Veba, 1300’lerde insanlar ve dünyada onarılması yaklaşık 200 yıl süren yaralar açmıştı. Şimdi ise yeni korona virüsü tahmin edilemez sonuçlar doğurmaya başladı, yıldızların hayatımızı aydınlattığı tüm spor organizasyonları sekteye uğradı. NBA, EuroLeague, FIBA organizasyonları ve yerel ligler dahi ‘mola’ almak zorunda kaldı
“Tarih tekerrürden ibarettir” derlerdi, tam olarak inanmazdım. Ta ki geçtiğimiz günlerde bilgisayar başına oturup biraz araştırma yapıncaya dek… 1347-1351 arası Avrupa; kıtanın 3'te 1'inin ölümüne neden olan bir salgınla sarsılmıştı; kara ölüm. Yani, veba... Bu salgın 1331’de Çin'in Hubei eyaletinde (Bugün Wuhan kentinin içinde bulunduğu eyalet) ortaya
çıkıp, 1347'de İtalya'dan Avrupa'ya yayılmıştı.
Çin’deki Moğol fetihlerinin yanı sıra İpek Yolu’ndaki ticaret yoğunluğu, vebanın ‘önünü açmış’ ve 1308-1331 arasında tam idrak edilemeyen bu hastalık, Hubei’deki salgınla son formuna kavuşmuştu.
AVRUPA’YA İLK GİRİŞ İTALYA’DAN!
1347’de Kırım’dan İtalya’ya geçen Ceneviz ticaret filolarının Messina Limanı’ndan Avrupa’ya ‘soktuğu’ veba salgını; özellikle takip eden 4 yılda milyonlarca insanın ölümüne yol açtı. O dönem Siena’da yaşayan kronikleştirici Agnolo di Tura notlarında o günlerini şöyle aktarıyor: "Hem gündüz hem gece yüzlerce kişi öldü ve hepsi hendeklere atıldı. Bu hendekler doldurulur doldurulmaz daha fazlası kazıldı. Ve ben, Agnolo di Tura... Beş çocuğumu ve eşimi kendi ellerimle gömdüm."
100 MİLYON KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Tüm dünyayı kasıp kavuran salgın öncesi dünya nüfusu tahminen 450 milyondu. Veba sonrası bu rakam 350 milyon oldu. Avrupa, yaralarını 200 yılda sardı. Salgına; Yersinia Pestis bakterisinin (Adını onu keşfeden Fransız bilim insanı Alexandre Yersin’den alıyor) sebep olduğu ve bu bakterinin de uzun yıllar tahmin edildiği gibi fareler değil, farelerin taşıdığı pirelerden bulaştığı sonraları ortaya çıkacaktı.
689 YIL SONRA AYNI ROTADA: KORONA!
“Neden bir spor dergisinde vebanın arka planıyla ilgili bu kadar uzun bir giriş yapmış ki?” diye düşündürmüş olabilirim size... Bunun 2 sebebi var:
1- Hayat spora, spor da hayata fena hâlde benzer. İkisini ve değişkenlerini ayrı düşünemiyorum.
2- Hubei eyaletinde 689 yıl önce ortaya çıkan vebanın yarattığına benzer etkileri oluşturabilecek ‘potansiyele’ sahip olan yeni korona virüsü, aynı doğum yeri ve rotayı takip ediyor!
YETERİNCE FARKINDA DEĞİLİZ…
Avrupa’ya girişi İtalya üzerinden yapan korona virüsünün yarattığı ve yaratabileceği küresel etkilerin yeteri kadar farkında olduğumuza inanmıyorum. Kendimi bu konuda bir uzman
olarak gördüğümden de değil üstelik, yalnızca bazı konulara daha derinlemesine ve mantık çerçevesinde bakmaya çabalıyorum. O kadar…
Buraya kadar bahsettiğim, detaylı şekilde ele almaya çabaladığım iki farklı salgın arasında 689 yıl fark var; ama aramızda hem sporda hem de farklı alanlarda yaşananlara hâlen 689 yıl önceki gibi tepki veren kişi sayısı bir hayli çok!
