'''Schrödinger'in Kedisi''', [[Avusturya]]lı fizikçi [[Erwin Schrödinger]] tarafından ortaya atılmış, [[kuantum fiziği]]yle ilgili olan, hakkında çok tartışma yapılmış düşünce deneyi. Genellikle [[kuantum mekaniği]] ve [[Kopenhag Yorumu]]'yla ilgili bir [[paradoks]] olarak bilinir.
Schrödinger’in kedisi paradox diye tanımlanan düşünülmüş bir teoridir,[[Erwin Schrödinger]] tarafından 1935' te icat edilmiş.
Schrödinger, problem olarak gördüğü günlük nesnelere uygulanan kuantum mekaniğinin Copenhagen yorumunu resimlendirdi.Bir kedi ölü ya da diri olabileceği rastgele bir duruma bırakılıyor ve karar vermek için gözlemlemeye ihtiyaç duyuluyor. Bu düşünülmüş deney, özellikle kuantum mekaniğinin teoriksel yorumunun tartışmasıdır.
Schrödinger’ in kedisi; bir kedi bir küçük şişe zehir ve radyoaktif kaynakla bir kapalı bir kutuya bırakılıyor. Eğer içerideki monitör radyoaktifliği algılarsa(azalmakta olan tek atom)küçük şişe kırılır, zehir kediyi öldürür. Bir süre sonra kuantum mekaniğin Copenhagen anlamdırması kedinin bir dalga fonksiyonu olduğunu anlık olarak hayatta veya ölü olma ihtimalini vurgular.Kutuya bir kez bakıldığında kedi canlı veya ölü olabilir, ikisi birden olamaz.
=== Başlangıç ve Motivasyon ===
1935 ‘te Schrödinger tasarlamış ,kendisinin düşünülmüş deneyini bir tartışma olarak EPR makalesinde yazarların isimleri Einstein, Rodolski ve Rosen.Genel teori diğer adıyla Copenhagen, bir kuantum sistemi reaksiyon gösterene kadar süper pozisyonunda durduğunda ya da gözlendiğinde, dış dünya bir ya da birkaç olası durumda çöker. EPR deneyine göre çok parçacıkla beraber bir sistem geniş bir alana parçalandığında bu süperpozisyon olur. Schrödinger ve Einstein Eintein’ın EPR hakkındaki makalesini değiştirdiler, Einstein’ın makalesinde belirtildiği gibi stabil olmayan küçük bir fıçı barut bir süre sonra patlayan ve patlamayan süper pozisyonlar içerdi.Daha ayrıntılı açıklamak gerekirse Schrödinger prensipte geniş bir aralıkta kuantum parçacığına bağlı olarak değişen bir süper pozisyon tanımladı. Schrödinger bir senaryo önerdi kapalı bir kutuda kedinin canlı veya ölü olması radyoaktif atoma bağlı oysaki radyoaktif madde çürümüş ve radyasyon emilmiş veya emilmemiş olabilir. Ona göre kutu açılmadan kedinin
ölü olup olmadığını bilemeyiz.Schrödinger kedinin ölü ya da diri olma olasılığı düşüncesini desteklemedi aksine o kasıtlı olarak kuantum mekaniğinin incelediği varolan saçmalığı örneklendirdi.Ama Schöringer’ den beri fizikçiler kuantum mekaniğinin matematiğini yüksek fizik kabul ettiler , bazıları kedinin canlı ya da ölü olması süper pozisyonunu oldukça gerçek kabul etti. Schrödinger’in kedisi,düşünülmüş deney, kuantum fiziğinin modern yorumu olarak Copenhagen yorumuna denk gelir. Fizikçiler Schrödinger’in kedisinin bir yol olarak resimle gösterilmesine ve ayrıntılı özelliklerin karşılaştırılmasına her birinin zayıf ve güçlü yönleriyle karşılaştırılması üzerine anlaştılar.
kauntum mekaniğinin makroskopik nesneler gerektirdiği vardır, mesela kedi ve defter her zaman eşsiz klasik tanımlamayı yapamaz. Bu düşünce deneyi örneklerle açıklar bu apaçık paradoksu. Sezgilerimiz der ki durumları karıştırabilen gözlemci yok, görünüyor ki düşünülmüş deneyler karıştırılabilir. Kedi bir gözlemciye ihtiyaç duyar mı ya da kedi iyi tanımlanmış tek bir durum için dışardan başka bir gözlemciye ihtiyaç duyar mı ? Bütün alternatifler düşünsel deneyden etkilenen [[Albert Einstein]]’a absürt göründü. 1950’de Schrödinger’e bir mektup gönderdi :
Loue dışında, eğer dürüstsen gerçeklik varsayımı çevresinde dolaşamayan
tek çağdaş fizikçi sensin. Gerçeklik, yayınlanan deneysellikten bağımsızdır. Çoğu basitçe göremez ne çeşit hayali riskli oyundur gerçeklikle oynanan. Ama onların yorumu şık bir şekilde senin radyoaktif atom+ barut+ kutuda kedi sisteminle çürütülmüştür,dalga fonksiyonu olan sistem kedinin canlı ya da havaya uçmuş olmasını içerir. Kimse gerçekten evhamlanmadı kedinin varlığı ya da yokluğu üzerien bir şeyler gözlemlemeden bağımsızdı.
Not olarak baruttan sorumlu olmak Schrödinger’in deneysel kurulumunda bahsedilmedi,barut yerine hidrosiyanik asit, Geiger sayacı da yükseltici olarak kullanıldı.
=== '''Deneyin Yorumu ''' ===
Schrödinger’in zamanından beri, kuantum mekaniğinin diğer yorumları önerilmiş farklı cevaplar verilen sorular konumlandırılmış
schrödinger’in kedisi tarafından, ne kadar süperpozisyon olduğu ve ne zaman hapsoldukları üzerine.
=== Copenhagen Yorumu ===
=== İ'''lişkiseI Yorum''' ===
lişkisel yorumlama hiçbir temel ayrım
yapmaz insan deneyselci, kedi ya da aparatlar
, ya da canlı ya da cansız
sistemler arasında. Bütün kuantum sistemleri dalga fonksiyonu evrimine dayalı
kurallar tarafından yönetilir ve hepsi gözlemciyle ilişkilendirilir. Ama