25 Temmuz 1955, Bakanlar Kurulu, denizaltıları yerleştirmek için tasarlanan yeni bir balistik füzenin geliştirilmesine başlamaya karar verdi. Yeni bir projenin oluşturulması, SP başkanlığında OKB-1 / SRI-88 tarafından yaptırılmıştır. Kraliçe. Gelecekte, baş geliştiricinin rolü V.P başkanlığındaki SKB-385'e devredildi. Makeev. Ayrıca, taşeronlar olarak, projeye başka birkaç kuruluş daha katıldı. Dolayısıyla, TsKB-34'in yeni roket için bir fırlatıcı geliştirmesi gerekiyordu ve roket enstrümantasyonunu oluşturmaktan NII-49 sorumluydu.
Yılın 1955'inin ikinci yarısı, bir ön tasarım oluşturmak için OKB-1 uzmanlarına gitti. Bu aşamada, ümit vaat eden kompleksin ve roketlerinin ana özellikleri tespit edildi ve birçok önemli teklif yapıldı. Örneğin, D-2 kompleksini, P-1FM roketi için o zaman geliştirilen D-11 ile birleştirmeye karar verildi. P-13 füzeleri taşıyan umut verici denizaltıların, ikincisinin yaratılmasında bir gecikme olması durumunda, P-11FM biçiminde silah alabilecekleri, ancak bunun başlatıcının bazı değişikliklerini gerektireceği varsayılmıştır. Diğer uygulamalar, böyle bir teklifin anlamlı olduğunu göstermiştir.
Yeni füze sisteminin ana unsuru P-13 ürünü (GRAU index 4K50) idi. Kıyı hedeflerine daha önce bilinen koordinatlarla saldırmak için tasarlanan kısa menzilli bir balistik füzeydi. Roketin kıyıdan belli bir mesafedeki denizaltılardan fırlatılması ve özel bir savaş başlığı ile hedefi yok etmesi gerekiyordu. Projenin önemli bir özelliği kökeniydi: P-13 roketi ilk yerli oldu silah, özellikle denizaltılarda kullanım için yaratılmıştır ve mevcut "arazi" ürününden dönüştürülmemiştir.
Yeni roket, gelişimini engelleyen özel gereksinimlere sahipti. Ürünün 12 m'den daha fazla olmayan bir uzunluğa ve 1,3 m'ye kadar bir çapa sahip olması gerekiyordu, aynı zamanda damla ağırlığının 1600 kg'a ulaşması gerekiyordu. Ayrıca roket, yapının dayanıklılığı ile ayırt edilmeli, doldurulmuş halde depolanmasını ve çeşitli şartlarda fırlatılmasını sağlamalıdır. Bu tür problemleri çözmek, proje geliştiricilerin bir dizi yeni fikir uygulamalarını gerektirmiştir.
P-13 ürünü, sökülebilir bir savaş başlığı ve özerk bir atalet kontrol sistemi olan tek aşamalı bir sıvı balistik füzeydi. Böyle bir mimari, filonun kullanması için gerekli savaş özelliklerine sahip silahlar yaratmayı mümkün kılmıştır.
Roket, üzerinde birkaç çıkıntılı yüzey bulunan bir konik başlı büyük bir uzama silindirik gövdesi aldı. Teknenin kuyruk kısmında bir dizi stabilizatör sağlandı. Roketin başı, özel bir savaş başlığı yerleştirilmesinde verildi. Arkasında oksitleyici tank vardı, bunun altında kontrol sistemlerinin bir parçası olan cihaz bölmesiydi. Vücudun kuyruk kısmı yakıt deposu ve motor altında verildi. Ağırlıktan tasarruf etmek için, tankların taşınmasına, roketin güç setinin yakıt depoları ile birleştirilmesine olanak sağlanmasına karar verildi. Bir başka ilginç yenilik, yakıt tüketiminden bağımsız olarak roketin doğru dengelenmesini sağlayan üst tanktaki (oksitleyici için) ara tabandı.
Roketin kuyruğunu motor memeleriyle birlikte. Hareketli direksiyon kameraları için iyi görülebilen oluklar. Fotoğraf Shirokorad AB "Yerel filonun silahları. 1945-2000"
R-13 roketi için, TG-2.713 yakıt tipi ve AK-25,7I oksitleyici üzerinde çalışan, 02 tonajlı yeni bir C27 sıvı motoru geliştirilmiştir. Yeni motor, roketin kontrolünü bir dereceye kadar iyileştiren ve diğer özelliklerini geliştiren özgün bir tasarıma sahipti. Motor, bir büyük merkezi sabitleyiciden ve dört yanal direksiyon dişlisinden oluşuyordu. Direksiyon kameralarını yatay eksen etrafında döndürerek roket manevra yapabilir. Motor, iki turboşarj ünitesi ve iki gaz jeneratöründen oluşuyordu: biri kruvazör ve direksiyon odaları için.
