Mendel Kanunları Nelerdir ve Hangi Alanla İlgilidir?
1856-1863 yılları arasında Mendel, bahçe bezelyeleri üzerinde melezleme deneyleri yaptı. Bu süre zarfında bezelyelerin bazı belirgin özelliklerini seçmiş ve sürekli kendi kendine tozlaşma geçiren, kararlı özellik kalıtımı gösteren bezelye hatları üzerinde çapraz tozlaşma/yapay tozlaşma uygulamıştır.
Mendel deneylerinde bezelye bitkisini seçmiştir çünkü bezelye bitkisi farklı gözlemlenebilir özelliklere sahiptir. Çok sayıda kolayca büyütülebilir ve çoğaltılması manipüle edilebilir. Ayrıca bezelye hem erkek hem de dişi üreme organlarına sahiptir, bu nedenle çapraz tozlaşmanın yanı sıra kendi kendine tozlaşabilirler. Mendel’in deneylerinin temel amacı;
Özelliklerin her zaman çekinik olup olmayacağını belirlemek,
Özelliklerin kalıtsal olarak birbirlerini etkileyip etkilemediği,
Özelliklerin DNA tarafından dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğiydi.
Mendel deney yaparken, belirli faktörlerin her zaman istikrarlı bir şekilde yavrulara aktarıldığını buldu. Bu faktörlere şimdi genler denir, yani genler kalıtım birimleri olarak adlandırılabilir. İki deney, Mendel’in kalıtım yasaları olarak bilinen yasalarının formüle edilmesine yol açmıştır. Bunlar;
- Hakimiyet Yasası
- Ayrışma Yasası
- Bağımsız Çeşitlilik Yasası
Tüm bu deneylerin sonunda Kalıtım büyük önem kazandı. Kalıtım sürecinin tamamı mirasa bağlıdır ve yavruların ebeveynlere benzer olmasının nedeni budur. Bu basitçe, aynı ailenin üyelerinin kalıtım nedeniyle benzer özelliklere sahip olduğu anlamına gelir.