Eskiden manik depresyon olarak adlandırılan bipolar bozukluk, duygusal yükselmeler(mani veya hipomani) ve düşüş(depresyon) içeren aşırı ruh hali değişimlerine neden olan zihinsel bir sağlık durumu diyebiliriz.
Depresyonda olduğunuzda, üzgün veya umutsuz hissedebilir ve çoğu aktivitede ilgiyi veya zevki kaybedebilirsiniz. Ruh haliniz mani veya hipomaniye (mani’den daha az) karışırsa, öforik, enerji dolu veya alışılmadık derecede sinirli hissedebilirsiniz. Bu ruh hali değişimleri uyku, enerji, aktivite, karar, davranış ve net düşünme yeteneğini etkileyebilir.
Ruh hali değişimleri olayları nadiren veya yılda birkaç kez ortaya çıkabilir. Çoğu insan bölümler arasında bazı duygusal semptomlar yaşarken, bazılarında herhangi bir deneyim olmayabilir.
Bipolar bozukluk yaşam boyu süren bir durum olmasına rağmen, bir tedavi planını takip ederek ruh hali değişimlerinizi ve diğer semptomlarınızı yönetebilirsiniz. Çoğu durumda, bipolar bozukluk ilaçlar ve psikolojik danışmanlık (psikoterapi) ile tedavi edilir.
Belirtiler
Birkaç tip bipolar ve ilgili bozukluk vardır. Bunlar mani veya hipomani ve depresyonu içerebilir. Semptomlar ruh hali ve davranışta öngörülemeyen değişikliklere neden olabilir ve bu da yaşamda önemli sıkıntı ve zorluklara neden olur.
- Bipolar I bozukluk. Hipomanik veya majör depresif ataklardan önce veya sonra gelebilecek en az bir manik öykünüzün var olması. Bazı durumlarda, mani gerçeklikten kopmayı tetikleyebilir (psikoz).
- Bipolar II bozukluk. En az bir majör depresif dönem ve en az bir hipomanik dönem geçirmiş olmanız, ancak hiç manik dönem geçirmemiş olmalısınız.
- Siklotimik bozukluk. Pek çok hipomani semptomu dönemi ve depresif semptom dönemi (majör depresyondan daha az şiddetli olsa da) olmak üzere çocuklarda ve gençlerde bir veya iki yıl yaşamış olunması gerekmekte.
- Diğer çeşitler. Bunlar, örneğin, bazı ilaçlar veya alkol tarafından veya Cushing hastalığı, multipl skleroz veya inme gibi tıbbi bir durumdan kaynaklanan bipolar ve ilgili bozuklukları içerir.
Bipolar II bozukluğu, bipolar I bozukluğun daha hafif bir formu değil, ayrı bir tanıdır. Bipolar I bozukluğun manik atakları şiddetli ve tehlikeli olabilirken, bipolar II bozukluğu olan bireyler daha uzun süre depresyona girebilir ve bu da önemli ölçüde bozulmaya neden olabilir.
Bipolar bozukluk herhangi bir yaşta ortaya çıkabilse de, tipik olarak genç yaşlarda veya 20’li yaşların başında teşhis edilir. Semptomlar kişiden kişiye değişebilir ve semptomlar zamanla değişebilir.
Mani ve hipomani
Mani ve hipomani iki farklı bölümden oluşan şeylerdir, ancak aynı semptomlara sahiptirler. Mani hipomaniden daha şiddetlidir ve iş, okul ve sosyal aktivitelerde daha belirgin sorunların yanı sıra ilişki zorluklarına neden olur. Mani ayrıca gerçeklikten (psikoz) kopmayı tetikleyebilir ve hastaneye yatmayı gerektirebilir.
