Hayatınızda 'yeni bir hayat' gibi muhteşem bir deneyime hazırlanırken can sıkıcı mide bulantılarına katlanmak için bazı beslenme ve yaşam tarzı püf noktalarına ihtiyacınız olacak!
Bulantı şikayetleri genellikle gebeliğin altıncı haftası başlamakta, 16. haftasında kendiliğinden düzelmektedir. Hamilelikte görülen bulantı şikayetleri; aslında hormonların çalıştığının bir göstergesidir ve fizyolojik olarak beklenen bir durumdur. Araştırmalar hamile kadınların yaklaşık yarısında sabahları bulantı ve kusma şikâyetleri saptamaktadır. Kişiye göre değişen bulantı görülme hali bireysel hormon düzeylerindeki farklılıklar sebebiyledir. Bulantıların genellikle sabah daha şiddetli olması nedeniyle bu durum 'morning sickness' (sabah hastalığı) olarak literatürde yerini almıştır.
Peki, bulantı neden olur?
Bedensel sebepleri sıralamak gerekirse;
- Hamileliğin ilk 3 ayında HCG ve östrojen hormonunun kanda yüksek oranda bulunması
- Rahim kaslarının hızlı biçimde gerilmeye başlaması
- Sindirim sisteminde kas dokunun gevşemesi
- Midede asit salınımın artması
- Vücutta kokuya duyarlılık gelişmesi
Bu sebepler tekil gebeliklerde karşımıza çıkarken, çoğul gebeliklerde hormon düzeyleri daha yüksek seviyelerde olduğu için maalesef daha çok bulantı riski vardır.
"Bulantım var! Hem bulantılarımı azaltmak hem de bebeğimin sağlını korumak için beslenmemi nasıl düzenlemeliyim?" diyorsanız;
- Dengeli beslenmek ilk şartımız
- Vücudunuzu dinleyin! Katı yiyeceklere karşı bulantı gelişiyorsa sıvı formda meyve-milkshake'ler, taze sıkılmış meyve sebze suları ve çorbalar ile sofranızda meyve ve sebzeye yer verin.
- Eğer katı besinler bulantınızı yatıştırıyorsa günlük beslenmenizde katı yiyeceklere daha çok yer verin ama tabii ki bol su tüketmeyi de ihmal etmeyin. Kusma sebebiyle kaybettiğiniz sıvıyı yerine koymak için ise muhakkak sıvı tüketimini arttırın.
- Bulantı, kusma sonrasında kayıpları yerine koymak için meyve sebze tüketemiyorsanız vitamin ve mineral takviyesi almayı ihmal etmeyin.
- Doktorunuzun uygun gördüğü dozda B6 vitamini, bulantı önleyici ve mide asidi ilaç desteği alabilirsiniz. Ancak doktor tavsiyesi olmadığı sürece asla ilaç desteği almayın.
- Bulantıya sebep olacak kokudaki ortamdan ve yemeklerden uzak durun. Bırakın duyu organlarınız menünüzü seçsin :)
- Canınız çok tatlı çekmiş, protein ve vitamin ihtiyacınızı gidermeniz gerekiyor fakat et yemekleri veya sebze tüketmek istemiyorsunuz. O zaman bir öğünde havuçlu, meyveli, bol yumurtalı sağlıklı bir dilim kek eşliğinde süt tüketebilirsiniz. Oldukça keyifli bir alternatif olacağından eminiz!
- Eğer canınız tuzlu yiyecekler çekiyorsa sabah kahvaltısında reçel yemek, portakal suyu içmek için kendinizi zorlamak yerine peynirli, domatesli, yeşillik ilaveli tam buğday ekmeği ile hazırlanmış besleyici bir sandviçe ne dersiniz?
- Acıkmayı beklemeden azar azar ve sık aralıklarla yemek yemeyi deneyin. Bu şekilde yemek, hem sağlığınız için faydalıdır hem de midede asit salgılanmasına fırsat vermediği için bulantıyı baskılayıcı niteliktedir. Gün içinde az sayıdaki öğünlerle ve miktarca fazla tüketim yapılması, midenin aşırı dolmasına ve bununla birlikte öğürme refleksinin tetiklenmesine neden olmaktadır.
- Dışarıdayken çantanızda bulunduracağınız atıştırmalıklar bulantı anında kurtarıcınız olabilir. Bu atıştırmalıklara tam buğdaylı krakerler ve leblebi örnek olarak verilebilir.
- Sigara dumanı bulantıyı arttırmaktadır. Hem sağlığınıza kötü etkilerinden korunmak hem de bulantı artışına engel olmak adına sigara dumanında muhakkak uzak durun!
- Genellikle bulantı yaşadığınız belirli bir saat aralığı varsa, herhangi bir öğününüzü bu aralığa denk getirmeye çalışın. Eğer ana öğününüz denk gelmiyorsa minik bir ara öğün ile bulantıdan kurtulabilirsiniz. Bulantı öncesi yemek yemek bulantı şiddetini azaltır.
- Yatak odanızda başucunuzda bahsetmiş olduğumuz sağlıklı atıştırmalıklardan bulundurun.
- Sabah uyanınca ani hareket etmekten çekinin. Yataktan hemen kalkmayın; minik bir atıştırmalık, kraker, galeta veya bir avuç kuru üzümle midenin asit salımını baskılayıp yatakta biraz oyalandıktan sonra yavaş bir şekilde yataktan çıkın.
- Gün içinde taze nane çiğneyin, ferahlayın!
- Yemek yedikten sonra ve kusma sonrası mutlaka dişlerinizi fırçalayın. Çünkü ferah nefes ve nanenin yatıştırıcı etkisi sıradaki bulantının şiddetini azaltır.
Ayrıca dikkat edin:
Gebelikte bulantı ve kusma şikayetlerine 'human koryonik gonodotrop hormonu'nun (HCG) artmasının neden olduğu düşünülmektedir. Gebelerin %2'sinde bu semptomlar ağırlaşıp kötüleşmekte ve 'hiperemezis gravidarum' (HG) nedeniyle hastanede hamilelik takibi yapılması gerekmektedir. Doktor kontrolünde tedavi bu evrede oldukça önemlidir.
Eğer aşırı bulantı şikayetiniz varsa, kusma ve bulantı tüm gününüzü olumsuz etkiliyor, genel durumunuzu bozuyor ve aşırı kilo kaybına sebep oluyorsa hipermerezis (hamilelikte aşırı bulantı ve kusma) riski nedeniyle doktorunuzdan mutlaka görüş almalısınız.
Kendinize günün stresini atmak için dinlenme fırsatı tanıyın. Unutmayın bulantı sadece beslenmekten değil, stres ve hormon dengeniz sebebiyle de gelişebilir.
Yeni bir yaşam için, yeni bir hayat için hazırlandığınız bu günlerde bulantı yaşamanın doğal bir süreç olduğunu unutmayın ve yemek seçimlerinizi doğru yaparak bulantı şiddetlerinin üstesinden gelebileceğinizi unutmayın.