikle idrar yolu enfeksiyonları ve böbrek taşlarının olduğu durumlarda yaygındır. Bu sorunların her ikisi de genellikle idrar yaparken ağrı ve yanmaya neden olur. Ağrısız kanama kanser gibi daha ciddi sorunlara işaret edebilir. İdrarda kan görülmesi (hematüri) iki çeşittir. Mikroskobik ve Makroskopik hematüri. Çıplak gözle berrak görünen idrarda mikroskop ile kırmızı kan hücreleri tespit edilirse Mikroskobik hematüri vardır. Eğer idrardaki kanın varlığı gözle fark edilebiliyorsa bu da Makroskopik hematüridir.
Bir diğer hematüri çeşidi de Periyodik hematüri dir. Kadınlarda çoğunlukla Endometriozis adı verilen hastalıkla birlikte ortaya çıkar ve adet döngüleri esnasında idrarda kan görülmesine neden olur.
• Koyu kahve renkli idrar. Eğer idrarın koyu kahveyi olan rengine dışkı renginde açıklık ve ciltte sararma da eşlik ediyorsa, karaciğerde problem olduğu düşünülebilir.
İDRAR RENGİNİZE DİKKAT EDİN!!!
Kaynakça; saglikvakti.com