Çocuğunuzla yalnız seyahate çıkın. Her iki hayatını da değiştirebilir.
25 yaşındayken Everest Dağı'nı topladım. Dünyanın çatısında dururken, tüm hayatımın benden önce parladığını gördüm. Orada ve daha sonra, üç yıllık eğitim ve Nepal'de üç aylık yürüyüşün doruk noktası oldu. Soğuk rüzgâr ve donmuş parmaklara rağmen, kendimi daha fazla canlı hissetmemiştim. Fotoğrafçı olmaya çağırarak alçakgönüllü ve dönüşümlü olarak döndüm.
Kız arkadaşım Huiyi, keşif blogumuzda yaptığımız zirveyi üç bin mil öteden ilan etti ve kendisiyle ve gelecekteki çocuklarımızla kutsal dağa döneceğime söz verdim. Hatta tırmanışım Sherpa, Kami ile şaka yaptım, o zaman çocuklarım olursa, çiftliğinde yardım etmek için onları köyüne getireceğim.
Everest'ten üç yıl sonra birinci sınıf sevgilim Huiyi ile evlendiğimde, ailemle tanışmak için Malezya'ya kısa bir sıçrama yapmak dışında Singapur dışına zar zor seyahat etmişti. Ancak seyahat etmeyi severdim. 20 yaşımdayken, Avrupa’da yalnız başına sırt çantamda dolaştığımda, yemek yerimde günde bir baget yediğim, Paris'teki tren istasyonlarında uyuduğum, Çek Cumhuriyeti köprülerinin altındaki yerlilerin bulunduğu ve İspanya'da soyulduğum bir baget yedim.
Çinli bir söz vardır, “10 bin kitap okumak, 10 bin li yürümekle eşleşmiyor. Bu kadar okuyabileceğimi sanmıyorum, bu yüzden yürümek panzehirim.
Yolculuk tutkumum, Hindistan'daki balayımız boyunca Huiyi'ye süzüldü, burada ikimizin de daha önce hiç olmadığı kadar güzel bir Hint devleti olan Rajasthan'ı geçtik.
İlk önce bebeğimi kucağımda tutarken hayattaki yeni bir bölüme girdiğimi fark ettim. “Oh, çok küçük ve kırılgan,” kendime söylediğimi hatırlıyorum. "Ne yaptık?"
Ona Küçük Chow diyoruz ve hayatta o ana kadar yapmak istediğim en çok şeyi yaptığımı düşündüm. Hayatın bölümlere girdiğini ve bunun zorla başladığını anladım.
İkinci çocuğumuz Littler Chow, iki yıl sonra geldiğinde, hayatın bittiğini sanıyordum.
Çocuk sahibi olma korkumun bir kısmı da hayatımı tekrar yaşayamayacak olmamdı. Çocuklarıma en iyisini vermek istedim ama dünyanın dört bir yanındaki seyahatlerim dünyanın istiridye olmadığını öğretti. Nereden başlıyoruz?
Pekin'e yerleştikten sonra, Çin’in muazzam büyümesini de farkettik ve hayret ettik. Eve döndüğümüz arkadaşlarımız ve yeni Çinli arkadaşlarımıza dikkat çeken, çok fazla şaşıracak, strese maruz kalmış birçok çocuk bulduk ve geleceğimiz için endişeleniyoruz.
Küçük Chow iki yaşına girdikten kısa bir süre sonra konuşmamız iki yönlü bir kanal oldu. Artık bütün gün yağmalandı, ancak sordu ve cevap verdi. Bir baba olarak, ebeveynliği stajyer gibi hissediyordum, çünkü sadece çocuk bezi geçip ıslak mendiller alırken, Küçük Chow neredeyse her şey için annesine döndü. Daha fazlasını yapabileceğimi sanıyordum ama aynı zamanda bir annenin rolünün asla değiştirilemeyeceğini de kabul ettim. Ancak, bir baba olarak daha fazlasını yapabileceğimi düşünüyorum.
