bilim olduğu bir sır değil tarih - bazen bir tür siyasi araca dönüşüyor. Ve bu nedenle, bazen, garip sosyal manipülasyonlar yoluyla, önemli tarihsel olayların önemi önemli ölçüde hafife alınır ve hatta dengelenir. Ve tam tersine, deneyimli toplum mühendisleri, önemsiz olaylardan, belirli siyasi çıkarlar uğruna oldukça küçük bir tarihsel gerçeği göklere çıkararak görkemli bir anlam balonunu şişirebilirler.
Örneğin, Rusların çoğu - Sovyet ve hatta Sovyet sonrası eğitim, en büyük tank Tarihteki savaş, Alman ve Sovyet ordularının zırhlı birimleri arasındaki Kursk Bulge'daki savaşın bir bölümü olarak Prokhorovka yakınlarında gerçekleşti.
Bununla birlikte, tarafsızlık adına, en görkemli tank mega savaşının iki yıl önce Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında ve Kursk Bulge'nin çok batısında gerçekleştiği hatırlanmalıdır: Dubno-Lutsk-Brody bölümünde, burada. bir hafta boyunca zırhlı ölümcül bir savaşta toplam yaklaşık 4,5 bin zırhlı araç savaştı ...
23 Haziran 1941'de tank karşı saldırısı
Aslında, tarihçilerin Dubno Muharebesi olarak da adlandırdıkları Dubno - Lutsk - Brody hattındaki savaşın başlangıcı, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın ikinci günüydü - 23.06.1941/XNUMX/XNUMX.
O gün, Kiev Askeri Bölgesi Kızıl Ordusunun mekanize birlikleri, sadece düşmanın planlarını kırmakla kalmayıp aynı zamanda bu savaşın tüm seyrini de önemli ölçüde etkileyen, ilerleyen Alman birliklerine karşı ünlü görkemli karşı saldırılarını gerçekleştirdi.
Karşı saldırı fikri, Yüksek Yüksek Komutanlık Karargahı Georgy Zhukov'un temsilcisine aittir. Bu konuda ısrar etti.
Güney Ordular Grubu'nun kanatlarına ilk saldıran, ilk kademe mekanize kolordu - 4., 15. ve 22. idi. Ardından 8., 9. ve 19. mekanize kolordudan ikinci kademe savaşa girdi.
Sovyet komutanlığı, Kiev'i hedefleyen Güney Ordular Grubu'nun bir parçası olan Alman 1. Panzer Grubu'nun uç noktalarına, kuşatma ve yıkıma saldırmayı stratejik olarak doğru bir şekilde planladı.
Bu planın başarısına inanmak için bir ön koşul, savaşın ilk gününün, bazı Sovyet bölümlerinin düşmanın daha büyük müfrezelerini durdurduğuna dair raporlardı (örneğin, Binbaşı General Philip Fedorovich Alyabushev'in 87. bölümü). 22 Haziran günü faşist birlikleri Volodymyr-Volynskiy'in 6-10 km batısında geri attı).
Ayrıca, cephenin bu bölümündeki Kızıl Ordu birlikleri, zırhlı araçlarda etkileyici bir avantaja sahipti.
Gerçekten de, o zaman, Sovyet askeri bölgeleri arasında en güçlü olan Kievski idi. Bu nedenle, düşmanın hain saldırısı durumunda, aslında, ilk etapta, Kızıl Ordu'nun ana ve kesin misilleme grevinin organizatörü olarak ona güveniyorlardı.
Bu nedenle, öncelikli olarak, oraya önemli miktarlarda ekipman gönderildi ve orada birliklerin eğitim ve öğretimi üst düzeyde organize edildi.
Raporlara göre, bu bölgenin birlikleri (o sırada Güneybatı Cephesi) toplam 3695 tanka sahipti. O zaman, düşmanın saldırıya katılan yaklaşık 800 kundağı motorlu silahı ve tankı vardı, bu neredeyse beş (4,6) kat daha azdı.
Bununla birlikte, pratikte, bir karşı saldırı için bu kadar kötü hazırlanmış ve aceleci bir emir, Kızıl Ordu birliklerinin kaybettiği en büyük tank savaşına dönüştü.
Tanklar tanklara karşı mı?
Böylece, 8 Haziran 9'de 19., 23. ve 1941. mekanize kolordu tank oluşumları cepheye gitti ve yürüyüşten itibaren bir toplantı savaşı başlattı. Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki ilk görkemli tank savaşı böyle başladı.
Bu savaş da benzersizdi ve işte nedeni.
Askeri tarihçiler, yirminci yüzyılın ortalarındaki savaş kavramının bu tür savaşları sağlamadığını vurgulamaktadır. O zamanlar, tankların düşman savunmasını kırmak için bir araç olduğu ve ayrıca düşman iletişiminde bir kaos durumu yaratmaya katkıda bulunduğu genel olarak kabul edildi.