Yakıt depoları ve oksitleyici arasındaki aralıkta, roketin ağırlık merkezinin yakınında, kontrol sisteminin ekipmanı ile alet bölmesine yerleştirildi. Roketin uzayda pozisyonunu izlemek olan bir dizi jiroskopik alet vardı. Jiroskopların roketin ağırlık merkezine yakınına kurulmasıyla, çalışmalarının verimliliğini önemli ölçüde artırmak mümkündü. Jiroskoplara göre, otopilotun motor direksiyon kameralarının sürücüleri için komutlar üretmesi gerekiyordu. Ayrıca, otopilot uçuş süresini ve motoru kapatmak için doğru zamanda izlemeli ve ayrıca savaş başlığını bir savaş başlığı ile düşürmelidir.
P-13 / 4K50 roketinin baş bölmesinde bir nükleer savaş başlığı vardı. Özel bir dövüş ekipmanı, uzun bir konik başlık kaplaması, kısa bir silindirik gövde ve küçük bir konik kuyruk kaplaması olan bir bölmeye yerleştirildi. Sonunda stabilize edici kaburgalar sağlanmıştır. Davanın içinde, SRI-1'te geliştirilen, 1011 MT gücünde bir nükleer savaş birimi vardı. İlginç bir şekilde, savaş başlığının gelişimi aşamasında, yükün mevcut bedene entegrasyonu ile ilgili sorunlar vardı. Bu nedenle, SRI-1011 ve SKB-385 uzmanları, vücuda tam oturması için nükleer silah yerleşimini değiştirmek zorunda kaldı. Bu durumda, savaş başlığının gövdesi ve nükleer yük şimdi tek bir birimi temsil ediyordu. Baş kısmının boşaltılması, bir toz itici kullanılarak gerçekleştirildi.
Bir füze (solda) ve füze P-13 (sağda) ile başlatıcısı şeması. 1 - savaş başlığı; 2 - oksitleyici tank; 3 - alet bölmesi; 4 - yakıt deposu; 5 - motor tutucusu, 6 - dengeleyiciler; 7 - direksiyon kamerası. Şekil Rbase.new-factoria.ru
Savaş başlığının bir eğitim versiyonu da geliştirilmiştir. Parçalanabilir bir malzemenin yokluğuyla ayırt edildi, ancak 300-kg'lık patlayıcı şarjı da içeren eksiksiz bir ekipman seti aldı. Bu tür bir donanıma sahip baş kısmının denemelerde ve eğitim lansmanlarında kullanılması önerildi.
P-13 roketinin uzunluğu 13,745 m, kasa çapı 1,3 m, stabilizatörlerin menzili 1,91 m idi, roketin kuru kütlesi 3730 kg seviyesinde belirlendi. Maksimum başlangıç ağırlığı, 13,745 t'dir; bunun 2300 kg'ından fazlası yakıtı ve 7770 kg'ının oksidize maddesidir.
Ürün, 2 km / s'yi aşan hızlara ulaşabilir ve bu artış nedeniyle 145 km'ye kadar irtifaya ulaşabilir. Maksimum atış menzili 600 km idi. Minimum fırlatma aralığı - 148 km. Maksimum menzile uçmak 7 dakikadan biraz daha uzun sürdü. Maksimum mesafeden çekim yaparken dairesel sapma, 4 km idi.
Denizaltı taşıyıcı roket P-13'in silahların depolanması ve kullanılması için bir takım özel ekipman alması gerekiyordu. D-2 kompleksinin ana elemanı, fırlatma rampasına dayanan CM-60 başlatıcısıydı. Roketin uygun boyutlardaki madenin içinde taşınması önerildi. Milin içine, roketi depodan çıkarmak için zincirli vinçler ile hareketli bir fırlatma masası yerleştirildi. Bir kaldırma cihazına monte edilmiş fırlatma rampası, roket için tutma cihazlarıyla birlikte bir döner tablaya sahipti. Bu platformun yardımıyla roketin rehberliğini azimutta gerçekleştirmesi önerildi.
