1960'lerin sonlarında, Yugoslavya ve Romanya hükümetleri ortaklaşa çok amaçlı bir sesaltı avcısı yaratma olasılığını araştırmaya başladılar. Böyle bir seçenek, her bir küçük ülkenin tek başına karşılayamayacağı harcamaları bölmeyi mümkün kılmıştır. Ordu komutasındaki hesaplamalara göre, her iki ülkenin hava kuvvetleri de 200'e benzer uçaklar alacaklardı. Ortak komisyonun çalışmalarından sonra, yeni makinenin taktik ve teknik gereksinimleri nihayet oluşturuldu, hem Yugoslavya hem de Romanya bu TRD'nin çeşitli sürümlerini lisans altında üretti. 1972'in ortasında, Yugoslav Hava Kuvvetleri Teknik Enstitüsü ve Romanya Ulusal Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden tasarımcılar ortak bir proje tamamladılar. Aynı anda iki prototip kurulmaya başladı - Soko şirketindeki Yugoslavya'da ve Craiova fabrikasında Romanya'da. İngiliz Martin-Baker Mk.6 ejektör koltuğu ile sigortalar uçaklarda aynıydı ve her iki taraf da ekipman ve silah kullanıyordu.
Her ülkede prototip tek kişilik saldırı uçağı üretimi Mayıs 1972'ta başladı. Romanya'daki ana sipariş, Bacau'daki IRAv uçak fabrikasında (bugün Aerostar SA) verildi - burada Romanya prototipinin gövdesi, montajı ve testi yapıldı; Bükreş'teki IRMA Baneasa (şimdi Romaero SA) kanat üretti ve gerisini ICA Ghimbav-Brasov yaptı. Yugoslav prototipi, Mostar (SOKO), Pancevo (UTVA) ve Trstenik'teki tesislerde üretildi. İş bölümü şu şekilde idi: Romanya, gövdenin önünü, omurgayı ve ilave tankları üretti ve Yugoslavya, kanatları, gövdenin geri kalanını ve kuyruk bölümünü üretti.
Motor seçildiğinden iki İngiliz "Rolls-Royce" "Viper" Mk 632-4IR, gövdenin her iki yanında yer aldı. Seçim tesadüfi değildi - bu model her iki ülkede de lisans altında yapıldı: Romanya'da - Bükreş'teki Turbomecanica fabrikasında ve Yugoslavya'da - Saraybosna yakınlarındaki Railovac'taki Orao.
Ekim 31 1974-20 dakika farkıyla her iki prototip de ilk önce havaya geçti, Yugoslavya'da "Orao" ("Eagle") (jurisnik'ten J = 22 - J = Romanya) 'da IAR-93 indeksi aldı.
J-22 prototip
Uçağın çifte savaş versiyonu NJ-22 Orao ismini aldı. İki kişilik Yugoslav prototipi, Kasım ayının 1976'unda başladı. Yugoslav prototiplerinden biri, Mostar yakınlarındaki 1980'te, bir kuşla çarpışmadan sonra kayboldu.
Ön üretim makinelerinin teslimi, testlerin başlamasından sadece iki yıl sonra başladı. Bu, 1000 kg üzerinde belirtilenden daha fazla olan uçağın ağırlığının azaltılmasının gerekli olmasından kaynaklanıyordu.
Üretim öncesi araçların ilk Yugoslav partisi, yılın 1977'unun sonunda üretildi ve bir sonraki yılın başında faaliyete geçti. Parti, 10 single IJ-22 ve 5 double INJ-22'ten oluşuyordu. Bu otomobiller daha sonra "Orao" 1 adını aldı. Öncelikli olarak keşif için kullanıldılar, çünkü kurulumunda tasarımda köklü değişiklikler gerektiren yerleşik silahlar yoktu.