Küçük Chow'a karımın yapamayacağı bir hediye verebileceğimi farkettim: bir macera.
Küçük Chow 2 yaşımdaydı, 6 aylıkken Noel ve Yeni Yıl arasında bir hafta izin aldım. Küçük Chow ve ben Huiyi ve Littler Chow'a veda ediyoruz. Sadece ikimiz, Tayvan'a uçtuk. İlk defa, küçük kızımın Pekin'deki günlük faaliyetlerimizden tamamen farklı olan her şeyiydim.
Sağlıklı beslenmemizi evde bırakarak, abur cubur, kızarmış tavuk ve hatta ara sıra lolipopla şımarttık.
Çok az şey öğrendik.
Otobüsçüler hakkında bilgi edindi. Tayvan sokaklarında otobüs çalıyor, şarkı söylüyor, müzik enstrümanlarını çalıyor ve geçmişte yürüyen insanları eğlendirdi. Bana yaptıklarını neden yaptıklarını sordu.
“Bunu yaparlar ki bizi mutlu ederler.”
"Evet."
“Onları mutlu etmek istiyorsak, yazı tura veya not vermeliyiz. Bu takdirimizin bir göstergesi. ”
"Ohhh…"
Para kavramını da böyle öğrendi.
Ayrıca bir çiftlikte yavru hayvan besledik, balıkçılara teknelerinde katıldık ve Tayvan'ın doğu kıyılarında bisikletle dolaştık.
Gözlerini ilk kez açık denizlere dikti. Bir bebek için çok uzak bir ufkun ötesinde ne olduğunu hayal edemediğinden inanılmaz bir deneyim oldu. Bir ebeveyn olarak, ona en çılgın hayallerinin ötesinde bir deneyim verdiğimi bilmek için bir gözyaşı döktüm.
Arka koltuğumda onunla birlikte geri döndüğümüzde, günün aktivitelerinden yorgun bir uykuya daldı. Bir kere olsun seyahatlerimiz sessizdi. Konuşacak kimsem yoktu ve yavaşça ve düzenli bir şekilde geri döndüm ve arabanın arkasında uyuyana kadar babamla arabada uzun araba gezileri sırasında konuşacağım kendi çocukluğumu hatırlattı. İkimiz de uyuyan çocuğumuzu bir sonraki noktaya güvenle getirerek baba olduk.
Bu yaşam döngüsüdür.
Gençken babamın yoğun bir iş adamı olduğunu hatırladım. O kadar meşguldü ki, beni hiç bir oyun alanına getirmedi, nadiren benim için oyuncak aldı ve çok az zaman harcadık çünkü Malezya'da çalışırken Singapur'u bize gönderdi. Zaman bizim için değerliydi ve bunu biliyordu. Hatırladığım kadarıyla, okul tatillerim için Malezya'ya ne zaman döndüğümde beni nereye giderse gitsin getirecekti.
Onun ofisi. İş görüşmeleri. İş yemekleri. İş yemekleri.
İşi bile içer.
Sık sık oturur, sessiz durur, kendimle oynar, gününü izlerdim. Ondan sonra, bana ne yaptığını açıklama fırsatını yakalardı. Küçük bir çocuk için çok sıkıcı görünebilir ama bana göre babamla zaman geçiriyordum.
Kızım için aynı şeyi yapabileceğimi düşündüm. Ona dünyamı göstermek için. Ona babasını neyin yaptığını göstermek için. Bu yüzden Everest.
Karımı, Everest Merkez Kampına götürürsem işe yarayabileceğini söyledim. Herkes delirdiğimi sandı - karım hariç. Dedi ki onu eğitmeye başlasan iyi edersin.
Solukhumbu Vadisi'ndeki Everest Ana Kampına doğru trekking, genellikle dünyanın en zorlu treklerinden biri olarak tanımlanır. Everest Base Camp 5400m yüksekliktedir ve Himalayalar dışındaki çoğu dağdan daha yüksektir.
