"Şeriatın her bir hükmünde Şâriin bir sikke-i itibarı vardır. O sikkeyi okumak lâzımdır. Sikkenin kıymetinden başka, o hüküm her şeyden müstağnîdir." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Kelam-ı İlahiye veya hadis-i şeriflere dayanan şer'i hükümlerin üzerinde, şeriat sahibi olan Cenab-ı Hakk'ın kendine has sikkesi ehline görünür. Mesela, Üstad'ın dediği gibi "Hadis der ayete, sana yetişmek muhal."(1) Yani insanların en beliği ve Kur'anın da mübelliği olan Hz. Peygamber (a.s.m)'in sözleri bile ayete yetişemiyor. Çünkü o kelam üzerinde has bir nişan vardır.
Yine hadis tenkitçileri, Üstad'ın dediği gibi "...yüz hadîs içinde bir mevzuu görse, 'Mevzudur.' der. 'Bu hadîs olmaz ve Peygamberin sözü değildir.' der, reddeder."(2) Yani ilahi sözlerdeki belağat, selaset, fesehat damgasını okur veya peygamberin sözünü farkeder. İfrat veya tefrite düşmekten kurtulur.
Muhakemat'ta işlenen bu mevzu ehli ilmi teyakkuza sevkederek, hikmetli ve dikkatli olmaya sevkediyor. Malum olduğu üzere, Muhakemat tefsir yazacak ilme sahip ulema için yazılmış bir reçetedir.
Evet, Allah’ın süslediği bir şeyi bir başkası, "Bu süs eksik kalmış, ben de şurasına biraz ilavede bulunursam daha iyi olur." diyemez.
Allah’ın getirmiş olduğu bir delile, "Bu delilin şurasında bir zafiyet var, ben burasını biraz takviye edeyim." de diyemez.
"Allah’ın vurmuş olduğu mühür -haşa- pek ikna edici ve inandırıcı olamıyor, ben de ona yardımcı olmak için kendi mührümü basayım." da diyemez.
Allah’ın itibarlı kıldığı bir şeye -haşa- "Bu pek itibarlı olmamış, ben de biraz ona itibarımla itibar kazandırayım." da diyemez.
Şeriat, Allah’ın insanlığa indirmiş olduğu mükemmel ve kusursuz bir delil bir itibar bir mühür bir süstür. Kimse şeriatın kıymet ve itibarına bir ilavede bulunamayacağı (ilave eksik şeylere yapılır) gibi, bir değerde kazandıramaz. Allah’ın şeriatı her şeyden ve her insanın değer atfetmesinden beri ve paktır.
Dipnotlar:
İlgili ders videosu için tıklayınız:
Prof. Dr. Şadi Eren, Muhakemat Dersleri (8.Bölüm)
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü