Harkov, 1918. Orada iki cumhuriyet ilan edildi - Ukrayna Halk İşçileri, Köylüler, Askerler ve Kazak Vekilleri ve Donetsk-Krivoy Rog.
Geçen cumartesi Segodnya gazetesinde yayınlanan önceki bir makalede Karamzin’in şu sözlerini hatırladım:Öykü Devlet felaketlerinde rahatlar ve daha önce benzer olduğunu kanıtlar. ” Tabii ki, hikaye küçük teselli. Çoğu insan hiçbir hikayeye düşmek istemez. Sadece yaşamak istiyorlar - çalışmak, çocukları büyütmek, evler inşa etmek, tatile gittikleri yerlere gitmek. Diğer bir deyişle, her türlü sıkıntıyı vaat eden tarihsel lineer zamanda değil, kışın ilkbaharda değiştirilmesinin garanti altına alındığı rahat bir konjonktürde ve ilk rotada - ikincisi ve tatlısı.
Ancak hikaye uyumadı ve şimdi ve sonra sokaktaki aralıksız adamı her tür felaketin uçuruma sürüklüyor. Bu nedenle, aynı şeyi bilmek daha faydalıdır. Bazen daha iyi Corvalol yardımcı olur. Kırım ayrıldığında, Güneydoğu’da Rusya’nın federalleşmesi ve devlet statüsü şartları ile gösteriler başladı ve ardından aniden sanki hiçbir şeyden yoksun gibi, televizyondaki erkekler ve kızlar ilk sırada bir komployu dile getirdi. Ve henüz televizyonun olmadığı uzak 1918 yıllarının zamanlarını hatırladım, ancak Ukrayna topraklarında, Central Rada dışında, Odessa ve Donetsk-Krivoy Rog cumhuriyetleri, Kharkov'daki Ukrayna Sovyet hükümeti ve General Sulkevich’in Kırım bölgesel hükümeti vardı. Ve Gulyaypol'un kendini savunmasının lideri olarak tarihi paralellikler çizerek kolayca görülebilen tanınmış Makhno babası da dahil olmak üzere pek çok şey var.
Genel olarak, bazen bana göre, Gorbaçev'in Moskova'ya düştüğü 1991'ten bu yana, 1917'in büyük emperyal krizinin tekrarı yaşandığı - sadece zaman içinde yavaşladığı. Bugün tutkular yüz yıldan çok daha az. Aksine ortalama bir adam yükseldi. Bu nedenle, olaylar daha az yoğunlukla ortaya çıkar. Geçen yüzyılın başında, yıllar alması aslında on yıllar alıyor.
KAPALI RADA. Tıpkı 2013'daki Maidan'ın - 2014 hurdaya çıkarması, istemeden Güney Doğu tarafından “uyandırıldı” (Batı Ukrayna'dan tektonik bir itme aynası var olan tüm olaylar var), Kiev Central Rada, 1918'te bir örnek verdi. kitlelerin yaratıcılığı "Kırım, Odessa ve Harkov'da. Rada hükümeti, Rada'nın kendisi dışında kimseyi seçmedi. Kiev'deki gücü birkaç askeri birliğe ya da yeni egemenlerin yanına gidenler ya da Simon Petlyura'nın haidamakları gibi aceleyle şekillendirilmiş olanlara dayanıyordu. Kiev dışında, hiçbir şey yokmuşçasına ortaya çıkan bu “düzen” in hiçbir etkisi yoktu. Açıkçası, hiçbir güç yoktu. Kraliyet rejimi düştü. Polis ayrıca Petrograd Geçici Hükümeti de iptal etti. Bürokrasi demoralize edildi ve kısmen overclock edildi. Yerel yönetim ölümden korktu. Her girişimci vatandaş, zamanının geldiğine karar verdi ve mümkün olduğu kadar "egemenliği" sürüklemek için acele etti.
Donetsk-Krivoy Rog Republic'in kurucusu, "Yoldaş Artem" yeraltı takma adıyla Fyodor Sergeyev'dir.
