Wigan İskelesi Yolu – George Orwell
Konusu
Wigan Pier Road, George Orwell’in İngiltere’nin sanayi bölgelerinde, bugün pek değişmeyen ve zaman içinde siyasi etkisinden hiçbir şey kaybetmeyen işçi sınıfı yaşamına ilişkin deneyimlerinin önemli bir araştırmasını konu ediniyor.
Wigan İskelesi Yolu Özeti
Kitap iki bölüme ayrılmıştır.
Birinci Bölüm
George Orwell, West Midlands, Yorkshire ve Lancashire’ın kasvetli sanayi bölgelerindeki işçi sınıfı yaşamı hakkında haber yapmak için yola çıkar . Zamanını insanlar arasında yaşayarak geçirir.
- Birinci Bölüm, kuzey işçi sınıfının daha zengin bir örneği olan Brooker ailesinin hayatını anlatır. Evlerinde bir dükkân ve ucuz bir pansiyon vardır. Orwell, evde yaşayan yaşlıları ve onların yaşam koşullarını anlatır.
- İkinci Bölüm, madencilerin yaşamını ve bir kömür madenindeki koşulları anlatır. Orwell, işlemleri gözlemlemek için bir kömür madenine nasıl indiğini ve kömürün nasıl dağıtıldığını açıklar. Çalışma koşulları çok kötüdür. Bu, kitabın en sık alıntılanan kısmıdır.
- Üçüncü Bölüm, ortalama bir madencinin sosyal durumunu anlatır. Hijyenik ve maddi şartlar konuşulur. Orwell, çoğu madencinin neden bazen inanıldığı kadar çok kazanmadığını açıklar.
- Dördüncü Bölüm, endüstriyel kuzeydeki konut durumunu anlatır. Bölgede konut sıkıntısı var ve bu nedenle insanların standart altı konutları kabul etme olasılığı daha yüksektir. Barınma koşulları çok kötüdür.
- Beşinci Bölüm işsizliği araştırır ve Orwell zamanın işsizlik istatistiklerinin yanıltıcı olduğunu açıklar.
- Altıncı Bölüm, ortalama bir madencinin yiyeceğiyle ve genellikle yiyecek almak için yeterli paraya sahip olmalarına rağmen, çoğu ailenin sıkıcı hayatlarını zenginleştirmek için lezzetli bir şeyler satın almayı nasıl tercih ettiğini ele alır. Bu, birçok ailede yetersiz beslenmeye ve fiziksel dejenerasyona yol açar.
- Yedinci Bölüm, İngiltere’nin kuzeyindeki sanayi kentlerinin çirkinliğini anlatır.
İkinci Bölüm
Kitabın ilk bölümünün doğrudan belgeselinin aksine, ikinci bölümde Orwell, sosyalizmin yaşam koşullarının iyileştirilmesiyle olan ilişkisini tartışır.
Orwell ilk önermesini çok basit bir şekilde ortaya koyuyor:
- Birinci bölümde açıklanan korkunç koşullar tolere edilebilir mi? (Numara)
- Sosyalizm “bir dünya sistemi olarak yürekten uygulanıyor” bu koşulları iyileştirmeye muktedir mi? (Evet)
- Halde neden hepimiz sosyalist değiliz?
- Kitabın geri kalanı, Orwell’in bu zor soruyu yanıtlama girişiminden oluşur. Sosyalizme karşı çıkan çoğu insanın bunu basit bencil güdüler nedeniyle ya da sistemin işe yarayacağına inanmadıkları için değil, (Orwell’e göre) çoğu sosyalistin yanlış anladığı daha karmaşık duygusal nedenlerle yaptıklarına dikkat çeker. Beş ana sorunu tanımlar:
- Sınıf ön yargısı, Bu gerçektir ve içgüdüseldir. Orta sınıf sosyalistleri, yokmuş gibi davranarak kendilerine hiçbir iyilik yapmıyorlar ve – kol işçisini yücelterek – nüfusun ekonomik olarak işçi sınıfından ama kültürel olarak orta sınıftan olan büyük bölümünü yabancılaştırma eğilimindeler.
- Makine ibadeti. Orwell, çoğu sosyalisti bundan suçlu bulur. Orwell’in kendisi teknolojik ilerlemeden kendi iyiliği için şüpheleniyor ve bunun kaçınılmaz olarak yumuşaklık ve çöküşe yol açacağını düşünür. Teknik olarak gelişmiş sosyalist ütopyaların çoğunun ölümcül derecede sıkıcı olduğuna dikkat çeker. Özellikle HG Wells bu gerekçelerle eleştirilir.
- Huysuzluk _ Diğer pek çok insan türü arasında Orwell, sakallı veya sandalet giyen insanları, vejetaryenleri ve çıplakları sosyalizmin birçok geleneksel insan arasındaki olumsuz itibarına katkıda bulunan kişiler olarak belirtir.
