Fore Kazık Nedir?
Fore kazık, zeminin belirli bir derinliğine kadar dairesel kesitli bir kuyu açılarak, bu kuyuya demir donatı yerleştirildikten sonra beton dökülmesiyle oluşturulan bir temel türüdür. Fore kazıklar, yapı yüklerini sağlam zeminlere aktarmak veya iksa amacıyla kullanılır.
Fore Kazık Nerelerde Kullanılır?
Fore kazıklar, aşağıdaki durumlarda sıklıkla kullanılır:
- Taşıma kapasitesi düşük olan zeminlerde, yapı yüklerini sağlam zeminlere aktarmak için
- Yer altı suyu seviyesi yüksek olan zeminlerde, yapıyı sudan korumak için
- Derin kazılarda, kazı kenarlarını desteklemek için
- Deprem bölgelerinde, yapıyı depreme karşı güçlendirmek için
Fore kazıklar, aşağıdaki yapılarda yaygın olarak kullanılır:
- Binalar
- Köprüler
- Viyadükler
- Barajlar
- Tünel ve metrolar
- Askeri tesisler
Fore Kazık Yapım Yöntemi
Fore kazık yapımı, aşağıdaki aşamalardan oluşur:
- Çalışma alanının hazırlanması: Çalışma alanı, hafriyat ve temizlik işlemleriyle hazırlanır.
- Delgi yapılması: Delgi makinesi kullanılarak, zeminin belirli bir derinliğine kadar dairesel kesitli bir kuyu açılır.
- Donatı yerleştirilmesi: Delgi makinesinin yardımıyla, kuyuya demir donatı yerleştirilir.
- Beton dökülmesi: Donatı yerleştirildikten sonra, kuyuya beton dökülür.
Fore kazık yapımında kullanılan delgi makineleri, hidrolik veya mekanik olarak çalışabilir. Hidrolik delgi makineleri, daha yaygın olarak kullanılan tiptir.
Fore Kazık Çalışma Sahasının Hazırlanması
Fore kazık yapımında, çalışma alanı aşağıdaki hususlara dikkat edilerek hazırlanır:
- Çalışma alanı, çevredeki yapılardan ve tesislerden yeterli uzaklıkta olmalıdır.
- Çalışma alanı, ulaşım ve malzeme depolama için uygun olmalıdır.
- Çalışma alanı, çevredeki insanların ve araçların güvenliği için gerekli önlemler alınmalıdır.
Fore kazık yapımında, çalışma alanının hazırlanması, önemli bir aşamadır. Çalışma alanının uygun şekilde hazırlanması, kazık yapımının güvenli ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.
Fore Kazık Zemin Bilgileri
Fore kazık yapımı öncesinde, zeminin özelliklerinin belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla, zemin etütleri yapılır. Zemin etütlerinde, zeminin taşıma kapasitesi, yer altı suyu seviyesi, zemin yapısı ve diğer özellikler belirlenir. Bu bilgiler, fore kazık tasarımı ve yapımı için gereklidir.
Zemin etütleri, genellikle aşağıdaki yöntemlerle yapılır:
- Delgi yöntemi: Bu yöntemde, zeminin belirli bir derinliğine kadar delgi yapılır ve delgi çukurundan alınan toprak örnekleri incelenir.
- Piston yöntemi: Bu yöntemde, zemine bir piston yerleştirilir ve pistonun zemine yaptığı basınç ölçülür.
- Elektriksel yöntemler: Bu yöntemlerde, zeminin elektriksel özellikleri ölçülerek zemin yapısı hakkında bilgi edinilir.
Zemin etütleri sonucunda elde edilen bilgiler, fore kazık tasarımında kullanılır. Kazığın çapı, derinliği ve donatı miktarı, zeminin özelliklerine göre belirlenir.
