Olmayan ülke
Somali'de açlığın, yoksulluk ve şiddetin yaygın olduğuna inanılıyor. Somaliland Cumhuriyeti - bir zamanlar birleşmiş ülkenin topraklarında ortaya çıkan tanınmayan devletlerden biri - bir istisnadır. İşte savaş 1991'de sona erdi ve eğer mevcut kırılgan dünya turist kalabalığını çekmediyse, en azından bu ülkeye bakmaya karar verenlerin vücut zırhı olmadan seyahat etmesine izin verdi.
Yolcu uçakları Somaliland'a uçmuyor. En azından komşu Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da herkes böyle söylüyor. “Ama kendinle bir kamyonu uçurabilirsin,” dedi biri bana “Ruslarla.” Eski hafızasıyla Ruslar olarak adlandırılan pilotlar aslında Ukraynalılardı. Haftalık olarak, Etiyopya çöl kasabası Dyre-Dawa'dan Somaliland'ın başkenti Hargeisa'ya doğru uçtular. Uçakları yolcu taşımak için tasarlanmamıştır. Etiyopya'da yetişen zayıf bir narkotik bitkinin kedi sürgünlerini getirdiler; Somaliland'da yaprakları neredeyse herkes tarafından çiğnendi: Sokaklardaki erkekler, kadınlar ve çocuklar eve. “Seni bedavaya götürecekler,” dediler. “Bu senin kardeşlerin.” Başımı salladım ama yine de otobüse bindim.
Doğrudan bir rota yoktu: Addis Ababa'dan Somali sınırına giderken, ulaşımın üç kez değiştirilmesi gerekiyordu ve halihazırda canavarlık durumu ancak her nakli ile kötüleşti. Beni şiddetli Etiyopyalı Jijiga kasabasından, Tog-Wajale sınır kasabasına götüren son otobüs, dağlara koşan bir çöp tenekesine benziyordu. Büyük taşlara zıpladı, virajlarda süzüldü, dağlara çaresizce kükredi ve yamaçlarda yıpranmış frenlere çarptı.
Sonra dağlar sona erdi. Konteyner vadiye doğru yuvarlandı ve son çizgide Tog-Wajale'ye ulaştı. “Somali'ye gidiyorum” dedim, ısıya atılan sınır muhafızlarına. Bu söze ilk defa düşen Etiyopyalıydı: niyetim hakkında önceden bilgi sahibi olduğum herkes bana cehenneme iniyormuş gibi bakıyordu. Fakat burada, sınırdan yarım kilometre uzakta, irrasyonel korku sıradan bir ilgisizliğe yol açtı. Sınır muhafızı beni tembelce düzeltti ve pasaportuma yağlı bir çıkış damgası koydu. Orada, sınırın diğer tarafından da, Tog-Wajale oldu - aynı, alçak, küçük ve tozlu. İki Tog-Vadzhale arasında - Etiyopya ve Somaliland - 300 metre arazi çekildi. Asfalt yoğunluğuna hapsolmuş, yarı çürük plastik torbalar ve plastik şişelerden oluşan kalın bir tabaka ile kaplanmıştır. Dar sakatlıklarıyla onları altından alan birinin keçisi, yiyecek bulmak için kimsenin topraklarının etrafında dolaştı. Keçiler arasında, bahçe arabaları olan hızlı gençler ileri geri koştu. Etiyopya'dan Somaliland'a, arabaları çeşitli mallarla dolu zirveye gitti.
Geri boş döndü. Bariyerde bir Somaliland sınır muhafızı beni şöyle çağırdı: "Somaliland'a mı?" Başımı salladım. Sınır muhafızları halsiz bir çözüm hareketi yaptı. Benim için bir engel oluşturmak istemedi. Paçavra ve yırtık torbalara sarılmış paslı demir bir borunun altına tırmandım. “Somaliland'a hoş geldiniz,” dedi birisi. “Hargeisa? Taksi?”
