Uçuk dudakta ve ağız çevresinde şişlik halinde oluşan yaralardır. Burada doku kızarmış, kabarmış ve ağrılı bir hal almıştır. Kabarcıklar patlayıp dışarı berrak bir sıvı verebilir ve birkaç gün sonra kabuk bağlar. Genellikle birkaç günden iki haftaya kadar iyileşir.
Uçuk herpes simplex virüsü sebebiyle ortaya çıkar. Bu virus HSV-1 ve HSV-2 olmak üzere 2 çeşittir. Her iki virüs de hem ağızda hem de genital bölgede (genellikle rahim ağzında) enfeksiyona sebep olabilir.
Herpes simplex virüsü vücuda ya ciltteki bir açıklıktan ya da ağızdan girer. Genellikle uçuğa veya enfekte olmuş sıvıya dokunulduğunda(mutfak eşyasını veya tıraş malzemelerini ortak kullanmak enfekte olmuş birisini öpmek veya tükürüğüyle temas etmek gibi) bulaşır. Uçuk çıkaran ebeveynler enfeksiyonu sıklıkla bu şekilde çocuklarına bulaştırabilirler. Uçuk vücudun başka bölümlerine de yayılabilir.
Uçuklar genellikle yüz derisinin dudaklarla birleştiği yerlerde çıkar.
Uçuğun ilk belirtileri arasında ağız çevresinde ve dudakta ağrı, ateş, boğaz ağrısı ve bademcik ve diğer salgı bezlerinin şişmesi yer alabilir. Küçük çocuklarda uçuk öncesi salyada artış görülebilir. Kabarıklık oluştuktan sonra uçuk genellikle patlar, berrak bir sıvı sızdırır ardından kabuk bağlar ve genellikle bir hafta içinde kaybolur.bazı olgularda uçuklar çok ağrılı olabilmektedir.
Bazı kişiler virüsü kapmasına rağmen uçuk çıkarmazlar. Belirti göstermezler.
Hekiminiz herhangi bir teste ihtiyaç duymadan muayenesinde uçuk tanısı koyabilir.
Uçuklar çoğu zaman kendi kendine birkaç gün içinde iyileşmeye başlarlar. Eğer uçuk çok ağrılı ve sıkıntı vericiyse çeşitli krem, merhem ve haplarla tedavi edilebilir. Tedavi iyileşme süresini ancak bir iki gün kısaltacaktır fakat ağrıların ve diğer rahatsızlık verici belirtilerin şiddetini azaltacaktır.
Uçuğa sebep olan herpes simplex virüsü için tam bir şifa yoktur. Enfekte olduktan sonra virus vücudunuzda ömür boyu kalacaktır. Eğer sık sık uçuk çıkarıyorsanız tedavi bunların hem sıklığını hem de şiddetini azaltabilir.
Herpes simplex virüsü kapmamak için uygulamanız gereken bazı şeyler şunlardır:
– Enfekte olmuş vücut sıvılarıyla temastan kaçının. Enfekte olmuş birini öpmek gibi.
– Uçuklu kişiyle mutfak eşyası ve diğer malzemeleri ortak kullanmaktan kaçının. Enfekte olduktan sonra uçuk çıkmasını engellemenin kesin bir yolu yoktur. Ama virüsün yayılmasını önlemek ve uçuğun sıklığını azaltmak mümkündür.
– Stres, nezle ve soğuk algınlığı gibi uçuk çıkmasını tetikleyecek şeylerden sakının.
– Her zaman dudak merhemi ve güneş koruyucusu kullanın. Fazla güneş ışığı uçukların artmasına sebep olabilir.
– Uçuklu kişinin kullandığı havlu, tıraş bıçağı, yemek takımı, diş fırçası gibi malzemeleri kullanmaktan kaçının.
– Uçuk çıkardığınızda sık sık ellerinizi yıkayın ve yaraya dokunmamaya çalışın. Bu virüsün göze, genital bölgeye veya diğer insanlara bulaşmamasına yardımcı olabilir.
– Eğer sık sık uçuk çıkarıyorsanız doktorunuz size antiviral bir ilaç tavsiye edebilir.
Yazar:Enes Eker