Laktoz intoleransı, şaşırtıcı bir şekilde özellikle yetişkinleri etkileyen yaygın ve sıkıntılı bir durumdur. Amerika’da yapılan bir araştırma insan nüfusunun yaklaşık yüzde 65’inin bebeklik sonra laktoz sindirimini azaltma yeteneğine sahip olduğunu buldu.
FDA’ya göre laktoz intoleransı süt alerjisi ile aynı değildir ve bağışıklık sistemi tarafından gerçek bir aşırı reaksiyondan çok bir rahatsızlıktır. Laktoz intoleransı olan birçok kişi, belirtileri olmadan rahatsız edici yiyecek / içeceklerden az miktarda alabilir.
Ne tür laktoz intoleransı belirtileri, bu sorununun olduğunu gösterebilir? Laktoz intoleransı semptomları tipik olarak şişkinlik, gaz, ishal ve diğer GI sorunlarını içerir. Neyse ki, bir laktoz intoleransı beslenme ve tedavi planı takip ederek, laktoz intoleransı semptomlarını azaltmak (ve hatta bazı durumlarda ortadan kaldırmak) mümkündür.
Laktoz İntoleransı Nedir?
Ulusal Diyabet ve Sindirim Sistemi ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’ne göre laktoz intoleransının tanımı, “laktoz içeren yiyecek veya içecekleri kullandıktan sonra sindirim semptomlarının görüldüğü; şişkinlik, ishal ve gaz oluştuğu bir durumdur.
Laktoz, süt ve süt ürünlerinde bulunan bir şekerdir. Bu şekeri doğru şekilde sindirmek için ince bağırsakta laktaz adı verilen enzim yeterli miktarda üretilmelidir.
Laktoz nelerin içinde bulunur:
Süt
Kesilmiş sütün suyu
Yan süt ürünleri
Laktozun glikoz ve galaktoza parçalanmasından sorumludur, böylece vücut onu emebilir. Vücudun laktaz yapma kabiliyeti azaldığında, sonuç laktoz intoleransıdır.
Tüm süt ürünlerinin bu nahoş intolerans belirtilerine neden olmadığına dikkat etmek önemlidir. Aslında, canlı aktif kültürlere sahip yoğurt veya kefir tipik olarak bu semptomları üretmez, çünkü aktif kültürler tüketmeden önce laktozu parçalamaya yardımcı olur. Ayrıca, gıda ne kadar uzun süre fermente edilirse, sağlıklı probiyotikler laktoz şekerini yiyerek hayatta kaldıkça, laktoz içeriği o kadar az olacaktır.
Laktoz İntoleransı Nedenleri
Hangi sebepler laktoz intoleransını tetikler? Yukarıda tarif edildiği gibi laktoz intoleransı, vücudun, malabsorpsiyon veya sindirim sisteminde üretilen düşük laktaz seviyeleri nedeniyle laktozu etkin bir şekilde sindirememesi nedeniyle oluşur. Bunun birkaç ana nedenden dolayı gerçekleştiği görülmektedir:
Genetik / Aile Tarihi
Nadiren belgelenmesine rağmen, laktaz üretememesi bazen doğuştan olabilir. Araştırmacılar, gençlik döneminde semptomların ortaya çıkmasına neden olan laktoz intoleransı ile genetik bağlantılar olduğuna inanmaktadır. Ancak, gençlik yıllarınız boyunca rahatça süt içmeniz, yaşam boyu bağışıklık geliştirdiğiniz anlamına gelmez. Laktoz intoleransı iki yaşın altındaki çocuklarda çok yaygın değildir, ancak yine de mümkündür.
Ayrıca, genetik olarak laktoz intoleransı var gibi görünmektedir ve bazı etnik grupların diğerlerine göre laktoz intoleransı vakaları daha fazladır. Yerli Amerikalılar, Hispanikler, Asyalılar ve Afrika kökenli olanlar, genellikle Avrupa kökenli olanlara göre daha sık laktoz alerjisi yaşarlar.
Yaşlanma
Yaşlandıkça laktaz üretimi azalır, daha önce hiç laktoz intoleransı belirtileri olmayan kişilerde birden bire süt tüketildiğinde sindirim problemi yaşanabilir.