Taksi, ülkedeki düzenli şehirlerarası ulaşım aracıydı. Piyasaların yakınındaki ve şehirlerin eteklerinde bulunan yolcuları beklemek taksi şoförleri sadece maksimum dolumdan sonra direksiyona geçti. Standart sağdan direksiyonlu vagon için "Toyota Mark 2", bacağını büken üç kişinin bagaja oturduğu koltuğa, dördü sürücünün arkasındaki koltuğa ve iki tane ön yolcuya yerleştirildiği bir oturma yeri anlamına geliyordu.
Ön koltuklar en ayrıcalıklıydı. Yolcu koltuğunun sağ yarısına oturdum. Diz tutma kolunda durdu. "Tamam mı?" - sürücüye sordu. Dikkatlice başımı salladım. Yoldaki hızları değiştirmek için her ihtiyacım olduğunda ayağımı kaldırmam gerekeceğini bilmiyordum, çünkü gerçekten hızlı bir şekilde alışmak ve hatta sürücüyle tam senkronizasyonu sağlamak için.
Tam senkronizasyon yalnızca başkente girerken geldi: Ben “Orient Otel'e ihtiyacım var. Ayağım içgüdüsel olarak titredi, şimdi üçte dördüncüsünden dördüncü bir geçiş olacağını bekledim. Oriente hakkında bir kağıt parçası: "Somaliland'daki en eski otel. 1953'ten beri. "
Merkezde, Hargeisa'nın eteklerinde başlayan, birbirine karışmış sokakların iç içe geçmesi, kontrollü kaos karakterini kazanmıştır. Cumartesi Çarşısı etrafımda kükredi ve otelin duvarlarına çarptı - tozlu, bir elektrikli süpürge torbası tersyüz döndü. Yüzüm düzgün bir gri çamur tabakasıyla kaplıydı, ancak görünüşüm kimseyi utandırmadı. Taksiden otelin kapısına kadar sadece birkaç metre uzaktaydım, ancak bu sırada en az bir düzine insanla el sıkışmayı başardım ve en az 40 kişi şöyle dedi: “Bu Somaliland'a Hoş Geldiniz”. Diğerleri gelmeye cesaret edemedi ve uzaktan bana baktı, bir şekilde bir testere ile Kızıl Meydan boyunca yürüyen bir kardan adam bile görmeyecektim. Turistlerin Mariana Açması'nın dibinden biraz daha sık olduğu bir ülkede, her iki kişi de inanılmaz aptalla el sıkışmak istedi.
Burada, kentin yeniden yapılanmasında, insanlar çoğunlukla konut kalıntılarından oluşan eteklerinde olduğu gibi gülümsedi. Bombardımanların tahrip ettiği evler, eski kalaslar, sac, düz kutular ve plastik film ile hızla onarıldı; ancak birkaçı fakir bir ülkede diğer tüm yapı malzemelerini karşılayabiliyordu. Somaliland’ın en eski oteli açıkça bu birkaç kişi arasındaydı. İçeri girdim ve yeni kapıyı arkamdan kapattım. “Bir odaya ihtiyacım var,” dedim katip. Tüm savaşlardan kurtulan ve görünüşte 1953'ten itibaren kurtulan ağır pirinç anahtarı tozlu elime oturdu. Daha sonra, bir sal gibi geniş bir yatağa bir şeyler atıp Çin televizyonunda Al-Jazeera'yı açtıktan sonra, en eski Somaliland otelin eski banyosunda uzun bir süre durdum, giysilerimden toz çıkarıp burnumdan siyah su akıyordu.
Güneş zaten alçak evlerin üzerinden dönerken dışarı çıktım. Burada, şehir merkezinde, neredeyse hiçbir yıkım izi yok. Her şey savaştan sonra inşa edildi. Somali halkı sermayeyi geri getirmedi - yavaş yavaş yeni bir tane inşa ettiler. Yıkılan beton evler başkaları tarafından değiştirildi, tamamen aynıydı - mimari manzaralar hiç yaşanmadı ve tozlu rüzgar, yeni evlere anında asil bir antik gölge rengi verdi.
