İrritabl bağırsak sendromu (IBS), yaygın olarak bilinen bir bağırsak rahatsızlığıdır, ancak durum hakkında hala yaygın yanlış anlamalar vardır. Çoğu zaman insanlar, sendromun kapsamını tam olarak anlamadan kronik bağırsak hastalıklarını irritabl bağırsak sendromu olarak etiketlerler. Bununla birlikte, IBS semptomları, tedavi edilmediği takdirde bazıları yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açabilen bir dizi başka bağırsak hastalığı ile birlikte görülebilir. Bu nedenle, IBS ile ilgili temel gerçekleri bilmek ve IBS ile inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) gibi diğer kronik bağırsak rahatsızlıkları arasındaki kafa karışıklığını ve yanlış anlamaları ortadan kaldırmak önemlidir.
IBS bir hastalık değildir
Daha doğrusu irritabl barsak sendromu herhangi bir patolojiye bağlı olarak oluşmaz. Bu basitçe, bağırsakta tanımlanabilecek belirli bir hastalık süreci olmadığı ve genellikle durumun ilerlemesiyle ilgili ciddi sonuçların olmadığı anlamına gelir. IBS neden ortaya çıkar ve IBS’nin mevcut olması için vücutta tam olarak neyin “yanlış” olduğu bilinmemektedir. İrritabl bağırsak sendromunun bu nedenle , bağırsak fonksiyonunda bir anormallik olduğu, ancak patolojik bir süreç olmadığı anlamına gelen fonksiyonel bir bağırsak bozukluğu olduğu söylenir .
IBS’nin birçok adı var
İrritabl bağırsak sendromu veya kısaca IBS, durumu karakterize eden semptomların toplanması için kabul edilen isimdir. Bununla birlikte, başka isimlerle de bilinir. Halen yaygın olarak kullanılan spastik kolon , modası geçmiş sayılan böyle bir isimdir. Aynı zamanda irritabl kolon olarak da bilinir, ancak bu, rahatsızlığın yalnızca kolonda olmayabileceği için yanlış olabilir. IBS’nin başka bir adı da sinir kolonudur , çünkü durum stresle daha da kötüleşir ve daha çok alt bağırsağı kontrol eden sinirlerin aşırı veya yetersiz aktivitesinden kaynaklanır.
Kabızlık veya ishal
İrritabl bağırsak sendromu genellikle popüler medyada tamamen bir ishal durumu olarak tasvir edilir. Ancak, bu doğru değil. Kabızlık, diğer durumlarda ishalin ayırt edici özelliği olduğu kadar, bazı durumlarda IBS’nin baskın semptomu olabilir. Bazen bir kabızlık ve ishal değişimi vardır. Gerçek şu ki, bağırsak alışkanlığı IBS’de değişmiştir, ancak bu, spektrumun her iki ucunda da olabilir. IBS teşhisi için Roma III kriterlerinde ana hatlarıyla belirtilen tanı ile ilgili kriterlerin bir kısmı, aşağıdakilerden iki veya daha fazlasının mevcut olması gerektiğini belirtir:
- Dışkı sıklığı değişir.
- Dışkı şekli değiştirilir.
- Dışkı geçişi, ıkınma veya dışkılama isteği ile anormaldir.
- Dışkıda mukus.
- Karın şişkinliği veya hasta karında şişkinlik bildirir.
Dört farklı IBS türü
Belirli zamanlarda IBS’nin baskın özelliği olabilen bağırsak alışkanlığındaki farklılık göz önüne alındığında, durum dört farklı tipte sınıflandırılabilir.
- İshalin bağırsak alışkanlığındaki ana değişiklik olduğu ishal baskın irritabl bağırsak sendromu (IBS-D).
- Hastanın esas olarak kabızlıktan muzdarip olduğu kabızlık baskın irritabl bağırsak sendromu (IBS-C).
- Karışık irritabl bağırsak sendromu (IBS-M) olarak bilinen ishal ve kabızlık kombinasyonu.
- İrritabl bağırsak sendromunda (IBS-A) alternatif ishal ve kabızlık.