Hafif çok amaçlı saldırı uçağı J-22 Yugoslav Hava Kuvvetleri
1980'te, 15 IJ-22 ve üç INJ-22'tan oluşan ilk seri Yugoslav uçağı üretildi. Bu serinin ilk uçağı Ocak 1981'te başladı, ardından uçak Yugoslav Hava Kuvvetleri'nde keşif olarak hizmete girdi. Tek D-22 ve çift INJ-22 uçaklarının ilk silahlı versiyonu 1982 - 83’te hizmete girdi.
Orthées hava üssüne dayanan 353 havacılık bölümünün 97 bölümü, yeni ekipman geliştirmede lider oldu. İkincisi, Doğu Slovenya'daki "Zerkele" hava üssünde 351-iap 82-th ab idi. "Kilise" ye dayanan iki saldırı filosunun çıkarına keşif uçağı olarak kullanılan uçak modifikasyonu IJ ve INJ-22 ile donanmışlardı.
Hafif çok amaçlı saldırı uçağı J-22 Yugoslav Hava Kuvvetleri
22'taki Soko uçak fabrikasında bulunan tek kişilik INJ-1984, arka kokpitte ek ekipman takılarak ve deniz hedeflerinin aranması için kabın bir radar ile asılmasıyla, deniz suyu keşif INJ-22M'e ("morski" - "Marine" den M) dönüştürüldü. Uçak, Saraybosna yakınlarındaki Ortes havaalanında birkaç uçuş yaptı, ancak daha sonraki kaderi hakkında hiçbir şey bilinmiyor.
1981'te, uçak tasarımının radikal bir modernizasyonu vardı. Seri makinelerdeki sigortalar ve sistemler değiştirildi, özellikle modernize edilmiş Viper MK.633-7 motorlar (2 x 2270 kgf) kuruldu.
Bu motora sahip ilk Yugoslav uçağı, SY-1 veya J-22NS 20, yılın Ekim 1983'inde çıkarıldı ve ertesi yılın X Kasım'ında test pilotu ses engelini geçti.
Bazı motor problemleri nedeniyle uçak üretimi sadece 1986 yılında başladı. Yugoslav ordusu bu uçağa J-22 ismini verirken, Batı'da araba J-22 (M) veya Orao 2 adını aldı. Toplam 43 J-22 üretildi.
NJ-22’in ilk kez çifte sürümü, Temmuz 18 1986’te, 12 NJ-22’in (Batı’da, Orao 2D’de) yapıldığı yılın Temmuz ayında çıkarıldı.
Ek olarak, 8 J-22 ve 6 NJ-22 de tanıtıldı. Bazı kaynaklar, otomobillerin sigortaları aynı olduğu için, bunların erken IJ-22 ve INJ-22'ten modifiye edilmiş uçaklar olduğunu gösteriyor.
Yeni malzeme alan Yugoslav Hava Kuvvetleri'ndeki ilk iki şok filosu, kilisede 238-I hafif bombalama filosu 82-th ab ve Petrovets hava üssünde (Üsküp) 241 lbae 98-y ab idi. Golubovtsy hava üssündeki üçüncü filo (242-I lbae 172-th pençeleri) (Titograd, şimdi Podgorica) yeni bir tür üzerinde yeniden eğitim gerçekleştirdi.
Hafif çok amaçlı saldırı uçağı J-22 Yugoslav Hava Kuvvetleri
Toplam sipariş 210-220 uçağı "Ora" bütün değişikliklerden yapıldı, en son araba Şubat 1992 yılında üretildi. Orao uçağının kolları, varil başına 23 mermi, Amerikan hava-yüzeye füze AGM-23 Mayverik ve Souget X füzesinin Yugoslav varyantı olan Amerikan hava-yüzey füzelerine sahip iki adet 200-mm silah GSH-65L içermektedir. -66), Fransız Durendal beton bombaları ve İngiliz küme bombaları ve ayrıca çeşitli ulusal silahlar üretildi UM AGM-23B Maverick TV destekli parti, ABD'deki Xugum'da Yugoslavya tarafından satın alındı.
