Göz yorgunluğu veya astenopi, sıklıkla gözlerin yoğun ve uzun süre kullanılmasına ilişkin bir takım semptomları tanımlamak için kullanılır.
Göz yorgunluğu bir sendromdur, hastalık değildir yani birçok durumda olabilir.
Göz yorgunluğu, gözün yoğun bir kullanımdan (örneğin uzun süre araç sürmek, okumak veya bilgisayarda çalışmak gibi) yorgun düşmesinde ortaya çıkar. Uzun süre bir şeye bakınca göz rahatsızlığınız oluşursa, göz yorgunluğunuz vardır denilebilir.
Göz yorgunluğu can sıkıcı olabilse de, genellikle ciddi değildir ve gözlerinizi dinlendirdiğinizde ortadan kaybolur. Bazı durumlarda, göz yorgunluğunun belirtileri, tedaviye ihtiyaç duyan altta yatan göz koşullarının bir işaretidir.
İşinizin niteliğini veya göz yorgunluğuna neden olabilecek tüm faktörleri değiştiremeyebilirsiniz, ancak göz yorgunluğunu azaltmak için önlemler alabilirsiniz.
Göz yorgunluğuna neler neden olur ?
Göz yorgunluğunun tıbbi terimi astenopidir.
Göz yorgunluğunun belirtileri, yorgun gözler, bulanık görme, baş ağrısı ve bazen çift görmedir.
Bazı insanlar, küçük yazıları okumak, bilgisayarı saatlerce kullanmak veya karanlıkta görmeye çalışmak gibi bilinçsizce göz kapaklarının, yüzlerinin ve çenelerinin kaslarını yoracak aktivitelerle meşgul olurlar ve bu da göz kaslarını etkileyerek gözlerde yorgunluğa neden olabilir.
Göz yorgunluğunun başlangıcı için tetikleyici faktörler arasında, çok loş ışıkta görmeye çalışmak, bilgisayarı veya video oyunları uzun süre kullanmak ve aşırı parlaklığa maruz kalmak sayılabilir.
Bu tür gözü yoran aktiviteler sonucunda birçok kişi normalden daha az gözünü açıp kapatır. Bu azalmış açıp kapatma da daha az gözyaşına ve göz kuruluğuna neden olabilir.
Refraktif hatalar da (uzun veya yakın görüş için gözlük kullanımı) göz yorgunluğuna neden olabilir.
Her iki gözün de binoküler biçimde birlikte çalışamaması da göz yorgunluğunun belirtilerini ortaya çıkarabilir. Bununla birlikte, binoküler görmesi sınırlı veya hiç olmayan çoğu bireyde sıkıntı olmaz.
Baş ağrısı ya da göz yorgunluğundan dolayı görme bulanıklığı olan insanlarda, göz kasında dengesizlik ya da miyopi, hiperopi ya da astigmatizmi düzeltmek için gözlük ihtiyacı gibi altta yatan bir göz problemi semptomların kötüleşmesine neden olabilir.
Yeterince uyku çekmeme, belirli ilaçlar, stres altına girme ya da yorgun düşme göz yorgunluğu belirtilerini daha da kötüleştirebilir.
Göz yorgunluğunun belirtileri nelerdir ?
Gözlerde nonspesifik ağrı, hafif kuruluk, görme bulanıklığı, boynun arka kısmında ağrı, çift görme, ışık duyarlılığı, görüntülere odaklanma zorluğu, başta gerginlik veya bunların hepsini içerebilir.
Baş ağrısı en sık semptomdur. Genellikle ılımlıdır, zonklayıcı değildir ve genellikle görsel işlevi durdurarak hafifletilir.
Göz yorgunluğu tanısı nasıl konur ?
Göz yorgunluğunun teşhisi, bir göz doktoru tarafından hastanın tarif ettiği şekilde geçmişi temel alan öykü ve ciddi bir göz hastalığının bulunmadığınu kanıtlayan muayene ile konur.
Belirtilerin gerçekten göz yorgunluğundan kaynaklandığını ispatlayan spesifik testler yoktur. Göz yorgunluğunun derecesini nesnel olarak ölçmek için herhangi bir yöntem yoktur.
