Usame bin Ladin kimdir?
Usame bin Muhammed bin Avad bin Ladin (10 Mart 1957, Riyad - 2 Mayıs 2011, Abbottabad), çeşitli uluslararası kuruluşlar ve ülkeler tarafından terör örgütü olarak tanımlanan el-Kaide'nin kurucularından ve lideridir.
Usame bin Muhammed bin Avad bin Ladin,1998 yılında yapılan bir röportajda doğum tarihini 10 Mart 1957, doğum yerini ise Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad olarak vermişti.Babası, Yemen'in Hadramut bölgesinde doğan, Cidde'ye göç ettikten sonra inşaat işleriyle uğraşarak milyarder olan ve günümüzde Saudi Binladin Group adıyla faaliyet gösteren şirketin kurucusu Muhammed bin Avad bin Ladin, annesi ise Muhammed bin Ladin'in onuncu karısı olan Hamide el-Attas (o dönemdeki adı Aliye Hanım) idi.1999'daki bir röportajında, "aslan" anlamına gelen adının, Muhammed'in sahabelerinden Usame bin Zeyd'den geldiğini belirtmişti.
Şeriat hükümlerine göre aynı anda en fazla 4 tane olmak üzere 20'nin üzerinde evlilik yapan ve 50'nin üzerinde çocuğu olan Muhammed bin Ladin, Usame bin Ladin'in doğumundan bir süre sonra Aliye'den boşandı.İngiliz gazeteci ve yazar Steve Coll Muhammed bin Ladin'in 25'i erkek 29'u kız olmak üzere 54 çocuğu olduğunu ve Usame bin Ladin'in 18. oğlu olduğunu belirtirken;Jean Sasson, Necve bin Ladin ve Ömer bin Ladin'in anlattıklarına dayanarak yazdığı kitabında Muhammed bin Ladin'in 22 oğlu olduğunu ve Usame bin Ladin'in de 18. sırada yer aldığını ifade etmektedir.
Muhammed bin Ladin ile olan evliliğinden başka çocuğu olmayan Aliye, 1950'lerin sonu veya 1960'ların başında, Muhammed bin Ladin'in şirketinde çalışan orta düzey müdürlerden Muhammed el-Attas ile evlendi. Kendi ifadesine göre doğumundan altı ay kadar sonra annesiyle birlikte Medine'ye giden Usame bin Ladin, ikinci evliliğinden üç erkek ve bir kız çocuğu olan annesiyle birlikte büyüdü.Babasının 1967'de ölümünün ardından kendisine yaklaşık $25–30 milyon miras olarak kaldı.
Silahlı faaliyetleri
El-Kaide'nin kuruluşu ve yapılanması
1988'de desteğini çekerek Mekteb el-Hidemat'tan ayrıldı. Daha sonraları Bosna-Hersek'te ele geçirilen bir bilgisayardan elde edilen el yazısı notlara göre 11 Ağustos 1988'de Azzam'ın çağrısı sonucu Peşaver'de gerçekleştirilen ve bin Ladin, Muhammed Atıf, Seyyid İmam el-Şerif, Ebu Ubeyde el-Benşiri, Mohammed Loay Bayazid, Memduh Mahmud Salim ve Vael Hamza Abdulfettah Culaydan'ın katıldığı cihadın geleceği hakkındaki toplantıda, Sovyet kuvvetlerinin ülkeden ayrılmasının ardından da cihada devam edilmesi kararlaştırıldı.
El-Kaide'nin eski hazinedarlarından Medani el-Tayyib, oluşumun 11 Ağustos'taki toplantıdan önce de var olduğunu, bin Ladin tarafından 17 Mayıs'ta gizlice organize edilen bir toplantıya kendisinin de katıldığını ve 11 Ağustos'taki toplantıyla birlikte bu oluşumun gün yüzüne çıktığını belirtmişti. El-Kaide ifadesinin bilinen ilk kullanımı bu toplantıda oldu.
20 Ağustos'ta düzenlenen toplantıyla birlikte el-Kaide'nin esas kuruluşu gerçekleştirildi.[45] Toplantı tutanaklarında "El-Kaide, aslen organize olmuş bir İslami gruptur. Amacı, Allah'ın ismini yüceltmek ve Allah'ın dinini muzaffer kılmaktır." olarak tanımlanan organizasyonun askerî faaliyetleri, savaş boyunca Afgan mücahitlerle birlikte eğitilecek ve savaşacak olan "sınırlı süreli" ve deneme kampı sonrasında aralarındaki en iyilerin seçileceği "açık süreli" olmak üzere ikiye ayrılmıştı.
Sovyet kuvvetlerinin Mayıs 1988'de başlayan Afganistan'dan çekilmesi, Şubat 1989'da tamamlandı. ISI ile Afgan ve Arap mücahitlerin 1989 Mart'ında Celalabad'da Afganistan hükûmetine karşı gerçekleştirdiği saldırıdan kısa süre önce bin Ladin, Suudi Arabistan'dan Peşaver'e dönmüştü. Muharebenin başlamasından sonra bölgeye gitti ve Arap kuvvetlerine maddi ve lojistik destek sağladı.Bin Ladin ayrıca, mücahitlerin mağlubiyetiyle sonuçlanan muharebedeki bazı çatışmalarda Arap kuvvetlerine liderlik de etmişti.Celalabad'daki çatışmaların ardından Suudi Arabistan'a döndü ve inşaat şirketinde çalışmaya devam etti.
11 Eylül saldırıları
11 Eylül 2001'de, kaçırılan dört yolcu uçağından (United Airlines'ın 93 sefer sayılı uçuşu, American Airlines'ın 77 sefer sayılı uçuşu, American Airlines'ın 11 sefer sayılı uçuşu ve United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçuşu) ikisi New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin iki kulesine, biri Arlington County'deki Pentagon'a çarptı, dördüncü uçak ise Pensilvanya'daki Somerset County'ye düştü.
Uçakları kaçıran 19 kişi dahil 2.996 kişi hayatını kaybetti. Bin Ladin 16 Eylül günü yayınlanan açıklamasında saldırıların arkasında kendisinin olmadığını belirtti.Ancak 29 Ekim 2004'te yayınlanan videosunda ilk kez saldırıların sorumluluğunu üstlendi ve uçakları kaçıran 19 kişiyi bizzat kendisinin eğittiğini söyledi.
FBI tarafından yürütülen araştırma neticesinde saldırıları gerçekleştiren kişilerin, bin Ladin'in liderliğindeki el-Kaide ile bağlantılı olduğu belirlendi. Amerika Birleşik Devletleri tarafından Afganistan'daki Taliban rejimini sonlandırmak üzere Terörizmle Savaş adı altında bir kampanya başlatıldı. 7 Ekim 2001'de, Afganistan'daki Taliban ve el-Kaide hedeflerinin ABD ve Britanya kuvvetleri tarafından bombalanmasıyla Afganistan Savaşı başladı.
Aranması ve ölümü
11 Eylül saldırıları sonrasında baş şüpheli konumuna gelen bin Ladin 10 Ekim 2001'de, 11 Eylül saldırıları sonrasında oluşturulan Most Wanted Terrorists ("En Çok Aranan On Terörist") listesinde yer alan isimlerden biri oldu ve yakalanması veya öldürülmesiyle sonuçlanacak bilgi paylaşımı yapan kişiye $25 milyon vadedildi.
Havayolu Pilotları Derneği ile Hava Ulaşımı Derneği de ek olarak $2 milyon ödül vereceğini açıkladı.Aralık 2001'de Amerikan istihbarat birimleri, bin Ladin'in Afganistan'ın Nangarhar ilindeki Tora Bora adlı dağlık bölgede olduğunu tespit etti. Bölgede gerçekleşen muharebeden bin Ladin sağ olarak kurtuldu.2005 yılında CIA bünyesindeki Bin Laden Issue Station'ın faaliyetleri sonlandırıldı.13 Temmuz 2007'de Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nda yapılan oylama sonucunda ödül miktarı ikiye katlanarak $50 milyona yükseltildi.
Çeşitli istihbarat faaliyetleri sonucunda önce bin Ladin'in kuryesi Ebu Ahmed el-Kuveyti, Temmuz 2010'da ise bin Ladin'in ikamet ettiğinden şüphelenilen Abbottabad'daki kompleks tespit edildi.Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama'nın talimatıyla CIA tarafından yürütülen ve Ortak Özel Harekât Komutanlığı ile CIA'e bağlı personeli taşıyan helikopterlerin Afganistan'dan havalanarak Abbottabad'daki komplekse gerçekleştirdiği Neptün Mızrağı kod adını taşıyan harekât sonucunda bin Ladin öldürüldü.Cenazesi 24 saat içerisinde Umman Denizi'ne bırakıldı.