Amy Goodman
İlk mahkumun Guantánamo Körfezi’ne gelişinin 20. Şimdi teröre karşı sözde savaşın kurbanları adına savunma yapıyor ve Biden yönetimini askeri hapishaneyi kapatma ve geri kalan 39 mahkumu serbest bırakma sözlerini yerine getirmeye çağırıyor. Gözaltı merkezi açıldıktan yirmi yıl sonra Begg, Guantánamo’nun saçmalığını ve kanunsuzluğunu yansıtır ve işkence yöntemlerinin sadece etik olmayan değil, aynı zamanda çok az güvenilir istihbarat çıkardığını açıklar. Begg, “Buranın mirası yargılanmadan hapis, işkence, hukukun üstünlüğünün yokluğu, masumiyet karinesinin ortadan kaldırılmasıdır” diyor.
Transkript
Bu acele bir döküm. Kopya son formunda olmayabilir.
AMY GOODMAN: 20 yıl önce bugün, Amerika Birleşik Devletleri Küba’daki Guantánamo Körfezi’nde Müslüman erkekleri hapsetmeye başladı. Son 20 yılda, ABD gizli hapishanede 779 adam tuttu. Çoğu hiçbir zaman bir suçla suçlanmadı. Birçoğu işkence gördü, tecrit altında tutuldu, zincirlendi, kapüşonlu, tekmelendi, köpeklerle tehdit edildi. Mahkumlar kötü muamelelerini protesto etmek için açlık grevleri düzenlediklerinde, Birleşmiş Milletler tarafından işkence olarak tanımlanan bir şekilde zorla beslendiler.
Bugün 39 mahkum kaldı. Guantánamo, George W. Bush yönetiminde açıldı. Barack Obama, Donald Trump ve şimdi de Joe Biden döneminde devam etti. Biden hapishaneyi kapatmak istediğini söylerken, yönetimi yıllarca kalmak için hazırlık yapıyor. Pentagon şimdi The New York Times’ın Guantánamo’da yeni bir gizli mahkeme salonu olarak tanımladığı şeyi inşa ediyor. Biden yönetimi, Biden’ın göreve gelmesinden bu yana şimdiye kadar sadece bir mahkumu transfer etti.
Pazartesi günü, kurumlar arası Periyodik İnceleme Kurulu, 2004 yılından beri ABD tarafından suçsuz yere tutulan Guled Hassan Duran adlı Somalili bir adamın sözde yüksek değerli bir tutuklu olarak nakledilmesini tavsiye etti. Önce CIA’in gizli bir kara sahasında, sonra da Guantánamo’da tutuldu. Gerçekten serbest kalıp kalmayacağı belirsizliğini koruyor. Bir düzineden fazla Guantánamo mahkumu serbest bırakılmak üzere önerildi, ancak kilitli kaldılar. Abd, Guantánamo’nun açık kalması için yaklaşık 540 milyon dolar harcıyor. Mahkum başına yılda 13 milyon dolardan fazla.
Bugün saati Guantánamo’da zaman geçiren üç adamla geçiriyoruz. İkisi esir olarak suçsuz yere tutuldu. Müslüman Bir Ordu papazı olarak görev yapan One, yanlışlıkla casuslukla suçlandıktan sonra kendisi hapse atıldı.
Bugünkü gösteriye Moazzam Begg ile başlıyoruz. Birmingham, İngiltere’de doğup büyüyen bir İngiliz vatandaşı. Şubat 2002’de Moazzam Begg, İslamabad’da CIA tarafından ele geçirildi. Tutuklanması için hiçbir neden gösterilmedi. Kapüşonluydu, zincirlenmişti, kelepçelendi ve Afganistan’ın Kandahar kentindeki ABD gözaltı tesisine, oradan da Guantánamo Körfezi’ne nakledilmeden önce yaklaşık bir yıl tutulduğu Bagram Hava Üssü’ne uçtu. Amerikan hükümeti onu düşman savaşçısı olarak yaftaladı. Hiçbir zaman bir suçla suçlanmadı. 2005 yılında serbest bırakıldı. Şimdi CAGE’desosyal yardım müdürü olarak çalışıyor , teröre karşı sözde savaşın kurbanları adına savunma yapıyor.
Moazzam Begg, DemokrasiYe tekrar hoş geldin! Sizinle ilk kez 2006 yılında siz serbest bırakıldıktan sonra konuştuk. Guantánamo’nun açılışının 20. Ve eğer geri dönmekte sakınca yoksa, çünkü eminim her seferinde acı vericidir, eğer bize orada ve yolda, Afganistan’da tutulduğunuzda size ne olduğunu anlatabilirseniz?
