ISINGIRO, UGANDA — Joyce Neema Mbabazi, son altı yılda Uganda’nın güneybatısındaki Nakivale mülteci kampında yaşadı ve şikayet edecek çok az şeyi oldu.
Başka bir kadın ve iki çocuğuyla paylaştığı küçük evin papirüs kamışından çatıdan yağmur suyu sızmaya başladığında bile, bunu küçük bir rahatsızlık olarak gördü. Kuru bir köşeye geçebilirler. Mbabazi, yiyecekleri ve yaşayacak güvenli bir yeri olduğu için minnettar olduğu için asla şikayet etmediğini söylüyor.
Doğu Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki memleketi Beni’den, kocasını ve beş çocuğundan üçünün katledildiğini ve ikisinin kayıp olduğunu bulmak için bir gece namazından döndükten sonra kaçtı. “En zor zamanlarımda bile Tanrı’nın benim için geldiğini gördüm,” diyor gözyaşları içinde.
Ancak son zamanlarda, Afrika’nın en eski mülteci yerleşim yeri olan ve şu anda Afrika’nın Büyük Göller bölgesindeki çatışmalardan gelen 135.000’den fazla kişiye ev sahipliği yapan Nakivale’deki yaşam, Mbabazi için sessiz kalmak için çok zor oldu. “Bu günlerde yiyecek yeterli yiyeceğimiz yok” diyor.
Dünya Gıda Programı’ndaki bir bütçe açığı, Birleşmiş Milletler teşkilatını batı Uganda’daki mültecilere gıda ve diğer yaşam giderlerini karşılamaları için verdiği aylık nakit maaştan önemli miktarda kesintiye gitmeye zorladı. Ajans, komşu DRC’de yenilenen güvensizliğin ardından ülkeye daha fazla mülteci akarken bile ödemeleri paylaştırmaya devam etti.
Apophia Agiresaasi, GPJ Uganda
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği veya UNHCR’ye göre, Şubat ve Haziran ayları arasında, silahlı gruplar birbirleriyle ve DRC’nin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde hükümet birlikleriyle çatışırken 800’den fazla kişi öldü. Daha yakın zamanlarda, ülkenin silahlı kuvvetleri ile Kuzey Kivu merkezli silahlı bir grup olan M23 arasındaki çatışmalar, 160.000’den fazla kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Bir başka UNHCR raporu diyor ki Nakivale’ye yaklaşık 16.000 yeni mülteci geldi Mart ve Ağustos arası. Akın, gıda kıtlığına neden oldu ve bu da mülteciler ile mültecileri yerel çiftliklerden hırsızlık yapmakla suçlayan Ugandalı çiftçiler arasında çatışmalara yol açtı.
WFP temsilcisi ve Uganda ülke direktörü Abdirahman Meygag, Ekim 2021’de aylık maaşın yaklaşık üçte bir oranında 19.000 Uganda şilininden (5$) 13.000 şiline (3.40$) düşürüldüğünü söyledi. Aylık ödemeleri azaltmadan önce, ajansın yerel temel gıda fiyatları da dahil olmak üzere faktörleri inceleyen bir güvenlik açığı değerlendirmesi yaptığını söyledi. Meygag, “Ülkenin güneybatısındaki mültecilerin bazı gıda ihtiyaçlarını, örneğin kuzeybatıya göre daha iyi karşılayabildiğini, dolayısıyla daha düşük bir rasyon olduğunu gördük” diyor.
Batı Uganda’daki mültecilerin de kendi yiyeceklerini yetiştirebilecekleri arazilere erişimleri olduğunu söylüyor.
1,5 milyondan fazla mülteci ile Uganda, Afrika’da uluslararası olarak yerinden edilmiş en büyük nüfusa sahiptir. Nakivale’deki her mülteci hanesi, mültecilerin gıda konusunda kendi kendine yetmelerini sağlamayı amaçlayan 30’a 30 metrelik (yaklaşık bir dönümün dörtte biri) bir arsa alıyor. UNHCR ve UN-Habitat tarafından yapılan bir analize göre, insan yerleşimleri programı. Ancak araziler ailelere gıda güvenliği sağlayacak kadar büyük değil; iki BM ajansı tarafından yapılan analiz, gıdada kendi kendine yeterliliği sağlayabilmek için hane başına yaklaşık 2 dönümlük arazi önermektedir.
Apophia Agiresaasi, GPJ Uganda
Yerleşimin bulunduğu Isingiro bölgesindeki Yerel Konsey 5’in başkanı Aaron Turahi, BM gıda programının aylık ödeneği düşürmeden önce, toplulukları mültecilerin Nakivale’ye yerleşmesini kabul ettiği için paydaş olan yerel liderleri bilgilendirdiğini söylüyor. ülkenin Tanzanya ile güneybatı sınırına yakın. Turahi, kesintiler olmasa bile birçok mültecinin günde iki öğünden fazlasını karşılayamayacağı için kendisinin ve diğer liderlerin teklife karşı çıktığını söyledi.
Turahi, “Nakivale’deki mültecilerin sırf toprak aldıkları için daha iyi durumda olduğu fikri ciddi şekilde kusurlu” diyor. “Bazı mülteciler, özellikle yeni olanlar, çiftçilik bile yapmıyor ve yiyecek yetiştirenler bir gecede hasat yapmıyor, bu yüzden aylık nakite güveniyorlar.”
