Hayvanlar Alemi ve Balık ve Akvaryum Forumunda Avrupa Yılan Balıkları Üreme Dönemi Konusunu Okuyorsunuz..
-
14 Ağustos 2012 14:23
Harbi @ kız
Bayan Üye
Avrupa Yılan Balıkları Üreme Dönemi
Avrupa Yılan Balıkları Üreme Dönemi hakkında bilgi
Yılan balıkları çok eski yıllardan beri insanların ilgisini çekmiştir. Su bulunan hemen her yerde yılan balığına rastlandığı halde, yumurtlama veya yavrulama sırasında esrarengiz şekilde ortadan kaybolması, bu ilgiyi daha da arttırmıştır.
Avrupa Yılan Balıkları Üreme Dönemi Geldiğinde Nereye Gidiyor?
Bu soruya doğru cevabı, 1904-1922 yıllarında Akdeniz ve Atlas Okyanusu`nda yaptığı çalışmalar sonucunda Danimarkalı araştırıcı Johannes Schmidt vermiştir. Araştırmacı Akdenizde bulunan larvaların daima Atlas Okyanusu`nda bulunanlardan daha büyük olduklarını, doğuya gidildikçe büyüklüklerinin arttığını bulmuştur. En sonunda Meksika yakınlarındaki Sargossa denizinde çok sayıda yakaladığı larvaların en küçük bireyler (10 mm, 700 larva) olduğunu saptadığında, Avrupa yılan balıklarının çok ilginç olan hayat yolculuğu aydınlanmış oldu. Yılan balıkları Akdeniz`den ve Avrupa kıyılarından çok uzakta Amerika kıtasına yakın 22-30 enlemleri ile 48-65 boylamları arasında üremektedirler. Sargossa denizinde yumurtadan çıkan larvalar akıntıların yardımıyla 2,5 yıllık bir seyahat sonunda Akdeniz`deki tatlı sulara ulaşabilmekte ve bu anda boyları ancak 8-10 cm. dolayında bulunmaktadır. Bu dönemde 8-10 bin tanesi 1 kg. gelmektedir.
Avrupa Yılan Balığının Ürediği Yer: Sargossa Denizi
Yılan balıklarının üreme alanları Peurto Rico ve Bermuda Adalarından eşit uzaklıklarda bulunmaktadır. Sargossa denizi bir kuyu şeklinde ve 1000 m derinliğe kadar bir bölgede tuzluluk oranı % 0,35 ve su sıcaklığı 17 dereceyle, yılan balıklarının üreme sahaları olarak diğer bölgelerden ayrılır. Yılan balıkları tam olarak nerede toplanıyorlar? Yumurtlamaları nerede oluyor? Erkekler nerede bu yumurtaları döllüyorlar? Bu yerler ve olaylar hiçbir kimse tarafından gözlenememiştir. Sadece bu olayların anılan bölgede olduğuna dair bir çok bilgiye sahibiz Yılan balıkları derin su balıklarıdır. Tatlı sulara geçici olarak, büyümek için gelmektedirler. Sargossa denizinde 400 metre derinlikte yumurtadan çıkmış yılan balıkları, 15 yıl sonra tekrar üremek için aynı sulara geri dönmektedir. Üreme zamanına ulaşan yılan balıklarını, tatlı sulardan denizlere göç ettiği dönemde gümişi yılan balığı adı verilir. Bu dönemde yılan balıkları yumurtaları incelendiğinde üreme organı içinde yağ damlaları gözlenmektedir. Bu durum yumurtaların deniz dibinde değil orta sularda olabileceğini kanıtlamaktadır. Sargossa denizinde derinlik 4500 metre dolaylarındadır. 400-500 metre derinlik bu denizde güneş ışınlarının ulaşabildiği son derinlik olmakta, 500-600 metreden sonra ise hayat güçleşmektedir. Üremenin bu derinlikte olmasından sonra, yumurtadan çıkan larvaların büyüyerek yükselmeye başladıkları saptanmıştır. Örneğin 5-15 mm boyundaki yılan balığı larvaları 100-300 metre derinliklerde rastlanırken, biraz daha büyükleri ve bu denizden uzaklaşmış olanları 50 m civarındaki derinliklerde bulunmaktadır. Bütün bu bilgiler yılan balıklarının döllenmiş yumurtalarının bu bölgede izlenememiş olmasına rağmen, üremenin bu bölgede olduğunu kanıtlayan veriler olmaktadır. Aynı bölgede Mart ve temmuz ayında milyarlarca leptosefalus larvasının gözlenmiş olması, üremenin ilkbahar ve yaz başlangıcında olabileceğine işaret etmektedir.