ODESSA'NIN BEDAVA ŞEHRİ. 3 Ocak 1918, herkes için beklenmedik bir şekilde, Odessa'nın “özgür şehri” ilan edildi. Bazıları için, bu isim komik geliyor. Ancak “özgür şehir” neşeli Odessa vatandaşlarının bir icadı değil, ancak bir Avrupa hukuk terimidir. Avrupa’daki “özgür şehirler” e bir eyaletteki devlet statüsünden yararlanan belediye toplulukları olarak adlandırılmıştır. Aynı 1918 yılında, Odessa kendine özgürlük katmaya karar verdiğinde, Almanya'da özgür bir Hamburg şehri vardı ve kimseye güldü. Hamburg gerçekten özel haklara sahipti ve hatta halkı bile sadece Hamburg'lardan oluşan Alman ordusunun özel birimlerinde hizmet ediyordu. Ve kemerlerinin tokasında, kendi Hamburg'unun amblemini göstermiş.
Biliyorsunuz, sevgili okuyucu, bugün bile Hamburg'un resmi olarak “Hamburg'un özgür ve Hansa şehri” olduğunu ve Federal Almanya Cumhuriyeti'nin on altı ülkesinden birinin statüsüne sahip olduğunu bilmiyorsunuz! Hepsi eyalette aynı durumdur.
Ancak serbest Odessa şehri, eski Slav Elbe nehrinin soğuk Kuzey Denizi ile birleştiğinde sıkıcı Almanları lahana ve sosis kırma taklit etme arzusu dışında değildi. Kendi sebepleri ve ön koşulları vardı. Odessa aynı zamanda özgür bir şehir olarak ortaya çıktı. 1817'ten 1859 yılına kadar, İskender I'in emperyal kararnamesine göre, Fransızca'dan çevrilmiş “ücretsiz liman” statüsünden yararlandı - ücretsiz liman. İçine ithal edilen mallar vergilendirilmemiştir. Rus emperyal gelenekleri zaten şehir sınırlarının dışındaydı. Özgür Fransız Odessans’ın zamanları, Palmyra North’un (St. Petersburg) aksine, Güney Palmyra’nın refahının temellerini attığı altın çağ olduğunu hatırlattı. Bu yüzden şahsen benim için, Odessa sakinlerinin kendilerini devrim fırtınasından korumaya karar verdikleri “özgür şehir” unvanında garip bir şey yok. Müttefiklerin - İngilizler ve Fransızlar - Odessa'ya gireceğini ve sert yıldızı çamurlu karanfilli şişenin duvarına yansıyan Taurid Steppe'nin hemen üzerinde yükselmeye başlayan her türlü Makhno ve atamans Grigoriev'in başkanlık ettiği arabalarda kızgın amcaların işgalini önleyeceğini umdular.
Ancak, Central Rada'nın Kiev hükümetinin yanı sıra, Ukrayna topraklarında, Odessa dilini konuşan “rakip firma” - Ukrayna Halk İşçileri, Köylüler, Askerler ve Kazaklar Sovyetleri. Bu halk eğitimi, yılın ilk All-Ukraynalı Sovyetler Kongresinde, Kharkov 25'in Aralık 1917'inde yayınlandı. Hatta kendi bayrağına sahipti - kırmızı, ama sarı-mavi "kanton" - kumaşın köşesinde ulusal renklerin bir parçası. Harkiv Sovyet hükümetinin siyasi programı, kırmızı Rusya (Gümrük Birliği'ne katılmaya benzer) ile bir federasyondu ve silahlı kuvvetler Kızıl Muhafız birimleriydi. Buna inanmayın, ancak Kharkov’daki hükümete resmen Merkez Rada’nın aynısı olarak adlandırıldı - Halk Sekreteri. Şimdi Artyomovsk olarak adlandırılan Bakhmut'tan otuz iki yaşındaki bir elektrikli Bolşevik Yefim Medvedev'in başkanlığına seçildi.
Kruvazör "Almaz". 1918'taki Odessa Cumhuriyeti için savaştı.