1972-1973 içinde Fransa'da bir parti bir 21 helikopter Aerospatyal SA.341 N Gazel'den satın alındı, daha sonra SA.341H'de Partizan helikopterleri, Mostar'daki tesiste SOKO lisansı altında üretildi (toplamda 132 helikopterler inşa edildi).
Çok amaçlı helikopter SA.341H Partizan
1982'ten beri, Mostar'daki tesis SA.342L helikopterlerin üretimine geçti (100 makineleri tarafından üretildi). Helikopterler SA.342L iki versiyonda üretildi. Helikopter ateşi desteği "Gazelle-GAMA" (Gazelle-MALjutka), zırhlı araçlarla savaşmak için tasarlandı ve dört Malyutka ATGM ile silahlandırıldı.
Helikopter ateşi desteği "Gazelle-GAMA"
Tank karşıtı helikopter ATGM "Malyutka" nın silahlanma seçimi, JNA'nın (Yugoslav Halk Ordusu) kara kuvvetlerinin silahlanmasında bu tür komplekslerin bulunmasıyla açıklandı - helikopterler, ordu personeliyle cephanelerini yenileyebildi. Helikopter SA.341L HERA (Helikopter-Radyo) keşif yapmak ve topçu ateşini ayarlamak için tasarlanmıştır. Helikopter filoları, üç değişikliğin hepsinde "Gazelle", genellikle dört "Gerilla" (eski SA.341H) ve 4 yeni "Hera" ve "Gama" ile silahlandırıldı.
Karmaşık bir savaş uçağı, Yugoslavya ve Romanya'nın ortaklaşa inşa edilme deneyimini kazanırken, yeni nesil çok amaçlı bir eğitim makinesi oluştururken, her biri kendi yoluna gitti. Bununla birlikte, Yugoslav "Süper Galeb G-4" ve Romen IAR-99'in hem görünüm hem de özellik bakımından oldukça benzer olduğu ortaya çıktı. Süper Galeb G-4 eski SOKO G-2 GALEB eğitim uçağını ve J-1 JASTREB saldırı uçağını eskiden yalnızca geleneğe bir haraç olarak bırakarak, onlardan önemli ölçüde farklı bir uçakla değiştirmeyi amaçlıyordu. Gelecekte, önceki aileye kıyasla yeni "Martı" nın daha iyi özellikleri hakkında şüphelerden kaçınmak için "Süper Galeb" olarak adlandırıldılar. Oldukça modern, çok amaçlı bir uçaktı, aynı sınıftaki en son Batılı makinelerle - İngilizce “Şahin” ve Almanca-Fransızca “Alfa Jet” ile rekabet edebildi.
Viper 632-46 motorla (1814 kgf itme gücü), Quartet'in ilk prototipi ilk olarak Temmuz ayında 1978 Temmuz ayında çıkarıldı ve Aralık ayında ikinci deney makinesi testlere katıldı. Araç içi telsiz elektroniği G-1979 telemetre cihazı, radyo altimetre, radyo pusulası, VHF telsiz iletişimi, yüksek frekanslı çok yönlü navigasyon ve iniş sistemi içerir. Bu uçak G-4A'dan yalnızca% 25 daha ağır olsa da, kapasitesi önemli ölçüde yüksektir.
Deneyimli Yugoslav hafif çok amaçlı saldırı uçağı "Süper Galeb G-4"
Test programından ve gerekli iyileştirmelerden sonra, "Galeb 4", 1982-th ile birlikte "Orao 2" ile aynı anda piyasaya sürülen serilere girmiştir. Ayrıca uçağın tamamen tek bir savaş versiyonunun geliştirilmesi hakkında düşündüler, ancak serbest bırakılmadı. Yugoslavya Hava Kuvvetleri bu makinelere SOCO için büyük bir emir verdi, ancak ülkenin çöküşü uçak üretiminin durmasına yol açtı.
