Avustralyadan bir Kanadalı olarak Fahrenheit sıcaklık ölçeği bana her zaman biraz keyfi görünmüştür. Su neden 32 derecede donuyordu, 0 neyi temsil ediyordu, anlamak zordu.
Birçok kaynağa göre Fahrenheit ölçeğindeki 0 derece uzlu su ve buz karışımı sıcaklığına göre ayarlayarlandı. Veya yüz derece yaklaşık olarak insan vücudunun sıcaklığını temsil ediyordu. Ama bunlar doğru değil. Gerçek hikaye çok daha ilginç ve bilimseldir.
14 Ağustos 1701 günü, 15 yaşındaki Daniel Gabriel Fahrenheit hayatında kesinlikle kötü bir gündü. O gün, anne ve babasının her ikisi de mantar zehirlenmesi sonucunda öldü. O da Polonya’ya gönderildi. Amsterdam’da muhasebeci çırağı olacaktı.
Ama Fahrenheit bu meslekten hoşlanmıyordu. O kadar fazla defa kaçtı ki ustası hakkında yakalama emri çıkarttırdı. İkisi birlikte seyahat etmeye başladılar. Avrupa şehirlerini dolaştılar. Fahrenheit, gittiği yerlerde gördüğü bilimsel aletlere hayran oldu ve özellikle termometreler çok fazla ilgisini çekti.
1708 yılında, muhtemelen bir yardımcı arayan Kopenhag Belediye Başkanı ile Fahrenheit bir araya geldi. Başkan, ünlü astronom Ole Rømer’du. Rømer, Jüpiter’in uydularının tutulmalarını inceliyordu. Ve bu tutulmaların zamanlamasındaki değişimlerin ışığın Dünya’ya ulaşma süresinden kaynaklandığını fark etmişti. Başka bir deyişle, ışık hızını doğru olarak ölçmek için bir yol buldu.
Ancak, bu hikaye ile daha ilgili olan kısım, 1702’de Rømer’in bacağı kırılmıştı. Ve zamanı geçmek için yepyeni bir sıcaklık ölçeği geliştirdi. Bu ölçekte suyun donma noktası 7.5 derece ve vücut sıcaklığı 22.5 derecede idi.
Şimdi, bu garip gelebilir. Ama Rømer’in istediği suyun kaynama noktası 60 derecede olmasıydı. Gökbilimci olarak, şeyleri 60’a bölme deneyimine sahipti. Bu ölçeği alırsanız, onu yarıya, yarıya, ve bir kez daha yarıya bölerseniz, suyun donma noktasının ölçeğin 1/8’inde, ve insan vücudu sıcaklığının ölçeğin 3/8’inde olduğunu görürsünüz.
Böylece 1708’de yaptıkları toplantıda Fahrenheit, Rømer’in sıcaklık ölçeğini öğrendi ve biraz ayarladı, çünkü kesirli sayıları uygunsuz ve kaba bulunyordu. Böylece onları 8 ve 24 oalcak şekilde ölçekledi ve bu, orijinal Fahrenheit ölçeği oldu.
Veritasium kanalından Derek bu videosuda Fahrenheit sıcaklık ölçeğinin nasıl ve neden ortaya çıktığını ve neye göre oluşturulduğunu anlatıyor.
İyi seyirler…