Soda, içinde çözülmüş halde karbondioksit gazı bulunan su olarak bilinmektedir. Soda genelde suyun yerine alternatif olarak düşünülen ve sağlıklı olduğu düşünülen bir içecektir. Kendine has köpüklü ve hafif ekşi bir lezzeti bulunmaktadır. Sıfır kaloriye sahip olan bu içecek, sağlığa bir avuç fayda sağlamaktadır. (1)
Sodanın sağlığa faydaları
Vücudun su ihtiyacını karşılar: Hem soda hem de köpüklü su en az su kadar vücudunuzu nemlendirmeye yardımcı olur. Bazı insanlar sodanın diüretik yani idrar söktürücü bir özelliği olduğunu da söylemektedir. Ölçülü içildiği takdirde faydalı olan soda, aşırı miktarda içildiğinde su kaybına da neden olabilmektedir. Fakat günlük olarak ölçülü içilen soda, vücudun hidrasyon ihtiyacını karşılamayı sağlamaktadır.
Kan basıncına etki eder: Soda magnezyum içerdiği için kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilmektedir. Bazı markalarda ise magnezyum ve kalsiyum düzeyleri diğer soda markalarına göre dört kat daha fazla olabilmektedir. Eğer magnezyum eksikliği nedeniyle nedeniyle kan basıncınızda dengesizlik gözlemleniyorsa, soda içerek bu durumu düzeltmeniz mümkündür. (2)
Sindirime yardımcı olur: Eğer yemek yedikten sonra midenizin rahatsız olduğunu hissediyorsanız, bir bardak soda size yardımcı olabilmektedir. 2002 yılında yayınlanan bir çalışmaya göre, ayrıca dispepsi olarak da bilinen hazımsızlık üst karın bölgesinde meydana gelen ve şişkinlik, bulantı, kusma ve aşırı tokluk hissi belirtileriyle kendini göstermektedir. Bu durumda ise, soda hazımsızlığı yatıştırmak için sindirim sistemine destekçi olabilmektedir.
Kabızlığa iyi gelir: 2002 yılında yapılan aynı çalışmaya göre, düzenli soda tüketenler kabızlık rahatsızlığında iyileşmeler gözlemlenmiştir. Eğer kabızlık sıkıntısı çekiyorsanız, yüksek lif tüketimi kadar sıvı tüketimi de önemlidir. Soda gibi sıvılar ise tükettiğiniz liflerin daha iyi çalışmasına yardımcı olarak, sistemin normale dönmesini sağlamaktadır. (3)
Kilo almaya engel olur: Birincil avantajlarından biri ise, kalorisiz ve şekersiz olmasıdır. Eğer gün içinde iki ya da üçten fazla şekerli ya da meyveli içeceklere yöneliyorsanız, onun yerine sodayı koyabilirsiniz. Soda ile içeceklerin yer değiştirmesi kalori alımını durdurmak için iyi bir yoldur. Meyve aromalı içeceklerde genelde şeker mevcuttur. Düzenli tüketimi ise, obezite ve kalp rahatsızlığı riskini artırabilmektedir. Onun yerine tüketilen soda ise akıllıca bir seçim olacaktır.
Vitamin ve mineral kaynağıdır: Soda vitaminler ve minerallerin vücuda alınması için iyi bir yoldur. Bir bardak sodada eser miktarda demir bulunmaktadır. Böylece vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin üretimine destek olmaktadır. Diğer yandan, az miktarda bulunan çinko ise vücutta oluşan sakatlıkların daha hızlı iyileşmesini sağlamayan bir mineral olma özelliği taşımaktadır. (4)
Kalp sağlığını destekler: Soda LDL olarak bilinen kötü kolesterolü düşürmeye yardımcı olmakta aynı zamanda HDL olarak bilinen iyi kolesterolün düzeyini de artırmaktadır. Bu nedenle, kalp sağlığını korumaya yardımcı olduğu düşünülmektedir. (5)
Sodanın cilde faydaları
Birçok kişi sodanın keyfini içerek çıkarmaktadır. Marketlerden rahatlıkla satın alınan soda, serinletici bir içecek olmasının yanında yaşlanma sürecini yavaşlatma özelliğine de sahiptir. Sodanın yaşlanma karşıtı olmasının ve cilde iyi gelmesinin 7 farklı sebebi bulunmaktadır.
- Zayıf kan dolaşımı yaşlanmanın bir parçasıdır. Zayıf kan dolaşımı nedeniyle kötü kan akımı olduğu için vücut bundan etkilenmektedir. Soda ise CO2’yi damarlarınızın içine alır. Sonuç olarak kan dolaşımı artmakta ve cilde de etki etmektedir.
- Yukarda belirtildiği gibi soda içmek kan dolaşımının artmasını sağlayabilmektedir. Bu durumdan atık maddeleri de ortadan kaldırabilmektedir. Atık maddenin kalkması cilde birçok açıdan fayda sağlamaktadır. Sodanın detoksifikasyon özelliğine sahip olması yaşlanmayı geciktirmektedir.
- Soda, bağırsak fonksiyonlarına destek olabilmektedir. Mide ve bağırsağın düzgün şekilde çalışması demek cildin içten dışa doğru korunması demektir.
- Soda, vücudun yorgun halinden kurtulmasına yardımcı olabilmektedir. Yorgunluk cilde de fazlasıyla yansımaktadır. Soda içerek daha dinç ve genç bir görünüm sağlayabilirsiniz.
- Soda, CO2 temini yaparak kan dolaşımını hızlandırmaktadır. Hızlanan kan dolaşımı cilt için de geçerli olduğu için, cilt kendini yenileyebilmektedir.
- Metabolizmanın yavaş çalışması yaşlanma sürecini hızlandırmaktadır. Fakat soda, metabolizmanın hızlanması için birçok açıdan destek olabildiği için cilt sağlığını da dengede tutabilmektedir.
- Soda kilo verme sürecinde destekçi olabilmektedir. Kilo alımı ise yaşlanma sürecini hızlandıran ve cildi oldukça negatif yönde etkileyebilen bir durumdur. Soda tüketimi ile ideal kiloda kalmak cildin de sağlığının korunması anlamına gelmektedir. (6)
Maden sodasının faydaları
Mineral sodası ya da suyu topraktan gelen ve kayaların mineral elementlerini içeren doğal bir suyudur. Kaynağına bağlı olarak, bu mineraller sağlığımız için bazen faydalı, bazense zararlı olabilmektedir. Dolayısıyla, içilen maden suyunun içeriği ve kalitesi önemlidir. (7)
Bazı çalışmalar şişelenmiş maden suyunun en az su kadar faydalı olduğunu söylemektedir. Genel sağlık refahını artırmak için yardımcı olabilmektedir. Maden sodası demir, kalsiyum ve magnezyum gibi temel mineraller açısından zengindir. Daha da iyisi, maden sodası musluk suyunun aksine, kimyasallar içermemektedir ve tamamen doğaldır. İşte maden sodasının bilinen bazı faydaları şöyle sıralanmaktadır:
- Maden suyu kalori ve yağ içermez. Bu nedenle, kilo vermeye çalışırken vücuda destek olmaktadır.
- Düzenli maden sodası tüketimi kemiklerin güçlenmesine yardımcı olabilmektedir. Bu nedenle özellikle, menopoz sonrası kadınlarda yaşanabilen osteoporoz gibi kemik ilgili hastalıklarının gelişmesini önlemede çok önemli olabileceği düşünülmektedir.
- Maden suyunda bulunan magnezyum, normal kan basıncı seviyesinin muhafaza edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.
- Düzenli olarak tüketilen maden suyu LDL olarak bilinen kötü kolesterol düzeylerinin azaltılmasında rol oynamakta, böylece de kalp hastalıklarının oluşma riskini düşürmektedir.
- Maden suyu sindirime yardımcı olan sülfatlar açısından büyük bir kaynaktır. Bu nedenle, sindirim problemlerinin yaşanmaması için sisteme destek olmaktadır.
- Magnezyum açısından zengin olan maden suyu kasların işlevinde önemli bir rol oynamaktadır. Kasların düzgün çalışması için oldukça önemli bir mineraldir. Kas ağrıları ve spazmları genelde magnezyum eksikliği nedeniyle oluşmaktadır.
- Elektrolitler vücut hücreleri için gereklidir. Maden sodası ise elektrolitler açısından iyi bir kaynaktır. Bu nedenle vücuttaki elektrolit kaybını önlemek için maden suyu tüketilmektedir.
- Böbrek taşları için maden suyu sıvı alımını desteklediği için tavsiye edilmektedir. Vücuttaki kalsiyum fazlası böbrek taşına neden olabilmektedir. Maden suyu ise vücuttaki kalsiyum miktarını dengelemektedir.
- Maden suyu hem sahip olduğu besin değerleri hem de sıvı takviyesi ile cilt sağlını geliştirmektedir.
- Maden suyu vücutta sorun yaratan atık maddelerin atılmasını sağlayarak vücudu temizlemektedir.
- Sahip olduğu güçlü mineraller nedeniyle, maden suyu kronik hastalıkların tedavisine yardımcı olmaktadır.
- İnflamasyonu azaltarak, romatizma ve artrit ile ilişkili ağrıyı hafifletmektedir. (8)
Sodanın zararları
Soda ve soda gizi gazlı ürünleri tüketmek her ne kadar zevkli olsa da, fazla tüketilmesi çok doğru bir karar değildir. Maryland Üniversitesi’ne göre, soda gibi gazlı içecekler bazı rahatsız edici yan etkilere neden olabilmektedir. Bunlar midede tahriş, bağırsak astarında tahriş gibi sindirim problemleriyle kendini göstermektedir.
Sodanın için hava kabarcıklarıyla dolu olduğu için geğirmeye neden olmaktadır. Bazen bu geğirme kontrol edilemez bir hal alabilmektedir. Havanın birikmesi karın şişkinliğine neden olabilmektedir.
Gazlı içecekler mide astarında tahrişe ve peptik ülsere neden olabilmektedir. Bazen ciddi ağrılar ve mide kanamasıyla bile sonuçlanabilmektedir. Bu durumlarda acil tıbbi tedavi yapılması gerekmektedir.
Karbonatlı su olan sodanın yarattığı hava sindirim sisteminden kolona doğru hareket etmektedir. Bu nedenle, oluşan şişkinliği önlemenin tek yolu gazlı içeceklerin hepsinden kaçınmaktır. (9)
Tavsiyeler
Soda içerken dikkat edeceğiniz bazı temel kurallar endişelenmemiz için yeterli olacaktır.
İrritabl bağırsak sendromu (IBS) varsa soda içmekten kaçının. Karbonlaşma durumu daha kötü hale getirip şişkinliği artırabilir.
Sitrik asit (limon) eklenerek tatlandırılan sodayı çok fazla içmekten kaçının.
Sodayı suyun yerine içmeyin. Su her zaman en doğru tercihtir. Bunun yerine, sodayı yemek yedikten sonra içerek sınırlandırın. (10)