Ohm kanunu nedir, Ohm kanununu kim bulmuştur? Ohm yasasının açıklaması, formülü ve özellikleri hakkında bilgi.
Ohm Kanunu
Ohm yasası, bir elektrik devresinin içinden geçen kararlı akım miktarının, devrenin gerilimi (iki ucu arasındaki potansiyel farkı) ile doğru orantılı olduğunu belirten yasadır.
Buna göre, eğer iletken bir telin iki ucu arasındaki potansiyel farkı (V, volt) üç katına çıkartılırsa, telden akan akım da (I, amper) üç katına çıkar ve V/I oranı sabit kalır. Belirli bir malzeme için geçerli olan V/I oranına o malzemenin direnci (R) denir ve ohm birimiyle ölçülür. Ohm yasasının geçerli olduğu malzemelerin direnci geniş bir gerilim ve akım değerleri aralığında değişmeksizin sabit kalır. Ohm yasası matematiksel olarak V/I=R biçiminde ifade edilebilir. Sabit sıcaklıkta, bir elektrik devresi boyunca direncin genellikle sabit kaldığını 1827’de Alman fizikçi Georg Simon Ohm deneysel olarak belirlemiştir.
Ohm yasası başka biçimlerde de ifade edilebilir. Buna göre, bir iletkenin içinden akan akımın şiddeti, iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının iletkenin direncine bölümüne eşittir (I=V/R); ya da bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkı, iletkenden akan akım ile iletkenin direncinin çarpımına eşittir (V=IR). Sabit gerilimli bir devreye direnç eklenerek ya da devreden direnç çıkartılarak devreden geçen akımın şiddeti azaltılabilir ya da artırılabilir.
Ohm yasası, bazı değişikliklerle, alternatif akımlı devreler için de geçerlidir. Bu tür devrelerde gerilim ile akım arasındaki ilişkiler doğru akımlı devrelere göre daha karmaşıktır. Bu devrelerde akım sürekli değiştiğinden, akıma karşı direncin yanı sıra reaktans denen bir engelleme daha ortaya çıkar. Reaktans ile direncin bileşimine elektriksel empedans (Z) denir. Bir devrenin empedansı, devrenin uçlarındaki potansiyel farkının maksimum değerinin devreden akan maksimum akıma oranına eşittir. Alternatif akımlı bir devrenin empedansı sabit olduğunda, o devre için Ohm yasası geçerlidir ve yasa Z=V/I biçiminde gösterilebilir.
Ohms yasasına göre bir magnetik devrede magnetomotor kuvvetin magnetik akıya oranı sabittir.