MOAZZAM BEGG: Teşekkür ederim Amy. Guantánamo’dan döndüğümde seninle ilk konuştuğumu çok net hatırlıyorum.
Benim temel hikayem – ve buna başlamadan önce, bunu söylemem önemli, raporunuz, o hala Guantánamo’dayken Litvanya’dan [duyulamaz] olan Ebu Zubaydah’tan bahsediyordu. Ve bunun neden önemli olduğu, tüm işkence programının, gelişmiş sorgulama tekniği programının psikologlar tarafından onun için geliştirilmiş olmasıdır. Ve tabii ki, organ yetmezliği, ölüm ya da ağır fiziksel bozukluk değilse, işkence olmadığını söyleyen avukatlar tarafından haklı bulundu. Ve hepimize işkence kapılarını açan da buydu, böylece ABD’de gözaltına alındığımda ve hem Kandahar’da vahşileştirildiğimde, hem fiziksel olarak soyulduğumda, dövüldüm, yumruklandım, tükürdüm, fotoğraflarım bu [duyulamaz]’ da çekildi, FBI ve CIA ajanları tarafından Kandahar çölünde çıplak ve titreyerek sorgulandım, Diğer mahkumlar gibi, bu sadece bir başlangıçtı. Tanışmaydı. Abd’nin gözaltına alınmaması benim ilk tanışmamdı; A.B.D.’ye giriştimdi. Ve bu önemli çünkü mahkumların çoğu Amerika’ya hiç gitmedi. Mahkumların çoğu A.B.D.’nin kendilerine gelip A.B.D.’deki çoğu insanın varlığından haberi bile olmayan ya da anlamadığı bir yönünü gösterdi.
Kandahar’dan sonra Bagram’a gönderildim. Bagram’da, dediğin gibi, yaklaşık olarak bir yıl tutuldum. Gördüğüm en kötü şeylerin arasında Dilawar adında bir mahkum vardı. Taksi şoförüydü. Elleri başının üstünden bir kafesin tepesine bağlanmış ve öldürülene kadar fiziksel olarak dövülmüş. Ve yan hücrede çığlık atan bir kadının seslerine maruz kaldım, karımın FBI ve yine CIA ajanlarıyken işkence gördüğüne inanmaya yönlendirildim – ve FBI’ı vurguluyorum çünkü her zaman bu işe karışmaktan kaçanlar onlar, ama FBI en başından beri bu işin içindeydi. İşkence görürken çocuklarımın resimlerini yüzümün önünde salladılar ve kadının çığlık seslerini duydum. Başkalarına yaptıkları gibi işbirliği yapmazsam beni Suriye’ye ya da Mısır’a göndermekle tehdit ettiler.
Guantánamo’ya gönderildiğimde ve sonraki iki yılımı penceresiz bir hücrede, hiçbir erişim olmadan, ya da anlamlı bir erişim olmadan, aileye, telefon görüşmelerine, ziyaretlere – normal, sıradan, düzgün bir mahkumun aldığı herhangi bir şeye , hiç suçlanmadığımız halde erişimimiz yoktu. Ve bu durumda, 2005’te, sonunda, eve gideceğim söylendi. Hakkımda hiçbir suçlama yok, bu yüzden hayatımın son üç yılı keyfiydi.
Ve sonunda, eve döndüğümde, örgütüm CAGE’ekatıldım ve o zamandan beri Guantánamo’ya karşı kampanya yapıyorum. 15 yıldır bu işi yapıyorum. Guantánamo 20 yıldır açık. Ve böylece, buranın mirası yargılanmadan hapis, işkence, hukukun üstünlüğünün yokluğu, masumiyet karinesi hakkının kaldırılmasıdır – insanların kabul ettiği her şey. İnsanlar sürekli “Guantánamo’da boşuna bulunamazdın. Bunun iyi bir nedeni olmalı.” Dedim ki, “Evet, bunun nedeni tam olarak Malcolm X’in söylediği şey, ben A.B.D.’nin bir parçası değilim. Yüzbinlerce gibi A.B.D.’nin kurbanıyım. Bu yüzden alıkonıldım.” Eminim mahkumların çoğu da aynı şeyi söyleyecektir.
JUAN GONZÁLEZ: Moazzam, Guantánamo Afganistan’ın işgalinden sonra doğdu. Şimdi, 20 yıl sonra, Amerika Birleşik Devletleri Afganistan’dan çekildi, savaşı sona erdirdi, ama Guantánamo hala devam ediyor. Kalan adamlardan, oradaki 39 adamdan bahsedebilir misiniz? Esasen üç kategoride tutuklular. Onlardan bahsedebilir misin, özellikle de “sonsuza dek mahkumlar” denilen şeyden?