Yugoslavya Hava Kuvvetleri'nin hafif çok amaçlı saldırı uçağı "Süper Galeb G-4"
Toplamda, 1989, 132'in Burma'ya satıldığı 12'ten önce yapıldı.
Hafif çok amaçlı saldırı uçağı "Süper Galeb G-4" Hava Kuvvetleri Burma
Uçak, ventral kabı bir 23 mm tabanca GSH-23 (200 mühimmat) ile taşıdı. Askıya alınan dört düğümde, NAR, 500 kg'a kadar olan bombalar var. 1990'ten Yugoslav uzmanları, uçağın modernizasyonu üzerine G-4M Süper Galeb'e, yani elektronik navigasyon ve kontrol ekipmanının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yaptılar. silahbuzlanma koşullarında işlevselliği artıran sistemler, kanat uçlarında kısa menzilli P-2 ve P-60'in 73 SD'si dahil olmak üzere, iki uçtan uca füze AGM-65B "Mavryk ve X-23 ile silah kullanma olasılığını genişleten sistemler ve ayrıca CRP X-28.
Nisan 1983'teki UTVA şirketinin tesislerinde, navigasyonu öğretmek ve silah kullanmak amacıyla hafif çok amaçlı uçak Lasta 1 (Lastochka) geliştirilmiştir. Uçağın ilk uçuşu Eylül 1985 yılında yapıldı. Yapısal olarak, geri çekilebilir bisiklet kasasına sahip tamamen metal bir nizkoplan. Ocak ayında 1989, modifiye edilmiş bir versiyonunu piyasaya sürdü - Lasta 2, daha kısa bir gövdeye sahip ve daha hafif olan Ferranti ISIS D-282 yangın kontrol sistemi de dahil olmak üzere yeni elektronik.
"Orao" ve "Super Galeb" in oluşturulması, Yugoslav tasarımcılarının yüksek profesyonel seviyesini ve yerli uçak endüstrisinin yeteneklerini açıkça gösterdi. Tito’nun uyumsuz politikasının, havacılık endüstri: 1946-1992'de Yugoslavya'da 2221 farklı varyanttan 116 uçak üretildi ve bu dönemde Hava Kuvvetleri cephaneliğindeki toplam uçak sayısı içinde kendi üretim uçaklarının payı neredeyse% 41'e ulaştı.
Nükleer bir saldırıya dayanabilecek modern hava üslerinin inşasına önemli fonlar yatırıldı. Bu tür bir üs, inşaatı 7 - 12 milyar ABD doları olan Bihaç'ın yakınındaki Zhelyava Havaalanı idi. Bazın avantajları, radarının - Pleszewice Dağı'ndaki, SFRY'nin hava sahasını kaplayan hava savunma sisteminin sinir merkezinde ve muhtemelen büyük bir bölgede olması nedeniyledir. İyi korunan radar, kontrol merkezi, iletişim ve ilgili nesnelere ek olarak, hava üssü, üç filonun sürekli olarak temel alması ve bakımı için kullanılan tünelleri içeriyordu: sırasıyla MiG ile donatılmış keşif, 124 ve 125 ve 12NFX X 352, MiG-21bis ve MiG-21Р.
3,5-ton tünel sistemine, 4-ton hava destekli kapılarla kapatılan 100 girişleri içinden girerken üçü uçaklar için tasarlandı. Gelecekte, tabanın Yugoslavya tarafından Novi Avion programı kapsamında geliştirilen makinelerle yeniden donatılması planlandı.
Saldırının etkilerini azaltmak için tüneller betonla güçlendirildi. Yeraltı kışla, jeneratörler, savaş sularında ihtiyaç duyulan bir içme suyu kaynağına ve diğer tesislere ve kaynaklara erişime sahipti. Hava tabanı kantini, 1000'e kadar kişiye eşzamanlı servis için tasarlanmıştır; yakıt, yakıt ve mühimmat rezervleri, üssün 30 güne kadar özerk bir şekilde çalışmasını sağladı. Yakıt, Bihac yakınlarındaki depodan 20 kilometrelik bir yeraltı boru hattı ağı aracılığıyla sağlandı.
