Hz. Eyyûb (A.s) birçok konuda insanlığa yol göstericidir. Ancak daha çok sabrı ile ön plana çıkar. O başına gelen tüm zorlukları göğüslemiştir. Allah tarafından gönderilen bu zorlukların hepsinden başarı ile geçen Hz. Eyüp ayrıca Kur’an-ı Kerim’de ismi geçen peygamberlerden biridir.
Hz. Eyyüb peygamberin adının geçtiği ayetler:
- “…Daha önce de Nûh’u ve O’nun soyundan Dâvûd’u, Süleymân’ı, Eyyûb’u, Yûsuf’u, Mûsâ’yı ve Hârûn’u doğru yola (peygamberliğe) iletmiştik. Biz ihsân sâhiplerini işte böyle mükâfâtlandırırız.” (el-En’âm, 84)
- Eyüp de; hani o Rabbine çağrıda bulunmuştu: “Şüphesiz bu dert (ve hastalık) beni sarıverdi. Sen merhametlilerin en merhametli olanısın.” (Enbiya Suresi, 83. ayet)
- Kulumuz Eyyub’u da hatırla. Hani o: “Herhalde şeytan, bana kahredici bir acı ve azap dokundurdu” diye Rabbine seslenmişti. (Sad Suresi, 41. ayet)
- “Ayağını depret. İşte yıkanacak ve içecek soğuk (su, diye vahyettik.). (Sad Suresi, 42. ayet)
- ”Katımız’dan ona bir rahmet ve temiz akıl sahiplerine bir öğüt olmak üzere ailesini ve onlarla birlikte bir benzerini de bağışladık.” (Sad Suresi, 43. ayet)
- “Ve eline bir deste (sap) al, böylece onunla vur ve andını bozma.” Gerçekten, Biz onu sabredici bulduk. O, ne güzel kuldu. Çünkü o, (daima Allah’a) yönelip-dönen biriydi.” (Sad Suresi, 44. ayet)
- “(Habîbim!) Biz Nûh’a ve ondan sonraki peygamberlere vahyettiğimiz gibi sana da vahyettik. Ve (nitekim) İbrâhîm’e, İsmâîl’e, İshâk’a, Ya’kûb’a, esbâta (torunlara), Îsâ’ya, Eyyûb’a, Yûnus’a, Hârûn’a ve Süleymân’a vahyettik…” (en-Nisâ, 163)
Sabra yolculuk…
Genellikle insanların yaşadıkları zorluklar karşısında sabretmesi gerektiği, Hz. Eyyûp peygamberin hayatı örnek gösterilerek açıklanır. Bu ise oldukça kıymetlidir. Sabrın cisim kazanmış hali olan Hz. Eyyûb’ün hayatı ve çektiği sıkıntılar, hayat yolculuğumuz için bizlere örnek olacak niteliktedir.
Yaşamında pek çok imtihan bulunan ve Allah tarafından gönderilen bu imtihanların hepsinden başarı ile geçen Hz. Eyüp, imanı kuvvetli bir peygamber idi. Yakup’un kardeşlerinden Iys’in neslinden gelen Hz. Eyyup, Şam civarlarında yaşamış ve yaşamının bir kısmında bolluk görmüş, bir kısmında ise yokluk çekmiş fakat hiçbir zaman Allah’a olan inancını kaybetmemiştir. Peygamberlik döneminde, insanlara Allah’a inanma konusunda çağrıda bulunan Hz. Eyüp, bu konuda bazı sıkıntılar yaşamıştır. Ne kadar sıkıntı yaşasa da inandığı yoldan dönmemiş ve Allah’a kulluk etmeye ve Kur’an-ı Kerim’de yer alan “Eyüp Kıssası”nda anlatıldığı gibi şeytana hiçbir zaman inanmamıştır. Ve bol bol dua ederek inancını diri tutmuştur. Hz. Eyyüb peygamberin duası şifa arayanlar için adeta bir sığınaktır. Ve hastalıkların iyileşmesi ve sıkıntısının giderilmesi için Allah’a nasıl dua edilmesi gerektiği hususunda yol göstericidir.
