Kristallnacht (kelime anlamıyla, “Kristal Gece”) Almanca’dan genellikle “Kırık Camlar Gecesi” olarak çevrilir. 9 ve 10 Kasım 1938 günleri yaşanan şiddetli Yahudi karşıtı pogromu ifade eder. O zamanlara kadar Avusturya’yı ve Çekoslovakya’nın Sudetenland bölgesini de kapsayan pogrom tüm Almanya’da gerçekleşti. Alman İmparatorluğu’nda bulunan yüzlerce sinagog saldırıya uğradı, yakılıp yıkıldı, yağmalandı ve tahrip edildi. Çoğu ateşe verildi. İtfaiyecilere, sinagogların yanmasına müsaade etmeleri ancak alevlerin yakındaki binalara sıçramasını engellemeleri emredildi. Yahudilerin sahip olduğu binlerce mağazanın vitrinleri kırıldı ve mağazalardaki mallar yağmalandı. Yahudi mezarlıklarına tecavüz edildi. Pek çok Yahudi, Fırtına Birlikleri (SA) çeteleri tarafından saldırıya uğradı. Pogromda en az 91 Yahudi öldü.
Nazilerin kullandığı şekliyle, “ötenazi” sözcüğü Nazilerin sözde genetik hastalıklar ya da doğuştan gelen rahatsızlıkları nedeniyle “yaşamaya değer” bulmadığı Almanların sistematik olarak öldürülmesini ifade eder. 1939 sonbaharından başlayarak, Bernburg, Brandenburg, Grafeneck, Hadamar, Hartheim ve Sonnenstein'ta gaz odası tesisleri kuruldu. Hastalar doktorlar tarafından seçilerek, kliniklerden merkezden yönetilen gaz odası tesislerine götürüldü ve öldürüldü. Merkezden yönetilen ölümlere bir son verilmesi yönündeki kamuoyu baskısından sonra doktorlar, “ötenazi” için seçilen hastaları Almanya'daki klinik ve hastanelerde ölümcül iğne kullanarak öldürdü. Bu sayede “ötenazi” programı savaşın sonuna dek yayılarak devam etti.
Kendi ülkelerinde zulüm gören ve başka ülkelerde de istenmeyen Alman Yahudilerin durumu, “St. Louis” yolculuğunda açığa çıkmıştır. 13 Mayıs 1939'da Alman transatlantiği SS “St. Louis” yaklaşık 1.000 Yahudi mülteci ile Almanya'dan ayrıldı. Mültecilerin varış noktası Küba olacaktı. Ancak daha varmadan Küba hükümeti geminin karaya çıkma iznini kaldırdı. “St. Louis” Haziran 1939'da Avrupa'ya dönmek zorunda kaldı. Ancak İngiltere, Fransa, Belçika ve Hollanda zor durumdaki mültecileri kabul etti. Alman kuvvetlerinin 1940'ta batı Avrupa'yı işgal etmesinin ardından, "St. Louis" gemisindeki yolcular ve diğer pek çok Yahudi, Nazilerin Avrupalı Yahudileri öldürme planı “Nihai Çözüm”ün kurbanları oldular.
Alman işgali altındaki Avrupa'nın büyük kısmında, Almanlar Yahudileri toplayıp Polonya'daki ölüm merkezlerine götürmek için çabaladı. Bazı Yahudiler Alman kontrolündeki Avrupa'dan kaçarak ya da saklanarak sağ kalmayı başardı. Avrupa'daki bazı kaçış rotaları muharip ülkelerden (Sovyet Birliği gibi), tarafsız ülkelerden (İsviçre, İspanya, İsveç ve Türkiye gibi) ve hatta Almanya ile müttefik ülkelerden (Almanya tarafından işgal edildikten önce İtalya ve Macaristan gibi) geçmekteydi. Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırmasının ardından, bir milyondan fazla Sovyet Yahudi, Yahudi ordusundan kaçmak için doğuya kaçtı. Binlerce Yahudi de Filistin'de emniyet bulmak üzere Bulgaristan ve Romanya'daki Karadeniz limanlarına ulaşmayı başardı.
Almanlar I. Dünya Savaşı’nı kaybetti. Galip güçler (Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa ve diğer müttefik devletler), 1919’da Versailles Antlaşması ile yenilen Almanya’ya toprak, ordu ve ekonomik olarak ezici şartlar dayattı. Almanya Batı’da Alsace-Lorraine’i Fransa’ya geri verdi. Burası 40 yıl önce Almanya tarafından ele geçirilmişti. Ayrıca Belçika Eupen ile Malmedy’yi aldı. Sanayi bölgesi Saar, 15 yıllığına Milletler Cemiyeti’nin yönetimine bırakıldı. Danimarka da Kuzey Schleswig’i aldı. Son olarak Renanya askerden arındırıldı. Yani hiçbir Alman askerî gücü ya da savunma mekanizmaları buraya giremeyecekti. Doğu’da, Polonya Almanya’dan Batı Prusya’nın bazı kısımlarını ve Silesia’yı aldı. Ayrıca Çekoslovakya Almanya’dan Hultschin bölgesini aldı. Büyük oranda bir Alman şehri olan Danzig, Milletler Cemiyeti’nin koruması altında serbest bir şehir hâline geldi ve Doğu Prusya’da Baltık Denizi kıyısında küçük bir toprak şeridi olan Memel, en sonunda Litvanya’nın denetimine girdi. Avrupa dışında ise Almanya tüm kolonilerini kaybetti. Özet olarak Almanya, Avrupa’daki topraklarının yüzde 13’ünü (43.000 kilometre kareden fazla) ve nüfusunun onda birini (6,5–7 milyon arası) kaybetti.
We would like to thank Crown Family Philanthropies and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia. View the list of all donors.