"Çok büyük bir uzay gemisi
uzay filo.
Tüm insanlar tarafından inşa edildi.
Test uçuşu için.
Yaptığı çelik çelik üreticisi,
Ressam vernik boyalı.
Radyo alıcısı yaptı.
Kim uçacak? Köpekler! "
Fizyolog Pavlov, muhtemelen, köpeklerle yapılan deneyler sonucunda elde ettiği kapsamlı araştırma ve deneyimler sayesinde, köpeklerle yapılan deneyler sonucunda edindiği kapsamlı araştırma ve deneyimler sayesinde, Sovyet bilim adamları tarafından uzaya ilk uçuşlar için seçilecek dört bacaklı arkadaşlar olduğunu hayal bile edemedi. Amerikalı araştırmacıların maymunları uzaya fırlatmaya çalıştıkları biliniyor, ancak deneyler başarısız oldu. Ve köpekler daha iyi eğitim vermeye başladılar, daha sakin ve daha kararlıydılar, yükleri daha iyi aktardılar. İlk köpek başlangıcı Temmuz 22 1951'te Kapustin Yar test sitesinde yapıldı. Dezik ve Gypsy, bir rokete 87 kilometrelik 700 metre yüksekliğe fırladı ve 15 dakika sonra fırlatma rampasından çok uzakta olmayan paraşütle alçaldılar.
Enstitü çalışanı havacılık Köpekleri uçuşa hazırlayan Alexander Seryapin, “İlk uçuş çok başarılıydı, köpekler canlıydı. Onları serbest bıraktığımızda, bir sürü araba patladı, bunlardan birinde Sergey Pavlovich Korolev vardı. Köpekleri görünce - bence daha mutlu bir insan yoktu. Şaşırmıştım ... saygın bir adam, bu köpekleri aldı, onlarla birlikte bu kabinin etrafında koştu. Onları su ile suladım, sosis, şeker verdim. Sonra onları arabasına aldı ... ”
Köpek uçuşlarıyla ilgili tarihsel bilgileri okuduğunuzda, kalp birçok kez sıkıştırılır. Sevilen, eğitilen, beslenen ve yürüyebilen ve sonradan savaştıran, saf gözlere sahip tüm bu zeki köpekler. Dezik ve Lisa paraşüt sistemindeki problemler yüzünden öldü, Mishka ve Chizhik boğulma yüzünden öldü, ikinci Lisa ve Bulba ise yere vurmaktan öldü. Fox, lansmanda hazır bulunan A. Seryapin’in favorisiydi, favoriyi bağımsız olarak “uçağa 90 kilometreden sessizce alçaldı ve Dünya'yı gözleri ile gözlemledi” diye yerleştirdi ve kazaya yaklaşık 40 km yükseklikte şahit oldu. Talimatları ihlal eden Seryapin, Fox'u bozkırda, en sevdiği yerlere yürüdüğü yerlerde gömdü.
Palm ve Fluff - kabinin basınçsızlaşması nedeniyle öldü, Laika - stresten ve kabinin aşırı ısınmasından öldü, Zhulba ve Button - paraşüt sisteminin arızası nedeniyle öldüler. Cantharellus cibarius ve Martı - patladı, Arı ve Mushka - patladı. Ve benzeri.
Toplamda, 48 Sovyet köpekleri uzaya yollandı ve iki Çinli köpek (sırayla uçup Xiao Bao ve Shanshan, sonradan yavrularını doğurdu ve geri döndü). 20 köpek öldü.
Birisi Dünya'da her gün insanın elleri de dahil olmak üzere hayvanların öldürüldüğünü söyleyebilir. Ancak bazı nedenlerden dolayı, uzayda kaybedilenler özellikle üzücü.
Her mahvolmuş köpeğin hayatı tasarımcıları sayılmamış anları düşünmeye, hataları düzeltmeye ve ekipmanı, acil durum teknolojilerini iyileştirmeye zorladı. Yaşamlarının pahasına, astronot köpeklerin bir insan astronotunun hayatını kurtardığı söylenebilir.
