Günümüzde gerek serinlemek gerekse ısınmak için artık klimalar iş başındadır. Klimanın mucidi Willis Carrier’ın hayatı ve icatlarını konu edinelim.
1876 yılında Batı New York’a bağlı küçük bir kasaba olan Angola’da doğan Willis Haviland Carrier klima endüstrisinin kurucusu olarak tarihe geçmiştir. Önceleri posta müdürlüğü yapan baba Duane Carrier, daha sonra çiftçilik yapmaya başlamıştır.
O, aile çiftliğini yürütürken oğlu Willis çok küçük yaşlarında üstün bir zekaya, mekanik yeteneklere sahip olduğunu belli edecek çalışmalar yapmaya başlamıştır. Ailesi, onun bu yeteneklerini annesinden aldığını düşünmüştür. Çünkü anne Carrier evdeki dikiş makinasını, bozulan saatleri ve diğer mekanik aletleri tamir etmekte çok başarılıydı.
Belki de esas neden, annesinin küçük Willis’e kesir ve diğer matematik hesaplarını öğreterek onun hayallerini ve ilgi alanına mühendislik alanına yönlendirmiş olmasıdır. Gerçekten de annesinin ölümünden sonra Willis’in, annesinin kendisine yeni bir dünyanın kapılarını açtığığını ve karşılaştığı problemleri çözecek yöntemler öğrettiğini söylemesi, annesinin onun üzerindeki etkisinin anlaşılması açısından önemli bir açıklamadır.
Carrier genç bir çocukken bile çevresindeki zeki çalışkan biri olarak tanınmıştır. En yakın arkadaşlarından biri, onun kar fırtınasının ortasında oturup havaya hiç aldırmadan geometri problemleri çözdüğünü hatırladığını söylemişti. 1890-94 yılları arasında Angola Akademisi’ne giren Carrier 1894-96 yılları arasında öğretmenlik yapmış daha sonra 1896 yılında Buffalo Lisesi’ne atanmıştır.
Ancak her ne olursa olsun Willis’in mühendis olma konusundaki isteği, onun içinde bir tutku haline dönüşmüştü. 1897 yılında Cornell Üniversitesi’nden burs kazanmasının ardından 1901 yılında hayalini gerçekleştirmiş ve makine mühendisi olarak bu üniversiteden mezun olmuştu.
Hayatının Dönüm Noktası
Carrier’in hayatındaki en büyük dönüm noktalarından biri, Brooklyn’deki Sackett-Wilhelms Lithographing and Publishing adlı bir matbaa için bir yöntem geliştirmesiydi. Matbaadaki ısı ve nem değişimleri yüzünden kağıtlar genleşip büzüşüyor ve bunun sonucu olarak da baskı sürecinde renkler donuklaşıyordu. Bu sırada 25 yaşında olan Carrier, söz konusu matbaanın ısı ve nem oranını gayet basit yöntemlerle düşürmeyi başarmış ve renk donuklaşması sorununu çözmüştür.
Carrier öncelikle burada baskı açısından olması gereken en uygun nem seviyesinin ne olması gerektiğini tespit etmişti. Ardından gerçek nem seviyelerini korumak için ulusal hava çizelgelerini gözden geçirmişti. Daha sonrada matbaanın içinde olması gereken nem seviyesini dengede tutacak bir havalandırma ekipmanı kurarak burada en uygun nem oranını sağlamayı başaran Carrier 17 Temmuz 1902’de bu proje ile dünyada ilk klimanın bulunması ve kullanılmasını sağlamış oldu.
Willis Carrier 1915’de J. Irvine Lyle (ABD) ve ortaklarıyla Carrier Engineering firmasını kurmuştur. Bu şirketin başkanlığına Willis H. Carrier gelmiş, şirket 1927 yılında sadece fabrikalar için klima üretmek dışında konutlar içinde üretim yapmaya başlanmıştır. Şirket bu cihazın üretimi için 1928 yılında yan bir
kuruluş olarak Carrier-Lyle firmasını kurmuştur.
Daha sonraki iki şirket Carrier Engineering bünyesinde birleşerek Carrier Corp’ı oluşturmuşlar ve Willis
Carrier’i yönetim kurulu başkanı yapmışlardır. 1939’da gökdelenlere özgü klima sistemleri geliştirmeye başlayan Carrier Corp bir dünya devi haline gelmiştir. Willis Havilan Carrier 7 Ekim 1950 yılında New York’dakalp yetmezliğinden hayatını kaybetmiştir.
Kaynak:Tarihteki Ünlü Mucitler ve Buluşları- Mine Kalca/ Karma Kitaplar Yayınları