İç Savaş başladığında Federico García Lorca 38 yaşındaydı. ‘Bernada Alba’nın Evi’ni bitirmişti ve siyasetle ilgili bir komedide oldukça ileri gitmişti. Ayrıca, Franco’nun darbesi gerçekleştiği sırada bulunduğu Huerta de San Vicente malikanesinde (Granada) çocukluğuna bir ağıt olan ‘Kuzenim Aurelia’nın Düşleri’ başlıklı yeni bir oyun üzerinde çalışıyordu. generallerin geri kalanı. Ancak çatışmanın başlamasından önceki aylarda şair, Bakan Fernando de los Ríos gibi ünlü sosyalistlerle olan dostluğu nedeniyle İspanyol sağının eleştirilerinin hedefi olma talihsizliğini yaşamıştı. Görünüşe göre bu ona ilk düşmanlarını kazandırdı, ancak o dönemde nefretin arttığı ve ülkenin ikiye bölündüğü dönemde sosyal adaletsizliklere karşı yaptığı açıklamalar da pek işe yaramadı. Üstelik tüm dünya onu takdir edip överken, İspanyol basınında eşcinsel ilişkileri olduğu yönünde bir söylenti yayıldı. Falange’ın yayınladığı ‘FE’ dergisi, onu ahlaksız bir yaşam sürmek, köylüleri yozlaştırmak ve “Yahudi Marksizmini” uygulamakla suçlayarak yangını körükledi. Tüm bu eleştirmenler, kişiliğinin ve şiirinin temsil ettiği her şeyle birlikte, onun en yakın çevresinden gelen Komünist Partiye katılma baskısına direndiğini hesaba katmadı. Ve aslında bunu hiç yapmadı. İlgili Haber Evet Franco’nun İç Savaş sonrası “trajik” baskısı: sonsuz bir tartışma için yeni veriler İsrail Viana Miguel Platón, dosyalara ilk kez eriştikten sonra Franco rejimi sırasında siyasi nedenlerden dolayı ölüm cezasına çarptırılanlarla ilgili bir makale yayınladı. Ordunun Hukuk Departmanı, “On yıllardır Karargâhtaki bir dolapta saklanıyor.” Öldürülmeden önce Lorca’ya siyasi tercihleri de soruldu. Hiçbir zaman PCE’ye ya da herhangi bir siyasi güce bağlı olmayan şair, kendisini aynı zamanda “Katolik, komünist, anarşist, özgürlükçü, gelenekçi ve monarşist” olarak hissettiğini, ancak eleştirel ruhunu yansıtan bir konumda olduğunu ifade etti. sol kanat. . Açıkça ifade ettiği şey, kendisinin “ayrılmaz bir İspanyol” gibi hissettiği ve ülkesine bedenen ve ruhen sıkı bir şekilde bağlı olduğuydu, ancak “ülkelerini körü körüne sevenlerin” soyut milliyetçi fikirlerini reddetti. bir tutku.” “gözleri bağlı.” ‘Lorca öldürüldü mü?’ Ancak ölümcül sonucunu önlemek için yapabileceği hiçbir şey yoktu. ‘Lorca öldürüldü mü?’ 1 Eylül 1936’da Madrid merkezli Cumhuriyetçi ABC’ye sordu. Granada’nın Guadix kasabasından imzalı bu haber yayınlandığında şair aslında iki haftadır ölmüştü. Okurlar için bu henüz doğrulanmadığından sadece bir olasılıktı: “Córdoba cephesinden gelen ve bugüne kadar yalanlanmayan söylentiler, büyük şairin Albay Ciriaco Cascajo’nun emriyle idam edilme ihtimalini ortaya koyuyor ” Bu nedenle savaş başladığında Lorca hayatının tehlikede olduğunu biliyordu. Cumhuriyetçi bölgeye kaçmayı ya da uluslararası şöhreti ona koruma sağlayabilecek besteci Manuel de Falla’nın yanına yerleşmeyi düşündü. Sonunda Falangist şair arkadaşı Luis Rosales’in ebeveynlerinin evinde kaldı ama bu da onu kurtarmadı. 