İnsanın ön ve arka menfezlerinden meni hariç çıkan her şey necistir. İdrarın her çeşidi necis olduğu için yıkanması vaciptir.
Taam yiyemeyen, (anne sütünden başka bir şey yiyemeyen) çocuğun idrarı (sidiği)´mn üzerine su dökülmesi ile temizlenir.
Necisin hiç bir çeşidi affolunmaz. Ancak kan ve kusuntunun çok azı, yani gözle görülmeyecek şekilde olan kan ve kusuntu ile akıcı kanı olmayan sinek ve haşaratlar yemeğin içine girip içinde ölürse o yemek necis olmaz.
Necaset lugatta, tiksindirici şey demektir, şer´i anlamı ise namazın sıhhatine mani olan türn pisliklerdir.
Delili şu ayeti kerimedir: "Ey iman edenler! Şüphesiz ki içki, kumar, dikili putlar ve fal okları şeytanın işinden olan birer necistir. Ondan sakınınız ki kurtuluşa erersiniz." (Maıdc: 5/90)
Enes (r.a.) anlatır: "Rasulullah (s.a.v.) defi hacet için çıktığı zaman biz O´na su götürdük, O´da onunla yıkanırdı." [1]
Başka bir hadisi şerifte Peygamber (s.a.v.) Ammar´a: "Elbiselerini idrardan, dışkıdan, mezi ve kusmuktan temizle." [2] buyurmuştur.
Hz. Ali´nin bir rivayeti de şöyledir:
´Ben mezisi çok olan biriydim. Kızının mevkiinden dolayı bu durumu Hz. Peygambere söylemekten haya ediyordum. Mikdat bin Esved´e sormasını söyledim. Hz. Peygamber "Tenasül organını yıkar ve abdesî alır." buyurmuşlardır.´ [3]
-Ön ve arka taraftan çıkan her şey yukarıdaki hadislerde belirtilen şeylere kıyas edilmiştir. Ancak meni bunlardan istisna edilmiştir.
Hz. Aişe validemiz onun hakkında şöyle diyor:
"Ben Allah resulünün elbisesine bulaşan meniyi kuru şekilde giderirdim. Sonra O´da gider namaz kılardı." [4]
Bu hadisten anlaşılıyor ki meni necis olsaydı, elle kuru bir şekilde giderilmesi yeterli olmazdı.
-Yemek yemeyen, sadece anne sütüyle beslenen çocuğun idrarının üzerine sadece su dökmekle iktifa edileceğine dair hadis:
Umrau Kays binti Hisan, henüz yemek yemeyen bir oğlan çocuğunu Resul-i Ekrem´in yanına getirdi ve çocuğu onun kucağına koydu, çocuk da işeyiverdi. Rasulullah (s.a.v.), suyu elbisenin üzerine azar azar dökmüş, onu tam yıkamamaştır. [5]
-Kan ve kusuntusunun çok azı, sinek ve haşaratların affedilmiş necis-ler olduğu ve bunların yemek içine düşmesiyle yemeği pislemeyeceği konusu hadisi şerifler ışığında açıklanmıştı.
Sinek, bit, pire, arı ve akrep gibi asaleten akıcı kanı olmayan hayvanlardan biri, bir suya veya başka bir sıvıya düşüp ölürse içine düştüğü şeyi necis yapmaz. Ama birisi tarafından kasten içine atılırsa o zaman necis olur.
Kulleteyne yetişen bir suya bir necaset düşer de suyun 3 özelliğinden herhangi bir özelliğini bozmazsa necis olmaz. Ama suyun herhangi bir özelliği bozulursa o zaman o su necis olur.
Suyun üç özelliği şunlardır:
1- Renk.
2- Koku.
3- Tad.
Bir adam kulleteyn miktarı (kulleteyn sayfa 68 de anlatılmıştır) olan bir suya düşüp ölürse, içine düştüğü su necis olmaz. Çünkü dinimize göre insan, muhterem olduğundan hayatta olduğu gibi ölümünde de tahirdir. Ancak vücudunda veya elbisesinde necaset bulunduğu takdirde durum değişir. Necisten dolayı o su necis olur.
Kulleteyn miktarından az olan bir su herhangi bir necasetle pis olmuşsa, temizlenebilmesi için sıfatları normal bir hale dönmek şartıyla beraber kulleteyn olacak kadar kendisine su ilave edilmelidir.
Kulleteynden fazla olur ve necaset sıfatı da kalmamışsa o su temiz olur. Kulleteyn miktarı olan suyun içine necaset düştüğü taktirde rengi, tadı veya kokusu değişirse necis olur.
Kendiliğinden veya ona su ilave etmek suretiyle vasıflan düzelirse temiz olur. Ama ilaçlamak suretiyle su eski haline dönerse, ne temiz ne de temizleyeci olur.
Her çeşit hayvanın aslı şer´ân temizdir. Ancak köpek, domuz ve bunların birbirleriyle birleşmesi neticesi doğan bir varlık veya bu ikisinden birinin temiz bir hayvanla birleşmesi neticesinde meydana gelen bir hayvan temiz değildir.
Balık, çekirge ve insanın ölüsü dışında kalan her çeşit ölü (şer´i ölçüler dahilinde kesilmemişlerse) necistir. Köpek veya domuz herhangi bir yemek kabına ağzını sokarsa, orasını bir defasını toprakla olmak üzere yedi defa yıkamak gerekir. Diğer necasetler ise birer sefer yıkanması yeterlidir. Üç sefer yıkamak ise daha da efdaldir.
Herhangi bir işlem yapılmadan şarap kendiliğinden sirkeye dönüşürse temiz olur. Ama içine bir şey atmakla veya herhangi bir işlem yapmakla sirkeye dönüşürse temiz olmaz.
Köpeğin, domuzun, ikisinin birleşmesinden meydana gelen yavru veya her birisinin başka bir hayvanla birleşmesinden doğan hayvanın ağzı, salyası, idrarı, kuru ve yaş yerleri, yaş bir yere değerse veya ağzı kuru bir yere değerse orasını bir defa toprak ve altı defa su ile yıkamak lazımdır.