Paranazal Sinüslerin Tanımı
Sinusitis | American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery
Sinüzit ve Akut Sinüzit Tanımı
Sinüslerin enfeksiyonu ve enflemasyonu anlamında olan "sinüzit" kelimesi yerine aynı zamanda "rinosinüzit" kelimesi de kullanılabilmektedir. Virüs, bakteri ya da her iki birsen burun boşluğunu, sinüs kanallarını ve sonrasında da sinüsleri enfekte edebilirler. Genellikle sinüzit, viral üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ortaya çıkar. Her yıl, 8 yetişkinden bir tanesinde sinüzit geçirdiği düşünülmektedir. Sinüzit berltilerinin ya da hastalık süresinin 4 haftadan daha ısa sürmesi durumunda bu hastalık "akut sinüzit" olarak, 4-12 hafta sürmesi durumunda subakut sinüzit, 12 haftadan uzun sürmesi durumunda kronik sinüzit olarak adlandırılmaktadır. Kaynak: Medical Treatment for Acute Sinusitis
Akut Sinüzit Belirtileri
Akut Sinüzit Tedavisi ve Tanısı İle İlgili Yeni Bilgiler
Yeni akut sinüzit tedavi rehberi (Clinical Practice Guideline: Adult Sinusitis)' e yakın dönemde vurgulanan ve akut sinüzitle ilgili değişik birkaç bilgiyi aşağıda paylaşmak isterim:
Komplikasyonsuz akut rinosinüzit tanısı için radyasyon içeren görüntüleme yöntemleri gereksizdir
Kronik sinüzit tanısı dışlanmadan, 90 günden daha kısa süre içerisinde ikinci kez paranazal sinüs tomografisi çekilmemelidir!
Hastaların gereksiz yere iyonizan radyasyona maruz kalmaları için, kronik sinüzit olduğu düşünülen hastaların takibinde 90 günden daha kısa süre içerisinde paranazal sinüs tomografisi çekilmemesi gerekmektedir.
Akut Sinüzit Tanısı Nasıl Konulur?
Hastada aşağıdaki belirtilerin iki ya da daha fazlası varsa ve / veya kalın, yeşil veya sarı burun akıntısı varsa, akut sinüzit teşhisi konulabilir:
◾Yüzde ağrı ve basınç
◾Burun tıkanıklığı
◾Nasal akıntı (koyu sarı iltihabi)
◾Koku duyusunda azalma
◾Öksürük
İlave olarak aşağıdaki semptomlar da mevcut olabilir:
◾Yüksek ateş
◾Halitosis (kötü kokulu nefes)
◾Yorgunluk
◾Diş ağrısı
Akut Sinüzit Tedavisi
|Akut Sinüzit Tedavisi|
Akut Sinüzit İçin Ev içi Önlemler ve Antibiyotik Dışı Tedavi Uygulamaları:◾Sıcak buhar inhalasyonu - sıcak su dolu bir kaba mentol yağı birkaç damla damlatıldıktan sonra yüze buhar uygulaması yapılması, burun içerisinden mentollü ya da okaliptüslü buhar nefesle çekilmesi hastanın şikâyetlerinde rahatlamaya neden olabilir. Bilimsel olarak kanıtlanmamış etkinlik de olsa, sıcak buhar uygulamasının antimikrobiyal ve antiinflamatuar etkisi olduğu düşünülmektedir. Çocuklar sıcak buhar uygulamasını tolere edemeyebilirler bu nedenle mentol ve oklaiptüslü damlalar yastık ya da yakalarına damlatılabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu bitkisel ürünlere alerjisi olan hastaların bu uygulamayı yapmamalarıdır.
◾Nasal yıkama -Burun yollarını temizlemek için tuzlu su durulama içeren bir ev işlemdir. Okyanus suyu spreyler, Sinüs Rinse uygulaması, neti pot ve evde bardak içerisinde tuzlu su hazırlanması şeklinde olabilir. Sinüs rinse ile ilgili yeni çektiğim video:
Sıcak uygulama: Yüzün özellikle ağrıyan bölgelerine sıcak kompres uygulaması yapılabilir. Sıcakta, bakterilerin antikorlarla öldürülmesi işlem (opsonizasyon), snüslerin boşalması kolaylaşır.
yükseltilmiş baş
|Resim yazısı ekle|
◾Ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar: Özellikle antinflamatuar özellikteki ağrı kesiciler, sadece ağrının değil; ödem ve basınç hissinin de azalmasında etkili olabilir
◾Dekonjestan tabletler: Ödem azalması ve sinüs boşalma kanallarının rahatlamasında etkisi olabilir
◾Dekonjestan spreyler: Özellikle gece nefes alamayan hastalarımıza önerebiliyoruz. Bu spreylerin 5 günden daha uzun kullanılmaması gerekmektedir. Ancak tuz oranı arttırılmış sinüs rinse ile yıkamayı daha çok öneriyorum.
◾Ağızdan antioksidan bitkisel çayların tüketilmesi: Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları esnasında, ağız yolu ile alınan sıvıların tüketiminin arttırılması balgam söktürücü etkinliğe ve burun içi akıntıların sıvılaşmasını sağlayabileceği gibi; antioksidan özellikte olan zencefil, limon kabuğu, nane, ıhlamur, kuşburnu, ekinezya, adaçayı vücut direncinin arttırılması konusunda faydalı olabilir. İlave olarak propolisli dağ balları da faydalıdır.
◾İstirahat süresinin arttırılması: Akut snüzit olan hastaların ilave olarak 1-2 saat uygu uyumaları ve ağır yorucu işlerden kaçınmaları bağışıklık sisteminin sağlıklı çalışması için faydalı olabilir.
◾Sigara ve dumanından kaçınmak: Sigarana dumanına maruziyet, farklı mekanizmalarla burun içini enfeksiyonlara daha yatkın hale getirmektedir. Akut sinüzit geçiren hastaların temiz güneş gören ortamda bulunmaları ise tam tersi olarak etken mikroorganizmaların üremesini zorlaştırmaktadır.
Akut sinüzit animasyonu ve balonla ya da endoskopik sinüs cerrahisi ile sinüslerin boşaltılması videosu:
Aşağıda güzel bir sinüzit animasyonu mevcut. Sizlerle paylaşmak için ekledim ancak, videonun sonunda balonla sinüs kanallarının açılması (balon sinuplasti, göz atak isterseniz konu ile ilgili link >> Balonla Sinüzit Ameliyatı) ve endoskopik sinüs cerrahisi (göz atak isterseniz konu ile ilgili link >> Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi) ile sinüs kanalının açılması animasyonu da mevcut. Genelde akut sinüzitte kompliasyon olmadığı sürece cerrahi tedavi uygulanmaz.
Akut sinüzit için antibiyotik tedavisi
Klinik çalışmaların göre antibiyotikler komplikasyonsuz sinüzit olgularında sınırlı etkinliğe sahiptir ve hastaların çoğu 2 hafta içinde ilaçsız düzelmektedir. Ancak, ciddi semptomları olan hastalarda, yüksek ateş, yanaklarda şiddetli ağrı ve yüzün bir bölümünde şişlik olması gibi antibiyotik tedavisi gerekli olabilir (kaynak: Sinusitis: Symptoms, Diagnosis, and Treatment). Muayene eden KBB doktorunuza güvenerek hareket etmeniz en doğru seçenek olacaktır.