Türkiye 2009'u bu iki unutulmaz fotoğrafla hatırlayacak. Hükümetin başlattığı Kürt açılımı sürecinin sonucu olan iki fotoğrafın izi ise yıllarca silinmeyecek. ~|~
Türkiye, bir yılı daha oldukça hararetli tartışmalarla geçirdi. Bir taraftan ekonomik kriz soncu işsizlik oranı yüzde 17'lere kadar çıkarak, Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı; öte yandan Kürt ve Ermeni açılımları toplumda ciddi kargaşaya ve gerginliklere yol açtı.
İsrail vahşeti
Dünya 2009'a İsrail'in vahşetiyle merhaba demişti. 27 Aralık 2008'de İsrail'in Gazze'de başlattığı askeri harekat tam 23 gün sürdü ve 1420 Filistinli misket ve fosfor bombalarıyla katledildi.
Recep Tayyip Erdoğan Davos'ta katıldığı toplantıda İsrail Cumhurbaşkanı Peres'e 'one minute' diyerek sözlü tepkisini ortaya koyduysa da, hükümet, İsrail ile hiçbir ilişkisini kesmedi, sadece İsrailli pilotların Konya'da katılacağı tatbikatı bu yıl gerçekleştirmedi. Erdoğan, ''Bir daha Davos'a geleceğimi sanmıyorum'' diyerek paneli terk etmişti ancak Başbakan, Eylül ayında ABD'de Yahudi lobilerini ziyaret etti. Erdoğan'la samimi bir görüşme yaptıklarını söyleyen ADL Başkanı Foxman, "One Minute krizi sona erdi" dedi.
Obama hemen Türkiye'ye geldi
20 Ocak 2009'da ABD'nin ilk siyahi başkanı Barack Obama, yemin ederek göreve başladı. Obama, 5 Nisan gecesi geç saatlerde Türkiye'ye geldi. Obama, 6 Nisan'da Meclis'te konuştu.
Obama, Meclis konuşmasında Türkiye'ye mesaj vermek için geldiğini açıkça dile getirdi. Verilen mesajlar somut olarak Türkiye ve İran ile ilgiliydi. Obama, AB uyum yasaları çerçevesinde "İnanç özgürlüğü sayesinde sivil toplum canlanarak devleti güçlendirir. İşte, bizim, bu nedenle Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılması gibi eylemlerin son derece güçlü sinyaller vereceğini düşünüyoruz" diyerek, Ruhban Okulunun YÖK'ten bağımsız olarak açılmasını talep etti.
ABD Başkanı, "Tarih her zaman trajik gerçeklerle dolu ama geçmiş eğer çözümlenemezse omzumuzda büyük bir ağırlık oluşturur.
Her ülkenin bu anlamda geçmişiyle barışması ve daha iyi bir geleceğe yönlenmesi gerekmektedir. Bu Mecliste konuşurken tabii ki 1915 yılında yaşanan kötü olayları da gündeme getirmek lazım. Bunlar benim çözeceğim değil, Ermenilerin ve Türklerin birlikte çözeceği sorunlardır ve Türk ve Ermeni halkları dürüst, açık ve yapıcı bir şekilde bu süreci ele almalıdırlar" diyerek, Türkiye'nin Ermeni soykırım iddialarını tanıması gerektiğini belirtti. Hükümet bunun üzerine Ermeni açılımı sürecini başlattı.
Kürt açılımının sinyali
Obama PKK'yı terör örgütü olarak niteledi ancak "Burada iş birliğine yönelik bağların kurulması, Irak
Hükûmeti, Irak'ın Kürt liderleri ve Türkiye arasında sağlanması son derece önemlidir" diyerek, Türkiye'nin Güneydoğu meselesini Barzani ile müzakere etmesini talep etti. Nitekim Aralık ayı içinde Kürt açılımını koordine eden İçişleri Bakanı Beşir Atalay, Erbil'e giderek Barzani ile görüştü ve böylece Obama'nın talimatı yerine getirilmiş oldu! Obama, İstanbul'da gençlerle buluşmasında "Kürt azınlık" ifadesini ilk kez kullanan ABD Başkanı oldu.
Yazıcıoğlu veda etti
BBP Genel Başkanı Yazıcıoğlu'nu Kahramanmaraş'tan Yozgat'a götüren helikopter 25 Mart'ta Göksun ilçesinin Çardak beldesi yakınlarında düştü. Helikopter 2 gün sonra bulundu. Yapılan Meclis araştırmasında uçağın arızalı, pilotun kalp hastası olduğu belirlendi. 29 Mart'ta yerel seçimlere giden Türkiye'de AKP'NİN oyları yüzde 46.5'tan yüzde 38.5'e geriledi.
Türk halkı ayrıca yıl boyunca gerçekleştirilen Ergenekon dalgalarına şahit oldu. 7 Ocak'ta başlayan dalgalar, yıl boyu sürdü. En dikkat çekici gözaltı ise Başkent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Haberal'ın içeri alınmasıydı. Haberal, kalp rahatsızlığı nedeniyle hala daha İstanbul Üniversitesi'nde tedavi altında. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Türkan Saylan'ın evinin aranması da oldukça yankı buldu. Saylan, 18 Mayıs'ta hayata gözlerini yumdu.
Cumhuriyetin en büyük kitlesel katliamı
Mardin'de Bilge Köyünde 4 Mayıs'ta düğün evinde Cumhuriyet tarihinin en kanlı saldırısı silah ve el bombaları ile yapıldı. Aralarında hamilelerin, köy imamının ve çocukların bulunduğu 45 kişi katledildi. Katliamın sebebinin 'alabalık çiftlikleri' olduğu iddia edildi. Koruculuk sistemi tartışmaya açıldı.
Kürt açılımı
Türkiye, 15 Temmuz'dan itibaren Kürt açılımını konuşmaya başladı. 10 Kasım'da açılım Meclis'e geldi.
13 Kasım'da Beşir Atalay, açılımın içeriğini Meclis'te açıkladı. Uzun konuşmasından sadece şu 3 başlığı çıkarabildik:
* 'Yerleşim yerlerine eski isimleri verilebilecek, farklı dillerde propaganda yapılabilecek'
* Vatandaşlarımızın kullandığı farklı dil ve lehçelerle ilgili üniversitelerimizde akademik araştırma yapılması, enstitü kurulması ve seçmeli ders konması gibi uygulamalar, bu sürecin önemli yansımalarındandır.
* Özel TV'ler tümüyle Kürtçe yayın yapacak.
Ermeni açılımı imzalandı
Türkiye ile Ermenistan arasında protokoller paraf edildi. Protokoller 10 Ekim'de Zürih'te düzenlenen törende imzalandı. TBMM henüz protokolleri onaylamadı. Protokollere göre Türkiye Ermeni sınırını Meclis onayını takiben 2 ay içinde açacak, karşılıklı büyükelçilikler açılacak. Protokollerde işgal altındaki Azeri topraklarıyla ilgili düzenleme bulunmuyor. Mart ayında boğazı kesilerek öldürülen Münevver Karabulut'un Katil Zanlısı, firari Cem Garipoğlu Eylül ayında teslim oldu.
Kandil'den PKK'lılar geldi
19 Ekim'de Abdullah Öcalan'ın talimatıyla Kandil'den 8, Kuzey Irak'taki Mahmur Kampı'ndan 26 kişi Türkiye'ye geldi. Savcı gelenlerin ayağına gitti. Mahmur ve Kandil'den gelen 34 kişiden tutuklanmaları talebiyle mahkemeye sevk edilen beşinin ifadelerinin yer aldığı tutanaklarda, "sözde barış grubu olan PKK'lıların bu süreçteki sözde tıkanıklığı açmak için Öcalan'ın talimatıyla geldikleri" bilgisi yer aldı.
Kandil'den gelenler, PKK kıyafetleri ve flamalarıyla Diyarbakır'da otobüsün üstüne çıkarak şov yaptı. Yanlarında kapatılan DTP'nin Genel Başkanı Ahmet Türk de vardı. Şov, Kasım ve Aralık ayları boyunca bölge illerinde devam etti. DTP ise 12 Aralık'ta Anayasa Mahkemesi tarafından 'temelli' kapatıldı. DTP'nin üst düzey yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Yasaklı isimler 5 yıl süreyle siyaset yapamayacak. DTP'liler jet hızıyla çok önceden kurulan BDP'ye geçti.
Başbakan Erdoğan 7 Aralık'ta ABD'de Obama ile görüştü. Erdoğan, daha sonra görüşmede İran meselesini ele aldıklarını söyledi. PKK konusunda ise ilerleme kaydedilmedi. Bu durum hiç de sürpriz değildi.
Tokat'ta 7 askerimiz şehit düştü
PKK, 7 Aralık'ta Tokat Reşadiye'de 7 askerimizi şehit etti. Eski Milli Eğitim Bakanı Çelik başta olmak üzere iktidar yanlısı eylemi Ergenkon'un gerçekleştirdiğini savundu. PKK bir süre sonra eylemi kabul etti. Reşadiye'de şehit düşen 7 askerin naaşları memleketlerine gönderilirken çekilen fotoğraf, Türk halkının yüreklerini dağladı, hatırlandıkça da dağlamaya devam edecek.