Smear testi nedir ?
Smear, kadınlarda rahim ağzı kanserini test etmek için yapılan bir prosedürdür.
Smear, serviksinizden (rahminizin vajinanızın üst kısmındaki alt, dar ucu) hücrelerin toplanmasını içerir. Rahim ağzı kanserini smear testi ile erken teşhis etmek, size tedavi için daha büyük bir şans verir. Smear ayrıca servikal hücrelerinizde gelecekte kanser gelişebileceğini düşündüren değişiklikleri de saptayabilir. Smear ile bu anormal hücreleri erkenden saptamak, rahim ağzı kanserinin olası gelişimini durdurmak için ilk adımınızdır.
Smear testi nasıl yapılır?
Smear genellikle bir pelvik muayene ile birlikte yapılır. 30 yaşından büyük kadınlarda smear testi, rahim ağzı kanserine neden olabilen yaygın bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon olan insan papilloma virüsü (HPV) için bir testle birleştirilebilir. Bazı durumlarda smear yerine HPV testi yapılabilir.
Smear testi ne sıklıkla tekrarlanmalıdır?
Doktorlar genellikle 21 ila 65 yaş arası kadınlar için her üç yılda bir smear testinin tekrarlanmasını önermektedir.
Prosedür HPV testi ile birleştirilirse, 30 yaş ve üstü kadınlar her beş yılda bir smear testini düşünebilir veya smear testi yerine HPV testini düşünebilirler.
Belirli risk faktörlerine sahipseniz, yaşınız ne olursa olsun doktorunuz daha sık smear önerebilir. Bu risk faktörleri şunları içerir:
Rahim ağzı kanseri teşhisi veya kanser öncesi hücreleri gösteren bir smear
HIV enfeksiyonu, organ nakli, kemoterapi veya kronik kortikosteroid kullanımı nedeniyle zayıflamış bağışıklık sistemi, sigara içme öyküsü
Siz ve doktorunuz smear’ların faydalarını ve risklerini tartışabilir ve risk faktörlerinize göre sizin için en iyisinin ne olduğuna karar verebilirsiniz.
Smear testi için nasıl hazırlanmalıyım?
Adet döneminiz boyunca smear yaptırmamalısınız. Ağır kanama testin doğruluğunu etkileyebilir.
Seks yapmayın veya kayganlaştırıcı kullanmayın, vajinanın yakınında sprey veya toz kullanmayın, tamponlar, ilaçlar , kremler ve fitiller dahil vajinaya hiçbir şey sokmayın,vajinayı su, sirke veya diğer sıvılarla durulamayın.
Smear testinden sonra
Smear testi yaptırdıktan hemen sonra normal aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Testinizden sonra az miktarda vajinal kanamanız olabilir. Ancak aşırı kanama yaşarsanız doktorunuzla görüşün.
Smear testi anormal hücreler gösteriyorsa ve HPV testi pozitifse, sağlık uzmanınız bir veya daha fazla ek test önerebilir .Smear testi bir tarama aracıdır ancak mükemmel değildir .Bazen anormal servikal hücreler mevcut olsa bile sonuçlar normaldir. Buna “yanlış negatif” test sonucu denir.
Düzenli tarama önemlidir. Ne sıklıkta Smear testi yaptırmanız gerektiği konusunda doktorunuzla görüşün.
smear sonuçlarında yaygın olarak açıklanan hücre tipleri arasında skuamöz ve glandüler hücreler bulunur. Skuamöz hücreler, serviksin dış kısmını çizen bir hücre türüdür. Skuamöz hücrelerdeki anormal değişiklikler birkaç kategoriye ayrılır:
Atipik skuamöz hücreler (ASC)
Atipik skuamöz hücreler smear testinde en sık görülen anormal bulgudur. Atipik skuamöz hücreler, önemi belirsiz atipik skuamöz hücreler (ASC-US) veya atipik skuamöz hücreler olarak bildirilebilir, yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonu (ASC-H) dışlayamaz. Her iki sonuç da servikal hücrelerin mikroskop altında anormal göründüğünü gösterir, ancak hücre değişikliklerinin anlamı net değildir. ASC-H’nin bir sonucu, hücrelerin kanserli olma riskinin ASC-US’nin bir sonucuna göre daha yüksek olabileceğini gösterir.
Düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonlar (LSIL)
Bazen hafif displazi olarak adlandırılan LSIL’in bir sonucu, smear testinin hafif hücre değişiklikleri saptadığını gösterir. LSIL sonucu tedavi gerektirmeyebilir çünkü bu değişiklikler özellikle genç insanlarda genellikle bağışıklık sistemi tarafından giderilir.
Yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyonlar (HSIL)
Bazen orta veya şiddetli displazi olarak adlandırılan bir HSIL bulgusu, biraz ila çok anormal hücre değişikliklerinin saptandığını gösterir. Bu değişikliklerin tedavi edilmediği takdirde kansere dönüşme olasılığı LSIL’lerden daha fazladır.
Karsinoma in situ (CIS)
CIS sonucu, smear sırasında daha şiddetli hücre değişikliklerinin bulunduğunu gösterir. Bu değişiklikler rahim ağzı kanserine benzer görünür, ancak henüz rahim ağzının yüzeyinin ötesine yayılmamıştır. CIS tedavi edilmezse kansere dönüşebilir.
Skuamöz hücreli karsinom
Skuamöz hücreli karsinom, bir rahim ağzı kanseri türüdür. Düzenli rahim ağzı kanseri taraması yapılan hastalarda Pap smear’da skuamöz hücreli karsinom bulunması çok nadirdir. Bu sonuç, anormal skuamöz hücrelerin servikse veya vücudun diğer bölgelerine daha derin bir şekilde yayıldığını gösterir.
Glandüler hücreler serviksin iç kısmını kaplayan dokuda bulunur. Glandüler hücrelerdeki anormal hücre değişiklikleri aşağıdaki kategorilere ayrılır:
Atipik glandüler hücreler (AGC)
AGC’nin bir sonucu, anormal glandüler hücrelerin mikroskop altında görüldüğünü gösterir, ancak bu hücre değişikliklerinin anlamı belirsizdir.
Endoservikal adenokarsinom in situ (AIS)
Bu sonuç, daha ciddi hücre değişikliklerinin bulunduğu, ancak henüz serviksin glandüler dokusunun ötesine yayılmadığı anlamına gelir.
Adenokarsinom
Adenokarsinom, glandüler hücrelerde başlayan bir rahim ağzı kanseri türüdür. Düzenli olarak rahim ağzı kanseri taraması yapılan kişilerde Pap testlerinde çok nadiren bulunmasına rağmen, adenokarsinom sonucu anormal glandüler hücrelerin servikse veya vücudun diğer bölgelerine daha derin bir şekilde yayıldığını gösterir.
Pap smear, skuamöz ve glandüler dokudaki hücre değişikliklerinin varlığını tespit etmenin yanı sıra başka birkaç anormallik türünü de tespit edebilir:
Endometriyal hücreler
Smear testi, uterusun astarından gelen hücreler olan endometriyal hücreleri saptayabilir. Bu hücreler sağlıklı bireylerde adet döneminde bulunabilirken menopozdan sonra rahim ağzı örneğinde bulunmamalıdır. Bu bulgu genç hastalarda normal olabileceğinden, endometriyal hücreler sadece 45 yaş ve üzerindeki hastalarda smear sonuçlarında rapor edilmektedir.
Diğer kanser türleri
Smear testinin birincil amacı olmasa da, bu test bazen rahim ağzı kanseri ile ilgili olmayan kanserli hücreleri saptayabilir. Smear, fallop tüpleri, yumurtalıklar, endometriyum, periton, vulva veya vajinadaki kanserli hücreleri tespit edebilir.
Smear testi ve HPV testinden farkı nedir?
İnsan papilloma virüsü (HPV) testi, servikal hücrelerde anormal değişikliklere neden olabilen yüksek riskli HPV tipleri ile enfeksiyonları saptamak için kullanılır. Bir HPV testi, tek başına rahim ağzı kanserini taramak için,smear ile birlikte veya anormal bir smear sonucunu takip etmek için kullanılabilir.