8 Mart Dünya Kadınlar Günü Nasıl Ortaya Çıktı?
Ülkemizde ve Dünya’da her yıl 8 Mart’ta kutlanan Dünya Kadınlar Günü’nün nasıl ortaya çıktığını biliyor musunuz?
ABD’nin New York kentinde 8 Mart 1857 tarihinde 40 bin dokuma işçisinin daha iyi çalışma koşulları istemesiyle fabrikada başlattığı grevde polis ve işçiler arasında çıkan olaylarda 120 kişi can vermiştir. Yaşanan kayıplar, fabrikada başlayan yangında işçilerin fabrika önüne kurulan barikatlardan kaçamaması sonucu meydana gelmiş ve işçilerin cenaze törenine 10 bini aşkın insan katılmıştır.
26-27 Ağustos 1910 yılında Danimarka’nın Kopenhag şehrinde düzenlenen 2. Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda Alman Sosyal Demokrat Partisi, 1857 yılında yaşanan bu üzücü olayda ölen kadın işçiler anısına 8 Mart gününün ‘Internationaler Frauentag’ (International Women’s Day – Dünya Kadınlar Günü) olarak anılması önerisini getirdi ve bu teklif oybirliğiyle kabul edildi.
1921 yılında Moskova’da düzenlenen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı’nda Dünya Kadınlar Günü’nün adı Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak değiştirildi. 1. ve 2. Dünya Savaşı dönemlerinde bazı ülkelerde kutlanması yasaklanmasına rağmen, 1960’lı yılların sonuna gelindiğinde ABD’de gerçekleşen çeşitli gösterilerde anılmaya başlanan Dünya Kadınlar Günü, 16 Aralık 1977 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından 8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü olarak kabul edilmesiyle kutlanmaya başlandı.
Dünya Kadınlar Günü Türkiye’de Ne Zaman Kutlanmaya Başlandı?
Dünya Kadınlar Günü Türkiye’de ilk olarak 8 Mart 1921 yılında Emekçi Kadınlar Günü adıyla kutlandı. Sonraki dönemlerde Dünya Kadınlar Günü’nün anılması etkin bir şekilde yapılmasa da 1975 yılından itibaren daha yaygın ve yoğun katılımlı olarak kutlanmaya başlanmıştır.
“Birleşmiş Milletler Kadınlar On Yılı” etkinliği çerçevesinde 1975 yılında “Türkiye 1975 Kadın Yılı” kongresi yapıldı. 12 Eylül Darbesi’nden sonra yönetim tarafından dört yıl süreyle herhangi bir kutlama yapılmasına izin verilmedi. 1984 yılından itibaren ise 8 Mart her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya devam edilmektedir.
Osman Balaban – imzalikitabim.com editörü