Diş sağlığı için beslenme tavsiyesi verilebilir mi? Tabii ki verilebilir ve birçok hastayı şaşırtacak şekilde, Dişle için beslenme tavsiyeleri “Daha az tatlı yiyin” standardı ile sınırlı değil. Beslenme, vücuttaki tüm süreçlerde olduğu gibi diş sağlığında da kritik derecede öneme sahip bir faktördür. Yeterli ve dengeli beslenme, uygun bir diş bakımıyla birlikte dişlerin sağlıklı kalmasının ana adımlarından biridir. İşte güzel bir gülümseme ve sağlıklı dişler için 10 öönemli vitamin ve mineral. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, kalsiyum içeren yiyecekler listemizin başında yer alıyor. Kalsiyum kemik dokusunun ana yapı elemanı ve dişlerin sert dokularının ana kaynağıdır. Vücutta çok az kalsiyum varsa diş emayesi incelir. Emaye ne kadar ince olursa, asitler tarafından o kadar hızlı yok edilir ve çürük gelişme riski o kadar yüksek olur. 50 yaşına kadar erkekler ve kadınlar günde 1000 mg kalsiyuma ihtiyaç duyar. 50 yaşından sonra, erkeklerin 1200 mg’a ve kadınların 1300 mg’a kadar alımlarını artırmaları önerilir, çünkü kadınların kemik kırılganlığının artmasına neden olan bir hastalık olan osteoporoz riski çok daha yüksektir. Kalsiyum içeriği yüksek besinler: – Süt, 100 gramda 119 mg kalsiyum – Sert peynirler, 100 gramda 800 ila 1300 mg kalsiyum – Kavrulmamış susam, 100 gramda 700-900 mg kalsiyum – Peynir, 100 gramda 500-600 mg kalsiyum – Balıklar, 100 gramda 250-260 mg kalsiyum – Fasulye, 100 gramda 190 mikrogram kalsiyum Genellikle kalsiyum süt ve süt ürünleri ile ilişkilendirilir ve bunlardan sadece ikisi en üstte bulunur. Ancak deniz balıkları ve fasulye gibi gıdalar da dişler için iyi kalsiyum kaynaklarıdır. Şekerin dişlere verdiği zarar büyük ölçüde vücudumuzun şekeri emmek için kalsiyum kullanması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. En önemli şey aşırıya kaçmamaktır. Hipovitaminoza (vitamin eksikliği) ek olarak, hipervitaminoz (vitamin fazlalığı) gibi bir durum da vardır. Uyku bozukluklarına, hazımsızlığa neden olabilen ve hatta böbrek taşlarının oluşumunu tetikleyebilen bir durumdur. Bu durum kalsiyum için de geçerlidir. Bu nedenle dengeli beslenmek ve sağlıklı yiyecekleri bile fazla yememek en iyisidir. D vitamini güneş ışığı vitamini olarak bilinir çünkü D3 (kolekalsiferol) güneş ışığına maruz kaldığında cildimiz tarafından üretilir. Bir de D2 (ergokalsiferol) vardır ve D2 ve D3 yiyeceklerden de elde edilebilir. Peki, dişler neden bu vitamine ihtiyaç duyar? Her şey kalsiyum emilimi ile ilgilidir, sadece D vitamini katılımıyla gerçekleşir ve bu nedenle vitamin komplekslerinde bile kalsiyum D vitamini ile çok sık birleştirilir. D vitamininin yokluğunda, kalsiyumlu yiyecekler işe yaramaz olarak adlandırılabilir. Yetişkinler için günlük alınması gereken D vitamini miktarı sadece 15 mcg’dir. 70 yaşından sonra bu ihtiyaç 20 mcg’ye çıkar. D vitamini açısından zengin besinler arasında uskumru ve somon gibi yağlı deniz balıkları, yoğurt, yumurta ve bazı mantarlar bulunur. Listemizde ağız sağlığı için önemli olan K1 (phylloquinone) ve K2 (menaquinone) vitaminleri de var. Kalsiyumun, örneğin zarar verdiği kan damarlarının duvarlarında değil, diş dokularında birikmesi için gereklidirler. Günlük K vitamini alımı olmazsa, kalsiyum emilimi yanlış yöne gider. K vitamini için günlük alınması gereken miktar erkekler için 120 mcg, kadınlar için ise 75 mcg’dir. K vitamini açısından en zengin gıdalar arasında 100 gramında sırasıyla 875 mcg bulunan soya, 530 mcg bulunan lahana ve 145 mcg bulunan ıspanak bulunur. Dişlerimiz, tüm vücut gibi tüm vitamin ve minerallere ihtiyaç duyar. Örneğin, flor olmadan emaye tükürükte bulunan çürük ve aside dayanamaz. Flor kaynakları haşlanmış patates, karabuğday, yağlı deniz balıkları, marul, dereotu, kepekli ekmek ve taze demlenmiş çaydır (doğru demleyin, en fazla 5 dakika, aksi takdirde flor bozulmaya başlar. Dişlerin ayrıca demir ve B12 vitaminine de ihtiyacı vardır. Eksiklikleri, mukozal tabakanın incelmesine neden olabilir, bu da yaralara, dilin iltihaplanmasına (glossit), diş etlerinde dolaşım bozuklukları ve periodontal hastalıklara (diş eti iltihabı) yol açabilir. Demir kaynakları arasında karaciğer, kırmızı et, fasulye, karabuğday ve koyu yeşil yapraklılar gibi besinler bulunur. B12 vitamini kaynakları arasında ise karaciğer, süt, süzme peynir, peynir, et ve bazı balık türleri bulunur. Diğer vitaminler de daha az önemli değildir: A vitamini dişleri güçlendiren, kötü bakterileri temizleyen ve ağzı nötr veya hafif alkali durumda tutan mineraller içerdiğinden, sağlıklı dişler için gerekli olan tükürük üretimini etkiler. En iyi kaynakları arasında sığır karaciğeri, yumurta sarısı, havuç, balkabağı, ıspanak, brokoli, yeşil soğan ve maydanoz bulunur. B6 vitamini, diş ve diş etlerinin sağlığından sorumludur. Eksikliğinde ağız mukozasında çatlaklar ve yaralar görülür. Ceviz ve fındıkta, ıspanakta, patateste, karnabaharda, havuçta, domateste ve çilekte iyi miktarda bulunur. C vitamini eksikliğinde diş etleri kanamaya başlar, dişler gevşer. Kuşburnu, kırmızı dolmalık biber, maydanoz, kuş üzümü, bezelye, elma ve soğan gibi besinler C vitamini bakımından zengindir. E vitamini doğrudan dişler için gerekli değildir, ancak bakterilerin neden olduğu her türlü iltihabı azaltır, yani diş eti iltihabının gelişmesini engeller. En iyi kaynakları arasında her çeşit kuru yemiş, bitkisel yağ, ıspanak ve brokoli gibi gıdalar bulunur.