Hastalık ve Stres
Bazı durumlarda laktoz intoleransı, cerrahi, yaralanma, hastalık ve hatta bazı tedavilerden de kaynaklanabilir. Katkıda bulunabilecek yaygın durumlar arasında gastroenterit, IBS, Crohn Hastalığı, ülseratif kolit, çölyak hastalığı, candida büyümesi ve sızdıran bağırsak dahil, sindirim sisteminin diğer koşulları bulunur. Grip vakaları bile laktoz alerjisine neden olabilir (ancak, semptomlar zamanla kaybolur). Ek olarak, uzun süre boyunca bazı antibiyotikler dahil ilaçlar alınması bağırsak sağlığını bozabilir ve laktoz intoleransına katkıda bulunabilir.
Laktoz Alerjisi Teşhisi Nasıl Konur?
Doktorlar laktoz intoleransını nasıl test eder? Şişkinlik ve ishal gibi semptomları olan hastalarda laktoz intoleransını test etmek için, doktorlar aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç farklı teste güvenmektedir:
Hidrojen nefes testi; çünkü sindirilmemiş laktoz nefesinizde yüksek seviyede hidrojen bulunmasına neden olur.
Eliminasyon diyetine reaksiyonları; içinde süt ve süt ürünleri yemeyi ve içmeyi bıraktığınız etkileri test etmek.
Karnınızdaki sesleri dinlemek için steteskop kullanarak yapılan test
Semptomların tartışılması, aile öyküsü, tıbbi öykü ve yeme alışkanlıkları
Belirtilerin asıl nedeni olabilecek sağlık problemlerini kontrol etmek için yapılan fizik muayene
Laktoz intoleransından başka birçok koşulun da benzer semptomlara yol açabileceğini unutmayın. Bunlar: irritabl barsak sendromu, çölyak hastalığı, enflamatuar barsak hastalığı veya SIBO (küçük bağırsakta bakteri üremesi). Bu nedenle doktorların laktoz intoleransı teşhisini onaylamadan önce bu nedenleri ekarte etmesi gerekir.
Laktoz İntoleransı Belirtileri Nelerdir?
Laktoz intoleransı belirtileri nelerdir? Laktoz intoleransının en sık görülen semptomları aşağıdakileri içerir:
İshal
Gaz
Karın şişkinliği / şişmesi
Mide ağrısı / kramp
Bulantı kusma
Baş ağrısı veya migren
Akne
Laktoz intoleransı belirtileri ne zaman başlar? Laktoz intoleransı uyarı işaretleri süt ürünleri tüketiminden 30 dakika ila iki saat sonra ortaya çıkabilir ve hafif ila şiddetli olabilir. Acil reaksiyonların çoğu, vücudun laktoz şekerini sindirecek enzimlere sahip olmamasından kaynaklanır, bu da bağırsakların kasılmasına neden olur.
Birdenbire laktoz intoleransı olabilir misiniz? Bu durum Yaşlı yetişkinler arasında daha yaygındır, ancak genellikle laktoz intoleransı daha erken yaşlarda da başlayabilir.
Laktoz intoleransı belirtileri ne kadar sürer? Laktoz intoleransı semptomlarının ciddiyeti, kişisel toleranslara ve tüketilen miktara bağlıdır. Değişiklikler yapmadan laktoz tüketmeye devam ederseniz, belirtileriniz muhtemelen devam edecektir.
Laktoz İntoleransı Tedavisi Ve Beslenme
Şu anda laktoz intoleransı için kalıcı bir tedavi yoktur, çünkü hiçbir tedavi ince bağırsaklarınızın yaptığı laktaz miktarını artıramaz. Ancak, semptomları yönetmek ve komplikasyonları önlemek için atılması gereken adımlar vardır. Laktoz intoleransı olan insanlar için en büyük endişe kaynağı, örneğin kalsiyum, magnezyum, D vitamini ve K vitamini gibi süt ürünlerinde bulunan temel besinlerden yeterince yararlanamadıklarıdır.
