Avustralya ev fiyatlarının hızlı yükselişi, ekonomistler arasında bir konut balonunun mevcut olup olmadığı konusunda anlaşmazlık yarattı. Brian Birdwell / flickr, CC BY-NC-ND
B-kelimesi, Amerika Birleşik Devletleri konut fiyat balonunun çarpıcı bir şekilde patlamasından ancak on yıl sonra küresel bir finansal kriz yaratarak tur atıyor. Avustralya emlak fiyatları rekorlar kırmaya devam ettikçe, çoğu bunun sürdürülebilir olup olmadığını merak ediyor.
Ekonomistler, bir balonu nasıl tanımlayacağımıza ya da kabarcıkların olup olmadığı konusunda hemfikir değiller. Sezgisel olarak, bir kablonun fiyatı bazı kıyaslamalara göre aşırı şişirildiğinde bir balon (ve bu sadece emlaklar için geçerli değildir) söz konusudur. Ve işte ovalama: hiç kimse bu kıyaslamanın ne olması gerektiği konusunda hemfikir olamaz.
Kriter temelde denilen arz, talep ve fiyatı makul derecede etkileyen değişkenlerin bir koleksiyonuna dayanarak varlığın değerinin bir tahmini olabilir. Evler için, bu temel bilgiler arasında nüfus artışı, vergi politikası, hane halkı büyüklüğü, hanehalkı geliri ve diğerleri sayılabilir.
Ancak ekonomistler, bir varlık fiyatını hangi esasların belirlediği veya her bir temel unsurun ne kadar önemli olduğu konusunda hemfikir olamazlar. Aynı zamanda, bu temellerin değeri, gözlemlenmeyen ancak tahmin edilebilir. Bu, ev fiyatlarının neden kendi seviyelerinde olduklarını rasyonel hale getirmek için her zaman temellere dayanan bir hikaye hazırlayabileceğinin altını çizer.
Bazı ekonomistler, tarihsel uzun vadeli ortalamalar veya bir trendin altında yatan değerin bir tahmini gibi bir balonu ölçmek için alternatif kriterler önermektedir. Varlık fiyatları bu ortalamalardan veya trendden yüksekse, o zaman bir kabarcımız var. Bununla birlikte, bu tanım çok basittir çünkü ekonomi dinamiktir, sürekli evrim geçirir ve hem uzun vadeli ortalamalar hem de trendler değişir.
Fiyat zamları ve kabarcıklar
Sadece varlık fiyatları, ekonomistlerin dahil olduğu insanların çoğunluğunun aşırı fiyatlandırılmasının ve büyük bir düzeltme (kabarcık patlaması) nedeniyle anlaşılacağı konusunda aşırı yükseklere ulaştığında gerçekleşir. O zaman bile bazı iktisatçılar bir baloncukun varlığını inkar edecektir.
InnerSelf'ten En Son Haberleri Alın
Bir varlık fiyat balonunun en eski örneklerinden biri, on yedinci yüzyılda Hollanda lale soğanı pazarında yaşanan çılgınlıktı - “Tulipmania”. Her ne kadar veri düzensiz olsa da ve birçok tarihçi öyküyü yeniden anlatmaya büyük özen göstermediyse de, Witte Croonen ampulleri fiyatlarının Ocak 26'ta 1637 katına nasıl yükseldiğini ve ilk haftadaki en yüksek değerinin yirmide birine düştüğünü açıklamak için çok az şey var Şubat
Bununla birlikte, saygın alim Peter Garber bunu savundu:
Tulipmania'nın harika hikayeleri, hikayeler açıkça gerçek olmasa bile, ağlama kabarcığı tadı olan kişilere karşı konulmaz bir katildir. Öyle mükemmel ki didaktik kullanım için, finansal ahlâkçıların, Armageddon'dan hiç korkmayan yatırımcılarla dolu bir dünyada onlar için her zaman hazır bir pazar bulacakları mükemmel.
Jean-Léon Gérôme / Wikimedia Commons, CC BY-SA
Kabarcıkların gözlenen varlık fiyatı ile bazı uygun referans değerleri arasında önemli bir fark olduğu varsayılırsa, bu farkın sadece varlığı nasıl ortaya çıktığı sorusunu akla getirmektedir. Cevaplar çoğunlukla psikolojiye dayanıyor, bu yüzden birçok ekonomist (dünyayı matematiksel bir modelde temsil etmek isteyen) kavramıyla mücadele ediyor.
Kabarcık çılgınlığı
Kabarcıklar nihayetinde, satıcının malı kârlı bir alıcıya sattığı, ikincisi de aynısını yapma umuduyla bir güven oyunudur. Bu oyun, insanların hayal gücünü yakalayan ve sıralarını farklı olmaya ikna eden güçlü bir anlatıma dayanır.
George Soros olarak, ünlü ABD-Macar multi-milyarder bir kez hedge fon yöneticisi:
[…] Kabarcıklar ince havadan çıkmaz. Gerçeklikte sağlam bir temeli vardır, ancak yanlış bir algı tarafından çarpıştıkları gerçeği.