- Kaba dil. Cümlelerini “her şeye rağmen” ve “şimdiye kadar” ile karalayanlar ve diyalektik materyalizmi tartışırken aşırı heyecanlananlar, pek popüler bir destek elde edemezler.
- Temel konulara konsantre olamama. Sosyalizm, siyasi ortodoksluk veya felsefi tutarlılık yerine ortak nezaket ve herkes için adil paylaşımlar hakkında olmalıdır.
Bu argümanları sunarken Orwell şeytanın avukatı rolünü üstlenir. Kendisinin sosyalizmden yana olduğunu çok açık bir şekilde belirtiyor, ancak sosyalizmden yararlanacak ve mantıksal olarak desteklemesi gereken birçok insanın pratikte neden güçlü muhalifler olduğunun nedenlerini belirtmeyi gerekli görüyor.
Orwell’in yayıncısı Victor Gollancz, bu pasajların yanlış yorumlanacağından ve Sol Kitap Kulübü’nün (çoğunlukla orta sınıf) üyelerinin güceneceğinden o kadar endişeliydi ki, Orwell’in bu konudaki iddiaları hakkında bazı uyarılarda bulunduğu bir önsöz ekler.
Örneğin, Orwell’in İngiliz orta sınıflarının işçi sınıfı için beslediği içgüdüsel küçümsemeyi abartabileceğini öne sürer, ancak şunu ekler: “Sorunun kötü bir yargıcı olabilirim, çünkü ben bir Yahudiyim ve oldukça yakın bir Yahudi cemaatinde çocukluğumun ilk yıllarıydı ve bu tip Yahudiler arasında sınıf ayrımı yoktur.”
Gollancz’ın öne sürdüğü diğer endişeler, Orwell’in pasifizm veya feminizm gibi hareketleri Sosyalist davayla bağdaşmaz veya zarar verici olduğu için içgüdüsel olarak reddetmesi gerektiği ve Orwell’in zayıf tanımlanmış, duygusal bir Sosyalizm kavramına çok fazla güvendiğidir. Gollancz’ın, Orwell’in Wigan İskelesine Giden Yol’da “Sosyalizmden ne kastettiğini bir kez bile tanımlamadığı” iddiaları. Önsöz, örneğin Harcourt Brace Jovanovich’in 1950’lerdeki ilk Amerikan baskısında yer almasına rağmen, kitabın bazı modern baskılarında görünmez.
Daha sonraki bir tarihte Gollancz, Orwell’in isteklerine karşı birinci bölümü kendi başına yayınladı ve Katalonya’ya Saygı’yı yayınlamayı kesinlikle reddeder.
Wigan İskelesi Yolu – Kitap Açıklaması
Wigan İskelesi Yolu, George Orwell’in İngiltere’nin sanayi bölgelerinde bugün de fazla değişim göstermeyen ve zaman içinde siyasal etkisinden hiçbir şey yitirmemiş olan işçi sınıfı yaşamıyla ilgili deneyimlerini aktaran önemli bir inceleme. Sosyal adaletsizlik, korkunç konutlar, madenlerdeki çalışma koşulları, sefalet, açlık ve yaygın işsizlik sorunlarının müthiş bir öfke, insancıllık ve dürüstlükle aktarıldığı bu kitabı Peter Ackroyd, “Gerçek deha örneği… Orwell’in bütün öfkesi, hayal kırıklığı, umutsuzluğu ve acısı Wigan İskelesi Yolu’nda en anlamlı ifadesini buluyor,” diye tanımlıyor.
“Paranın feodalizme karşı savaşı olan İçsavaş’ta, Kuzey ve Batı kraldan yanayken, Güney ve Doğu parlamentodan yanaydı. Fakat kömür kullanımındaki artışla birlikte, sanayi Kuzey’e kaydı ve orada yeni bir insan tipi, başarısını kendisine borçlu olan Kuzeyli işadamı ortaya çıktı. Nefret dolu ‘ya başarılı olursun ya defolursun’ felsefesiyle Kuzeyli işadamı, yarım kron ile yola çıkan ve sonunda elli bin sterlini olan ve her şeyden çok, para kazandıktan sonra eskisine oranla daha da nobran olmasıyla övünen tiptir. İncelendiğinde, yegâne meziyetinin para kazanma yeteneği olduğu görülür. Bizden ona hayranlık duymamız beklenir; çünkü dar kafalı, çıkarcı, cahil, açgözlü ve görgüsüz olsa da, adamda ‘cevher’ vardır, ‘başarılı olmuştur’, başka bir ifadeyle, nasıl para kazanılacağını biliyordur.”
(Tanıtım Bülteninden)