Taha Akyol yazdı: CHP Kemalizme, AKP liberalizme
Kitleler izlenimleriyle oy verirler. Bunda da liderler ve partinin ön plana çıkardığı birkaç belirleyici konu etkili olur.
CHP'nin bu seçimlerde ön plana çıkardığı temel vurgular neler? "Sosyal liberal sentez, Yeni Sol, Anadolu solu, sosyal demokrasi" gibi kavramlar mı? Yoksa Baykal'ın deyimiyle, "CHP'nin genleri"ni, tarihsel özelliklerini çağrıştıran kavramlar mı?
Beş yıl önce, CHP'nin 2002 seçim bildirgesinde Kemal Derviş'in "sosyal liberal sentez"ini ya da "sosyal demokrat" bir partinin özelliklerini açıkça görüyordunuz:
"Devleti yeniden yapılandıracağız... Devleti demokratikleştireceğiz... Bakanlık sayısını azaltacağız... Yeni, çağdaş, çoğulcu ve özgürlükçü bir anayasanın hazırlanmasına öncülük edeceğiz."
CHP'nin 2007 seçim bildirisinde bulamadım bu paragrafları!
2002 bildirgesindeki "bireysel ve kültürel haklar" vurgusu, 2007 bildirgesinde "bireysel haklar"a dönüşmüş.
Yabancı sermaye
CHP'nin 2002 seçim bildirgesinde yabancı sermaye konusunda kuvvetli taahhütler vardı:
"Türkiye, 'doğrudan yabancı sermaye yatırımları' için dünyanın çekim odağı olacak...
Türkiye'yi borç arayan bir ülke yerine, doğrudan yatırımları çeken bir ülkeye dönüştüreceğiz." Hatta CHP, 'doğrudan yabancı sermaye yatırımları'nı çekmek için özel bir örgütlenme kuracak, bürokratik engelleri kaldıracaktı:
"Etkin bir yabancı sermaye politikası için Türkiye Yabancı Yatırımları Geliştirme Ajansı'nın kurulmasını ve çalışmalarını etkin olarak sürdürmesini sağlayacağız... Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının girişini aksatan tüm bürokratik engelleri kaldıracağız..."
2007 bildirgesinde ise şunları söylüyor:
"Doğrudan yabancı sermayeyi Türkiye'de üretime, istihdama, ihracata ve teknolojiye katkı verecek bir unsur olarak görüyoruz. Bu nedenle yeni tesis ve işletme kuracak, yeni üretim kapasitesi yaratacak doğrudan yabancı sermayeyi sektör bazında ve önemli büyük projeler bazında özendireceğiz."
Hangisi iyi? Anlayışınıza göre değişir. Tartışmak bu yazının konusu değil, Ama CHP'nin iki seçim bildirgesi arasında ciddi bir anlayış farkı olduğu açık..
İki bildirgesinde de CHP "AB ile bütünleşme çalışmalarına hız verilecektir" diyor ama 2002 bildirgesindeki ifadeler çok daha güçlüydü.
Değişimin yönü
CHP'nin 2002 bildirgesinde Kemal Derviş'i, 2007 bildirgesinde Onur Öymen'i görmek mümkün! Tabii bu isimleri sembolik olarak zikrediyorum; elbette bildirgeleri kurullar hazırlar, lider onaylar.
Baykal, mesela AB konusundaki vurgu değişikliğini "AB'nin değişen tavrına, dayatmalarına" bağlıyor. Doğru, Avrupa'da sağın ağır basmasıyla Türkiye karşıtı bir rüzgâr var. Peki, doğrusu Sarkozy'lerin istediği gibi geri çekilmemiz mi, yoksa AB'deki Türkiye dostlarının elini güçlendirecek şekilde, üzerine üzerine gitmemiz mi?!
Çok tartışmak lazım.
CHP'nin 2007 bildirgesinde "mitingler"in ve siyasetteki kutuplaşmanın etkili olduğunu düşünüyorum. Kutuplaşma AKP'yi liberalizme, CHP'yi Kemalizme daha bir yöneltiyor; iki partinin adaylarında da görüyoruz bunu.
Tabii CHP bildirgesi, "mitingler"deki radikallerin dar dünyasına sığmayacak "sosyal demokrat" yaklaşımları da içeriyor.