İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yargıdaki değişikliklerin hükümet organlarını dengeleyeceğini savunuyor. Protesto eylemlerini ise demokratik yetkilerini engellemeye yönelik bir girişim olarak nitelendiriyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, yargı reformu kapsamında Parlamento'nun, Yüksek Mahkeme'nin yetkilerinin sınırlandırılması kararının ülke demokrasisine zarar vermeyeceği iddiasında bulundu.
Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin yargı reformu, içerdiği tartışmalı tasarıları nedeniyle ülkede benzeri görülmemiş bir anayasal kriz doğurdu.
Keza aylar süren protestolara neden oldu, İsrail toplumunda derin bir bölünmeye yol açtı ve bazı yedek askerlerin görevi bırakması adımını beraberinde getirdi.
Mecliste çoğunluğu oluşturan hükümet, düzenlemeye karşı büyüyen siyasi ve toplumsal muhalefete ve 7 aydır devam eden kitlesel protestolara rağmen bu sürecin ilk aşamasını pazartesi günü Parlamento'dan geçirdi.
Parlamento, değişikliklerin ilkini kabul ederek Yüksek Mahkeme'nin hükümet icraatlarını geçersiz kılma yetkisini sınırladı ve bu, mahkemenin bağımsızlığına ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi.
ABD medyasına Peş peşe mülakatlar veren Netanyahu, bir yandan Washington'a dolaylı olarak mesaj gönderirken bir yandan da ülke içindeki eleştirilere karşı saldırıya geçti.
ABC'ye konuşan Netanyahu, resmi bir anayasa işlevi gören İsrail Temel Yasaları'ndan birinde yapılan değişikliğin "aktivist" bir mahkeme için "küçük bir düzeltme" olduğunu söyledi.
Düzenlemenin (faydasının) ortalık sakinleştiğinde daha net bir şekilde ortaya çıkacağını savunan Netanyahu, "İsrail demokrasisinin sonu olarak tanımlanıyor, bence bu aptalca ve ortalık yatıştığında herkes bunu görecek" ifadesini kullandı.
Bir diğer röportajını CNN'e veren Netanyahu, hükümetin Yüksek Mahkeme'nin olası iptal kararına uyup uymayacağı yönündeki soruyu yanıtsız bıraktı.
Ancak süreci 'sarmal'a benzeten Netanyahu, Yüksek Mahkeme'nin hükümetin faaliyetlerini engelleme yetkisini ortadan kaldıran yasayı bozması halinde ülkenin "bilinmeyen bölgeye" girebileceği uyarısında bulunarak, "umarım o noktaya gelmeyiz." diye konuştu.
İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı: Bu durum istismar edilebilir
Netanyahu yargıdaki değişiklik planının doğuracağı sonuçları ciddiye almadığını gösterse de İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tomer Bar, krizin İsrail'in düşmanları tarafından istismar edilebileceği uyarısında bulundu.
Bar, Hava Kuvvetleri personeline hitaben yaptığı konuşmada, "Sınırlarımızı, uyumumuzu ve uyanıklığımızı böylesi zamanlarda test etmeye çalışacaklardır. Tetikte ve hazırlıklı olmaya devam etmeliyiz ki eminim olacağız da." ifadelerini kullandı.
Protesto liderleri gün geçtikçe artan orandaki yedek askerin muhalefetlerini ortaya koymak için görevlerini bırakmaya başladıklarını anımsatıyor.
Öte yandan ordu, askerlikten kaçınma taleplerinin arttığını kabul ediyor ve bu durumun uzun sürmesi halinde savaşa hazırlığın giderek zarar göreceği uyarısında bulunuyor.
Bazı siyasi gruplar yeni yasanın iptali için Yüksek Mahkeme'ye başvurdu. Analistlere göre bu adım, hükümetle iddiaları dinleyecek Yüksek Mahkeme arasında bir anlamda hesaplaşmanın da yolunu açacak.
Ancak asıl mücadele, Yüksek Mahkemenin, mart ayında onaylanan ve başbakanın görevden alınma koşullarını sınırlayan bir koalisyon tasarısına karşı yapılan itirazı görüşeceği önümüzdeki perşembe günü başlayacak.
Protestocular, her zamanki gibi yine güçlü bir şekilde sokaklarda olacağını belirtiyor.
Keza protestocular, Netanyahu'yu, hakim karşısına çıkacağı yolsuzluk davasında 'masum' olduğunu savunurken dahi mahkemenin bağımsızlığını engellemeye çalışmak ve ülkenin adalet sistemini laik liberallerin aleyhine tek taraflı olarak değiştirmekle suçluyorlar.
Başbakan Natanyahu, değişikliklerin hükümet organlarını dengeleyeceğini savunuyor.
Protesto eylemlerini ise demokratik yetkilerini engellemeye yönelik bir girişim olarak nitelendiriyor.
Yargı düzenlemesinin mimarları Adalet Bakanı Yariv Levin ile İsrail Meclisi Anayasa, Hukuk ve Adalet Komisyonu Başkanı ve aşırı sağcı Dini Siyonizm Partisi Milletvekili Simcha Rothman olarak görülüyor.
Destekçileri bu düzenlemeyi "seçilmiş siyaset kurumunun iradesine karşı kontrolsüz güçle donatılmış yargıyı dizginlemek" için gerekli görürken; karşıtları ise düzenlemenin "İsrail'de yürütme gücü üzerindeki tek etkili denetimi ortadan kaldırarak sivil özgürlüklere, ekonomik refaha ve ülkenin uluslararası imajına zarar verdiğini" dile getiriyor.
Genellikle "yargı düzenlemesi" olarak anılan hukuki plan, İsrailliler arasında farklı siyasi bakış açılarına göre "yargı reformu", "yargı darbesi" veya "yargının ele geçirilmesi" gibi değişik tanımlamalarla ifade ediliyor.