Kyoto protokolü ile birlikte küresel ısınma ve küresel ısınmaya sebep olan
gazların salınımı önem kazanmıştır.
Sera gazlarının salınımının azaltılması konusunda Kyoto Protokolü dışında ayrıca
Karbon ticareti ve gönüllü programlar yürütülmektedir.
Küresel ısınmaya sebep olan ve Kyoto Protokolü kapsamında yer alan gazlar ve bu
gazların çıkışına sebep olan faaliyetleri aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:
• Carbon Dioxide (CO2)- Fosil bazlı yakıtların tüketimi, ormansızlaşma
• Methane (CH4) - Fosil bazlı yakıtların proses edilmesi,
çiftlik hayvanları, atık bertarafı
• Nitrous Oxide (N2O) - Tarım, toprak kullanımı
• Sulphur hexafluoride (SF6) - elektrik endüstrisi tarafından
kullanılır
• Hydrofluorcarbon (HFCs) - soğutucular, CFC'lerin değişimi
• Perfluorocarbons (PFCs) - medical uygulamalar ve yangın
söndürücüler.
Bazı sera gazları programlarında Chlorofluorocarbons(CFCs) gazları da yer
almaktadır.
Kuruluşlar, gelecekte pazardaki rekabetlerini sürdürebilmek için ulusal ve
uluslar arası iklim değişikliği politikalarını bilmek, bunlara hazırlıklı olmak
ve sera gazı risklerini yönetmek zorundalar. Sera gazı risklerini belirlemeyen
ve yönetmeyen kuruluşlar, ileride yasal yaptırımlara maruz kalabilirler, ticaret
yapabilmeleri için sera gazı salınım bedeli ödemek zorunda kalabilirler ki bu
durum pazardaki rekabet şanslarını yitirmelerine neden olabilir.
Kuruluşların sera gazı salınımlarını hesaplayabilmesi ve raporlayabilmesi için
bazı programlar yürütülmektedir. GHG Protokolü bunlardan birisidir.
GHG Protocol (Sera gazı protokolü) - A Corporate Accounting and Reporting
Standard (2004) sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve doğrulanabilir
raporlamaların yapılması için oluşturulmuş bir standarttır.
Sera gazlarının yönetimi ile ilgili sistematik bir yaklaşım ISO 14064 standardı
ile gelmiştir.
ISO 14064 Standartlar Serisi (2006)
• Bölüm 1 - Sera gazı emisyonlarının ve uzaklaştırmalarının
kuruluş seviyesinde hesaplanmasına ve rapor edilmesine dair kılavuz ve
özellikler
• Bölüm 2 - Sera gazı emisyon azaltmalarının veya uzaklaştırma
iyileştirmelerinin hesaplama, izleme ve rapor edilme faaliyetleri için kılavuz
ve özellikler
• Bölüm 3 - Sera gazı beyanlarının onaylanmasına ve
doğrulanmasına dair kılavuz ve özellikler.
Sera gazı protokolü ile ISO 14064 Standardı arasında önemli bir farklılık
yoktur, her ikisi de tarafsız politikalardır. Sera gazlarının hesaplanmasına ve
raporlaması Sera Gazı protokolünce önerilen ek kılavuz yararlanılabilir. Ancak
Sera Gazı Protokolü raporlanan verilerin doğrulamasının nasıl yapılacağı
konusunda bir yönlendirme yapmaz.
ISO 14064 Standardının yararları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
- Standardize edilmiş yaklaşım ve prensipleri kullanarak emisyonların doğru ve
adil hesabını yapacak kuruluşlara yardımcı olmak,
- Sera gazı emisyonlarını etkin bir şekilde ve stratejik olarak yönetmek ve
azaltmak için kullanılacak bilgileri kuruluşa sağlamak,
- Sera Gazı projelerinin uygulanmasını ve geliştirilmesini için kolaylık sağlar,
- Kuruluşa, zorunlu veya gönüllü Sera Gazı programlarına katılım için
gerekebilecek bilgileri sağlamak.
- Sera Gazı hesaplama ve raporlamalarındaki tutarlılık ve şeffaflığı artırmak.
ISO 14064-1, ISO 14064-2 ve ISO 14064-2 standartları ve aralarındaki ilişki
aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
ISO 14064-1 GHG Hesaplama ve Raporlama Prensipleri
Uygunluk - Hedef kullanıcının ihtiyaçlarına uygun sera gazı
kaynakları, sera gazı yutakları, sera gazı rezervuarları veriler ve
metodolojiler seçilir.
Tamlık - İlgili sera gazı emisyonları ve uzaklaştırmaların
tamamını içerir.
Tutarlılık - Sera Gazına ilişkin bilgilerin anlamlı
karşılaştırılmasına imkan sağlar.
Doğruluk - Sistematik hatalar ve belirsizlikler mümkün olduğu
kadar azaltılır.
Şeffaflık - Hedef kullanıcıların güvenli bir şekilde karar
vermesine imkan sağlamak amacıyla, sera gazına ilişkin yeterli ve uygun bilgiler
açıklanır.
ISO 14064-1'e göre kuruluş aşağıdaki yaklaşımlardan biri ile sınırlarını
belirlemelidir:
A) Eşit paylaşım yaklaşımı
B) Kontrol yaklaşımı
a) Operasyonel (İdari) kontrol
b) Mali kontrol
Kuruluş, belirlediği yaklaşım ile sera gazı salınımlarını hesaplamalıdır:
Sera gazı salınımları 3 kapsamda düşünülmelidir:
Kapsam 1 Doğrudan Sera Gazı Emisyonu
Bir kuruluşun sahip olduğu veya kontrol ettiği sera gazı kaynaklarından
salınan sera gazı emisyonu.
- Sabit yakma ( kazan, fırın, türbin, ısıtıcı, incinerator, motor vb)
- Mobil yakma (otomobil, kamyon, gemi, uçak vb)
- Proses emisyonu (Çimento üretiminde kalsinasyon kaynaklı CO2, petrokimya
endüstrisinde katalitik kraking prosesinden kaynaklı CO2, alüminyum ergitmede
PFC emissions gibi)
- Kaçak emisyonlar (ekipman bağlantılarından, atıksu arıtma tesisi, soğutma
kuleleri, gaz işleyen tesisler vb. kaçaklar)
Kapsam 2 Enerji dolaylı sera gazı emisyonu
Bir kuruluş tarafından dışarıdan tedarik edilerek tüketilen elektrik,
ısı veya buharın üretilmesi sırasında oluşan sera gazı emisyonu
Kapsam 3 Diğer dolaylı sera gazı emisyonu
Enerji dolaylı sera gazı emisyonundan başka, bir kuruluşun
faaliyetlerinin bir sonucu olarak başka kuruluşların sahip olduğu veya kontrol
ettiği sera gazı kaynaklarından ortaya çıkan sera gazı emisyonu
Gelişim Yönetim Sistemleri A.Ş. olarak sera gazı envanterinizin oluşturulması ve
ISO 14064 Standardı gerekliliklerinin karşılanmasına yönelik sera gazı yönetim
sisteminin kurulmasında danışmanlık hizmeti veriyoruz.