Kemoterapi Nedir,Nasıl Uygulanır,Yan Etkileri Nelerdir?
Kemoterapi, vücutta hızla büyüyen hücreleri yok etmek için kullanılan kimyasal ilaç tedavisinin agresif bir şeklidir. Kanser hücrelerinin büyümesi ve diğer hücrelere göre daha hızlı bölünmesi nedeniyle genellikle kanseri tedavi etmek için kullanılır. … Kemoterapi genellikle cerrahi, radyasyon veya hormon tedavisi gibi diğer terapilerle birlikte kullanılır.Bu konumuzda kemoterapi nedir,nasıl uygulanır,yan etkileri nelerdir,ne kadar sürer,kemoterapi nasıl verilir konu başlıklarını inceleyeceğiz.
Kemoterapi nedir?
“ Kemo ” olarak da adlandırılan bu, kanser hücrelerini öldürmek için ilaç kullanan kanseri tedavi etmenin bir yoludur .
Kemoterapi nasıl çalışır?
Kanser hücreleri yaptığı gibi hızla büyüyen ve bölünen hücreleri hedefler . Belirli alanları hedef alan radyasyon veya ameliyattan farklı olarak kemoterapi vücudunuzun her yerinde çalışabilir. Ancak cilt , saç , bağırsak ve kemik iliği gibi hızlı büyüyen sağlıklı hücreleri de etkileyebilir .Tedavinin bazı yan etkilerine neden olan budur.
Kemoterapi ne yapar?
Sahip olduğunuz kanser türüne ve ne kadar uzak olduğuna bağlıdır .
Tedavi: Bazı durumlarda, tedavi, kanser hücrelerini, doktorunuzun bunları vücudunuzda artık algılayamadığı noktaya kadar yok edebilir. Bundan sonra, en iyi sonuç, bir daha asla geri büyümemeleridir, ancak bu her zaman gerçekleşmez.
Kontrol: Bazı durumlarda, sadece kanserin vücudunuzun diğer bölgelerine yayılmasını veya kanser tümörlerinin büyümesini yavaşlatmasını sağlayabilir.
Semptomları kolaylaştırır : Bazı durumlarda kemoterapi, kanserin yayılmasını tedavi edemez veya kontrol edemez ve sadece ağrı veya baskıya neden olan tümörleri küçültmek için kullanılır . Bu tümörler sıklıkla büyümeye devam eder.
Kemoterapi nasıl kullanılır?
Bazen, kanseri tek başına tedavi eder, ancak daha sıklıkla aşağıdakiler ile birlikte kullanılır:
Cerrahi: Bir doktor kanserli tümörleri veya dokuları veya kanserli hücrelerle kontamine olmuş organları temizler.
Radyasyon tedavisi : Bir doktor kanser hücrelerini öldürmek için görünmez radyoaktif parçacıklar kullanır. Vücudunuzun parçalarını dışarıdan bombalayan ya da vücudunuza radyoaktif madde koyarak, hatta vücudunuzun içinde bile bulunan özel bir makine ile teslim edilebilir.
Biyolojik tedavi: Bakteriler, aşılar veya antikorlar biçiminde yaşayan canlılar, kanser hücrelerini öldürmek üzere dikkatle tanıtılmaktadır.
Kemoterapi şu amaçlarla kullanılabilir:
Radyasyon tedavisi veya ameliyattan önce tümörü küçültmek – neoadjuvan kemoterapi
Cerrahi veya radyasyon tedavisi sonrası adjuvan kemoterapi denilen kalan kanser hücrelerini yok edin
Diğer terapileri (biyolojik veya radyasyon) daha etkili hale getirin
Vücudunuzun diğer bölgelerine dönen veya yayılan kanser hücrelerini yok edin
Kemoterapi ne kadar sürer?
