Destek ve Hareket Sistemi
Vücudumuza şekil veren, organlarımıza tutunma yüzeyi oluşturan ve hareket etmemizi sağlayan sistemimiz, destek ve hareket sistemidir.
İskelet Sistem
Baş: Kafatsı, yüz.
Gövde: Omurga, Göğüs kafesi.
Üyeler: Kollar, Bacaklar olmak üzere üç kısımda incelenir.
İskeletimizin temel kısımları; Kemik, kıkırdak ve eklemlerdir.
Kemik
Uzun (kol ve bacak),
Kısa (el, ayak) ve
Yassı (kafatası, kaburga) şekillere sahip 206 kemik vardır.
- Kemiğin yapısında su, mineraller ve protein yapılı maddeler bulunur.
- Mineraller kemiğe sertlik verir.
- Protein yapılı maddeler ise kemiğe esneklik kazandırır.
Kemiğin Kısımları;
- Kemik Zarı: Vücudumuzdaki bütün kemiklerin dış yüzeylerini saran zardır.
Kemik zarının;
ü Kemiği dış etkenlerden koruma,
ü Kemiğin enine kalınlaşmasını sağlama,
ü Kemiğin kırılması yâda çatlaması durumlarında onarma,
ü Kemiğin beslenmesini sağlama gibi görevleri vardır.
- Sert (Sıkı) Kemik Dokusu:
ü Bütün kemiklerde kemik zarının altında bulunan, kemiğe sertlik ve desteklik kazandıran dokudur.
ü Bu dokuda, kemik hücreleri ve kan damarlarının yanı sıra kemiğin esnek olmasını sağlayan elastik lifler (iplik)de vardır.
ü Sert kemik dokusu uzun kemiklerin gövde kısmında, kısa ve yassı kemiklerin dış kısmında bulunur.
- Süngerimsi Kemik Doku:
ü Gözenekli bir yapıya sahip olan bu dokunun gözenekleri arasında kırmızı kemik iliği vardır.
ü Bu doku kısa ve yassı kemiklerin iç kısmında, uzun kemiklerin uç (baş)kısmında bulunur.
- Sarı Kemik İliği:
ü Yağ oranının çokluğundan dolayı sarı renktedir.
ü Sadece uzun kemiklerin orta kısmında bulunur.
ü Kısa ve yassı kemiklerde yoktur.
ü Kan hücrelerinin yapımında görevlidir.
- Kırmızı Kemik İliği:
ü Uzun kemiklerin uç kısmında, yassı ve kısa kemiklerin iç kısmında yer alan süngerimsi kemik dokunun içinde bulunur.
ü Kan hücreleri yapımını sağlar.
KIKIRDAK
ü Kemiklerin uç kısmında beyaz renkte, esnek yapıda olan kıkırdak bulunur.
ü Kıkırdak sayesinde kemiklerin birbirine değmesi ve aşınması engellenir. Böylece, hareket etmemiz kolaylaşır.
ü Kıkırdak doku aynı zamanda kemiğin boyca uzamasını sağlar.
ü Anne rahminde iskeletimizin büyük bir kısmını kıkırdak oluşturur.
ü Doğum sonrasında ve büyüme çağında, kıkırdak doku yerini vücudumuzun belli kısımlarında kemik dokuya bırakır.
ü Vücudumuzdaki bazı kısımlar ise kıkırdak yapıda kalır.
Örneğin; Burun, kulak kepçesi gibi.
EKLEM
Kemiklerin birbirine bağlanmasını sağlayıp hareketlerimizi kolaylaştıran yapılardır.
Arasında bulunduğu kemiklerin özelliğine göre üçe ayrılır;
- Oynar Eklem
- Yarı oynar eklem
- Oynamaz eklem
Oynar Eklem:
ü Kol ve bacaklarımızdaki uzun kemiklerin arasında bulunan eklemlerimizdir.
ü Kapsül ile çevrili olan eklemin kapsül ile arasında boşluk bulunur. Bu boşlukta bulunan eklem sıvısı, kemiklerin birbirine sürtünüp aşınmasını önler.