Bu dersimizde bir sözün aktarılması konusunu fiillerin emir, rica, öneri yapıları ve soru halleri üzerinden göreceğiz. Göreceğimiz yapılar aşağıdaki gibidir.
- (으)라고 하다 – (emir, rica)
- -자고 하다 – (öneri)
- -(으)냐고 하다 – (sıfatların soru hali)
- -(느)냐고 하다 – (fiillerin soru hali)
Dersin sonunda biz sözün aktarılmasının nasıl kısaltıldığını da göreceğiz.
-(으)라고 하다 – demek
Bu yapıyı fiillerin emir, rica gibi çekimleri ile kullanırız.
Kural: Fiil kökü sesli harf ile bitiyorsa 라고 하다 getireceğiz. Fiil kökü sessiz harf ile bitiyorsa 으라고 하다 getireceğiz.
2 örnek cümle yapalım.
Emir yapısının olumsuzu 지 말라고 ile yapılır.
-자고 하다 – demek
Öneri yapılarında kullanılan çekimi göreceğiz. Fiilin köküne 자고 하다 getirmek yeterlidir. Burada bir öneri, gereklilik de olabilir. Yapman gerekir dedi, yapalım dedi gibi. 2 fiille kullanalım.
2 basit örnekle görelim.
Öneri yapısının olumsuzu 지 말자고 ile yapılır.
-(으)냐고 하다 – demek
Bu yapı sıfatların soru hallerinde kullanılır.
Kural: Sıfat sesli harf ile bitiyorsa 냐고 하다 sessiz harf ile bitiyorsa 으냐고 하다 getireceğiz.
Bir örnek yapalım. Aşağıdaki cümlede bir kızın hoş olup olmadığı bize sorulmuş. Biz de onu aktarıyoruz. Yani bir kız gelip bize “hoş mu” diye sormadı. Mesela ben bir arkadaşıma bir kızı gösterdim ve ondan bahsettim. Arkadaşım kızı görmedi ve bana dedi ki “o kız güzel mi?”. Ben de bunu başkasına aktarıyorum. Arkadaşım bana “o kız hoş mu” dedi. İşte aşağıdaki cümle aktarma cümlesi.
-(느)냐고 하다 – demek
Son bir örnekle de fiillerin soru halini görüp bitirelim. Fiil köküne 느냐고 하다 getireceğiz. Fakat günlük konuşmada genelde sadece 냐고 하다 denir.
Son örneklerle dersi bitirelim.
Dilerseniz farklı zaman çekimleri de yapabilirsiniz.
Yukarıda kannınyago diye okuduk. Çünkü t sesinden sonra n harfi gelirse t harfini de n olarak okuruz. Bu sebeple katnınyago diye okumadık.
Bu ders ve önceki 2 derste gördüğünüz tüm kuralların günlük hayatta kısaltılmış versiyonları vardır. Belki dizilerde denk gelmişsinizdir. Onları da liste halinde görelim. Mesela 다고 해요 gelen yere kısaca 대요 diyebilirsiniz.
-다고 해요 -대요
-라고 해요 -래요
-냐고 해요 -내요
-자고 해요 -재요
-거라고 해요 -거래요
Şimdi günlük deyişlerle devam edelim. Günlük hayatta ne yapıyorsun derken kullanabilirsiniz.