Elimizdeki bilgiler ise farklı sözlü kaynakların bir araya getirilmesiyle oluşmuş durumda. Kral Akaba'nın ani ölümünden sonra büyük oğlu Agbo Sassa yeterli yaşta olmadığı için tahta Hangbe çıktı. Hangbe, 1718'de Agbo Sassa ve Agaja arasındaki taht mücadelesinde Agbo Sassa'yı destekledi. Tahta Agaja çıktı ve rakibine destek çıktığı için Hangbe'nin bütün mirasını tarihten sildi.
Bir efsaneye göre Hangbe, elit savaşçı takımı olan Amazonların da kurucusuydu. Dahomey Amazonları, Dahomey Krallık ordusunda cephede çatışan askerlerdendi. Gerek komşu kabilelerle savaşırken gerekse de Avrupa ordularına karşı direnirken Amazonlar korkusuz olmalarıyla tanındılar. Krallık, Fransız kolonisi olmadan önceki son savaşlardan birinde 434 Amazondan yalnızca 17'sinin geriye döndüğü söyleniyor.
Her ne kadar Agaje Hangbe'nin taht zamanına dair her şeyi yok etmiş olsa da onun mirası güçlü kadın savaşçılarıyla yaşamaya devam ediyor. Sözlü ve yazılı kaynaklarda yalnızca kadınlardan oluşan bu birlikler hakkında farklı görüşler bulunuyor. Bazıları Amazonları fil avcısı iken insan da avlamaya başlayan bir grup olarak tarif ediyor. Daha fazla kabul gören görüş ise onların Hangbe'nin ve ondan sonraki hükümdarların özel korumalığını yapan bir birlik olduğuna inanıyor.
Amazonları, krallığı 1818'den 1858'e kadar yöneten Kral Ghezo resmi olarak orduya dahil ediyor. Özellikle dönemin Avrupa köle ticaretine karşı mücadelesinde insan gücünün sınırlı olduğu göz önünde bulundurulursa kararın pratik açıdan önemi daha rahat anlaşılabilir.
19. yüzyılda krallığı ziyaret eden Avrupalılar Dahomey'in kadın savaşçılarını Yunan mitolojisindeki amansız kadın savaşçılardan esinlenerek adlandırdılar. Bugün tarihçiler onları "mino" olarak da adlandırıyor, yerel dilde "mino" "annelerimiz" anlamına geliyor.
Tarih çalışmalarının artması ve özellikle son dönemlerde çıkan filmlerde kadınların senaryoya daha gerçekçi yansıtılması sonucunda Afrika'da kadının toplumdaki rolü de değişiyor ve insanlar geçmişleri hakkında daha çok şey bilmek istiyorlar.
Özgün İçerik: Begümhan İ. Şimşir
Kaynak: 1, 2, 3