"Kâinatlar mahsulatını ondan almak ve o câmide, âcize, cahile olan zerrâta,.." cümlesinde; "camid, aciz, cahil", değil de "camide, acize, cahile" demesinin hikmetini öğrenebilir miyim?
Değerli Kardeşimiz;
Camid, aciz, cahil müzekker fiil kipidir, câmide, âcize, cahile ise müennes fiil kipidir. Cansız varlıklarda dişilik ve erkeklik olmadığı için bu fiil kipinde ayrı bir nükte var demektir. O nükte ise; bir zerrede nasıl cansızlık acizlik ve cahillik sabitse, bütün zerrelerde de sabit olur.
Bir zerreden bütün zerrelere mana olarak intikal etmek ancak müennes fiil kipi ile ifade edilir. Zira dişilik fiil kipinde üremek ve yayılmak anlamı vardır, erkeklik fiil kipinde ise sabitlik ve durağanlık anlamı hakimdir.
Üstad burada camit, aciz ve cahil vasıflarını bütün zerrelere teşmil ve ıtlak etmek için üremek ve yayılmak manasını ihsas ettiren dişilik fiil kipi ile ifade etmiştir.
Özet olarak; câmide, âcize, cahile kelimeleri dişilik fiil kipi sayesinde bütün zerreleri kuşatıyor ve dairesine alıyor; camit, aciz ve cahil kelimesi ise bir tek zerreye bakıyor.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü