Ayak ağrısı birçok farklı şekilde olabilir ve çeşitli problemlerin sonucu olabilir. Ayaktaki ağrı son derece rahatsız edici olabilir ve kişinin günlük aktivitelerden keyif almasını ciddi şekilde sınırlayabilir.Ayak ağrıları yürüyüşçüler, koşucular ve geniş destek olmadan ayakkabı giyen kişiler için yaygındır. Eğer ağrılarınız rahatsız edici boyutta değilse; rahat ve destekleyici ayakkabılar giyerek bu ağrıları azaltabilirsiniz. Ancak şiddetli ise, tıbbi müdahale gerekebilir. Ayak ağrılarınızda aşağıdakilerden herhangi birini yaşıyorsanız fizik tedaviye ihtiyacınız olabilir:
- Merdivenlerden yukarı çıkma zorluğu
- Şişme
- Kemer, topuk, ayak parmaklarında veya yürürken / ayakta dururken ağrı
- Zayıflık
İçindekiler
Ayak Ağrısının Nedenleri
1.Plantar Fasiit
Plantar fasiit enflamatuar bir durumdur. Ayağınızın dibinde uzanan bir doku bandı olan plantar fasyada görülür. Plantar fasya lastik bant gibi çalışır. Ayağınızın kemerini oluşturur ve topuğunuzu ayak parmaklarınıza bağlar. Bant kısaysa, yüksek bir kemere sahipsiniz. Bant uzunsa, düşük veya düz bir kemere sahipsiniz. Bir yağ yastığı dokuyu kaplar ve topuklarınızın ayaklarınıza uygulanan şoku emmesine yardımcı olur. Plantar fasyanın hasar görmesi topuk şişmesine ve ağrıya neden olabilir.Ağrı ve şişlik, plantar fasiitin ana semptomlarıdır. Sabah veya toprağa baskı uyguladığınızda ağrı daha kötü olabilir. Günün saatine ve ne yaptığınıza bağlı olarak donuk veya keskin olabilir.
Plantar fasiitin nedeni nedir?
Yaşlandıkça, plantar fasya lastik bant gibi daha az ve daha da gerilmeyen bir halat gibi olur. Topuktaki yağ yastığı incelir ve fazla şok ememez. Ekstra şok plantar fasyaya zarar verebilir ve şişmesine, çürümesine veya yırtılmasına neden olabilir. Çoğu insanın bir dereceye kadar ağrısı vardır.
Topuk üzerinde tekrarlanan etki, koşma, yürüme veya ayakta durma gibi, plantar fasiitlere de neden olabilir.
2.Ark Disfonksiyonu
Yüksek Ark (Pes Cavus), yürürken veya ayakta dururken ağrı ve dengesizliğe yol açan ayağın top ve topuğu üzerinde aşırı miktarda kuvvet / ağırlık oluşturan çok yüksek bir kemere sahip olduğu bir durumdur. Düz Ayaklar (Pes Planus) veya “Düşmüş Kemerler”, ayakta ağrı ve tahrişe neden olabilecek düz ayak durumunu tanımlamak için kullanılır.
3.Morton Nöroması
Bu hastalık, ayakta 3. ve 4. tarak kemiklerinin arasındaki sinirden kaynaklanmaktadır. Ayak tabanında parmakların his duyusundan sorumlu olan bu sinirlerin çoğunlukla ayak yapısından kaynaklanan sıkışması sonucu ortaya çıkabilmektedir. 40-60 yaş arasında ve bayanlarda erkeklere göre 8 kat daha fazla görülmektedir. Sıklıkla 2-3 ya da 3-4 tarak kemikleri arasında görülmektedir. Topuklu ya da sıkı ayakkabılarla ilişkilendirilmekle beraber ayakkabının çıkarılması ve masaj ile rahatlama olabilir. Semptomlar, ayak parmaklarına yayılan ağrı ve ayak uyuşmasını içerir.
