IŞİD’in yenilgiye uğratılmasında rol alan Suriyelilerle tanışın
The New York Times Gazetesi muhabirlerinden Rod Nordland, ABD'nin yardımıyla IŞİD'i yenilgiye uğratan Suriyelilerle görüştüğü haberinde, onların hikayelerini, savaşlarını ve yaşamlarını irdeliyor.
Kimi hala savaşıyor kimi emekliye ayrılmış vaziyette.
Kuzeydoğu Suriye’nin büyük bölümü Bir dönem IŞİD’in işgali altındaydı ama şimdi, Amerika’nın desteklediği Suriye Demokratik Güçleri (SDG) olarak bilinen koalisyon sayesinde, savaşın yıktığı ülkede az bulunan güvenli alanlardan biri.
Amerika’nın yardımıyla IŞİD’i bölgeden süren koalisyon savaşçıları, genç-yaşlı, kadın-erkek, Araplar ve Kürtler’den oluşuyor. Birçok savaşta mücadele edip yaralanmalarına rağmen tekrar tekrar mücadeleye geri dönmüşler. İşte aralarından bazıları:
Najim Muhammad, 38, Menbiç Askeri Konseyi’nin Suriye’deki merkezinde komutan yardımcısı.
Najim Muhammad, 38, Komutan Yardımcısı
Muhammad’le ilgili ilginç olan şu; evli ve 6 ayla 15 yaş arasında yedi çocuğu olan bir Arap ve her yaralandığında iyileşmek için evine gittiğinde, yeni bir çocuğu oluyor. Amerika’nın desteklediği Menbiç Askeri Konseyi’nin Kürt olan komutanının dört yardımcısından biri.
Muhammed, kuzey Suriye’de Amerikalılarla beraber tam 13 savaş alanında mücadele ettiğini söylüyor. “Önceleri sadece savaşıyorduk, şimdi Amerikalılar bize katıldığından beri, organize olma dönemindeyiz. Başta sadece danışman gibiydiler, bizimle beraber cepheye gelmiyorlardı, ama sonra cephede de bize katıldılar.”
Kendisi, beş yaralanmasının dördünde Amerikan sağlık ekipleri tarafından kurtarılmış.
Orhan Qamislo, solda, ve babası Farhan Ebid, Qamislo’nun, adı yine Orhan olan erkek kardeşinin mezarında, Qamishli, Suriye.
Orhan Qamislo, 19, and Farhan Ebid, 38, Milis
Orhan Qamislo Halk Koruma Birlikleri’nde Kürt bir savaşçıydı, Amerikalıların Menbiç'te IŞİD olarak da bilinen İslamcı Devlet’i yenmesine yardım etti. Temmuz 2016’da 21 yaşında öldürüldü.
Bir Kürt milisi olan babası Ebid başka yerde görevliydi. Aile, Orhan’ın öldüğünü öğrendiğinde, şimdi 19 yaşında olan erkek kardeşi Abdulrazzak, onun yerine geçip Orhan adını aldı, bu Kürtler arasında sık görülen bir durum. “Onun adını aldığında, şehit olan oğlum hiç ölmemiş gibi oldu,” diyor Ebid. Ebid ve yeni Orhan, bir zeytin ağacı dikmek için ölmüş Orhan’ın mezarını ziyaret ediyorlardı.
Shervan Derwish, 42, Manbij Askeri Konseyi’nin sözcüsü, ofisinde.
Shervan Derwish, 42, Sözcü
Derwish, bir Kürt, evli ve beş çocuğu var, yaşları 1 ile 13 arasında, Kürt okullarına devam edebilmek için kendisinden uzakta yaşıyorlar. “Bir hafta önce çocuklarımı görmeye gittim ve onlara kaçıncı sınıfta olduklarını sormak zorunda kaldım.”
Kobani, Suriye’de devrim adına bir sivil olarak çalışmaya başlamış. Suriye Demokratik Kuvvetleri’nin de ilk kurucularından. “Basın sözcüsü olabilirim, ama çok sefer kameramı bırakıp silahımı elime almam gerekti.”
Kuzey Suriye’nin dışındaki dünyanın Amerika’nın ve SDG'nin orada neler yaptığının farkında olmadığını söyledi. “Gurur duyuyoruz. İnsanlarımız için bir şey yaptık, ve dünya için de. İki sene önce tüm dünya IŞİD’den korkuyordu. Kendi insanlarımıza ve tüm dünyaya çok güzel bir şey verdik. Bunu da Amerikalılarla beraber yaptık.”
Muhammad Gerah, 23, a Suriye Demokratik Kuvvetleri’nde asker, Tal Abyad, Suriye’de bir hastanede.
Muhammad Gerah, 23, Militan
Gerah, evi Raqqa’da, IŞİD şehri ele geçirene ve ailesi Türkiye’ye kaçana kadar bir araba yıkama yerinde çalışıyordu. Geçen yıl Suriye’ye dönüp SDG'ye katıldı. Bu ay, yol kenarındaki bir bomba patlayınca yaralandı, şu anda Tel Abyad askeri hastanesinde tedavi görüyor. “IŞİD dünyada kötü olan her şeydi,” diyor.
Omar Maserli, 38, Suriye Demokratik Kuvvetleri’nde asker, bubi tuzaklarını parçalamak için bir beceri geliştirdi.
Omar Maserli, 38, Milis
Maserli, 2012’den beri savaşan bir Arap, Amerikan askerleriyle beraber savaştığı yerlerin sayısını hatırlayamıyor bile, ama patronu Menbiç de dahil dokuz yer sayabildi.
Maserli, IŞİD’in yenildiğinde arkalarında bıraktığı bubi tuzaklarını parçalamak için bir beceri geliştirdi. Amerikalılar, SDG’ye çok yardımcı olan GPS ve gece görüşü ekipmanları sağladığı için müteşekkir. Ama yine de, yerel savaşçıların Amerikan müttefiklerinden daha iyi olduğunu söyledi.
“Bu toprakların sahibi biziz ve nasıl girilip çıkılacağını biz biliyoruz. Onlar sokak savaşında yanlarında çok fazla şey taşıyorlardı, biz taşımıyorduk. Şehirde esnek olmalısın ve hızlı hareket etmelisin, onlar bunu yapamıyordu.”
Muhammad Abu Adel, 39, Manbij Askeri Konseyi’nin komutanı, konsey merkezinin çatısında.
Muhammad Abu Adel, 39,
Menbiç Askeri Konseyi’nin komutanı Adel, evli ve yedi çocuğu var, yaşları 10 ile 22 arasında. “Bu devrim başımı döndürdü,” diyor.
Geçen yıl komutanlık görevini almadan önce Amerikalılar’la beraber en az 13 savaş alanında beraber savaştı. 2014’te Amerikan işbirliğinin ilk günleri için, “becerilerimiz o kadar ilkeldi ki, bombacıları hedefe yönlendirmesi için havadan izleyici gönderirdik,” diyor, “Harita koordinatlarını ve GPS ve diğer bir sürü şeyi bilmiyorduk, internetimiz bile yoktu, veya şimdi sahip olduğumuz hedef haritaları. Devrimden önce ben bir işadamıydım. Askerlikle ilgili hiçbir şey bilmiyordum.”
Zinareen Anas, 36, Kadınları Koruma Kuvvetleri’nde komutan, Kürt milis, Ain Issa’da bir tepede.
Zinareen Anas, 36,
Anas, Kadınları Koruma Kuvvetleri’nin Fırat Vadisi komutanı, SDG’nin parçası olan bir milis. Birçok meslektaşı komutan gibi o da, 2014’te Kobani’de savaşırken yaralandı. “Komutanlarımızın hepsi önden gider.”
Anas, Amerikan ordusuyla beraber Manbij’de, Shadade ve Al Haul’da ve geçen sene de Raqqa ve Deir al-Zour’da savaştı. Amerikan Özel Operasyonlar biriminde hep bir ya da iki kadın olduğunu ve Kürt meslektaşlarıyla hızla kaynaştıklarını söyledi.
Kürtlerin savaş alanında kendilerinden ileride olduğunu görünce bazılarının hayal kırıklığına uğradığını söyledi, “Bize kıyasla sınırlı güçleri vardı. Erkekler onay vermeden karar alabiliyoruz, her şeyi yapabiliyoruz, onlar hala bunu pek yapamıyorlar. Yani, bu açıdan Amerikan ordusundan daha ileride olduğumuzu söyleyebiliriz.”
Rakka ve Menbiç savaşları sırasında kadın milisler bazen IŞİD'in telsiz konuşmalarını dinleyebiliyordu. “Onlara karşı kadınların savaştığını bilmek IŞİD'i çıldırtıyordu. Onlardan birinin kafasını keselim, diyorlardı. Hiçbir zaman yapamadılar, hiçbir Kürt kadını yakalayamadılar. IŞİD'lesavaşırken, bir mermi ya da bir bombayı kendimiz için saklayıp son nefesimize kadar savaştık.”
Agid Ahmed, 29, Suriye Demokratik Kuvvetleri tugay komutanı
Agid Ahmed, 29, Tugay Komutanı
Ahmed, bir Kürt ve Suriye Demokratik Güçleri'nde tugay komutanı, Amerikalılarla 2014’ten beri beraber savaşıyor.
Sekiz savaşta dört kez yaralandı, kuzeyde Kobani’den güneydeki Deyrezzor'a kadar. Birimi bu ay, şehre yapılan Türk tehditlerine karşı Deir al-Zour’dan Manbij’e gönderildi. Amerikalarla beraber savaşmak hoşuna gitmiş.
“Amerikalılar önce hep cephe gerisindeydiler, onları hiç görmedik. Sonra, Kobani’den sonra bizimle beraber cephedeydiler. Onları orada görmekten mutluyduk, onlar da mutluydu. Aynı yerlerde uyuyup aynı yemeği yiyorduk.”
Haqi Kobani, 45, Suriye Demokratik Güçleri'nde komutan yardımcısı, Ain Issa’daki merkezde.
Haqi Kobani, 45, S.D.F. Komutan Yardımcısı
Kobani, bir Kürt, Arap olan SDG komutanının dört yardımcısından biri. Görevleri idari konularda olsa da, cephede dört kez yaralanmış.
Bir keresinde Amerikan sağlık ekipleri kendisini helikopterle kurtarıp, gözünü kurtarmak için Irak’a uçurmuşlar. Haqi Kobani takma adı, Halkı Koruma Birliği’ndeki herkesin adı takma, ama o kadar uzun zamandır savaşıyor ki artık kendi adını kullanmıyor. “Kimse, kim olduğumu bilmez.”
Amerikalılarla beraber ilk defa Kobani’de savaşmış, adını da oradan alıyor. Kobani’yi savaşın dönüm noktası olarak görüyor, sadece kazandıkları zaferden sonra aldıkları uluslararası destek sebebiyle değil, aynı zamanda Amerikalılar, kendilerinin güvenilir bir ortak olduğuna inanmaya başladığı için. “Biz ve koalisyon, teröristlere karşı savaşıyorduk, ve bizim için çok iyiydi. Bütün dünya bunun sadece bizim savaşımız olmadığını gördü.”