GOBERT ŞOKU VE YIKILIŞ…
NBA özelinde söylenebilecek çok şey var, fakat bir o kadar da yok gibi! Çünkü insanın nutku tutuluyor. Yeni korona virüsünün NBA ortamında su yüzeyine çıkışı bile ziyadesiyle korku verici oldu. Utah Jazz’in Fransız yıldızı Rudy Gobert, düzenlediği bir basın toplantısında kendisine koronavirüs’ü ile ilgili sorulan soru üzerine konuyu çok da ciddiye almadığını ifade etti. Gobert bununla da yetinmeyip, gazetecilerin masaya koyduğu mikrofonları ve ses kayıt cihazlarına umursamaz ve alaycı bir tavırla dokunup gitti.
OKLAHOMA-UTAH MAÇI TATİL!
Asıl olay zinciri de algısal açıdan Gobert’in bu teması sonrası başladı. İki gün sonra oynanacak olan Oklahoma City-Utah Jazz maçı, Rudy Gobert’in koronavirüs testinin pozitif çıkmasıyla iptal edildi! Bir anda NBA askıya alındı… Gobert’e özellikle sosyal medyada bir ‘linç’ yapıldı; ancak akabinde Fransız oyuncu büyük bir olgunluk gösterdi. Şu anda NBA özelinde hem ‘korona’ hem de ‘koronayla savaş’ simgesi hâline geldi. Çünkü Gobert; koronaya karşı yapılan mücadeleye maddi destek sağladı ve bilinçsiz davranışları sebebiyle herkesten özür diledi.
TAKIMLAR ANTRENMANLARI DA SONLANDIRDI
Gobert’in ardından 2 NBA yıldızına daha teşhis konuldu. Utah Jazz üyesi yıldızlardan Donovan Mitchell de koronavirüsüne yakalandı. Ayrıca; Pistons’ın 8 Mart’ta Jazz ile oynadığı karşılaşmada 38 dakika görev yapan Christian Wood’un testi de pozitif çıktı. Ardından onları Kevin Durant'ın da aralarında olduğu çok sayıda oyuncu izledi. Takımların antrenman tesisleri ve bir araya geldiği tüm platformlar da kapatıldı ve kepenkler tamamen indirildi. Umarım bu durum dergiye ulaştığınız günler ve sonrasında kötüye gitmemiş olur.
ÇALIŞANLAR İÇİN 1 MİLYON DOLAR
Maçların askıya alınmasının ardından NBA yıldızları, takımlardaki işçilerin çalışamadıkları zaman da maaşlarının ödenmesi için harekete geçti. Bir bağış hesabı oluşturan oyuncular, işçiler için para yardımında bulundu. İşçiler için yapılan bağışlardan en dikkat çekeni ise Golden State Warriors’tan geldi. Stephen Curry’nin başı çektiği Golden State Warriors yönetimi, oyuncuları ve antrenörleri Chase Center çalışanları için 1 milyon dolar bağışta bulundu.
SILVER: MOLA EN AZ 30 GÜN SÜRECEK
NBA Başkanı Adam Silver, Çin'de ortaya çıkan ve hızla yayılan koronavirüs nedeniyle sezonun askıya alınmasının ardından taraftarları bilgilendiren bir mektup yayınladı. Silver, “Sevgili taraftarlar; Bildiğiniz gibi koronavirüs salgını sebebiyle sezonu askıya aldık. Bu kararı taraftarlarımızın, oyuncularımızın ve lig ile bağlantısı olan herkesin güvenliği adına aldık. Bu uygulama en az 30 gün sürecek. Niyetimiz, güvenli bir ortam oluştuktan sonra sezona devam etmek” ifadelerini kullandı.