Roket fırlatılmasından hemen sonra denizaltı pr. Raf tutamakları boşandı. Fotoğraf Rbase.new-factoria.ru
Fırlatma rampasına, roketi dikey konumda tutarak dört raf tutma parçası monte edildi. Kalkıştan itibaren roket, yayların yaylı bir mekanizma ile otomatik bir dilüsyonunu başlatmak zorunda kaldı. Başladıktan sonra otomatik ekipman onları koymak zorunda kaldı. Acil bir durumda, denizaltının mürettebatı denize füze atabilir. Bunu yapmak için, pnömatik aktüatörün çerçeveyi fırlatma rampasında kaydırması gerektiğine göre bir komut verildi. İkincisi roketi sancağa kabul edilemez açılarla eğdi, bundan sonra bağlarından kurtularak suya düşmek zorunda kaldı.
Uçuş programının hesaplanması ve verilerin roket otomatiğine dahil edilmesi için Dolomite cihazının kullanılması önerildi. Roket kullanımı için koordinatların verilmesi, tekne taşıyıcısının standart navigasyon sistemi tarafından gerçekleştirildi. Farklı taşıyıcılar çeşitli navigasyon araçları aldı.
Ayrıca karmaşık D-2, denizaltıyı savaş görevine hazırlamak için karada kullanıma yönelik bazı fonları da içeriyordu. Kompleksin kıyı tesisleri, füzelerin taşınması ve savaş birimlerinin, tankerlerin, traktörlerin vb. Taşınması için özel konteynerler içeriyordu. Bu sistemler sayesinde, bir denizaltıya roket yerleştirmek ve yakıt ikmali yapmak ve denizaltı görevden döndükten sonra bir ürün incelemesi yapmak amaçlanmıştır.
Denizaltı denize açılmadan önce, roket yüklemek ve onlara yakıt ikmali yapmak gerekiyordu. Kullanılan yakıt çiftinin spesifik özellikleriyle bağlantılı olarak roketin sadece bir oksitleyici ile doldurulması önerildi. Yakıt, denizaltıdaki ayrı bir tankta depolanacak ve yalnızca fırlatma öncesi hazırlık sırasında roket tankının içine dökülecekti. Roketi üç ay boyunca dolu halde muhafaza etmesine izin verildi. Bundan sonra, oksitleyiciyi boşaltmak, roketi boşaltmak ve tanklarının durumunu kontrol etmek gerekiyordu. Muayeneden sonra roket bir kez daha denizaltına yüklenebilir.
Ateş etmeden önce, denizaltı ekibinin uçuş görevini hesaplaması ve roket otopilotuna girmesi gerekiyordu. Ayrıca şu anda dolum tankları yapıldı. Başlatılmadan hemen önce, tekne fırlatıcının kapağını açmak ve açmak zorunda kaldı. Ayrıca, bir kaldırma yardımı ile roket denizaltıdan çekildi. Başlat komutunda, motor açıldı. Önceki projede olduğu gibi, zıplamanın roketin fırlatılması üzerindeki etkisini azaltmayı mümkün kılan bazı yeni birimler ve teknikler önerildi. Kullanımları nedeniyle, 15 düğümlerine kadar taşıyıcı hızlarında ve 5 noktalarına doğru yuvarlanmaya başlanmasına izin verildi. Motorun çalıştırılması ve çıkışının nominal moda getirilmesi, denizaltı ve fırlatıcı pozisyonu dikkate alınarak yapılmıştır.
Tekneyi kaynadıktan sonra roketin fırlatılması için hazırlamak yaklaşık 4 dakika sürdü. Bir füze fırlattıktan hemen sonra, denizaltı yeni bir çekim için hazırlıklara başlayabilir. Bu durumda, daha önce kullanılmış olan fırlatma rampası madene geri döndü ve bir kapakla kaplandı, ardından yeni başlatıcının hazırlığı başladı veya dalış yapıldı. Denizaltı çıkışından dakikalar sonra 12-15 dakika sonra, üç füze ile voleybolu yapılmış, batık bir konuma geri dönebilir.
Dizel elektrik denizaltı diyagramı pr 629. Rampaları barındırmak için gerekli görünür salma ünitesi. Şekil Wikimedia Commons
1957-58'te, Р-13А ve Р-13М projelerinde çalışmalar başladı; bunun amacı, Р-13 / 4К50 roketinin özelliklerini arttırmaktı. P-13A projesinin özellikleri hakkında detaylı bilgi eksik. P-13M projesi üzerindeki çalışmalar bir süre devam etti, daha sonra büyük olasılıkları olan diğer projeler lehine durduruldular.
