Organ bağışı, bir insandan (verici) başka bir insana (alıcı) organların nakledilmesi demektir. Canlı vericiden bağış söz konusu olduğunda, hayatta olan bir kişi organlarından birini bağışlamaktadır. Ölen kişiden organ bağışında ise insan, beyin ölümünün gerçekleştiği kesin olarak kanıtlandıktan sonra organlarını bağışlamaktadır. Bu broşürde verdiğimiz bilgiler sadece ölümden sonra yapılan organ ve doku bağışıyla ilgilidir.
Hangi organlar bağışlanabilir?
Beyin ölümünün tespit edilmesinden sonra özellikle şu organlar nakledilebilir: Böbrek, pankreas, karaciğer, kalp, akciğer ve ince bağırsak.
Doku bağışı nedir?
Ölümden sonra organların yanı sıra, örneğin kornea (gözün ön kısmındaki eğimli doku), kemik, bağlar, kalp kapakları ve damarlar gibi dokular da bağışlanabilir. Doku alınması, vericinin ölümünden üç gün sonrasına kadar mümkündür. Doku transplantları genelde doğrudan alıcıya nakledilmemektedir. Doku bankalarında özel işlemlerden geçirilerek hazırlanmakta, saklanmakta ve talep olması halinde dağıtılmaktadırlar
Doku bağışı ile organ bağışı arasında hangi farklar var?
Organların değiştirilmeden bütün olarak nakledildiği organ bağışından farklı olarak bağışlanan dokular özel doku bankalarında hazırlanmak zorundadır. Son derece karmaşık teknik yöntemler ayrıca insan dokusundan ilaç yapılmasını da olanaklı kılmaktadır.
Organ bağışını kim organize ediyor?
Organ bağışı için bütün şartlar yerine getirildiğinde, Alman Organ Nakli Vakfı (DSO) tarafından yönetilen ve organize edilen tıbbi ve lojistik adımlar gerçekleşmektedir..
Beyin ölümü nasıl tespit edilir?
Beyin ölümü birkaç adımda tespit edilir. Önce, beyin ölümüne çok benzer başka nedenlerin söz konusu olmadığı tespit edilmek zorundadır. Sonra beyin fonksiyonlarının gerçekten geri dönüştürülemeyecek şekilde yitirilmiş olup olmadığı araştırılır. Beyin ölümünün tespit edilmesi için çeşitli muayeneler gerekmektedir. Bunların her zaman iki vasıflı hekim tarafından, birbirlerinden bağımsız olarak yapılması gerekmektedir. Herhangi bir tereddüt durumunda beyin ölümü teşhisi konulması yasaktır.
Hangi organların ve dokuların alınması ve hangilerinin alınmaması kararına ben de katılabilir miyim?
Evet. Organ Naki Kanunu'na [Transplantationsgesetz] göre potansiyel verici, herhangi bir sebep göstermeden, hangi organların/dokuların alınmasına izin verdiğine hangilerine izin vermediğine karar verebilir. Organ bağış belgesinde ilgili alanlar öngörülmüştür. Normalde organ/doku bağışında bulunulmak istendiği veya istenmediği, ikisi için bir arada belgelenir. Sadece organ veya sadece doku bağışında bulunmak
18 yaşından küçükler kendileri için bir organ bağış belgesi doldurabilir mi?
Evet, reşit olmayan küçükler de 16 yaşlarını doldurmalarıyla birlikte organ bağışlamak istediklerini ve 14 yaşını doldurduklarında organ bağışlamak istemediklerini beyan edebilirler.
Hayattayken bir organ bağış belgesi doldurmadıysam organ bağışına kim
karar verir?
Böyle durumlarda en yakın aile fertlerine sorulur. En yakın aile ferdi evli eş, eşcinsel çiftlerin medeni birlikteliklerinde eşleri veya reşit olan bir çocuk olabilir. Sıra yasal olarak düzenlenmiştir. Aynı sırada yer alan birden fazla aile ferdi anlaşamadığında, her biri organın alınmasına itiraz etme hakkına sahiptir. Karar verirken ölenin isteği veya tahmin edilen isteğine uygun davranılmalıdır. Ölenin isteği bilinmiyorsa, karar vermesi en yakın aile ferdinden rica edilir. Aile fertleri herhangi bir karar vermediklerinde, bu organ bağışının istenmediği yönünde karar olarak değerlendirilir.
Organ bağışlamanın şartları nelerdir?
Nakil için organların alınabilmesinden önce iki temel şartın yerine getirilmiş olması gerekmektedir: Beyin ölümü tanısı ile vericinin ölümü kuşku götürmeksizin tespit edilmiş olmalı ve ikincisi, organın alınması için rıza beyanı mevcut olmalıdır.
Hangi durumlarda organ bağışı mümkün değildir?
Vericide belirli hastalıklar söz konusuysa organ bağışı yapılamaz, çünkü nakledilen organlar alıcı için büyük bir risk anlamına gelmektedir. Bunların arasında örn. HIV enfeksiyonu, tedavi edilemeyen ağır kan zehirlenmeleri ve tedavisi mümkün olmayan kanser hastalıkları bulunmaktadır. Vericinin yaşı bağış yapılamaması için bir neden değildir.
Bu konular hakkında hangi kurum ve kuruluşlardan bilgi alabilirim?
Alman Organ Nakli Vakfı (DSO) ve Federal Sağlık Bilgilendirme Merkezi (BZgA) bilgilendirme hattı
0800 90 40 400*
(Pazartesi - Cuma saat 9-18 arası)
AOK´nın almanca ve türkçe olarak online bilgilendirme sayfaları
AOK Danışma Merkezi'nizdeki
Çalışanlar AOK Organ Bağışı Servis Hattı
0800 72 36 595*
(günün 24 saatinde, yılın 365 gününde hizmetinizde, burada bilgilendirme sadece almanca olarak yapılır )