Greta Gerwig'in Barbie filmi "kaçınılması mümkün olmayan" pazarlama kampanyası ile dünyayı kasıp kavuruyor. Film nihayet sinema salonlarına geldi. Peki Barbie beklentileri karşılayabilecek mi?
Barbie aslında Barbie Selfie Oluşturucu ve kırmızı halı kıyafetleri hakkında çılgına dönen hayranların tam da istediği gibi bir şey. Gerwig, rüya gibi evler ve kusursuz moda anlayışıyla Barbieland'i muhteşem ve pespembe bir gerçeklik hâline getiriyor - tabii inanılmaz zanaatkârlardan oluşan bir ordunun yardımıyla . Barbie ve Ken rollerinde ustalıkla eşleşen Margot Robbie ve Ryan Gosling ise hem bu ikonik ikilinin fiziksel mükemmelliğini yakalıyor hem de karakterlerin varsayılan çocuksu kaprislerini ekrana taşıyor.
Bunların yanı sıra filmde, çocukların Barbie ile nasıl oynadıkları ve Mattel ile bağlantılı bol miktarda absürt mizah var. Fragmanlarda, kliplerde, tanıtım videolarında ve müzik videolarında dikkatle gizlenen olay örgüsü ve pembeye boyanmış sert gerçekçi mesajlar ise birçok kişiyi şaşırtabilir.
Barbie'nin konusu ne?
Senaryosunu Gerwig ve Noah Baumbach'ın yazdığı filmin açılışı, 2001: A Space Odyssey'nin parodisini yapan komik bir sahne. Sepya tonlarındaki çölde küçük kızlar ilgisiz bir şekilde bebekleriyle oynarken, Barbie muhteşem bir abide gibi ortaya çıkıyor ve çılgına dönen çocuklar bebeklerini parçalıyor. Bu kısa giriş, Barbie'nin kız çocuklarına ilham veren ve cinsiyetçiliğin tüm sorunlarını çözen bir ikon olduğu mesajını veriyor - en azından kadın liderliğindeki bir ütopya olan Barbieland sakinlerinin bildiği kadarıyla.
Barbieland'de Barbie'ler istedikleri her şey olabiliyor; doktor, avukat, inşaat işçisi, Pulitzer ödülü sahibi, devlet başkanı... Burada günler, harika bir gece uykusunun ardından müthiş bir kostüm değişimi ve kalp şeklinde waffle'dan oluşan büyüleyici bir sabah rutini ile başlıyor ve Barbie'ler için her gün mükemmel geçiyor. Geceleri ise büyük bir dans partisi ve ardından "kızlar gecesi" ile sona eriyor. Tabii ki Ken'ler kızlar gecesine katılamıyor. Barbie'ler her şeyi ama her şeyi yaparken Ken'ler sadece "kumsalda" oluyor.
Siz hiç ölümü düşündünüz mü?"
Ancak görünüşteki tüm bu mükemmellik, Stereotipik Barbie'nin (Robbie) koreografisi yapılan bir grup dansının ortasında aniden "Siz hiç ölümü düşündünüz mü?" diye sormasıyla çözülmeye başlıyor.
Birdenbire Barbie'nin uykusu artık o kadar da huzurlu olmamaya başlıyor. Kahvaltısı yanıyor ve mükemmel kemerli ayakları düzleşiyor. "Tuhaf Barbie"den (Kate McKinnon) tavsiye isteyen Barbie, Gerçek Dünya'da kendisiyle oynayan kızın bir çeşit krizde olduğunu ve oraya gidip ona yardım etmesi gerektiğini öğreniyor. Barbie istese de istemese de Gerçek Dünya'ya yapılan bu yolculukta Ken (Gosling) ona eşlik ediyor.
Kapsayıcı, feminist ve radikal
Barbie uzun zamandır kadınlar için hem bir vaat hem de bir tuzak oldu. Bir yandan küçük kızlara hayal ettikleri her şey olabileceklerini söylüyor, öte yandan da temsil ettiği gerçek dışı güzellik algısı, devasa gardırobu ve kesinlikle her şey olabilme yeteneği ile asla ulaşamayacağımız bir standardı temsil ediyor. Üstelik Barbie'nin dünyasında onu engelleyecek kalıplaşmış önyargıların hiçbiri bulunmuyor. Bu nedenle küçük kızların hayallerini süsleyen Barbie, büyüdükçe öfke besledikleri bir temaya dönüşüyor.
İdeal bir şekilde, Barbie filmi bu konuların çoğunu ele alıyor. Her ırktan ve vücut tipinden Barbie'nin bulunduğu Barbieland son derece kapsayıcı bir yer. Üstelik Barbie sadece kapsayıcı görünmek amacıyla birkaç farklı ırktan kalıplaşmış tiplemeler serpiştiren yapımlardan değil; burada tekerlekli sandalye ve protez uzvu olan engelli Barbie'lerden, trans aktör/model Hari Nef tarafından canlandırılan Doktor Barbie'ye kadar çok çeşitli karakterler yer alıyor. Tüm bu kadınların mutlu bir şekilde birlikte çalıştığı, temel haklarının saldırı altında olmadığı ve her şeyin göze hoş geldiği ütopik bir hayat yaşadığını görmek baş döndürücü bir zevk.
Ancak Barbie Gerçek Dünya'yı ziyaret ettiğinde, sokaklarda kendisine laf atılıyor, cinsel tacize uğruyor ve Mattel'in yönetim kurulu odasında boomer iş adamlarının kadın düşmanı söylemlerine maruz kalıyor. Film buradan itibaren cinsiyetçilik ve ataerkillik sorunlarını doğrudan ele alıyor. Bu konulardaki diyaloglar mizahtan sert eleştirilere kadar uzanıyor olsa da filme genel olarak "Feminizm 101" havası hakim. Görünen o ki Gerwig'in Barbie ile asıl odaklandığı nokta, hem bir lütuf hem de bir lanet niteliğindeki oyuncak bebeği kullanarak kendilerine uygulanan cinsiyetçi dayatmalar ve ayrımcılık ile karşılaşan kız çocuklarının ve kadınların sesini duyurmak.
Bir karaktere göre Barbie, kadınların mahkûm edildiği çağdışı ve adaletsiz standartların bir sembolü; bir diğerine göre ise sadece parlama şansı verildiği takdirde kadınların sahip olduğu potansiyelin ışıltılı bir timsali. Bu çatışma sadece olay örgüsünü ve Barbie'nin kendi kimlik krizini desteklemekle kalmıyor, aynı zamanda bu büyük bütçeli, parlak stüdyo filminde bir başka politik paradoksa da olanak tanıyor.
Genellikle oyuncaklara dayanan filmlerin ticari amaçla üretildiğini varsayıyoruz. Barbie-mania'nın çok sayıda bağlantılı ürünle tüm dünyayı kasıp kavurduğu düşünülürse, Barbie'nin de buna dahil olmadığını iddia etmek zor. Ancak şaşırtıcı bir şekilde Gerwig filmde tüketim çılgınlığının olumsuz etkileri ve Barbie ile ilgili sorunlar hakkında bir konu inşa ediyor. Politik düşüncelere sahip bir kız çocuğu (Ariana Greenblatt) oyuncak bebekle ilgili sorunları dile getirerek Barbie karşıtlarının çoğuna hitap ediyor. Daha genel bir bağlamda film, sahip olduklarımızın bizi tanımlaması kavramına meydan okuyor. Barbieland'de bile aşırı tüketim ve eşya takıntısı sorgulanıyor ki bu da bir oyuncak filmi için son derece radikal bir yaklaşım.
Bir stüdyo filmi için mucize niteliğinde
Gerwig Barbie için klasik Hollywood müzikallerinden ilham aldığını defalarca belirtti. Barbieland'in elle boyanmış muhteşem arka planları, 2001 parodisi, Oz Büyücüsü'ne bir gönderme niteliğindeki pembe tuğlalı yolu ve gösterişli dans figürleriyle bu müzikal esintileri açıkça görülüyor. Bununla beraber yüksek enerjili bir hiciv yaklaşımını tercih eden Barbie'nin tonu belirgin bir şekilde modern. Basitçe söylemek gerekirse, Barbie titizlikle hazırlanmış, bir stüdyo filmi için politik açıdan hayli cesur ve kesinlikle çok komik.
Ancak Gerwig'in klasik ve çağdaş karışımını tamamen anlayan ve benimseyen Robbie ve Gosling olmasaydı, film bu havaya yakalayamazdı. Elbette Robbie hem ekranda hem de kırmızı halıda gerçek bir Barbie gibi görünüyor. Ancak karakterde fragmanların çoğunda görülen çoşku ve neşeden daha fazlası var. Varoluşsal bir krizin ortasında zihni şüphe ve endişeyle çalkalanırken bile Barbie toplumsal baskıyla mücadele ediyor. Robbie ise bunu gözyaşları eşliğinde hem parlayan hem de titreyen bir gülümsemeyle yansıtıyor.
Barbie kendini ifade etmeye çalışırken kelimeler kifayetsiz kalınca, Gerwig'in sansasyonel film müziği karakterin duygularına tercüman oluyor. Dua Lipa, Billie Eilish ve Lizzo'nun parçaları dokunaklı ve eğlenceli bir yorum sunarken, Ken de birkaç kez şarkı söylüyor. "I'm Just Ken" adlı komik şarkıda tüm Ken'lerle birlikte tam bir müzikal şöleni sunarken başka bir seferinde de eline gitarı alıp izleyiciyi güldürüyor.
Barbie'de kibirli bir adamın parodisi olarak Will Ferrell, Başkan Barbie olarak Issa Rae, Barbie'nin tutkulu insan müttefiki olarak America Ferrera ve histerik Allan olarak Michael Cera gibi pek çok müthiş performans yer alıyor. Gosling ise tartışmasız bir şekilde yapıma kenerji getiriyor ve The Nice Guys'dan beri görmediğimiz sempatik bir şebeklik moduna giriyor ve bunu yaparken Robbie'nin çözülmekte olan Barbie'si için mükemmel bir eş oluyor.
Sonuç olarak iddialı ve dikkate değer bir iş çıkardığı için Gerwig'i tebrik etmek gerek. Oyuncak satmak için ucuz bir bahane olabilecek bir şeyi alıp cinsiyet politikaları, tüketim kültürü ve radikal kendini sevme eylemi hakkında kocaman bir mesaj hâline getirmiş. İnanılmaz ekibi o kadar gerçek görünen bir hayal dünyası inşa etmiş ki pembe plastik zeminlerinde kasıla kasıla yürüdüğünüzü ve çeşitli parlak kapılarını açtığınızı hayal edebiliyorsunuz. Oyuncu kadrosu vizyonunu benimsemiş ve kendilerini filme bırakmışlar. Tüm bunların birleşimiyle de beklenenden çok daha derin, ters köşe yapan unutulmaz bir yapım ortaya çıkmış.
Film, kamera önü ve arkasındaki inanılmaz işçiliğin her zerresini görmek için bbeyaz perdede izlenmeyi sonuna kadar hak ediyor.
Kısacası, Barbie bir şaheser. Sakın kaçırmayın.
Kaynak: Kristy Puchko, Mashable'da muhabir, Ceyda Yetim yerelleştirdi.