1954'in ortasından bu yana, yeni füze sistemleriyle donatılması önerilen umut verici denizaltı projelerinde çalışmalar yapıldı. Diğerlerinin yanı sıra, N.N.'nin öncülüğünde TsKB-16'te Isanina, dizel-elektrik denizaltı 629 projesi geliştirdi. Bu projenin ilk versiyonu onay alamadı, bu yüzden 1956'te yeni bir denizaltının gelişimi yeniden başladı. Yeni proje, sırasıyla P-1FM ve P-2 füzelerle D-11 ve D-13 komplekslerini taşıyabilecek denizaltıların inşasını içeriyordu.
Yeni füzelerin işletilmesi için, 629 projesinin denizaltı Dolomit sistemini almaktı ve navigasyon için Lira tipi bir astronavigasyon periskoplu bir Sigma kompleksi önerildi. Üç CM-60 rampa, denizaltının dördüncü bölmesine, gövde ve katı kıymanın içine yerleştirildi. Uzun rampaları yerleştirmek için, kasanın altında büyük bir çıkıntılı ünite belirdi.
Ayrıca 1956'ta, P-658 füzelerinin taşıyıcısı olması gereken nükleer denizaltı “13” in tasarımı başladı. Bu proje TsKB-18'de S.N. Kovalev. Yeni denizaltılar, azimut ve Mars-1 mesafe kontrolüne sahip Dolomite-629 kontrol sistemini alacaktı. Navigasyon için Pluto-658 kompleksinin kullanılması önerildi. Denizaltının nispeten büyük boyutları göz önüne alındığında, ışık kabuğunun sınırlarının dışına taşan herhangi bir birimin kullanılması mümkündü.
1957'te, 660 projesinin geliştirilmesi başladı. Böyle bir denizaltının, sodyum supraperoksit kullanan bir enerji santrali kullanması gerekiyordu. Yeni motorların yardımıyla teknenin, 15 düğümlerine kadar su altı hızına erişebileceği ya da ekonomik hızda 2800 millerine kadar çıkabileceği varsayılmıştır. Denizaltılar projesi 660, üç füze P-13 taşımak zorunda kaldı. 1958'in tam ortasında, projenin bir ön sürümü geliştirildi ve analizi geliştirme gelişimini gösterdi. Karmaşıklıktan farklı olarak, yeni denizaltının, temel özellikleri bakımından mevcut teknelere vermesi gerekiyordu. Proje üzerinde daha fazla çalışma anlamsız kabul edildi.
2 başında D-1957 kompleksi için gerekli bir takım belgeler hazırlandı. Kısa bir süre sonra, bireysel birimlerin ve roketin bir bütün olarak test edilmesi için hazırlık başladı. Önümüzdeki birkaç ay boyunca, muhtemel bir savaş başlığı, kontrol sistemleri vb. Çeşitli testler yapıldı. Aralık ayında, yılın 1959'i C2.713 motorunu test etmeye başladı. Gelecek yılın baharında, P-13 roket düzeneği için hazırlıklara başlamayı mümkün kılan tüm bireysel testler tamamlandı.
Haziran ayında 1959, ilk deneysel ürünler Р-13 / 4К50, Kapustin Yar test sitesine teslim edildi. İlk roket fırlatma hareketleri sabit bir stanttan gerçekleştirildi, daha sonra denizaltıların sallanmasını simüle eden bobin stantı üzerindeki kontroller başladı. Mart ayına kadar 1960, 19'in başarılı sayıldığı test alanında 15 tanıtımlarını tamamladı. O zamana dek denizaltı ekipmanlarının bir parçası olarak füze sistemi üzerinde kontroller çoktan başlamıştı.
Kasım ayında, Kuzey Filosunun bir parçası olarak hizmet veren 1959 projesinin denizaltılarından biri olan 629, P-13 füzelerini işletmek için gerekli tüm ekipmanı aldı. Test çekimi Ağustos 60-th'a kadar devam etti. Bu süre zarfında, 13 füzesi harcandı. 11 ürünleri görevlerini tamamladı, iki lansman daha acil durumdaydı.
Yaz sonunda ve 1960'un sonbahar başında, D-2 kompleksinin P-13 roketi ile olağandışı testleri Kola Körfezi'nde gerçekleşti. Onlar için, 629 denizaltı bölmesinin füze kompleksinin tüm birimlerinin bulunduğu büyük ölçekli bir maket inşa edildi. Bölmeye çeşitli mesafelerde, çeşitli denizaltı karşıtı silahları taklit ederek derinlik yükleri, mayınlar vb. Yerleştirildi. Altı test sırasında, roketlerin düşman saldırılarına karşı güvenliğini arttırmayı mümkün kılan yeni gereksinimler ortaya çıktı. Özellikle, bu testlerin sonuçlarına dayanarak, nihayetinde yakıtın doğrudan rokette depolanmasına son verilmesine karar verildi.
