UNHCR
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK – UNHCR), 14 Aralık 1950 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kuruldu. UNHCR’a , dünya genelinde mülteci sorunlarını çözmek ve mültecileri korumak amacıyla uluslararası faaliyetleri koordine etme ve yürütme görevi verildi. Asıl amacı mültecilerin haklarını ve refahını savunmak olan UNHCR, her bireyin sığınma talebinde bulunabilmesini ve başka bir ülkede mülteci olarak güvenli bir şekilde barınabilmesini sağlamak için çalışır. Aynı zamanda, eve gönüllü dönüş, yerel entegrasyon ve üçüncü bir ülkeye yerleştirme seçeneklerini de mümkün kılar. Ayrıca, Örgüt’ün görev alanı içinde vatansız kişiler de bulunur. UNHCR altmış yılı aşkın bir süredir, milyonlarca insanın hayatına yeniden başlamasına yardım ediyor. Bugün ise 7.190 çalışanıyla, 120 ülkede, yaklaşık 36.4 milyon insana el uzatmaya devam ediyor.
BM Mülteci Örgütü, BM Genel Kurulu ve Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) altında hizmet verir. UNHCR’ın operasyonlarının çoğu, saha görevlerini kapsar. Örgüt’ün dünya genelindeki operasyonları, kiralık uçaklara toptan gıda ve tıbbi malzeme tedariğinden tutun da çalışanların istihdamı ve tehlikeli koşullarda güvenliğinin sağlanmasına kadar çeşitli unsurları içerir. Cenevre merkezli belli başlı departmanlar, insan kaynakları, finans, dış ilişkiler, koruma ve operasyonlar gibi kilit bölümleri denetler. Birçok bölgesel ofis, Cenevre ve denizaşırı ofisler arasındaki bağlantıyı sağlar.
UNHCR’ın dünyanın birçok ülkesinde temsilcilikleri bulunmaktadır. Türkiye temsilcisi ise, Bayan Carol Batchelor’dur.
Daha fazla bilgi için; www.unhcr.org , www.unhcr.org.tr
IOM
5 Aralık 1951 yılında kurulan Uluslararası Göç Örgütü (IOM) acil durumlarda yardım, mültecilerin yeni bir ülkeye yerleştirilmesi, gönüllü geri dönüşlere yardım, göçmen sağlığı, para gönderme ve yasal göç seçeneklerinin desteklenmesi gibi alanlarda faaliyet gösteren uluslararası bir örgüttür. Merkezi İsviçre’nin Cenevre şehrinde bulunan, hükümetler arası bir kuruluş olan IOM, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerden toplam 151 üye devletten oluşmaktadır ve 12 gözlemci statüsüne sahip ülke defaaliyetlerine katılmaktadır. 1951 yılında Intergovernmental Committee for European Migration (ICEM) adıyla II. Dünya Savaşı'ndan etkilenerek göç eden insanlara yardım etmek amacıyla kurulan örgüt daha sonra isim değiştirerek bugünkü halini aldı. Örgütün resmi dilleri İngilizce, Fransızca ve İspanyolcadır.
IOM göç idaresindeki sorumluluk alanına 4 ana başlık altında toplamıştır;
- Göç ve gelişim,
- Göç konusuna yardımcı olmak,
- Göç konusunu düzenlemek,
- Zorunlu göç.
Bu çerçevede örgütün işlevleri aşağıdaki gibidir;
Kendilerine sağlanan mevcut ulaşım imkanları yetersiz olan veya özel yardım olmaksızın ulaşımları sağlanamayacak olan göçmenlerin, nizami göç imkanı sağlayan ülkelere doğru organize bir şekilde ulaşımının yapılması için gerekli çalışmaları yürütmek;
Örgüt ile-söz konusu şahısları kabul etmeyi taahhüt edenler dahil olmak üzere-ilgili Devletler arasında yapılabilecek anlaşma ve ayarlamalarla, mültecilerin, yerinden edilmiş şahısların ve uluslararası göç hizmetlerine ihtiyacı olan diğer şahısların ulaşımının tertipli bir şekilde yapılması ile ilgilenmek;
İlgili Devletlerin isteği ve rızası üzerine; Örgüt'ün amaçları dahilinde, işe alma, seçme, işlem yapma, dil eğitimi, yönlendirme faaliyetleri, tıbbi muayene, yerleştirme, kabul ve entegrasyonu kolaylaştırıcı faaliyetler, göç hususları ile ilgili danışmanlık hizmetleri ve diğer yardımları verme gibi göç hizmetlerini sağlamak;
Devletlerin talebi üzerine veya ilgili diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde -gönüllü olarak yurda dönüş dahil-gönüllü geri dönüş göçü amaçlı benzer hizmetler sağlamak;
Devletlerin, uluslararası ve diğer kuruluşların; uluslararası göç hususları ile ilgili görüş ve deneyimlerinin paylaşılabilmesi, uluslararası göç ile ilgili konulardaki çabalarında işbirliği ve eşgüdümün teşvik edilmesi ve de bu hususlarda pratik çözümlerin geliştirilebilmesi için bir forum oluşturmak.
Günümüzde IOM’in 100’den fazla ülkede temsilciliği bulunmaktadır. Iom Türkiye Misyon Şefi Bayan Meera Sethi’dir.
Daha fazla bilgi için; www.iom.int , http://www.turkey.iom.int/
ICMPD
Üye Ülkeler; Avusturya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Makedonya, Polonya, Portekiz, Romanya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, İsveç ve İsviçre.
