Hafızaya Genel Bir Bakış ve Nasıl Çalışır?
Hiç bir test için bilgiyi nasıl hatırladığınızı merak ettiniz mi? Yeni hatıralar yaratma, onları zaman periyotları için saklayabilme ve gerektiğinde onları hatırlayabilme yeteneği, etrafımızdaki dünyayı öğrenmemize ve etkileşimde bulunmamıza izin verir. Bir an için hafızanıza güvenmek için, hafızanıza nasıl güvenebileceğinizi göz önünde bulundurarak, çevrimiçi banka hesabınıza giriş yapmak için bilgisayarınızı nasıl kullanacağınızı hatırlamaktan parolanızı yeniden hatırlatmak için düşünün.
İnsan hafızasının incelenmesi binlerce yıldır bilim ve felsefe konusu olmuş ve bilişsel psikolojinin ilgi alanına giren konulardan biri haline gelmiştir. Ama tam olarak bellek nedir? Anılar nasıl oluşur? Aşağıdaki genel bakış hafızanın ne olduğuna, nasıl çalıştığına ve nasıl organize edildiğine kısa bir bakış sunmaktadır.
Bellek nedir?
Bellek, bilgiyi elde etmek, saklamak, saklamak ve daha sonra almak için kullanılan işlemleri ifade eder. Bellek ile ilgili üç ana süreç vardır: kodlama, depolama ve geri alma .
Yeni hatıralar oluşturmak için, bilgi kodlama olarak bilinen süreçte gerçekleşen kullanılabilir bir forma dönüştürülmelidir . Bilgi başarıyla kodlandıktan sonra, daha sonra kullanmak üzere bellekte saklanmalıdır . Bu saklı hafızanın çoğu, aslında onu kullanmak zorunda olduğumuz durumlar dışında çoğu zaman farkındalığımızın dışında kalıyor. Geri alma süreci, depolanmış hatıraları bilinçli farkındalığa getirmemizi sağlar.
Hafızanın Sahne Modeli
Birkaç farklı bellek modeli önerilmiş olsa da, belleğin aşama modeli genellikle belleğin temel yapısını ve işlevini açıklamak için kullanılır. Başlangıçta 1968'de Atkinson ve Shiffrin tarafından önerilen bu teori, belleğin üç ayrı aşamasını özetlemektedir: duyusal hafıza, kısa süreli bellek ve uzun süreli bellek.
- Duyusal hafıza
Duyusal hafıza hafızanın en erken aşamasıdır. Bu aşamada, çevreden gelen duyusal bilgiler, genellikle görsel bilgi için yarım saniyeden fazla ve işitsel bilgi için 3 veya 4 saniye olmak üzere çok kısa bir süre saklanır. Bu duyusal belleğin sadece belirli yönlerine katılarak, bu bilgilerin bir kısmının bir sonraki aşamaya geçmesine izin veriyoruz - kısa süreli bellek.
- Kısa süreli hafıza
Aktif hafıza olarak da bilinen kısa süreli hafıza, şu anda farkında olduğumuz veya düşündüğümüz bilgilerdir. Freudyen psikolojide, bu hafıza bilinçli zihin olarak adlandırılacaktır. Duyusal anılara dikkat edilmesi, kısa süreli bellekte bilgi üretir. Aktif hafızada saklanan bilgilerin çoğu yaklaşık 20 ila 30 saniye süreyle saklanacaktır. Kısa süreli anılarımızın birçoğu hızlı bir şekilde unutulurken, bu bilgilere devam etmek bir sonraki aşamaya - uzun süreli hafızaya - devam etmesine izin veriyor.
- Uzun süreli hafıza
Uzun süreli hafıza, bilgilerin sürekli depolanması anlamına gelir. Freudyen psikolojide, uzun süreli hafıza, bilinçaltı ve bilinçsiz olarak adlandırılırdı. Bu bilgiler büyük ölçüde farkındalığımızın dışındadır, ancak gerektiğinde kullanılmak üzere çalışma belleğine çağrılabilir. Bu bilgilerin bir kısmı hatırlamak için oldukça kolaydır, diğer anılara erişmek çok daha zordur.
Hafıza Organizasyonu
Bilgiye uzun süreli hafızadan erişme ve erişme yeteneği, karar vermek, başkalarıyla etkileşim kurmak ve sorunları çözmek için bu anıları gerçekten kullanmamıza izin verir. Ama bilgi hafızada nasıl düzenlenir? Uzun vadeli bellekte belirli yol bilgisi düzenlenmiş değil, ama araştırmacılar bu anıların gruplar halinde düzenlendiğini biliyorlar.
Kümeleme , ilgili bilgileri gruplara ayırmak için kullanılır. Kategorize edilen bilgilerin hatırlanması ve hatırlanması daha kolay hale gelir. Örneğin, aşağıdaki sözcük grubunu düşünün:
Masa, elma, kitaplık, kırmızı, Erik, tablo, yeşil, ananas, mor, sandalye, şeftali, sarı
Birkaç saniye sonra onları okuyun, sonra uzaklara bakın ve bu kelimeleri hatırlamaya ve listelemeye çalışın. Kelimeleri listelediğinizde nasıl gruplandırdınız? Çoğu kişi üç farklı kategori kullanarak listeleyecek: renk, mobilya ve meyve.
Bellek organizasyonunu düşünmenin bir yolu, semantik ağ modeli olarak bilinir. Bu model, belirli tetikleyicilerin ilişkili anıları etkinleştirdiğini öne sürmektedir. Belirli bir yerin hafızası, o bölgede meydana gelen ilgili şeylerle ilgili anıları harekete geçirebilir. Örneğin, belirli bir kampüs binasını düşünmek, derslere katılmanın, ders çalışmanın ve meslektaşlarla sosyalleşmenin anılarını tetikleyebilir.