Konu ile Ana Düşünceyi Nasıl Ayırabiliriz?
Ana düşünce bir cümle halinde ifade edilir. Yani ana düşünce sorularında bize bir yargı (hüküm) sorulmaktadır.
Yargı da, bir cümle demektir. Buna çok yakın bir soru şekli paragrafın konusunu buldurmaya yönelik sorulardır. Bu nedenle, hem ana düşünce ile konuyu birbirinden ayırmayı hem de bu tür soruları cevaplarken birinden diğerine gidip gelmeyi öğrenmek zorundayız.
Örnek Sorular:
Örnek 2002/ÖSS
Dil devrimimiz, Cumhuriyetten çok önce başlamış; ancak gerçek başarısını, Cumhuriyet dönemi yazar ve bilim adamlarının çalışmalarıyla göstermiştir. Yabancı sözcük ve kurallardan hızla kurtulan Türkçemiz, yeni sözcüklerle hem gelişmiş hem zenginleşmiştir. Türkçemızın çeşitli olanaklarından yararlanılarak dile kazandırılan bu yeni sözcük ve terimler aracılığıyla, bilimsel bulgu ve bilgiler toplumun bütün kesimlerince, büyük ölçüde benimsenmiştir. Bu yolla, insanımızın düşünme ve aklını kullanma gücü geliştirilmiştir.
Bu parçada dil devrimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
A) Halkın aydınlanmasını sağladığı
B) Bilim ve sanatı geliştirdiği
C) Çok eski bir geçmişi olduğu
D) Gerçekleşmesinde değişik yollara başvurulduğu
E) Okuryazar sayısını artırdığı
Çözüm: Parçanın konusu, dil devriminin kazandırdıklarıdır. Bu konuda yazarın vurgulamak istediği, “dil devriminin halkın aydınlanmasını sağladığı” biçiminde A’da ifade edilmiştir. Son cümlede belirtilen “bu yolla (bilimsel bulgu ve bilgilerin toplumun bütün kesimlerince büyük ölçüde benimsenmesiyle) halkın aydınlanmasını sağlaması” konunun kesin ifadesidir. Doğru Seçenek A