KİMDİR? İki hükümetten hangisinin - Kiev veya Kharkov - özgür Odessa'nın aşağısı olurdu, o zamanlar hala belirsizdi. Onun egemen eline dayatan ilk kişi Merkez Rada'yı denedi. 22 Ocak ayının 1918'i, eski Rus İmparatorluğu’nun dokuz ilinde haklı olduğunu iddia etti - bu arada, Nicholas II’nin tahttan çıkarılması sırasında görkemli Odessa’nın, mali gücüne açıkça uymayan mütevazı bir “ilçe şehri” olduğu Kherson da dahil. İlçe şehri ... Hatta bir şekilde lüks bulvarlara ve İtalyan tarzında inşa edilmiş güzel Odessa binalarına uymuyor. Ama öyleydi! Aynı Herson eyaletinde, on sekiz bin Gulyai-Kutbu, düz sokakları, iki katlı tuğla evleri ve üç milyon altın ruble yıllık cirosu olan belgelere göre basit bir köy olarak kabul edildi. Her ne kadar geçen yüzyılın başında, bu yakın çerçeve çoktan gelişmişti.
Tam dört gün sonra, Central Rada'ya karşı bir ayaklanma, serbest Odessa kentinde patlak verdi. Petersburg'da olduğu gibi, Bolşevikler posta, telgraf ve telefona el koydu. Sonra, bu arada, sanki istasyon gibi. Ve bir şeyler atıştırmak için Petrograd'a düşen Geçici Hükümetin Radası ile birlikte olan Odessa Askeri Bölgesinin merkezini aldı. Garnizonun bir kısmı Kiev’in yanına diğeri ise ana sekreteryanın Harkov’da olduğuna karar verdi. Juncker askeri okulları Merkez Konseyini destekledi. Karadeniz Filosu, aksine, Ukrayna Sovyet Cumhuriyeti. Ancak şehir savaşındaki dönüm noktası, denizciler tarafından, bu tarihsel anda oldukça kızarmış olan mercek parlamaları olarak getirildi. Karadeniz Filosu Rostislav ve Sinop'un eski hırpalanmış savaş gemileri, bunlara katılan Almaz yatla (bu gemi başarıyla Tsushima'dan bile kurtuldu!) Kiev gaydamak ve askeri öğrencilerinin Odessa-Tovarnaya istasyonundaki pozisyonlarının asıl kalibrelerini vurdular ve “inci” »Bolşevikler için. “Özgür şehir” yerine, Odessa Sovyet Cumhuriyeti ilan edildi - OSR kısaltıldı. Silahlı kuvvetlerinin başı Sosyal Devrimci Teğmen Albay Muravyov'du - birkaç gün içinde Kruty'ye saldırıya öncülük edecek olan.
Artem. Donbass'ın sembolü.
DONETSK CEVAP. Ve bu zamanda Donbass'ta meydana gelen olaylardan daha az değil. Her yerde mantar gibi yeni devletler ortaya çıkmaya başladı ve eskiler yeniden canlandı. Kömür ve çeliğin kenarı böyle bir işlemden uzak kalamazdı. Donetsk fenomeni, XIX yüzyılın ikinci yarısında, İngiliz iş adamı John Hughes (Rusça'da genellikle sık sık Hughes olarak adlandırılır), daha sonra Kalmius'un kıyısında Yekaterinoslav eyaletindeki Prince Kochubey'den, iyi bir toprak kurup metalurji tesisi kurmaya başladığında ortaya çıktı. Yeni gelen Britt, bu sırada terkedilmiş arazide, tesadüf eseri, cevher, kok kömürü ve asbestin metal eritmenin üç ana bileşeni olduğunu farkeden ilk kişilerden biriydi. Yandaki kapı aynı zamanda Mariupol'un limanıdır ve içinden ihracat yapmak için çelik ve dökme demir ihracatı uygundur. Donbass'ta sanayi patlaması başladı. Madenlerle uğraşmak için, binlerce eski köylü, son zamanlarda yalnızca nadir göçebelerin ve yaban atlarının sürdüğü vahşi alanın topraklarına döküldü. Maaş alışılmadık derecede yüksekti. Madencilerde her zaman para vardı. Toprak altındaki tehlikeli işler ve istikrarlı bir maaş, burada özel bir tür insan yarattı - aslında, yeni bir Rusça konuşan alt sınıflar.
Odessa'daki ölülerin cenazesi. OCP ve Merkez Rada arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.
