Hayatı hakkında yeterli bilgi olmadığı gibi tezkirelerde de adına rastlanmamıştır. XIV. yüzyılın birinci yarısında yaşadığı kaydedilen Kul Mesud, 1334-1337 yılları arasında hüküm süren Aydın Emîri Umur Bey’in isteği üzerine ve onun adına Kelîle ve Dimne’yi Farsça’dan Türkçe’ye tercüme etmiştir. Tercüme, Umur Bey’in babası Mehmed Bey (ö. 734/1334) henüz hayatta iken gerçekleştirilmiş olmalıdır. Kendini Kul Mesud olarak tanıtan mütercimin başka bir eseri bilinmemektedir. Johannes H. Mordtmann, bu tercümeden yaklaşık yirmi yıl sonra yine Farsça’dan
Hayatı hakkında yeterli bilgi olmasa da babasının adının Ahmed olduğunu bizzat kendisi tarafından yazılmıştır. Şeyhoğlu Mustafa’nın 1400’de tamamladığı Kenzü’l-küberâ eserinde onu rahmetle anmasına dayanarak XIV. yüzyılın ikinci yarısında öldüğü tahmin edilmektedir. Eserlerini Farsça’dan nakil yoluyla meydana getiren Hoca Mesud her iki eserini de mesnevi tarzında yazmıştır.
Eserleri:
- Süheyl ü Nevbahâr: Hoca Mesûd ve yeğeni İzzeddin Ahmed tarafından Farsçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. 5703 beyitten meydana gelen bir aşk mesnevisi olup 751 (1350) yılında tamamlanmıştır. Süheyl ü Nev-bahâr mesnevisi, Türk edebiyatında yazılmış beşerî aşk konulu ilk mesnevi olması bakımından önemlidir.