Meczub, tasavvufta cezbe yoluyla bütün ruhsal aşamaları geçmiş, bütün gerçekliklere ermiş kişi. Tasavvuf yolcusu (salik) cezbeye tutulunca gözünden Tanrı dışındaki her şey (masiva) silinir ve davranışlarıyla sözlerinin farkında olamayacak ölçüde kendinden geçer.
Meczub-ı gayri salik, bir yol göstericiye (şeyh) bağlanmadan, tasavvufi eğitimden geçmeden cezbeye ulaşmış kişidir. Bu kişi yokluk (fena) yaşantısı içinde kalır. Ulaştığı aşamaların bilincinde değildir. Sürekli bir kendinden geçme ve sarhoşluk durumunda olduğundan, şeriat hükümleri karşısında sorumlu değildir. Bu tür meczublar başkalarına yol gösteremezler.
Salik-i meczub, önce bir yol göstericiye bağlanmış, tasavvufi yolculuğun (süluk) aşamalarını kavramış, sonra da cezbeye tutularak bildiği şeyleri doğrudan tatmış, yaşamış, yokluk aşamalarından geçerek Tanrı varlığı ile geri dönmüş, yolculuğunu tamamlamış kişidir.
Meczub-ı salik ise önce cezbeye tutulınuş, kendini Tanrı varlığında yok etıniş, Tanrı varlığı ile varolmuş, sonra da bir yol göstericiye uyarak geçtiği aşamaların bilgisini öğrenıniş kişidir. Salik-i meczub ve meczub-ı salikler başkalarına yol gösterebilirler.Dört büyük veliden biri kabul edilen, ilk mutasavvıf