Yunus Nadi - hayatı ve eserleri (1879 - 1924)
Abstract
Yunus Nadi, 1879 Fethiye doğumludur. İlk yazısı 1899'da Malumat'ta yayınlanmıştır. 1902'de Hukuk Mektebinin ikinci sınıfındayken tutuklanmıştır. Hapishane-i Umumi ve Midilli Kalesinde üç yıl geçirmiş, 28 Aralık 1904'te tahliye olmuş ve Fethiye'ye sürgüne gönderilmiştir. II. Meşrutiyet'ten sonra Tasvir-i Efkar ve İkdam gazetelerinde çalışmıştır. 30 Kasım 1910'da Selanik'te yayınlanan Rumeli gazetesinin Umur-ı Tahririye Müdürü, 1912'de Tasvir-i Efkar'ın başyazarı olmuştur. Meşrutiyetin ilk anlarında Osmanlıcılığı savunmuş, Balkan Savaşı esnasında milliyetçiliğe yönelmiştir. I. Dünya Savaşında İslamcılığı ve milliyetçiliği harmanlamış, 1915'in sonlarına dek İslamcılığı, 1916'dan itibaren milliyetçiliği üstte tutmuştur. 2 Eylül 1918'de Yeni Gün'ü yayınlamaya başlamıştır. 1919 Nisan'ının ortalarında tutuklanmış, 22/23 Mayıs 1919'a dek Bekirağa Bölüğünde kalmıştır. Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin Kurucularından ve Wilson'a gönderilen muhtıranın imzacılarındandır. Ankara'da, Hakimiyet-i Milliye'de çalışmış ve Anadolu Ajansının fikir öncülerinden olmuştur. YOC içerisinde Kemalist bir çizgide durmuş, Halk Zümresi ve resmi TKF'ye katılmış, 1921 Anayasası çalışmalarında aktif bir rol üstlenmiştir. 9 Ağustos 1920'de yayınlanmaya başlayan ve sosyalist eğilimler taşıyan Anadolu'da Yeni Gün'ün yayın politikası Şubat 1921'e dek YOC - HZ - TKF ekseninde seyretmiştir. İlk anda, Sovyet Rusya ile dostluğu savunan, anti-emperyalist, sosyalist bir gazetedir. Sosyalist çizgisi 1921'den itibaren gerilemiş, sol atıflar sürmüş fakat sosyalizm öncelik olmaktan çıkmış, yerine yerli ve sol bir millicilik ikame edilmiştir. 1922 itibariyle Kemalist bir gazetedir. Ancak başından sonuna dek Ulusal Kurtuluşçudur. Misak-ı Milli konusunda tavizsiz davranmış, devrim sürecini desteklemiş, kamuoyunu hazırlama misyonu üstlenmiştir. Ardılı Cumhuriyet ise Kemalist Devrimin İstanbul'daki sesi olmuş, batıcı, seküler, modern bir ülke tahayyül etmiş, toplumu dönüştürmeyi amaçlamıştır. Yunus Nadi, 28 Haziran 1945'te Cenevre'de yaşamını yitirmiştir.