Bu sözcük, günlük yaşantıda genellikle küçük dairesel alanlar (Kalem ucuyla oluşturduğumuz küçük iz gibi) için kullanılsa da, matematikte sadece yer belirtmek için kullanılan, genişliği olmayan soyut bir kavramdır.
Matematikteki noktanın yerini kâğıt üzerinde gösterebilmek için bulunduğu yere küçük ve içi dolu bir daire koyarız.
Nokta, genellikle alfabedeki büyük harflerle isimlendirilir. Farklı noktalara farklı isimler verilir. Bir noktanın ismi, bu noktanın yerini belirtmek için kullanılan daireye yakın bir yere yazılır.
Yukarıdaki üç nokta, A, B ve C harfleri ile isimlendirilmiştir. A noktası denildiğinde A’ya en yakın olan dairenin merkezi, B noktası denildiğinde ise, B’ye en yakın olan dairenin merkezi aklımıza gelmelidir.
Alıştırmalar-1
Aşağıdaki kareli kâğıdın istediğiniz yerlerine 5 farklı nokta koyarak, bu noktaları isimlendirin.
Bir doğrunun üzerinde sonsuz tane nokta belirleyebiliriz. Bu nedenle, doğruyu aynı doğrultuda sonsuz noktadan oluşan bir geometrik şekil olarak da düşünebiliriz.
Bir doğruyu, iki ucunda da ok olan düz bir çizgi ile gösteririz.
Yukarıda, A ve B noktalarından geçen doğruyu görüyoruz.
Bir doğru, her iki yönde de sonsuza kadar uzanabildiği için, doğruyu gösterdiğimiz çizgiyi daha uzun veya daha kısa da çizebiliriz.
Yukarıda aynı doğrunun daha uzun bir çizgiyle gösterildiğini görüyoruz.
Bir doğruyu tanımlamak için üç farklı isimlendirme kullanabiliriz.
Bir doğruyu,
isimlendirebiliriz.
Yukarıdaki şekilde A ve B noktalarından geçen doğruyu
Benzer şekilde, B ve C noktalarından geçen doğruyu ifade etmek için
Doğruyu isimlendirirken, hangi noktanın önce kullanıldığı fark etmez. Örneğin, AB ile BA aynı doğruyu gösterir. Benzer şekilde, ... ile ... aynı doğrunun farklı gösterimleridir.
Yukarıda gösterildiği gibi, bir doğrunun üzerinde üç veya daha fazla isimlendirilmiş nokta olabilir. Böyle bir doğruyu ifade etmek için hangi iki noktayı kullandığımız fark etmez. Örneğin, yukarıdaki doğru için DE, ED, DF, FD, EF veya FE isimlerinden birini kullanabiliriz.
Üzerindeki noktaların isimlerini kullanmak yerine, bir doğruyu isimlendirmek için küçük bir harf de kullanabiliriz. Örneğin, yukarıdaki doğrulara d ve e isimleri verilmiştir.
Alıştırmalar-2
Aşağıdaki kareli kâğıtta AB, BC, EA ve ED doğrularını çizelim.