Bu bağlıdır:
Sahip olduğunuz kanser türü
Ne kadar uzağa
Tedavinin amacı: tedavi, büyümeyi kontrol etme veya ağrıyı hafifletme
Kemoterapi türü
Vücudunuzun tedaviye tepki şekli
“Döngü” te kemoterapiniz olabilir, bu da tedavi süresi ve daha sonra dinlenme süresi anlamına gelir. Örneğin, 4 haftalık bir döngü 1 haftalık tedavi ve daha sonra 3 haftalık dinlenme olabilir. Gerisi vücudunuzun yeni sağlıklı hücreler yapmasına izin verir. Bir döngü planlandığında, bir tedaviyi atlamamak daha iyidir, ancak yan etkiler ciddiyse doktorunuz bunu önerebilir. Daha sonra sağlık ekibiniz, tekrar yola çıkmanıza yardımcı olacak yeni bir döngü planlayacaktır.
Kemoterapi nasıl verilir?
Enjeksiyon : İlaçlar, kalça, uyluk ya da kolda ya da kolunuzun, bacağınızın ya da midenizin yağlı kısmında , hemen cildin hemen altında bir şut ile doğrudan bir şekilde verilir .
İntra-arteriyel (IA): İlaçlar , bir iğne veya yumuşak, ince bir tüp (kateter) yoluyla kanseri besleyen artere doğrudan gider .
İntraperitoneal (İP): İlaçlar karaciğer , bağırsak , mide ve yumurtalıkgibi organları içeren periton boşluğuna verilir . Ameliyat sırasında veya doktorunuz tarafından konulan özel bir portu olan bir tüp aracılığıyla yapılır.
İntravenöz (IV): Kemoterapi direkt olarak damar içine gider.
İntravenöz (IV) uygulama kemoterapide nasıl çalışır?
İğne : İlaçlar elinizdeki veya alttaki kolunuzdaki bir damarda ince bir iğne ile gönderilebilir . Hemşireniz iğneyi yerleştirir ve tedavi bittiğinde çıkarır. Tedavi sırasında ağrı veya yanık hissederseniz hemen doktorunuza bildirin.
Kateter : Yumuşak ve ince bir tüp. Doktorunuz bir ucunu, genellikle göğüs bölgenizde geniş bir damara sokar. Diğer ucu vücudunuzun dışında kalır ve kemoterapi veya diğer ilaçları vermek veya kan çekmek için kullanılır . Tüm tedavi döngüleri bitene kadar genellikle yerinde kalır. Kateterin etrafındaki enfeksiyon belirtilerini izleyin.
Port : Cerrahın cildinizin altına yerleştirdiği küçük bir disk. Genellikle göğsünüzde geniş bir damara bağlanan bir tüp (kateter) ile bağlantılıdır. Bir hemşire kemoterapi ilaçları vermek veya kan almak için portunuza iğne takabilir . İğne, bir günden fazla süren tedaviler için yerinde bırakılabilir. Limanın etrafında herhangi bir enfeksiyon bulgusu fark ederseniz doktorunuza söyleyin.
Pompa: Kateterlere veya portlara sık sık bağlı olarak, kemoterapi ilaçlarının miktarını ve vücudunuza ne kadar hızlı gireceğini kontrol eder. Bu pompayı yanınızda taşıyabilir veya bir cerrah cildinizin altına yerleştirebilir.
Kemoterapiden Dolayı Görülebilecek Yan Etkiler
Allerjik Reaksiyonlar: Kemoterapi esnasında allerjik reaksiyonlar gelişebilir. Kemoterapi tedavisine başlamadan önce geçmiş yaşantınızda allerji öykünüz varsa lütfen söyleyiniz. Allerji durumunda sıkıntı hissi, kaşıntı, deride kızarıklık, nefes darlığı, karın ağrısı, üşüme, titreme gibi yakınmalar olabilir. Böyle bir durumda doktorunuza ve hemşirenize haber veriniz.
İğne Yerinde Kızarıklık, Ağrı, Yanma Hissi: İlaç damar dışına çıkmış olabilir. Doktor ve hemşirenize haber veriniz.
Damarlar: Eğer kemoterapi damar yolu ile verilirse, damarlar sertleşebilir ve rengi koyulaşabilir. Bu damarlar aşama aşama normale dönecektir.
Kan Değerlerinin Düşmesi: Kanın içinde 3 ana madde vardır. Alyuvarlar (eritrosit), akyuvarlar (lökosit) ve trombositler. Kandaki bu değerlerin düşmesi kemoterapinin önemli yan etkilerinden biridir. Bunun tespiti ancak tam kan sayımı ile mümkündür.
