KONDRAL DEFEKTLER
genel bakış
Her ne kadar semptomlar daha sonra
yaşamda görünmese de, eklem kıkırdak sorunları çok yaygındır. Ağrılı
osteoartrit, kemiğin ucundaki bu düz, kayma yüzeyi yastığını kaybettiğinde,
deformite gelişdiğinde ve kemik üzerindeki kemik sürtünmelerini kaybettiğinde
gelişir. Ani bir yaralanma veya uzun yıllar boyunca aşınma ve yıpranma
nedeniyle hasar meydana gelebilir. Zarar görmüş eklem kıkırdağına sahip,
az sayıda semptom gösteren ve yaşlanana kadar osteoartrit geliştiremeyen bazı
insanlar vardır.
Ostearthritis gelişimi çeşitli faktörlere bağlıdır:
· Dejenerasyon başladığında hastanın yaşı
· Hastanın aktivite seviyesi ve kilosu
· Ligament hasarı varlığı
Eklem kıkırdak sorunlarının tedavisi
özellikle zor olabilir çünkü başlangıçta bazen ani olmakla birlikte sıklıkla
aşamalı olarak ortaya çıkar ve bu nedenle hemen saptanmaz.
Eklem kıkırdak nedir ve ne işe yarar?
İnsan dizinde iki tip kıkırdak vardır:
· Menisküs kıkırdak - "Yırtık kıkırdak" terimi kullanıldığında en çok kullanılan kıkırdaktır. Bu iki lastik gibi amortisör, femur ile tibia arasında bulunur .
· Eklem kıkırdağı - Bu kıkırdak çoğu kemiğin uçlarını örten parlak, beyaz yüzeydir. Eklem kıkırdağı kemiklerin uçlarını korur ve eklemlerin daha az sürtünmeyle yumuşak bir şekilde kaymasını sağlar. Aynı zamanda bir bağlantıya uygulanan yüklerin yayılmasına da yardımcı olur. Bu örtü yalnızca birkaç milimetre kalınlığındadır ve iyileşme sürecini kolaylaştırmak için kanı yoktur . Bu nedenle, zarar görürse, iyileşme kapasitesi çok azdır.
Eklem kıkırdak yaralanması
nedir?
· Grade I - Kıkırdak "kabarcıklar" ve en erken hasar şeklinde yumuşar.
· Sınıf II ve III - Durum kötüleştikçe, kıkırdak fibrilleşebilir parçalanmış bir görünüme sahiptir. Yaralanma derecesi ilgili alanın boyutuna ve kıkırdak kalınlığının ne kadar aşınmış olduğuna bağlıdır. Diz kıvrıkları olarak adlandırılan ve krepitus olarak adlandırılan gürültü mevcut olabilir.
· Sınıf IV - Kıkırdak tamamen yıpranabilir ve altta kalan kemik küçük veya yaygın alanlarda görülebilir. İlgili alanlar büyük olduğunda ağrı genellikle daha şiddetli hale gelir ve bu da aktivitede bir sınırlamaya neden olur.
belirtiler
Eklem kıkırdak yaralanmasının işaret ve semptomları nelerdir?
Bir eklem kıkırdak yaralanmasının belirtileri, bir menisküs yırtığı ya da bağ yaralanması kadar belirgin değildir.
· Aralıklı şişme - Bu genellikle tek belirtidir. Diz içinde yüzen serbest kıkırdak parçaları şişmenin ortaya çıkmasına neden olabilir.
· Ağrı - Uzun süreli yürüme veya merdiven inip çıkma ile ağrı oluşabilir.
· Kayma hissi - Diz, üzerine ağırlık geldiğinde bazen kemik yüzeyler birbirinin üzerinden (bozuk zemin temas ettiğinde) farklı yöne kayabilir.
· Kilitleme - Gevşek, serbest kıkırdak parçaları, iki kemik arasına girip eklemi tıkayarak dizin kilitlenmesine neden olabilir.
· Ses gelmesi - Diz, hareket sırasında, özellikle diz kapağının arkasındaki kıkırdak hasar görürse, ses gelebilir (krepitasyon) .
· Teşhis
· Eklem kıkırdak hasarı
nasıl teşhis edilir?
Eklem kıkırdak yaralanmasını teşhis etmek zor olabilir. Fizik muayene de şiş bir diz görülebilir, ancak sıklıkla muayene normaldir.
Görüntüleme bazı vakalarda tanı koymak için yardımcı olabilir, X-ışınları çoğu durumda normal olabilir, çünkü röntgende sadece kemik hasarı görülebilir. İlerlemiş kıkırdak kaybının bir göstergesi, iki kemik yüzeyi arasındaki boşluktaki azalmadır . Kemiğin bir kısmının eklem kıkırdağıyla ayrıldığı osteokondrit disekanları (OKB) adı verilen bir durumda gevşek bir kemik parçası tespit edilebilir .
MRG (Manyetik Rezonans Görüntüsü) birçok olguda yumuşamış kıkırdak ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, bu yumuşatmanın tespit edilmesi zor olabilir ve tanı, altta yatan kemikte değişiklikler gösterebilecek en hassas ve en yüksek kaliteli MRI görüntülerini gerektirebilir. Kıkırdak incelmesi veya kaybı da MRG'de görülür.
Eklem kıkırdak hasarı, eklemin artroskopik muayenesi ile en güvenilir şekilde teşhis edilir
tedavi
Bir eklem kıkırdak yaralanması nasıl tedavi edilir?
Ameliyatsız Tedavi
Eklem kıkırdak dejenerasyonu genellikle ameliyat olmadan tedavi edilir. Hekimin önerebileceği bazı önlemler şunlardır:
· kilo kaybı.
· Eklem çevresindeki kasları güçlendirmek için egzersizler.
· şok emici ayakkabı
· fiziksel aktivitedeki değişiklikler.
· glukozamin ve kondroitin takviyeleri (FDA onaylılar tercih edilmeli).
· Eklem kayganlığını iyileştirmek ve sürtünmeyi azaltmak için hyaluronik asit enjeksiyonları.
· PRP, Orthokine,PRF, PRGF uygulamaları
Eklem kıkırdak hasarına bağlı semptomları tedavi edebilen ilaçlar olmasına
rağmen, yeni kıkırdak büyümesini onarabilen ya da teşvik edebilecek herhangi
bir ilaç yoktur . Daha sonraki tedavi cerrahi bir prosedür gerektirir.
Operasyonel Tedavi
Geçtiğimiz 10 yılda, eklem kıkırdak defektlerinin cerrahi tedavisinde birçok heyecan verici gelişme kaydedilmiştir. En sık kullanılan tedavi, kusurun pürüzlü alanlarının tıraşlama tekniğiyle düzleştirilmesini içerir; bununla birlikte, bu tıp alanındaki önemli araştırmalar, bu zor sorunu çözmek için çeşitli yeni yolların geliştirilmesine yol açmıştır.
Prosedür seçimini etkileyen faktörler şunlardır:
· kusurun büyüklüğü.
· Dizdeki kusurun yeri.
· hastanın yaşı ve kilosu.
· hastanın gelecekteki hedefleri ve aktivite seviyesi.
· Hastanın motivasyonu ve postoperatif rehabilitasyona katılma yeteneği.
· hastanın uzuv hizalaması: Diz eğri ya da diz çökmüş mü?
Kondral kusurların tedavisi için en sık uygulanan prosedürler Tıraş ve Mikro Kırık'dır .
Tıraş veya Debridman
Bu artroskopik teknik 20 yıldır popüler olmuştur ve hastaların% 75'inden fazlası için oldukça tatmin edici sonuçlar vermiştir. Özellikle dizkapağı (patella) altında, kemiğe kadar yıpranmamış kıkırdak defekti olan hastalar için yaygın bir tedavi yöntemidir. Bu prosedür, diğer yüzey yenileme teknikleri uygun olmadığında, artrit dizinde de kullanılır. Özel artroskopik aletler kullanarak, yıpranmış eklem kıkırdakları düzeltilir. İdeal olarak, bu tedavi sürtünmeyi ve tahrişi azaltacak, şişme, ses ve ağrı semptomlarını azaltacaktır.
Mikro kırık veya Abrazyon
Bu teknik yeni kıkırdak oluşumunu bir kusur haline getirmektedir. Bu,
tüm eklem kıkırdağı boyunca kemiğe kadar olan tüm hasar nedeniyle hasar gören
hastalar için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Artroskopik bir
prosedür kullanarak, hasarlı alanın tabanı bir kanayan kemik yatağı oluşturmak
için kazınır. Kan iyileşmesi için esastır. Daha sonra özel bir aletle hasarlı bölgede subkondral kemiğe kadar uzanan
küçük delikler açılır. Böylece kan damarlarının ve kemik iliği hücrelerinin
maruz kalan kıkırdak kusuru ile temas halinde olması sağlanır. Kemik iliği
daha sonra sert skar kıkırdağına olgunlaşacak olan bir pıhtı oluşumunu teşvik
edip hasarlı bölgeyi doldurur. Araştırmalar bu dokunun hibrit bir kıkırdak
olduğunu göstermiştir. Bu yeni yetişmiş kıkırdak dayanıklı olmasına ve
uzun yıllar çalışabilmesine rağmen,orijinal kıkırdak dokusu (hyalin kıkırdak)
kadar sert ve esnek değildir.