Aynı zamanda, köpeklerin ölümü bilim adamları tarafından kişisel bir keder olarak algılanıyordu - sonuçta, uçuşlara hazırlanırken köpekler ve insanlar birbirine alıştılar, çalışanlar dört ayaklı insanlar arasında evcil hayvanlar edindi. Ve baş tasarımcısı Korolyov, her durumu “durumdan” tanıyarak, sağlık durumlarını günlük olarak soruyordu. Sabah işe gelince, önce köpeklere, sonra da ofisine gitti.
Köpek eğitim programına liderlik eden fizyolog Oleg Gazenko şunları söyledi: “Hayvanlarla çalışan herhangi bir deneyci, onları köpek olarak algılamıyor. Onları meslektaşları, arkadaşları olarak görüyor. Ve şaşırtıcı bir şey - bu küçük ağrılı prosedürler - sensörün yerleştirilmesi için enjeksiyonlar veya saç kesme - hayvanlar tarafından asla saldırgan bir dostça davranışı olarak algılanmadı. Aksine - bazen dönüp yanaktan yaladılar. ”
Deneylerin katılımcısı O. Gazenko'nun sözlerini onaylayan V. Malkin, köpek meslektaşlarından bahsetti: “Newton'un eserlerine ve özellikle de dünya yasalarına aşina olduklarını asla düşünmedim. Ve uçuşlardan biri hakkında bir film izlerken bunu öğrendim. Vidalı bir somun bölmede idi ve ağırlıksızlıkta uçmaya başladı. Köpeğin ne kadar şaşırdığını göreceksin! Hepsi anlayamadı: Neden somun düşmez. O zamandan beri ipoteğe bahis yapmaya hazırım - doğanın kanunları köpeklere aşina. Ve korku, bence, hissetmediler. En azından bizim yerimiz ... ".
Bu bağlamda, 3 Kasım ayındaki uzaya fırlatılan Laika, 1957'i hatırlamamak imkansızdır.Kadınların ölümüne mahkum eden tek köpeğidir (diğer durumlarda köpekler istenmeyen hatalar ve eksiklikler nedeniyle öldü). Köpek, uçağın Dünya'ya geri dönüşü için bir mekanizma geliştirmemiş olan ilk yörünge uçuşuna gönderildi. Daha sonra, tasarımcıların dünyadaki üstün başarıları göstermek ve böylece devrimin 40 yıldönümünü kutlamak isteyen üst düzey hükümet liderliği tarafından yönlendirildiği biliniyordu. Ek olarak, uzay yarışında Amerikalıları teslim etmek imkansızdı (şempanzeleri uzaya göndermeyi başaramamışlardı). Böylece canlı köpek insan tutkusu yüzünden acı çekti. Tanınmış Dostoyevski'nin “işkence görmüş bir çocuğun gözyaşı” nı hatırlıyorum ve tüm bu kıtalararası yarışları kaybetmek daha iyi görünüyor, ama masum bir köpeği kırmak değil.
Laboratuar personeli bu başlangıcı özellikle çok zorladı. Roketlerle ilgili biyomedikal araştırmalardan sorumlu olan V. Yazdovsky, şöyle hatırladı: “Laika, sevimli, küçük bir köpekti - sessiz, çok sakin. Uzay merkezine uçmadan önce bir kere onu eve getirdim, çocukları gösterdim. Onunla oynadılar. Köpeği güzel bir şey yapmak istedim. Sonuçta yaşamak için sadece kısa bir süre geçirdi. ”
A. Seryapin şöyle itiraf etti: “Uçuştan önce Laika'yı küçük bir yüz için salladım. Dönmeyeceğini, ancak iyi bir kız olmaya çağırıldığını anladım. ”
Laika’nın trajik kaderi topluma çarptı. “Dünyanın en düzensiz, en yalnız, en mutsuz köpeği” - New York Times'tan gelen bu cümle gezegene çarptı, Kremlin'e hayvanlara karşı acımasızlıktan ötürü sayısız mektuplar gönderildi.