CULIUM NEGOTIATIONS. 1917 yazında, Petrograd'daki Geçici Hükümet, gelecekteki özerk Ukrayna'nın sınırları hakkında (o sırada Hrushevsky ve ortakları yalnızca Rusya'da özerklik iddia ettiler) Merkez Rada ile müzakere etmeye başladığında, Donbass sorusu ortaya çıktı. Tabii ki Rada, onu, bu bölgenin ekonomik gücünün iyi farkında olmasını istedi. Ancak yerel oligarklardan biri olan Nikolai von Ditmar, cevaben şöyle dedi: “Hem endüstriyel hem de coğrafi olarak ve günlük yaşamda, bu bölgenin tamamı, Kiev'den tamamen farklı görünüyor. Bütün bu alan tamamen bağımsız birincil öneme sahip ... "
Etkili bir işadamı olan ve Güney Rusya Madenciler Kongresi Konseyinin liderlerinden biri olan Ditmar'ın sözlerini dinlememek zordu (devrimci zamanlarda burjuvazi bile kendi meclislerini yarattı!). Merkez Rada ile yapılan görüşmeler sonucunda Kerensky hükümeti kontrolünde sadece beş eyalet bıraktı - Volyn, Kiev, Podolsk, Chernihiv ve Poltava.
Sadece Petrograd'daki Geçici Hükümet Lenin ve Troçki tarafından devrildiğinde, Rada'nın iştahı arttı ve tekrar Donbass'a hak iddia etmeye başladı. Ancak o zamana kadar yerel Bolşeviklerin etkisi çoktan artmıştı. Karizmatik lider Fedor Sergeyev, profesyonel devrimci ve Stalin’in yakın arkadaşı olan parti takma adı Artem’ın başındaydı ve o zamanlar hâlâ çok az tanınmıştı.
Grushevsky'nin iddialarına yanıt olarak, Donetsk-Krivoy Rog Oblast Sovyetleri Kongresi Kharkov'da toplandı. O zaten üst üste dördüncü oldu ve hiçbir şekilde Kiev'e kabul edemeyecekti. Kararlı Donetanlar (aralarında çeşitli devrimci partilerin temsilcileriydi, ancak çoğunluğu Bolşevikler ve Sosyal Devrimcilerdi) 12 Şubat 1918, başkent olan Metropol Otel'de Donetsk-Krivoy Rog cumhuriyetinin kuruluşunu ilan etti.
Kırım bölgesel yönetiminin başı General Sulkevich, dil politikası konusunda Skoropadsky ile birlikte ayrıldı.
Suç bölgesi. O zaman, Merkez Rada düşüşün arifesindeydi. Askeri kuvvetlere ve kitlelerin desteğine sahip olmayan liderler, Alman birliklerini Ukrayna'ya çağırdı. Seçimlerini savunurken, yeni Donetsk Cumhuriyeti zaten onlarla mücadele etmek zorunda kaldı.
Bu olaylar anakarada gelişirken, Kırım'da Sovyet Sosyalist Tavrida Cumhuriyeti, 19 Mart'ta Mart 1918 ilan etti. Donetsk gibi, ilerleyen Almanlar tarafından yenildi. Ve tam orada, Tatar kökenli eski Çar generallerinden biri olan Kırım Bölgesel Matvey Sulkevich Hükümetini tanıdılar. Nisan ayının sonunda, Kiev'de bir askeri darbe gerçekleşti - Merkez Rada yerine Hetman Skoropadsky girdi. İki kere düşünmeden, Kırım haklarını üstlenerek Ukrayna'da bir mektupla Sulkeviç'e döndü. “Cevap verdim” diye hatırladım, bağımsız Kırım'ın başkanını, “ben“ muhtar ”değilim, bağımsız bir eyaletin devlet başkanıyım ve aramızda bir kamu dilinde, Rusça dilinde ilişkiler kurmak istediğimi hatırladım. Benim bu eylem Kiev'de "diplomatik ilişkilerin kıranlığı" ilan edildi. Biz, Kırım hükümeti olarak, kamu denetçisini ekonomik bir anlaşma için Kiev'e gönderdik, ancak orası kesinlikle kapalı kapılarla karşılaştı. ”
Bu durum Ukrayna'da, 1918 yazının zirvesinde, Alman himayesinde, herkesin ve herkesin savaşının geçici olarak durdurulduğu durumlarda gelişti. Ama o zaman olan şey, gerçekte olan günlerimizde bile, ülkemizin gerçekte ne olduğunu ve son yirmi üç yıldır Kiev'de hangi “dikişlerin” unutulduğunu anlamak için hatırlamaya değer.