O dönemin orduları için bir aksiyom olan ve askeri uzmanlar tarafından genel olarak kabul edilen varsayım, oldukça açık bir şekilde formüle edildi:
"Tanklar tanklarla savaşmaz."
Daha sonra, tank karşıtı topçuların tanklara ve iyice yerleşik piyadelere karşı savaşması gerektiğine inanılıyordu. Böylece, Dubno savaşı bir kez ve herkes için kırıldı ve tüm bu teorik hesaplamaları paramparça etti. Burada Kızıl Ordu'nun tank şirketleri ve taburları, Alman zırhlı araçlarıyla tam karşı karşıya geldi.
Ve kaybettiler. Askeri analistlere göre, aynı anda iki nedenden dolayı.
Birincisi, önemli ölçüde farklı iletişim, koordinasyon ve yönetim düzeyiydi. Almanlar bu konuda çok daha ileriydiler: Uzmanlar, silahlı kuvvetlerin şubeleri arasında hem iletişim hem de koordinasyon olanaklarını daha etkin bir şekilde kullandıklarını söylüyorlar.
Brody savaşında, bu parametredeki gecikme, Kızıl Ordu'nun tanklarının, aslında, destek yokken, gelişigüzel ve önde savaşmasına neden oldu.
Piyade birimlerinin topçulara karşı tanklara destek sağlamak için zamanları yoktu, çünkü yaya atıcıların zırhlı araçlara yetişmemesi temeldi.
Tank oluşumlarının (taburun üstünde) herhangi bir sistemik koordinasyon olmadan, yani ayrı ayrı ve birbirinden izole olarak pratik olarak savaştığı bildiriliyor.
Hatta aynı yerde, mekanize bir kolordu Alman oluşumlarının derinliklerine, yani batıya girdi ve yakındaki (ilk saldırıyı desteklemek yerine) beklenmedik bir şekilde işgal edilen konumu terk etmeye ve doğuya çekilmeye başladı.
Dubno Savaşı. T-34 açık. Kaynak: bild.bundesarchiv.de
Zararlı konsept
Dubno savaşındaki yenilginin ikinci nedeni yukarıdaki kavramdır. Tekrar edelim, o dönemde yaygın olan “tanklar tanklarla savaşmaz” paradigması nedeniyle birliklerimiz tanklarla savaşa hazır değildi.
Bu savaşa Sovyet tarafından katılan tankların çoğu, otuzlu yılların başlarında veya ortalarında yaratıldı. Bunlar esas olarak yakın piyade desteği için hafif tanklardı.
Daha kesin olmak gerekirse, uzmanlar 22 Haziran 1941'e kadar 5 zırhlı aracın 8 mekanize kolorduda (9, 15, 19, 22, 2803) yer aldığını belirtiyor. Bu 171 (%6,1) orta tanktır (T-34). 217 (%7,7) - ağır tanklar (KV-2 - 33, KV-1 - 136 ve T-35 - 48). Yani, o sırada bu oluşumlardaki orta ve ağır tankların toplamı %13,8 idi. Geri kalanlar (veya %86,2), yani ezici çoğunluk hafif tanklardı. O zamanlar en modern ve talep gören hafif tanklardı. 2415 tanesi vardı (bunlar T-26, T-27, T-37, T-38, BT-5, BT-7).
Ayrıca, Brody'nin biraz batısındaki savaşa katılan 900. Mekanize Kolordu'nun o zamanlar neredeyse 892 tanka (53 adet) sahip olduğu, ancak aynı zamanda bunların yarısından biraz fazlasının modern olduğu (% 1) bildiriliyor. 89 KV-10 vardı. veya% 34, ancak T-327 - 37 adet. (%XNUMX).
Hafif tanklarımız, kendilerine verilen görevler göz önüne alındığında, kurşun ve parçalanma önleyici zırhlara sahipti. Kuşkusuz, bu tür zırhlı araçlar, düşman hatlarının gerisinde ve düşman iletişiminde çeşitli eylemler için mükemmel bir şekilde uyarlandı. Ancak, düşman savunmasını kırmak için çok daha uygunlardı.
Alman zırhlı araçları silahlanma ve kalite olarak bizimkinden daha zayıftı ama Wehrmacht tanklarının hem zayıf hem de güçlü yanlarını hesaba katarak savunmada kullanmayı tercih etti. Bu taktik, Kızıl Ordu tanklarının tüm teknik avantajlarını ve üstünlüğünü pratikte boşa çıkardı.
Ayrıca, Hitler'in saha topçuları Dubno savaşında önemli bir rol oynadı. Çoğunlukla KV ve T-34 için tehlikeli olmadığı biliniyor, ancak hafif tanklar için çok hassastı.
