Şizoaffektif bozukluk psikiyatrik bir durumdur. Hem şizofreni hem de duygusal veya duygudurum bozukluğunun belirtilerini birleştirir.
Semptomlara bağlı olarak, şizoaffektif bozukluk genel olarak psikoz ile duygudurum bozukluğu veya duygudurum bozukluğu olan şizofreni olarak tanımlanabilir.
Uzmanlar, şizoaffektif bozukluğun bir şizofreni tipi veya ayrı bir durum olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağı konusunda hemfikir değildir. “Şizofreni ve bipolar bozukluk arasındaki ara ve bu ayrı bir tanısal varlık olmayabilir” olarak tanımlanmıştır.
Şizoaffektif bozukluk duyguları ve bilişi etkiler. Biliş bilme, düşünme, yargılama ve problem çözmeyi içerir.
Halüsinasyonlar, sanrılar, düzensiz konuşma ya da davranış gibi şizofreni özelliklerine ve duygusal ifade eksikliğine bağlı olarak, yüksek, ya da manik, düşük ya da depresif duygudurum ya da ikisinin bir arada olduğu yinelenen bölümler olabilir. motivasyon.
Hasta “bir şeyler duyabilir” ve sanrı ve paranoya yaşayabilir. Konuşma ve düşünme dağınık olabilir ve hem sosyal olarak hem de işte çalışmayı zor bulabilirler.
Ulusal Zihinsel Hastalık İttifakına (NAMI) göre, bu durum Birleşik Devletler’deki nüfusun yüzde 0,3’ünü etkiliyor.
Tedavi yardımcı olabilir, ancak şizoaffektif bozukluk karmaşık bir durumdur ve yalnızca duygudurum bozukluğundan ziyade tedavi etmek daha zordur.
belirtiler
Semptomlar şizoaffektif bozukluk bir kişiden diğerine değişir.
Psikotik semptomlar halüsinasyonlar, paranoid düşünceler ve düzensiz düşünce, duygudurum bozukluğu, depresyon veya manik ruh halleridir.
Psikotik belirtiler ve duygudurum bozuklukları aynı zamanda ortaya çıkabilir veya değişebilir. Genellikle belirti şiddeti döngüsü vardır.
Semptomlar antisosyal davranışa neden olabilir ve hasta izole edilebilir.
Belirli belirtiler şunlardır:
- Delüzyonlar; sabit veya yanlış inançlar
- Dağınık, karışık ve belirsiz düşünme
- Olağandışı düşünceler ve algılar
- halüsinasyonlar
- Hafıza sorunları
- Paranoyak fikirler ve düşünceler
- Depresyon dönemleri
- Karakter dışı davranışlarla manik ruh hali veya beklenmedik bir enerji artışı
- Kötü temper kontrolü
- sinirlilik
- Tutarsız konuşma
- Alakasız konuşma
- Dikkat sorunları
- Hastaya neredeyse hiç cevap vermediği ya da görünürde akıl almaz gibi gözüktüğü katatonik davranış
- Kişisel hijyen veya fiziksel görünüm için endişe eksikliği
- Düşme veya uykuda kalma zorluğu.
Şizofreninin özelliklerine eşlik eden en yaygın duygudurum bozuklukları, bipolar bozukluk ve depresyondur.
Nedenler
Şizoaffektif bozukluğun kesin nedenleri belirsizdir, ancak beyindeki nörotransmitterlerin serotonin ve dopamin dengesizliğinden kaynaklandığına inanılmaktadır. Nörotransmitterler, beyindeki elektronik sinyalleri iletmeye yardımcı olan kimyasallardır ve ruh halini kontrol etmeye yardımcı olurlar.
Şizofreni gibi şizoaffektif bozukluğun, çocukluk döneminde beyin gelişimini etkileyen varyasyonlardan kaynaklandığı düşünülmektedir.
Genetik bir rol oynayabilir. Şizoaffektif bozukluk, şizofreni veya duygudurum bozukluğu ile yakın akrabaya sahip olmak, bozukluğu geliştirme riskini artırır.
Gebe kalma zamanında ileri baba yaşı, genetik mutasyonların yaygın bir nedenidir ve şizoaffektif bozukluk dahil olmak üzere daha yüksek şizofreni spektrum bozuklukları riski ile bağlantılıdır.
Risk faktörleri
Semptomları veya hastalığın başlangıcını tetikleyebilecek diğer risk faktörleri stres ve LSD gibi psikotik ilaçların kullanımıdır.
NAMI’ye göre, erkekler ve kadınlar durumu aynı oranda geliştirir, ancak erkekler daha erken bir yaşta semptom gösterme eğilimindedir.
Teşhis
Tanı, hasta tarafından bildirilen deneyimlere ve aile üyeleri, arkadaşlar ve meslektaşlar tarafından bir psikiyatrist, psikiyatri hemşiresi, sosyal hizmet uzmanı veya klinik psikolog tarafından klinik değerlendirmede rapor edilen davranış anormalliklerine dayanır.