Diğerlerinin yanı sıra, Genel Sekreteri N. Khrushchev'in kendisiyle aynı gemiden çok uzaklara bir teklif gönderildiği bilinmektedir. Bu mahkum köpeğin görüntüsü, hala geri dönmenin imkansızlığının bir metaforu olarak, rock ve pop gruplarının kompozisyonlarında ortaya çıkıyor. Çeşitli çizgi filmlerde ve bilim kurgu filmlerinde Laika'ya referanslar da vardır - bazen şefkatli senaryo yazarları köpeği “kurtarır” ve uzak yıldız dünyalarında, keşfedilmemiş gezegenlerde canlı bulur.
O. Gazenko şöyle hatırladı: “... Bunu geri döndürmenin imkansız olduğunu anladığınızda, orada öldüğünü ve hiçbir şey yapamayacağınızı ve hiçbir kimsenin, sadece benim değil, kimsenin onu geri getiremeyeceğini, çünkü geri dönüş için bir sistem bulunmadığını. , bu çok zor bir duygu ... Kozmodromdan Moskova'ya döndüğümde ve bir süre hala sevinmeye başladı: radyo, gazete raporları, şehri terk ettim. Bir tür yalnızlık istedim. ”
Gazenko daha sonra bir sonraki zor uçuşundan sonra evine başka bir astronot köpeği Zhulka'yı (Snowflake ve Pearl takma adıyla da uçtu) aldı. Köpekleri olan kapsül kursu kuvvetle saptı ve Tungkiaka göktaşı düşme alanında Evenkia, indi. Hayvanlar sadece üç gün sonra bulundu. Aşırı düşük hava sıcaklığına rağmen, köpekler hayatta kaldı. Gazenko, “Zhulka ile samimi ilişkilerim vardı” diye hatırladı. “Standlarda ayarladığımı hatırlıyorum.” Bazen istemeden ona rahatsız edici bir şeyler yaparsın, hoş olmayan bir şekilde basarsan, beni çok nazikçe yanağından ısırır, daha özenli ve çok kötü davranırsın. ”
Uçuştan sonra, Zhulka yıllarca bir bilim adamı 12 ile yaşadı.
* * *
Laika'nın uçuşu canlıların yörüngede olabileceğini gösterdi. Bundan sonra, üç yıl boyunca Sovyet tasarımcıları gemide yaşayan canlılarla uzay aracı fırlatmakla meşgul olmadılar: Dünyaya bir geri dönüş sistemi geliştiriyorlardı. Mekanizma hazır olduğunda, seçim çalışması başladı.
Dikkatle seçilmiş uçuş için köpekler. Sokaklarda, avlularda, köpekler, safkanlardan daha güçlü ve daha esnek olmaları ve aynı zamanda daha zeki olmaları beklentisiyle yakalandı, çünkü zaten hayatta kalmak için savaşmayı başardılar.
Astronot köpeği, 6 santimetreden fazla olmamakla birlikte, 35 kilogramdan daha ağır olmamalıdır. Yarışma sadece kadınlardan oluşuyordu - onlar için tuvaleti düzenlemek daha kolaydı. Işık rengi tercih edilir olarak kabul edildi: hayvanları monitörlerde gözlemlemek daha kolaydı. Bunun da ötesinde, bilim adamları en güzel köpekleri seçtiler, çünkü başarılı bir uçuş için basına ve aslında tüm dünya topluluğuna “sunulmaları” gerekirdi. Köpeklerin uzaya gönderilmesi planlanan kapsüller, köpeklerin birbirlerini görüp duyabilecekleri şekilde tasarlandı. Farklı organizmalar aynı uyarıcılara farklı tepki gösterebildiğinden daha objektif araştırma sonuçları elde etmek için çiftler halinde uzaya fırlamaları planlandı. Bu arada, çoğu zaman oldu.
Önemli bir nokta: Uçuş sırasında fazlalığı önlemek için hayvanlar kendi aralarında rahatça iletişim kurmalıydı. Sonuç olarak, 12 ile 2 arasındaki 6 köpekleri seçildi.