MOAZZAM BEGG: Evet. Yani, bu üç tutuklu kategorisi gerçekten garip. Ve bunu söylemek önemli, çünkü haklı olarak Afganistan’ın, savaşın bittiğini, tüm bunların başladığı yeri söylediniz. Irak’taki savaş sona erdi. Yine de Guantánamo hala açık. Aslında, Afganistan’ın, savaşın bitmesinin nedeni, üst düzey Taliban üyeleri olan beş Taliban’ın ABD’nin geri çekilmesini müzakere etmesi ve Katar’daki İslam Emirliği için bir siyasi ofis kurmasıdır. Ve şu eski Guantánamo mahkumları aslında Afgan hükümetinde bakan.
Ama üç kategoriye geri dönmek, bir kategori, elbette, mahkumlar temize çıktı. Yani, mahkumların yaklaşık üçte biri, 39 mahkumun üçte biri, serbest bırakılmak üzere aklanmış. Şimdi, bazıları on yıldan fazla bir süredir temize çıktı. Daha önce hiç bir suçla suçlanmadığınızda aklanmanız ne anlama gelir? Garip bir kategori, ama yine de Savunma Bakanlığı da dahil olmak üzere çok sayıda ABD departmanı tarafından temizlendiler.
Ama aynı zamanda, “sonsuza kadar” denilen bir mahkum kategoriniz var, suçlanamayacak kadar masum – dünya bu terminolojileri dinlerken bunu dinleyin – suçlamayacak kadar masum ama serbest bırakılamayacak kadar tehlikeli. Bu ne anlama geliyor ki? Ve daha önce de bahsettiğiniz gibi, yüksek değerli olduğu düşünülen biri artık yüksek değerli değil ve artık sonsuza kadar mahkum değil.
Ve sonra bunları askeri komisyonlar altında suçlarsınız. Ve askeri komisyonlar, bilmeyenler için, yine, dünyanın dört bir yanındaki üst düzey hukukçular tarafından bir “kanguru mahkemesi” olarak tanımlandı, çünkü orada söylenti kanıtına sahip olabilirsiniz. Temyize gitmek zorunda değilsin. Savunucularınız sizin tarafından atanmıyor bile. Onlar ordu. Yani ordu sizin yargıcınız, jüriniz ve eğer istedikleri gibiyse, cellanınızdır. Ama ironilerin ironisi şu ki, 20 yıl sonra, 11 Eylül saldırılarının beyni olmakla suçlananlar bile hiçbir suçtan hüküm giymedi. Ve 11 Eylül ne kadar kötü olsa da, tüm savaşı mimarı olan Nazilere karşı yapılan Nürnberg davalarının bir yıl içinde yargılandığı İkinci Dünya Savaşı’na yakın, hatta yaklaşmış bile değil. Peki, neden bu insanlar yargılanamıyor? Çünkü başlangıçta işkence görmüşler ve işkence delilleri Abd mahkemelerine kabul edilemiyor. Bu yüzden askeri komisyonların hukuk sistemini geliştirdiler.
JUAN GONZÁLEZ: Ama yine de, askeri komisyon sistemi bile, tutukluları denemek açısından Guantánamo durumunu yakından takip etmeyenler için orada ne oldu?
MOAZZAM BEGG: Yani, her şey duruşma öncesi davalara takıldı, insanlar ileri geri tartışıyorlar – fikir bile olsa: İşkence kanıtları bile kullanılabilir mi? Bir insan kendisi için kanıt verebilir mi? Takdim edilebilir mi? Kurallar ve yönetmelikler bir nevi gelişme sürecinde olduğu için, olan şey kimsenin gerçekten bilmemiş olması. İstifa eden savcılar var. Bu konuda kanunun nerede durduğunu bile bilmediğimizi söyleyen yargıçlar var. İnsanlar “Bu yasayı hiç çalışmadım. Abd ordusunda, Askeri Adalet Üniforma Kanunu’nda çalışırken, bu şeyi kanun dışı incelemedim.” Yani, gerçekten sahip olduğunuz şey, avukatların gelip gittiği ve bazı insanların suçlandığı sonsuz duruşma öncesi duruşmalardan oluşan bir kara delik.
