Multipl Sklerozda Yorgunluğa Karşı Egzersiz Tedavisi
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Multipl skleroz (MS) global çapta 1.3 milyondan fazla insanı etkileyen kronik bir hastalıktır. MS, merkezi sinir sisteminde çok çeşitli fiziksel ve bilişsel (mental süreçler) belirtileri yola açan yaygın hasarla karakterizedir. MS’nin en öne çıkan ve malüliyet yaratan belirtilerinden biri yorgunluktur. Halen MS hastalarında yorgunluğu azaltan etkili bir ilaç bulunmuyor. Egzersiz tedavisi yorgunluğu, vücudun çalışma şeklini örneğin hormonsal işlevi değiştirerek veya fiziksel aktiviteyi ve genel sağlığı iyileştirerek dolaylı yoldan azaltmanın bir yolu olabilir.
Çalışma özellikleri
MS hastası erişkinlerde egzersizi egzersiz verilmemesi veya başka tedavilerle kıyaslayan klinik araştırmalar için bilimsel bilgi tabanlarını taradık. Kanıtlar 2014 Ekimine kadar günceldir.
Ana sonuçlar
2250 MS’li hastada yürütülen hastanın kendi bildirdiği yorgunluğu ölçü alarak egzersiz tedavisinin etkisini değerlendiren 45 araştırma bulduk. Analizde 1603 hasta üzerine yürütülmüş 36 araştırma kullanıldı. Bu 36 araştırmanın kombine edilmesi, yorgunluğu azaltmak için egzersiz tedavisin yan etkisiz olarak umut verici bir tedavi olduğu fikrini destekledi. Bu bilgi özellikle dayanıklılık antrenmanı, karışık antrenman (i.e. kas gücü çalışması ile karışık dayanıklılık antrenmanı) veya başka antrenmanlar (e.g. yoga, tai-chi) için geçerli görünüyor. Egzersiz tedavisinin güvenliğini değerlendirmek için egzersiz tedavisi alan ve almayan gruplardaki katılımcılarda bildirilen MS relaps sayılarını belirledik ve anlamlı bir fark bulmadık.
Kanıt kalitesi
Bu sonuçlar umut verici olmakla beraber, araştırmalarda kullanılan bazı metotların sonuçların güvenilirliğini etkilemiş olmasının mümkün olduğu kaydetmeye değer. Mesela çoğu araştırmaya az sayıda katılımcı alındı ve primer olarak yorgunluğu azaltmak hedeflenmedi (ama mesela yürüme yetkinliğini iyileştirmek hedeflendi), yorgunluk değerlendirilmesi ikincil bir ölçüttü. Ancak, tersine olarak egzersiz tedavisinin fizibilitesi şiddetli derecede yorgun MS hastaları için daha düşük olabilir. Buna ek olarak MS relapslarının bildirilmesi ve tanımlanması genel olarak yetersizdi ve tutarlılığı eksikti. Egzersiz tedavisinin fizibilitesi, etkileri ve çalışma mekanizmalarını aydınlatmak için yeni yapılacak yüksek kaliteli araştırmalar gerekiyor. Gelecekte yapılacak çalışmalarda yorgunluğun tek tip tanımı ve özellikle yorgunluğu ölçmek için dizayn edilmesi yararlı olabilir.
Kaynak
Heine M, van de Port I, Rietberg MB, van Wegen EEH, Kwakkel G. Exercise therapy for fatigue in multiple sclerosis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 9. Art. No.: CD009956. DOI: 10.1002/14651858.CD009956.pub2.
Orijinal özet için: MS’te Yorgunlık Tedavisinde Egzersiz
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin