CGTN / John Gong
Çin, Litvanya’nın ikiyüzlülüğünden yeterince sıkıldı. Çin, Litvanya’nın Taiwan bölgesine başkent Vilnius’da fiili bir büyükelçilik açmasına izin vermesinden günler sonra Litvanya ile diplomatik ilişkilerinin seviyesini düşürdü. Litvanya’nın, “Tek Çin” politikasına saygılı olduğu savunması sönük, içi boş ve tamamen samimiyetsizdir. Çin, bir başkasının sorununu çözmede pazarlık kozu olarak riske girmeyecektir.
Vilnius’un ideoloji ve insan hakları yalanları konusundaki şatafatlı söyleminin altında, ulusal güvenlik kaygısı tarafından yönlendirilen soğukkanlı gerçekçi bir hesap yatıyor. Bu, eskiden Doğu Prusya olan, ancak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetler Birliği’nin bir parçası haline gelen Rusya’nın Kaliningrad bölgesiyle ilgili bir durumdur. Sovyetler Birliği’nin çökmesinden önce 1990 yılında Litvanya bağımsız olduğu zaman Kaliningrad, Rusya’nın geri kalanından tamamen kopan bir eksklav oldu. İki taraf arasındaki bağlantı yolu, çoğunlukla, ilk önce Belarus ve sonra Litvanya’nın içinden geçen bir demir yoludur. Fakat Kaliningrad, Rusya’nın batısında kışın donmayan tek liman olması ve ayrıca Rusya’nın Baltık filosunun bulunduğu yer olması nedeniyle Rusya için stratejik olarak özellikle önemlidir. Kaliningrad temel olarak üç Baltık devletine uzanan su yolunu kontrol ediyor. Karada, Kaliningrad ve Belarus arasındaki yaklaşık 110 kilometrelik dar bir kara şeridi olan, ayrıca Suwalki Geçidi ve Suwalki Koridoru olarak adlandırılan Litvanya-Polonya sınırı, Polonya’dan başlayarak daha büyük NATO üyelerinin topraklarına açılan tek kapı olarak hizmet ediyor.
LİTVANYA “TEK ÇİN” POLİTİKASINA SAYGI DUYMALI
Litvanya, 2014 yılındaki Ukrayna krizi sırasında ortaya çıkan Kırım meselesinden sonra bu bölgeyle ilgili bir tehlike hissediyor. Bir NATO iç raporu, Rusya ve NATO arasındaki askeri gücün Rusya’nın lehine sekizde bir olduğu için Suwalki Geçidi’nin iki tarafında sırasıyla Kaliningrad ve Belarus’daki Rus askeri varlığıyla ilgili kaygılarını ortaya koyuyor. Raporda, Rusya’nın egemenliğine karşılık vermek için o bölgeye 18 tugayın yerleştirilmesine ihtiyaç olduğuna işaret ediliyor. Ancak 2017 yılından bu yana Litvanya’daki tek NATO varlığı, Rukla’da konuşlu ve dönüşümlü olarak Alman, Hollanda ile Çek kuvvetleri tarafından desteklenen sadece tek bir taburdan oluşuyor. Litvanya, bir süredir Amerikan güçlerini sürekli olarak Litvanya’da konuşlanmaya ikna etmeye çalışıyor. Bugün Litvanya’da Belarus sınırına çok yakın Pabrade bölgesinde bazı Amerikan askerleri bulunuyor. Ancak bu halen NATO konuşlandırmasının bir parçası olarak dönüşümlü bir görevdir.
Litvanya, kalıcı olarak kalabilmeleri amacıyla Amerikalıları mutlu etmek için elinden geleni yaptı. Litvanya Ulusal Savunma Bakanı Arvydas Anusauskas, açıkça Pabrade’deki 7 milyon Euro’luk tesisin Amerikan askerlerinin ikinci evi olabilmesini umduğunu ifade etti. Buna ilaveten Litvanya, Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Nebraska eyaletinin Temsilciler Meclisi vekili, Baltık Kafkas Evi Başkanı Don Bacon aracılığıyla ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan nezdinde lobi faaliyetleri yürütüyor.
VILNIUS KAZANABİLECEĞİNDEN ÇOK DAHA FAZLASINI KAYBEDEBİLİR
Litvanya, Washington’ın stratejik odağının Hint-Pasifik bölgesine yöneldiğini, açıkça Çin’i hedef aldığını ve daha büyük bağlamın, Çin-ABD büyük rekabeti olduğunu anlıyor. Bu yüzden, Amerika’nın stratejisine yardımcı ve iş birlikçi gibi görünecek şekilde Washington’a kur yapmak “uygun” bir yaklaşım gerektiriyor. Dolayısıyla, biri Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi ve Hong Kong Özel İdari Bölgesi ile ilgili olarak insan hakları suçlamaları yöneltebilir ve Taiwan yetkililerine öneri de bulunabilir. Ancak Çin bu tür bir pazarlık kozu yapılmayacak. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian’ın dediği gibi, “Litvanya, açıkçası belirli bir büyük ülkenin kışkırtmasıyla bugün olduğu noktaya geldi, ancak zarar gören şey Litvanya’nın kendi çıkarlarıdır. Litvanya hükümeti bundan sonraki sonuçların tamamına katlanmalıdır.” Kısacası, bundan sonra Vilnius kazanabileceğinden çok daha fazlasını kaybedebilir ve sonuçlarına hazırlıklı olmalıdır.