Farenjit çağımızın hastalıklarından biri olup, özellikle soğuk kış aylarında birçok kişiyi mağdur eden bir boğaz hastalığıdır. Bu içeriğimizde farenjit nasıl geçer ve neler iyi gelir sorularına yanıt vereceğiz. Fakat bu sorulara yanıt vermeden önce farenjit hakkında bilinmesi gereken bazı bilgileri sizlere aktaracağız.
Farenjit Nedir?
Farenjit, gırtlak arkasında bulunan farenks iltihabıdır. Sıklıkla sadece “boğaz ağrısı” olarak da adlandırılır. Farenjit ayrıca boğazda yırtılmaya ve yutma zorluğuna da neden olabilir.
American Osteopathic Association (AOA) ‘ya göre, farenjite bağlı boğaz ağrısı, doktor ziyaretlerinin en yaygın nedenlerinden biridir. Yılın daha soğuk aylarında daha çok farenjit vakası görülür. Aynı zamanda insanların işten uzak kalmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Boğaz ağrısını düzgün bir şekilde tedavi etmek için nedenini belirlemek önemlidir. Farenjit, bakteriyel veya viral enfeksiyonlardan kaynaklanabilir.
Farenjitin sebepleri nelerdir?
Farenjit oluşmasına neden olan sayısız viral ve bakteriyel neden vardır. Bunlar içerisinde en yaygın olanları şunlardır;
- Kızamık
- Soğuk algınlığının sebeplerinden biri olan adenovirüs
- Suçiçeği
- Boğmaca
- A grubu streptokok
Virüsler boğaz ağrısının en yaygın sebebidir. Farenjit, yaygın olarak soğuk, grip veya mononükleoz gibi viral enfeksiyonlardan kaynaklanır. Viral enfeksiyonlar antibiyotiklere cevap vermez ve tedavi sadece belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olmak için gereklidir.
Farenjit, daha az sıklıkla, bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bakteriyel enfeksiyonlar antibiyotik gerektirir. Boğazdaki en yaygın bakteri enfeksiyonu, A grubu streptokokların neden olduğu strep boğazıdır. Bakteriyel farenjitin nadir nedenleri gonore, klamidya ve corynebacterium’dur.
Soğuk algınlığına ve flüse sık sık maruz kalınması, farenjit riskini artırabilir. Bu sağlık, alerji ve sık sinüs enfeksiyonlarına maruz kalan insanlar için özellikle geçerlidir. İkinci el dumana (Pasif içicilik vb.) maruz kalmak da riski arttırabilir.
Farenjitin belirtileri nelerdir?
Kuluçka süresi genellikle iki ila beş gün arasındadır. Farenjitte görülen semptomlar, alttaki duruma göre değişir;
- Boğaz ağrısı
- Hapşırma
- Burun akıntısı
- Baş ağrısı
- Öksürük
- Yorgunluk
- Vücut ağrıları
- Titreme
- Ateş
Boğaz ağrısına ek olarak, mononükleoz belirtileri şunları içerir:
- Şişmiş lenf düğümleri
- Aşırı yorgunluk
- Kas ağrıları
- Genel keyifsizlik
- İştah kaybı
- İsilik
Başka bir farenjit türü olan strep boğazı rahatsızlığının da belirtileri şunlardır;
- Yutkunma zorluğu
- Beyaz veya gri lekeli kırmızı boğaz içi
- İştah kaybı
- Ağız içinde kötü tat
Bulaşıcı dönemin uzunluğu da durumunuzu belirlemede etkili bir rol oynayacaktır. Viral bir enfeksiyonunuz varsa, ateşiniz geçene kadar bulaşıcı olacaktır. Boğaz ağrısı yaşıyorsanız, antibiyotikler ile 24 saat geçirene kadar, bulaşıcı olabilir.
Farenjit genellikle 10 günden az sürer. Ateş de dâhil olmak üzere semptomlar, üç ila beş gün arasında zirve yapabilir. Farenjit soğuk bir virüs ile ilişkiliyse belirtilerinizin bu süre boyunca devam etmesi normaldir.
Farenjit nasıl teşhis edilir?
1- Fiziksel muayene
Farenjit belirtileri yaşıyorsanız, doktorunuz boğazınıza bakacaktır. Herhangi beyaz veya gri leke, şişme ve kızarıklık olup olmadığını kontrol edecektir. Doktorunuz kulak ve burnunuza da bakabilir. Şişmiş lenf bezlerini kontrol etmek için boynunuzun kenarlarına da elleriyle dokunarak muayene ederler.