Eritrositlerin düşmesi sizde yorgunluk ve halsizlik yapabilir. Uygun tetkiklerle bu tespit edildikten sonra ilaç yada kan tranfüzyonu ile bu sorun giderilebilir. Unutmayınız ki; size verilen kan gerekli test ve incelemelerden sonra size verilir. Bu yüzden gereksiz korkulara kapılmayınız.
Siz Ne Yapmalısınız?
Vücudunuzu bir yerlere çarpmamak için ani hareketlerden kaçının, yavaş hareket edin
Mümkün olduğunca dinlenin
Günlük aktivitelerinizi kısıtlayın
Beslenmenize ve sıvı alımınıza dikkat edin
Lökositler ise sizi enfeksiyona karşı korur. Bu değerin düşmesi durumunda çabuk mikrop kapıp hastalanmanız sözkonusu olabilir.
Bu nedenle;
Grip, nezle gibi bulaşıcı hastalığı olan kişilerden uzak durun
Ağız ve burnunuzu kapatacak şekilde maske kullanın
Kapalı mekanlardan (sinema, düğün, otobüs gibi) uzaklaşın. Kalabalık yerler enfeksiyon riskini arttırır.
Temizliğinize dikkat edin
İçme sularını kaynatın
Yediğiniz bütün yiyeceklerin temiz olduğundan emin olun
Tuvalet hijyeninize dikkat edin
Düzenli diş kontrolünüzü yaptırın. Unutmayın; kemoterapi hiçbir diş tedavisine engel değildir. Ancak diş tedavisi kemoterapi almadan tamamlanmalıdır.
Dışarda manikür ve pedikür yaptırmayın
Enfeksiyona yatkın olmanız sebebi ile öpüşerek selamlaşmaktan kaçının
Lökosit değerinin düşük olduğu tespit edilmişse; çiğ sebze-meyve yemeyin.
Eğer;
Yüksek ateş (38 derecenin üstünde)
Üşüme, titreme
Terleme
Öksürük ve balgam çıkarma
Burun akıntısı
İdrar yaparken yanma ve sızı
Başağrısı, boyun ağrısı
bu belirtileri birarada farkederseniz doktorunuza başvurun.
Trombositler ise, kanamayı kontrol eden, pıhtılaşmayı sağlayan maddelerdir. Kemoterapi bu değerin düşmesine neden olabilir.
Eğer;
Vücudunuzda hafif çarpmalarda kanama ve morarma oluyorsa
İdrar ve dışkınızdan kan geliyorsa
Ufak kesiklerde kanama durdurulamıyorsa
Burun ve diş etlerinde kendiliğinden veya diş fırçalarken durdurulamayan kanama oluyorsa
hemen doktorunuza haber vermelisiniz.
Siz ne yapabilirsiniz?
Kesici, delici aletlerden uzak durun
Doktorunuz önermedikce ilaç almayın (aspirin gibi)
Trombosit değeriniz düşükse, cinsel ilişkiden kaçının
Yumuşak diş fırçası kullanın
Dinlenin ve iyi beslenin
Manikür ve pedikür yaptırmayın
Bulantı-Kusma: Kemoterapiyi uygulama esnasında ve sonrasında sık görülen bir yan etkidir. Her hastada görülmeyebilir. Kemoterapi ilaçları beyinde bulunan kusma merkezini uyarınca, mide-bağırsak sistemi etkilenmekte, bunun sonucunda bulantı yada kusma oluşmaktadır. Bunun önlenmesi için kemoterapiden önce size koruyucu ilaçlar verilmektedir. Tedaviden sonra da bu şikayetleriniz için doktorunuz size uygun ilacı yazacaktır.
