Hollywood filmi Rwanda Hotel’de bir kahraman olarak canlandırılan eski otel işletmecisi Paul Rusesabagina, başkent Kigali’deki cezaevinden tahliye edildi.
Rusesabagina iki yıl önce terör suçlamasıyla 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve destekçileri davayı bir gösteri olarak nitelendirdi.
Bir hükümet sözcüsü, Rusesabagina’nın cezasının “cumhurbaşkanlığı emriyle hafifletildiğini” söyledi.
68 yaşındaki eski otel müdürünün 1994 soykırımı sırasında 1.200 kişinin hayatını kurtardığı söyleniyor.
ABD Başkanı Joe Biden, Rusesabagina’nın serbest bırakılmasını “mutlu bir sonuç” olarak nitelendirdi.
Rusesabagin’in serbest bırakılması, yıllarca süren diplomatik baskı ve Katar’ın aracılık ettiği müzakerelerin sonucuydu.
Baskının çoğu, Rusesabagina’nın 2009’dan beri yaşadığı Amerika Birleşik Devletleri’nden geldi. Ailesi, Ruanda hükümetinin Rusesabagina’yı 2020’de daimi ikametgahının bulunduğu Teksas’tan hileli bir şekilde çağırdığını iddia etti.
Rusesabagina, 1996’da Ruanda’dan ayrıldı ve Belçika’nın başkenti Brüksel’de taksi şoförü olarak geçirdiği 10 yıl boyunca hikayesi büyük ölçüde bilinmiyordu.
Olaylar, 1998 yılında gazeteci Philip Gourevitch tarafından soykırım üzerine yazılan bir kitapta işlendi, ancak 2004 yılında Don Cheadle’ın başrol oynadığı Hollywood filmi ile dünya çapında tanındı.
Ruanda soykırımı Nisan 1994’ten bu yana 100 gün sürdü ve çoğu etnik Tutsiler olmak üzere 800.000 kişi aşırı Hutular tarafından katledildi.
O dönemde otelin işletmecisi olan Rusesabagina, binaya sığınan bin 200 kişiyi şiddetten korudu.
Rusesabagina, ABD Başkanı George W. Bush tarafından bir madalya ile ödüllendirildi, ancak daha sonra Ruanda lideri Paul Kegame’nin rakibi oldu.
Rusesabagina, 2018’de bir video mesajında rejim değişikliği çağrısında bulunarak, “Ruanda’da değişim için mümkün olan tüm araçları kullanmanın zamanı geldi” demişti.
2020’de destekçilerinin onu Burundi’ye götüreceğine inandıkları özel bir jet Ruanda’nın başkenti Kigali’ye indi.
Eylül 2021’de, Ruanda’da 2018 ve 2019’da yaşamlara mal olan saldırıların arkasında bir isyancı grubu desteklemekle suçlandı.
Ruanda Demokratik Değişim Hareketi adlı muhalefet partisinin sözcüsü Callixte Nsabimana da Rusesabagina ile birlikte serbest bırakıldı.
Bir Ruanda hükümet sözcüsü, “Kimse bunun ne anlama geldiği konusunda yanılsamaya kapılmamalı. Çünkü mahkum edildikleri ciddi suçları işledikleri konusunda fikir birliği var. Ruanda yasalarına göre, cezanın hafifletilmesi cezayı ortadan kaldırmaz.”
Ruanda soykırımı
Ruanda Devlet Başkanı Juvenal Habramiyana ile komşu ülke Burundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamira’yı taşıyan uçak, 6 Nisan 1994’te Kigali’ye iniş yapmaya hazırlanırken düşürüldü. Her iki devlet başkanı da Hutu kökenliydi.
Hutu, saldırıdan Tutsi isyancılarını sorumlu tuttu.
Ertesi gün yaklaşık 13 milyon nüfuslu Ruanda’da nüfusun çoğunluğunu oluşturan hükümet yanlısı Hutular, kendilerine yakın gördükleri Tutsi azınlık ve ılımlı Hutulara karşı büyük bir katliam başlattı.
Soykırım sırasında Ruanda’da onbinlerce insan kiliselerde katledildi, yüz binlerce kadın tecavüze uğradı.