Şerbetçi Otunun faydaları nelerdir?
Şerbetçi otu bitkisi özellikle Almanya, Çin, Birleşik Krallık, Çek Cumhuriyeti ve Kuzey Amerika’da yetişen bir yıllık otsu bir bitkidir. Şerbetçiotu bitkisinin çiçekleri sık sık biraya lezzet vermek için kullanılmaktadır. (1)
Yaşlı şerbetçiotu sedatifler, taze şerbetçiotu sindirimi uyarmak için kullanılmaktadır. Halk hekimliğinde ise, şerbetçiotu çayları mesane enfeksiyonlarındaki ağrıyı hafifletmek ve irritabl mesane istemi kolaylığını sağlamak için kullanılır. Şerbetçiotu uykusuzluk için geleneksel bir tedavi yöntemidir. Şerbetçiotundaki fitokimyasallar çok sayıda tonik, yatıştırıcı, sakinleştirici ve kas gevşetici niteliklere sahiptir. Şerbetçiotu bir yatıştırıcı olarak merkezi sinir sistemi baskılayan durumları rahatlatan bileşikler içermektedir. Uykusuzluk ve sinirlilik için yararlı olabilen şerbetçiotu, diğer otlarla bir araya geldiğinde anti anksiyete yeteneğine de sahip olabilmektedir. (2)
Şerbetçiotunun sağlığa faydaları
Sindirime destek olur: Şerbetçiotunu içmek daha fazla mide asitleri üretmek için vücudu uyarır. Bu asit size yediklerinizin sindirimini daha kolay yapmanız ve diğer yandan yediklerinizi yakmaya yardımcı olur. Düzenli olarak şerbetçiotu içmek aynı zamanda anti bakteriyel özellikleri nedeniyle mesane ve idrar yolu enfeksiyonları tedavisinde de oldukça iyidir. Gıda sindirimi için yardıma ihtiyacınız varsa bu rahatsızlık hissinden kurtulmak bir fincan sıcak şerbetçiotuyla mümkündür.
Yaraları tedavi eder: İç yararlarının yanı sıra, şerbetçiotu harici olarak da kullanılabilir. Şerbetçiotu yanıklar, kesikler, böcek ısırıkları, çürükler ve küçük sıyrıkları tedavi edebilmektedir. Sadece küçük bir bez kullanın ve ağrıyı azaltmak ya da iyileşme sürecini hızlandırmak için etkilenen bölgeyi soğutulan şerbetçiotu çayıyla sarın. Ayrıca enfeksiyonu önlemek için de dışarıdan şerbetçiotu çayıyla yaraları tedavi edebilirsiniz. (3)
Gastrotentistinal sorunlara iyi gelir: Hazımsızlık, kolit, tahriş olmuş barsak sendromu, ülser gibi gastrotentistinal problemler için hem sıkıştırıcı hem de anti bakteriyel olan şerbetçiotu, bir tedavi yöntemi olarak yardımcı olabilmektedir.
Artrit için faydalıdır: Şerbetçiotu içeren bazı karışımlar artrit, osteoartrit ve romatizmalı artrit gibi kemik ile ilgili rahatsızlıklarla bağlantılı olan semptomların bazılarını azaltabilecek bir etkiye sahiptir. (4)
Menopoz dönemine iyi gelir: Tüp araştırmalarında 8-prenylnaringenin (şerbetçiotunda bulunan bir madde) bir phytoestrogen (östrojen etkisini taklit etmesiyle bilinen doğal bir kimyasal) olarak hareket edebildiğini göstermektedir. Östrojen düzeylerinin menopoz belirtilerini hafifletmesiyle bilinmektedir. Bazı kadınlar menopoz semptomlarını yatıştırmak için şerbetçiotu tüketmektedir. (5)
Adet dönemine iyi gelir: Ciddi adet rahatsızlıkların muzdarip kadınlar için, şerbetçiotu bazı faydalar sağlayabilmektedir. Şerbetçiotunun sahip olduğu östrojenik etkileri sıcak basmasının yanı sıra kramp ve diğer belirtileri rahatlatmaya yardımcı olmaktadır. Bu konuda şerbetçiotunu kullanmanın en iyi yolun çayını hazırlamak olduğu tavsiye edilmektedir.
