4 yıllık bir bölümü bitirip üniversite mezunu olunduğunda lisans eğitimi ya da lisans programı tamamlanmış olur ve alan ile ilgili bir mezuniyet diploması kazanılır. Örneğin Bilgisayar Mühendisliği için Bilim Mezunu diploması elde edilir. Bu diploma ile bir mesleği icra etme yetisi ve hakkı kazanılmış olur. Bundan sonra öğrenciler, yüksek lisans (Master) ya da doktora gibi lisansüstü eğitim tercihinde bulunabilirler. Yüksek lisans üzerine doktora yapmak tercih edilebileceği gibi doğrudan lisans üzerine de doktora yapılabilir.
Doktora Yapmak Nedir?
Doktora yapmak, kariyerine akademide devam etmek isteyenlerin tercihidir. Doktora prosedüründe aday, bağımsız bilimsel çalışma yapabildiğini kanıtlar. Doktora, akademisyen olmak, bağımsız araştırmalar gerçekleştirmek, kısaca biliminsanı olmak için yapılır. İlgili alanın felsefesini yapmak olarak da tanımlanabilir. Doktora yapmak, öğrencinin iş hayatına değil akademik alana, deneylere, teorilere, literatüre hazırlanması amacını güder.
Doktora yapmak için lisans ya da yüksek lisans eğitiminden sonra ALES sınavı katılım şartı vardır. Lisans mezunları bu sınavdan en az 70 puan, yüksek lisans mezunu olanlar 55 puan almalıdır. Buna ek olarak yabancı dil (YDS) sınavına da girmiş olmak gerekiyor. Doktora dersleri tamamlandığında yazılı ve sözlü değerlendirme yapılır. İlgili üniversite tarafından belirlenen puana ulaşıldığında tez yazmaya başlanır.
Doktora yeterlilik sınavı, doktora programının ders aşamasının tamamlanmasıyla yapılır. İlgili doktora alanında yeterliliğin test edildiği bir sınavdır. Yeterlilik sınavının geçilmesi doktoranın en zor kısmının bittiği anlamına gelir. Yılda 2 kez gerçekleştirilen sınav, üniversite yönetmeliğinde belirtilmektedir. Bu nedenle, tarihler değişiklik gösterebilmektedir. Yeterlilik sınavı belirtilen tarihte yazılı ve sözlü olarak gerçekleştirilir. Doktora yeterlilik sınavında başarılı olamayan öğrenciler bir sonraki yarıyılda yeniden sınava girerler. Başarısızlığın tekrarı durumunda ise doktora programı sonlandırılır.