Yumurtlayan Yılan Balıkları Ne Oluyor?
Yumurtladıktan sonra yılan balıklarının akibetlerinin ne olduğu günümüzde hala bir bilinmezdir.
Çünkü yumurtladıktan sonra Avrupa kıyılarına geri dönmüş tek bir yılan balığına raslanamamıştır. Bu durumda iki hipotez ileri sürülmektedir: Bunlardan ilki yılan balıkları yumurtladıktan sonra derin dip balığı olarak yaşamını sürdürür. Diğeri ise, yılan balıkları yumurtladıktan sonra kitle halinde ölürler. Bu iki görüşten ikincisini destekleyecek bir çok delil bulunmaktadır. Gümüşi yılan balığı olarak adlandırılan üremek için denizlere açılmaya yönelmiş bir yılan balığında anüs yapısının bozulduğu, sindirim sisteminin deforme olduğu ve kaslarda değişim başladığı gözlenmiştir. Bazı balık türlerinde de üremeden sonra ölüm olduğu bilinmektedir. Örneğin som balıkları yumurtlamak için denizlerden nehirlere göç ederler. Ve hepsinin yumurtladıktan sonra öldükleri gözlenir. Öyleyse yılan balıklarının da üredikten sonra öldüklerini kabul etmek yanlış olmayacak ve bunların 4500 mye varan derinliklere çöküp çürüdüklerini kabul etmekten başka yorum kalmayacaktır.
Yumurtadan Çıkan Larvaların İlk Yolculuğu
Yumurtadan çıktıktan sonra larvalar için önemli, uzun ve güç bir yolculuk başlar. Üreme alanının hemen çevresine üreme mevsiminde milyarlarca larva dağılarak yol almaya başlarlar. Larvalar kuzeyden Labrodor`dan gelen soğuk su akıntısı ve güneyden Ekvatordan gelen sıcak su akıntısının zararlı etkisi nedeniyle bu yönlere gitmezler. Amerika kıtasına gitmeyi tercih etseler, Amerika kıyılarına kısa sürede ulaşacaklar ve metamorfoz denilen normal vücut değişimlerini (3 yıl gerekir) sağlayamadan kıyılara ulaştıkları için ölmekten kurtulamayacaklardır. Aynı bölgede Amerikan yılan balıkları da üremesine karşın, onların yavruları tatlı suya girebilecek morfolojik değişime 1 yılda ulaşırlar, bu yüzden Avrupa kıyılarına doğru değil, Amerika kıyılarına doğru göçe başlar. Çünkü morfolojik değişimden hemen sonra beslenemez ise onlar da ölecektir. Böylece bu balıklarda, beslenme sahaları olan tatlı sulara ulaşma süreleri ile morfolojik değişimleri tamamlama süreleri birbirini takip etmektedir.