Osteoporoz hastalığıyla savaşır: Şerbetçiotu osteoporoz hastalığıyla mücadeleye yardımcı olmaktadır. İlk etapta gelişmekte olan hastalığı engellemeye yardımcı bileşenler barındırmaktadır. Yapılan çalışmalarda şerbetçiotunun kemik kaybıyla mücadeleyi sağladığı gibi mevcut durumu tam tersine çevirdiği gösterilmiştir. Osteoporozu olan hastalar için şerbetçiotunun diğer bir yararı ise bünyesinde iltihapla savaşma özelliğine sahip olmasıdır. (6)
Diüretik (idrar söktürücü) özelliğine sahiptir: Şerbetçiotu çayının diğer faydalarından biri diüretik özelliğe sahip olmasıdır. Diüretik çaylar mesane aktivitesini artırmayı sağlayarak gereksiz toksinleri dışarı atarak vücudu temizlemek için yardımcı olmaktadır. Bu idrar yolu sisteminin güçlendirilmesi için mükemmel olabildiği gibi diğer yandan hafif durumdaki idrar yolu enfeksiyonları olasılığını azaltmak için de oldukça faydalı olabilmektedir.
Böbrek taşı oluşumunu önler: Şerbetçiotu çayı tarafından sunulan doğal idrar söktürücü özellikleri böbrekler, karaciğer ve mesane için oldukça yararlıdır. Ayrıca, idrar yollarını sağlıklı tutarak gelişmekte olan böbrek taşları şansının azaltılmasını mümkün kılmaktadır. Bunun nedeni kalsiyum çökmesini engelleyerek böbrek taşı oluşumunu engellemesidir. (7)
Uykusuzluğa iyi gelir: Şerbetçiotunun en iyi kullanımlarından biri gece uykusuzluğuna iyi gelmesidir. Sakinleştirici etkisi sayesinde uykusuzluk gibi uyku bozukluklarının olumsuz etkilerinden muzdarip olanlar için dinlendirici bir yardım sunmaktadır. Bu etki, dimetilvinil karbinol olarak bilinen şerbetçiotunda bulunan bir maddeye bağlıdır.
Stresi azaltır: Bu alkollü bileşik şerbetçiotu çok az olmasına rağmen etkisi çok büyüktür. Bu etki kişiyi yatıştırmaya yardımcı olur ve beden sakinliği korur. Ayrıca stres ve anksiyete sorunlarını tedavi etmek içinde oldukça iyidir. Diğer faydaları ise gerginlik ve depresyonda rahatlama sağlamak olarak sayılabilir.
Kanserle savaşır: Şerbetçiotunun sahip olduğu yararlı antioksidanları geniş bir yelpazeyle sunmaktadır. Antioksidanlar vücuttaki serbest radikaller tarafından yapılan hasarlardan hücreleri korumaya yardımcı olabilir. Çalışmalar vücuda antioksidan girişinin kanser gelişimini önlemekte olduğunu göstermiştir. Ancak, diğer çaylara oranla şerbetçiotu çayı xanthohumol olarak bilinen bir doğal bileşiğe sahip olduğu için belirli kanserlerin önlenmesine yardımcı olabilmektedir. Xanthohumol bileşeni prostat kanserinin başlamasını önleyebilmektedir. (8)
Şerbetçiotu yağının sağlığa faydaları
Şerbetçiotunun sahip olduğu uçucu yağının sağlığa olan faydaları ağrıyı dindirmek, anksiyeteyi azaltmak, cinsel performansa yardımcı olmak, solunum sıkıntısını azaltmak, saçınızın sağlığını iyileştirmek, gastrointestinal sorunları sakinleştirmek, baş ağrısı rahatlatmak, adet ağrıları yatıştırmak ve cildin sağlığını artırmak şeklinde sıralanmaktadır.
