Ludmilla, CNN’den adını yalnızca gizlilik nedenleriyle kullanmasını isteyerek, “Kardeşimle konuşuyordum” dedi. “Birden Grads birer birer düşmeye başladı.” Pencere çerçevelerinden dışarı fırladı. “Her şey çatırdıyordu.”
İlk şoku ve şaşkınlığı hatırladı. “Orada duruyoruz – kardeşim haç yapıyor ve ben bağırıyorum. Eve bakmak için ondan döndüm ve sonra bir patlama daha oldu ve enkazın altında kaldım.”
Ludmilla bir an için kör oldu. Yüzünde, kollarında ve bacaklarında morluklar vardı ama yaşıyordu. Onu güvenli bir yere, bir bodruma götüren bir komşunun dokunuşunu hissetti. 96 yaşındaki annesi ise maalesef yaralanmadı.
“Soruyorum, kardeşim nasıl, Vitya nasıl?” Komşu gözlerini kapatır ve “Her şey yolunda” der.
“Ona ‘Vova, inanmıyorum’ dedim. İyi olsaydı, bizi görmeye gelirdi.”
“Her şey yolunda, otur” diyor ve gidiyor. Karısı yanıma oturuyor ve “Luda, sana nasıl söyleyeceğini bilmiyor. Vitya öldü” diyor.
“Doğru. Kardeşim 6 Mayıs’ta 73 yaşında olacaktı ve olan da buydu.”
Rusça konuşulan bu bölgedeki tek travma ölüm ve kayıp değil. Birçoğu için savaş, Rusya ile kalan tüm bağları baltaladı. Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü tarafından geçen yıl yapılan bir ankete göre, Ukraynalıların %43’ü Rusya’da akrabaları olduğunu söylüyor.
Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhak etmesi ve ayrılıkçı hareketleri desteklemesinden bu yana Rusça konuşulan Doğu’da bile bu dostluk zayıflıyor. Bu savaş acı bir tarihi ön plana çıkarıyor: Milyonlarca insan açlıktan ve zorla Sovyet kolektivizasyonundan ve onlarca yıldır Ukrayna kültürünü ve Ukrayna dilini silmeye yönelik girişimlerden öldü.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ordunun sivil kayıpları önlemek için küçük ve maksatlı bir operasyon yürüttüğü propagandasına inanırlarsa, onunla ilişki kurmaları zor olacaktır. Komşularınız, erkek kardeşleriniz ve arkadaşlarınızla öldürüldüklerine inanmazlarsa ilişki kurmak daha zordur.
Lyudmila’nın oğlu, kız kardeşi ve kız kardeşinin ailesi Rusya’da yaşıyor.
Ludmilla, “Torunum, kız kardeşimin torunu ile kavga etti” dedi. “Ne uyduruyorsun?” dedi. Rusya’da ‘Kendinizi vuruyorsunuz, yalan söylüyorsunuz’ diyen pek çok insan, ülkesinde olup bitenlere pek inanmıyor” dedi.
Ludmilla, “Bu Putin’in politikası. Zombileştirme” dedi.
Rusya’nın tamamı Donbas’ın doğu Ukrayna’daki Donetsk ve Luhansk bölgelerini ele geçirip geçiremeyeceği, ordusunun savaşın ilk aylarında gösterdiği zayıf performansın ardından cevapsız bir soru olarak kaldı.
Ancak Rusya’nın bu girişiminde yapacağı tahribat açıktır. Ukraynalı yetkililer, saldırganların Ukraynalıların savunacakları hiçbir şey kalmayana kadar önemli top stoklarıyla şehir merkezlerini bombalayacaklarını söylüyor. Ve Vityas ve Lyudmila’yı terk edecek: ölü, evsiz veya yaslı.
Luhansk bölgesel askeri idaresi başkanı Serhiy Hayday, Rus güçlerinin bölgedeki ön cephedeki her yerleşimi yok ettiğini söyledi.
Pazartesi günü Ukrayna televizyonuna verdiği demeçte, “Stratejik olarak, (Rusların) ilerleyebilecekleri tek yer tamamen yok ettikleri bölgelerdir” dedi. “Bu yüzden Novotoshkivka’yı tamamen yok ettiler, savunmaya yer yoktu – ve işgal ettiler.” Ukraynalı tahminlere göre, Luhansk’taki Novotoshkivka köyü 25 Nisan’da çöktü.
Ancak Hayday, düşmanının, Siversky Donets Nehri’nin diğer tarafındaki aşağı kardeş Lisichansk şehri olan Severodonetsky’yi doğrudan ele geçirebileceğine inanmıyor.
Görece sakin Bakhmut’ta ağaçlarla çevrili bir sokakta duran CNN’e, “Bu zafere mutlaka ihtiyaçları var. Ama Severodonetsk’e doğrudan saldırmayacaklar. Onu kuşatmaya çalışacaklar” dedi.
“İki ay içinde savunmayı kırmanın imkansız olduğunu anladılar. Bu yüzden Popasna ve Rubijne’den kaçmaya veya uzaklaşmaya çalıştılar. Ardından Luhansk bölgesi kuşatılacak. O zaman buna ihtiyaçları kalmayacak. Asker kaybederseniz, basitçe tüm alanlara ateş edecekler.”
Bu taktik, Ukrayna kontrolündeki Luhansk bölgesinin geri kalanının doğu ucuyla sınırlı değil. Bu, 2014-15’ten beri var olan temas hattı boyunca güneyde geçerlidir; ve kuzeyde Rusya, Izium’dan güneye ve Lyman’dan batıya doğru itti.
Başarılı olursa, Ukrayna ordusunun yıkıcı bir bölümünü tuzağa düşürecek. Şu ana kadar düşman topçularından neredeyse hiç etkilenmemiş olan Sloviansk ve Kramatorsk’ın ana nüfus merkezleri düşman hatlarının gerisinde kalacak.
Her gün ekskavatörler verimli tarlalarda daha fazla koruyucu hendek açıyor ve kamyonlar otoyollarda beton ve çakıl topluyor. Geçen hafta, Sloviansk ile Lyman arasındaki büyük bir demiryolu köprüsü yıkıldı; Rusya’nın Ukrayna’yı vuracak mı yoksa kışkırtacak mı henüz belli değil.
Hayday, Ukrayna ordusunun Rusları iki veya üç hafta daha tutabileceğine inanıyor. Ona göre, Batı ülkeleri tarafından sağlanan küçük, esnek uçaksavar ve tank silahları yardımcı oluyor. Ancak vaat edilen ağır topçu cepheye ulaştığında dalga döndürülebilir.
“Ne yazık ki, henüz burada değil” dedi. “Ve bu, tüm savaşı tamamen değiştirebilir.”
Ludmilla şimdi günlerini annesi ve bir yabancıyla batıdaki Bakhmut’ta bir saatten fazla uzaktaki küçük bir hastane odasında geçiriyor. Yüzü, yüzüne saçılan enkazdan kaynaklanan yara izleriyle dolu.
Komşularının çoğu uzun zaman önce daha güvenli topraklara taşındı. Ancak birçoğu kaldı – çünkü gidemediler, evlerini korumak istediler veya bu savaşın uzun süredir devam eden savaşlardan farklı olacağını reddettiler. Bu bölge 2014’ten beri.
Ludmilla, “İnsanlıktaki açgözlülük ve açgözlülük ortadan kaldırılmadığı sürece bu savaşlar asla bitmeyecek” dedi. “Bir insanda ne kadar çok olursa olsun, her zaman yeterli değildir.”