Prag’da Pencereden Atma, orjinal ifadesiyle; “Defenestration of Prague” (Prag’ın Defenestrasyonu), en basit tabiriyle bir kişiyi veya bir şeyi bir pencereden dışarı atmak anlamına gelir.
Prag’da Pencereden Atma: İlk Defenestrasyon
Latince fenestra, ‘pencere’ manasına gelir. Ancak Prag’da yapılan bu eylem, ulusal bir tepkiyi sembolize etmektedir.
Prag’ın ilk Defenestrasyonu, 30 Temmuz 1419’da, radikal Hussites’in yargıçlar tarafından hapsedilen birkaç Utrakistin serbest bırakılmasına yönelik bir eylemde, Yeni Belediye Binası’nın penceresinden yedi belediye meclis üyesinin öfkeli bir kalabalığın ortasına atılarak öldürmesiyle meydana geldi.
Prag’da Pencereden Atma: İkinci Defenestrasyon
1618’deki Prag’ın İkinci Defenestrasyonu, üç Katolik yetkilinin, Bohemyalı Protestan aktivistlerinden oluşan öfkeli bir kalabalık tarafından Prag Kalesi’nin en üst katındaki penceresinden atılmasıdır. İmparatorluk elçileri yara almadan kurtuldu. Ancak 23 Mayıs 1618 olayları, Avrupa tarihindeki en kanlı savaş olan Otuz Yıl Savaşının katalizörü rolünde bir işleve sahip oldu.
Prag Kalesi görüldüğü üzere muazzam bir kaledir. Nehir ile arasında daha az binanın olduğu dört yüzyıl öncesinde daha da gösterişli olmuş olmalıydı.
Kale, Prag’ın İkinci Defenestrasyonu günü olan 23 Mayıs 1618 yılında orada olanlar uzun bir geçmişe, korkunç ve uzun vadeli sonuçlara sahipti. 23 Mayıs 1618‘de yaşananlar Habsburg imparatoru II. Ferdinand‘a karşı bir Bohemya isyanının fitilini ateşleyecek ve bu da Otuz Yıl Savaşının kıvılcımını başlatacaktı.
Reformasyon
Katolik Hıristiyan âleminden bir kopuş olan Reformasyon, 15. yüzyılda teolog, şehit ve ulusal kahraman Jan Hus tarafından Bohemya’da başlatıldı. Yüz yıl sonra Saksonya’daki Martin Luther, çok daha geniş kapsamlı bir dini hareket başlattı. Avrupa’daki diğer öğretmenler de kendi Protestanlık versiyonlarını takip ettiler.
1618’de İmparatorluk Luther, John Calvin, Ulrich Zwingli ve çeşitli, daha da radikal doktrinlerini izleyen devletlerin dini bir derlemesi haline gelmişti.
Dini görüş karışımı hiçbir yerde Bohemya’dakinden daha belirgin değildi. Nüfus Lüteriyen, Kalvinistler ve Katoliklerden oluşuyordu. Barışçıl bir yönetim ancak bir ölçüde hoşgörü ile mümkündü ve 1609’da İmparator II. Rudolph, Majesteleri Mektubu olarak bilinen bir fermanla başlıca dini gruplara ibadet özgürlüğü verdi. Avusturya Arşidükü Ferdinand 1617’de Bohemya kralı seçilinceye kadar her şey yolunda gitti (daha sonra 1619’da İmparator II. Ferdinand oldu). Sıkı bir Katolikleştirme politikası gütmesiyle olanlar oldu.
Olayların Başlaması
Mart 1618’de bir Protestan meclisi, imparatorun konseyini sadık Katoliklerle istiflemesini protesto yapmak istedi, ancak protestoları reddedildi.
Şafak vakti kalenin dışında (Osmanlı İmparatorluğu’na karşı imparatorluk ordusunda görev yapmış olan) kıdemli asker Kont Jindřich Thurn‘ün önderliğinde büyük bir kalabalık toplanmıştı. Protestan milletvekilleri Katolik meslektaşlarıyla hesaplaşmaya vardıklarında öfkeli destekçileri tarafından binaya kadar takip edildiler.
Thurn, takipçilerine döndü ve onları, kralı Protestan tebaasına karşı dini savaş başlatmaya çağıran adamlara merhamet göstermemeye çağırdı.
Ağır bir Protestan olan ve temsil haklarını gayretle koruyan Bohemya Evleri, 23 Mayıs 1618’de Prag Kalesi’ne baskın yaptı ve iki İmparatorluk milletvekilleri olan Martinitz Jaroslav ve Slavata William‘ı sekreterleriyle birlikte kalenin penceresine doğru götürdüler. Biri kanadı açtı ve Martinitz’i dışarı fırlattı.
Slavata daha çok mücadele edip umutsuzca pencere çerçevesine yapıştı. Ancak suikastçılardan biri kafasına sert bir darbe indirdi ve gardı düşen Slavata pencereden aşağıya atıldı. Saldırganlar, milletvekillerinin sekreteri Philip Fabricius‘u da peşlerinden attılar. Üç kurbanın da aşağıdaki kaldırım taşlarına 21 metreden düşerek kesin bir şekilde ölmesini umdular. Ancak düşüşleri, kale duvarının dibinde biriken atıklarla, yani hayvan gübreleri tarafından hafiflediğinden ciddi bir yara almadan kurtuldular.
3 kişinin pencereden atıldığı yer;