"Madem şu kâinatın Hâlıkı, her nevide bir ferd-i mümtaz ve mükemmel ve câmi halk edip, o nev’in medar-ı fahri ve kemâli yapar." ifadesini nasıl anlayabiliriz? Her nevde bu hususî fertler var mıdır?
Değerli Kardeşimiz;
"Madem şu kâinatın Hâlıkı, her nevide bir ferd-i mümtaz ve mükemmel ve câmi halk edip, o nev’in medar-ı fahri ve kemâli yapar. Elbette, esmâsındaki İsm-i Âzam tecellîsiyle, bütün kâinata nisbeten mümtaz ve mükemmel bir ferdi halk edecek."(1)
Meseleye şöyle de bakılabilir:
"Ferd-i mümtaz" ifadesi bir kalıp gibidir. Yani her nev’in tümünü temsil eden bir plan vardır ve o plan o nev’in esasıdır. Bazı şahıslar, bu temel esasa mutabık yaratıldıkları ya da o nev’i kâmil bir mânada temsil ettikleri için, o şahıslar bir cihetle nev’inin temsilcileri gibidir.
Bu açıdan bakacak olursak, bütün neviler bu kabildendir. Mesela, öyle bir elmas vardır ki, bütün nevilerin numune-i imtisali gibidir, bu yüzden çok pahalıdır. Kısaca ferd-i mümtazı prototip yani kalıp olarak anlıyoruz.
(1) bk. Mektubat, Yirmi Dördüncü Mektup, İkinci Zeyl, Hatime.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
Bende okurken bunu merak etmiştim, Allah razı olsun yapmış olduğunuz yorumdan şunu anladım; Aslan nev'inde en mümtaz bir aslan hakikatte yok; ancak herkesin aklında en cesim, en çevik, en hızlı bir aslan var, diğer aslanlar bu prototipe yaklaştığı ölçüde ideal aslan.
Aslında şu yorum daha iyi, örneğin bir inek cinsi olan "Simental" de hakikatte mümtaz bir simental yok; ancak et-süt verimi, derisinin rengi, güzelliği, sağlığı ile inekler arası yarışma yapılsa muhakkak bir tanesi en mümtaz olacak; ancak daha iyileri de yetiştirilebilir... Allah razı olsun bizleri aydınlattınız...