Ilkbahar başında yumurtadan çıkan larvalar defne yaprağına benzer ve bunlara leptosefalus denir. Bu larvalar Meksika körfezinden başlayıp Batı Avrupa kıyılarına kadar gelen sıcak su akıntılarıyla Avrupa kıyılarına kadar göç ederler. Şimdiye kadar yakalanan en küçük larva 7 mm olup, 75- 300 metre derinliklerde rastlanmıştır. Avrupa kıyılarına yaklaştıklarında boyları 75 mm`ye ulaşmaktadır. Avrupa yılan balığı larvalarının kat ettikleri mesafe 5000 km, Amerikan yılan balıklarının 1000 km kadardır. Larvalar kıyılara ulaştıklarında, defne yaprağı şeklinden yılan balığına benzeyen silindirik bir şekle dönüşmeye başlar. Vücut büyüklüğü ve ağırlığı artar. Larva dönemine ait dişler kaybolur. Larva döneminde mikroskobik canlılarla beslenirler. Avrupa yılan balıkları su akıntılarıyla nehir ağızlarına geldiklerinde 2.5 yılı geçmiştir. Türkiye kıyılarına gelmeleri ise 3 yılı bulmaktadır.
-
14 Ağustos 2012 14:23
Avrupa Yılan Balıkları Üreme Dönemi nasıldır
Nehirlere giren yılan balıklarının zeytin yeşili kahverengimsi, karın kısmı sarımsı beyaz rengi alır. Bu balıklara "Sarı Yılan Balığı" denir. 14-15 yıl kadar sarı yılan balığı az-çok yerleşik olarak beslenir ve barınır. Beslenme, etçil olarak dip canlılarıyla ve diğer balıklarla olmaktadır. Büyümesi yaşadığı ortama bağlıdır. Dişi balıklar (45-150 cm), erkeklerden (50 cm) daha büyüktür. Büyümedeki farklılık ve yaşadığı ortam cinsiyetin ayırt edilmesini sağlar. Erkek balıklar nehir ağzında kalırken, dişi bireyler kaynağa yakın yerlerde bulunur.
Su dışında uzun süre yaşayabilen, susuz ortamda dayanıklı olan yılan balıkları, ıslak zeminlerde, nemli çimler üzerinde kolayca hareket edebilir. Hatta deniz-tatlı su bağlantılı bataklık alanlarda çamur içinde çok rahat hareket edebilen, bu balıkları, bu alanlarda 1-1,5 metre çamur içinde bulmak hiç de şaşırtıcı olmaz. 15 yaşına kadar tatlı sularda büyüyen sarı yılan balıkları ikinci bir değişim geçirir. Karın kısmı, gümüşi, sırt kısmında koyu bir renklenme görülür. Vücutlarındaki yağ oranı artar (vücut ağırlığının %30`unu geçebilir)
Bu aşırı yağlanma onun Sargossa denizine yapacağı zorlu göçte dayanmasını sağlar. Zira yılan balıkları yaklaşık 18 ay sürecek bu göçte hiçbir besin almazlar.
Göç Boyunca Yön Bulma
Göç eden balıkların yön bulma yetenekleri bir çok çalışmaya konu olmuş ve pek çok görüş ileri sürülmüştür. Bunların en önemlilerinden biri dünyanın manyetik alanını kullandıkları görüşüdür. Dünyamızın bir manyetik alanı olduğunu hepimiz biliriz. Bazı deniz memelileri, kuşlar, bazı balıklar, bazı böcekler ve bazı mikroorganizmalar da bu manyetik alanı saptayabilen algılayıcılar vardır.
Bu algılayıcılar sayesinde, uzun mesafeli göçte veya gezintilerde yönlerini kolayca bulabilirler. Yılan balıkları doğdukları yere geri dönüşleri algılayıcılar ve suyun kimyasal yapısını tanımalarıyla açıklanmaktadır. Her suyun bir kimyasal yapısı vardır. Balıklar rotalarını suyun kimyasal yapısıyla belirlemektedir. Sargossa`da yumurtadan çıkan larvalar, beslenecekleri yere göç ederken suyun kimyasal yapısını belleklerine kaydederler. Gelişme tamamlanıp üremek için geri dönerken, belleklerinde kayıtlı olan bu bilgilerden, üreme alanlarını bulabildikleri sanılmaktadır.
