Metabolizma, vücudunuzdaki tüm kimyasal süreçleri topluca ifade eden bir terimdir. Metabolizmanız daha hızlıysa, vücudunuzun daha fazla kaloriye ihtiyacı vardır. Bazılarının kilo almadan çok yiyebilmelerinin sebebi budur.
“Metabolizmanın hızı” genel olarak metabolik hız olarak bilinir. Belirli bir sürede yaktığınız kalorilerin miktarı, ayrıca kalori harcamaları olarak da bilinir.
Metabolik oran birkaç kategoriye ayrılabilir:
- Bazal metabolik hız (BMR): Uykudayken veya derin dinlenmenizdeki metabolik hızdır. Vücudunuzu sıcak tutmak, nefes alıp vermek, kalbin kan pompalaması ve beyin faaliyetleri için gereken minimum metabolik hız budur.
- Dinlenme metabolizma hızı (RMR): Dinlenmeniz ve dinlenmeniz sırasında gerekli olan minimum metabolik hız.
- Yiyeceklerin Termik Etkileri (TEF): Vücudunuzun sindirimi ve gıda işlenmesi sırasında yakılan kalori miktarı. Yemeklerden sonra metabolik hızdaki %10 kadar artış genellikle bu enerji harcamasından kaynaklanır.
- Egzersizin termik etkisi (TEE): Egzersiz sırasında yakılan kalorilerin miktarı.
- Egzersiz dışı aktivite termogenezisi (NEAT): Egzersiz haricindeki aktivitelerde yakılan kalori miktarı. Bu, duruşu değiştirmeden, ayakta ve etrafında yürüyüşleri içerir.
Metabolik hız, kalori harcamaları olarak da bilinir. Belirli bir miktarda vücut tarafından kullanılan kalori miktarıdır.
Metabolik Oranı Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Metabolik oranınızı birçok faktör etkilemektedir. Birkaç isim vermek gerekirse, bunlar şunları içerir:
- Yaş: Ne kadar büyük olursanız, metabolizma hızınız o kadar yavaş olur. Yaşlı insanların kilo alma eğilimi nedenlerinden birisi budur.
- Kas kütlesi: büyük kas kütlesi, daha fazla kalori yakma anlamına gelir.
- Vücut büyüklüğü: daha fazla kalori yakmak anlamına gelir.
- Çevre sıcaklığı: vücudunuzun soğuğa maruz kaldığında vücut ısınızın düşmesini önlemek için daha fazla kalori yakmak gerekir.
- Fiziksel aktivite: Tüm vücut hareketleri kalori gerektirir. Ne kadar aktif olursanız, o kadar çok kalori yakarsınız. Metabolizma hızınız buna göre hızlanır.
- Hormon bozuklukları: Cushing sendromu ve hipotiroidi metabolizma hızını yavaşlatır ve kilo alma riskinizi arttırır.
Bazı insanlar hızlı bir metabolizma ile doğuyor mu?
Metabolik oranlar, yeni doğan bile olsa insanlar arasında değişir. Başka bir deyişle, bazıları diğerlerinden daha hızlı metabolizma ile doğarlar. Genetik özellikleriniz bu farklılıklara bir etkendir.
Çalışmaların çoğu obez insanların, normal kilolu bireylerle karşılaştırıldığında daha yüksek metabolizma hızına sahip olduklarını göstermektedir.
Buna karşılık, diğer çalışmalarsa obez insanların obezite olmadan önce ortalama % 3-8 daha düşük metabolizma hızını sahip olduklarını gösterdi. Bu araştırmalar neticesinde metabolizma hızı söz konusu olduğunda herkes eşit değildir. Bu çeşitlenmelerin çoğu insanların yaşlarına, çevre ve davranışlarına bağlıdır. Bununla birlikte, bu bireysel farklılıklarda genetiğin rolü halen araştırılmaktadır.Bununla birlikte, bu varyasyonun ne kadarının genetik kaynaklı olduğu açık değildir.
Metabolik Uyum
Uyarlamalı termogenez veya “açlık modu” olarak da bilinen metabolik adaptasyon obezitenin gelişiminde de önemli bir rol oynayabilir.
Açlık modu kalori açığına karşın vücudun yanıtıdır. Vücudunuz yeterince yiyecek almadığında, metabolizma hızını ve yanan kalorisinin miktarını azaltarak telafi etmeye çalışır. Kalori kısıtlaması ve kilo kaybı sırasında metabolizma hızı azalır, bu durum bireyler arasında çok değişkendir. Metabolik adaptasyon veya açlık modu, diyet yapma veya hızlı bir şekilde metabolik hızın yavaşladığı durumdur.
Metabolizmanızı Hızlandırarak Kilo Verebilir Misiniz?
Kilo kaybı daha az kalori almaktan ibaret değildir. Etkili kilo kaybı programları da dahil metabolizmanızı hızlandırmak için yollar mevcuttur.