Bunlara rağmen bulantı-kusma şikayetleriniz geçmiyorsa;
Tedaviden 1-2 saat önce ve tedaviden 3 saat sonrasına kadar birşey yemeyin
Öğünlerinizi az ve sık yemeye özen gösterin (3 öğün yerine 6 öğün gibi)
Yiyeceklerin oda ısısında bekletilmiş olmasına dikkat edin
Bulantı sırasında ekmek, kraker, galeta, biskuvi az kızartılmıs ekmek peynir, patates, elma püresi gibi gıdaları tercih edin
Kokulu yiyeceklerden, yemek yapan ve yiyenlerden uzak durun
Mümkünse yemek yapmayın, diğer aile bireylerinden bu konuda yardım isteyin
Bulantı olduğu zamanlarda su ve diğer içecekleri yemekle birlikte değil, yemekten 1 saat önce yada sonra alın
Yağlı, çok tatlı, aşırı tuzlu, baharatlı ve kızartılmıs yiyecekler yemeyin
Bulantı kusmanın şiddetli oldugu dönemlerde kendinizi yemek için zorlamayın, kusmadan 3-4 saat sonra sulu, yumuşak ve ılık gıdalarla başlayın
Yemekten sonra en az 2 saat yatmayın
Sigara, parfüm ve yemek kokularından uzak durun, bulunduğunuz odayı sık sık havalandırın
Kızılcık, elma, üzüm, çilek gibi asitsiz meyve suları, limonata, çorba, et suyu, çay ve su gibi sıvıları küçük yudumlarla bolca tüketin, fakat yemekten önce midenizi içeceklerle doldurmayın.
Saçların Dökülmesi: Böyle bir yan etki, kadınlar için moral bozucu bir durumdur. Bazı kemoterapi ilaçları saçların zayıflamasına ve dökülmesine neden olur. Kaşlarınız ve diğer vücut kıllarınızı kaybedebilirsiniz. Genellikle dökülme, tedavi başladıktan 10-14 gün sonra başlar. Kemoterapinin saç hücrelerini etkilemesi ve saç büyümesini durdurması sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Geçicidir. Kemoterapi bittikten bir süre sonra saçlarınız tekrar büyüyecektir bu nedenle üzüntüye kapılmayınız.
Saç Dökülmesinde Ne Yapmalısınız?
Başınızı güneş ışınlarından, sıcak ve soğuktan, kimyasal maddelerden koruyun
Kemoterapi bittikten sonra, saçlarınızın çıkmaya başladığı dönemlerde hafif proteinli sabun yada bebek şampuanı ile yıkama yapın, hafifçe durulayın
Tercihe göre peruk yada eşarp kullanın
Yumuşak kıl fırça kullanın, mümkünse saçınızı çok sık taramayın
Saçlarınız uzunsa ve dökülmeye başlamışsa yıpranmaması için kısa kestirin
Kafa derinizde kuruma, kaşıntı olursa uygun kremler kullanın
Kafa derinizde acıma olur ise normaldir, hafif ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.
Tedavi esnasında perma, boya gibi uygulamalardan kaçının
Unutmayın; saçlarınızın dökülüp dökülmemesi ilacın ne kadar etkili olduğuna dair bir belirti değildir. Böyle bir yan etki ilacın tipine bağlıdır.
İshal: Kemoterapiden etkilenen organlardan biri de bağırsaktır. İshalin nedeni kemoterapi ilaçlarının bağırsak hücrelerini etkilemesi veya mikroplara karşı direncin azalması nedeni ile enfeksiyon oluşması durumudur. Eğer ishaliniz;
24 saatten uzun sürmüşse
Kramp tarzında ağrılar oluyorsa
Dışkı bol miktarda geliyorsa hemen doktorunuza başvurun.
İshal durumunda ne yapmalısınız?
Bol sıvı tüketin (kolalı içecekler, ayran, su, çorba vs.)
Genital bölgenizi önden arkaya doğru temizleyin ve ellerinizi iyice yıkayın
Çiğ sebze ve meyveler, yağlı, baharatlı, acılı yiyeceklerden uzak durun (bu tür yiyecekler ishalin şiddetini arttırabilir)
Haşlanmış patates, pirinç lapası, makarna, muz, şeftali, yoğurt, yumurta gibi besleyici ve potasyum zengini yiyecekler tercih edin
Alkollü ve kafeinli içeceklerden uzak durun
Sık sık ama az az yiyin
Yiyecek ve içeceklerinizin oda ısısında olmasına dikkat edin
Kabızlık: Kabızlık da kemoterapinin yan etkilerinden biridir. Bu demek değildir ki kabızlık hatta ishal sadece kemoterapiden kaynaklanır. Beslenme bozukluğu, kullanılan bazı ilaçlar, hareketsiz yaşam, stres de kabızlık ve ishale neden olabilir. Bazı kemoterapi ilaçları da iştahsızlık ve hareketsizliğe neden olduğundan kabızlık oluşabilir.
