Metodun Adı
Yeni Dünya
Yeni Dünya
15 - 30 birey & 18 yaş üzeri
60 dakika
Zarflar, İnsan Hakları ve İhtiyaç Kartları
Yönerge
1-Katılımcılara, yeni bir Kıta'ya doğru yelken açmak üzere olduklarını düşünmelerini söyleyin. Gidecekleri yerde hiç insan yaşamamaktadır. Dolayısıyla, oraya vardıklarında yeni bir ülke kuracak öncüler olacaklar.
2-Katılımcıları küçük gruplara ayırın ve gruplardan her birine İstekler ve İhtiyaçlar kartlarından oluşan 15-20 arasında kart verin. Bunların yeni ülkede yaşamak için yanlarına alacakları şeyleri olduğunu söyleyin. Her gruptan elindeki zarfı açmalarını, bütün kartları yaymalarını ve incelemeye başlamalarını isteyin.
Çeşitleme: Gruplara birkaç boş kart da verin; buraya gerekli gördükleri veya istedikleri başka şeyler yazsınlar.
3-Şimdi artık geminin yola çıkmak üzere olduğunu belirtin ve şöyle bir anlatıya başlayın:
Başlarda yolculuk çok hoş geçiyordu. Yukarıda güneş parlıyordu, deniz de sakindi. Ancak birdenbire büyük bir fırtına çıktı ve gemi sallanmaya başladı. Hatta batmak üzereydi! Geminin batmaması için elinizdeki kartlardan üçünü bir dakika içinde atmanız gerekiyor.
Gruplardan her birinden nelerden fedakârlık edeceklerine karar vermelerini isteyin. Attıklarını bir daha geri alamayacaklarını hatırlatın. Böylece atılan kartları toplayın ve bir destede bir araya getirin.
4-Anlatıma geri dönün:
Sonunda fırtına dindi. Herkes rahatladı. Ancak bu sırada gelen bir hava raporunda 5. kategoriden bir kasırganın gemiye doğru yaklaşmakta olduğu bildirildi. Kasırgadan kurtulmak için 5 dakika içerisinde üç kartın daha denize atılması gerekmektedir! Ama bu arada unutmayın: Atacaklarınız, yeni ülkenizde hayatta kalmak için ihtiyacınız olacak şeyler olmasın.
Önceki gibi atılan bu yeni kartları da bir destede toplayın.
5- Anlatıma geri dönün:
Bunu da ucuz atlattık! Şimdi sizden kendinize özel kıldığınız bir kartı koruma altına almanızı istiyorum. Bu kartı kimsenin atmasına izin verilmemesi için.
6-Yeniden anlatmaya başlayın:
Ama yeni Kıta'ya da neredeyse vardık. Herkes çok heyecanlı. Kıta ufukta göründü bile. Ancak tam o sırada dev bir balina gemiye çarpıyor ve gemide bir gedik açıyor. Bu durumda gemiyi daha da hafifletmek gerekiyor! Üç kart daha atılacak...
Atılan bu yeni kartları da bir destede toplayın.
7-Sonunda yeni Kıta'ya ulaştığınızı ve artık yeni bir ülke inşa etmeye sıra geldiğini ilan edin. Gruplardan her biri ellerinde kalan kartları büyük bir kâğıta yapıştırsın ve yeni Kıta'ya nelerin getirildiği de böylece herkes tarafından görülebilsin. Geride kalanlar yaşamanız, büyümeniz ve iyi gelişmeniz için yeterli mi?
8.Gruplardan her birine hazırladıkları listeyi görülebilecek bir yere asmalarını ve yeni Kıta'ya neleri götürdüklerini açıklamalarını söyleyin. Her anlatımdan sonra grubun tümüne “Yaşamak, büyüyüp gelişmek için gerekli olduğu halde eksik kalan bir şey var mı?” sorusunu yöneltin.
Birlikte Sorgulama ve Değerlendirme
1.Aşağıdaki türde sorular sorarak etkinlik hakkında bilgi alın:
a. Bu etkinlikte ne hoşunuza gitti?
b. Neyin olmasa da olacağına nasıl karar verdiniz? Neler mutlaka gerekliydi?
c. Kimi kararları vermek güç müydü? Hangilerini?
d. Neyin elde tutulup neyin atılacağı konusunda grupta anlaşmazlık oldu mu? Bu tür anlaşmazlıkları nasıl çözüme bağladınız?
e. Bütün insanların ihtiyaçları aynı mıdır? Kimlerin ihtiyaçları farklı olabilir?
f. Verdiğiniz en son kararlar konusunda ne düşünüyorsunuz? Yeni bir yerde yaşamınızı sürdürebilecek misiniz? Orada iyi büyüyüp gelişebilecek misiniz?
g. Grubunuz nelerin atılacağına nasıl karar verdi?
h. En son ortaya çıkan sonuç sizi şaşırttı mı?
k. Bu etkinliği ikinci kez yapsaydınız, atacağınız kartlar farklı olur muydu?
2.İnsan haklarının insan ihtiyaçlarını temel aldığını vurgulayın: bunlar, yaşamak, büyüyüp gelişmek ve onurlu bir yaşam sürdürmek için her insanın ihtiyaç duyduğu şeylerdir. Aşağıdaki türde sorular yöneltin:
a. Yaşamak için gerekli olan şeyleri aldınız mı?
b. Büyüyüp gelişmek için gerekli olan şeyleri aldınız mı?
c. Aslında olsun istediğiniz halde gerekli saymadığınız neler oldu?
3. a. Seçtiğiniz kartı neye göre belirlediniz.?
b. Bireysel önceliğiniz mi yoksa grup ihtiyaçlarını mı öncelik olarak ele aldınız?
4.Herkesin, insan haklarının hepsine sahip olması gerektiğini vurgulayın! Bunlardan yiyecek, tıbbi bakım, temiz su ve barınak gibi şeyler hayatta kalmak için gereklidir. Ancak başkaları da insanların iyi yaşayıp gelişebilmeleri için gereklidir. Sadece hayatta kalmak yeterli değildir. Şunları sorun:
a. Hangi kartlar aslında istediğimiz, ancak yaşamak için zorunlu olmayan şeyleri temsil ediyor?
b. Hangi kartlar fiziksel yaşam açısından gerekli şeyleri temsil ediyor?
c. Hangi kartlar büyüyüp iyi gelişmemiz açısından gerekli şeyleri temsil ediyor?
d. Eğer ………….. olmasaydı (kartlardan çeşitli örnekler seçin) bu yeni ülkede neler olurdu?
- yaşama ve gelişme açısından neyin mutlaka önemli olduğunu değerlendirmek
- istekleri ihtiyaçlardan ayırt etmek
- insan hakları ile insan ihtiyaçlarını birbirine bağlamak
- insan haklarının birbirleri ile bağlantılarını keşfedilmesini sağlamak
- insan haklarının oluşumunu neye dayandığını nasıl geliştiğinin farkındalığını göstermek
pusulacık kitabınındaki "yeni dünyaya yelken açmak" atolyesi dem eğitmen eğitminindeki katılımcılar tarafından geliştirilerek yetişkinlere yönelik tasarlanmıştır