Yüksek tansiyon olarak da bilinen hipertansiyon, damarlarınızdan pompalanan kan basıncının olması gerekenden yüksek olduğunda ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Yüksek tansiyon veya hipertansiyon, “sessiz katil” olarak adlandırılır, çünkü genellikle hiçbir uyarı işareti veya semptomu yoktur ve birçok kişi bunu bilmemektedir. Zamanla, sabit basıncın aşırı yüklemesi sonucunda dolaşım sisteminizin üstesinden gelerek sıklıkla ciddi sağlık sorunlarına neden olur.
Yüksek tansiyon nasıl tedavi edilir?
Yüksek tansiyona iyi gelen şeyler denildiği zaman akla ilk olarak yaşam tarzınızı değiştirmek gelir. Bu yöntem yüksek tansiyon kontrolüne doğru uzun ve yararlı bir yol kat etmenize yardımcı olabilir. Doktorunuz daha az tuzlu ve sağlıklı besinler yemenizi, düzenli egzersiz yapmanızı, sigarayı bırakmanızı ve sağlıklı bir kilo vermenizi önerir. Ancak bazen yaşam tarzındaki bu değişiklikler bile tek başına yeterli değildir.
Diyet ve egzersizlere ek olarak doktorunuz, kan basıncınızı düşürmek için ilaç tedavisi önerebilir. Tansiyon tedavisindeki amaçladığınız hedef, tansiyonunuzun ne kadar yüksek olduğuna ve sizin ne kadar sağlıklı olduğunuz ile alakalıdır.
Kan basıncı ideal hedefi 120/80 mmHg veya daha düşük olsa da, doktorlar bu seviyeye ulaşmak için ilaç tedavisine ihtiyaç duymayabilirler.
Eğer 60 yaşında ya da daha yaşlı iseniz ve ilaç kullanıyorsanız, sistolik kan basıncınız düşer (140 mm Hg’dan daha düşük gibi), ilaçlarınızın sağlığınıza ya da yaşam kalitenize olumsuz etkileri olmadıkça da değiştirilmesi gerekmez.
İlginizi çekebilir: Duygusal yeme bozukluğu nedir? Nasıl tedavi edilir?
Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar
Tiazid diüretikleri
Bazen su hapları olarak adlandırılan diüretikler, böbreklerinizde vücudunuzun sodyum ve suyu elimine etmesine yardımcı olan, kan hacmini düşüren ilaçlardır. Tiyazid diüretikleri, yüksek tansiyon ilaçlarında genellikle ilk fakat tek seçenek değildir. Tiazid diüretikleri hidroklorotiazid (Mikrozit), klortalidon ve diğerlerini içerir.
Bir diüretik almıyorsanız ve kan basıncınız yüksek kalıyorsa, hâlihazırda bir diüretik ilacın eklenmesiyle ilgili olarak doktorunuzla konuşun. Diüretikler veya kalsiyum kanal blokerleri, yaşlı insanlarda, tek başına anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörlerinden daha iyi çalışabilir. Diüretiklerin ortak bir yan etkisi, idrara çıkma artışıdır.
Beta blokerlar
Bu ilaçlar kalbinizdeki iş yükünü azaltır ve kan damarlarınızı açar, kalbinizin daha yavaş ve daha az güçle çalışmasını sağlar. Beta blokerlarda, acebutolol (Sekral), atenolol (Tenormin) ve diğerleri bulunur.
Tek başına reçete edildiğinde, beta blokerlar özellikle yaşlı insanlarda iyi sonuçlar vermeyebilir, ancak diğer kan basıncı ilaçları ile kombine edildiğinde etkili olabilirler.
Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri
Isinopril (Zestril), benazepril (Lotensin), kaptopril (Capoten) ve diğerleri gibi bu ilaçlar, kan damarlarını daraltan doğal bir kimyasalın oluşumunu engelleyerek kan damarlarını rahatlatmaya yardımcı olur. Kronik böbrek hastalığı olan insanlar, ilaçlarından biri olan bir ACE inhibitöründen yararlanabilir.
Anjiyotensin II reseptör blokerleri (ARB’ler)
Bu ilaçlar, damarları daraltan doğal bir kimyasalın oluşumunu değil eylemi engelleyerek kan damarlarının rahatlamasına yardımcı olur. ARB’lere kandesartan (Atacand), losartan (Cozaar) ve diğerleri dâhildir. Kronik böbrek hastalığı olan insanlar, ilaçlarından biri olarak bir ARB’ye sahip olarak kendilerine fayda sağlayabilirler.
Kalsiyum kanal blokerleri
mlodipin (Norvasc), diltiazem (Cardizem, Tiazac, diğerleri) ve diğerleri gibi bu ilaçlar kan damarlarınızdaki kasları rahatlatmaya yardımcı olur. Bazıları kalp atış hızınızı yavaşlatır. Kalsiyum kanal blokerleri, yaşlı insanlar için tek başına ACE inhibitörlerinden daha iyi çalışabilir.
Greyfurt suyu, bazı kalsiyum kanal blokerleri ile etkileşime girerek ilacın kan seviyelerini arttırır ve sizi yan etkileri daha yüksek riske sokar. Etkileşimden endişe duyuyorsanız doktorunuzla veya eczacınıza danışın.
Renin inhibitörleri
Aliskiren (Tekturna) böbrekleriniz tarafından üretilen ve kan basıncını arttıran bir dizi kimyasal basamağa başlayan bir enzim olan renin üretimini yavaşlatır.
Tekturna, bu işlemi başlatmak için renin yeteneğini azaltarak çalışır. İnme dâhil olmak üzere ciddi komplikasyonlar gelişme riski nedeniyle, aliskiener’i ACE inhibitörleri veya ARB’ler ile almamanız gerekir.
Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilave ilaçlar
Yukarıdaki ilaçların kombinasyonlarıyla kan basıncının hedefine ulaşmada sorun yaşıyorsanız, doktorunuz şunları reçete edebilir:
Alfa blokerler
Bu ilaçlar kan damarlarına sinir uyarılarını azaltır ve dar kan damarlarındaki doğal kimyasalların etkilerini azaltır. Alfa blokerler doxazosin (Cardura), prazosin (Minipress) ve diğerlerini içerir.
Alfa-beta blokerler
Sinir uyarılarını kan damarlarına azaltmanın yanı sıra, alfa-beta blokerler, damarlardan pompalanması gereken kan miktarını azaltmak için kalp atışını yavaşlatır. Alfa-beta blokerleri arasında carvedilol (Coreg) ve labetalol (Trandate) bulunur.
Merkezi etkili ajanlar
Bu ilaçlar beyninizin sinir sisteminize kalp atış hızınızı arttırıp kan damarlarınızı daraltmasını sinyal vermesini önler. Bu ilaçlara örnek olarak klonidin (Catapres, Kapvay), guanfasin (Intuniv, Tenex) ve metildopayı verebiliriz.
Vazodilatörler
Hidralazin ve minoksidil de dahil olmak üzere bu ilaçlar doğrudan damar duvarlarındaki kaslar üzerinde çalışarak kasların sıkışmasını ve arterlerinizin daralmasını engel olurlar.
Aldosteron antagonistleri
Bu ilaçlara örnek olarak spironolakton (Aldakton) ve eplerenondur (Inspra) verilebilir. Bu ilaçlar, yüksek tansiyona katkıda bulunabilecek tuz ve sıvı retansiyonuna neden olabilecek doğal bir kimyasalın etkisini bloke eder.
İhtiyacınız olan günlük ilaç dozlarının sayısını azaltmak için, doktorunuz tek bir ilacın daha büyük dozlarından ziyade düşük dozlu ilaçların kombinasyonunu reçete edebilir. Aslında, iki veya daha fazla kan basıncı düşürücü genellikle birinden daha etkilidir. Bazen en etkili ilaçları veya ilaç kombinasyonunu bulmak deneme yanılma meselesidir.
Yüksek tansiyon tedavisinde yaşam tarzı değişikliğinin etkileri
Doktorunuzun yüksek tansiyonunuzu tedavi etmek için hangi ilaçları vermiş olursa olsun, tansiyonunuzu düşürmek için bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız gerekecektir.
Doktorunuz şunları içeren çeşitli yaşam tarzı değişiklikleri önerebilir:
- Daha az tuz ile daha sağlıklı bir beslenme programı
- Düzenli egzersiz yapmak
- İçtiğiniz alkol miktarını belli bir seviyeye çekmek
- Kiloluysanız sağlıklı bir kilo verme programı
Tansiyonunuz inatla yüksek derecede kalıyorsa, bunlardan biri genellikle diüretik olmak üzere en az üç farklı yüksek tansiyon ilacı kullanmanızı gerektirecek dirençli hipertansiyonunuz olabilir. Yüksek tansiyonu kontrol eden ancak aynı anda dört farklı ilaç kullanan insanlar bu kontrole ulaşmak için dirençli hipertansiyona sahip oldukları düşünülmektedir. Yüksek tansiyonun ikincil bir nedeni olma olasılığı genellikle gözden geçirilmelidir. Buna ek olarak, siz ve doktorunuz diğer koşullar için aldığınız ilaçları inceleyebilir. Bazı ilaçlar, gıdalar veya takviyeler, yüksek tansiyonunuzu kötüleştirebilir veya yüksek tansiyon ilaçlarınızın etkili şekilde çalışmasını önleyebilir. Aldığınız tüm ilaçlar veya takviyeler hakkında doktorunuza açık ve dürüst olun.
Mail Bültenimize Katılın
Size özel fırsatlardan ve içeriklerimizden haberdar olun.
Aramıza hoşgeldiniz.
Bir şeyler ters gitti.