Kabızlık Durumunda Ne Yapmalısınız?
Bol ılık sıvı almaya dikkat edin (sabahları aç karnına 1 bardak ılık su iyi gelebilir)
Posalı ve lifli yiyecekleri tercih edin (komposto, kepekli ekmek, çiğ ve pişmiş sebzeler, kabuklu ve çekirdekli meyveler)
Yürüyüşler yapın, hareketinizi arttırın
Yemek öğünlerinizi sık ve düzenli yapın
Dışkınız gelince tutmayın, hemen tuvalete gidin.
Ağızda Yaralar: Kemoterapi ağız ve boğaz içini döşeyen hücreleri de etkileyebilir. Ama her hastada görülecek diye birşey yoktur. Bu yaralar ağrılı, kanamalı ve beslenme düzenini bozacak şekilde olabilir. Bu tip bir yan etki tedavinin başlamasından 5 –10 gün sonra ortaya çıkabilir. Ağız temizliğine dikkat edilmezse enfeksiyon gelisebilir.
Bu durumda neler yapmalısınız?
Yemeklerden önce ve sonra mutlaka dişlerinizi fırçalayın
Yumuşak ve küçük fırçalar tercih edin, çok acı veriyorsa diş fırçası kullanmayı bırakın
Takma diş kullanıyorsanız her yemekten sonra çıkarıp temizleyin
Dudaklarınıza nemlendiriciler kullanın
Eğer diş macunu ağız içinde rahatsız edici acı veriyor yada mide bulantısı yapıyorsa, macun yerine gargara kullanın (1 su bardağı ılık suya 1 çay kaşığı karbonat karıştırarak yada 1 su bardağına 1 çay kaşığı yemek sodası koyarak bu gargarayı elde edebilirsiniz)
Domates, limon, portakal, greyfurt, sirke, soğan, sarmısak gibi asitli ve ekşi yiyeceklerle; alkol, sigara gibi tahriş edici maddelerden uzak durun
Baharatlı, acılı, tuzlu yiyecekler yemeyin
Kolay yutabilmek için sıvı ağırlıklı beslenin; günde en az 3 litre sıvı tüketin
Kuru gelen yiyeceklerle yutmanız gereken ilaçları tercihen yağlayarak alın
Sütlaç, muhallebi, bebek mamaları, az pişirilmiş yumurta, püre, haşlanmış patates, muz, çorba, peynir tercihe göre yiyin
Ağız yarası olmuşsa sigara ve alkolden kaçının
Ağız yarası olduğu zaman mutlaka doktorunuza ve hemşirenize haber verin.
Ağrı: Ağrı birçok sebebe bağlı oluşabilir. Stres, üzüntü, kronik hastalıklar (migren, romazitma gibi) veya hastalığınızdan kaynaklanan ağrılar hissedilebilir. Bunu kemoterapiden oluşan ağrı ile ayırdetmek gerekir. Kemoterapi aldığınız dönemde özellikle bacaklarda ve kollarda ağrı oluşabilir. Doktorunuz size uygun ağrı kesiciyi önerecektir. Uyuşukluk, Karıncalanma:Kemoterapinin sebep olduğu yan etkilerden bazıları da ellerde ve ayaklarda uyuşukluk, zaman zaman karıncalanma ve his kaybıdır. Bunlar geçici rahatsızlıklardır. Bazı ilaçların sinir sisteminizi etkilemesinden dolayı görülürler. Vitaminlerle bu etkiler azalacak ve kemoterapi bitiminden bir süre sonra bu şikayetleriniz kaybolacaktır. Bu etkileri hissettiğiniz de lütfen doktorunuza ve hemşirenize söyleyiniz.
Cilt ve Tırnak Değişiklikleri: Kemoterapi deri hücreleri üzerinde de etkilidir. Kemoterapi sonrasında deride kızarıklık, kalınlaşma, kuruma, dökülme, soyulma, sivilce, güneşe karşı duyarlılık, ilacın gittiği damarda sertlik ve kara lekeler oluşabilir.
