Neredeyse bir milenyum kadar önce, atmosferde büyük bir değişiklik meydana geldi. Sülfür açısından zengin parçacıklardan oluşan büyük bir bulut kümesi, stratosfer boyunca süzüldü. Büyük bulut kümesi, Dünya’ya düşmeden önce, aylar hatta yılar boyunca gökyüzünün kararmasına neden oldu. Yapılan araştırmalar sonunda, binlerce yıl önce yaşanan bu büyük değişikliğin neden kaynaklandığı ortaya çıktı.
Aylarca Süren Karanlığın Sebebi Neydi?
Araştırmacılar, volkanik püskürmelerle üretilen kükürt aerosollerini hapseden ve buzulların derinliklerinde bulunan buz çekirdeklerini analiz ettiler. Bilim insanları, incelenen kükürtlü tortunun 1104 yılında Cehennem Kapısı olarak adlandırılan bir yanardağda meydana gelen patlama sonucu ortaya çıktığını varsaydı.
Ancak, bilim insanları diğer taraftan, buz çekirdeğinin kabul edilen zaman çizelgesinde bir atlama meydana gelirse ne olabileceği varsayımını da yürüttü. Birkaç yıl önce gerçekleştirilen bir çalışma Grönland Buz Çekirdeği Kronolojisi adı verilen bir zaman çizelgesiyle ilgili bazı gerçekleri ortaya koydu. Buz çekirdeğinin kabul edilen zaman çizelgesinde bazı atlamalar meydana geliyordu.
İsviçre Cenevre Üniversitesi'nde paleoklimatolog olarak görev alan Sébastien Guillet, gerçekleştirdiği çalışmalarda, zaman çizelgesindeki atlamayı göz önünde bulundurarak, söylendiği gibi incelenen kükürt aerosollerinin Cehennem Kapısı yanardağından gelmediğini ortaya koydu. Guillet ve ekibi, yayınladıkları makalede, aynı olaya ilişkin kanıtların benzer şekilde Antarktika buz çekirdeği kronolojisinde de görülebildiğine dikkat çekti.
Volkanik püskürmelerle üretilen kükürt aerosollerinin kaynağını bulabilmek için çalışmalarına devam eden ekip, tarihi belgeleri, ilginç sayılabilecek karanlık ay tutulmalarını yeniden inceledi. NASA’da yer alan kayıtlarda 1110 yılı Mayıs ayında meydana gelen bir ay tutulmasında normal dışı bir kararma gözlendi. O zamandan beri bu sıra dışı karanlık ay tutulması bilim insanları tarafından araştırılıyordu. Ancak hiçbir çalışmada, sıra dışı ay tutulmasının, stratosferdeki volkanik aerosollerden kaynaklanabileceği ihtimali üzerinde durulmadı.
Gerçekleştirilen en son çalışmalar, buzulların zaman çizelgesindeki atlamayı da göz önünde bulundurarak, binlerce yıl önce gerçekleşen sıra dışı karanlık ay tutulmasının, stratosferdeki volkanik aerosollerden kaynaklandığı ve bu aerosollerini de 1108 yılında aylarca süren dev bir patlamaya neden olan Japonya'nın Asama Dağı’nın neden olduğunu ortaya koyuyor. Bilim insanları, buzulların volkanik hareketlerin kanıtlarını çok uzun yıllar koruyabilme özelliğine sahip olduğunu ancak, henüz bu kanıtların net olarak yıllarının bilinemediğinin de altını çiziyor.