Çayır Köpekleri, Çok Detaylı ve Karmaşık "Cümleler" Kurabiliyor Olabilir!
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Hırsızlık geni diye bir gen var mı? Karakterimiz genlerde mi yazılıdır?
- Bugünkü canlıların, var olmuş tüm canlıların %1’ini(hatta daha azını) temsil ettiğini nasıl biliyoruz?
- Doğru bir nefes çalışması ile kilo vermek mümkün mu?
- Plazma tüp içerisinde elektronlar nasıl hareket eder?
- Bazı meyveler toplandıktan sonra olgunlaşmaya nasıl devam edebiliyor?
- Karaya çıkan ilk canlı olduğumuzu nereden biliyoruz?
Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Her geçen gün, türümüzün zekasına benzer zekaya sahip olduğunu keşfettiğimiz türlerin sayısının giderek arttığını görüyoruz. Bu, birkaç sebeple ilgi çekici. İlk olarak bu durum, insanın uzun süredir kabul ettiği normların ("İnsan gibi zeki bir hayvan yoktur." gibi) hatalı olduğunu gösteriyor. İkincisi ise, bu durumun birçok soru işaretini beraberinde getirmesi. Örneğin, "Bir türe zeki dememiz için ne kadar zeka gereklidir?" veya "Zeka herhangi bir sınıra sahip midir, yoksa zekamız, çevremizi anlamak için var olan tek sınır mıdır?" gibi... Ne olursa olsun, bu soruların bazılarının cevapları, bizim algı sınırlarımız dahilinde olmayabilir. Ancak yine de, eğer ki bu konuda biraz daha fazlasını öğrenmek istiyorsanız, çok uzağa değil, "çayır köpekleri" olarak bilinen ve aslında köpeklerle alakası olmayan (sesleri benzediği için böyle bir isimlendirme yapılmıştır) kemirgenlere bakmanız yeterlidir. Öncelikle, biraz bilgi verelim.
Uzun yıllardır biyologlar çayır köpeklerini doğal ortamlarında incelemekte ve birbirleriyle olan ilişkilerini ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Özellikle de, birbirleriyle iletişim kurmak için kullandıkları dili çözmeyi hedeflemektedirler. Kuzey Arizona Üniversitesi'nden bir biyolog olan Con Slobodchikoff, bu oyunu tam 30 yıldır oynamaktadır. Çayır köpeklerine olan ilgisi, yıllar önce koloni içerisindeki diğer bireyleri uyarmak amacıyla uyarı sinyalleri kullanan hayvanların keşfiyle başladı. Örneğin sincaplar bunu yapmaktadır. Yıllar önce, türlerin belirli tehditler karşısında (uçan avcılar veya karadaki benzerleri gibi) birbirlerini uyarmak için ayırt edici bazı sesler çıkardıkları keşfedildi.
Slobodchikoff'a göre bu hayvanlar sadece sosyal türler oldukları için değil, aynı zamanda küçük gruplar halinde yaşadıkları için harika birer denek hayvanıdırlar. Bu türler, avcılarından izole, doğal ortamlarda yaşarlar ve tehlikeli karşılaşmalardan kaçınmak için ciddi miktarda yollar kat edebilir, derin tüneller kazabilirler. İşte araştırma ekibi, bir grup çayır köpeğini gözlerine kestirdi ve her birini, ayırt edici boyalarla işaretledi.
Bundan sonra ise ekibin yaptığı, koloniyi farklı avcılara maruz bırakmaktı. Bu çalışmanın sonucunda, çayır köpeklerinin sadece her bir tehdit için ayrı bir ses kullandığı gerçeğini değil, aynı zamanda bu seslerin inanılmaz derecede birbirinden farklı olduğunu ve dikkatli bir insanın sadece 2 saat içerisinde bu uyarı dilini anlayabileceğini ortaya çıkardılar. Slobodchikoff araştırmasını derinleştirip, çayır köpeklerinin kullandığı dili analiz ettikçe, türün tehdit unsurunun giydiği kıyafetin renginden tutun da, büyüklüğüne ve şekline dair bilgileri bile birbirlerine aktarabildiklerini keşfetti. İnanılmaz bir şekilde tür, tehdidin elinde bir silah olup olmamasını da sürünün diğer bireylerine aktarabiliyordu.
Slobodchikoff'un çalışmaları sayesinde şu anda yapay zekanın önemli bir adımı olarak özel bir ses tanımlama cihazı geliştiriliyor. Belki bu cihaz, ileride bir gün bizim diğer türlerle iletişim kurmamızı bile sağlayabilir, kim bilir? Düşünün ki gelecekte bir gün bir köpek, özel bir cihaza havlayarak size "Bugün tavuk yemek istiyorum." diyebilir!
Çayır Köpeklerinin Zekası ve İletişimi ile İlgili Bazı Gerçekler
Araştırmalar, çayır köpeklerinin "Uzun, ince, mavi bir gömlek giyen bir insan kolonimiz içerisinde dolaşıyor." gibi karmaşık mesajları iletebilecek kadar gelişmiş bir iletişim sistemine sahip olduklarını gösteriyor.
Farklı tehditler için kullandıkları farklı "sözcükler" de tespit edildi. Örneğin bir çakalı, bir insanı, bir porsuğu ve bir kızıl kuyruklu şahini birbirinden ayırt edebilecek uyarı seslerine sahipler. Bu uyarı sözcüklerine bağlı olarak, sürünün verdiği kaçma davranışı ve tepkisi değişiyor.
Kullandıkları dil, insanların kullandığı dilin unsurlarını taşıyor: özne, sıfat ve hatta şiveler bile tespit edildi! Henüz ispatlanmamış olsa da, çember ve üçgen gibi soyut cisimleri bile birbirlerine aktarabilecekleri de düşünülüyor.
Araştırma, çeşitli çevresel faktörlerin etkisi altında türün yeni kelimeler bile türetebildiğini gösteriyor. Bu araştırmadan önce, bunu yapabilen türler arasında sadece insanlar, papağanlar, şempanzeler ve bonobolar olduğu düşünülüyordu. Belki bir gün, bu araştırmalara dayanarak üretilen aletler sayesinde hayvanlarla iletişim kurmamız mümkün olabilir.
- 5
- 4
- 2
- 0
- 0
- 2
- 2
- 6
- 0
- 0
- 0
- 0
- F. Jabr. Can Prairie Dogs Talk?. (2017, Mayıs 12). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2019. Alındığı Yer: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
- D. Gans. Prairie Dog Chatter: The Science Behind A New Language. (2018, Mart 04). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2019. Alındığı Yer: Medium | Arşiv Bağlantısı
- C. N. Slobodchikoff. (2008). Prairie Dog Alarm Calls Encode Labels About Predator Colors. Animal Cognition | Arşiv Bağlantısı.
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/04/2020 06:17:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1475
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.