Yirmi yıl önce bu zor savaşın tarihinde az bilinen başka bir sayfa açmak zorunda kaldım. Sonra Chelyabinsk Üniversitesi'nde okudum ve kaç öğrencinin kaygısız ve mutlu olduğunu gördüm. Babam bir keresinde 1943'te kaybolan büyük amcasını öğrenmesini istedi, ama önde değil, ama arkada, Chelyabinsk'te. Dürüst olmak gerekirse, çok şaşırdım, derin arkadan, önden uzakta bir adamı özleyebileceğine inanmadım.
Araştırmamda Chelyabinsk Traktör Fabrikası personel departmanına geldim, arşivlerde büyük amcamın 1943 baharında fabrikadan kovulduğuna dair bir kayıt buldum, hepsi bu ... Sırada ne var? O sırada işten çıkarmanın çoğu zaman ön görüşte yapıldığını öğrendim, eğer bir kişi fabrikada birkaç gün görünmediyse, artık aranmadı bile. Personel departmanının bir çalışanı muhtemelen amcamın çalışma ordusunda görev yaptığını söyledi ve savaş yıllarında mezarların yapıldığı mezarlıklardaki arşivlere gitmemi tavsiye etti.
Mezarlığın cenaze evinde CTZ köşede bana tozlu bir dolap gösterdi - bu arşivdi. İçinde ölülerin kayıt defterleri yatıyordu. 1943 yılını açtım. Bu, araştırmamdaki ikinci şok oldu. Tarihten, kuşatılmış Leningrad savaşı sırasında, donmuş ya da tükenmişlikten ve hastalıklardan ölen kişilerin toplu mezarlara toplanıp gömüldüğünü biliyoruz. Genelde kayıt kayıtları yoktu, çünkü ölüler belgeleri bulamadı. Ancak Chelyabinsk'te, önden birkaç bin kilometre uzakta, soyadı her iki satır için kayıt defterinde güvenilir arkada yirmi “Bilinmeyen” kayıt vardı ?! Eski sararmış çarşaflar ve üzerlerinde birbiri ardına: "bilinmeyen, bilinmiyor, bilinmeyen ...". Görünüşe göre, açlık, soğuk ve rasyon kartları Ural şehirlerinin askeri tarihindeydi.
O zaman, aramalarım o zaman sona erdi ve ağır bir tortu ve gizemli “Trudarmia” kelimesini bıraktı. Yakında Chelyabinsk'ten ayrıldım. Ve son zamanlarda, başka bir akraba hakkında bilgi ararken, yine bu uzun süredir devam eden konuya geri döndüm ve Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın “işçi sütunlarının” korkunç hikayesini öğrenmeye başladım.
“Emek ordusu” terimi, iç savaş yıllarında, evrensel emek hizmetinin özel bir kararname olarak ilan edildiği ve savaş zamanındaki ekonomik sorunları çözmek için “emek devrimci ordusu” olarak tanımlandığı zaman ortaya çıktı.
II. Dünya Savaşı sırasında zorunlu işçi hizmeti tekrar başlatıldı ve onu taşıyanlara "işçi askerleri" dendi. Ancak 1941−1945 döneminin resmi bir belgesinde yok. “emek ordusu” kavramı bulunamadı.
Bu grupların çoğu, sosyal veya ulusal bazda güvenilmez olarak kabul edilen insanlardı: Volga Almanları, Yahudiler, Estonyalılar, Finliler, Rumenler, Macarlar, İtalyanlar. Ulusal ekonominin çeşitli sektörlerinde NKVD'nin şantiyelerinde kullanılmıştır. Sibirya ve Urallar'daki geniş gulags ağına katkıda bulunan serbest bir işgücü oldu. Günümüzde, baskıdan muzdarip bu insanların torunları, arama hareketlerini organize ediyorlar ve sevdiklerinin kaderi hakkındaki zor gerçeği keşfediyorlar.
Fakat büyük amcam kalıtsal bir Ural Kazaktı ve bastırılmadı. İş ordusuna nasıl girdi? Askerlik hizmetinin aynı zamanda bu taburlara da alındığı, yaşa ve sağlık durumuna göre askerlik için uygun olmadığı kabul edildi. Ayrıca, Ural arkasındaki zaferi kazanan diğerleriyle birlikte tüm “işçi sütunlarını” deneyimlemek zorunda kaldılar.