Hz. Eyüp Peygamberin duası şöyledir:
أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
Hz. Eyüp (As)’ın ettiği duanın okunuşu: Ennî messeniyed durru ve ente erhamur râhimîn
Hz. Eyüp (As)’ın ettiği duanın anlamı: “Muhakkak ki, bana bir zarar isabet etti (hastalık geldi). Ve Sen, rahmet edenlerin en çok rahmet edenisin.”(Enbiya-83)
إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ
Okunuşu: Ennî messeniyeş şeytânu bi nusbin ve azâb
Anlamı: Doğrusu şeytan bana bir yorgunluk ve eziyet verdi(Sad:41)
Nihayetinde Allah (Celle Celalühü), Hz. Eyüp’ün duâsını kabul etmiştir.
“Biz de onun duâsını kabul etmiş ve başına gelenleri kaldırmıştık. Katımızdan bir rahmet ve kulluk edenlere bir hatıra olmak üzere ona tekrar ailesini ve kaybettikleriyle bir mislini daha vermiştik.” (Enbiyâ, 21/84)
Bu da yaşamımızda var olan sıkıntıların, aslında biz insanlar için bir sınav olduğunun göstergesidir. Bu sınavı ne kadar başarılı bir şekilde atlatırsak, Allah’ın lütfuna o kadar yakın oluruz. Hz. Eyüp de muhtemelen yaşamında bunu bilerek hareket ediyordu. Her şeyin Allah’tan geldiğini ve zamanı gelince ona geri döneceğine inandığı ve bu şekilde hayat yolculuğuna devam ettiği için Allah’ın merhametini kazanmıştır. Hz. Eyüp’ün dedesi İshak, torunu için Allah’a yalvarmış ve onun çok malı ve çok evladı olmasını dilemiştir. İshak’ın dualarının Allah katında kabul olması ile Hz. Eyüp, çok evlatlı ve zengin biri olarak yaşamını sürdürmüştür.
İnsanlar, mutlu oldukları zamanlar içerisinde Allah’a dua etmeyi bilir fakat hüzün içerisinde iken Allah’a şükretmek yerine kötü olayların niçin kendilerini bulduğunu soruşturmaya çalışır. Allah, Hz. Eyüp’ün acılı bir süreç içerisinde iken nasıl hareket edeceğini bilmek ister. Bu nedenle Eyüp’ü ulvi bir sınava sokar. Şam civarında yaşayan kişiler için peygamber olarak gönderilen Hz. Eyüp, zenginken Allah’a nasıl şükranlarını sunmuş ise yokluk ve acı içerisindeyken de bu şekilde hareket etmiş ve Allah’ın takdirini kazanmıştır.
Allah, Hz. Eyüp’ü sınarken ilk önce onun koyunlarını elinden aldı. Şeytan ise Hz. Eyüp zor durumda iken onun yanına geldi ve yaşadığı zorluktan ötürü Allah’ı inkar etmesini sağlamaya çalıştı fakat başarılı olamadı. Ardından Eyüp’ün oğulları bir deprem sonrası göçük altında kalarak hayatlarını kaybetti fakat Eyüp yine Allah yolundan dönmedi. Son olarak Eyüp’ün bedeninde çeşitli kurtçuklar ve kötü kokular oluşmaya başladı. Bu, belki de Hz. Eyüp için en ağır sınavlardan bir tanesi idi.
Sağlığını kaybetmiş ve hasta bir şekilde hayatını devam ettirmek zorunda kalmıştır. Böyle zor bir durumda bile Allah’ı inkar etmeyen Hz. Eyüp, bu nedenle sabrın cisimleşmiş hali olarak görünmekte. Bir insanın bu acılara katlanması ve acı çekerken Allah’a şükretmesi ve onu inkar etmemesi oldukça zor bir durum. Her birimiz, herhangi bir acılı durum yaşarken niçin bu durumun bizlerin başına gelmiş olduğunu sorgular ve bazen bu sorgulamaları abartırız. Hz. Eyüp, bir insanın yaşayabileceği en ağır şeyleri yaşamış olmasına rağmen Allah’a her zaman iman etmiş ve onun yolundan hiçbir zaman ayrılmamıştır.
Sabrı ile insanlara örnek olan Hz. Eyüp, hastalığı sonrasında Allah’tan şifa dilemiş ve dileğine kavuşmuştur. Hayatını Allah’a iman ederek geçiren ve onun yolundan hiçbir zaman ayrılmayan Hz. Eyüp’ün yaşantısı ve acılar karşısındaki tutumu, insanlara örnek olabilecek niteliktedir.