Kanunlarımızda suç ve ceza için ilkeleri iki başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar Anayasa da sayılan ilkeler ve Türk ceza kanununda sayılan ilkelerdir. Şimdi bunları maddeler halinde yazacak olursak.
Anayasada Sayılı İlkeler şunlardır.
-Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz.
-Kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
-Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.
-Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz.
-Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.
-Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez.
-Ceza sorumluluğu şahsidir.
-Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.
-Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez.
-İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. (Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir.)
-Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.
Türk Ceza Kanununda Sayılı İlkeler şunlardır.
-Suçta ve cezada kanunilik
-Suçta ve cezada belirlilik
-Kıyas (benzetme) yasağı
-Adalet ve kanun önünde eşitlik
-Kanunun bağlayıcılığı
-Ceza sorumluluğunun şahsiliği
-Suç ve cezanın geçmişe yürümezliği
-Ümanizm
-Özel kanunlara uygulanma