Kadın Üreme Sistemi ve İşleyişine Dair Bilgiler
Kadın üreme sistemi, döllenmeyi, hamileliği ve doğumu mümkün kılan anatomik yapıdır. Bütün sistem pelvis bölgesinde bulunur ve üremeye katılan organları içerir.
Kadın üreme sisteminde, iç ve dış organlar vardır. Hepsi birbiriyle ilişkilidir ve her organın önemli bir rol oynadığı bir sistem oluşturur.
Üreme sisteminin temel işlevleri şunlardır: üreme hücreleri üretmek, döllenmeye izin vermek ve döllenmiş hücreleri tamamen gelişene kadar korumak ve beslemek, böylece çocuğun doğumunu sağlamak.
Kadın üreme sisteminin dış organları
Kadın üreme sisteminin dış bölgesine “kapak” anlamına gelen “vulva” denir. Dolayısıyla, kasıkta bulunur ve ana işlevi vajinal orifis ile iç üreme organlarını korumaktır.
Kadın üreme sisteminin vulvada bulunan dış organları şunlardır:
- Mons pubis. Bu, pelvis üzerindeki iç organların korunma rolünü yerine getiren yumuşak ve yağlı bir dokudur. Ergenlik döneminde kılla kaplanmaya başlar.
- Dış labia Bunlar, vulvayı dışarıdan sınırlayan dudak şeklinde iki cilt kıvrımıdır. İkisi arasındaki boşluğa “vulvar yarık” denir. Dış labia bakterilerin üreme sistemine girmesini önler.
- İç labia İç labia dış labia içerisinde bulunur ve özellikleri benzer fakat biraz daha küçüktür. Vajinal deliği çevreler. Vajinanın sıcaklığını korumaktan sorumlu olmasının yanı sıra, iç labia ayrıca yabancı parçacıkların girmesini de önler.
- Klitoris. Klitoris, 8.000 sinir ucundan oluşan bir organdır. İç labiadan başlar ve vajinanın içindeki iki corpora cavernosa’nın içine çatallanır. İşlevi cinsel ilişki sırasında zevk hissi üretmektir.
- İdrar deliği: Urinary meatus ya da idrar deliği , idrarın çıktığı kanaldır. Üretranın dış kısmıdır ve klitoris ile vajinal açıklık arasında bulunur.
- Himen ya da kızlık zarı: Kızlık zarı vajinanın girişinde yer alan bir zardır, bu nedenle genellikle ilk cinsel ilişki sırasında veya rutin faaliyetlerin bir sonucu olarak dağılır.
- Vulvar çatal. Vulvar çatal dış ve iç labianın buluştuğu yerdir.
- Perine. Pubis ve koksiks arasında bulunur ve işlevi mesane, rektum ve üreme sistemini korumaktır.
Kadın üreme sistemi içinde yer alan iç üreme organları
Kadın üreme sistemi içinde şu organlar yer alır:
- Vajina. Vajina tüp şeklinde bir kas dokusudur. Rahimi dış organlara bağlar. Elastiktir ve vajinal açıklık adı verilen bir delikte sona ermektedir. Vulva ile iç üreme organları arasındaki bağlantıdır.
- Uterus yani rahim. Rahim, içi oyuk ve kaslı bir organdır. Vajina ve Fallop tüpleri arasında yer almaktadır. Rahim, gebeliğin gerçekleştiği yerdir. Üç katmandan oluşur: endometriyum, düz kaslar ve elastik doku.
- Fallop tüpleri. Bu organlar tüp şeklindedir ve rahim ile yumurtalıklar arasındaki bağlantıdır. Fonksiyonları yumurtaları veya üreme hücrelerini yumurtalıktan uterusa göndermektir.
- Yumurtalıklar. Yumurtalıklar iki organdır ve yaklaşık olarak badem büyüklüğündedir. İşlevleri her 28 günde bir yumurta veya üreme hücresi üretmektir. Ayrıca yumurtalıklar seks hormonlarını üretir.
Kadın üreme sistemi nasıl çalışır?
Doğumda, bir kadının yumurtalıklarında yüz binlerce üreme hücresi vardır. Cinsiyet hormonlarının üretilmesi nedeniyle adet döngüsü ergenlik döneminde başlar.
Ergenlikten sonra her ay bir üreme hücresi salınır. Bir üreme hücresi döllenirse rahimde kalır ve yeni bir varlığın oluşumu başlar.
Üreme hücresi döllenmemişse, yumurtalıklardan salındıktan yaklaşık iki hafta sonra kurur ve vücuttan çıkar. Kanla ve bu organın iç astarıyla birlikte rahimden çıkar.
Bu süreç adet olarak bilinir. İlk meydana geldiğinde buna menarş denir.
Bir sperm bir üreme hücresini döllendiğinde, bir zigot oluşur. Zigot daha sonra içinde sıvı olan bir hücre topağı olan bir blastosiste dönüşür. Rahim katmanlarından biri olan endometriyumda yuvalanır.
Ek olarak, sürecin sağlamlaştırılmasında seks hormonları önemlidir. Son sonuç implantasyondur.
Son olarak, embriyo oluşur ve bu daha sonra bir fetüs haline gelir.Fetus daha sonra amniyotik sıvı içinde yüzmeye başlar. Ek olarak, fetüs nefes alır ve plasentadan beslenir. Göbek kordonu sayesinde plasenta fetüs ile iletişim kurabilir.
Dokuz aylık gebelikten sonra rahim ağzı genişler ve uterus duvarları büzülerek bebeği dışa doğru iter. Böylece bebek doğar.