

Luoba milliyeti, Çin'in nüfusu en az milliyetlerinden biridir. Bugünkü programda Tibet Özerk Bölgesi'nin Caizhao köyünde yaşayan Luoba milliyetinin yeni yaşamından söz edeceğiz.
Tibet Özerk Bölgesi'nin güneydoğusundaki Milin ilçesinde Nanyi köyü bulunuyor. Köydeki evler, sık ormanlarla çevrili. Köyün yanındaki dağın yamacında grup halinde sığır ve koyunlar otluyor. İşte burası Luoba milliyetinin toplu halde yaşadığı bölgelerden biri olan Tibet'in Linzhi bölgesindeki Nanyi Luoba nahiyesidir.
Üç idari köyden oluşan Nanyi Luoba nahiyesinde 355'i Luobalı olmak üzere toplam 453 kişi yaşıyor. Luobalılar, 1985 yılında dağlık bölgeleri bırakarak, yerel hükümet tarafından kendileri için kurulan Caizhao köyüne taşındı. Köylülerin çoğu burada geleneksel tarım ve hayvancılıkla uğraşıyor. Yerel hükümet, köylülerin barınma koşullarını iyileştirmek ve köyün sektörel yapısında düzenlemeler yapmak amacıyla, 2006 yılında 4 milyon yuandan fazla bütçe ayırarak köyü yeniden inşa etti. Böylece Caizhao köyünün altyapı, ulaşım, ve enerji tesislerinin inşası gibi alanlarda büyük değişiklikler meydana geldi. Köydeki 36 ailenin hepsi yeni evlere taşındı.
35 yaşındaki köylü Yajia'nın ailesi, geçmişte 60 metrekarelik küçük bir evde oturuyordu. Evlerinin küçük olması nedeniyle sıkıntılar yaşayan Yajia ailesi, geçen yıl 112 metrekarelik büyük bir eve taşındı. Yajia yeni evinden bahsederken sevincini gizleyemiyordu:
"Barınma koşullarımız şimdi çok daha iyi. Eski evimizde yağmur yağdığı zaman evin damından içeri yağmur suları akıyordu. Şimdi hem büyük, hem de sağlam bir eve taşındık. Yeni evimizin üç yatak odası, bir salonu ve mutfağı var. Yeni beyaz eşyalar da aldık. Yeni evimizi çok seviyorum."
Geçmişte şifalı ot toplayarak geçinen Yajia ailesi zor bir yaşam sürüyormuş. Günümüzde 12 yak besleyen ve sebze yetiştiren Yajia ailesi, geçen yıl bir traktör de satın almış. Tarla işlerinin yoğun olduğu günlerde traktörü tarlada kullanıyorlar, diğer günlerdeyse yük taşıyorlar. Yılda 8 bin yuandan fazla gelir elde eden Yajia ailesi, köydeki orta gelirli ailelerden biri haline gelmiş.
Luobalıların yaşamında eskiye göre gerçekten büyük değişiklikler meydana geldi. Caizhao köyünden 66 yaşındaki köylü Dama, geçmişteki yaşamından söz ederken şunları söyledi:
"Kurtuluşa kavuşmadan önce karnımız hep açtı. Hava koşullarına son derece bağlı bir yaşam sürdürüyorduk. Hava durumu kötü olduğu zaman bol mahsul alamaz, çok zor geçinirdik. İnsanlar ve hayvanlar hep aç gezerdi. Mesela benim küçükken ayakkabım bile yoktu. Dağlık bölgeden çıktıktan sonra yaşamımız gerçekten iyileşti. İki çocuğum şimdi hayvancılık çiftliğinde çalışıyor. Yerel hükümet her yıl benim gibi yaşlılara gıda ve giysi gibi yardımlar sağlıyor."
Luobalıların yaşamının iyileşmesiyle, çeşitli sosyal güvenlik önlemleri de artırıldı. Günümüzde Caizhao köyünde yaşayan okul çağına giren çocukların okula gitme oranı yüzde 100'e ulaştı. Köyde yaşayanların tümü, kooperatif sağlık sistemine dahil edildi. Böylece köylüler daha istikrarlı ve mutlu bir yaşama kavuştu.
Yerel hükümetin geçen yıl turizm sektörünü var güçle geliştirmesiyle, Nanyi köyünde "Luoba örf ve adetleri ile Tibet tıp ve sağlık kültürü festivali" düzenlendi. Festivalde Luoba milliyetinin kendine özgü örf ve adetleri, yemekleri, giysi ve süs eşyalarının yanı sıra yerel kaynaklar da tanıtıldı. Bu sayede yerel ekonominin gelişmesi hızlandırıldı. Nanyi köyü yöneticisi Deng Changsong konuyla ilgili olarak şu bilgileri verdi:
"Yöresel örf ve adetlerin yanı sıra aile turizmini geliştirmeye önem veriyoruz. Şimdi Luobalıların ev koşulları daha iyi. Buraya gelen turistler Luobalıların evinde kalarak, bu milliyetin gelenek ve görenekleri ile yemek adetlerini görebilir. Turizm sayesinde tarımın sektörel yapısı da iyileşti. Turistlere, Luobalıların mısır ve patates gibi tarımsal ürünlerinin yanı sıra, çeşitli dans ve şarkı gösterileri ile zengin içerikli halk hikâyelerini de tanıtıyoruz."