Batı Anadolu ''Kongre Sistemleri''ne son vermek isteyen Mustafa Kemal'in girişimiyle 2 Ağustos 1920'de toplanan yerel kongreye Afyon Kongresi denir. Batı Anadolu'daki kongreler sisteminin sonuncusudur. TBMM'nin bölgede otoritesini pekiştirmek amacı ile yaptırdığı bir yerel kongredir. Atatürk, milli birlik ve bütünlük vizyonuna uygun olarak bu kongreyi tertip etmiştir.
Afyon Kongresi, Mustafa Kemal ve Fevzi (Çakmak) Beylerin katılımıyla 2 Ağustos 1920'de Hükümet Konağı'nda toplandı. Kongreye, Uşak, Nazilli ve Konya Müdâfaa-i Hukuk temsilcileri de katıldı. Daha önce Batı Anadolu'da toplanan kongrelerde oluşan otonom (özerk-bağımsız) yapı kurma tezleri ortadan kaldırıldı. Böylece bölge fikirsel bakımdan TBMM'nin kontrolü altına alındı. Milli bütünlük pekiştirildi. Ayrıca Çerkez Ethem'in Afyon ve Konya yöresinde kontrolsüz hareketler yaptığı ve halka zulmettiği ifade edildi. Bu gibi durumlar yüzünden Kuvay-ı Milliye'nin lağvedilmesi (kaldırılması) teklif edildi.
Afyonkarahisar Kongresi, TBMM'nin var olduğu koşullarda dahi kongre düzenlemenin gerekli olduğunu göstermesi bakımından önemlidir. Bu kongre Mustafa Kemal'in girişimiyle Batı Anadolu'daki kongrelere son verme ihtiyacından doğmuştur.
Derleyen: Ali ÇİMEN
|Milli Mücadele Dönemi|
Kaynakça:
→Bülent TANÖR, Türkiye'de Yerel Kongre İktidarları (1918-1920), Afa Yay., Temmuz 1992, s.23.
→Anadolu'nun Kilidi Afyon- Milli Mücadele Yıllarında Afyonkarahisar adlı yazıya ulaşmak için BKZ.↴