Kompleksin tamamlanmasından sonra, tüm testlerin sonuçlarına göre, D-2 sistemi tekrar kontrol edildi ve bu da filo tarafından kullanılmasının önünü açtı. Ekim 13 1961, P-2 balistik füzeli D-13 füze sistemi, 629 ve 658 projelerinin denizaltı yeteneklerinin bir parçası olarak kabul edildi. Aralık 1959'ten Aralık'a kadar Sovyetler Birliği'nin 1962 Donanması, 23 projesinin 629 denizaltılarını aldı. Aynı dönemde, Donanmanın savaş gücü, 658 projesinin sekiz atomaltı denizaltısıyla dolduruldu.
D-2 roket kompleksinin çalışması yetmişli yılların başlarına kadar devam etti. Bu süre zarfında, taşıyıcı denizaltılar, 311 roket fırlatmalarını gerçekleştirdi. 225 çekimi, antrenman hedeflerinin başarılı bir şekilde yenilgisiyle sonuçlandı. Raporlara göre, 38'in başlatılmasının başarısız olması personel hataları ve çeşitli sistemlerin arızalarından kaynaklanıyordu. 10 kalan arızalarının kurulamamasına neden olur.
P-13 roketinin lansmanı. Fotoğraf Rbase.new-factoria.ru
Projenin denizaltısı tarafından yapılan ve yılın ekim ayı 629'unda 20 1961 tarafından gerçekleştirilen lansman özellikle ilgi çekici. "Gökkuşağı" kod adı verilen tatbikatlar sırasında, Kuzey Filosunun denizaltılarından biri, özel bir dövüş ünitesine sahip bir P-13 roketi attı. Bir nükleer savaş başlığı başarıyla Novaya Zemlya bölgesindeki geleneksel bir hedefi vurdu. Açık kaynaklara göre, P-13 roketini tam teşekküllü bir dövüş konfigürasyonunda kullanmak tek olaydı. Ayrıca, olaydan önce veya sonra "Raduga" yerli denizaltılar asla nükleer savaş başlığı olan balistik füzeler ateşlememiştir.
Roket R-13 denizaltılar tarafından kullanılmak üzere özel olarak tasarlanmıştır. Yeni silahların yaratılmasına böyle bir yaklaşım kendini tamamen haklı çıkardı. Önceki P-11FM'den, yeni P-13 roketi, daha yüksek performansın yanı sıra artan güvenilirlikle de ayırt edildi. 4K50 ürünü, 600 Mt gücüne sahip bir savaş birimini 1 km mesafesine getirebildi. Bununla birlikte, bir önceki gelişimin ana dezavantajından bir yüzey başlangıcı şeklinde kurtulmak mümkün değildi. Özellikle D-2 kompleksinin bu özelliği yabancı meslektaşlarının arkasında gözle görülür bir gecikmeye neden oldu.
Roketin ana özelliklerinin yanı sıra, denizaltı gemilerinin büyük inşaatının büyümesi, stratejik nükleer kuvvetlerin deniz bileşeninin grev potansiyelini önemli ölçüde artırdı. P-2 roketli D-13 kompleksi sayesinde, muhtemel düşmanın topraklarına yakın yerlerde tam teşekküllü devriyeler başlatmak ve böylece nükleer silahlanmalardaki mevcut gecikmeyi azaltmak mümkün oldu.
D-2 kompleksinin P-13 roket ile oluşturulması ve işletilmesi, donanma için yerli silahların geliştirilmesinde önemli bir aşama oldu. P-13 projesinde uygulanan çözümler daha sonra benzer silahların yeni türlerini oluşturmak için kullanıldı. D-2 kompleksinin hizmetten kaldırılmasından sonra, taşıyıcılarının çalışması devam etti. 629 ve 658 projelerinin denizaltıları, güncellenmiş projelere göre yeniden inşa edildi ve yeni füze silahlarının taşıyıcıları haline geldi.
Göre:
http://rbase.new-factoria.ru/
http://russianarms.ru/
http://makeyev.ru/
http://arms.ru/
https://defendingrussia.ru/
Shirokorad A.B. Yerli filonun silahları. 1945-2000. - Minsk: “Hasat”, 2001