AMS veya akut dağ hastalığı, insanları belirli irtifaların üstünde 2500 m ve üzeri olan bir durumdur. Hafif semptomlar baş ağrısı, bulantı ve ciddiyeti içerir. Şiddetli AMS, su beyninize girdiğinde Yüksek İrtifa Akciğer Ödemi veya Yüksek İrtifa Beyin Ödemi (HACE) içerir. Tedavi edilmezse bu ölümle sonuçlanabilir. Geçmiş Himalaya gezilerimde, AMS hastalığının bazılarının kendi takım arkadaşlarıma ve diğer dağcılara çarptığını gördüm. Helikopter tahliyeleri ve ağır yaralanmalar dağlarda çok yaygın değil.
Bu nedenle, yüksek irtifa, karışık arazi kayaları, çakıl ve çamur izleri, basit ve temel konaklama birimlerinin birleşimi, zinde yetişkinler için bile oldukça zorlayıcı kabul edilir.
Dağlardaki tıbbi öneriler için iki doktora danıştım. Bunlardan biri, çocukların daha az egoları olduğu için AMS'nin erken semptomlarını görmezden gelmelerinin ve sağlıklı olmalarının daha az muhtemel olduğunu söyleyen Sherpa arkadaşım doktor Nima. Eğer rahatsız oldularsa, söylendiler ve mümkün olduğu kadar çabuk dağa ineceğiz.
Küçük Chow'un şartlandırılması ve eğitilmesi gerekiyor. Pekin'in kuzeyinde, Çin Seddi'nin restore edilmiş kısmının hemen yanında oturan bir köy evi bulduk. Çin Seddi'ndeki rota dik ve moloz dolu. Yetişkinler için kolay değil, 3 yaşındaki bir çocuk. Little Chow'u sırtımda taşıyabilsem de, sadece bir yolcu olsaydı, trek anlamlı olmazdı. Bu yüzden elinden geldiğince trek yapmak için en iyi formunda olduğundan emin olmam gerekiyordu.
Mart ayında başladığımızda sadece bir saatliğine sürekli yürüyebiliyordu, ancak Ağustos ayına kadar beş saat boyunca yürüyebiliyordu. Bu oldukça dikkat çekici.
Kendimi sınırlarının ötesine itmek için kendimi koç olarak görmedim, ama eğlencesinin güvende olmasını sağlamak için bir rehber olarak. Bu uygulama yürüyüşlerini haftalara ayırdığımız ve ondan hiçbir şey taşımasını istemediğimizden, eğitim onun için ağır değildi. Ayrıca eğlenceliydi.
Eğitim gibi geliyor, ama aslında çiçeklere bakıyordu, ovalardaki koyunları takip ediyor ve hatta yoldaki farklı kaya dokularını inceliyordu. Kendisini diğer küçük çocuklarla değil, biz ebeveynleri ve diğer yetişkinlerle karşılaştırıyordu. Çocuklar clueless ve inatçı olabilir. Onlara rehberlik etmedikçe neler başarabilecekleri hakkında hiçbir fikirleri yok.
Küçük Chow, Katmandu'ya uçarken, 3 yaşında 4 aylık, 85 cm boyunda ve 13 kg ağırlığındaydı. Hiçbir zaman deniz seviyesinin ötesinde olmamıştı, ancak hayatında ilk kez 4.000 metre yüksekliğindeki vadileri yürüyecekti. Üç kere dolaştığım iyi bir yol seçtim. Hazırlanırsak dağın bizim tarafımızda olacağını biliyordum.
Küçük Chow bir şehir kızıdır ve hayvanlar genellikle onun için sadece resimli kitaplarda görülür. Küçük Chow'un Solukhumbu Vadisi'nde fark ettiği ilk şey, vahşi yaşamın zenginliği idi. Bir yak, bufalo, katır ve zopkio, yak ve bir inek arasındaki bir farkı ayırt edebilirdi. Zopkios, onu bu kadar büyük yaratıklara hiç dokunmadığı için şaşırttığı Lukla sokaklarında sarmıştı.