Ve yine ironi şu: Askeri komisyonlarda bir suçun gerçekte ne olduğuna ilişkin bu çok düşük standart altında suçlu bulunanlar evlerine döndüler. Bir ya da iki kişi, daha ziyade, suçlu bulundu, evlerine gitti ve mahkumiyetleri menşe ülkelerinde iptal edildi. Ve böylece, henüz adaletle yüzleşmeyenler ya da henüz suçlanmayanlar, ister askeri komisyonlarda ister bunun dışında olsun, temize çıkan mahkumlar ya da sonsuza kadar mahkumlar olarak bu belirsizlik içinde kalırlar.
AMY GOODMAN: Bir sonraki konuğumuz, Guantánamo’daki başka bir mahkum, Mansoor Adayfi ve Guantánamo’da tutuklu bulunan diğer insanlarla birlikte Başkan Biden’a Guantánamo’yu kapatması için bir mektupyazdınız. Ve o mektupta şöyle diyordun: “Bazılarımızın yokluğumuzda doğan ve babasız büyüyen çocukları vardı. Diğerleri, yakın akrabalarımızın eve döndüğümüzü öğrenmenin acısını yaşadılar. Boşuna adalet bekliyor.” Bunun aileleri nasıl etkilediği hakkında konuşabilir misin?
MOAZZAM BEGG: evet. Yani, o mektubun hepimiz yayınlanmış bir grup tarafından yazıldığını söylemek için. Biz yayınlanmış yazarlarız. Ve bu mektubu doğrudan The New York Review of Books’ta ve Obama’ya açık bir mesajla yayımlanmak üzere yazdık – üzgünüm, Biden’a, ona teklif ettik ve guantánamo’yu kapatmasına yardımcı olacak sekiz maddelik bir planı onun için tanımladık.
Ama sorunuzun geri dönmesi için insanların hayatları üzerindeki etkileri gerçekten – bilirsiniz, en yakın arkadaşlarımdan biri, Shaker Aamer, Guantánamo’da 14 yıl boyunca ücretsiz veya yargılanmadan tutuldu. Shaker’ın hayatında hiç tanımadığı en küçüğü 14 yaşında olan dört çocuğunu görmek için eve geldi. Diğerleri onu terk ettiğinde o kadar gençti ki onu zar zor hatırladılar ve yetişkin yetişkinler oldular. Geçenlerde Pakistan’da olan Jawad Rabbani adında genç bir adamla konuştum. 19 yaşında. Babası hala Guantánamo’da. Abd yönetimi tarafından serbest bırakıldı. Jawad babasını hayatında hiç görmedi. Jawad’ın babası hiçbir zaman bir suçla suçlanmadı.
Bu, Asya’nın ya da Afrika’nın hala gelişmekte olan en derin, en karanlık bir ülkesinde olmuyor. Bu, bu insanlara bunu yapan dünyadaki en gelişmiş ulustur. Ve insanlar asla unutmayacak. Bu nedenle, insanların yaşamları üzerindeki artık etki, insanların yokluğunda büyümeleridir – bazı çocuklar ebeveynlerinin, babalarının yokluğunda. Mohamedou gibi diğerleri, aynı zamanda o mektubun yazarlarından biri, annesi öldü. Moritanyalıfilmini görürseniz, o filmin en üzücü noktalarından biri annesini görmek için geriye baktığında onu bir daha hiç görmemesidir. Ona hayat veren, onu yetiştiren ve onu sadece bir kez görmek için boşuna bekleyen o kadını bir daha asla görmez. Bu tür yürek burkan hikayeler, ziyaretlere veya telefon görüşmelerine bile izin vermemenin acımasızlığı hayal bile edilemez, çünkü dünyadaki en kötü suçlular bile bu tür insanlık dışılık yapmazlar.
AMY GOODMAN: Moazzam, kıracağız ve guantánamo’daki Müslüman papaz da bizimle birlikte olacak. Moazzam Begg bizimle. Guantánamo’da üç yıl hapis yattı; Bundan önce, Afganistan’da hapsedildi; Teröre karşı sözde savaşın kurbanları adına savunan İngiltere’deki CAGE’de sosyal yardım müdürü. 2002-2005 yılları arasında ABD hükümeti tarafından yargısız gözaltında tutuldu. Sırbistan’a gönderilen bir diğer eski mahkum Mansoor Adayfi de burada olacak. Moazzam, Düşman Savaşçısı: Guantánamo, Bagram ve Kandahar’daki Tutukluluğum ‘unyazarıdır. Bugün, 20 yıl önce, Küba’daki Guantánamo hapishanesi AMERIKAN ordusu tarafından açıldı. Bizimle kal.