Eğitim, Dinam stadyumunun yakınındaki en katı gizlilikte, askeri Havacılık ve Uzay Tıbbı Enstitüsünün çitinin arkasındaki - devrimden önce otel "Moritanya" nın bulunduğu kırmızı tuğla evinde yapıldı.
Uçuş sırasında eğitimli köpekler gerçek profesyoneller haline geldiler: aşırı yükler taşıyabilir, santrifüjde dönebilir, titreşimlerden korkmazlar, yüksek sesler çıkarırlar, kabinde uzun süre sabırla oturuyorlardı (hayvanlar, uzay aracının düzenine yerleştirilmiş küçük kaplara oturdular) otomatik besleme makinalarından özel gıdalarla beslenecek özel ekipman. Ek olarak, köpekler sabırla bilim adamlarının kas, beyin, kalp, dolaşım sistemi vb. Durumlarla ilgili verileri kaydetmelerine izin verdi.
Köpek uçuşlarının gelecekteki kahramanları şu özellikleri kazandılar: “Bir sincap beyaz bir dişidir - takımdaki en aktif ve sosyal olan liderdir. Eğitimlerde en iyi sonuçları gösterdi, ilk olarak bir kâse yemeğe gidenler arasındaydı ve birincisi yanlış gittiğinde ilk önce havlamayı öğrendi. Ok utangaç ve hafifçe kapalı, ancak yine de arkadaş canlısı, kahverengi benekli, saf renkli, açık renkli bir kadın. ”
Bu arada, komik kafiye takma "Belka ve Strelka" takma uçuştan kısa bir süre önce köpeklerde ortaya çıktı. Beyaz Albina ve Benekli Marki, Stratejik Füze Kuvvetleri Başkomutanı Mitrofan Nedelin'in eliyle isimleri değiştirdi.
Uzay kraliçesi isimlerinin yabancı hiçbir yabancı gölge olmadan “yolumuzu” seslendirmesi gerektiğine karar verdi.
Belka ve Strelka'nın uçuşundan üç ay sonra, mareşal, roket Baikonur'da fırlatıldığında ilk adamın uzaya uçmasını beklemeden trajik bir şekilde ölecek.
Çok az insan Belka ve Strelka’nın alçak gönüllü olduklarını biliyor - Haziran 28’te (roket kalkış sırasında patladı) benzer bir 1960 roketi fırlatıldığında ölen Seagull ve Chanterelle yerine uçtular. Chanterelle'in Genel Tasarımcı S. Korolev'e çok düşkün olduğu bilinmektedir. Tasarımcı B. Chertok bu uçuşa hazırlık yaptığını hatırladı: “Sevecen kızıl tilki Kraliçeyi gerçekten çok sevdi. MIK'ta, sağlık personeli, iniş aracının ejeksiyon kapsülüne yerleştirmek için hazırlandı. Mühendis Shevelev ile mancınık ve “iniş aracının“ köpek ”kabının elektrik devrelerinin konjugasyonu üzerine başka bir açıklama inceledik. Chanterelle anlaşmazlıklarımıza ve genel test kargaşasına hiç tepki göstermedi. Korolev yaklaştı. Rapor etmek üzereydim ama el salladı, doktorlara sormadan Fox'u ellerine aldı. Güvenle ona sarıldı. Sergey Pavlovich köpeği hafifçe okşadı ve etrafındakiler tarafından utanmadan, “Geri dönmeni istiyorum” dedi. Alışılmadık derecede üzücü, Kraliçe'nin yüzüydü. Birkaç saniye daha tuttu, sonra beyaz paltolu birine verdi ve geriye bakmadan yavaşça MIK'in gürültülü salonuna yürüdü. İşbirliği yılları boyunca Korolyov ve ben birçok kez zor yaşam durumlarında bulunduk. Koşullara bağlı olarak, ona karşı farklı, bazen çelişkili, hislerim oldu. Bellek, yılın Temmuz 1960'in sıcak gününün bu bölümünü korumuştur. Korolev, Vulpes'i okşadı ve ilk defa onun için bir şişlik boğazını sardığı için çok üzülüyorum. Ya da belki bir önsözdü. ”
O andan bir aydan az bir zaman geçti ve Korolev Belka ve Strelka'yı gökyüzüne salıverdi. Uzaya uçuş sırasında her iki köpek de yaklaşık iki buçuk yaşındaydı. Onlar için kırmızı ve yeşil renklerden özel kıyafetler dikildi.
