Sürtünme Kuvvetini Keşfedelim
Kitap (2 Adet), Kalem (2 Adet)
• Kutunun üst kısmını sadece lastik girebilecek kadar delin.
• Lastiği bu delikten geçirin ve çıkmaması için arkasına kalem geçirin.
• Lastiğin diğer ucuna cetveli geçirin ve kutuyu önce tahta yüzeyde hareket ettirin. Bu sırada lastik gerilecektir. Kutu hareket ettiği anda lastikteki gerilmenin mesafesini cetvelle ölçün ve kalemle bu noktayı işaretleyin.
• Kutunun içine kitapları yerleştirin ve yukarıdaki işlemleri tekrarlayın. Bu kez cetvelde kaç santimetreyi işaretlediniz? Kutu dolduğunda uyguladığınız kuvvetle boşken uyguladığınız kuvveti karşılaştırın.
• Yukarıdaki 3. ve 4. maddelerdeki uygulamaları plastik yüzeyde tekrarlayın. Plastik yüzeyde, kutu boşken ve doluyken uyguladığınız kuvvetlerle tahta yüzeydeki kuvvetleri karşılaştırın.
I. düzenekte; üzerinde kitap olmayan kutuyu çekmek için daha az kuvvet gerektiği görülür. O hâlde cismin ağırlığı artarsa sürtünme kuvveti de artar.
II. düzenekte zemin plastik olduğunda cismi hareket ettirmek için daha fazla kuvvet gerektiği görülür. Bunun nedeni plastik yüzeyde sürtünme kuvvetinin tahta yüzeye göre daha fazla olmasıdır.
Bir yüzey üzerinde bulunan cisme etki eden sürtünme kuvveti yüzeyin cinsine bağlıdır. Yüzey ne kadar pürüzsüz ise sürtünme kuvveti o kadar az olur. Yüzey pürüzlü ise sürtünme kuvveti de büyük olur.