Tekerleğin İcadı
Tekerlek, modern teknolojinin temel taşlarından biridir ve gündelik hayatımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Ancak tekerleğin icadıyla ilgili kesin tarih bilinmemekle birlikte, bu muazzam icadın tarihi geçmişi, eski uygarlıklara dayanmaktadır. Tekerleğin mucidi ve icadının nedeni hala bir gizem olarak kalmıştır.
Bilinen en eski tekerlek kalıntıları, M.Ö. 3.000-2.500 yıllarına tarihlenmektedir. Amerikalı arkeolog Speiser, Gawra’da tekerlek kalıntılarına rastlamış, İngiliz meslektaşı Woolley ise M.Ö. 2.950 yılına kadar uzanan bir tarihe sahip bir tekerlek bulmuştur. Ancak tekerleğin nasıl ve neden icat edildiği hala net değildir.
Bir teori, Yontma Taş Çağı’ndan itibaren insanların avladıkları hayvanları veya taşıması gereken yükleri daha etkili bir şekilde taşımak için bir çözüm ararken tekerleği icat etmiş olabileceğini ileri sürmektedir. Bir ağacın yuvarlanarak yük taşımayı kolaylaştırabileceğini fark eden insanlar, bu basit fikri keşfetmiş olabilirler.
Tekerleğin atası olarak kabul edilen “tomar” adı verilen silindir biçimli nesnelerin de kullanıldığına dair kanıtlar vardır. Sümer ülkelerinden çıkan M.Ö. 3.000 tarihli kızaklar ve arabalar da bu gelişmeyi doğrulamaktadır.
Tekerleğin icadı hızla arabaların gelişmesine yol açtı. M.Ö. 3.000 yıllarına tarihlenen Sümer kalıntılarından çıkan arabalar, iki tekerlek arasına yerleştirilmiş bir eyer üzerinde oturan sürücü tarafından kullanılıyordu. Bu tasarım zamanla dört tekerlekli araçlara evrildi, ancak hala ön tekerlekler sabitti.
Bu erken arabaları çeken hayvanın yaban eşeği olduğuna inanılmaktadır, çünkü bu dönemde bu bölgede at henüz bilinmemekteydi. Türkler, atı ilerleyen dönemlerde evcilleştirene kadar. İlerleyen yıllarda atın, Güneybatı Asya’ya akınlarının sonucunda tanıtıldığı ve ilk uygarlıkların atı kullanmaya başladığı bilinmektedir.
Tekerlek ve atın bir araya gelmesiyle savaş araçları da doğdu. Asurlular, M.Ö. 1.000 civarında, savaş arabalarıyla dünyaya hükmetmeye başladılar. Bu arabalar, iki at tarafından çekiliyordu ve büyük koçbaşlarıyla şehir kapılarına saldırıyorlardı. Bu savaş arabaları, düşmanlarına karşı korku salan etkili silahlar haline geldi.
Sonuç olarak, tekerleğin icadı ve ardından atın kullanımı, insanlık tarihini derinlemesine etkileyen önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu icatlar, ulaşım, savaş ve daha birçok alanda büyük bir ilerlemenin başlangıcını temsil etmektedir.
Herkesin bir yaşama nedeni var. Benimkiyse, bir “Sevda”…