Çocukluk çağında yaşanacak bir çok problemden biri de işitme kaybı.
• Çocuğunuz bazen size dönüp bakmıyor mu?
• Televizyonu yakından mı izliyor?
• Televizyonun sesini çok mu açıyor?
• Konuşma çağı geldi ama henüz konuşmaya başlamadı mı?
• Okul başarısı düştü mü?
Bunları çoğaltabiliriz ama beş on dakikalık basit bir ölçümle bu korkularımızı bertaraf edebiliriz.
İşitme kaybı riski hamilelik döneminde başlar. Her yaş için olabilir. Bunları listelersek:
Anne hamilelik sırasında
• Kızamıkçık, viral bir enfeksiyon ve grip geçirmiş
• Alkollü içecek tüketmiş
Yenidoğan (doğumdan ilk 28 güne kadar)
• Doğumdaki kilosu 1600 gramdan düşük
• Yüz ve kulaklarının görüntüsü farklı
• Doğumda sarılığı oldu ve kan değişimi uygulandı.
• Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde beş günden fazla kaldı
• Damardan iğne ile antibiyotik aldı
• Menenjit geçirdi
•Ailemde Erken yaşlarda olan veya gelişmiş, kalıcı veya ilerleyen işitme kaybı olan, bir veya daha fazla birey var
Yenidoğan: (doğumdan 6 aya kadar)
• Beklenmedik yüksek sesli gürültülerle irkilmiyor, hareket etmiyor, ağlamıyor veya her hangi bir şekilde tepki vermiyor.
• Yüksek sesli gürültülerle uyanmıyor
• Kendiliğinden sesleri taklit etmiyor
• Sadece sesle sakinleştirilemiyor
• Başını sesime doğru çevirmiyor
29 gün ile 2 yaş arası:
• Damardan antibiyotik aldı.
• Menenjit oldu
• Nörolojik bir bozukluğu var
• Kulaktan kanamanın olduğu veya olmadığı kafatası kırığı olan ciddi bir yaralanma geçirdi
• 3 aydan fazla süren, kulakta sıvının olduğu tekrarlayan kulak enfeksiyonu var.
• Çevreye Cevap Verme (konuşma ve lisan gelişimi)
6 ay-12 aya kadar:
• Sorulduğunda tanıdık kişi veya eşyaları gösteremiyor
• Konuşma sesi çıkarmıyor yada konuşma sesi çıkarmayı bıraktı
• 12 aylıkken, “el salla” ,”elini çırp” gibi basit sözleri yalnız dinlemekle anlamıyor
13 ay-2 yaş:
• Hafif bir sesle ilk seslenişte doğru yöne dönmüyor
• Çevreden gelen seslere duyarsız
• İlk seslenişte cevap vermiyor
• Sese cevap vermiyor veya sesin nereden geldiğini anlayamıyor
• Tanıdık insanlar ve evde çevresindekiler için basit kelimeleri kullanmaya ya da taklit etmeye başlamadı.
• Benzer yaştaki diğer çocuklar gibi ses çıkarmıyor ve konuşamıyor
• Normal ses yüksekliğinde televizyon seyretmiyor
• Anlama ve iletişim için kelimelerin kullanımında yeterli gelişmeyi göstermiyor
Ne Yapmanız Gerekir?
Bu göstergelerden bir veya daha fazlasını tespit ettiyseniz, çocuğunuzun işitme kaybı olması ihtimali olabilir.
Çocuğunuzda bu göstergelerden bir veya daha fazlası varsa, çocuğunuzu kulak muayenesi ve işitme testine götürmeniz gerekir. Bu herhangi bir yaşta, doğumdan hemen sonra bile yapılabilir.
İşitme kaybı olmasa bile testin ona bir zararı olmaz. Ancak, çocuğunuzda işitme kaybı varsa, geç teşhis konuşma ve lisan gelişimini etkileyebilir.
Okula başlamadan önce tüm çocuklara işitme testi yapılmalıdır. Bu anne, baba veya çocuğun fark etmediği hafif işitme kayıplarını ortaya koyabilir. Tek kulaktaki bir kayıp bu yolla saptanabilir. Böyle bir kayıp, belirgin olmasa da konuşma ve lisanı etkileyebilir.
İşitme kaybı kulak kiri veya kulakta sıvı birikmesinden bile kaynaklanabilir. Bu tipte geçici işitme kaybı olan birçok çocuğun, ilaç tedavisi veya küçük bir cerrahi işlemle işitmesi düzeltilebilir.
Geçici işitme kaybının tersine bazı çocukların kalıcı olan iç kulak ve kulak sinirlerinde hasar sonucu sağırlık oluşabilir. Bu çocukların çoğunluğunun bir miktar kullanılabilir işitmesi olur. Çok azı tamamen sağırdır.
Erken teşhis, erken işitme cihazı uygulanması ve özel eğitim programlarına erken başlamak, çocuğun mevcut işitmesini en yüksek seviyeye getirmeye yardımcı olabilir.
Tamamen işitme kayıplı( sağır dilsiz) çocuklarda bile biyonik kulak (koklear implant) ile işitme ve konuşma tamamen normal hale gelmektedir.
Central Hospital
KBB Uzmanı
Doç. Dr. Celil USLU