Eklem kıkırdak kusurlarını onarmak için aşağıdaki prosedürler şu anda araştırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu yeni tekniklerin bir miktar umut vermesine rağmen, etkinlikleri ve uzun vadeli sonuçları belirlenmemiştir. Bu işlemlerin bazıları çok maliyetli olabilir.
Osteokondral Otograf ile Yenileme
İdeal olarak, diz içindeki eklem kıkırdağının bozuklukları normal hiyalin
kıkırdak ile değiştirilir. Bu kıkırdak yıllarca kullanmaya dayanacak ve
artrit gelişimini önleyecektir. Osteokondral otogreft yenileme, bu amaca
ulaşmada bazı umutlar sunar. Bu tedavinin avantajı, hastanın kendi kıkırdaklarının
hasarlı bölgeyi onarmak için kullanılmasıdır.
Bu prosedür normal kıkırdak dizin bir bölgesinden diğerine transferini içerir. Kıkırdak tıkaçları, yürüme sırasında vücudun ağırlığını taşımayan diz bölgelerinden alınmakta ve daha sonra saç ekiminde kullanılan tekniğe benzer bir teknikle hasarlı bölgelerde "ekilmektedir".
Bu prosedür, boyut olarak 15-20 mm'den küçük bozukluklar için en iyisidir, çünkü toplanabilecek greft sayısında bir sınır vardır. Kıkırdak defekt çevresinde inceltildiği osteoartrit için önerilmez. Bu prosedür, çoklu uygulamanın gerekli olduğu durumlar haricinde, artroskopik olarak yapılabilir. Daha büyük defektlerde, greftleri doğru yerleştirmek için küçük bir insizyon gerekli olabilir (mini artrotomi).
Otolog Kondrosit İmplantasyonu
Bu prosedür en çok 20 mm'den büyük defektler için veya hasarlı alan diğer
tekniklerle güvenilir bir şekilde tedavi edilemeyecek kadar büyük olduğunda
uygulanır. Sadece hasar çevresinde kıkırdak aşınması yoksa tavsiye edilir.
Bu tedavi, hastanın kendi kıkırdak hücrelerinin kullanılmasını içerir. Hastanın eklem kıkırdak hücreleri, yaralı dizden artroskopik olarak çıkarılır ve doku kültüründe vücudun dışında üretilir. Üç haftalık bir büyüme periyodundan sonra, bu hücreleri defektin içine yerleştirmek için ikinci bir cerrahi prosedür uygulanır. İdeal olarak, bu hücreler defekti zamanla yeni bir kıkırdak yüzeyle doldurur. İmplantasyon işlemi, kıkırdak hücrelerinin kemik yüzeyine düzgün bir şekilde yerleştirilip büyümeye başlaması için bir kesi gerektirir. Bu yeni hücrelerin tamamen olgunlaşıp alanı doldurması iki ila üç yıl sürer.
Osteokondral Allogreft ile Yenileme
Bu prosedür, eklem kıkırdak defektleri ile birlikte kemik hasarı varsa kullanılır. Bu kişinin ölümünden hemen sonra bir donörden taze kıkırdak ve kemiğin nakledilmesini içerir. Hasarlı bölgeye büyük bir greft yerleştirilir. (Greft sağlayan doku bankaları AIDS ve hepatit de dahil olmak üzere bulaşıcı hastalıklar için bağışçıları dikkatli bir şekilde tarar.) Bu prosedür 20 yıldan uzun bir süredir yapılmasına rağmen, yeni greftlerin daha kolay bulunabilmesi nedeniyle son zamanlarda popülerlik kazanmıştır.
Ne tür komplikasyonlar ortaya çıkabilir?
Yukarıdaki prosedürlerin hiçbiri mükemmel değildir, ancak her biri ağrılı
eklem kıkırdak defekti olan hastalar için faydalı olabilir. Sonuçlar
kontrollü çalışmalarda değerlendirilmemesine rağmen, bu tekniklerin% 70-80
aralığında pozitif sonuçlarla güvenli ve etkili olduğu gösterilmiştir. Başarı
oranı zamana bağlı görünüyor. Bazı hastalarda semptomlar kısa bir sürede geçebilir, ancak semptomların yavaş yavaş
tekrar ettiğini görülmüştür. Bazı prosedürlerde uzun vadeli sonuçlar mevcut değildir. Eklem sertliği, enfeksiyon ve
devam eden ağrı bazen herhangi bir büyük diz ameliyatında olduğu gibi
görülebilir.
