En Kısa Yıl 2021!
Dünya tek devrini 24 saate tamamlıyor ve bu da günün uzunluğunun gösteriyor. Ama bu durum her zaman aynı sürmüyor. Dünya ile Ay arasındaki çekim kuvvetinden dolaylı gelgitler, buzların erimesi, depremler, dünyanın çekirdek hareketi veya başka hava olayları da günün uzunluğunu etkiliyor. Bu ve benzeri olaylardan dolayı dinozorlar devrinden bu yana günlerimiz ortalama yarım saat kadar uzadı. Dünya’nın rotasyonundaki bu yavaşlama 2016 yılına kadar sürdü ve o tarihte son kez saniye fazlalığı yaşandı.
Ama sürpriz bir şekilde dünyamız artık daha hızlı dönüyor. Bilim insanları gökyüzündeki sabit noktaları ölçerek özelikle kuasarları ölçerek Dünya’nın bir turu için geçirdiği süreyi hesaplıyorlar. Bu süreler atom saatleri ile ölçülüyor. Bu ölçümlerim sonucunda Dünya’nın 2020 yılında aceleci davrandığı oraya çıktı.
2020 yılında toplam 28 gün, şimdiye kadar en kısa günler olarak hesaplandı. Normal olarak 86.400 olan süre 5 Temmuz 2005 yılında 1,0616 mili saniye daha kısaydı. 19 Temmuz 2020’da 1,46 milisaniye ulaştı ve 27 diğer gün de normalde daha kısaydı.
Tahminlere göre 2021 yılında günler ortalama 0,05 mili saniye daha kısa olacak. Bu da 2021 yılı on yıllardan sonraki en kısa yıl olacağını gösteriyor. Dünya’mızın bu hızlı hareketinin nedeni henüz bilinmesede çekirdeğin ve mantonun arasındaki sınırdaki jeodinamik süreçler etkili olduğu tahmin ediliyor. Yanı sıra kutuplarda buzuların erimesin de etkili olduğu ve buzuların erimesinin Dünya üzerinde ki kütle dağılımının değiştirdiği ve bunun da rotasyon değişimine sebep olduğu tahmin ediliyor.
Yazan: Selim ÖZTEMEL