Antik çağlardan beri, soğuk suda yüzme yararlı bir aktivite olarak görülür. Özellikle kuzey ülkelerinde soğuk suda yüzmek uzun yıllardır bir geleneğe dönüşmüş durumda. Soğuk suda yüzmeyi birkaç kere deneyenler tutkunu oluyor. Peki soğuk suda yüzmenin faydaları ve riskleri neler? İşte bir dayanıklılık egzersizi olarak, soğuk suda yüzmek ve etkileri…
Bu sene soğuk suda yüzme sporunda patlama yaşanıyor
Eskiden soğuk suda yüzme (5 ° C’nin altındaki suda) çok az sayıda ekstrem sporcu tarafından yapılıyordu. Şimdi ise bu özel dayanıklılık sporu türü giderek daha popüler oldu. Pandemi döneminde havuzların kapatılmasının da etkisi bu artışa sebep oldu. Sıcaklıklarının 0 ° C’nin altına düşebildiği Çin, Rusya ve Finlandiya’da bile dünyanın dört bir yanından kayıtlı kış yüzücülerinin sayısı hayli arttı.
Finlandiya, Polonya, Rusya, Norveç, İsveç, Danimarka, Estonya, Litvanya, Çek Cumhuriyeti ve Letonya gibi belirli kuzey ülkelerinde, soğuk suda yüzme, kışın yüzme anlamında düzenli olarak uygulanmaktadır. Açık suda yüzmenin modern çağı, muhtemelen 3 Mayıs 1810’da, Lord Byron’ın Çanakkale Boğazı’nı Avrupa’dan Asya’ya kadar birkaç mil yüzerek yüzdüğü zaman başladı.
Soğuğa karşı koymanın dayanılmaz hafifliği!
Soğuk suda yüzmenin sağlık yararlarına ilişkin ilk iddialar MÖ 400 yılına kadar dayanıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin üçüncü başkanı Thomas Jefferson’ın kendisini sağlıklı tutmak için altmış yıl boyunca her sabah soğuk ayak banyosu yaptığı bilinirdi. 1750’de, çeşitli hastalıkları tedavi etmek için kışın yüzmeyi ve deniz suyu içmeyi öneren yayınlanmış çalışmalar arttı.
Soğuk su yüzücüleri, soğuk suda düzenli olarak yüzdüğünde, soğuğa farklı derecelerde uyum sağlarlar. Soğuk suda yüzme, genel sağlığı iyi olan kişiler tarafından düzenli olarak yapıldığında yadsınamayacak faydaları var. İngiliz bilim insanları, soğuk suda yüzmenin beyni ve sinir sistemini etkileyen demans ve benzeri hastalıkları önleyebileceğini açıkladı.
Araştırmalar soğuk suya atlamanın stresi ve depresyonu hafiflettiğine ve otoimmün bozukluklarla mücadeleye yardımcı olabileceğine dair kanıtlar ortaya çıkarmaya başladı. Ayrıca vücudun soğuk su şoku yaşamasının %40 daha az üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmeye, duygudurum bozukluklarının iyileşmesine, bağışıklık sisteminin güçlenmesine sebeb olduğu ortaya konuldu. Kış yüzücülerinin bazı hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı daha dirençli olduklarına dair güçlü kanıtlar var.
3 ay boyunca düzenli olarak soğuk suda yüzmek kan basıncını düşürür, insülin duyarlılığında artış sağlar, antidepresan etkiye sahiptir, lökositlerde ve monositlerde artış sağlar böylece bağışıklık sistemi güçlenir. Norepinefrindeki artışı ile ağrı algısında azalmaya yol açar. Düzenli kış yüzmesi romatizma, fibromiyalji veya astımdan muzdarip yüzücülerin genel durumunda iyileşmeye yol açıyor.
Depresyona karşı bir tedavi yöntemi olarak soğuk suda yüzme!
Buz gibi soğuk suda yüzmek insanları zihinsel olarak da olumlu etkiler. Bir vaka raporu, şiddetli depresyon ve anksiyete semptomları olan 24 yaşındaki bir kadının çalışmalarını örnek gösterdi. Hasta 17 yaşından beri tedavi görüyordu ve semptomlar Fluoksetin veya Citalopram dahil olmak üzere geleneksel tedavilere yanıt vermedi. Soğuk suda yüzmeyi içeren haftalık bir programdan oluşan yeni bir tedavi yönetimi uygulanmaya başlandı. Her yüzmeden sonra kadının ruh halinde ani bir iyileşme ve depresyon semptomlarında sürekli ve kademeli bir azalma gözlemlendi. Bir terapi olarak soğuk suda yüzmesinin sonucunda kadının antidepresan ilaç kullanımında önce azalma görüldük. Bir yıl boyunca düzenli soğuk suda yüzmesinin ardından kadının ilacı tamamen kesildi.
Buz gibi suyun altında yoğun bir yanma hissinin yanında ufak bir panik yaşanır. Bedene odaklanan zihin huzursuz ve olumsuzlardan tamamen uzaklaşır.
“Hayatta olduğumu en çok kış vakti, soğuk suya daldığımda hissederim.” Dr Chris van Tulleken
Riskleri neler?
Soğuk suda yüzmenin faydaları olduğu kadar riskleri de var. Deneyimsiz ve eğitimsiz yüzücüler için önemli bir sağlık riski oluşturmaktadır. Defalarca soğuk suya maruz kalan vücudumuz bu sayede soğuğa adapte olmayı öğrenir. Ancak bunu birden yapmanın da yüksek riskleri vardır. Bu yüzden soğuk suda yüzme egzersiz olarak kademeli şekilde uygulanmalı.
Bir yetişkinin normal vücut ısısı yaklaşık olarak 37°C’dir. Bu ısı 35°C’nin altına düştüğünde Hipotermi ortaya çıkar. Şiddetli hipotermi yaşamı tehdit eden önemli ve acil bir durumdur çünkü kişinin yaşamsal faaliyetleri için önemli organların çalışmamasına sebep olarak hayati risk oluşturabilir. Soğuk sular, çok iyi yüzücüler için bile güvenli değil. Can yeleği takmadan kısa mesafe yüzmeye teşebbüs eden, çok iyi yüzücüler bile aniden boğulabilirler. Manş’ı yüzerek geçen 3’üncü Türk kadını unvanını kazanan 22 yaşındaki üniversite öğrencisi Bengisu Avcı, Bu geçiş için 10 kilo aldı, soğuk sudan etkilenmemek için yağlandı.
Kalp hastaları için soğuk suda yüzmek çok tehlikelidir. Ayrıca buz gibi soğuk suda yüzmek akciğer sorunlarına yol açabilir.