İçindekiler
60 yaş üzeri insanlarda görülmesi muhtemel olan ve özellikle erkeklerde ortaya çıkan parkinson hastalığı denge ve yürüyüş yönetimini etkiliyor.
Parkinson Nedir?
Beynin hareketten sorumlu kısmı nörodejeneratif bölümünü etkileyen Parkinson hastalığı, beynin dopamin üreten bölgesindeki nigra sinir hücrelerinin bozulması ve sonucundan dopamin üretemez hale gelmesi nedeniyle ortaya çıkmaktadır.
Nigra sinir hücrelerinin bozulmasını ve yeteneğini yitirmesi nedeniyle titreme, yavaş hareketler ve kas sertliği gibi durumlar ortaya çıkar.
Parkinson Vakfı’na göre sadece Amerika’da her yıl 60 bin kişi Parkinson Hastalığı’na yakalanıyor.
Parkinson Hastalığı Belirtileri
Parkinson hastalığı belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir;
- Titreme, genellikle bir el, parmak, ayak, bacak veya çenede görülebilir. Titreme ayrıca Parkinson hastalığının erken bir belirtisi olabilir.
- Hasta, yolda yürürken kollarında ve bacaklarında kasılmalar olabilir. Yani kollarını sallayamayabilir ya da rahat yürüyemeyebilir.
- Yüz kasları da etkilenebilir ve “yüz maskelemesi*” olarak bilinen bir durum ortaya çıkabilir. (Yüzdeki mimiklerin azalması)
- Denge bozulması parkinsonda sık görülen durumların başında gelmektedir. Kısa adımlar ve sık sık durmalar ortaya çıkar.
Bu belirtiler tipik olarak zamanla yavaş bir şekilde gelişir ve erken teşhisi zorlaştırır.
Parkinson Hastalarında Ortaya Çıkan Diğer Belirtiler
Parkinson genel olarak motor sorunlarından daha farklı semptomlar ortaya çıkarabilir. Bu semptomlar insanların yaşam kalitelerini etkileyebilir. Bu semptomlar aşağıdaki gibi sıralanabilir;
- Duygudurum bozuklukları ortaya çıkar. Özellikle depresyon ve anksiyete yaygın olarak görülür.
- Hafızayı, düşünmeyi, yargılamayı ve kelimeleri düşünme ve söyleme yeteneğini etkileyen bilişsel değişiklikleri ortaya çıkarır. Bunlar genellikle Parkinson hastalığının sonraki aşamalarında ortaya çıkar.
- Koku rahatsızlıkları. Kokuya veya koku kaybına karşı hassasiyetin azalması Parkinson hastalığının erken belirtileri arasında yer alır.
- Yutma güçlüğü. Hastalığın ilerleyen safhalarında yutma yeteneği kaybolmaya başlar. Tükürük ağızda birikir ve ağız dışına akma durumu ortaya çıkar.
- Çiğneme ve yeme problemleri. Geç evre Parkinson, bir kişinin ağzındaki kasları etkileyerek çiğnemesini zorlaştırabilir. Bu boğulmaya ve kilo kaybına neden olabilir.
- Konuşma değişiklikleri ortaya çıkar. Parkinson hastalığının etkileri arasında konuşma zorlukları da vardır. Hastalığın ilerleyen safhalarında kelime seçme zorlukları ve ağızda yaşanan kas yapısı değişmeleri nedeniyle konuşma değişiklikleri ortaya çıkabilir.
- Uyku problemleri. Uykusuzluk, gündüz yorgunluğu gibi durumlar hastalığın etkilerinden biridir.
- Kabızlık. Yiyecekler sindirim sistemi boyunca daha yavaş hareket eder ve bu da bağırsak hareketlerini zorlaştırır. Yani kasların ve sinirlerin ölmesiyle birlikte sindirim sistemi sorunları da ortaya çıkar.
- Baş dönmesi. Parkinson hastalarında kan basıncındaki ani düşüş nedeniyle, oturma pozisyonuna veya kalkma pozisyonuna geçerken baş dönmesi durumu ortaya çıkabilir.
Parkinson Hastalığı Nedenleri
Parkinson hastalığını tetikleyen durumları yukarıda açıklamıştık. Tekrar açıklamak gerekirse;
Beynin hareketten sorumlu kısmı nörodejeneratif bölümünü etkileyen Parkinson hastalığı, beynin dopamin üreten bölgesindeki nigra sinir hücrelerinin bozulması ve sonucundan dopamin üretemez hale gelmesi nedeniyle ortaya çıkmaktadır.https://bilgikulisi.com/
Nigra sinir hücrelerinin bozulmasını ve yeteneğini yitirmesi nedeniyle titreme, yavaş hareketler ve kas sertliği gibi durumlar ortaya çıkar.
Yukarıdaki açıklama sadece tetikleyen durumdur. Fakat Parkinson hastalığı nedenleri henüz tam olarak bilinememektedir. Araştırmacılar ise genetik ve çevresel faktörlerin bu hastalığa neden olduğu düşünmektedir.
Diğer taraftan farklı uzmanlara göre Parkinson, yaşlanma hastalığı olarak da adlandırılır ve bu hastalığın temel nedenlerinden biri yaşlanmadır. 60 yaş ve üzeri insanlarda görülmesi daha muhtemeldir. Hastalığın genç insanlarda görülme olasılığı daha düşüktür. Günümüzde Parkinson hastalığına sahip insanların yüzde 5’i ile 10’u arası 50 yaşın altındadır.
Parkinson Hastalığı Tedavisi Var mı?
Uzmanlara göre Parkinson hastalığının tedavisi bulunmuyor. Günümüzde birçok ilaç kullanılsa da hastalığın ilerlemesini yavaşlatmıyor ve hastalık kendini koruyarak devam ediyor.
Parkinson tedavisi için verilen ilaçların arasında en yaygın olanları Dopamin destekleyici ilaçlardır. Bu ilaçların da birçoğunun yaygın yan etkileri bulunmaktadır.
Yine bazı araştırmacılara göre ise fiziksel aktiviteler Parkinson semptomlarını yavaşlattığı yönünde görüş bildirdiler. Bu araştırmacılar egzersizler, spor yapmak, bisiklete binmek, yürüyüş, yüzme gibi fiziksel sporların semptomları yavaşlattığı yönünde görüş bildirdiler.