2- Boğaz kültürü
Doktorunuz strep boğazı rahatsızlığı geçirdiğinizden şüphelenirse muhtemelen boğaz kültürünüzü alacaktır. Bu işlem, boğazınızdaki salgıların bir örneğini almak için pamuklu bir çubuk kullanmayı içerir. Çoğu doktor, ofiste hızlı strep testi yapabilir. Test, streptokok için pozitif ise, bu test birkaç dakika içinde sonuçlanıp doktorunuz tarafından size söylenecektir. Bazı durumlarda, daha fazla test için boğaz salgılarınız bir laboratuara gönderilir ve sonuçlar en az 24 saat sonra alınabilir.
3- Kan tahlili
Doktorunuz farenjitinizin başka bir sebebinden şüpheleniyorsa, kan tahlili isteyebilir. Kol ya da elinizden küçük bir kan örneği alınır ve daha sonra test için bir laboratuara gönderilir. Bu test, mononükleoz olup olmadığınızı belirleyebilir. Başka bir enfeksiyon türü olup olmadığını belirlemek için eksiksiz bir kan sayımı (CBC) testi yapılabilir.
Farenjit için evde tedavi yöntemleri nelerdir?
Doktor kontrolüne girmek farenjit nasıl geçer sorunuza en kesin yanıtı verse de farenjitle mücadeleye evde de devam edebilirsiniz. Peki, farenjit için evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri nelerdir ve farenjite neler iyi gelir? İşte, evde farenjit nasıl geçer sorusunun cevabı;
Farenjitinize neden olan şey bir virüs ise, evde uygulayabileceğiniz birkaç tedavi yöntemi belirtileri hafifletmeniz için size yardımcı olabilir. Evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:
- Dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı içmek
- Et suyu içeren sıcak çorba içmek
- Sıcak tuzlu suyla gargara yapmak
- Ortam nemlendiriciler kullanmak
- Daha iyi hissetmek için bolca dinlenmek
Ağrı ve ateş tedavisi için için asetaminofen (Tylenol) veya ibuprofen (Advil) gibi tezgâh üstü ilaçları almayı düşünebilirsiniz. Boğaz pastilleri aynı zamanda ağrılı, acılı ve ağrılı boğazın yatıştırılmasında yardımcı olabilir.
Farenjiti tedavi etmek için bazen alternatif ilaçlar kullanılır. Bununla birlikte, ilaç etkileşimleri veya diğer sağlık sorunları önlemek için bunları kullanmadan önce doktorunuza danışmalısınız. En sık kullanılan şifalı bitkilerden bazıları şunlardır:
- Hanımeli
- Meyankökü
- Hatmi kökü
- Adaçayı
- Kaygan karaağaç
Farenjit için tıbbi tedavi yöntemleri
Farenjit nasıl geçer sorusunun yanıtını tıbbi tedavide de bulabilirsiniz. Bazı durumlarda farenjit için tıbbi tedavi gereklidir. Farenjit bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanıyorsa özellikle tıbbi tedavi söz konusudur. Bu gibi durumlarda, doktorunuz antibiyotik reçete eder. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, amoksisilin ve penisilin strept farenjit için en sık verilen reçete tedavileridir. Enfeksiyonun geri dönmesini veya kötüleşmesini önlemek için antibiyotiklerin tümünü almanız oldukça önemlidir. Bu antibiyotiklerin tamamı genelde 7-10 gün sürer.
Farenjitin önlenmesi
Uygun hijyenin sağlanması birçok farenjit vakasını önleyebilir.
Farenjiti önlemek için yapmanız gerekenler şunlardır:
- Başkası tarafından sizinle paylaşılan yiyecek ve içeceklerden kaçının
- Hasta olan insanlarla temastan kaçının
- Ellerinizi sıklıkla yıkayın, özellikle yemek yemeden önce ve öksürdükten veya hapşırdıktan sonra.
- Sigaradan ve sigarı dumanı olan ortamlardan uzak durun. Pasif içicilik farenjit oluşmasının en büyük nedenlerinden biridir.
Pek çok farenjit vakası başarıyla evde tedavi edilebilir. Bununla birlikte, daha ileri değerlendirme için doktora gidilmesi gereken bazı semptomlar vardır.
Aşağıdaki durumlarda bir doktora danışmanız gerekmektedir:
- Bir haftadan fazla boğaz ağrısı yaşadıysanız
- 38 dereceden yüksek ateşiniz varsa
- Lenf bezleriniz şişmişse
- Antibiyotiklerin tam kullanımını gerçekleştirdikten sonra belirtiler hala devam ediyorsa
- Antibiyotik kullanımını bitirdikten kısa süre sonra belirtiler tekrar başladıysa
Umarız bu içeriğimiz farenjit nasıl geçer ve neler iyi gelir gibi bazı sorularınıza yanıt olmanın yanında, farenjit hakkında bilmediklerinizi öğrenmenize ve farenjitten korunma yollarını tanımanıza da yardımcı olmuştur. Sağlıklı yaşamlar!