Şizoaffektif bozukluğun teşhisi için, bir takım kriterler yerine getirilmelidir. Bu kriterler, bir kişinin belirli belirti ve semptomlara sahip olup olmadığına ve ne kadar süreyle olduğuna odaklanır.
Amerikan Psikoloji Derneği’nin (APA) Zihinsel Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabına (DSM) göre, kriterler şunları içerir:
- Duygudurum belirtileri olan şizofreni
- Şizofreni belirtileri olan duygudurum bozukluğu
- Hem duygudurum bozukluğu hem de şizofreni
- Bir şizofreni olmayan psikotik bozukluk, aynı zamanda bir duygudurum bozukluğu.
Diğer APA kriterleri, bir kişinin cümlenin ortasında bir konudan diğerine atlayabileceği sanrılar, halüsinasyonlar ve tutarsız veya düzensiz konuşmayı içerir. Düzensiz konuşma, resmi bir düşünce bozukluğunun bir işareti olabilir.
Düzensiz davranışlarda ya da sık sık ağlamayan düzensiz davranışlar görülebilir.
“Olumsuz belirtiler” duygusal ifade, konuşma ve motivasyonun azalması ya da yokluğu ve yeme, egzersiz, sosyal etkileşim ya da cinsel aktiviteler gibi normal olarak zevkli görülen olaylardan zevk elde edilememeyi içerebilir.
Tanı koymadan önce, doktor benzer belirtiler, Cushing sendromu, HIV ile ilişkili hastalık, temporal lob epilepsisi, nörosifiliz, tiroid veya paratiroid problemleri, alkol kötüye kullanımı, ilaç kötüye kullanımı ve metabolik sendrom gibi diğer genel tıbbi durumları dışlamalıdır.
Kan testleri, tiroid problemlerini, kronik hastalıkları ve metabolik bozuklukları diğerlerinin yanı sıra dışlayabilir. Elektroensefalografi (EEG) epilepsiyi ve beyin lezyonlarını kontrol etmek için bir BT taramasını ekarte edebilir.
Hastanın sanrıları tuhaf kabul edilirse veya halüsinasyonlar birbiriyle konuşan en az iki sesden ya da hastanın hareketlerinin yorumlanmasına katılan tek bir sesten oluşuyorsa, bu semptom tek başına tanı kriterlerini karşılar.
alttipleri
Bozukluğun ruh hali yönüne göre en az iki alt tip vardır:
- Bipolar tip: Bir hasta bir manik veya karma bölüm yaşar
- Depresif tip: Manik veya karışık ataklar olmaksızın sadece majör depresif ataklar ortaya çıkar.
Şizoaffektif bozukluk, şizofreni ve duygudurum bozukluğu arasında ayrım yapmak zor olabilir. Şizoaffektif bozuklukta duygudurum belirtileri daha belirgindir ve genellikle şizofreni hastalığından çok daha uzundurlar.
tedavi
Tedavi zor olabilir, çünkü hastalar yardıma ihtiyaçları olduğunu fark etmeyebilirler. Normalde antipsikotikler, antidepresanlar veya duygudurum düzenleyiciler gibi ilaçların ve psikolojik müdahalelerin danışmanlığın bir kombinasyonunu içerir.
Tedavi, altta yatan semptomların şiddetine bağlı olacaktır.
İlaçlar şunlardır:
- Antipsikotikler veya nöroleptikler, halüsinasyonlar, paranoya ve sanrılar gibi psikotik semptomları hafifletebilir. Örnekler arasında klozapin (Clozaril), risperidon (Risperdal) ve olanzapin (Zyprexa) bulunmaktadır.
- Duygudurum düzenleyicileri, bipolar tip şizoaffektif bozukluğu olan hastalarda bipolar bozukluğun yüksek ve düşük düzeylerini düzeltmeye yardımcı olur. Örnekler lityum (Eskalith, Lithobid) ve divalproex (Depakote) içerir.
- Antidepresanlar majör depresyonu olan hastalarda umutsuzluk, konsantrasyon eksikliği, uykusuzluk ve üzüntüyü azaltabilir. Örnekler arasında, sitalopram (Celexa) ve fluoksetin (Prozac) bulunmaktadır.
Danışmanlık ve psikoterapi, hastanın durumlarını anlamasına ve geleceği hakkında olumlu hissetmesine yardımcı olabilir. Oturumlar genellikle gerçek hayat planlarına, ilişkilere ve sorunlarla nasıl başa çıkılacağına odaklanır. Terapist ayrıca ev ve işyeri ayarları için yeni davranışlar da sunabilir.
Grup veya aile terapisi seansları, diğer insanlarla problemleri tartışmak için bir şans sunar. Psikoz dönemlerinde, bu oturumlar bir gerçeklik kontrolü olarak yardımcı olabilir. Grup çalışması ayrıca hastaları yalnız olmadıklarına dair güvence verebilir.
Araştırma şizoaffektif bozukluk için prognozun şizofreni hastalığından biraz daha iyi olabileceğini ileri sürmüştür, ancak bu doğrulanmamıştır.
Şizoaffektif bozukluğun komplikasyonları şizofreni, majör depresyon veya bipolar bozukluk gelişimi için daha yüksek risk içerir.