78. Kiralanan topraklarda zekât kime aittir?
“Kiralanan toprağın öşrü kime aittir?” meselesinde Hanefi mezhebinde iki görüş vardır:
İmam-ı Azam Hazretlerine göre, toprağın zekâtı kiraya verene aittir. Çünkü zekât toprağın bir vergisidir ve çıkan ürün mana bakımından kiraya veren kimseye aittir. Kiraya veren kimse kiranın bedeli olan ücreti almış; bu sebeple de toprağı bizzat kendisi ekip biçmiş gibi olmuştur. Zekâtını da kendisi öder.
İmam Ebû Yusuf ile İmam Muhammed’e göre ise kiraya verilen topraklarda zekât kiralayana aittir. Çünkü zekât çıkan üründen verilir; çıkan ürün ise kiralayanın malıdır. Zekât da ona farz olur.
Kişi bu iki görüşten dilediği ile amel edebilir. Ancak bir karışıklık olmaması için, kira akdi esnasında zekâtı kimin vereceğini belirlemek güzel olur. Yoksa kiraya veren, “Zekât İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed’e göre, kiralayana aittir; beni ilgilendirmez.” der. Kiralayan da “Zekât İmam-ı Azam Hazretlerine göre, toprak sahibine aittir; ben vermem.” der. Neticede ürünün zekâtı ortada kalır. Böyle bir karışıklık olmaması için başta bu meseleyi konuşmak güzeldir.
(Vehbe Zuhaylî, III, 319 vd.)
Yazar: Sinan Yılmaz