Gıdalar IBS’yi tetikler ancak neden olmaz
Çoğu IBS hastası, atakları tetikleyen veya irritabl bağırsak sendromu semptomlarını şiddetlendiren gıdalardan şikayet edecektir. Bazı çalışmalarda glüten intoleransı gibi belirli gıda intoleransları IBS ile ilişkilendirilmiş olsa da, gıdanın duruma neden olmadığını belirtmek önemlidir. Gıda, IBS’de o kadar çok faktördür ki, diyet önlemleri tedavi yaklaşımının bir parçası olarak kabul edilir. Bununla birlikte, izole edilebilecek belirli bir gıda yoktur. Farklı gıdalara duyarlılık, bir IBS hastasından diğerine değişen, yüksek derecede bireyseldir. Bunun yerine hastalar, IBS’lerini alevlendiren belirli yiyecekleri tanımlamalı ve bunlardan kaçınmalıdır. Yüksek lifli bir diyet ve glüten ve kahveden uzak durmak bir başlangıç noktası olabilir.
Stres, sigara ve alkol
Bazı faktörlerin hastaların çoğunda IBS’yi alevlendirdiği bilinmektedir. En kötü suçluların psikolojik stres, alkol tüketimi ve sigara içimi olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, her hasta bu faktörleri IBS’lerinin ciddiyeti ile ilişkilendirmez. Sadece bu faktörler ortadan kaldırıldığında ve IBS’nin sonraki gelişimi ile durumla korelasyonu belirlenir. Bu nedenle, IBS hastalarının, durumun yönetiminin bir parçası olarak stres yönetimi, sigarayı bırakma ve alkol kullanımında ılımlılığı dikkate alması gerekir.
IBS gelir ve gider
IBS’li hastaların çoğu, semptomların tamamen düzeldiği dönemleri bildirir. Bu remisyon dönemleri haftalarca veya aylarca ve nadiren de olsa yıllarca sürebilir. Bununla birlikte, semptomlar zamanla tekrarlama eğilimindedir. Benzer şekilde hastalarda semptomların şiddetlendiği ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilediği dönemler olabilir. Bu ataklar genellikle kısa sürelidir ve hastaları tıbbi yardım almaya yönlendirir. Remisyon dönemleri ile akut ataklar arasında semptomlar mevcuttur ancak genellikle hafif ve tolere edilebilir.
IBS yaygındır
IBS’nin nüfusun %10 ila %20’sini etkilediği tahmin edilmektedir. Bu, her 10 kişiden 5 ila 1’inin bir dereceye kadar irritabl bağırsak sendromundan muzdarip olduğu anlamına gelir. IBS’yi en yaygın bağırsak bozukluklarından biri yapar. Bununla birlikte, çoğu IBS hastası tıbbi bakım aramadığından kesin prevalansı tahmin etmek zordur. Aslında, IBS hastalarının (genel popülasyon değil) sadece %10 ila %20’sinin durumları için tıbbi bakım aradığına inanılmaktadır. Batı ülkelerinde, kadınların IBS’den muzdarip olma olasılığı 2 ila 3 kat daha fazladır ve tüm hastaların yarısından fazlası 35 yaşından önce başlayan semptomlar bildirmektedir.
Bağırsak kanserine IBS bağlantısı
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
İrritabl bağırsak sendromu bağırsak kanseri ile ilişkili değildir. Bununla birlikte, IBS ve bağırsak kanseri semptomları çok benzerdir ve başlangıçta IBS olarak yanlış teşhis edilen bağırsak kanseri vakaları vardır. İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), bazen IBS ile karıştırılan başka bir bağırsak durumudur. İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) ile bağırsak kanseri, özellikle kolorektal kanser arasında bir bağlantı vardır. IBS hastalarının bağırsak kanseri geliştirme riski daha yüksek olmasa da, diğer durumlar sıklıkla IBS olarak yanlış teşhis edildiğinden düzenli tarama yine de tavsiye edilir.
IBS teşhisi için kriterler
IBS, herhangi bir hastalık süreci ile ilişkili olmayan fonksiyonel bir bağırsak bozukluğudur. Bu nedenle, benzer semptomlarla ortaya çıkabilen diğer olası bağırsak koşulları dışlanarak IBS teşhisine ulaşılır. Bunun için kolonoskopi gibi farklı tetkikler gerekir. Patolojinin olmaması, dolayısıyla IBS’ye benzer semptomları olan bir dizi bağırsak hastalığını dışlamak, irritabl bağırsak sendromunu teşhis etmek için yeterli değildir. Roma III kriterleri, bir hastada son 3 ay boyunca ayda en az 3 gün karın ağrısı veya rahatsızlığı olan ve aşağıdaki özelliklerden 2 veya daha fazlasıyla ilişkiliyse IBS teşhisi konabileceğini belirtir:
- Dışkılama ile hafifleyen karın ağrısı.
- Dışkı sıklığındaki değişiklikle ilişkili karın ağrısı.
- Dışkı formundaki veya görünümündeki değişikliklerle ilişkili karın ağrısı.