1857 yılında Erzurum Çeperli Köyü'nde dünyaya gözlerini açan Nene Hatun'un adı Zeliha, babası Hüseyin'dir. 93 Harbi sırasında Erzurum'da Aziziye savunmasına katılmış, Erzurum'da Rus işgaline karşı halk direnişinin sembolü olmuştur. Mehmet Efendi, Aziziye savunması sırasında 20 yaşında olan Nene Hatun'un eşidir. Rus ordusu Pasinler'i işgal edip Erzurum vilayetine doğru ilerleyince, düşman işgaline uğramamak için eşiyle birlikte Erzurum'a göç etti. Deveboynu savaşından sonra Ruslar Erzurum'daki burçları işgal edince Nene Hatun 3 aylık bebeğini evde bırakıp şehrin savunmasına katıldı. 4 erkek 2 kız çocuğu olan Nene Hatun'un 2 oğlu Birinci Dünya Savaşı'nda şehit olmuştur. 19. yüzyılda yaşamış olan Nene Hatun,
Milli Kahraman Nene Hatun
Maddi sıkıntılar yaşayan Nene Hatun, 1943 yılında bir başka ulusal kahraman olan İsim Hanım ile birlikte Cumhurbaşkanı'na bir dilekçe yazarak yardım istedi. 1952 yılından itibaren Aziziye Anıtlarının yapımı sırasında yeniden gündeme gelmiştir. Nene Hatun'un bakımını ise 9. Kolordu Komutanı Korgeneral Refik Koraltan, Erzurum Valisi, belediye başkanı ve 4. Ordu Komutanı Nurettin Baransel üstlendi. 1952'de 30 Ağustos Zaferi kutlamalarında kendisine 3. Ordu Büyükannesi unvanı verildi. Türk Kadınlar Birliği'nin girişimleriyle ülkemizde ilk kez Anneler Günü'nün kutlandığı 1955 yılında "Yılın Annesi" unvanını aldı. Ölümünden bir yıl önce kendisini ziyaret eden NATO'da görev yapan bir Amerikalı subaya, “O zaman gereğini yaptım. Bugün gerekirse, Aynısını yapacağım". 22 Mayıs 1955'te Erzurum Numune Hastanesi'nde zatürre teşhisiyle tedavi gördüğü sırada 98 yaşında vefat etti. Aziziye Şehitliği'ne resmi törenle defnedildi.
Hakkında Yazılan Eserler
Mehmet Emin Yurdakul, who was the governor of Erzurum in 1911, wrote and published informative articles about Nene Hatun and the Aziziye struggle. Journalist İsmail Habib Sevük, the Istanbul correspondent of Cumhuriyet Newspaper, came to Erzurum in 1937 and interviewed Nene Hatun and 93 war veterans and introduced these personalities to our country. Moscow Memoirs is a work published in 1956 and was written by General Ali Fuat Cebesoy. In this work, Nene Hatun and other Aziziye heroes are mentioned. The movie Gazi Kadın was made in 1973 and starred Kadir İnanır and Türkan Şoray in the lead roles. Nene Hatun's life is also the subject of the movie. Talat Uzunyaylalı published his historical novel “Legend Woman Nene Hatun” in 2006 and mentioned it in his book Nene Hatun. The movie Nene Hatun, made in 2010, is a movie about Nene Hatun's life.