Dünya Emekçi Kadınlar Günü Hakkında Kısaca…
8 Mart 1857 tarihinde ABD’nin Newyork kentinde dokuma-giyim sektöründe çalışan kadınların düşük ücretlerini, uzun çalışma saatlerini ve insanlık dışı çalışma koşullarını protesto etmek için grev yaparlar… Bu günün, 52 yıl sonra Kophenhang’da Kadın Sosyalist Enternasyonal Toplantısında Kadın Günü olarak kutlanması kararlaştırılır.
BM tarafından 1975 yılında Dünya Kadın Günü, 1977 Yılında Kadın Hakları, uluslar arası barış günü olarak kabul edilir.
İslamiyet’ten Önce Türk Kadını İle İlgili Özet Bilgiler
Anadolu’da yaşamış eski uygarlıklar ve Orta Asya’da kadının konumu ile ilgili tarihsel belgelere yansıyan bazı önemli özellikleri aktaralım.
a) Anadolu-Asur İlişkilerinde: Kadının senet yapma-mühürleme, dava açma, tanıklığının kabul edilmesi, ticaret işlerini yürütme gibi işlerle uğraştığını; tel eşliliği görüyoruz.
b) Hititlerde (4000 Yıl Önce): Hititlerin çok tanrılı dinlerinde tanrıçaları da var. Kraldan sonra annesi yetkilidir. Kral ve kraliçenin ortak imzalı fermanları, kadının mülkiyet hakkı gibi konulara, hal günümüzde var olan “başlık” geleneğine ta o zamanlarda rastlıyoruz.
c) Sümerlerde (6000 Yıl Önce): Sümerlerin çok tanrılı dinlerinde toprak ve bereket tanrıçaları var. Evlenmede ailenin rızası alınıyor; ana kabul etmezse nikâh bozulabiliyor. Kız ve erkek çocukları mirastan eşit pay alıyor. Erkek kadını boşamak isterse kadın mahkemeye başvurabiliyor. Ev ve aile sorumluluğu kadına bağlı.
d) İskitlerde (Yaklaşık 2700 yıl önce): Kadınlar da erkekler gibi ata biniyorlar, silah kullanıyorlar, savaşa katılıyorlar. Yani kadınlar, toplumsal yaşamda
erkeklerle birlikte yer alıyor.
e) Hunlarda (2000 Yıldan Fazla Bir Zaman Önce): Hatun, kralla birlikte devleti temsil ediyor. Kadınlar nakış, şiir, müzik gibi sanatlarla uğraşabiliyor.
f)Göktürkler-Uygurlarda: Evlenmede “kalıng” (Kalın/Başlık) geleneği var. Kadın kutsal sayılıyor ve kadına tecavüzün cezası ölüm! Genç kızlar silah kullanıyor. Çocukların eğitiminden anne sorumludur. Aile yaşamında kadın-erkek eşitliği var. Dinlerinde kadın, gök ve güneş tanrılarını simgeliyor. Kadın giyim yönünden kapalı değil…
Bir Kadına Mektup
Akşam saat yirmiye doğru mesajın geldi. “Köyde öğretmen arkadaşlarla saz çalıp türkü söylüyoruz” diyorsun. Bu, 1600 rakımlı bir dağ köyünde bana oldukça dokundu. Yeniden şiir yazmaya başlayacağım!
Neredeyse üç ayı geçti, bir türlü görüşüp konuşamadık. Ben köydeyim, sen hastaydın. Hani bana saz çalıp türkü söyleyecektin? Ben de orada olmak isterdim. Sazı tutuşunu, parmaklarının perdelerde gezinişini, titreyen dudaklarını, kirpiklerinin kaşlarına değdiğini, hep gülen gözlerini görmek isterdim. Sonra, bizim türküleri söylemeni…
Dereye aşağı zeytin ağaçlar
Sabahtan eriken ötüyü kuşlar
Azireyil can yerine can alsa
Yiğit sevdiğine bir can bağışlar
Ve deyişler…
Pir Sultan Abdal’ım nefesim haktır
Hak diyen kullara şek şüphem yoktur
Cehennem dediğin dal odun yoktur
Herkes ateşini buradan götürür
21 Kasım 2005
Bir Şiir: KADIN