5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Ada Yayıncılık 4. Ünite Madde ve Değişim Sayfa 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89 Maddenin Hal Değişimi Etkinlik Soruları ve Cevapları
5. Sınıf Ada Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Maddenin Hal Değişimi Cevapları
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 83 Cevabı
Küçükken sıcak çayı içebilmen için büyüklerin ne gibi önlemler alırdı? Neden?
- Cevap: Sıcak çayın içine soğuk su ekleyerek çayın ılık olmasını sağlarlardı.
Fotoğrafta dikkatinizi çeken bir şey var mı?
Cevap: Evet var tren raylarının arasında boşluk var.
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 84 Cevabı
Küçük su birikintilerinin kuruduğunu gördüğünüzde suyun nereye gittiğini düşünürsünüz?
- Cevap: Küçük su birikintileri kuruduğunda suyun buharlaştığını düşünüyorum.
Katı bir madde sıvı hâle nasıl dönüşür?
- Cevap: katı bir madde ısı sayesinde sıvı hale dönüşür.
Aşağıdaki fotoğrafı inceleyiniz. Katı yağı sıvı hâle dönüştüren nedir? Isı olabilir mi? Katı maddeyi sıvı hâle, sıvı maddeyi de katı hâle geçirmek için ne gibi önerilerde bulunursunuz?
- Cevap: Katı maddeyi sıvı hale getiren ısıdır. Sıvı maddeyi de katı hale getirmek için soğutmak gerekir.
Kullanacaklarımız: beyaz mum, deney tüpü, tahta maşa, ispirto ocağı, beherglas, bıçak, su, kibrit.
İzlenecek Yol
Not: Isıtma işi öğretmen gözetiminde yapılacaktır.
Beşer kişilik gruplar oluşturunuz. Grup arkadaşlarınız arasında iş bölümü yapınız.
Bıçakla küçük parçalara ayırdığınız mumun bir miktarını deney tüpüne koyunuz. + Tahta maşayla tutulan deney tüpünü, ispirto ocağının alevinde çok yavaş ısıtınız. + Isıtma sırasında mumun görünümünü kontrol
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 85 Cevabı
Deney tüpünde erimesini gözlemlediğiniz mumu, bir iki dakika bekledikten sonra içinde soğuk (oda sıcaklığında) su bulunan beherglasta soğutunuz. Mum donuncaya kadar bu işlemi sürdürürken mumun görünümünü kontrol ediniz.
Soruları Cevaplayalım
• Mum neden eridi?
- Cevap: Mum ısıdan dolayı eridi
• Mumun donması için ne yaptınız?
- Cevap: Mumun donması için soğuk suda beklettik
• Mum soğurken ısısında ne tür bir değişiklik olduğunu düşünüyorsunuz?
- Cevap: Mum soğurken ısısında düşme oldu.
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 86 Cevabı
Resimdeki konuşmalarda dikkatinizi ne çekti? Avucunuza dökülen kolonyanın buharlaşmasının nedeni sizce ne olabilir?
- Cevap: Kolonya elimizin ısısından dolayı buharlaşır.
Kolonya buharlaşırken senin de ellerin serinler mi? Kolonya buharlaşırken elindeki deriden ısı mı alır yoksa deriye ısı mı verir?
- Cevap: Kolonya buharlaşırken elimizdeki ısıyı alarak buharlaştığı için elimiz serinler.
Kendinizi dışarıya asılan çamaşır olarak düşününüz. Kururken hangi olayları yaşayacağınızı anlatabilir misiniz?
- Cevap: Çamaşır kururken ıslak olduğu için buharlaşma olayı yaşayacağımı düşünüyorum.
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 87 Cevabı
Buharlaşan su damlacıkları, gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Özdeş tabaklara eşit miktarda su koyunuz. Bu tabaklardan birini doğrudan güneş ışığı alan bir yere, diğerini gölge bir yere yerleştiriniz. Güneş ışığını doğrudan alan tabakta bir süre sonra suyun azaldığını gözlemlersiniz. Bu durumu nasıl açıklarsınız?
