2ABD Güvenlik Stratejileri Kuruluş DönemiBirinci Dünya Savaşı ve Sonrasıİkinci Dünya Savaşı ve SonrasıSoğuk Savaş ve SonrasıBush DönemiObama Dönemi
3Kuruluş Dönemi Güvenlik Stratejileri * Temeller “Protestan” mezhebine dayalı Hıristiyanlık, Yahudilik, Anglo-Saksonluk ve Liberal düşünceler.* Söz konusu kökler, güvenlik algılayışının ve uygulanan güvenlik stratejilerinin de temellerini oluşturmuştur.3
4Kuruluş Dönemi Güvenlik Stratejileri * Amerikan Bağımsızlık Bildirisi’nde;Tüm insanların eşit yaratılması” esasına dayanan bir bakış açısı yerini almıştır.√ İlke olarak Avrupa’dan uzak kalmasını getirmiş,√ Barışçıl güvenlik politikaları geliştirmesine sebep olmuştur.
5Kuruluş Dönemi Güvenlik Stratejileri * Avrupa’da barışın bozulmasının değiştirdiği güvenlik algılaması çerçevesinde;√ Gelişmelere karşı daha fazla sorumluluk hisseden bir yaklaşıma yönelmiş,√ Barış eksenli güvenlik yaklaşımlarını yavaş yavaş terk etmeye başlamıştır.Kendini kanıtlama göreviThomas JeffersonABD değerlerinin yayılması
6Kuruluş Dönemi Güvenlik Stratejileri * Monroe Doktrini √ Öncelikle ABD’nin Amerika Kıtasında topraklarını genişletme fırsatı yakalamasını sağlamıştır.* İç Savaş√ Toprak genişletme stratejisini bir süre durdurmuştur.√ 1868 yılında Başkan Andrew Johnson Alaska’yı Ruslardan alarak genişleme stratejisini yeniden başlatmıştır.
7Kuruluş Dönemi Güvenlik Stratejileri * Silahlanma √ 1880’lerde başlayan silahlanma kararı, 1895’de hatırı sayılır bir deniz gücüne kadar ulaşmıştır.Alfred Mahan, ABD’li AmiralDeniz Hakimiyeti Teorisi
8Kuruluş döneminden 1900’lara kadar olan sürede ABD Kuruluş Dönemi Güvenlik StratejileriKuruluş döneminden 1900’lara kadar olan sürede ABD* Önceleri bağımsızlık,* Sonra ilkeler etrafında güçlenme ve bu süreç esnasında topraklarını genişletme,* En son olarak da tarafsızlık şemsiyesi sağlayan Monroe Doktrini’nin sunduğu yaklaşım çerçevesinde askeri güç oluşturmaya dayalı güvenlik stratejileri uygulamıştır.
9Birinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri * Başkan Theodore Roosevelt ,1902 yılında, √ Büyük bir deniz gücü haline gelmesi ve Avrupa’dan kaynaklı sorunlar nedeniyle;ABD Monroe Doktrini’ni bırakmışMüdahaleci bir güvenlik yaklaşımını kabul etmiştir.Güvenlik felsefesindeki en büyük dönüşüm
10Birinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri * Wilson √ Almanya’nın Avrupa’da güç dengelerini bozan işgalleri karşısında başlangıçta ülkesinin, “dünya barışına karşı yükümlülüğü olduğu düşüncesi” doğrultusunda, savaşan taraflar arasında hakemlik yapmaya çalışmıştır.√ Savaşa girerken de amaçlarının, “yeni ve daha adil bir uluslararası düzen kurmak” olduğunu açıklayarak, işgalci amaçlar taşımayan bir güvenlik stratejisi hedeflediklerini ifade etmiştir.
11Birinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri * Wilson PrensipleriAçık diplomasi,Denizlerin serbestliği,Genel silahsızlanma,Ticari engellerin kaldırılması,Sömürgecilikle ilgili taleplerin tarafsız bir şekilde çözülmesi,Belçika’nın yeniden kurulması,Rus topraklarının boşaltılması,Halkların kendi kaderlerini tayin serbestliği,Milletler Cemiyeti’nin kurulması.
12Birinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında ABD* Amerika kıtasındaki toprak kazanımlarından sonra, kendi kıtasından uzak coğrafyalara gitmeyi sağlayan bir deniz gücü oluşturarak yayılmacı yeni bir güvenlik stratejisi geliştirmiştir.* Almanya’nın Avrupa dengelerini bozması karsısında, gücünü dengeleri sağlayacak şekilde kullanarak, Avrupa’da önemli bir pozisyona gelmiştir.* Özellikle Milletler Cemiyeti’ni Wilson prensipleri çerçevesinde kurarak, ilkelere dayalı güvenlik algılamalarının kurumsallaşmasını sağlamıştır.
13İkinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri 1929 Ekonomik Buhranıİç sorunlarTarafsızlıkMüdahaleci bir güvenlik stratejiİkinci Dünya Savaşına müdahale
14İkinci Dünya Savaşı ve Sonrası Güvenlik Stratejileri BM’nin kurulmasıSiyasi alanDünya BankasıEkonomik alanBretton Woods sistemiIMFDolar
15Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;√ Sovyetler Birliği’nin komünist ideolojisini dünyanın her yerindeki ülkelere yaymak istemesi, ABD’nin küresel ölçekte güvenlik stratejileri geliştirme düşüncesini tetiklemiştir√ Sovyetler Birliği’nin Türk Boğazları’na yönelik düşünceleri ve Yunanistan’da Sovyet yanlılarını desteklemesi, Amerika’nın Sovyetler Birliği’nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’ya yönelik yayılmacılığını engellemeye yönelik politikalar geliştirmesine yol açmıştır.
16Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;Koruma StratejisiTruman Doktrini-1947Türkiye, Yunanistan
17Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;Koruma StratejisiTruman Doktrini-1947Türkiye, YunanistanSovyetler Birliği
18Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;4 Nisan 194912 Ülke
19Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;Caydırıcılık√ ABD, müttefiklerinin Sovyetler Birliği’ne nazaran daha güçlü nükleer silah sistemlerine ve bunları uzak mesafelere taşıyacak füzelere sahip olmasını hedeflemiştir.
20Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri Döneme damgasını vuran diğer olaylar* Kore ve Vietnam savaşları,* İsrail’in kuruluşu ve Arap-İsrail savaşları,* Berlin ablukaları,* U-2 Casus uçak olayı,* Küba Füze krizi.
21Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;“Yumuşama” dönemi ABD ve Sovyetler Birliği arasında “stratejik silahların sınırlandırılmasına dayalı” karşılıklı güven anlayışının gelişmesine sebep olmuştur.√ 1972’de (SALT-1),√ 1979’da ise (SALT-2)
22Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;Reagen’ın sertlik politikası12Orta menzilli nükleer füzelerin NATO Avrupa ülkelerine konuşlandırılmasıStratejik Savunma Girişimi(Yıldız Savaşları)
23Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi;Kuveyt’in kurtarılmasıABD askeri gücünün Orta Doğu’da kalmasını sağlayan süreçte uygulanan strateji
24Soğuk Savaş ve Sonrası Dönem Güvenlik Stratejileri * Dönemi; √ Clinton döneminde; ABD öncelikle Orta Doğu’daki faaliyetlere Bush Dönemi benzeri politikalarla devam etmiştir.√ İran, Kuzey Kore ve Suriye gibi devletlerin “serseri devletler” adıyla nitelendirildiği ve bu ülkelerin nükleer silahlara sahip olmasını engellemeyi öngören “karşı savunma inisiyatifi” isimli politika geliştirilmiştir.√ Küresel ekonominin ve demokrasinin güçlenmesi anlayışına dayalı bir güvenlik stratejisinin oluştuğu bir zaman dilimi de olmuştur.
25Bush Dönemi Güvenlik Stratejileri Kitle imha silahlarıTerörizmHaydut devletler
26Bush Dönemi Güvenlik Stratejileri Terörist şiddet ve kaos ortaya çıkmadan önce,askeri gücün kullanılarak müdahalede bulunulmasıÖnleyici saldırı, Önleyici vuruşPre-emptive strikeAfganistan müdahalesiIrak müdahalesiİran’a müdahale tehdidi
27Bush Dönemi Güvenlik Stratejileri Önleyici saldırı“Her ulus şimdi bir karar almak zorundadır.Ya bizimlesiniz, ya da teröristlerden yanasınız.Bu günden sonra, terörizmi koruyan ve destekleyen hangi rejim olursa olsun Birleşik Devletler tarafından düşman bir rejim olarak addedilecektir.”
28Bush Dönemi Güvenlik Stratejileri Bush Doktrini* Bush Doktrini’ne göre insan onurunun tüm dünyada korunması ABD’nin temel amacıdır.* İnsanların özgürlük ve haklarının koruyucusu olduğu ilan edilmiştir.* Stratejinin en önemli başlığı terörle mücadeledir.
29Bush Dönemi Güvenlik Stratejileri Bush Dönemi-Diğer Konular * Bölgesel çatışmaların ve kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesi,* Küresel ekonomik büyümenin serbest piyasa ve serbest ticaret yoluyla sağlanması,* Demokratik kurumların artması ve işbirliklerin güçlendirilmesi ,* Haydut devletlerle mücadele.
30Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * Obama Dönemi;UGS’ye Genel BakışStratejik Yaklaşımİlgi/Çıkar AlanlarıSonuç
31Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * Genel Bakış√ ABD’nin 21’inci yüzyılın sorunlarıyla başa çıkacak bir uluslar arası düzeni şekillendirmesi gerektiği yaklaşımıyla başlıyor.“İsrail ile komşularımız arasında kapsamlı bir barış tesis etmek üzere var gücümüzle çalışıyoruz. Bu çabalarımız dâhilinde, İsrail'in güvenliğini temin eden iki devletli bir çözüm de bulunuyor. Bir yandan da, Filistin halkının kendilerine kalıcı bir devlet kurma yönündeki meşru taleplerini gerçekleştirmek için çaba harcıyoruz.”
32Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * Stratejik YaklaşımAB daha entegreRusya güçlü bir sesÇin ve Hindistan daha fazla ilişki içinde
33Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * Stratejik Yaklaşım“G-8’in bu günün uluslararası ortamını daha iyi yansıtan G-20’ye dönüşmesi gibi modern oluşum ve düzenlemelere olan desteğimizi artırmalıyız.”
34Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * Stratejik Yaklaşım√ Ulusal gücün geliştirilmesi başlığı altında; savunma, diplomasi, ekonomi, kalkınma, anavatan savunması, istihbarat, stratejik iletişim, ABD vatandaşları ve özel sektör konuları incelenmektedir.√ “Amerikan vatandaşlarının düşünceleri, değerleri, enerjileri, yaratıcılıkları ABD’nin en büyük gücüdür.” ifadesi bir kez daha vurgulanmaktadır.
35Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * İlgi alanları/Ulusal çıkar;GüvenlikAna EksenUluslar arası düzenRefahDeğerler
36Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi * ABD’nin, vatandaşlarının ve müttefiklerinin/ortaklarının güvenliğinin sağlanması,* El Kaide başta olmak üzere terörizmle, aşırıcılıkla/radikalizmle mücadele,* KİS, nükleer ve biyolojik silahların yayılmasının önlenmesi ve nükleer maddelerin güvenliğinin sağlanması,* Orta Doğu’da barış, güvenlik ve fırsatların geliştirilmesi,* Uzay ve siber uzayın kullanılması ve güvenliği,* Askeri gücün son seçenek olarak kullanılması.
37Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi Refah* Yeni fırsatlar ve refah sağlayacak olan açık uluslar arası ekonomi sistemi içerisinde güçlü, yenilikçi ve büyüyen bir Amerikan ekonomisine sahip olunması amaçlanmaktadır.Eğitim imkânlarının ve insana yatırımın geliştirilmesi,Bilim, teknoloji ve inovasyonun geliştirilmesi,Dengeli ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin sağlanması,Sürdürülebilir kalkınmanın hızlandırılması,Vergi gelirlerinin akıllıca kullanımı hedeflenmektedir.
38Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi Değerler* ABD içerisinde ve dışında evrensel değerlere saygı ve desteklenmesine önem verilmektedir.* Demokrasi ve insan haklarının geliştirilmesine vurgu yapılmaktadır.* Özellikle halkların nasıl yönetildiklerine dair söz söyleme hakkına sahip olmalarına önem verilmektedir. Halkın isteklerini yerine getiren hükümetlerin destekleneceği vurgulanmıştır.
39Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi Uluslararası Düzen* Küresel tehditlerle mücadele etmek için ABD liderliğinde güçlü işbirlikleriyle barış ve güvenliğe dayalı bir uluslar arası düzen inşa edilmesinin, ABD stratejisinin dayandığı önceliklerden biri olduğu belirtilmiştir.Çevrenin korunması ve iklim değişikliğine karşı önlem alınması,Ülkelerin kendi kendilerine yetmeleri için destek verilmesi,Uluslararası kuruluşların ve ittifakların güçlendirilmesi,Çatışmaların önlenmesi ve yaraların sarılmasına yardım edilmesi,,21’inci yüzyılın diğer etki merkezleriyle işbirliği kurulması.
40Mayıs 2010 Ulusal Güvenlik Stratejisi Terörizmle/aşırıcılıkla/radikalizmle mücadele,KİS, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve nükleer maddelerin güvenliğinin sağlanması,Uzay ve siber uzayın kullanılması ve güvenliği,Askeri gücün son seçenek olarak kullanılması,Dengeli ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin sağlanması ve sürdürülebilir küresel büyüme,Evrensel değerlere saygı ve desteklenmesi,Uluslararası kuruluşların ve ittifakların güçlendirilmesi,Çevrenin korunması ve iklim değişikliklerine karşı önlem alınması,Çatışmaların önlenmesi ve yaraların sarılmasına yardım edilmesi.
41Bush ve Obam Dönemi Karşılaştırma Bush DönemiObama DönemiKonularTerörle mücadele (En önemli başlık)Terörizmle/aşırıcılıkla/radikalizmle mücadeleHaydut devletlerle mücadeleBölgesel çatışmaların ve kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesiÇatışmaların önlenmesi ve yaraların sarılmasına yardım edilmesiKİS, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve nükleer maddelerin güvenliğinin sağlanmasıKüresel ekonomik büyümenin serbest piyasa ve serbest ticaret yoluyla sağlanmasıDengeli ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin sağlanması ve sürdürülebilir küresel büyümeİklim değişikliği ve sürdürülebilir küresel büyümeDemokratik kurumların artması ve işbirliklerin güçlendirilmesiUluslararası kuruluşların ve ittifakların güçlendirilmesiÖzgürlük ve hakların koruyucusu olmaDemokrasi ve insan haklarının geliştirilmesiİnsan onurunun korunmasıİnsan haysiyetinin korunması41