19 Ağustos 1960'taki 11: Baikonur Cosmodrome'dan 44, 1 fırlatma kompleksi olan 5, Sputnik-12 uydusunun yörüngeye fırlatıldı. Gemi, köpekleri gözlemlemek için gerekli donanıma sahipti - aşırı yüklenmenin, ağırlıksızlığın, kozmik radyasyonun, vs. canlı organizmayı nasıl etkilediğini bulmak önemliydi. Belka ve Strelka'ya ek olarak, fırlatma kabında 28 fareleri, böcekleri, bitkileri, mantar kültürleri, mısır tohumları, buğday, bezelye, soğan ve bazı tür mikroplar vardı. Ek olarak, ejeksiyon kabının dışına, 4600 fareleri ve iki beyaz fareler de geminin kabinine yerleştirildi. Fırlatma aracının son aşaması olmadan gemi uydusunun kütlesi XNUMX kg idi.
Gemideki hava temizlendi ve besleme makineleri köpeklere yiyecek ve su sağladı. Ayrıca gemideki uzay araştırmaları tarihinde ilk kez, televizyon gözetimi kuruldu.
Ok, uçuşu düzenli olarak sakin bir şekilde hareket ettirdi. Ancak Dünyadaki dördüncü yörüngedeki Belka iyi değildi, endişelenmeye, havlamaya, kaçmaya başladı. Bir süre sonra köpek sessizleşti ve vücudundaki sayısız sensörün ifadesine bakılarak normale döndü. Belka’nın garip saldırısı, bilim adamlarını, astronotu öngörülemeyen tepkilerden mümkün olduğu kadar koruyabilmek için ilk kişiye yalnızca bir tur atmanın akıllıca olacağı fikrine yol açtı.
Belka ve Strelka, uzayda 25 saat harcadı ve Dünya çapında 17 tam yörüngelerini gerçekleştirdi. Uçuşları sırasında 700 bin mesafeyi kapladılar. Ek olarak, gözlemcilerin derin doyumuna göre, köpekler geçtikçe Amerikan Echo-1 iletişim uydusunda havladılar.
20 Ağustos 1960 Gemide köpekleri olan gemi Dünya'ya geri döndü.
V.S. Georgievsky uzay kraliçesiyle tanışanlardan biri oldu: “İniş alanına vardığımda, helikopterden kaçtım ve iniş aracına koştum ... Şimdi ünlü Belka ve Strelka köpekleri beni görüp tanıyan, derhal bir karar vermeme izin verdi. onların iyi durumları. Okşadılar, yumuşak bir havladılar ve ciyakladılar; bu nedenle, ses telleri iyiydi. Helikopter farları ve el fenerleri ışığında tespit edilebildiği gibi, vücutta sürtünme ve tahriş tespit etme şansı da yoktu. Kalp ve akciğerler iyi, mide yumuşak ve ağrısızdı. Sıçanlar ve diğer biyolojik nesneleri aldığımda köpekler bozkırda biraz yürüdü. ”
Elbette, köpekler hemen insanların sevgisini buldu. Kartpostal ve pullarda tasvir edildi, imajları çeşitli halk el sanatlarında kullanıldı. Anaokullarına, okullara, yetimhanelere alındı. Y. Yakovlev'in esprili şiirleri ve K. Likhachev'in çizimleri olan bir film şeridi, Belka ve Strelka'nın uzay yolculuğunda yayımlandı (makalenin başında aynı şiirin bir alıntı):
"Karanlık bir pencereye tutunarak
Soğuk burunları
Köpekler ay bir araya geldi
Ve ona bağırdılar:
"Hav-hav, Luna!
Tyaf-tyaf, Ay!