Bu prosedürlerden herhangi birini seçme kararı sadece hasta ve doktor tüm seçenekleri dikkatlice tartıştıktan sonra yapılmalıdır. Bu tekniklerden herhangi birinin kullanımı konusunda yeterli eğitim ve deneyim, seçilen prosedürün başarısı için önemlidir.
Rehabilitasyon
İyileşme süreci ve rehabilitasyon gereksinimleri, eklem kıkırdak hasarını
onarmak için kullanılan farklı ameliyat prosedürleri arasında önemli ölçüde
değişiklik gösterir. Hastanın rehabilitasyon sürecine bağlılık düzeyi,
hangi tedavinin en iyi seçenek olabileceğini belirlemede önemli bir
faktördür.
Tıraş veya Debridman
· Koltuk değneği kullanımı asgari düzeydedir.
· Ameliyattan hemen sonra rehabilitasyona başlanır.
· Düzenli aktiviteler genellikle 4-6 hafta içinde devam eder.
Mikro kırık
Bu prosedür, kıkırdak büyümesini ve yeniden yapılanmasını ve sadece yaklaşık %30 dokunma ağırlığına izin verilen 6-8 hafta boyunca kısıtlayıcı bir rehabilitasyon ve koltuk değneği kullanımı dönemini içerir. Sürekli pasif hareket (CPM) bazı doktorlar tarafından önerilmektedir. Ağrısız tam aktiviteye iyileşme 6 ay veya daha uzun sürebilir.
Aşağıda önerilen rehabilitasyon programına bir örnek verilmiştir. Programlar doktordan doktora değişebilir.
· Bir CPM makinesi 6-8 saat boyunca 24 saatlik bir sürede (genellikle geceleri) 6 - 8 saat kullanılır.
· Ameliyattan sonra 6-8 hafta koltuk değneği gerekir.
· Hasta doktor tavsiyesine bağlı olarak ameliyatlı bacağına 6 - 8 hafta boyunca 30 kilodan fazla ağırlık vermemelidir (bazı doktorlar hiç kilo vermemesini önerebilir).
· Havuz egzersizleri, insizyonlar iyileştikten hemen sonra, genellikle ameliyattan iki hafta sonra başlatılabilir.
· Tam aktivite, kıkırdak hasarının boyutuna bağlı olarak 3-6 ay içinde devam eder.
Osteokondral Otograf ile Yenileme
Ekili kıkırdak uzun vadeli performansı gibi hasat alanı üzerinde uzun vadeli etkileri hala bilinmemektedir.
· Ameliyat sonrası 4-6 hafta koltuk değneği kullanımı gerekir.
· Havuz terapisi ve bisiklete genellikle 2 hafta içinde başlanır.
· Tam aktiviteye dönüş genellikle 4-6 ay sürer.
· Koşuya dönüş ve sporu etkilemek, alınan greft sayısına bağlıdır.
Otolog Kondrosit İmplantasyonu
Rehabilitasyon bu tedavi ile çok uzun bir süreçtir.
· 6 hafta boyunca koltuk değnekleri ve dayanma dayanımı yatağı, 12 haftada tam ağırlığa taşınması ile birlikte.
· Havuz tedavisi ve bisiklete 6 hafta içinde başlanabilir.
· Ameliyattan yaklaşık 6 hafta sonra başlayarak bacağınıza ağırlık konulabilir. Hastanın doktor tarafından belirlenen tam rehabilitasyon zaman çerçevesi, tam ağırlık taşıma süresi, yeniden yüzey alanın boyutuna bağlı olduğundan değişebilir. İlerici güçlendirme, hastanın hareket açıklığı ve kas kuvveti izin verdiği sürece devam eder.
· Spora dönüş sık sık 6 - 12 ay sürer.
Osteokondral Allogreft ile Yenileme
· Ameliyat bacağında iki hafta boyunca koltuk değneği ve sınırlı ağırlık taşıma, ardından bir yıl boyunca uzun bacak breys desteğinde tam yük vererek yürüme.
· Havuz terapisi ve bisiklete genellikle 2 hafta içinde başlanır.
· Tam aktiviteye dönüşme, genellikle breys kullanımı bırakıldığında ortaya çıkar.
·
Koşuya dönüş ve etki sporları kullanılan greft sayısına bağlıdır.