- Cevap: Güneş ışığı sıcak olduğu için suyun buharlaşmasını daha çabuk sağlayacaktır.
Soğuk havada soluk alıp verirken ağzından çıkan sıcak ve nemli nefes buhara dönüşür mü?
- Cevap: Evet dönüşür. Ağzımızdan çıkan nefeste azda olsa su bulunmaktadır. Buda soğuk hava ile karşılaştığında yoğunlaşarak su damlacıklarına dönüştürür. Su damlacıkları çok küçük olduğundan buhar şeklinde görülür.
Banyodaki bu yüzeyler gibi atmosferin üst kısımlarının da soğuk olduğunu düşünür müsünüz?
- Cevap: Evet düşünürüm. Atmosferin üst kısımlarında su buharı daha az olduğundan.
Sıvıların ısı alarak buharlaştığını biliyorsunuz. Buhar yoğuşurken alınan ısı ne olur? 88. sayfadaki etkinlikte bu sorunun cevabını bulabilirsiniz.
- Cevap: Buhar yoğuşurken ortam ısınır.
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 88 Cevabı
Kullanacaklarımız: cam balon, tek delikli lastik tıpa, kimya termometresi, ispirto ocağı, tel kafes, sacayak, su, geniş plastik kap, kibrit, saat.
İzlenecek Yol
Beşer kişilik gruplar oluşturunuz. Grup arkadaşlarınız arasında eşit bir şekilde görev paylaşımı yapınız.
Yaklaşık üçte biri su ile dolu olan cam balonu, sacayağın üzerine yerleştiriniz. İspirto ocağını yakınız ve suyu ısıtmaya başlayınız. Su kaynamaya başladıktan sonra ispirto ocağını söndürünüz.
Ortasından termometreyi geçirdiğiniz lastik tıpayı cam balonun ağzına yerleştiriniz (Termometre ve lastik tıpa, cam balonun ağzına ısıtma işlemi tamamlandıktan sonra öğretmen tarafından yerleştirilmelidir. Termometrenin suya temas etmemesine dikkat edilmelidir.).
Termometrenin gösterdiği sıcaklığı okuyarak tabloya kaydediniz. Ölçtüğünüz sıcaklığın neyin sıcaklığı olduğunu tahmin etmeye çalışınız.
Termometrenin konumunu değiştirmeden cam balonu soğuk su kabına daldırınız. Termometredeki sıcaklık değişimini bir dakika arayla ölçerek aşağıdaki tabloya kaydediniz. Isıtma olmadığı hâlde sıcaklıktaki yükselmenin nedenini tahmin ediniz.
Tablodaki değerleri çubuk grafiğe işleyiniz. Grafikten okuduğunuz en yüksek sıcaklık değerini ve bu sıcaklık değerine kaçıncı dakikada ulaşıldığını belirleyiniz.
• Suyu ısıttıktan sonra cam balondaki buharın sıcaklığını kaç °C ölçtünüz?
- Cevap:
• Cam balonu soğuk su kabının içine koyduktan sonra su buharının sıcaklığı kaç °C oldu?
- Cevap:
• Soğuk ortam, su buharı üzerinde nasıl bir değişime neden oldu?
- Cevap:
5. Sınıf Ada Yayıncılık Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 89 Cevabı
Kullanacaklarımız: beherglas (250 mL), spatül, buz, iyot, cam balon, sacayak.
İzlenecek Yol
Beherglasa 2-3 spatül iyot koyunuz. Beherglasın ağzını uygun büyüklükte cam balon ile kapatınız.
Cam balon içine birkaç parça buz koyunuz.
Cam balonun alt yüzeyindeki gözlemlerinizi defterinize yazınız.
Soruları Cevaplayalım
• Deneyde kullandığınız iyot sıvı hâle geçti mi?
- Cevap:
• Cam balonun alt yüzeyinde gözlemlediğiniz olayı nasıl yorumlarsınız?
- Cevap: