Bu da ezber bozma gönderisi olsun.
🐠
Önce görseldeki tanımdan başlayalım bu sefer. Aptal tanımı bölgelere göre farklılaşır. Örneğin, Roma dili konuşulan çeşitli ülkelerde, özellikle Fransa ve İtalya’da “Nisan Balığı” terimi tercih edilir. Öte yandan Almanca konuşulan bölgelerde yapılan bir araştırma, Nisan’da ayak işine gönderilen kişiden Nisan Soytarısı, Nisan Danası, Nisan Eşeği ve Nisan Maymunu diye söz eder.
🐠
Geleneğin kökeni belirsiz. Pagan dönemine dayandıran da var, Hz. İsa’ya dayandıran da. Grimm Kardeşler, 1854’de “Geleneği ilk olarak belli belirsiz bir şekilde geçmiş yüzyılda görebiliyoruz. Açıklanmamış bir kökeni olan ve Nisan ayında yapılan gelenek, yılın başlangıcı ile doğrudan bağlantılıdır” diye yazarlar. Gelenekten ilk olarak 1508’de bir Fransız kaynağında bahsedilir. Bir başka kaynağa göre, Almanya’da ilk bilinen olay 1618’dedir. 🐠
Yılın gerçekte ilkbaharla başladığını biliyoruz. Yılın on ikinci ayının adı aralıktır. Aralık Latince’de on (December) anlamına gelir. Kasım dokuz, Ekim sekiz ve Eylül yedidir. Demek ki yıl Mart ile başlar, Ocak’la değil (İran’da Mart, yeni İran yılının başlangıcıdır). YaŞimdi şunu anlayabiliriz ki, Nisan ayı baharın gelişinden birkaç gün sonra gelir ve yeni yılın habercisidir. Nisan’ın Latince’deki anlamı “açık”tır (Aprilis). Dolayısıyla bahar zamanı, kış sonu ve çiçeklerin açma zamanı olan Nisan, yılın başlangıcı için en uygun zaman olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, kökensel olarak “açmak” anlamına gelen Nisan’ın ilk günü takvimsel olarak da ayın açılış günüdür. Bir Nisan, kışın sonu ve baharın başlangıcı olarak anlaşılabilir önemli bir gündür. Nisan’ın biri takvimsel olarak bir geçiş ritidir ve eşek şakası için de uygun bir zamana işaret eder. Nisan balığı kurbanının elbisesine cinsel gücün simgesi olarak bir kağıt balık yapıştırılması da üretkenliğe geri dönüşü kutlamak için yeterli bir sebeptir.
🐠
Bir Nisan’daki mevsimsel ve zamansal dönüşüm, akıllılıktan Nisan aptallığına dönüşümle vurgulanır. Bence çok da doğrudur. Ne dersiniz?