“BİLETLERİN KARŞILIĞI VERİLECEK”
NBA Başkanı Adam Silver organizasyonun geleceğiyle ilgili, “Verdiğimiz ara süresince hastalık ve toplum sağlığı uzmanlarının yanı sıra devlet görevlileriyle de işbirliği içerisinde
bulunarak maçlara devam edebilmemiz için en güvenli yolların neler olduğunu araştırmaya devam edeceğiz.
Ertelenen maçlar için alınan biletlerin karşılığı maçlar tekrar oynanmaya başlandığı zaman verilecektir. Eğer maçlar oynanmazsa ya da seyircisiz oynanırsa takımlar, taraftarlarımızın zararını giderebilmek için geri iade ya da bileti ilerideki maçlara aktarma gibi uygulamalarda bulunacaktır” diye konuştu.
EUROLEAGUE’DEN AKIL ALMAZ UYGULAMALAR
Yeni korona virüsünün Avrupa ve Türkiye’ye yansıması en az NBA kadar yaralayıcı oldu. Burada EuroLeague Yönetimi'nin geç aldığı kararlar, Fenerbahçe Beko’nun da arasında olduğu pek çok takımın negatif etkilenmesine yol açtı.
Özellikle EuroCup temsilcimiz Darüşşafaka Tekfen’in Virtus Bologna mücadelesinin Belgrad’da oynatılması tam anlamıyla skandal kararlardan birine gösterilecek en temel örnekti.
GEÇ KALDILAR AMA...
EuroLeague’den fazlasıyla geç gelen erteleme kararının temelinde NBA’in ligi askıya almasının ciddi payı vardı. Akabinde Türkiye Basketbol Federasyonu da bir süre lig maçlarını seyircisiz oynatmasına rağmen, erteleme kararını açıklayıp herkesin rahat bir nefes almasını sağladı. Umuyoruz ki yakın gelecekte tüm dünyada her şey normale dönmeye başlar ve biz de parkeleri daha fazla özlemeden yeniden basketbolla kavuşabiliriz.
COŞKUN TEZİÇ: SEZON SONA ERMİŞ GİBİ GÖZÜKÜYOR
Koronavirüs salgını nedeniyle basketbol faaliyetlerinin ertelenmesi çok yerinde ve olması gereken, hatta geç alınmış bir karar… Bu bence ertelemenin de ötesinde, bu sezonun sona erdiğinin de bir göstergesi olacaktır. Olmalıdır... BSL genelinde birkaç problemin dışında sorun yaratmayacak gibi görünse de esas sorun; bu sektörde hizmet veren alt yapı ve spor okulları ile bu organizasyonda hizmet verenlerin durumu ne olacak?
Mevcut şartlarda en fazla bir aylık yükün taşınabileceğini tahmin edebiliriz. Sonrasında geçimi tamamen bu organizasyonlara bağlı olanların durumu vahim boyutlara gelmeden bu insanlara nasıl destek verileceğinin planı ve programı yapılmalıdır. Tüm insanlığın bir an önce bu kritik süreci sağlıkla atlatması en büyük dileğimizdir.
ANIL UYANIK: İNSAN SAĞLIĞI HER ŞEYDEN ÖNEMLİ
Ülkemizde ilk koronavirüs vakasının tespit edilmesiyle alarm durumuna geçildi. Basketbolda altyapı organizasyonlarının tamamı derhal iptal edildi. Profesyonel liglerinse, “seyircisiz” oynanması kararlaştırıldı. Ardından koşullara göre erteleme kararı geldi. Bu haber play-off mücadelesi veren, taraftarından büyük bir güç alan, kalan 8 maçının 5’ini kendi evinde oynayacak bir takım için keyif kaçırıcıydı. Ancak şüphesiz ki; insan sağlığı her şeyden önce gelmeli. Türkiye Basketbol Federasyonumuzun Sayın Hidayet Türkoğlu başkanlığında kulüplerin beklentileri yönünde basketbol liglerinin ertelenmesi için gösterdiği çabaları takdirle karşılıyorum. Gençlik ve Spor Bakanlığımızın aldığı liglerin ertelenmesi kararının beklentileri karşılayan en doğru karar olduğuna inanıyoruz.