Çok görünürsün! ""
Uçuştan kısa bir süre sonra, yıldız köpekler bir televizyon stüdyosunda çekim yapmaya yönlendirildi. Operatörler ekipmanı hazırlarken, köpekler bir sonraki köşkte karşılaştılar, eğlenceli bir tesadüf eseri Sovyet halkının bir başka idolü ile karşılaştılar - Tchaikovsky Yarışması'nın birincisi olarak, “tekrar buluşacağız” programı için Moskova'ya gelen Amerikalı piyanist Van Cliburn ile bir araya geldiler. Köpeklere eşlik eden L. Radkevich'e göre, Cliburn çok sevindi ve Belka ve Strelka tarafından vurulmaya başlaması için neredeyse geç kaldığı için çok sevindi - TV ekibi piyanisti sevimli mongrellerle barış içinde buldu.
Muzaffer uçuştan birkaç ay sonra, Arrow altı sağlıklı yavru doğurdu - Tishka, Bebek, Kabart, Duman, Kraliçe ve Kıvırcık Saç. Babaları uzaya uçmayan, ancak ön kontrol eğitim ve testlerinden geçen köpek Pushok'tı.
N. Kruşçev, havayı ABD Başkanı John F. Kennedy Jacqueline ve kızları Caroline'ın eşine sundu.
Belka ve Strelka, başka hiçbir yere uçmadı ve günlerinin geri kalanını Havacılık ve Uzay Tıbbı kuşhanesinde geçirdi. Artık etkinlikleri Moskova Anıt Kozmonotek Müzesi'nde sergileniyor.
İnsanın uzaya uçuşu önceden belirlenmiş. S. Korolev, roketin başlamasından önce gemideki bir adamla iki başarılı köpek uçuşunun daha önce gerçekleştiği konusunda ısrar etti. 9 Mart 1961 Tahrik Chernushka yer açtı. Uçuşu gezegendeki bir yörüngeden oluşuyordu. 25 Uzayda Mart bir yıldız işareti gönderdi. İkinci bir köpek zaten onunla bir çiftte uçuyordu, ama kozmodrom ekibinin İvan İvanoviç olarak adlandırdığı kozmodrom personelinin insan kanı ile dikili bir ampulü olan bir mankeni. Bu kez, ilk insanın uzaya uçması için hazırlanan senaryoyu tüm ayrıntılarıyla test etmek planlanmıştı.
Uçuştan önce köpeğe Şans dendiği ve yeni ismin Yuri Gagarin'den başkası tarafından kendisine verilmediği bilinmektedir. O ve uzay uçuşu için başvuranların lansmanlarında hazır bulundu. İlk insan kozmonotu şöyle dedi: “Bir çeşit karışık huşu ve hayranlık duygusuyla, kozmodromda yükselen bir kule gibi devasa yapıya baktım, Etrafında çok küçük görünen insanlardı. İlgilendiğim lansman için son hazırlıklarını izledim ... ”18 gününden sonra bir adam uzaya uçtu. Söylentilere göre, Gagarin, Dünya'ya döndükten sonra, aralarında bir yerlere, belirsiz bir cümle dile getirdi: “Hala kim olduğumu anlamıyorum: ilk insan veya son köpek.”
Son köpek uzay mürettebatı Veterok ve Ember'di. 22 Şubat 1966'i başlattılar ve günün 22'in yörüngesini harcadılar - o zaman en uzun uçuş oldu. Köpekler ciddi bir şekilde test edildi, yorgun, bedoresal ve tüylü saçlarla tükendiler. İlk başta ayaklarının üstünde duramazlar ve sürekli içmek isterlerdi. Ancak dışarı çıkmayı başardılar ve bir süre sonra Dünya'da normale döndü.
Neyse ki, daha fazla köpek uzaya uçtu. Fakat adam, 50 yıldan daha uzun süre havasız alanların üstesinden gelir. Ve orada kalmasının gerçekten değerli sonuçlar elde etmesini istiyorum, böylece bir insanın, sadık ve sabırlı en sadık arkadaşlarının fedakarlıkları ve çabaları haklı çıkarılır.