" Bilim dünyasının beyni dumura uğradı", çünkü gerçekten üzerinden 70 küsur yıl geçmesine rağmen, bulunan "dev taş toplar" konusunda 'kabuledilebilir' hiçbir açıklama yapılamadı. Kosta Rika'nın Diquis Deltası bir sürü (1000'den fazla) taş küreyle doludur. "Las Boles Grandes" (Dev Toplar) diye bilinen, ve Kolomb'un Amerika'yı keşfinden önce yapıldığı sanılan (ancak kesin olarak tarihlenemeyen) bu granit kürelerin bazılarının çapı birkaç santimetreyken, birçoğunun çapı 2,5 metreye kadar çıkmakta ve ağırlıkları 16 tonu bulmaktadır. Delta içindeki bu çok sayıda taş küre, düzensiz bir şekilde dağılmış durumdadır ve boyutları çok değişkendir. Buradaki gariplik ne derseniz, sıralayalım; Granitten yapılan bu taş küreler, 'kusursuz' denebilecek kadar mükemmel yapılmışlar. Çapı 2,5 metre, ağırlığı 16 tonu aşan bir küre yapımı için, 30 tondan daha ağır, yekpare bir kaya bloğu gerekir. Bu kaya bloğu (hem de çok sayıda) nasıl kesildi, nasıl işlendi? Bilinmiyor..
Her şeye bir açıklama getirme zorunluluğu hisseden arkeologlar ve bilim adamları, bu dev taş topların toprağa gömülü olarak, önce üst kısımlarının işlendiğini, sonra kalan kısmının yontulduğunu söylüyorlar.Çünkü çapları 2,5 metre olan küreler insan boyundan yüksek. Alt kısmı görülmeden, mükemmele ulaşan bir küre yapılabilir mi? Vadide dağınık ve düzensiz bir şekilde duran taş topların, eğimden yararlanmak için dere yataklarında yuvarlanarak bulundukları yere getirildiklerini söylüyorlar(!). Siz onaltı tonluk bir taş kütlesini, düz ve sert bir yerde mi yuvarlarsınız, yoksa bataklık ve engebeli dere yatağına mı sokarsınız?
Taş topların, gerek boyutlarının çeşitliliği, gerek bulundukları yer ve gerekse bulundukları yerdeki dizilişleri hiç bir açıklamaya imkan tanımamaktadır. Büyük bulmacayı sona sakladım.."Dev Toplar" granitten yapılmıştı ve ne yakınlarda, ne de uzaklarda hiç bir taşocağı kalıntısı, izi yoktu... Birçok açıklanamayan, anlaşılamayan eski yapılar/kalıntılar konusunda, bilimin iyi-kötü bir açıklama denemesi vardır. Kabul edersiniz ya da etmezsiniz. Ama Kosta Rika'nın "Dev taş topları" nı kimin, niçin ve nasıl yaptığı konusunda, tutarlı, kabul görmüş hiç bir açıklama yoktur...Yani tam anlamıyla bir "Bilinmeyen Tarih"tir..