Uluslararası Göç Politikaları Geliştirme Merkezi (ICMPD), 1993 yılında Avusturya ve İsviçre’nin inisiyatifi ile kurulmuştur ve Birleşmiş Milletler (BM) gözlemci statüsüne haizdir. ICMPD, göç politikaları konusunda ilgilenen Hükümetler veya Hükümetler üstü kuruluşlara kısa ve uzun vadede projeler üretmektedir. Merkezin amacı, yenilikçi, kapsamlı ve sürdürülebilir göç politikalarını teşvik etmek ve Avrupa’daki hükümetler ve örgütler ile hizmet değişim mekanizması işlevi görmektir. Merkezin başlıca faaliyet türleri değerlendirme, kapasite geliştirme, diyalog ve araştırmadan oluşmaktadır. Bu bağlamda ICMP’nin başlıca amaçları şunlardır;
Uzun dönemli uluslararası göç politikası üretmek,
Avrupa ve Dünya çapındaki göç baskıları konusunda stratejiler üretmek,
Orta, Doğu ve Batı Avrupa devletlerinin göç sorunları arasında girişimlerde bulunmak ve metotlar belirlemektir.
Hükümetlerle yakın işbirliğine ve amaç odaklı tartışmalara önem veren ICMPD’nin üye sayısı son 16 yılda 15’e yükselmiştir. Halihazırda 30’dan fazla ülke ICMPD’yi çeşitli şekillerde aktif olarak desteklemektedir. Bu çerçevede, ICMPD ile ikili işbirliği anlaşmaları veya mutabakat muhtıraları akdetmiş olan ülkeler arasında Türkiye de yer almaktadır.
ICMPD aynı zamanda 2006 yılından bu yana başkanlığını yürüttüğümüz Budapeşte Sürecinin sekreterya görevini de üstlenmiştir. Ayrıca, Prag Süreci gibi uluslararası göç süreçlerine de aktif destek vermektedir.
ICMP’nin merkezi Viyana, Avusturya’da bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Brüksel de misyon ofisi, çeşitli ülkelerde temsilcilikleri de bulunmaktadır.
Daha fazla bilgi için; www.icmpd.org
Açık Deniz Mülteci Yardım İstasyonu (Migrant Offshore Aid Station –MOAS)
Geçtiğimiz sene yayımlanan veriler, 2014 yılında İtalya ve Libya arasındaki sularda 170,000 göçmenin kurtarıldığını ve 250’den fazla ticaret gemisinin rotasından saparak 42,000 insanın hayata tutunmasında rol aldığını gösteriyor.
Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) Genel Sekreteri Peter Hinchcliffe, güncel verilere bakıldığında kurtarma faaliyetlerinin toplamı içinde %50’lik bir orandan ticaret gemilerinin sorumlu olduğunu ifade ediyor.
Öte yandan, mültecileri kurtarmaya yönelik gönüllü girişimler de bulunmakta.
Christopher ve Regina Catrambone, kendilerine ait fonları kullanarak 2014 yılında Göçmenler İçin Denizde Yardım İstasyonu (Migrant Offshore Aid Station – MOAS)’nu kurdular. Ekim 2013’te İtalya’nın Lampedusa adasında yüzlerce insanın boğulması sonrasında güçlü bir sesin çıkmaması, Malta merkezli bu girişimi tetikleyen olay oldu.
MOAS, MY Phoenix adındaki ilk gemisiyle işe koyulduğu Ağustos 2014’ten beri 12,000 civarında insanın kurtarılmasına yardım etti.
MOAS’ın yöneticisi Martin Xuereb, her ne kadar devletlerin ve firmaların bu konudaki sorumluluklarının halen devam ettiğini kabul etse de denizcilik dünyasının kendileri gibi bir organizasyonun varlığından ve yardımlarından mutlu olduğuna inanıyor.
MOAS, ticaret gemilerinin yanı sıra sivil toplum kuruluşları, askeri gemiler ve sahil güvenlik komutanlığıyla da yakın işbirliği içinde çalışıyor.
Türkiye ve Yunanistan’ın doğu adaları arasındaki mesafenin nispeten kısa olmasına ve deniz yolunu kullanan mültecilerin sayısın kış aylarında azalmasına rağmen, MOAS verilerine göre Ege kıyılarındaki ölümler artmaya devam ediyor. Organizasyonun buna yönelik planıysa 52 metre boyunda yeni bir arama kurtarma gemisini, hasta bakım odaları ve doktorlarıyla birlikte denize çıkarmak. Geminin ayrıca Aylan ve Galip Kurdi adını verdikleri iki kurtarma botu da çalışmalara katılacak.
Geçtiğimiz Kasım ayında Paris’te yaşanan terör saldırısından sonra bazı ülkelerin sınır kontrollerini sıkılaştırmak istediğini biliyoruz. Fakat Xuereb’e göre bu, zor durumda ve yardıma ihtiyacı olan insanların bulunduğu gerçeğiyle karıştırılmamalı. Xuereb, “Umudu, güvenli yaşam alanları ve bir gelecekleri olduktan sonra, hiç kimse ülkesini terk etmek istemez,” diyor.
Terk etmek zorunda kalanlar içinse, MOAS gibi organizasyonların varlığı son derece önemli.Kaynaklar: Trade Winds, MOAS
T.C İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü:
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO):
www.imo.org
Küresel Entegre Denizcilik Bilgi Sistemi (GISIS):
Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS)
www.ics-shipping.org
İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (ONCHR):
www.ohchr.org
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO)
www.bimco.org
Kaynak:www.goc.gov.tr