Nesnenin yüzeyinde 5 pist vardır. Kompleks, çok sayıda hava savunma sisteminden (Kub ve diğerleri), kara motorlu piyade ve askeri polisten doğrudan korunuyordu. Üsse erişim, uygun izin alınmadan yaklaşırken ateş açılmasına kadar sıkı bir şekilde düzenlenmiştir.
Savaşçılar MiG-21 Yugoslavya Hava Kuvvetleri "Zhelyava" hava üssünde yeraltı sığınaklarında
Hizalanmayan ülkeler arasındaki Yugoslavya, sadece uçak üretimi alanında değil, aynı zamanda askeri eğitim alanında da bir liderdi. Burada Afrika ve Asya'dan yüzlerce pilot eğitildi.
Teknik ekipman alanında, Yugoslavya Hava Kuvvetleri ve Hava Savunması, en gelişmiş MiG-80 savaşçılarının (MiG-29 ve sonraki 29 yılları, Sırbistan'ın Hava Kuvvetleri ve Sırp hava savunması ile) hizmetinde kaldığı 25'lerde zirveye ulaştı. uçak aviyoniklerinin kompozisyonu üzerine, Yugoslavya'da hiç hizmet dışı), radar batı üretimi S-28, AN / TPS-600, vb.
Yugoslavya, MiG-29 savaş uçağı alan ilk Avrupa ülkesi oldu. 1986'te, 14 savaşçıları MiG-29 ve iki filo MiG-29UB ikmali için sözleşme imzalandı.
Avcı MiG-29 Hava Kuvvetleri Yugoslavya
MiG-29 avcıları, L-1989 adı altında 18'taki Yugoslav Hava Kuvvetleri ile hizmete girdi.
Avcı MiG-29 Hava Kuvvetleri Yugoslavya
İlk uçak, Lukhovits'ten Balkanlar'a Ekim 1989'te devredildi İlk kez, Yugoslav MiG'leri halka açık bir şekilde gösterildi. Mayıs ayında 15 hava üssünde 1988'in 29'i 127 iap'ın 204 filosuna girdi. Oldukça sınırlı sayıda MiG-29-s satın alınması, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın Novi Avion'a verdiği yüksek umutlarla kesin olarak açıklandı. Novi Avion ayrıca Sloboda (özgürlük) adıyla biliniyordu. MiG-29 avcısının, orta için planlanan 1990'lerden önce boşluğu kapatmak üzere tasarlanan “geçici” bir tip olacağı varsayıldı. Yugoslavya’nın kendi hava kuvvetleri olan "Sloboda" avcısının kabulü. Medyada, Yugoslavya'nın daha fazla 16 MiG-29 savaşçısı alacağına dair bilgi vardı, ancak ikinci uçak serisinin teslimatı SFRY'nin çöküşüyle engellendi.
Yugoslavya, Su-1989 savaş uçaklarının 27 yılında silahlandırıldığı SSCB dışındaki ilk ülke olabilir. Ne yazık ki, ülkenin hava kuvvetlerinin liderliği ve kişisel olarak Genel Anton Tus, Su-27’in SFRY gibi küçük bir ülke için çok büyük olduğuna karar verdi. MiG-29B'nin yerden istendiğinde NATO savaşçılarına en iyi cevap olabileceğine karar verildi.