4.Halluks Valgus
En yaygın görülen ayak şekil bozukluğu hastalığıdır. Bu şekil bozukluğu ayak baş parmağının (halluks) lateral (yana doğru) sapması olarak tanımlanır. Ayak baş parmağının sapması öncelikle yana doğru gerçekleşse de ilerleyen safhalarda ayak baş parmağının ucu ve tırnak da ön düzlemde yana doğru döner. Eklemin şeklinin bozulmasıyla birlikte yavaş yavaş iltihap oluşumu gözlenir ve oluşan iltihap ayağın ayakkabıya doğru şişmesine yol açar. Bu şişliğin içerisinde iltihap olduğundan oldukça ağrılı olabilir. Bunun yanında ayak baş parmağı ucu da yana saparak diğer parmağın üstüne çıkabilir. Bu da diğer eklemlerde de ağrı oluşmasına yol açar. Bazı genetik sebeplerden dolayı ayağın hafif taraklı olması halluks valgus hastalığını işaret etmez. Ayağı taraklı olan bireyler hayatlarının geri kalanında daha geniş ayakkabılar seçerek çoğunlukla halluks valgus hastalığından korunurlar. Yalnızca şekilden dolayı bu durumdan rahatsız olan hastalarda halluks valgus tedavisi uygulanması önerilmez. Ayrıca halluks valgusun ortaya çıktığı belirli bir yaş aralığı olmadığından her yaştan bireyde görülme olasılığı vardır.
5.Metatarsalji
Ayakta parmak kemikleri ile eklemleşen ve tarak kemiği olarak anılan kemikler metatars olarak adlandırılırlar. Metatarsalji ise, Latince ‘Metatarsus’ (tarak kemikleri) ve ‘-algie’ (ağrı) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmekte olup, metatars başlarının olduğu ayak önünde ağrı olması durumuna denir. Metatarsaljisi olan hastalar özellikle yürüme esnasında ayaklarının ön kısmında ağrıdan şikayet ederler.
Ayak Ağrısı Tedavisi İçin Gerekli Adımlar
DİNLENME
Dinlenme, etkilenen bölgedeki dokuların iyileşmesine fayda sağlar. Ayağa ağırlık vermekte güçlük çekerseniz koltuk değnekleri kullanılmalıdır. Piyasada bulunan ayak bileği ve ayak desteklerinin uygun kullanımı, etkilenen bölgeye dinlenme, rahatlık ve destek sağlayabilir.
SICAK/SOĞUK ISI AJANLARI
Ağrı ve iltihabı azaltmak için ayağınıza soğuk paketler uygulayın Buz, plastik bir torbaya konabilir veya bir havluya sarılabilir. Cilde ve çevresindeki dokuya zarar vermemek için soğuk paketler sadece 15 dakikalık aralıklarla uygulanmalıdır. Aşırı rahatsızlık oluşursa, coldpack uygulaması hemen kesilmelidir.
GERME (STRETCHING)
Fleksibilite; eklemlerin tam, hareket kısıtlılığı ve ağrı olmaksızın hareket edebilme yeteneğidir. Eklemlerin fleksibilitesi kas-tendon ünitinin yaralanmasının önlenmesinde son derece önemlidir. Fleksibilite egzersizleri, aktif/pasif eklem hareket açıklığı ve germe egzersizlerini içerir. Hareketle artan ağrınız yoksa EHA ve germe egzersizleri ile ısınma yapılması olabilecek yaralanmalara karşı koruyucudur.
FİZİK TEDAVİ
Fizik tedavi, kasları ve eklemleri gevşetmek için uygulamalı tedavi, ağrıyı azaltmak için uygun duruş ve hareket eğitimi, hareketliliği ve gücü geri kazanmak için germe ve güçlendirme egzersizleri, elektrik stimülasyonu, soğuk / sıcak ajanlar ve ultrason gibi modalitelerden oluşur.