Pazar yavaş yavaş ısıyla birlikte çöktü, sokaklar hızla boşaldı. Yol boyunca, kargo eşekleri kederli bir şekilde yemek yiyen kısa iki tekerlekli arabalarda kullanıldı. Kullanılmış ayakkabı satıcıları satılmamış mallarından toz alıp büyük torbalara koydu. Mandalina, guava ve mango sunan meyve satıcıları, tezgahlarının üstünde küçük elektrikli lambalar yaktı. Tüccarlar deve ve küçük hayvancılık, sabah erkenden otlatmak için mallarını sürdüler, yavaşça geri sürdüler.
Her yerde sütlü tatlı Somali çayı kokuyordu. Çok sayıda çay odasının masalarında, büyük yorgun adam grupları vardı. Masalar, çoğu askeri cihazların ayrıntılarına benzeyen paslı sac ve bilinmeyen kökenli hurda metalden kaynaklanmıştır. Bu kurumların kapı ve tabelalarında parlak Nitra boyası rengarenk boyanmış Somali yemekleri: pirinç, et ve makarna - çeşitli kombinasyonlarda. Ama yorgun adamlar sadece çay istedi.
Çay istemedim ve iyi guava'ları bulmak için uyuyan şehirde dolandım. Fiyatını sorduğum herkes dedi ki: 1000 şilin işi. Fiyat bütünlüğü burada norm oldu. Merkeze yakın, büyük paslı Sovyet MiG'in yanında iyi guava'lar satın aldım. Haki renkli bir uçak, yüksek tuğlalı bir kaide üzerinde durdu. Aynı uçaklar Hargeisa'yı yeryüzünden silerken, 1988'deki kurbanların anıtıydı. Daha sonra 1988'de, ayrılıkçı SND'nin - Somali ulusal hareketi - aslında 1969'dan beri Somali'nin başkanı olan Siad Barre'ye istifa etmesini talep ettiği savaşı ilan ettiği yerdi. Asi kenti bombalayarak cevap verdi. O zaman 2.000 ila 5.000 kişinin öldüğü ve yaklaşık 300.000 kuzey Somali'nin komşu Etiyopya'ya kaçtığı tahmin ediliyor.
Ancak, Barre'nin bir korkutma kampanyası olarak gördüğü şey, bütün güçlerin geçici olarak sağlamlaştırılmasının bir işaretiydi. Ülkenin güneyinde birkaç isyancı ordusu doğdu ve zaten 1990'da diktatör Mogadişu'yla çevrilmişti. 1991’de, daha çok bir sığınağa benzeyen müstahkem ikametgahı "Villa Somali" de şehrin eteklerinde buluştu. Şiddetli sokak savaşları Ocak 1991'de devam etti ve 27'de Barre savaşın kaybolduğunu fark etti. Cumhurbaşkanlığı "Villa Somali" nin isyancıların ellerine geçmesinden birkaç dakika önce bir tanka girdi ve şehirden kaçtı. Ardından, 1992'de Barre, Kenya sınırına yakın ülkenin güneyinde yeniden güçlenmek için birkaç başarısız girişimde bulundu. Ama farketmedi. Eski cumhurbaşkanını unuttuktan sonra, tüm ülke iktidar için mücadele eden küçük gruplara bölündü. 1992 yılının Mayıs ayında, Barre tanka tekrar girdi ve Kenya sınırına siyasi sığınma başvurusunda bulundu, ancak Kenya bunu kabul etmedi. Sonra - onu barındırmayı kabul ederken Nijerya - Barre çoktan tanksız gitti.
Muhtemelen, şeylerin mantığına göre, burada, Hargeisa Meydanı'nda, MiG olmamalıydı, ancak diktatörü ülkeden sonsuza dek götüren tankın bir anıtı olmalıydı. Fakat tanınmayan devletlerin anıtların yapımında kendi mantıklarına sahip oldukları görünüyor.
[… ]