Habetürk gazetesi yazarı Nihal Bengisu Karaca, bugünkü köşesinde "Bulursak olacağız, bulamazsak şükredeceğiz" başlıklı bir yazı kaleme aldı. Karaca, Türkiye'nin Covid-19 aşısı konusunda yalnızca Çin aşısına yöneldiği bir tablo ortaya çıktığını söyleyerek eleştirilerde bulundu.. Karaca, ayrıca hangi ülkenin hangi aşıdan kaç tane satın aldığını da yazdı:
Çeşitli ülkelerin sipariş ettikleri aşı ve dozlarını derledim. Bazı ülkelerin sipariş ettikleri doz miktarını nüfuslarıyla da karşılaştırdım. Bakalım.
İngiltere; AstraZeneca/Oxford, Novavax, Sanofi GSK, Valneva, Pfizer/BioNTech, Johnson&Johnson, Moderna aşıları için 357 milyon dozluk anlaşma yaptı. Bu kabaca 178 milyon kişiye yetecek aşı demek. Ülkenin nüfusu ise yaklaşık 68 milyon.
Almanya'da ilk etapta kullanılacak aşıların yüzde 80’i BioNTech/Pfizer’dan, kalan yüzde 20’lik kısım büyük ölçüde AstraZeneca firmasından tedarik edilecek. Almanya 300 milyon doz aşı siparişi verdi. Bu 150 milyon kişiye yetecek aşı demek, Almanya’nın nüfusu 84 milyondan az.
ABD, AstraZeneca/Oxford, Novavax, Johnson&Johnson, Moderna, Pfizer/BioNTech, Sanofi GSK aşıları için 810 milyon dozluk anlaşma yaptı.
Hollanda EMA tarafından onaylandığı takdirde BioNTech - Pfizer, Moderna, Janssen, AstraZeneca, Curevac ve Sanofi koronavirüs aşılarının uygulanacağını duyurdu. Hollanda’nın 50 milyon dozdan fazla aşısı var. Ama bu ülkenin nüfusu sadece 29 milyon. İki doz vurulan aşı 25 milyondan fazla kişiyi aşılamaya yetecek.
Fransa ücretsiz uygulanacak aşı için 6 farklı sözleşme imzaladı. Biontech ve Moderna aşılarının ismi öne çıkıyor. Fransa’nın 100 milyon kişiyi aşılamaya yetecek aşısı olduğu Başbakan Jean Castex tarafından ilan edildi. Fransa’nın nüfusu 67 milyon.
Japonya AstraZeneca/Oxford, Pfizer/BioNTech ve Moderna aşılarından alacağını duyurdu. Miktar olarak 290 milyon doz aşı alacak. Bu kabaca 145 milyon kişiye yetecek aşı anlamına geliyor. Oysa Japonya’nın nüfusu 126,5 milyon civarında.
Hindistan AstraZeneca, Novavax ve Gamelaya aşıları için 2 milyar 200 milyon dozluk anlaşma yaptı. Nüfusununu yaklaşık 1 milyar 385 milyon olduğu düşünülürse Hindistan’ın vatandaşlarının neredeyse tamanını aşılamayı başaracağı söylenebilir.
Meksika AstraZeneca/Oxford, Gamelaya, Cansino ve Pfizer/BioNTec aşıları için 211 milyon dozluk anlaşmalar yapmış durumda. Nüfusu yaklaşık 129 milyon. Nerden baksanız 105 milyonu aşılayabiliyor.
Kanada Novavax, Sanofi GSK, Johnson&Johnson, AstraZeneca/Oxford, Moderna ve Pfizer/BioNTec aşıları için 246 milyon dozluk anlaşma yaptı. Nüfusu sadece 38 milyon olan Kanada’nın yukardaki hesapla tüm vatandaşlarını iki kez değil 6,5 kez aşılamaya yetecek kadar çok aşı alması, ‘aşermek’ kavramına yeni bir boyut kazandırmış olabilir.
Söz konusu veriler dünyada işlerin nasıl yapıldığını, Türkiye'nin hem geç kaldığını hem azla yetindiğini gösterdiği gibi, zengin ülkelerin stoklayacak kadar çok aşı aldığını ortaya koyuyor.
Ancak unutmayalım ki, bir ülkenin aşılayacağı insan sayısı vatandaş sayısı ile sınırlı değildir. Yukarıda hatırlatmıştım, mülteciler, sığınmacılar, yabancı öğrenciler, yabancı uyruklu çalışanlar ve ilerde aşıya erişim sağlayamayan ülkelere yapılacak bağışlar gibi birçok nedenle 'çok aşı alımı' yapılabilir. Ve tabii, maalesef, aşıyı daha yüksek kâr marjıyla satmak gibi tekinsiz amaçlar da söz konusu olabilir.