- Şerbetçiotunun en yaygın kullanım sebeplerinden biri analjezik bir madde olmasıdır. Çeşitli kronik ağrıları rahatlamak için kullanılmaktadır.
- Şerbetçiotu sahip olduğu sedatif nitelikler nedeniyle uykusuzluğu tedavi etmek için mükemmel bir seçenektir. İçerdiği uçucu yağlar uyanıkken de tazelenmiş ve enerjik hissetmeye yardımcı olmaktadır.
- Nesiller boyunca uçucu yağlar cinsel performansını artırmak için erkekler tarafından kullanılır olmuştur. Şerbetçiotu yağı da bunlardan biridir.
- Kadınlar için, bu uçucu yağ oldukça ağrılı geçen menstrüel dönem için krampları azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Kasları gevşetip ağrıyı azaltabilen sedatif özellikler taşımaktadır.
- İnflamasyon ve tahriş solunum sıkıntısının en yaygın semptomlarıdır. Şerbetçiotu yağı ise öksürük ve tıkanıklığı azaltarak solunum yollarında tahriş olan kısımları yatıştırmaya ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir.
- Diğer yağlarla beraber kullanıldığında şerbetçiotu yağı saçınızın görünümünü ve sağlığını iyileştirmek için saç foliküllerinin gücünü artırmaktadır.
- Bir anti-inflamatuar ve antiviral olan şerbetçiotu yağı, hem enfeksiyonlarla savaşmakta hem de tahrişi yatıştırmaktadır.
- Gerginlik ve baş ağrısı için şerbetçiotu son derece etkilidir. Bu uçucu yağ, baş ağrısını sakinleştirerek zihni rahatlatmaktadır. Aynı zamanda, omuz ve boyun kaslarını da gevşetmektedir. (9)
Şerbetçiotunun zararları
Yaygın gıdalarda bulunan miktarlarda tüketildiğinde şerbetçiotu, güvenli olarak kabul edilmektedir. Tıbbi kullanımlar için ağız yoluyla alındığında ise şerbetçiotu, muhtemelen güvenlidir.
Hamilelik ve emzirme: Hamile veya emziren dönemindeyseniz şerbetçiotu almanın güvenliği konusunda yeterli ve güvenilir bilgi yoktur. Bu nedenle, güvenli tarafta kalmak için tüketiminden kaçınılmalıdır.
Depresyon: Şerbetçiotunun depresyonu daha kötü hale getirdiği söylenmektedir. Böyle bir durum varsa kullanmaktan kaçınmalısınız.
Hormona duyarlı kanserler ve koşullar: Şerbetçiotundaki bazı kimyasallar östrojen gibi hareket ederler. Hormonlara duyarlı koşullara sahip olan insanların şerbetçiotu tüketiminden uzak durması önerilmektedir. Meme kanseri ve endometriozis de buna dâhildir.
Cerrahi: Ameliyat sırasında anestezi ya da diğer ilaçlarla bir araya geldiğinde şerbetçiotu fazla uyuklamaya neden olabilmektedir. Zamanlanmış ameliyat tarihinden en az 2 hafta önce şerbetçiotu tüketiminin durdurulması gerekir. (10)
Tavsiyeler
- İnfüzyon veya kaynatma: 150 ml su içinde 0,5 g.
- Akışkan özütü: 0,5 ml günde en fazla 3 kez.
- Tentürü: 1 gün için 1-2,5 ml.
- Ayrıca banyo için 4 gr yoğunlaştırılmış şerbetçiotu özü kullanın. (11)
Eğer şerbetçi otunu çay olarak tüketmek istiyorsanız, çok fazla şerbetçiotu çay içmek doğru değildir. Uzmanlar arka arkaya en fazla 2 ya da 3 gün bu çayı içmeyi tavsiye etmektedir. Bu şekilde yukarıda listelenen yan etkilerden herhangi biriyle karşılaşmayacağınızdan emin olabilirsiniz. (12)