Novi Avion (Yeni Uçak) Yugoslavya'da yirminci yüzyılın 70 yıllarının sonunda geliştirilmeye başlandı ve 4 neslinin avcı uçağı, bombardıman uçağı ve keşif versiyonlarında piyasaya sürülmesi planlanan süpersonik çok amaçlı bir jet uçağıydı. İlk uçuş 1992 yılında yapıldı ve seri üretime 90'in ortasında başlanacaktı. Proje uzun süredir basında ve belgelerde çeşitli isimlerle ortaya çıktı: Novi Avion, Nadzvucni Avion (Süpersonik Uçak), Yu-süpersonik, YU-avion, Yu-82, Süpersonikni borbeni avion (süpersonik savaş uçağı), Yu-visenamenski borbeni avion (çok amaçlı savaş uçakları). Resmi olarak, oluşturulması için program Brnik'te 1986'te duyuruldu.
Bu programın başında, Yugoslavya'daki birçok kişi gibi, Orao uçağının ilk prototipinin uçuşundan sonra 1974'ta Josip Broz Tito durdu, Yugoslavya'nın da süpersonik bir uçağa sahip olması gerektiğini belirtti. Mayıs 1977'te, Havacılık Teknik Enstitüsü bu makineyi tasarlamaya başlamak için resmi bir görev aldı.
Belgelere göre, uçak “ördek” şemasına göre aktif kontrollü, modern kompozit malzemeler kullanılarak inşa edilmiş ve daha fazla kaldırma kuvveti sağlayan bir motora sahip olacaktı. Çok amaçlı bir radar ve entegre bir navigasyon sistemi ile donatılmış olan kokpit, dijital göstergeler ve yüksek otomasyon ile donatılmıştır. Uçağın silahlandırılması, 30 kg'a kadar askılı bomba ve konteynerleri keşif ekipmanı ve elektronik savaşı ile beş asıl puan ağırlığında ağırlayabilen 300 mermileri, orta menzilli havadan havaya füzeler ve havadan yere füzeler içeren çift namlulu 5000 mm kalibreli bir top olacaktı.
80-ler'in ortasında, Havacılık Haftası ve Uzay Teknolojisi dergisi Yugoslav süpersonik savaşçısına, dünya ordusunun en iddialı projelerinden biri için geliştirme programı adını verdi. hikayeler. Ancak santral ile ilgili zorluklar vardı (İngiliz ve Fransız motorlar için kurulum seçenekleri vardı), ardından finansal zorluklar vardı, 1990 yılında ilk prototipin montajına başlandı. Ancak ülkenin çöküşü, savaş ve yaptırımlar projeye son verdi. 1991'te nihayet çöktü ve Havacılık Teknik Enstitüsü kapatıldı.
Yerleşim performansı özellikleri: mürettebat - 1 erkek, uzunluk - 13,75 m, yükseklik - 4,87 m, kanat açıklığı - 8,5 m, boş ağırlık - 6247 kg, maksimum kalkış ağırlığı - 13500 kg, motor gücü - 8500 kg, maksimum hız - 2000 km / s , tavan - 17000 m, damıtma menzili - 3765 km, menzil - 465 km, silahlanma: 1 30-mm tabanca (300 kabukları), 11 süspansiyon noktalarında çeşitli silahlar.
40-lerde SSCB'de satın alınan altı Yak-1970'ten biri, Yugoslavlar tarafından bir EW uçağına dönüştürüldü.
[/ Center]
Havacılık filo Güverte bazlı helikopterler Ka-28-2 birimleri ve Ka-25BSh-6 birimleri ile temsil edildi. Ve ayrıca Mi-14PL amfibi helikopter - 4 adet. Helikopter PLO Ka-25PL, 22 Kasım 1974'te SSCB'den alındı ve Split (Hırvatistan) yakınlarındaki Hava Kuvvetleri Bölgesinin tabanına dayanıyordu. Arabalar Yugoslav adı HP-43 (helikopter) aldı
protivpodmornichki-43).
Yugoslav Ka-25 Helikopterleri
1980-1982 içinde. 784 inci denizaltı karşıtı helikopter filosu, dört adet Mi-14PL helikopter aldı (KP-44 helikopterlerin Yugoslav isimleri, Helikopter karşı-denizciler-44).