Laktozun sindirilmesine yardımcı olan laktaz ürünleri olarak adlandırılan diyet takviyelerini alma seçeneği olsa da, bu temel sorunu çözmez ve uzun vadeli iyi bir çözüm olmayabilir.
Laktoz intoleransı varsa hangi gıdalardan kaçınmalısınız? Tüm süt ürünlerinden vazgeçmeniz mi gerekiyor?
Rahatsızlığınızın ciddiyetine bağlı olarak, iyileşirken süt molası vermeniz gerekebilir; Bununla birlikte, sağlıklı bir laktoz intoleransı diyeti uygulayarak süte tümden veda etmeniz gerekmeyebilir.
Ciddi laktoz intoleransı olan bazı kişilerin süt ürünlerinin çoğunda veya hepsini tüketmemesi gerekir. Diğerleri, laktoz intoleransı belirtileri patlaması yaşamadan bazı türleri tolere edebilir. Örneğin, bazı araştırmalar, laktoz intoleransı olan birçok kişinin, herhangi bir güçlü semptomu tetiklemeden, yaklaşık 1 fincan süt içerisindeki 12 grama kadar laktozu tolere olabileceğini göstermektedir. Bazı uzmanlar ayrıca laktoz intoleransı beslenme programı izlerken süt ürünleri tüketmenin bir anahtarının inek, keçi ve koyun sütünden yapılan çiğ ve pastörize edilmemiş ürünleri seçmek olduğuna inanıyor.
Diyetetik Derneği Dergisi’nde yayınlanan bir araştırma, kefirin tüketilmesinin laktoz sindirimini ve toleransı arttırdığını göstermektedir. Çalışmaya katılanlar, gaz şiddetinde yüzde 54 ila 71 oranında bir azalma algıladı. Kefir bir süt ürünü iken, fermantasyon işlemi doğal olarak oluşan laktozu parçalayarak vücudun onu sindirmesini ve emmesini kolaylaştırır. Sonuç, laktoz intoleransı olan bireylerin çoğunluğunun, sağlık yararlarına ulaşırken hala bazı süt türlerinden faydalanabilmesidir.
Tüm laktozlardan kaçınmanız gerekiyorsa, ekmek, hamur işleri, kraker, tahıllar, çorbalar, işlenmiş etler, protein çubukları ve şeker dahil olmak üzere, ortak gıdalarda saklanan süt türevlerine dikkat edin. İçerik etiketlerine bakın ve belirtilerinizi kontrol altına almak için bu yiyeceklerden kaçının:
Süt
Krema
Tereyağı
Buharlaştırılmış süt
Yoğunlaştırılmış süt
Kurutulmuş süt
Süt tozu
Margarin
Peynir
Kesilmiş sütün suyu
“Laktozsuz” veya “laktoz azaltılmış” terimleri için FDA tanımı yoktur. “Süt içermeyen” olarak ilan edilen ürünler bile, laktoz intoleransının bozulma semptomlarına yol açabilecek iz miktarda süt ürünleri içerebilir. Ek olarak, yıllardır yediğiniz sağlıklı doğal besinler laktoz intoleransınızın kökeninde olabilir. Bir laktoz intoleransı diyetine geçerken, süt ürünlerinin gizlenmemesini sağlamak için işlenmiş tüm gıdaların etiketlerini dikkatlice okumak önemlidir.
İdeal olarak, laktoz intoleransı varsa tüketmeniz gereken en iyi süt ürünleri, en az 24 saat mayalanmış çiğ inek veya keçi sütünden elde edilen türlerdir.
Çiğ süt ürünleri tartışmalara neden olmaya devam ediyor; ancak, hastalık iddialarının çoğu büyük ölçüde abartılmıştır. Ham sütün her yıl 50’den az gıda kaynaklı hastalık vakasından sorumlu olduğu tahmin edilirken, yaklaşık 10 milyon Amerikalı düzenli olarak çiğ süt tüketmektedir.
Çiğ sütün yararları arasında bağışıklık sistemi desteği, sağlıklı cilt, saç ve tırnaklar, artmış kemik yoğunluğu, kilo kaybı, kas gelişimi ve nörolojik destek sayılabilir.