Rusya’ daki özerk cumhuriyetlerden biri olan Kuzey Osetya’ nın yeni adı…
Alanya,
Alania,
Kuzey Osetya-Alanya,
Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti,
Kuzey Kafkasya’da Rusya Federasyonu üyesi bir cumhuriyettir. Yüzölçümü 8.000 km², nüfusu 710.275 (2002), başkenti Vladikavkaz’dır. Bir il, 6 kasaba ve 7 beldesi, 105 kadar köyü vardır. Resmi Dili Rusça, Osetçe’ dir.
Osetler Kafkasya’da Daryal Geçidi’nin kuzey ağzında otururlar. Doğularında Çeçenler, kuzeylerinde İnguşlar ve Kabartaylar, batılarında Gürcüler bulunur. Güneyden de Güney Osetya ile komşudurlar. Daryal Geçidi’nden başka Liakkva ve Ksa vadilerinde, güneyde Kura’ya doğru Uruk, Fiag-Don ve Ardon ile Yukarı Terek boylarında da yaşarlar. Yine bir ayrı grupları da Yukarı Kura’nın sağ kıyısı ile Trialet Dağı’nda ve Borjom’un doğusunda otururlar.
Nüfusun %62.7’si Oset (445.310), %23.2’si Rus (164.754), %3’ü İnguş (21.442), kalanı Ermenidir. Osetlerin çoğunluğu Ortodoks Hıristiyan, bir bölümü Sünni/Hanefi Müslümandır (%30). Ruslar, 1774 sonrasında Ostler arasında Hıristiyanlığı yayarak ve 1860’larda Müslüman Osetlerin çoğunu da Anadolu’ya göndererek dengeyi Hıristiyan Osetlerin lehine çevirmişlerdir.
Bölge dağlıktır, Güneyde Cimara Dağında yükseklik 4.780 m’yi aşar. Çok sayıda akarsu derin vadiler içinden geçerek kuzeye doğru akar, Terek ve Sunja ırmaklarına dökülür. Dağların hemen kuzeyinde başlayan düzlükler kuzeydeki Rus yoğun nüfuslu Mozdok rayonunda ovaya dönüşür ve Orta Terek Ovası içinde yer alır.
En güneyde ve en yüksek yerlerde çıplak kayalar ve buzullar bulunur. Daha aşağıya doğru Alp tipi çayırlar, ladin, göknar ve çam ormanları, daha aşağıda yaprak döken meşe ve kayın ormanları, en aşağıda da çayır ve step bitkileri görülür. Düzlüklerdeki verimli topraklarda sulama ile tarım ve meyvecilik yapılır. Küçük ve büyük baş sürüler yazın yüksek çayırlara götürülür. Arıcılık ve berrak akarsu ve göllerde alabalık avcılığı yapılır. Yaban hayatı, koruma alanları oluşturularak koruma altına alınmıştır. Yükseltiye göre yağış miktarı artar ve iklim sertleşir.
Osetler İran dil grupuna giren bir dil konuşurlar, ancak komşu Kafkas halklarıyla gerçekleşen ortak yaşam sonucu, Osetçe bazı sözcükler ve ses düzeni yönünden Kafkas etkileri gösterir. Osetlerin İskit ve Sarmatlar ile onların ardılı Alanların soyundan geldiği sanılmaktadır. Bu nedenle Kuzey Osetya’nın bir adı da “Alania” yapılmıştır.
2008 yılında Rusya-Güney Osetya (Gürcistan) savaşı sırasında Gürcistan ve Güney Osetya’dan kaçanların barınağı oldu.