Bu yanılgı, insan davranışının ve biçimsel iktisatta çok sık görülen tam rasyonel paradigmadan çıkan özelliklerin sonucudur. Bunun yerine, davranışsal ekonomistlerin iddia ettiği gibi insanlar birkaç önyargı sergilerler.
Bunlar arasında, örneğin mevcut inançlarına uygun (bilgi yanlılığı önyargı olarak adlandırılan) kabul eden bilgileri bulma arzusu veya en kolay elde edilebilir bilgilere (uygunluk yanlılığı adı verilen) dayalı kararlar verme eğilimi vardır. İnsanlar, iki veya daha fazla çelişkili inanca, düşünceye veya değere sahip olduklarında rahatsızlıklarını yaşarlar ve çözmeye çalışırlar ve ayrıca karmaşık sorunlar ve olaylar hakkında düşünmede basit soyutlamalar kullanırlar (çerçeveleme).
İnsanlar, zayıf sezgisel istatistikçilerdir ve kazançları deneyimlemekten ziyade kayıplardan kaçınmaya daha çok önem verirler (kayıp kaybından kaçınma). İnsan davranışındaki kusurların listesi devam ediyor. Dahası, insanlar, bizim olduğumuz sosyal hayvanlar, akranlarımızla, koyun gibi sürüleri taklit edip taklit ediyorlar ve söylentilere bakıyorlar.
Nadiren, bütün bu özellikler ve önyargılar birbirlerini yeniden uygular ve evlerin, hisse senetlerinin veya her neyse, stratosfere gönderir.
Kim bir balondan korkar?
Kabarcığın kendisi nadiren endişe için önemli bir neden olsa da, ilk evlerini satın almak isteyen genç Avustralyalılar aynı fikirde olmayacak. Tabii ki sorun, her kabarcığın sonunda ortaya çıkması ve bu düzeltmenin iki nedenden ötürü genellikle şiddetli ve acı verici olmasıdır.
İlk olarak, varlık fiyatları genellikle yükseldiklerinden daha hızlı düşer, bu nedenle aşağı doğru düzeltme çok kısa bir sürede değeri tahrip edebilir. İkincisi, çoğu kabarcığın borcu körüklüyor, çünkü bir kabarcığın sonraki aşamalarda genişleyebilmesinin tek yolu, varlığa olan talebin borcun artmasıdır.
Bu kombinasyon - yüksek borç ve düşen varlık fiyatları - sıkıntılı borçluların bilançolarını onarmak ve varlıklarını satmak için uğraştıkları kısır bir döngü oluşturur. Bu da söz konusu varlığın fiyatını daha da aşağıya çeker ve varlığın benzer sahiplerine daha fazla sıkıntı verir.
Patlama kabarcığıyla ilişkili ağrı önemli ölçüde değişir. Bazen ekonomiler, nefes kesildikten sonra olduğu gibi patlama kabarcığından hızla geri çekilir. dotcom balonu.
Ancak, konut baloncukları kendi liginde. Tarihsel olarak, onlar var her zaman ciddi durgunluklara neden olduve bunun değişmesi gerektiğine inanmak için hiçbir sebep yok. Bir dahaki sefere farklı değil.
Bir baloncuk ile nasıl başa çıkılacağına ilişkin cevaplar “hiçbir şey” den “ne pahasına olursa olsun” a kadar uzanır. Sorun, kimsenin (dahil edilen politika yapıcıların) bir balonu güvenilir bir şekilde tanımlayamamasıdır.
Bir balon gibi bir şey varsa, sadece balonun ne zaman patladığını kesin olarak bileceğiz. Kabarcığın daha da genişlemesini önlemek için erken hareket etmek riskli ve popüler değildir. Ekonominin geri kalanı sadece iyi bir şekilde uğultu yaparken, hatta zayıflık belirtileri gösterdiğinde, varlık fiyatlarındaki artış beklentisiyle faiz oranlarını arttıran cesur bir merkez bankacısı.
Öyleyse, Avustralya bir konut balonunun ortasında mı? Bir uzuv üzerinde çıkacağım ve olumlu cevaplayacağım. Mevcut konut fiyatlarının esaslara göre tam olarak olması gerektiği yerde olduğu konusunda birçok tartışma var.
Ancak bence bu açıklamalar koku testini geçmiyor: ev fiyatlarında çift haneli artışlar, daha önce görülmemiş derecede yüksek ev borcu (daha fazlası) GSYİH’nın% 120’indendünyadaki en yüksek üçüncü) ve hanehalkı borçlanma oranları ( dünyanın üçüncü en yüksek), güvencesiz bir durum için yapmak. Tek gereken, yatırımcı hissinde mütevazı bir değişiklik, birkaç faiz artırımı veya işsizlikte gözle görülür bir artış ve tüm program çözülüyor. Umarım yanılmışımdır, ama tarih benim tarafımda.
Yazar hakkında
Timo Henckel, Araştırma Görevlisi, Uygulamalı Makroekonomik Analiz Merkezi, Avustralya Ulusal Üniversitesi
İlgili Kitaplar
{amazonWS: searchindex = Kitaplar; anahtar kelimeler = finansal baloncuklar; maxresults = 3}