İkinci Göç
Bu göç, yılan balıklarının doğduğu yere üremek için yaptıkları göçtür. Gümüşi yılan balıkları sonbaharda, tatlı suları terkettiklerinde cinsi olgunlukları tamamlanmamıştır. Gümüşi yılan balığının denizdeki yaşamı çok az bilinmektedir. Sargossa`daki yumurtlama alanına ulaşıncaya ve gonatlarının tam olgunlaşacağı zamana kadar, denizde beslenmeden hayatta kalabilmektedir. 5000 km`lik uzun ve tehlikeli göçün tek hedefi, doğdukları yere ulaşıp üremektir.
Üreme alanında deniz derinliği 4-5 bin metredir. Yılan balıkları yavruları ise 400-500 metrede güneş ışınlarının son ulaştığı derinliklerde yakalanırlar. Yılanbalıklarının yumurtladıktan sonra öldüğü tahmin edilmektedir.
Ekonomik Önemi Nedir?
Dünyada tatlı su yılan balığı üretimi yaklaşık yılda 140.000 tonun üzerinde olup değeri 1,3 milyon $`ı aşmaktadır. Bu miktarın büyük bir kısmı Asya`da üretilmektedir. Çin yılda yaklaşık 50.000 ton, Japonya 42.000 ton, Tayvan 52.500 ton üretir. Avrupa`da ise yıllık üretim yaklaşık 10.000 tondur. Yılan balıkları bir çok ülkede beğenilen ve fazla tüketilen bir besindir. Genellikle alabalık, sazan vb. gibi balıklar insan eli altında üretilebilmesine karşın, bu güne kadar yılan balığının kontrollü şartlarda, ticari boyutta üretimi sağlanamamıştır. Asyalı ve Avrupalı yılan balığı üreticileri, doğadan elde edilen şeffaf yılan balıklarına bel bağladıkları için şeffaf yılan balıkları çekirdek stok niteliğindedir. Avrupa`da yakalanan yılan balıkları yaklaşık 250-1000 ton arasında iken, Asya`da yakalanan şeffaf japon yılanbalıkları yılda 100-150 ton arasındadır. Bir kilogram içinde yaklaşık olarak 5000-8000 adet şeffaf yılan balığı mevcuttur. Bu şeffaf yılan balıkları için pazar fiyatı kilogram başına 750-1000$ arasında değişmektedir.
Yılan balığı yetiştiriciliğine olan talep artmasına karşılık, dünya genelinde yılanbalığı üretimi azalmaktadır. Bunun ana nedeni şeffaf yılanbalığı stoklarının azalmasıdır. Bu stokların azalmasına neden olan unsurlar ise, aşırı avlanma ve çevre şartlarının bozulması, kirletilmesidir.
Türkiye`de denizle irtibatlı tüm nehirlerimizde rastlansa bile, özellikle Büyük Menderes, Küçük Menderes ve Gediz nehirleri, Bafa Gölü, Gölmarmara, Bakırçay Nehri, Adıyaman Gölbaşı, Silifkede Göksu nehrinde, bu nehirle irtibatlı Akgöl ve Kuğu göllerinde, Marmara`da Kocabaş, Gönen ve Susurluk çaylarında yılan balığı bulunmaktadır. Yanıbaşımızdan akıp giden nehir ya da çaylarda, Meksika körfezinde doğmuş ama buralarda beslenen ve barınan bu ilginç misafirler bulunabilir. Ancak temiz ve besleyici ortamlarseven bu balıklar, kim bilir; belki de çok yakınlarda, hızla kirlenen sularımıza bir daha misafir olmayabilir.
-
14 Eylül 2014 17:32
Yılan balığı özelikle Avrupanın çeşitli ülkelerinde ve Türkiyede de sıklıkla görünürler. Yılan balığının eti hem çok lezzetli hemde besin değeri yüksektir. Ama görünüşü itibariyle çok tercih edilmiyor.