Bilim insanları, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) hastalarının çoğunun virüsü diğer kişilere bulaştırmadığını öne sürerek, ‘süper yayıcılar’ olarak bilinen az sayıda kişilerin virüsü daha geniş bir şekilde yaydığına ilişkin kanıtların arttığını bildirdi.
ABD merkezli New York Times gazetesine göre bilim insanları bu görüşlerini daha önce yaşanan bazı olaylara dayandırdı.
Bunlardan biri, 30 Mayıs’ta Teksas’ta düzenlenen bir doğum günü partisinde, enfekte olan kişinin virüsü 18 arkadaşı ve ailesine bulaştırması oldu.
İngiliz iş insanı Steve Walsh ise, konferansa katılmak için gittiği Singapur’da koronavirüse yakalandı. Şubat ayında önce Fransız Alpleri’ne ardından İngiltere’ye dönen Walsh, koronavirüsü Avrupa’ya yayan kişi olarak bilindi.
Güney Kore’de de, enfekte olan 61 yaşındaki bir kadının da, gittiği kilisede virüsü yüzlerce kişiye bulaştırdığı biliniyor.
Diğer yandan, İtalya’daki bilim insanları koronavirüsün etkisini izlemek için depolanmış atık su örneklerine bakarak, virüsün Aralık ayı başında Milano ve Torino şehirlerinde bulunduğunu keşfetti.
Oysa ki, İtalya’nın kuzeyindeki hastaneler Şubat ayında koronavirüs hastaları ile dolmaya başlamıştı.
Bu da, koronavirüsün Aralık ayında yaygın olmama nedeninin o sırada enfekte olanların süper yayıcı olmadığı anlamına geliyor.
Konuya ilişkin geçtiğimiz hafta yayınlanan bir araştırmada, insanların yüzde 2’sinin koronavirüs vakalarının yüzde 20’sinden sorumlu olduğu ortaya çıktı.
Araştırmacılar, ‘süper yayıcılar’ teriminin Kovid-19 ile ortaya çıkmadığını, 2002-2003 yıllarındaki SARS ve 2012’deki Ortadoğu Solunum Yetmezliği Sendromu Koronavirüsü (MERS-CoV) salgınları sırasında da kullanıldığını dile getirdi.
Bellevue Hastalık Modelleme Enstitüsü’nde baş araştırmacı olan Ben Althouse, “Bu durum bir yerlerde ateş yakmaya çalışmak gibi. Kişi, elindeki meşaleyi boş yere bir kereden fazla atmaya çalışabilir ancak ateş doğru yere düşerse, alevler çok çabuk yükselir” diyerek durumu anlatmaya çalıştı.
Sonuç olarak, bilim insanları kalabalıklardan uzak durma konusunda uyararak, bulundukları mekanda herhangi bir süper yayıcı olması halinde büyük risk altında olacaklarını vurguladı.
Bilim insanları, insanları bulundukları yerde enfekte olan kişi sayısının fazla olması halinde maruz kaldıkları ‘viral yükün’ artacağı ve kendilerinin de bir süper taşıyıcıya dönüşebilecekleri konusunda uyarıda bulundu.
Araştırmayı yapan bilim adamları, insanların süper yayıcı haline nasıl geldiğine ilişkin kesin bilgilere ulaşmanın ve virüse karşı etkili bir aşı bulunana kadar bu nedeni tedavi etmeye çalışmanın önemine değinerek, bunun salgınla mücadeleye etkili bir şekilde yardımcı olabileceğine dikkat çekti.