Fore Kazık Çevre Bilgileri
Fore kazık yapımı sırasında, çevreye zarar vermemek için gerekli önlemler alınmalıdır. Bu amaçla, çalışma alanı çevresindeki yapılardan ve tesislerden yeterli uzaklıkta bir alan seçilmelidir. Ayrıca, çevredeki insanların ve araçların güvenliği için gerekli önlemler alınmalıdır.
Çalışma alanı çevresindeki yapılardan ve tesislerden yeterli uzaklıkta bir alan seçilmesi, çevredeki yapılara ve tesislere zarar gelmesini önlemek için önemlidir. Ayrıca, çevredeki insanların ve araçların güvenliği için, çalışma alanında gerekli uyarı işaretleri ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Fore Kazık Delgi İşleri
Fore kazık yapımının ilk aşaması delgi işlemidir. Delgi işleminde, delgi makinesi kullanılarak, zeminin belirli bir derinliğine kadar dairesel kesitli bir kuyu açılır. Delgi işleminde kullanılan delgi makineleri, hidrolik veya mekanik olarak çalışabilir. Hidrolik delgi makineleri, daha yaygın olarak kullanılan tiptir.
Hidrolik delgi makinelerinde, delgi işlemi, hidrolik basınç kullanılarak yapılır. Mekanik delgi makinelerinde ise, delgi işlemi, dönen bir uç kullanılarak yapılır.
Delgi işleminde, delgi makinesinin türüne ve zeminin özelliklerine göre farklı yöntemler kullanılır. Örneğin, yumuşak zeminlerde, mekanik delgi makineleri kullanılabilir. Sert zeminlerde, hidrolik delgi makineleri kullanılabilir.
Donatı Kafesi Hazırlanması ve Kuyular
Delgi işlemi tamamlandıktan sonra, kuyuya donatı kafesi yerleştirilir. Donatı kafesi, kazığın taşıyıcılığını sağlayan demir donatıların bir araya getirilmesiyle oluşturulan bir yapıdır. Donatı kafesi, delgi makinesinin yardımıyla kuyuya indirilir.
Donatı kafesi hazırlanırken, kazığın taşıyacağı yüke göre donatıların boyutları ve aralıkları belirlenir. Ayrıca, donatı kafesinin kuyuya güvenli bir şekilde indirilmesi için gerekli önlemler alınır.
Beton Dökülmesi
Donatı kafesi yerleştirildikten sonra, kuyuya beton dökülür. Beton dökülmesi, kazığın taşıyıcılığını sağlayan en önemli aşamadır. Beton dökümü sırasında, betonun kalitesinin ve döküm işleminin düzgünlüğünün kontrol edilmesi önemlidir.
Beton dökümü tamamlandıktan sonra, kazık sertleşmesi için beklenir. Kazık sertleştikten sonra, kazık inşaata hazır hale gelir.
Fore Kazık Kazıkların Betonlanması
Fore kazık kazıkların betonlanması, kazığın taşıyıcılığını sağlayan en önemli aşamadır. Beton dökümü sırasında, betonun kalitesinin ve döküm işleminin düzgünlüğünün kontrol edilmesi önemlidir.
Beton dökümü, aşağıdaki aşamalardan oluşur:
- Hazırlık: Beton dökümünden önce, kuyunun temiz ve kuru olduğundan emin olunmalıdır. Ayrıca, donatı kafesinin düzgün bir şekilde yerleştirildiği kontrol edilmelidir.
- Beton karıştırma: Beton, proje şartlarına uygun olarak karıştırılmalıdır. Beton karıştırma işlemi sırasında, betonun homojen bir şekilde karıştırılması önemlidir.
- Beton dökülmesi: Beton, kuyuya yavaş ve eşit bir şekilde dökülmelidir. Beton dökümü sırasında, betonun donatı kafesinin etrafını tamamen doldurması sağlanmalıdır.
- Beton vibratörle sıkıştırma: Beton dökümünden sonra, beton vibratörle sıkıştırılmalıdır. Beton vibratörle sıkıştırılması, betonun içindeki hava boşluklarının giderilmesini ve betonun daha homojen bir şekilde yerleşmesini sağlar.
- Beton yüzeyinin korunması: Beton yüzeyi, sertleşmeye başlayana kadar korunmalıdır. Beton yüzeyinin korunması, betonun kalitesini ve dayanıklılığını korumak için önemlidir.
Fore Kazık Kazıklar için Beton Küp Numuneleri
Fore kazık kazıklar için, beton kalitesinin kontrol edilmesi amacıyla beton küp numuneleri alınır. Beton küp numuneleri, beton döküldükten sonra, 24 saat sonra ve 7 gün sonra olmak üzere üç kez alınır.
Beton küp numuneleri, betonun basınç dayanımını belirlemek için kullanılır. Betonun basınç dayanımı, betonun belirli bir basınca karşı dayanabilme yeteneğini gösterir.
Beton küp numuneleri, TS EN 12390-3 standardına göre alınır.
Kayıtların Tutulması ve Raporlama
Fore kazık kazıklar için, imalatların kontrolü ve kalitesinin belgelenmesi amacıyla kayıtlar tutulmalı ve raporlama yapılmalıdır.
Kayıtlar, aşağıdaki bilgileri içermelidir:
- Kazık yeri
- Kazık numarası
- Kazık derinliği
- Kazık çapı
- Donatı miktarı
- Beton kalitesi
- Beton dökümü tarihi ve saati
Raporlama, aşağıdaki bilgileri içermelidir:
- Kazık imalatlarının genel değerlendirmesi
- Kazık imalatlarında tespit edilen hatalar ve eksiklikler
- Kazık imalatlarının kalite kontrol sonuçları
İmalatların Kontrolü
Fore kazık kazıklar için imalatların kontrolü, aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak yapılmalıdır:
- Kazık yeri, çevredeki yapılardan ve tesislerden yeterli uzaklıkta olmalıdır.
- Kazık derinliği ve çapı, proje şartlarına uygun olmalıdır.
- Donatı miktarı, proje şartlarına uygun olmalıdır.
- Beton kalitesi, proje şartlarına uygun olmalıdır.
- Beton dökümü işlemi, düzgün ve kontrollü bir şekilde yapılmalıdır.
İmalatların kontrolünde, aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:
- Görsel kontrol
- Ölçüm
- Numune alma
Görsel kontrol, imalatların gözle incelenmesidir. Görsel kontrol ile, imalatlarda herhangi bir hata veya eksiklik olup olmadığı tespit edilebilir.
Ölçüm, imalatların boyutlarının ölçülmesiyle yapılır. Ölçüm ile, imalatların proje şartlarına uygun olup olmadığı tespit edilebilir.
Numune alma, imalatlardan numune alınmasıdır. Numuneler, laboratuvarda test edilerek imalatların kalitesi belirlenir.
Fore kazık kazıklar, inşaatlarda sıklıkla kullanılan temel türlerinden biridir. Fore kazık kazıkların betonlanması, kazığın taşıyıcılığını sağlayan en önemli aşamadır. Beton dökümü sırasında, betonun kalitesinin ve döküm işleminin düzgünlüğünün kontrol edilmesi önemlidir.
Fore Kazık Avantajları ve Dezavantajları
Fore kazıkların avantajları şunlardır:
- Taşıma kapasitesi düşük olan zeminlerde, yapı yüklerini sağlam zeminlere aktarmak için etkili bir çözümdür.
- Yer altı suyu seviyesi yüksek olan zeminlerde, yapıyı sudan korumak için etkili bir çözümdür.
- Derin kazılarda, kazı kenarlarını desteklemek için etkili bir çözümdür.
- Deprem bölgelerinde, yapıyı depreme karşı güçlendirmek için etkili bir çözümdür.
Fore kazıkların dezavantajları şunlardır:
- Kazık yapımı, diğer temel türlerine göre daha maliyetlidir.
- Kazık yapımı, daha fazla zaman ve işçilik gerektirir.
- Kazık yapımı, çevreye daha fazla gürültü ve titreşim oluşturur.