16 Ağustos’ta, kendisini derinden küçümseyen eski CEDA milletvekili Ramón Ruiz Alonso tarafından tutuklandı. Hispanist Ian Gibson’a göre, çevredeki çatılarda çok sayıda gardiyan, polis ve silahlı adamın katıldığı “büyük bir operasyondu”. İki gün sonra, olayın nasıl gerçekleştiğine dair kesin ayrıntılar hâlâ bilinmeden onu ‘arabaya’ verdiler. İlk söylentinin ardından bu gazete 8 Eylül’de onun ölümünü doğruladı: «Muhabir, Granada’nın cehenneminden kaçan biriyle buluştu. Tezahürleri arasında Lorca’nın cinayetinin doğrulanması öne çıkıyor. Kaçak kişinin sözleri şöyle: ‘Büyük şairin, ailesiyle birlikte yaz tatilini çiftlikte geçirdiğini ve ‘İspanya Kalksın’ diye bağıran hainler tarafından alçakça öldürüldüğünü de unutmayın. Tutuklanmasından bir gün önce bize Amerika’dan gönderilen bir mektubu okuyordu. [su amiga la actriz] Margarita Xirgu’». Son saatler Makalede, orada bulunan gazetecilerin “üzücü habere” inanmayı reddettikleri ve Lorca’nın milis ve arkadaşının bunu inkar etmesini bekledikleri belirtiliyor. Ancak bu, onu güçlü bir şekilde doğruladı. “Kaçak kişiye ısrarla baktığımızı gören Kamu Düzeni Başkanı Juan Ruiz, kendisini uzun süredir tanıdığı için söylediklerine tam olarak güvenebileceğimizi söyledi. Sonra şunu ekledi: ‘İnanmak üzücü ama gerçek bu. En iyi eserlerini orada yarattığı için ünlü olan ebeveynlerinin malikanesine huzur arayışına gitti ve ölümle o kadar aşağılık bir şekilde karşılaştı ki, bu sadece İspanyollar arasında değil, oybirliğiyle bir öfke patlamasına da neden olacak. ama Dünya çapında’”. 1983 yılında, Eduardo Molina Fajardo’nun ölümünden sonra yayınlanan ‘García Lorca’nın Son Günleri’ (Plaza & Janes) adlı eseri yayınlandı; ABC’ye göre bu eser, “Granada’daki tartışmalı bir sunumun” baş kahramanıydı. Gazetecinin makalesi, şairin 16 Ağustos 1936’da Huerta de San Vicente’ye gelişinden bir ay sonra Víznar’dan Alfacar’a giden yolda idam edilmesine kadar geçen süreyi kapsıyordu. Daha önce bu haberde de belirtildiği gibi, İç Savaş konusunda uzman tarihçilerin henüz bir anlaşmaya varamadığı son birkaç saat: «Bunun etrafında meyve bahçesinde yapılan kayıtlar ve şairin başka bir ülkeden nakledildiği kayıtlar var. Luis Rosales’in Granada’daki Angulo Caddesi’ndeki evine götürülmesi ve ardından Komutan José Valdés Guzmán’ın emriyle Ramón Ruiz Alonso tarafından Rosales’in evinde tutuklanması ve daha sonra onu Sivil Hükümet’e götürülmesi. Birkaç gün oradaydı. Tarihçi Ian Gibson ve Molina Fajardo tarihler konusunda anlaşamıyorlar: 17 Ağustos sabahının erken saatleri mi, yoksa 18 Ağustos mu? Kitap aynı zamanda Víznar’a gelişini ve vurulduğu sabaha kadar o kasabanın kışlasında kalmasını da anlatıyor. Eleştiriler Molina Fajardo, kitabında, ‘Poet in New York’ (Şair New York’ta) kitabının yazarının kalıntılarının bulunduğunu dikkate alarak, 60’lı yıllardan bu yana gerçekleştirilen, o bölüme katılan veya o bölümün henüz kapanmamış ayrıntılarını bilen kişilerle gerçekleştirilen kırktan fazla röportajı sundu. ‘ Hala kayıplar. “Yalnızca Lorca’nın ölümünde değil aynı zamanda tutuklanmasında da payı olan kişilerin yeni isimlerinin ortaya çıkması, çok sayıda Granadalının orada olmadıkları için yüksek sesle protestoda bulunmasına neden oldu. Gazete, örneğin Rafael Martínez Miranda’nın durumu budur” diye ekledi. Hatta ‘El İdeal’in bu editörü, kitabın Granada’da tanıtılmasının ardından Molina Fajardo’nun dul eşi Ágeles González hakkında suç duyurusunda bile bulundu. Ağustos 