Eşim ve ben dağlara bakıp, dünyanın en yüksek zirvelerine hayran kalırken, Little Chow özellikle onlar tarafından sevilmezdi. Bakışlarını yere sabitledi ve hayal gücü orada çok çılgına döndü.
Küçük Chow, trek üzerine atlatması gereken gübre çeşitliliği ile daha da büyüdü. Bazı gübrenin deniz kabukları gibi görünmesine şaşırdı ve şerpa Kami'ye tanımlayamadığı pisliği sordu.
Yürüyüşümüzün ikinci gününde ailemi hayal kırıklığına uğrattım. Mercimek çorbasıyla pilav olan yerel favori dal baht'ın öğle yemeğinden sonra ailem, Kami liderliğindeki grubun arkasına düştü. Bu yolu daha önce iki kez geçmeme rağmen, rotayı iyi bilmiyordum. O gün karanlığa kadar 12 saat yürüdük. Ailemi tamamen tüketti
Neyse ki, Küçük Chow olumlu kaldı. Ayrıca, siz hala kaybolduğunuzda sakin olduğunuzda, çocuğumun da aynı şekilde hissettiğini, hata yapmanın ve kaybedilmenin yaşamın bir parçası olduğunu düşündüğünü öğrendim.
Yükseltiğimiz ve sıcaklık negatif 10C'ye düştükçe, fauna zopkiostan yaks'a döndü. Yaklar vahşi ve görkemli yaratıklar, bu yüzden onları daha önce uzaktan gözlemledim.
Birdenbire önümüzde bir bebek yak sıçraması gördük ve bunu asil yetişkinlerin aksine nazik olan iki bebek teknesi izledi.
Çoban Küçük Chow'u gördüğünde, yavruları beslemek isteyip istemediğini sordu. Yerliler genellikle yakslarını çok korurlar ama Little Chow onları çekebilirdi.
Kami’nin Pangboche’deki evine ve köyüne bir hafta sonra ulaştığımızda, deniz seviyesinden 4000 metre yükseklikte bir köy, geri dönme zamanının geldiğini hissettim. 2 günden daha az bir sürede Everest Ana Kampı'na girebilirdik, ama açıkçası bu, Ego'ma Little Chow'un memnuniyetini arttırmaktan daha fazla hizmet ederdi. Onun bebek yak bölüm zaten onun vurgulamak oldu. Bu noktaya kadar kendini çoktan tatmin olmuş hissediyordu ve bunun ötesindeki irtifalar insan adaptasyonu için daha tehlikeli olabilirdi.
Bu noktaya kadar, Little Chow’un ruhları muhteşemdi ve fiziksel olarak iyi durumdaydı. Her sabah mutlu bir şekilde uyandı, iştahı büyüktü, bu da dağın yüksekliğiyle çok iyi başa çıktığı anlamına gelir.
İnsanlar sık sık bana, dünyanın tepesinde durmanın nasıl bir his olduğunu sordular. Zirveye toplam 30 dakika harcadım ve ana duygum o zaman mutluluk ya da büyük heyecan değildi. Rölyefti. Bir gün dünyanın tepesinde duracağımı, hayal etmeye cesaret edeceğimi hayal etmemiştim. 3 yıl çalıştım ve bunun için çok zorlandım ve sonunda sadece benim tarzım ya da yeteneğim değildi. Ayrıca Sherpa ve takım arkadaşlarımın iyi durumda olduğu, tüm ekipmanımızın çalıştığı ve zirve günü havaların mükemmel olduğu gerçeği de buydu. İmkansız bir rüyanın gerçekleşmesi için, en yüksek yeteneğimde performans göstermeye hazırlıklı olmam ve yanımda şansın olması gerektiğini fark ettim. Everest Dağı'nın tepesinde duran bu yaşam dersini anlamak için rahatlamıştım.
Küçük çocuklarımı seyahatleri için erken yaşta getirdim, çünkü bu deneyimlerin zaman içinde hatırlayamasalar bile kendi dünya görüşlerini şekillendirdiklerini fark ettim. Benim için bu önemli değil. Onları yeni çevreye adapte olduklarını, yabancılarla etkileşimde olduklarını görebiliyordum ve davranışları bu şekilde çoktan değişti. Daha da önemlisi, gezilerimin dünyanın çok eşit olmadığını fark etmelerini istiyorum.
Nepal gezimiz sırasında, yerel halkın çoğunun mutlu, cömert olmalarına rağmen, bizden daha fakir göründüklerini belirttiğine işaret ettim. Bir aile olarak Nepal'e seyahat etme ve onlarla etkileşimde bulunma seçeneğine sahibiz, ancak muhtemelen aynı şeyi yapma ve ülkelerimize seyahat etme imkânları da yok. Ancak, bu kimin daha iyi ve daha kötü olanın bir bölümü değildir. Para mutluluğa eşit değildir, fakat seçimlerimizi güçlendirir.
Geçen yıl Japonya'da Küçük Chow'la seyahat ettiğimde, atom bombasının yıkımını ve savaş ile masum yaşamları çevreleyen zor soruları anlamak için onu Hiroşima'ya getirdim. Çok etkilendi, ancak kendi bakış açısıyla dünyanın karmaşık bir şey olabileceğini anlamaya çalıştı.
Hamburg'dayken, Almanya Küçük Chow beni şaşırtan bir soru sordu. Neden sadece düğmeye bastığımızda tren kapısının neden açık olduğunu sordu ve bana soğuk kapının acele etmemesi için talep üzerine açık kapı olduğunu bildiren yerel arkadaşıma sormak zorunda kaldım. Bu cevabı Little Chow'a ilettiğimde neden Japonya'da tren kapıları açık birlikte. Aniden bana gösterdiğim şeyin ötesinde ayrıntıları gözlemliyor ve karşılaştırıyordu. Seyahatlerimizde bir çocuk tasarlamıyordum, kendi çıkarları ve düşünceleri olan bir çocuk yetiştiriyordum.
Birlikte seyahatlerimizde, Little Chow sanatçılar, müzisyenler, balıkçılar, çocuklar, inşaat işçileri ve farklı katmanlardan insanlarla etkileşime girmiştir. Ona, bu insanların toplum tarafından tanımlanan farklı olabileceğini göstermek benim için önemlidir, ancak yaşamda aynı amaç ve özlemleri vardır. Bu anlamda hepimiz aynıyız. Bunu da anlıyor.
Bazılarımız hiyerarşik bir dünyadaki kazananları yetiştirmeyi önemser. Bana göre yolculuk daha önemli ve anlamlı. Little Chow seyahatlerinden sonra daha akıllı mı yoksa akıllı mı olduğunu bilmiyoruz, ancak ona dünyaya dair kesintisiz bir görünüm sergilemesinin empati, anlayış ve belki de gelecekte dünyanın daha yararlı bir vatandaşı olacağını umuyoruz.
Stefen Chow
Konuşma 26 Ağustos 2018 tarihinde Çin'in Guangzhou kentinde düzenlenen 800 kişilik bir kalabalığın önünde düzenlenen TEDxXiguan sunumunun bir parçası. Sunum İngilizce olarak yapıldı. Bana fırsat verdiği için küratör Jimmy Tan ve ekibine teşekkür ederiz.
Edebiyat ajanım Christine Proske ve yazarı Jun Youb Lee'ye ebeveynlikle ilgili bazı fikirleri çözdüğü için teşekkür ederim. Konuşmanın bir kısmı üzerinde çalışmakta olduğum bir kitap taslağına dayanıyor.