Denizaltı karşıtı helikopter Mi-14 Air Force Yugoslavya
Mi-14PL, halihazırda mevcut Ka-25PL helikopterlerini tamamladı. Pilotlar Sovyet talimatlarına göre eğitildi, Mi-14PL ekibinin uygulamalı eğitimi SSCB Donanması'nın 872 antisubmarin havacılık alayına dayanarak Sevastopol yakınlarındaki Kacha'da gerçekleşti. 1987'te, yapım aşamasında fırkateynler için X-NUMX Ka-2 helikopterleri (ihracat versiyonu Ka-28) elde edildi.
Yugoslav helikopteri Ka-28
İlk olarak, 784 Filosu, hidrojel Divulje'ye (Hırvatistan) yerleştirildi. Denizaltılara karşı mücadeleye ek olarak, mürettebatlar, deniz alanlarının radar ve rehberlik avcı-bombardıman uçağı kullanarak yüzey hedeflerinin incelenmesini sağladı. Tatbikat sırasında, Mi-14PL ve Ka-28 helikopterleri (1987’taki filoya girdiler), mini-AWACS olarak kullanılmış ve Orao ve Hawk avcı bombardımanlarının ekibine bilgi aktarılmıştır. Aralık ayında, 1987 bir Mi-XNUMHPL oldu hidrolikte meydana gelen trajik bir olaya karışmıştı. Donanımı tamir ettikten sonra, pedallar yanlış bağlanmıştır. Helikopter yere düştü, düştü. Pilotlar bile yaralanmadı, ancak ana rotorun kılıcı, acil iniş yerine yakın olan askerler tarafından ölümcül şekilde yaralandı. Mi-14PL helikopterlerinin standart silahlandırması Amerikan torpidoları Mk.14 idi.
1980-s'de. Yugoslavya'da, 9 ton ağırlığındaki kendi çok amaçlı helikopterini oluşturma çalışmaları başladı - VNH-90 (çok amaçlı bir helikopter 90-s) Vise Namjenski Helikopteri). Helikopter VNH-90, Mi-8'in yerini almak için tasarlandı. Seri helikopterlerde, TM-1500 motorlarının 1500 kW gücünde, prototip - Turbomeca Makila TVD'nin 1130 kW gücünde kullanılması planlandı. Dört kanatlı bir rotorlu helikopter, sivil versiyonda 24 askerlerini veya 20 yolcularını veya sıhhi versiyondaki sedyelerdeki 12 hastalarını, 280 km / s hızında taşımak üzere tasarlanmıştır. Aviyoniklerin, Batı teknolojilerine dayanan en son elektronik teknolojisi ile gerçekleştirilmesi planlandı. Helikopterin bakımı kolay ve nispeten ucuz olması gerekiyordu. Askeri versiyon için, kokpit zırhının varlığı, yeni nesil ATGM'nin silahlanma olduğu belirtildi. Baz modeline dayanarak, bir denizaltı karşıtı modifikasyon ve bir ARLO helikopteri geliştirilmesi planlandı. Yugoslavya endüstrisi orta sınıf helikopter geliştirme tecrübesine sahip değildi, bu yüzden tasarım çok yavaş ilerliyordu. Bu nedenle, VNH-90'in tasarımına paralel olarak, yabancı yapım helikopterlerin, öncelikle AS / 332 Mk 2, Westland W-30 Süper Linkler ve Amerikan Bell 214ST'in Batı Avrupa Aerospatialleri, Amerikan Bell 5ST lisanslı üretim olasılığı araştırıldı. Bu plan çerçevesinde, Mart 7’teki 1984-332’te Fransızlar, JNA’nın emri ve Belgrad’daki araştırma kuruluşları temsilcileri için AS.XNUMXM “Süper Puma” helikopterinin sunumunu yaptılar. Fransızlar, helikopterin tırmanma oranının yüksek olduğunu ve dik dönüşler yapabildiğini gösteren on uçuş gerçekleştirdi. Son olarak, otomatik yaklaşım sisteminin çalışması gösterildi. Süper Puma çok amaçlı modern bir helikopter olarak değerlendirildi, ancak üretiminin SFRY'de düzenlenmesi üç yıl sürdü ve ordu daha verimli bir makine istedi.
