Psychological Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, ders çalışırken aralarda uyumak, çalışılan bilginin hatırlanmasını ve unutulan bilginin 6 ay sonra bile yeniden öğrenilmesini kolaylaştırıyor.
Çalışma ekibi, önceki analizlerin hem tekrarlanan pratiklerin hem de uykunun (ayrı ayrı) hafızayı güçlendirdiğini ortaya koyduğunu, ancak tekrarlama ve uykunun “birbirini takip eden” kullanımında hafızayı nasıl etkilediğine ilişkin çok az araştırma olduğunu söyledi.
Bir gazeteye, “Sonuçlarımız, pratik yapma dönemleri arasında gerçekleştirilen uykunun iki katı bir avantaj sağladığını, yeniden öğrenme için geçen zamanı kısalttığını ve pratiğin kendi başına sağladığından daha uzun süreli bir hatırlamayı mümkün kıldığını göstermektedir” şeklinde demeç veren Fransa’daki Lyon Üniversitesi’nin Psikoloji bölümünden araştırmacı Stephanie Mazza, “Daha önceki araştırmalar, ders çalışmadan sonra uyumanın kesinlikle iyi bir yöntem olduğunu göstermekteydi. Ancak biz iki çalışma arasında uyumanın bu yöntemi oldukça iyi oranlarda geliştirdiğini gösteriyoruz” dedi.
Şekerleme zamanı!
Çalışmada, 40 yetişkin birey, rastgele “uyku” ya da “uyanık” grubuna yerleştirildi. Başlangıç seansında, 15 Fransızca-Savahili dili kelime eşleşmesi gönüllülere rastgele dağıtıldı. Kelime çiftleri 7 saniye incelendikten sonra, Savahili dili kelime bilgisayar ekranında gösterildi ve gönüllülerden kelimenin karşılığının yazılması istendi. Daha sonra, doğru cevap 4 saniye boyunca bilgisayar ekranından verildi. Çevirisi doğru yapılmayan kelimelerin uygun eşleşmeleri, tüm çeviriler doğru yapılıncaya dek ekranda 4’er saniye gösterilmeye devam edildi.
İlk seansın ardından 12 saat sonra, gönüllülerden hatırlama işini yeniden yapmaları istendi. 16 kelimenin doğru karşılığı bulununcaya dek ilk sezondaki süreç tekrar edildi.
Uyanık grup, ilk seansı sabah gerçekleştirirken ikinci seansı günün geç saatinde gerçekleştirdi. Uyku grubu ise ilk seansı akşam gerçekleştirdikten sonra uyumuş ve ikinci seansı sabah gerçekleştirdi.
İlk seansta grupların performansında anlamlı bir farklılık bulunamadı. Ancak 12 saat sonra, seanslar arasında uyuyan gönüllüler 16 kelimenin ortalama 10’unu hatırlarken uyumayanlar ortalama 7.5 kelimeyi hatırladılar. Yeniden öğrenmeye gelince, uyku grubu için 16 kelimenin tümünü hatırlamak 3 denemede gerçekleşirken uyanık kalanlar bunun için 6 denemeye ihtiyaç duydu. Sonuç olarak, her iki grup da 16 kelimeyi öğrendi ancak seanslar arasında uyumak hem süreci kısaltmış hem de harcanan çabayı azaltmış oldu.
Mazza, “Yeniden öğrenmenin başında kolay bir şekilde erişilemeyen anılar, uykuda bir şekilde biçim değişikliğine uğramakta gibi görünüyor” dedi ve ekledi: “Böylesi bir biçim değiştirme, bireylerin bilgiyi yeniden kodlamalarını hızlandırmakta ve yeniden öğrenme sürecinin zamanını kısaltmaktadır.”
Gönüllülerin öğrenme seansları arasında aldıkları uykuyla edindikleri bu hatırlama gelişimi, uzun süre devam ediyor gibi görünüyor. Bir hafta sonraki takip testlerinde, uyku grubunda bulunan bireyler öteki gruptakilerden daha iyi bir sonuç gösterdiler. Uyku grubu 15 kelime eşleşmesini hatırlarken uyanık grup ortalama 11 kelime eşleşmesini hatırladı. Bu farklılık, 6 ay sonra bile görülebildi.
Araştırmacılar, uykunun faydalarının gönüllülerin uyku kaliteleriyle, uykululuk durumlarıyla ya da bu bireylerin kısa süreli hafızalarıyla ilişkilendirilemeyeceğini söylüyor. Çünkü çalışılan iki grup, bu özellikler bakımından farklılık göstermiyordu.