Hem manik hem de hipomanik bir bölüm bu semptomların üçünü veya daha fazlasını içerir:
- Anormal derecede iyimser, gergin
- Artan aktivite, enerji veya ajitasyon
- Abartılı mutluluk ve kendine güven duygusu (öfori)
- Uyku ihtiyacında azalma
- Olağandışı konuşkanlık
- dikkat dağınıklığı
- Kötü karar mekanizması- örneğin, çılgınlık satın almaya, cinsel risk almaya veya aptalca yatırım yapmak
Majör depresif dönem
Büyük bir depresif dönem, iş, okul, sosyal etkinlikler veya ilişkiler gibi günlük aktivitelerde gözle görülür zorluklara neden olacak kadar şiddetli semptomları içerir. Bir bölümde bu belirtilerden beş veya daha fazlası bulunur:
Üzgün, boş, umutsuz veya ağrılı hissetmek gibi depresif ruh hali (çocuklarda ve gençlerde depresif ruh hali sinirlilik olarak görünebilir)
Belirgin bir ilgi kaybı ya da tüm aktivitelerde – ya da neredeyse hepsinde – hiçbir zevk duymama
Diyet yapmadığında önemli kilo kaybı, kilo alımı veya iştahta azalma veya artış (çocuklarda, beklendiği gibi kilo almamak depresyonun bir işareti olabilir)
- Uykusuzluk ya da çok fazla uyumak
- Huzursuzluk veya yavaş davranış
- Yorgunluk veya enerji kaybı
- Değersizlik veya aşırı veya uygunsuz suçluluk duyguları
- Düşünme veya konsantre olma yeteneğinde azalma veya kararsızlık
- İntiharı düşünmek, planlamak veya denemek
Bipolar bozukluğun diğer özellikleri
Bipolar I ve bipolar II bozukluklarının belirtileri ve semptomları, endişeli sıkıntı, melankolik, psikoz veya diğerleri gibi diğer özellikleri içerebilir. Semptomların zamanlaması, karışık veya hızlı bir döngüde gerçekleşebilirler. Ek olarak, bipolar semptomlar hamilelik sırasında ortaya çıkabilir veya mevsimlere göre de oynaklık gösterebilir.
Çocuklarda ve gençlerdeki belirtiler
Bipolar bozukluk semptomlarının çocuklarda ve gençlerde tanımlanması zor olabilir. Bunların normal iniş çıkışlar, stres veya travma sonuçları veya bipolar bozukluk dışındaki bir zihinsel sağlık probleminin belirtileri olup olmadığını söylemek genellikle zordur.
Çocuklar ve gençler farklı majör depresif veya manik veya hipomanik ataklara sahip olabilirler, ancak patern bipolar bozukluğu olan yetişkinlerden farklı olabilir. Ve ruh halleri hızla değişebilir. Bazı çocuklarda ataklar arasında duygudurum belirtileri olmayan dönemler de yaşayabilmektedir.
Çocuklarda ve gençlerde bipolar bozukluğun en belirgin belirtileri, normal ruh hali değişimlerinden farklı olan şiddetli ruh hali değişimlerini içerebilir.
Ne zaman yardım alınmalı
Aşırı ruh haline rağmen, bipolar bozukluğu olan insanlar genellikle duygusal dengesizliklerinin yaşamlarını ve sevdiklerinin yaşamlarını ne kadar bozduğunu fark etmez ve ihtiyaç duydukları tedaviyi alamazlar.
Ayrıca bipolar bozukluğu olan bazı insanlar gibi iseniz, öfori duygularının ve daha üretken olma döngülerinin tadını çıkarabilirsiniz. Bununla birlikte, bu öforiyi her zaman sizi depresif, yıpranmış ve belki de finansal veya ilişki sonrasında hızla bir duygusal çöküş takip eder.
Herhangi bir depresyon veya mani belirtiniz varsa, doktorunuza veya ruh sağlığı uzmanınıza danışın. Bipolar bozukluk kendi kendine düzelmez. Bipolar bozukluk deneyimi olan bir akıl sağlığı uzmanından tedavi almak, semptomlarınızı kontrol altına almanıza yardımcı olabilir. Bu nedenle sitemiz üzerinde yer alan telefon numarasından yada Whatsapp hattından bizlere ulaşabilirsiniz.