Kanser tedavisinde ritmik saat buluşuna imza atarak dünyaca üne kavuşan ABD'deki Kuzey Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aziz Sancar ile ABD'li Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahl 2015 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü. İsveç Kraliyet Bilim Akademisi, düzenlediği basın toplantısında, Lindahl, Modrich ve Sancar'ın hücrelerin hasar gören DNA'yı nasıl onardığını ve genetik bilgiyi nasıl koruma altına aldığını ortaya çıkardıkları için Nobel Kimya Ödülü'nü kazandıklarını bildirdi. Açıklamada, Üç bilim adamının çalışmaları, hücrelerin nasıl işlediğine yönelik son derece önemli bilgi sağlayarak yeni kanser tedavilerinin geliştirilmesine yol açtı ifadesi kullanıldı. Kraliyet Akademisi, ödüle layık görülen üç bilim adamını şöyle tanıttı: 1970'lerin başlarında bilim adamları, DNA'nın son derece istikrarlı bir molekül olduğuna inanıyordu ancak Lindahl, DNA'nın aslında yeryüzünde hayatın gelişimini imkânsız kılacak bir yavaşlıkta bozulduğunu ortaya çıkardı. Öngörüsü, Lindahl'ın DNA'nın çökmesine sürekli engel olan moleküler bir makineyi keşfetmesini sağladı. Aziz Sancar, hücrelerin ultraviyole ışınlarının DNA'da neden olduğu hasarı tamir etmek için kullandığı nükleotid eksizyon onarım mekanizmasının haritasını çıkardı. Paul Modrich de hücrelerin, hücre bölünmesi esnasında DNA'nın kopyalanmasında ortaya çıkan hataları nasıl düzelttiğini buldu.
Prof. Dr. Sancar, kazandığı ödülün Türkiye için çok önemli olduğunu belirtti
Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan Türk bilim adamı Prof. Dr. Aziz Sancar, Ödülü kazanmaktan büyük onur duyduğunu söyledi. Akademi'den gelen telefonu, eşinin açtığını ve kendisini uyandırdığını belirten 69 yaşındaki Sancar, Hiç beklemiyordum, çok şaşırdım. Hâlâ da çok şaşkınım dedi. Nobel Medya Merkezi'nden Adam Smith'in sorularını cevaplandıran Sancar, ödülü kazanan ilk Türk bilim adamı olduğu hatırlatıldığında Bilim adamı olarak evet. Ama Orhan Pamuk, 2006'da Nobel Edebiyat Ödülü'n kazanmıştı dedi. Smith'in, Türkiye'de de büyük kutlamalar olacağını belirtmesi üzerine Sancar, Evet sanırım olacak. 'Nobel ödülünü ne zaman alacaksın' diye yıllardır sorup duruyorlardı. Ülkem adına da gurur duyuyorum ifadesini kullandı. Hasar gören DNA'nın onarımıyla ilgili mekanizmaları ortaya çıkaran çalışmasıyla ödüle layık görülen Sancar, Şimdi neler olacak? sorusuna da Derslerim ay sonunda başlıyor ve aralık sonuna kadar da devam edecek. Dersleri aksatmamak için elimden geleni yapacağım ama sanırım bazı aksaklıklar olacak diye konuştu. Ailesine, ana vatanı Türkiye'ye ve çalışmalarını sürdürdüğü ABD'ye müteşekkir olduğunu kaydeden Sancar, Bu ödül özellikle Türkiye için çok önemli dedi.Mardin'den ABD'ye uzanan kısa başarı öyküsü
Sancar, 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde sekiz çocuklu bir ailede dünyaya geldi. 1969'da İstanbul Tıp Fakültesi'nden mezun olan Sancar, doktorasını 1977'de Dallas'taki Teksas Üniversitesi'nde tamamladı. Çalışmalarını Chapel Hill'deki Kuzey Carolina Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde sürdüren Sancar, insan genomunda hasar görmüş DNA'yı onaran moleküler mekanizmaların haritasını çıkardı. Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğine 2005'te seçilen Sancar ile kendisi gibi Kuzey Carolina Üniversitesi'nde Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yapan eşi Gwen Boles Sancar, Türk araştırmacılara burs vermek amacıyla Carolina Türk Evi'ni kurdu. Sancar'ın aynı zamanda HDP Mardin milletvekili Mithat Sancar'ın da akrabası olduğu öğrenildi.
Lindahl, Modrich ve Sancar, 8 milyon İsveç Kronu (yaklaşık 3 milyon lira) tutarındaki ödülü paylaşacak. Üç bilim adamına, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü 10 Aralık'ta düzenlenecek ödül töreninde birer diploma ve altın madalya da verilecek.
Yeni nesillere ilham olacak
Nobel Ödülü'ne layık görülen Prof. Dr. Aziz Sancar'a her kesimden tebrik mesajı yağdı. Hemen her konuda ayrışan milletimiz, ilk defa birlik oldu. Nobel gururu, twitter'da da günün konusuydu.
İşte o mesajlar:
? 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül: Bu başarı bilim insanlarımız için ilham kaynağı olacak.
? Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı: Nobel ödülü alan ikinci bir vatandaşımız da oldu. Çok sevindik.
? Maliye Bakanı Mehmet Şimşek: Yürekten tebrik ediyorum. Kendisiyle gurur duyuyoruz.
? CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu: Son zamanlarda duyduğumuz tek güzel haber.
? HDP Mardin Milletvekili Mithat Sancar: Akrabası olduğum için gurur duydum.
? Sabancı Üniv. Rektörü Prof. Dr. A. Nihat Berker: Tüm Türk bilim insanları için ufuk açıcı ve ümit verici bir gelişme.
? TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu: İş alemi olarak gurur duyduk. Tebrikler hocam.
Atasoy'a tıp ödülü
? Tersine beyin göçü ile Türkiye'ye dönen Medipol Üniversitesi Uluslararası Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Deniz Atasoy, 2015 Eczacıbaşı Tıp Teşvik Ödülü'ne layık görüldü. Nobel ödülü sahibi Prof. Thomas Südhof'un doktora öğrencisi olan Dr. Atasoy, ödülünü, Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı ve Medipol Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sabahattin Aydın'ın elinden aldı.