Human Papilloma Virüsü (HPV) dünya genelinde yaygın olarak görülen ve cinsel yolla bulaşan bir virüs grubudur. Farklı türleri olup, bazıları genital siğil oluşumuna, diğerleri ise rahim ağzı kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
HPV'nin Tanımı ve Türleri
Human Papilloma Virüsü (HPV), çeşitli deri ve mukozal lezyonlar oluşturan DNA'ya sahip virüslerden oluşan geniş bir ailedir. 200'ün üzerinde farklı HPV türü bulunmaktadır ve bunların 40'tan fazlası cinsel yolla bulaşabilir. HPV türleri, düşük ve yüksek riskli olmak üzere ikiye ayrılır:
Düşük Riskli HPV Türleri: Genellikle genital siğil gibi zararsız deri lezyonlarına yol açarlar (ör. HPV-6, HPV-11).
Yüksek Riskli HPV Türleri: Rahim ağzı, vulva, vajina, anüs, penis ve orofaringeal kanserlere neden olabilecek türlerdir (ör.HPV 16,18,31,33,35,39,45,51,52,53,56,58,59,66,68 )
HPV'nin Belirtileri ve Teşhisi
Virüsün türüne ve enfekte olan bölgeye bağlı olarak belirtiler değişiklik gösterir.
Genital siğiller, düşük riskli HPV türlerinin en yaygın belirtisidir.
Rahim ağzı değişiklikleri: Yüksek riskli HPV türleri, rahim ağzında hücresel değişikliklere neden olabilir. Bu değişiklikler, düzenli Pap smear testleri ile tespit edilebilir.Gereklilik halinde kolposkopi ve biyopsi ve LEEP yapılabılır.
Kanser: Yüksek riskli HPV türleri, rahim ağzı,vulva , vajına orofarınks, anal bölge penıs kanser türlerine yol açabilir.
HPV'nin Tedavisi ve Önleme Yöntemleri
HPV'ye yönelik spesifik bir antiviral tedavi olmamakla birlikte immünitenin kuvvetlendirilmesi önemlidir. Genital siğiller ve diğer lezyonlar için krem ve kriyoterapi , koterizasyon gibi tedaviler mevcuttur. Kanser öncesi hücresel değişikliklerin tespiti ve erken müdahale, kanserin ilerlemesini önlemeye yardımcı olabilir.
HPV enfeksiyonlarını önlemek için şu yöntemler kullanılabilir:
Aşı: HPV aşısı, düşük ve yüksek riskli türlerin çoğuna karşı bağışıklık sağlar.9 yaş itibariyle kadın erkek, yaş kısıtlaması olmadan yapılabilir. 15 yaş altına 6 ayda 2 doz , 15 yaş üstüne 6 ayda 3 doz aşı uygulanır. Cinsellik başlamadan önce yapılması büyük önem taşır..
Kondom kullanımı: Kondomlar, HPV ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasını azaltmaya yardımcı olur. Ancak, kondom kullanımı HPV'ye karşı %100 koruma sağlamaz, çünkü virüs cilt teması ile de bulaşabilir.
Monogami ve dikkatli cinsel partner seçimi: Tek eşlilik ve cinsel partnerlerin HPV ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından değerlendirilmesi, enfeksiyon riskini azaltır.
Düzenli Pap smear ve HPV testleri: Kadınların düzenli aralıklarla Pap smear ve HPV testlerini yaptırması, rahim ağzı hücre değişikliklerinin erken tespitine ve tedaviye olanak tanır.
HPV Aşısı
Rahim ağzı kanseri riskini azaltır: Yüksek riskli HPV türleri, rahim ağzı kanserine yol açabilen hücresel değişikliklere neden olur. Aşı, bu türleri engelleyerek kanser riskini önemli ölçüde azaltır.
Genital siğil riskini azaltır: Düşük riskli HPV türleri, genital siğil oluşumuna neden olur. Aşı, bu türlerin yol açtığı siğil riskini azaltır.
Diğer HPV ile ilişkili kanserleri önler: HPV aşısı, anüs, vulva, vajina, penis ve orofaringeal kanserler gibi diğer HPV ile ilişkili kanser türlerini de önleyebilir.
Kimler HPV Aşısı Olmalı?
HPV aşısı, 9 yaş itibariyle erkek ve kız çocuklarına önerilmektedir. Aşı, cinsel aktiviteye başlamadan önce uygulanması çok önemlidir. Ancak cinsel aktivitesi olanlarında aşılanması kesinlikle önerilir.şu an ülkemizde 9 virüse karşı koruma sağlayan aşı bulunmaktadır. Aşının en iyi koruma sağlaması için, önerilen dozlar tamamlanmalıdır.
Sonuç
İnsan Papilloma Virüsü (HPV), cinsel yolla bulaşan bir virüs grubu olup, düşük ve yüksek riskli türleri bulunmaktadır. Düşük riskli türler genellikle genital siğil gibi lezyonlara, yüksek riskli türler ise rahim ağzı kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. HPV'nin belirtileri türüne ve enfekte olan bölgeye bağlı olarak değişir, ancak düzenli taramalar ve önleyici tedbirler sayesinde enfeksiyonun olumsuz etkileri en aza indirilebilir. Aşı, kondom kullanımı, monogami ve dikkatli cinsel partner seçimi, HPV enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.