Büyük patlama
Evrendeki tüm madde 13.7 milyar yıl önce patlayıcı bir olayda kuruldu – Büyük Patlama
Büyük patlama
1929’da Amerikalı gökbilimci Edwin Hubble uzak galaksilere olan mesafelerin kırmızıya kaymalarıyla orantılı olduğunu keşfetti. Bir ışık kaynağı gözlemciden uzaklaştığında kırmızıya kayma meydana gelir: ışığın görünür dalga boyu Doppler etkisi ile spektrumun kırmızı kısmına doğru gerilir. Hubble’ın gözlemi, en uzak galaksilerin en hızlı görünen hızlara sahip olması nedeniyle uzak galaksilerin bizden uzaklaştığını ima ediyordu. Eğer galaksiler bizden uzaklaşıyorsa, Hubble’a gerekçelendiyse, o zaman geçmişte bir araya toplanmışlardı.
Hubble’ın keşfi, 1927’de önerilen Georges Lemaître’nin evrendeki Big Bang teorisi için ilk gözlemsel destekti. Lemaître, evrenin son derece yoğun ve sıcak bir durumdan patlayıcı olarak genişlediğini ve bugün genişlemeye devam ettiğini öne sürdü. Daha sonraki hesaplamalar bu Büyük Patlama’yı yaklaşık 13.7 milyar yıl öncesine dayandırmıştır. 1998’de bağımsız bir şekilde Berkeley’de çalışan iki gökbilim ekibi, süpernovaların – patlayan yıldızların – Dünya’dan hızla uzaklaştığını gözlemledi. Bu onlara 2011 yılında Nobel fizik ödülü kazandırdı.. Fizikçiler, evrendeki maddenin, genleşme hızını yavaşlatacağını varsaydılar; yerçekimi sonunda evrenin merkezine geri dönmesine neden olur. Büyük Patlama teorisi, evrenin başlangıcındaki koşulların ne olduğunu tanımlayamasa da, fizikçilerin genişlemenin başlamasından sonraki en eski anları tanımlamasına yardımcı olabilir.
Kökeni
Büyük Patlama’dan sonraki ilk anlarda evren son derece sıcak ve yoğundu. Evren soğudukça, şartlar maddenin yapı taşlarına neden olmakta haklı çıktı – kuarklar ve elektronlar hepimiz yapıldı. Bir saniyenin birkaç milyonda biri, proton ve nötron üretmek için toplanmış kuarklar. Birkaç dakika içinde bu protonlar ve nötronlar çekirdekler halinde birleşirler. Evren genişlemeye ve soğumaya devam ettikçe, işler daha yavaş gerçekleşmeye başladı. Elektronların çekirdeğin etrafındaki yörüngelere sıkışması ve ilk atomların oluşması 380.000 yıl sürdü. Bunlar esasen hala evrendeki en bol bulunan element olan helyum ve hidrojendi. 1,6 milyon yıl sonra, yerçekimi gaz bulutlarından yıldızlar ve galaksiler oluşturmaya başladı. Karbon, oksijen ve demir gibi daha ağır atomlar,
Ancak yıldızlar ve galaksiler bütün hikayeyi anlatmıyor. Astronomik ve fiziksel hesaplamalar, görünür evrenin evrenin gerçekte neyin üretildiğinin sadece küçük bir miktarı (% 4) olduğunu göstermektedir. Evrenin çok büyük bir bölümü, aslında% 26’sı, ” karanlık madde ” olarak bilinen bilinmeyen bir türden yapılmıştır . Yıldızlardan ve galaksilerden farklı olarak, karanlık madde herhangi bir ışık veya elektromanyetik radyasyon yaymaz, böylece yalnızca çekimsel etkileriyle tespit edebiliriz.
“Karanlık enerji” olarak adlandırılan daha gizemli bir enerji türü, evrenin kütle enerjisi içeriğinin yaklaşık% 70’ini oluşturur. Bu konuda karanlık maddeden daha az şey bilinmektedir. Bu fikir, tüm galaksilerin birbirlerinden daha hızlı bir şekilde uzaklaştığı görülmekte ve bu da görünmez ekstra enerjinin işte olduğunu ima etmektedir.