Böylece, Yugoslavya Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma teknik teçhizatı alanında, en gelişmiş MiG-80 avcı jetleri (MiG-29 ve sonraki 29 yılları, Hava Kuvvetleri ve Sırp hava savunması ile hizmette kalırken), 25-i'lerde zirveye ulaştı. şimdiye kadar Yugoslavya'da hizmet vermiş olan uçağın en sofistike aviyonikleri, batı radarı S-28, AN / TPS-600 vb.
Seksenlerde, 18 hava savunma füze sistemi 9K35 "Strela 10"
Üstelik, Yugoslavlar hava savunma sistemini o kadar sevmişlerdi ki, SAVA adı altında BMP M-80A'larının tabanına yerleştirdiler.
Radar rehberliğinde İsveç 40-mm otomatik Bofors L / 70.
20-mm Ispano-Suiza M55 A4B1 uçaksavar topu ve BOV Yugoslav tekerlekli zırhlı araç temelinde, BOV-3 ZSU üretildi. ZSU'nun önemli bir dezavantajı, radarın olmaması ve her birinin silahın üzerine yerleştirdiği 60 mermilerine depoların yerleştirilmesi, onları içeriden yeniden yüklemeyi imkansız kılmasıydı.
ZSU BOV-3 YUNA, 9 yılının Mayıs 1985 geçit töreninde
BOV-3 temelinde ZSU BOV-30 çift monteli 30 mm tabanca oluşturuldu. Ancak, seri üretime girmedi, sadece birkaç kopya üretildi.
80-lar sonunda Hava Kuvvetlerinin derin bir modernleşmesine başladı. Kendi tasarımının ve çok amaçlı orta helikopterinin 4'inci nesil savaş uçağı tarafından kabul edilmesi planlandı - aynı zamanda kendi tasarımı. 90'lerin ilk yarısında Sovyet C-300, Mi-24 ve Mi-26 helikopterlerini, ek bir MiG-29 avcı uçağını satın alması gerekiyordu, ancak tüm bu planlar iç savaşla engellendi. Sonuçta, 90'in sonunda, 300 birliklerinin kendi üretimleri için yeni uçaklar almaları planlandı: 120 J-22 Orao, 30 G-4 Süper Galeb, umut verici Novi Avion uçağının 150'i.
Kendi havacılığının Yugoslavya İçişleri Bakanlığı vardı. İlk helikopter Ocak ayında polis tarafından ortaya çıktı 1967, İtalya'da satın alınan AB.47J-2A.
1970'in başında İtalya'da, 206'in sonunda üç adet AV.1976 "Jet Ranger I", 1970 - bir "Jet Ranger II" aldı. - Altı Bell 206В ve üç Bell 206L-1 helikopter ABD'den geldi.
Ayrıca İçişleri Bakanlığı'nın helikopter filosu üç “Gazel” ile doldu. Helikopterler geleneksel "polis ve polis" biçiminde kullanılmıştır: trafik kontrolü, kitle olayları sırasında güvenlik vb. Ancak, 1970'in sonunda. İçişleri Bakanlığı bünyesinde, İtalya'dan satın alınan AV.212 helikopterlerinin çıkarları için terörle mücadele birimi kuruldu.
1980'in sonunda İçişleri Bakanlığı’nın tüm helikopterleri Belgrad’da bulunan 135 helikopter filosunda bir araya getirildi. Polis helikopterlerinin beyaz-mavi, sivil bir rengi vardı. Mayıs ayında, güvenlik hizmetinin helikopter filosu tarafından 1991 kuruldu ve federal polis filosu dağıtıldı.