Gözlerinizde devam eden ağrı, görme kaybı, kızarıklık veya gözlerin tahriş olması durumunda bir göz doktorunu görmelisiniz. Bu semptomlar göz yorgunluğuyla açıklanamaz.
Genel olarak, göz yorgunluğunuz gözlerinizi dinlendirmekle rahatlamıyorsa göz muayenesi yapılmalıdır.
Göz yorgunluğunun belirtileri, 12 yaşın altındaki çocuklarda olağandışıdır. Çocuğunuz okuma sonrası baş ağrısı, göz yorgunluğu, görme bulanıklığı veya çift görmeden şikayet ediyorsa, altta yatan göz rahatsızlığını bulmak için bir göz doktoruna başvurulması gereklidir.
Göz yorgunluğunun tedavisi nasıldır ?
Göz yorgunluğu oldukça yaygındır.
Bilgisayar kullanımı yaygınlaştıkça, göz rahatsızlığı ile eş anlamlı olan “bilgisayar görme sendromu” olarak adlandırılanları daha fazla insan yaşıyor.
Bu insanların çoğunda semptomlar hafiftir ve gözlerindeki “yorgun”luktan gözlerini kısarak ve yaptıkları görsel işlere bir ara vererek rahatlayabileceğinin farkındadırlar. Bilgisayar kullanımı sınırlı olduğunda, semptomlar çoğunlukla olmaz ya da belirgin bir şekilde azalacaktır.
Göz yorgunluğu rahatsız edici olsa da uzun vadeli sorunlara yol açmaz. Göz yorgunluğunun gözlerde herhangi bir olumsuz değişikliğe neden olduğuna dair bir kanıt bulunmamaktadır.
Ancak göz yorgunluğu, konsantre olma ve çalışma yeteneğinizi rahatsız edebilir ve bozabilir. Göz yorgunluğunun belirtileri fiziksel yorgunluğa, üretkenliğin azalmasına, iş hatalarının artmasına ve endişeye yol açabilir.
Uzun süren bir okumadan sonra göz yorgunluğu yaşadığınızı düşünüyorsanız, parlamayı en aza indiren aydınlatmayı maksimuma çıkaran bir ortam ayarlaması deneyin, görsel işlerde sık sık kısa bir mola verin ve bilinçli olarak birkaç kez gözünüzü açıp kapatın.
Gözlerinizi kapatırken göz çukurlarınıza parmaklarınızla bir dakika döngüsel bir şekilde masaj yaparak semptomları hafifletirsiniz.
Bilgisayarınızda çalışırken göz yorgunluğunuz varsa, ekranınızın çözünürlüğünü artırın (CRT) ve ortam aydınlatmasını azaltın. Bilgisayar ekranından gözlerinizin mesafesini ayarlayın. Monitörünüzdeki parlaklık ve kontrast düzeylerini değiştirmek ve metin boyutunu arttırmak da faydalı olabilir.
Gözlerinizi bilgisayar ekranında bir defada saatlerce tutmak yerine kısaca pencereden veya odanın çevresinden bakarak bu işlemi yarıda kesin.
Her çeşit uzatılmış görsel işleri yerine getirirken bazen ayağa kalkıp kollarınızı, bacaklarınızı, sırtınızı, boynunuzu ve omuzlarınızı hareketlendirin ve gerin.
Gözlerinize birer dilim temiz çiğ patates dilimi koyabilirsiniz.
Göz yorgunluğunun semptomları çoğunlukla kuruluk derecesindeyse ve göz kırpma sıklığınızın artması yararlı olmazsa, günde birkaç kez suni göz yaşı kullanabilirsiniz.
Tüm bu önlemler göz yorgunluğunuzun belirtilerini gidermek için işe yaramazsa, göz doktorunuza başvurun.
Göz yorgunluğunun prognozu nedir ?
Göz yorgunluğu gözlere zarar vermez, bu nedenle prognoz mükemmeldir.
Göz yorgunluğunu önlemek mümkün müdür ?
Belirtilerinizin göz yorgunluğundan kaynaklandığını fark ettikten sonra, göz yorgunluğunu azaltmak veya ortadan kaldırmak için genellikle göz yorgunluğuna neden olan üstte saydığımız işlerden ya uzak durun ya da kısa aralıklarla yapmaya çalışın.