Takıntı nedir?
Takıntılar ya da tıbbi literaratürde daha yaygın kullanım şekliyle obsesyonlar; kişiyi rahatsız eden, tekrarlayıcı ve zorlayıcı düşünceler, duygu veya dürtüler olarak nitelendirilmektedir.
Çoğunlukla takıntılara kompülsiyon (zorlantı) dediğimiz bazı davranışlar eşlik etmektedir. Kompülsiyonlar , kişinin takıntısından kaynaklanan sıkıntıyı gidermek için yaptığı veya yapmak zorunda hissettiği tekrarlayıcı davranışlar veya düşüncelerdir. Bu rahatsızlık obsessif-kompülsif bozukluk olarak tanımlanmaktadır.
En çok hangi türde takıntılar vardır ?
En sık rastlanan obsesyonlar • Bulaşma , herhangi bir hastalık veya tiksinilen bir nesneye temas vb. durumu ve buna mukabil ortaya çıkan temizlenme kompülsiyonudur. Aşırı el yıkama bazen derinin tamamen tahrip olmasına dahi yol açabilir; kişi günün büyük bir kısmını yıkanarak veya bulaşma korkusuyla dışarı çıkmayıp kendini izole ederek evde geçirebilmektedir.
• Sıklıkla rastlanılan bir diğer takıntı şüphe/kontrol (soba açık mı?, kapı kilitli mi?, her şey yerli yerinde mi? hata yaptım mı?) dür. Bu şüpheler ise kontrol kompülsiyonuyla beraberdir. Örneğin kapının kilitli olup olmadığını kontrol etmek için defalarca eve geri dönülebilir, ışığın açık kalıp kalmadığını kontrol için defalarca yataktan kalkılabilir veya verilen bir işi hatasız yapıp yapmadığından emin olmak adına aynı yazı yüzlerce kez kontrol edilebilir, bazı sözlerin söylendiğinden emin olana kadar defalarca tekrar edilebilmektedir. Ancak bu durumların günlük yaşamda işlevselliğimizi ya da rutinlerimizi engellemesi ve belirli bir süreyle süreklilik göstermesi gerekmektedir.