Araştırma: Covid-19 aşısı çıktıktan sonra ABD’de ölen Cumhuriyetçi sayısı Demokratlardan fazla
ABD Birleşik Devletleri’nin iki eyaletinde meydana getirilen yeni bir emek verme, Covid-19 pandemisinde yaşanmış olan fazla ölümlerin siyasal parti destekçilerine iyi mi yansıdığını araştırdı. Ohio ve Florida eyaletlerinde meydana getirilen araştırma, pandemi döneminde fazla ölümlerin Cumhuriyetçi partinin destekçilerinde, Demokratların destekçilerine nazaran yüzde 76 daha yüksek olduğu anlaşıldı.Araştırma Yale Üniversitesi İşletme Kısmı’nden Paul Goldsmith-Pinkham ve Kamu Sağlığı bölümünden Jacob Wallace ve Jason L. Schwartz tarafınca gerçekleştirildi.Goldsmith-Pinkham, fazla ölümlerdeki oranın keskin şekilde açılmasının aşılardan sonra ortaya çıktığına dikkat çekti. Araştırma, her ne kadar Covid-19 aşılarına karşı daha şüpheyle yaklaşan ve daha azca aşı olan Cumhuriyetçilerdeki ölüm oranını kati olarak kanıtlamasa da, bir potansiyel mekanizma olarak buna işaret ediyor.
Araştırma iyi mi yapılmış oldu?
Particiliğin Covid-19’un akıbetini etkileyip etkilemediği, etkilediyse ne aşama gerçekleştiği soruları halk sağlığı uzmanlarınca dile getirilse de yanıtlaması zor sorulardan bir olarak kaldı. Bazı araştırmacılar Cumhuriyetçileri destekleyen “kırmızı” eyaletlerde toplam ölümlerin yüksek bulunduğunu buldu, sadece verilerin bölge bölge analizinin zorluğu bu bulguları particilikle açıklamanın zorluğunu da ortaya koydu.Bu noktadan hareket eden araştırmacılar değişik bir yöntem izlemeye karar verdi. Ohio ve Florida eyaletlerinde 20018 ve 2021 yılları arasındaki ölüm kayıtlarını derleyen araştırmacılar bu bulguları 2017 seçmen kayıt sıralaması ile karşılaştırdı ve ölenlerin hangi partiyi desteklediklerini saptayabildi.Araştırmacılar daha sonra 2019 yılını yaş, tarih, yer ve siyasal tercihe dayanarak fazla ölümü saptamak için bir eşik olarak kullandı. Bir başka deyişle belirli bir yaş aralığında, belirli bir bölgede belirli bir mevsimde normalde yaşanmış olan ölümlerin kaçının Cumhuriyetçi, kaçının Demokrat bulunduğunu hesapladı. 2019 senesinde düzgüsel olarak kabul edilen sayının üstündeki ve altındaki her ölüm “fazla ölüm” olarak değerlendirildi.
Aşıdan ilkin – aşıdan sonra
Pandemi öncesinde ve sonrasındaki fazla ölümleri karşılaştıran araştırmacılar salgının ilk senesinde ölüm oranının her iki parti destekçileri için ansızın yükseldiğini görmüş oldu. Bu zamanda fazla ölümler Cumhuriyetçiler içinde birazcık daha fazla olsa da, her iki grubun da oldukça yüksek oranlarda öldüğü gözlendi.Partililerin kaderi Nisan 2021’de Covid-19 aşılarının piyasaya sürülmesinden sonra değişmeye başladı. Mart 2020 ve mart 2021 içinde Cumhuriyetçiler arasındaki ölüm oranı yüzde 1,6 puan Demokratlardan fazla iken, bu fark Nisan 2021’den sonra açılmaya başladı ve 10,6 puana kadar çıktı.Goldsmith-Pinkham bu sonucun Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki aşılanma farkının ölüm oranında fark yarattığını tek başına kanıtlamadığını altını çizdi. Sadece Goldsmith-Pinkham’e nazaran bu bulgu, “aşıların en azından hikayenin mühim bir unsuru olduğu” mevzusunda oldukça iyi bir kanıt sunuyor.Araştırmacı, bu noktadan bakıldığında Cumhuriyetçiler içinde açılamanın teşvik edilmesi yönünde politikaların gözden geçirilebileceğini düşünüyor.