II. Dünya Savaşı sırasında, yaklaşık 60 sanayi kuruluşu Çelyabinsk'e boşaltıldı. Askeri ürünler üretmeye başladılar - ağır tanklar, kendinden tahrikli silahlar, tank motorları. Her saniye Sovyet tankı Çelyabinsk Traktör Fabrikasının motoruydu. 1941–45 yıllarında Çelyabinsk'te 19 fabrika ve 2 sendika öneme sahip fabrika inşa edildi. Ana inşaat gücü işçi ordusuydu. İş ordusu hızlandırılmış bir hızda çalıştı: bitkiler bir yıldan daha az bir sürede, hatta birkaç ay boyunca çalışmaya başladılar. Ancak bu başarılar birçok yaşam tarafından karşılandı: Savaşın sonunda, güney Urallarda çalışan 120 bin işçi askerin savaşın sonunda, 34 binden fazla kişi hayatta kaldı.
Chelyabinsk’in ChTZ bölgesinin eski mezarlığı hakkında bilgi bulmayı başardım.
1943-1945'te gömülü olan Ural arama motorlarının hesaplamalarına göre, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın toplu mezarlarında görülüyor. 2235 kişi. Mezarlığa bitişik evlerin eski sakinlerinin hatıralarına göre gece toplu mezarlar yapıldı. Cesetler, arabaların üzerine getirildi ve üzerine hiçbir plakanın takılmadığı ortak mezarlara yerleştirildi, bu nedenle bugün toplu mezarlar ve diğerleri arasında ayrım yapmak imkansız. Bu mezarlar “özel” olarak kaydedilmiştir. Onlara kim gömüldü? Mezar örgütleri de kaydedildi. İlk etapta tahliye hastaneleri vardır. Arkadaki bütün büyük şehirlerde, yaralıları almak için yaratıldılar, Çelyabinsk'te 17 yaşındaydılar. Yaralarından ölen askerlerin her zaman belgeleri yoktu.
Bu mezarlıkta cenaze töreni yapan kuruluşlar arasında ikinci sırada Kirov Fabrikası İşçi Sütunları (İşçi Ordusu) yer almaktadır. Kirov Fabrikası'nda çalışma sütunlarının alınması ve düzenlenmesi ile ilgili ilk belge 8 Şubat 1942 tarihlidir. Tesise 4500 işçi asker geldi. Ranzalı kışlalar tamamlanırken, insanlar iki okula yerleştirildi. İş için ağırlama ve tasarım çalışmaları 2 ila 5 gün arasında atandı. Yatak, giyim eşyası ve ev eşyası sağlandı.
Kışlalarda yaşama kalitesi, en azından 1943 kışından önce, tesis direktörüne, iş sütunları bölümünün konut duvarlarına yalıtım malzemesi olarak döşenmesi için 50 cüruflu araba temin edilmesi emrinin verilmesiyle değerlendirilebilir. Ancak başka iç problemler vardı - sıcak giysiler, çarşaflar, yataklar, ayakkabılar yoktu. Dok bastırmada 40 işçi asker atölyesi yaratılması için bilinen emir.
Yöneticiye gönderilen raporlardan biri, tesisteki ölüm oranlarının asıl oranının işçi ordusu işçilerinin pahasına gerçekleştiğini söylüyor. Sütunlardan birinde 344 distrofi hastası kaydedilmiştir. Bunlardan 262 kişi hastaneye kaldırılmadı, çalışmaya devam etti. Aynı sütunda, distrofiden 16 ölüm kaydedildi. Sadece 1943-1945'te Traktorozavodsky bölgesindeki 229 mezarlığında mezarlığa gömülü alt bölüm. Bunlar arşivlerden gelen kuru bültenler.
Ne yazık ki, CTZ fabrikasındaki işçi ordusunun askerleri ve büyük amcamın kaderi hakkında hala hiçbir şey bulamadım. 20 yıldır Chelyabinsk'ten uzaktayım, ancak geri dönüp daha fazlasını öğrenmeyi umuyorum.
Ancak araştırmalarımın bu sonucu bile, kendimiz için, çocuklar için, gelecek için geçmişimizin üzücü resimlerini açmam için tam olarak neye ihtiyacımız olduğunu anlamamı sağladı. Acı çeken, ancak bu savaşta Zaferi daha da yakınlaştırmış olan atalarımızın anılarını saklayın. Kendinizi değiştirin, etrafınızdaki dünyayı değiştirin, daha iyi yapın, çocuklarınızı eğitin, böylece tarihin korkunç dersleri tekrarlanmaz.