Tırnakta ise; çizgiler, kırılma ve renk değişikliği görülebilir. Tedavi gerektirecek bir yan etki değildir.
Cilt Değişiklikleri İçin Ne Yapmalısınız?
Cildiniz kuruyorsa nemlendirici kremler kullanın
Kolonya parfüm, losyon gibi alkollü maddelerden uzak durun
Güneşten korunun veya yüksek faktörlü koruyucular kullanın
Bol ve pamuklu giyecekler tercih edin
Ilık duş, kaşıntılı ve kuru bölgeler için ıslak uygulama iyi gelebilir
Derinizi tahriş edecek kaşıma yapmayın, ilaç kullanımı için doktorunuza başvurun.
Tırnaklarınızı kısa kesin ve temiz tutun
Bulaşık, camaşır, bahçe işleri ile uğraşırken eldiven kullanın
Böbrekler:Kemoterapi ilaçları böbrekler üzerinde de olumsuz etki yapabilir. Çünkü kemoterapiden dolayı oluşan toksik maddelerin bir kısmı idrarla böbrekler aracılığıyla atılır.
Bu durumda ne yapmalısınız;
İdrar ihtiyacı hissetmesenizde iki saatte bir idrar yapmayı deneyin
Doktorunuz sıvı alımına kısıtlama getirmemişse günde en az 3 litre sıvı tüketin
İdrarınızın rengini, yoğunluğunu sık sık kontrol edin
Sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma, ağrı gibi şikayetleriniz olursa doktorunuza bildirin
Yorgunluk ve Halsizlik: Hastalığın kendisi ve uygulanan kemoterapi isteksizlik ve halsizlik yapabilir. Bunların yanında üzüntü, uyku bozukluğu, ağrı ve kan değerlerinin düşüklüğü de yorgunluk ve halsizliğe sebep olabilir.
Böyle bir durumda ne yapmalısınız?
Bol bol istirahat edin
Kısa yürüyüşler ve hafif egzersizler yapın
Uykunuzu düzenleyin ve iyi beslenin
Sakin, huzurlu ve stresten uzak ortamları tercih edin
Enerjinizi gerekli durumlar için kullanın
Kemoterapi sırasında nasıl hissedeceğim?
Kesin olarak bilmenin bir yolu yok. Genel sağlığınıza, sahip olduğunuz kanser türüne, ne kadar uzağa ve kemoterapi ilaçlarının miktarına ve türüne bağlıdır. Genleriniz de bir rol oynayabilir.
Kemoterapi sonrası hasta veya çok yorgun hissetmek yaygındır . Bunu, sizi tedaviden geri ve ileriye götürecek birisi olarak hazırlayabilirsiniz. Ayrıca tedaviden sonraki gün ve gün dinlenmeyi de planlamanız gerekir. Bu süre zarfında , gerekirse yemek ve çocuk bakımı konusunda yardımcı olabilir . Doktorunuz kemoterapinin bazı daha ciddi yan etkilerini yönetmenize yardımcı olabilir .
Psikolojik Durum
Hastalığınız ve size uygulanan tedavi psikolojinizi olumsuz etkileyebilir. Unutmayınız ki; sizin moraliniz ne kadar iyi olursa, hastalıkla baş etme gücünüz o kadar fazla olur.
Kendinizi daha iyi hissetmeniz için neler yapabilirsiniz;
Sakin yerlerde ve açık havada kısa yürüyüşler yapın
Sizi yormayacak şekilde egzersiz yapın
Sevdiğiniz ve sohbet etmekten zevk aldığınız insanlarla vakit geçirmeye çalışın
Rahatlamak için sevdiğiniz tür müzik dinleyin
Masaj yaptırın (rahatlamanızda faydalı olabilir)
Gece uykunuz önemlidir, bu nedenle yatmadan önce çay, kahve içmeyin, ağır yemekler yemeyin
Sizi sakinleştiren, rahatlatan her türlü aktiviteyi kendinizi yormadan yapın
Kemoterapi sırasında çalışabilir miyim?
