NOSTALJİ
Unutulan Kovboy
31.01.2013 Perşembe
Rekabetin hızlandığı bir dönemde ortaya çıkan AMC Javelin, güçlü motorlarıyla olduğu kadar opsiyon listesi ve güvenlik standartlarıyla öne çıkarken AMC marka olarak tarihe gömüldükten sonra bu modelde unutuldu.
Amerikan otomotiv endüstrisinin 1940'larda yaşadığı hızlı yükseliş 1950'lerde da devam ediyordu. Rekabet kızışıyor adeta acımasız bir hale dönüyordu. Büyük ve büyüten üreticiler karşısında küçük Amerikalıların bir bölümü kapanırken ayakta kalmak isteyenlerin birkaç tanesi birleşerek AMC yani American Motors Corporation'i 1954'te kurdular. Hudson ve Nash gibi markaları çatısı altında bulunduran AMC'de, Richard Teague 1957'de tasarım sorumlusu olarak görev yapmaya başladı.
General Motors'ta çeşitli modellerin de tasarımını yapan Teague'un da desteği ile AMC 1960'ların başlarında yeni bir yapılanmaya girerken grup bünyesindeki markaların bir kısmı da kapanıyordu. Bu yeniden yapılanmada ekonomik aile otomobilleri üretmeyi hedefleyen AMC, Ford'un Mustang'i pazara sunmasıyla rotasını biraz çevirirken bu modele rakip olarak Javelin modelini geliştirmeye başladı. AMC Javelin 1967 yılında üretim için hazırdı. Mustang'in satışları hızla artarken sunduğu seçenekler karşısında Javelin bu modele belki yetişemeyecekti ama peşinden koşmaya devam ediyordu. Özellikle iri panjurlu, direksiz kapıları, 4.8 metrelik boyunun dışında 3 noktadan bağlantılı emniyet kemeri, kaza anında dağılmayan camlar, fiber parçaları ve koltuk başlıkları sayesinde NHTSA'nın güvenlik standartlarından fazlasını karşılıyordu. Bu özelliklerine rağmen sıra tipi 6 silindirli motoru yeterli performansı sunamadığı için Javelin eleştiri almaya başladı. Bunun üzerine Go Package isimli performans paketi seçeneği sunuldu. Bu seçenekte 5.6 lt'lik V8 motor görev yaparken aracın maksimum hızı da 193 km/s oldu. 284 HP'lik bu motorla yetinmeyen AMC, 2 kişilik AMX isimli özel serisini de tanıttı. Tamamen performansa yönelik olan AMX'te 6.4 lt'lik V8 motor 315 HP üretiyordu ve araçta 4 kademeli otomatik şanzıman seçeneği de vardı. Javelin o kadar çok opsiyon listesi sunuyordu ki bunu ürünün kataloguna sığdıramadığı için müşterilerine ayrı bir katalog hazırladı. Bu opsiyon listesinde aracın motor özelliklerine göre fren diskleri, yan şeritleri, radyo, klima, motor devir göstergesi ve tavan spoylerine kadar uzanan bir çok seçenek vardı.
Chevrolet Camaro ve Plymouth Barracuda'nın da rekabeti hızlandırdığı dönemde AMC, fabrika takımı olarak motorsporlarına katıldı. Peter Revson'unda aralarında bulunduğu mavi beyaz kırmızı renkli Javelin'ler yarışlarda çeşitli başarılar elde etseler de yapılan harcamalar üreticiyi ekonomik olarak yormaya başladı. 1971'de üretime başlayan ikinci nesil Javelin ise marka için dönüm noktasıydı. Büyüyen boyutlarına göre yuvarlaklaşan hatlarının dışında güçlü motoruyla öne çıkıyordu. Sıra tipi 6 silindirli 3.8 lt'lik motordan 6.0 lt'lik V8 kadar uzanan farklı motor seçenekleri vardı. Ancak özellikle 6.0 lt'lik V8 motorun yüksek sıkıştırma oranı sayesinde 360 HP üretirken 8000 d/d'ye kadar çıkması sayesinde otomobil dergileri tarafından olumlu eleştiriler aldı. Diğer tarafta opsiyon listesini standarda dönüştüren Javelin'de Pierre Cardin ile ortak geliştirilen özel seri ise performansla modayı birleştiriyordu. 1970'lerin ortalarında hissedilmeye başlanan petrol krizinin de etkileri Javelin'in üretiminin bitmesine neden oldu.
Javelin, AMC'nin kemik modellerinden biriydi ve markanın küçük otomobili Pacer ve 4WD aktarmalı Eagle'da dahil üretim serüveninde otomobil tarihinin belki de parmakla gösterilecek ilklerini yapan markalardan biri oldu.