İlk yardımın tanımında belirti edilen gaye doğrultusunda, hasta/yaralıya tıbbi vasıta ve gereç aranmaksızın sahip olunan vasıta ve gereçlerle, sıhhat ekibi gelinceye kadar, ilaçsız programları yapan, konuyla alakalı eğitim sonucunda ilk yardımcı sertifikası almış bireyi tanımlar.
İlk Yardımın Öncelikli Gayeleri Nelerdir?
- Yaşamsal işlevlerine sürdürülmesini sağlamak,
- Hasta/yaralının halinin kötüleşmesini engellemek,
- İyileştirmeyi basitleştirmek ilk yardımın öncelikli gayeleridir.
İlk Yardım Temel Uygulamalar
Koruma: Vaka yerinde mümkün tehlikeleri belirleyerek güvenilir bir etraf oluşturmaktır.
- Kazaya uğrayan vasıta mümküneyse güvenilir bir alana alınmalıdır.
- Vaka yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir.
- Meraklı şahıslar hadise yerinden uzaklaştırılmalıdır.
- Kazaya uğrayan aracın kontak anahtarı kapatılmalıdır.
- Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir.
- Gaz zenginliği söz hususu ise; zehirlenmelerin önlenmesi amacıyla lüzumlu önlemler alınmalıdır.
- Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır, bölge havalandırılmalıdır.
- Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma ya da davetiye vasıtalarını tüketimine izin verilmemelidir.
- Hasta/yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır.
- Hasta/yaralılar hayat belirtileri tarafından değerlendirilmelidir.
- Kanamalı hallerde netlikle Hepatit B, C, HIV/AİDS gibi hastalıklara karşı korunmak amacıyla eldiven giyilmelidir.
Bildirme: En süratli şekilde lüzumlu yardım kuruluşlarına ( 112 ) haber verilmesidir.
Kurtarma: Vaka yerinde hasta yaralılara araya girmek; süratli fakat sakin ve şuurlu bir şekilde yapılmalıdır. Hasta/yaralının halinin değerlendirilmesine bağlı olarak ilk yardım yapılmalıdır.
İlk yardımcının araya girmekte yapması gerekenler
- Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermek,
- Hasta/yaralıya araya girmekte yardımcı olacak şahısları organize etmek,
- Hasta/yaralının halinin ağırlaşmasını engellemek amacıyla lüzumlu araya girmekte bulunmak,
- Kanama, kırık, çıkık ve burkulma vb. hallerde yerinde araya girmek etmek.
- Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemek,
- Hasta/yaralıları hareket ettirmeden araya girmek yapmak,
- Hasta/yaralıların en ideal yollarla en yakın sıhhat kuruluşuna sevkini sağlamak (112),
- Fakat rastgele bir tehlike yok ise hasta ya da yaralı yerinden kımıldatılmamalıdır.
İlkyardım Eğitimi Neden Önemlidir?
Beklemediğiniz bir anda etrafınızdaki birinin solunumunun ve/ya da kalbinin durması halinde araya girmek etmek amacıyla çok az vakit vardır. Tıbbi yardımın beklenmesi esnasında kaybedilecek her dakika mühim iken, bu aşamada şuurlu ilkyardım hayat kurtaracaktır. Bu gayeli her bireyin İlkyardımı bilmesinde fayda vardır. İlkyardım Eğitim Merkezleri” bu eğitimleri konularında eksper eğitmenlerle bütün Türkiye’ye yönelik olarak düzenlemektedir.
İlkyardım bilinciyle bu durumun büyük ölçüde düzeltilebilir. Ölüm ve sakatlanmaların azaltılması mümkün olur. Trafik kazlarında ölümlerin %10 ilk 5 dk. da (bu vakaların %18-25’i yeterli araya girmek ile kurtarılabilecek vakalardır) %50 kadarı ise ilk 30 dk. da ortaya gelmektedir. (Bu vakaların %18-25’i yeterli araya girmek ile kurtarılabilecek vakalardır).
Günlük hayatta ortaya gelen kaza ve hastalıklardan çoğu insan zarar görmektedir. Fakat bunlardan daha acı olanı hatalı ilkyardım programları sebebiyle hastalara fayda yerine zarar verilmesidir. Yanlış ilkyardım programları hastaların iyileşmelerini geciktirmekte, sakat kalmalarına ya da ölmelerine amacıyla olmaktadır.
Günümüzde acil tıbbi hastalıklar, kazalar, şiddet hadiseleri ve afetler sık görülmektedir. Bu gayeli, hasta ya da yaralının hayat şansını arttırmak, ortaya gelebilecek sakatlıkları önlemek ve iyileşmeyi basitleştirmek amacıyla İLKYARDIM EĞİTİMİ zorunludur.
Yaşlanma, ölüm hadiselerinin dördüncü ana sebebidir. Düşmeler en sık rastlanan yaralanma sebebi, trafik kazaları ise en ölümcül olanıdır.
Temel İlkyardım Eğitimi Önemi
Yaşadığımız prosese detaylı gayelerle yaralanmalar ya da hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın detaylı dönemlerinde, bulunduğumuz her bölgede kaza ve hastalanma riski taşımaktayız. Ülkemizde ev, iş ya da trafik kazaları ve natürel afetler sebebi ile çok sayıda vatandaşımız hayatını kaybetmekte ya da sakat kalmaktadır. Bu gibi hallerde hadise yerinde her vakit bir sıhhat görevlisi olamayacağı amacıyla hadiseden büyülenen ya da bölgede tespit edilen bireylerin kendilerine ya da başkalarına yapacakları ilkyardım programları son derece mühimdir. Oysa acil yardım, sıhhat çalışanları doğrulusunda lüzumlu donanımla oluşturulan tıbbi araya girmekler kapsamasına rağmen; ilkyardım, bu hususta eğitim almış şahıslarca hadise yerinde tespit edilen malzemelerle ilaçsız olarak oluşturulan, uygulamalardır. Fakat ilkyardım eğitimi almamış bireylerin, ilkyardım programlarında bulunmaları sakıncalı neticeler doğurabilir.