Yaptığınız işe ve nasıl hissettiğinize bağlı. Günler iyi hissetmiyorsanız, daha az saat çalışıp çalışamayacağınızı veya evden çalışıp çalışamayacağınızı görmek isteyebilirsiniz. Bazı durumlarda, kanser tedavisi gördüğünüzde işverenlerin programınızı düzenlemeleri için yasalar gereği vardır . Bir sosyal hizmet uzmanı, kanunun izin verdiği şeyleri öğrenmenize yardımcı olabilir.
Kemoterapinin maliyeti nedir?
Kemoterapinin türüne, ne kadar aldığına ve ne sıklıkla aldığına bağlıdır. Aynı zamanda nerede yaşadığınıza ve evde tedaviye, bir ofis kliniğine mi yoksa hastanede kalmaya mı bağlı olduğuna da bağlıdır. Sağlık sigortası poliçenizi okuyup, neyi ödeyeceğini ve ne için ödeme yapacağınızı ve kemoterapi tedaviniz için seçeceğiniz bir doktora gidip gitmeyeceğinizi öğrenin.
Kemoterapi Hakkında Sorulacak Sorular
Kemoterapiyi tedavi seçeneği olarak seçmeden önce beklenen faydaları, yan etkileri ve riskleri anlamanız gerekir. Ayrıca kemoterapi almak için yazılı izninizi vermeniz gerekecektir. (Bu bilgilendirilmiş onay olarak adlandırılır .)
Onay formunu imzalamadan önce doktorunuza danışmayı veya bu soruları sormayı düşünün. Bir sonraki ziyaretinizde yanınıza alacak soruların yazılmasına yardımcı olabilir. Tedaviniz hakkında olabildiğince fazla bilgi edinin ve beklenen sonuç hakkında bir fikir edinin.
Hangi kemoterapi ilaçları verilecek?
İlaçlar bana nasıl verilecek?
Kemoterapiye ne sıklıkla ihtiyacım olacak?
Tedavilerim ne kadar sürecek?
Kemoterapi nereden alacağım?
Kanser için kemoterapinin amacı nedir?
Aynı hedeflere ulaşmak için başka yollar var mı?
Kemerin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlayacağım?
Bu kemo işe yaramazsa ne yapacağız?
Alacağım kemiğin riskleri ve yan etkileri nelerdir? Bu yan etkiler diğer tedavilerin yan etkileri ile nasıl karşılaştırılır?
Tedaviye hazırlanmak ve yan etki olasılığını azaltmak için ne yapabilirim?
Kemoterapi alırken diğer ilaçlarımı, vitaminleri ve / veya takviyeleri alabilir miyim?
Diyetimi herhangi bir şekilde değiştirmem gerekecek mi? Alkol içebilir miyim?
Faaliyetlerimi değiştirmem gerekecek mi? Egzersiz mi? Cinsel aktiviteler?
Kemoterapi çocuğum olma yeteneğimi etkiler mi?
Ameliyat, radyasyon veya ikisine de mi ihtiyacım olacak? Eğer öyleyse, ne zaman ve neden? Ne gibi sonuçlar bekleyebilirim?
Ameliyattan veya radyasyondan sonra kemoterapim varsa, kalan kanser hücrelerini öldürecek mi? Kemoterapi tek başına kullanılabilir mi?
Bir klinik araştırmaya katılabilir miyim?
Kemoterapi ne kadar tutacak? Sağlık sigortanım bunu koruyacak mı?
Sigorta şirketi ikinci bir fikir isterse veya bir tane almak istersek, görmem için birini tavsiye edebilir misiniz?
Doktorunuzun cevaplarını hatırlamanıza yardımcı olacak bazı ipuçları:
Ziyaretleriniz sırasında not alın. Yazmak için daha fazla zamana ihtiyacınız varsa doktorunuzun yavaşlamasını istemek konusunda utanmayın. Bir şey anlamadıysan soru sor.
Eğer yapabiliyorsanız, ziyaretinizi kaydedin böylece hiçbir şey kaçırmayacaksınız. Ama önce görüşmelerinizi kaydetmeniz uygunsa doktorunuza sorun.
Ziyaretiniz sırasında doktorunuzun ne söylediğini anlamanıza, not almanıza ve daha sonra belleğinizi yenilemeye yardımcı olması için bir arkadaşınızı veya akrabanızı almayı düşünün.