Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Dönemi'ndeki ilk Başbakanı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ilk Genelkurmay Başkanı'dır.
Mustafa İsmet İnönü, 24 Eylül 1884'te İzmir'de doğdu. Babası Reşit Bey, Malatya'ya yerleşmiş bir Kürt ailenin mensubuydu. Annesi Cevriye Hanım ise Bulgaristan'ın Deliorman bölgesinden göç eden bir Türk ailenin kızıydı.
Eğitimi:
1895 yılında İzmir Askeri Rüştiyesi'ni bitirdi.
1899 yılında İstanbul'a gelerek Harp Okulu'na girdi.
1902 yılında Harp Okulu'nu birincilikle bitirerek topçu subayı olarak orduya katıldı.
1905 yılında Harp Akademisi'ni bitirdi.
Askeri Kariyeri:
Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı'nda çeşitli cephelerde görev aldı.
1919 yılında Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'ye katıldı.
Batı Cephesi Komutanlığı, Sakarya Meydan Muharebesi Komutanlığı ve Başkomutanlık Vekilliği yaptı.
1922 yılında Büyük Taarruz'da önemli rol oynadı.
Siyasi Kariyeri:
1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Başbakanı oldu.
1938 yılında Atatürk'ün ölümünden sonra Cumhurbaşkanı seçildi.
II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'yi savaştan uzak tutmayı başardı.
1950 yılında Demokrat Parti'nin seçimleri kazanmasıyla Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı.
1965 yılında Cumhuriyet Senatosu'na seçildi.
1973 yılında Ankara'da vefat etti.
Başarıları:
Askeri Başarıları:
I. Dünya Savaşı'nda:
Çanakkale Cephesi'nde Anafartalar Grup Komutanı olarak 1915'teki Anafartalar Grup Komutanlığı
1916'da Kafkas Cephesi'nde 2. Kolordu Komutanlığı
Kurtuluş Savaşı'nda:
Batı Cephesi Komutanlığı
1921'de Sakarya Meydan Muharebesi'nde zafer kazanma
Başkomutanlık Vekilliği
Büyük Taarruz'da önemli rol oynama
Siyasi Başarıları:
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Başbakanı olarak:
Lozan Antlaşması'nın imzalanmasında önemli rol oynama
Ülkenin kalkınması için önemli reformlar yapma
Modern bir devlet kurma temellerini atma
Cumhurbaşkanı olarak:
II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'yi savaştan uzak tutmayı başarma
Demokrasinin gelişmesi için adımlar atma
Ülkenin kalkınmasına devam etme
Diğer Başarıları:
Harp Akademisi'ni birincilikle bitirme
Türk Dil Kurumu'nun kurucuları arasında yer alma
Tarih ve hat sanatına ilgi duyma
Birçok kitap ve makale yazma
Ödülleri:
İstiklal Madalyası
Cumhuriyet Nişanı
Liyakat Nişanı
Mustafa İsmet İnönü, 25 Aralık 1973 tarihinde Ankara'da vefat etti. Vefat sebebi, kalp yetmezliğiydi. 89 yaşındaydı.
İnönü'nün vefatı, Türkiye'de büyük bir üzüntüyle karşılandı. Cenaze töreni, 28 Aralık 1973 tarihinde Ankara'da gerçekleşti. Törene, Türkiye'nin önde gelen devlet adamları ve siyasi liderlerinin yanı sıra çok sayıda vatandaş katıldı.
İnönü, Anıtkabir'e defnedildi.
Kaynak: Şule GÜRKAN