42Bush ve Obam Dönemi Karşılaştırma Bush DönemiObama DönemiYöntemÖnleyici saldırı, önleyici vuruşEkonomik ve ticari baskılarla barışçıl çözüm arayışıAskeri güç kullanımıDiplomasi ve uzlaşıAskeri gücün son seçenek olarak kullanılmasıOlaylarAfganistan işgali, Irak işgali,İran’a müdahale tehdidiAfganistan ve Irak’taki askeri varlığın sona erdirilmesi,İran ile nükleer silah müzakereleri42
43Ocak 2012 Savunma Stratejisi Küresel Güvenlik OrtamıÇin Halk CumhuriyetiKontrol dışında kalan bölgeler.* Asya-Pasifik bölgesinde iş birliği imkânlarının geliştirileceği,* Çin’in ABD ekonomisini ve güvenliğini uzun vadede etkileme potansiyeline sahip olduğu,* Çin’in, askeri gücüne ilişkin stratejik niyetini açıkça ifade etmesi gerektiği,* Meşru hükümetlerin kontrolü dışında kalan bölgeler üzerinde ABD tarafından kontrol tesis etme gayretlerine devam edileceği,
44Ocak 2012 Savunma Stratejisi Küresel Güvenlik Ortamı* Orta Doğu’da şiddet yanlısı aşırı uçların ve istikrarı bozan tehditlerin engelleneceği,* Körfezin güvenliğine, ABD ve müttefiklerinin bölgede askeri varlık bulundurmasına önem verileceği,* İsrail’in güvenliğinin ve kapsamlı bir barışın desteklenmeye devam edileceği,
45Ocak 2012 Savunma Stratejisi Küresel Güvenlik Ortamı* NATO’nun asli ortak olduğu,* Rusya ile temasın artırılacağı,* Afrika ve Latin Amerika da dâhil, daha fazla ülke ile güvenlik alanında iş birliği yapılacağı vurgulanmaktadır.
46Ocak 2012 Savunma Stratejisi ABD Silahlı Kuvvetlerinin Asli Görevleri* Terörizmle mücadele ve gayrinizami harp,* Caydırıcılık ve savunma,* Kitle imha silahları ile mücadele,* Siber ortam ve uzayda etkin harekât,* Nükleer caydırıcılığın sürdürülmesi,* Sivil makamların desteklenmesi,* İstikrar sağlayıcı güç konuşlandırılması,* İstikrar harekâtı ve ayaklanmaya karşı harekât,* İnsani yardım harekâtı.
47Ocak 2012 Savunma Stratejisi ABD Silahlı Kuvvetlerinin Asli GörevleriBu görevleri yaparken;* Afganistan’ın tekrar terörist üssü olmasının engelleneceği,* Bir büyük çaplı ve uzun süreli harekâta devam ederken, ikinci bir bölgede olası bir mütecavizin tehdidine tedbir getirmekle yetinileceği,* Büyük çaplı, uzun süreli istikrar harekâtı icra edilmeyeceği,* Nükleer gücün muhafaza edileceği,* Çin ve İran’ın ise asimetrik yollara başvurabileceği ifade edilmektedir.
48Ocak 2012 Savunma Stratejisi 2020’nin Müşterek Kuvvetine Doğru* Genel anlamda bir küçülme hedeflense de, hazır ve yetkin bir güce sahip olunacağı,* Savunma masraflarının mutlaka azaltılacağı,* Kaynak önceliklendirmesi yapılacağı,* Muharip birlikler/ihtiyat birlikleri dengesinin gözden geçirileceği,* Alınan derslerin teşkilattan eğitime kadar her alanda uygulamaya konulacağı,* Savunma sanayi ve bilim/teknoloji yatırımlarına devam edileceği belirtilmektedir.
49Ocak 2012 Savunma Stratejisi ABD’nin;* Çin’in yeni bir süper güç olarak çıkmasını şimdiden engellemeyi amaçladığı,* Irak ve Afganistan savaşlarından alınan dersler kapsamında uzun süreli benzer bir harekât icra etmeyi öngörmediği,* Hava ve Deniz Kuvvetlerine ağırlık vererek sıklet merkezini Pasifik bölgesine kaydıracağı, Orta Doğu’da belirli bölgelerde güç bulunduracağı,* Avrupa’da kuvvet indirimine giderken AB’yi bir ortak olarak görmeye devam edeceği,* NATO’nun dikkatini Pasifik bölgesine çekmek isteyebileceği değerlendirilmektedir.