1936’da Saldırı Kuvvetlerinde Piyade teğmen olan babası, “Lorca ve diğer dört kişinin vurulması için Madrid’den Víznar’a gelen emrin vericisi” olarak gösterildi. Gazeteci kanıt olarak, babasının Loja yolunda bir köşede yer aldığı o günlere ait hizmet kaydını ve bunu doğrulayan o döneme ait gazetesinde yer alan bir makaleyi sundu. Gibson, ‘García Lorca Cinayeti’ (Ediciones B, 2018) adlı kitabında şairin tutuklanmasını ayrıntılı olarak anlatıyor: «Şairin tutuklanmasının Sivil Hükümet tarafından düzenlenen büyük ölçekli bir operasyon olduğuna şüphe olamaz. tüm blok kuşatılmıştı: Angulo caddesi, Plaza de los Lobos, Guadalajara caddesi, Tablas caddesi. Valdés ve suç ortaklarının onun kaçmasına izin vermeme konusunda kesin kararlı oldukları açık. Teyzesi Luisa Camacho ile birlikte yaşadığı Angulo 1’in ikinci katından şair, alt katta tuhaf bir şeyler olduğunu hemen fark etmiş olmalı. Lorca’nın tutuklanması sırasında cihazın polis ve ajan sayısının fazla olduğu biliniyor. Ayrıca her ikisi de sağcı Popüler Eylem partisinin üyeleri olan Luis García-Alix Fernández ve Juan Luis Trescastro Medina da hazır bulundu. İkincisinin ailesi, tuhaf bir şekilde, Lorca’nın ailesiyle arkadaştı ve bu nedenle şairi gençliğinden iyi tanıyordu, bu da onun, komşuların ve akrabaların birbirlerini ihbar ettiği o kardeş katliamı savaşında ona ihanet etmesini engellemedi. Üstelik o dönemde her iki tarafta da suç ortaklığı önemliydi ve bazılarının gözaltına alındığı, bazılarının araba kullandığı, bazılarının eşlik ettiği ve bazılarının da vurulduğu bu tür operasyonlara yoğun katılım herkesin sessiz kalmasına neden oldu. Lorca’nın kız kardeşinin durumu farklıydı. Gibson’a göre, şairin nerede olduğunu itiraf eden oydu, ancak Falangistler tarafından, konuşmaması halinde babasını tutuklama tehdidiyle baskı gördüğü için: “Concha, sessizliğini koruduktan ve kardeşini örtbas ettikten sonra, şunu gördü: babasını sokağa doğru sürüklemeye başlıyorlardı, ancak o zaman şöyle dedi: ‘Kardeşim kaçmıyor! Bir arkadaşının evinde.’ Operasyonun büyüklüğü, şairin kuzeni Isabel Roldán García’nın kocası Granadalı heykeltıraş Eduardo Carretero tarafından doğrulandı: «Federico’nun tutuklandığını gördüğümü söyleyemem. Daha sonra bunun bir tutuklama olduğunu anladım. Calle de las Tablas’a doğru Plaza de la Trinidad’dan geçiyordum; Sonra birkaç kişi gördüm, tüfekli gardiyanlar; Hatta çatılardaydılar. Korktum çünkü silahlı saldırı olacağını, bir şeyler olacağını düşündüm. Korkum bitmedi çünkü korku sanki hiçbir şey olmuyormuş gibi yavaş ilerlemenize neden oluyor. On altı yaşındaydım […]. “Bir sürü insan vardı, bir sürü gardiyan.” Rosales’in evinin önünde, Angulo Caddesi 4 numarada Los Pirineos barının sahibi yaşıyordu. Oğullarından biri olan Miguel López Escribano da sahneye tanık oldu: “Federico’nun evden çıkarıldığını gördüm. Sokakta top oynuyorduk, sonra Federico’nun peşinden gidenler bizi sokaktan attılar. Rosales’in karşısında oturduğum için eve çıktım ve balkona baktım. […]. Oldukça koyu gri bir pantolon ve beyaz bir gömlek giyiyordu, kolları bileğin yarısına kadar kıvrılmıştı. Kravat takıyordu ama yakanın düğmeleri açık olduğundan düğüm atmadan takıyordu. Ve Amerikalı kadın onu kolunda taşıdı.