Ama ajans yine de plana devam etti. Nihayetinde Meygag, büyük bir finansman açığının onu ödemeleri azaltmaya zorladığını söylüyor. Dünya çapında, ajans yılın geri kalanı için yiyecek sağlamak için ihtiyaç duyduğundan 69 milyar dolar eksik. Uganda’da yılda yaklaşık 220 milyon dolar gerekiyor. Düzeltmelerle bile, 57 milyon dolar kayıp. Meygag, bütçe zorluklarını bazı büyük bağışçıların fon taahhütlerini yerine getirmemelerine bağlıyor.
“İnsani yardım operasyonları için fon sağlanmazken akut açların sayısı artmaya devam ediyor” diyor. “Ya büyük ölçekte uzun vadeli dayanıklılık oluşturan programları desteklerken aynı zamanda acil ihtiyaçları karşılamanın zorluğuyla karşı karşıya kalırız ya da ileride daha da büyük sorunlarla karşı karşıya kalırız.”
“İnsani yardım operasyonları için fon sağlanmazken, akut açların sayısı artmaya devam ediyor.”Uganda Dünya Gıda Programı temsilcisi ve ülke direktörü
Meygag, koronavirüs pandemisi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle ekonomik düşüşün, fon verenlerin dikkatlerini ve kaynaklarını Ukraynalı mültecilere yönlendirmesine neden olduğunu ve durumu daha da kötüleştirdiğini söylüyor. Rusya-Ukrayna çatışması da gıda ve yakıt fiyatlarını artırarak küresel tedarik zinciri sorunlarına yol açtı. Meygag, “WFP üçlü bir tehlikeyle karşı karşıya” diyor. “Dünya, 2022’de benzeri görülmemiş insani ihtiyaçlarla karşı karşıya ve kritik bir yol ayrımındayız.”
Mülteciler çaresizleşiyor. Burundili Jeannette Bukulu ve Joakim Mutokambali, üç çocukları ve beş torunlarıyla Nakivale’de yaşayan bir çift, haneye yiyecek yetiştirmek için tek bir arsa tahsis edildiğini söylüyor. Organizasyon aylık maaşlarını düşürdüğü için günde bir öğün yemek yiyorlar.
Mutokambali, “Yeterince yiyecek bulamayınca bazı kıyafetlerimizi yemek için satmak zorunda kaldık” diyor.
Gıda krizi, mülteciler ve Ugandalı çiftçiler arasında da çatışmalara yol açtı. Yerel lider Turahi, yerel çiftçilerden gelen gıda hırsızlığı raporlarının yaygınlaştığını söylüyor. Birinin tarlasından muz çaldığını bildiren yakın tarihli bir çiftçi vakasını aktarıyor. Bir polis köpeği, memurları bir mülteci evine götürdü.
Küresel Açlık
Pandemi, savaş ve iklim değişikliği benzeri görülmemiş bir gıda krizine yol açıyor.
Burayı oku
Nakivale yakınlarında bir çiftliği olan Peace Babihuga, gıda hırsızlığının son zamanlarda arttığını ve onun gibi birçok kişinin ekinlerini korumak için daha fazla para harcamaya zorladığını söylüyor. “Bugünlerde çiftliklerimiz için güvenlik görevlileri bile tutmak zorundayız” diyor. “Aksi takdirde, hiçbir şey hasat edemeyiz.”
Ancak Babihuga, birçok çiftçinin mültecilerin karşı karşıya olduğu son zorlukları anladığını ve bu nedenle günün sonunda yeşil muz gibi taze ürünlerde ödenen geçici çiftlik işleri sunarak onlara yardım etmeye çalıştıklarını söylüyor.
UNHCR’de yardımcı iletişim görevlisi olan Frank Walusimbi, ajansın mülteciler yeterince yemek yemediğinde çatışmaların ortaya çıkabileceğinin farkında olduğunu söylüyor. Gıda kıtlığı, mülteciler ve ev sahibi topluluklar arasında barış içinde bir arada yaşamayı tehdit edebilecek gerilim ve endişeye neden olabilir. “Ancak, UNHCR ve ortakları, çatışmanın nedenleri ve bunun olmasını nasıl önleyebileceği konusunda farkındalık yaratmaya devam ediyor.”
Mbabazi, Nakivale’ye yalnız geldiği için kendisine yiyecek yetiştirmek için bir arsa tahsis edilmedi. Pek çok mülteci gibi, o da azalan aylık maaşını tamamlamak için sıradan işler yapmaya devam ediyor. “Şanslı olduğumda, daha iyi görünen Somalili mültecilerin kıyafetlerini yıkıyorum” diyor.
Mbabazi, hayatta kalma mücadelesi daha da zorlaşmış olsa da, Tanrı’ya inancın hala hayatının önemli bir parçası olduğunu söylüyor. Kendisiyle dua eden ve cesaret veren arkadaşlar edindiği yerel bir kilisenin üyesidir. Bir gün işlerin düzelmesi için dua ediyor, böylece ailesinin diğer üyelerini aramak için DRC’ye dönebiliyor.
Kaynak : https://globalpressjournal.com/africa/uganda/food-scarce-days-refugees-keep-coming/