Nazilerin o zaman doğrudan ateş eden 88 mm uçaksavar silahları hakkında ne söyleyebiliriz. Sadece ağır araçlarımız T-35 ve KV onlara direnebilirdi. Ancak hafif Sovyet tankları - hayır. Bu sadece onları durdurmakla kalmadı. Raporlar gösteriyor ki
"Uçaksavar mermilerinin isabet etmesi sonucu kısmen imha edildiler."
Ve tank karşıtı savunmanın bu sektöründeki Almanların bize karşı sadece uçaksavar silahları kullanmadığını düşünürsek ...
Zaferin önsözü olarak kaybetmek
Analistler nasıl düşünürse düşünsün, Kızıl Ordu tankerleri ilk günlerde ideal zırhlı araçlar olmasa da kendi başlarına savaştı ve hatta savaşları kazandı.
Tabii ki, gökyüzünden koruma olmadığı için düşman uçakları tam yürüyüş sırasında konvoyun yarısına kadar imha etti. Ne yazık ki, düşük güçlü zırhları, büyük kalibreli bir makineli tüfek tarafından delinebilir. Ve telsiz iletişiminin yokluğunda, askerlerimiz dedikleri gibi, kendi tehlikeleri ve riskleri altında savaşa girdiler. Bu koşullarda, bizimkiler savaştı ve hatta hedeflerine ulaştı.
Karşı taarruz başladığında, ilk iki gün avantaj bir tarafa, sonra diğerine kaymaya devam etti. Ve dördüncü gün, Kızıl Ordu tankerleri, yaşadıkları tüm zorlukları hesaba katarak bile önemli başarılar elde edebildiler. Bir dizi savaşta, Nazileri 25 veya 35 kilometre uzaklaştırmayı başardılar.
Üstelik, 26 Haziran 1941 akşamı, tankerlerimiz Almanları Dubno şehrinden çıkarmayı bile başardı ve Fritz'ler kaçmak ve geri çekilmek zorunda kaldı. Şimdi - doğuya.
Alman tankı PzKpfw II'yi yok etti. Kaynak: waralbum.ru
Bununla birlikte, Almanların piyade oluşumlarındaki üstünlüğü ve o zamanlar tankerler onlarsız pratik olarak sadece arkadaki baskınlarda etkilenebilirdi. Savaşın beşinci gününde, günün sonunda, mekanize birliklerin Sovyet ileri müfrezeleri tamamen ortadan kaldırıldı. Bazı oluşumlar kuşatıldı ve her yöne savunmaya geçti. Ve tank müfrezeleri yakıt, mühimmat, yedek parça ve savaşa hazır zırhlı araç sıkıntısı yaşamaya başladı. Bazen geri çekilen tankerlerimiz, dedikleri gibi, acele nedeniyle tüm tankları düşmanı terk etmek zorunda kaldılar.
Şimdi bazen sesler duyuluyor, diyorlar ki, bu süre zarfında ön komutanlık savunmaya geçiş emri vermemiş olsaydı (Georgy Zhukov'un emri bir saldırı hakkında olmasına rağmen), o zaman sözde bu durumda, bizimki savaşacaktı ve Almanları Dubno'dan batıya sürdü.
Ne yazık ki, yetkili uzmanların görüşleri yönlendirilmezdi.
O yaz, Hitler ordusunun avantajı vardı - Alman tank oluşumları, farklı askeri gruplarla gerçek etkileşimde geniş deneyime sahipti ve daha aktif bir şekilde savaştı.
Ancak Dubno'daki savaşın en önemli anlamı, Hitler'in "Barbarossa" planının bozulmasıydı.
Ne de olsa, aslında, Alman ordusunun liderliğini, Nazilerin Moskova'ya saldırırken kullanmayı planladığı Ordu Grup Merkezi'nin rezervlerini geri çekmeye ve savaşlarda kullanmaya zorlayan bizim tank karşı saldırımızdı.
Ve sadece bu yön - o savaştan Kiev'e ve Wehrmacht için en önemli olana dönüştü.
Yukarıdakilerin hiçbiri Hitler'in fikirlerinin bir parçası değildi. Bütün bunlar ince ve iyi düşünülmüş Barbarossa planını mahvetti. Ve Fritzlerin yıldırım savaşıyla ilgili tüm hayalleri o kadar engellendi ki, Alman taarruzunun hızı aşırı derecede yavaşladı, bu yüzden onları şimdi felaket olarak adlandırmak doğru oldu.
O zamanlar Kızıl Ordu çok zor bir 1941 sonbahar ve kışı ile karşı karşıya olmasına rağmen, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın en büyük tank savaşı zaten devasa rolünü oynamıştı.
Uzmanlar, hem Kursk hem de Orel savaşlarında güçlü bir yankı ile yankılanan Dubno'daki bu savaş olduğundan eminler. Evet ve Zafer Bayramı Selamında, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın ilk günlerinin bu en önemli tank savaşının yankıları, güçlü bir yankı ile gürledi.