Değirmendere'de güven, doğruluk esastı. Aşağıda Sadece Eski Yalı vardı. Yolda paranı düşürsen hemen tellal bağırırdı. " Kayıbı olan varsa heyet odasına gitsin" diyerek... Bağda kazman, küreğin, göz taşın hepsi damda durur, kimse ellemez seneye git orada bulurdun. Cebinde paran olan ceketi bağda asılı unutursun, dönüp almazsın. Ertesi gün gittiğinde her şey yerli yerindedir. Şimdilerde kafanı çevirmeye gelmiyor, arkandaki üzüm sandıklarını alıp gidiyorlar. Eski günlerle mukayese ediyorum da rezalet, insanlar neden böyle oldu?
1949 Yılında Tersane'ye girdim, Model Bölümü'nde çalıştım. 1976' da başımıza verdikleri usta başı ile ters düştüm, Ağaç İşleri Bölümü'ne geçtim. Üç yıl da orada çalıştıktan sonra 1979'da emekli oldum. Otuz yıl çalıştım, otuz altı yıllık emekliyim. Allah devlete zeval vermesin, şimdi çalıştığımızdan fazla hazır yiyoruz. Hiç unutmuyorum, ilk maaşım 88 kuruştu. Bugünlere şükürler olsun.
Fabrikaya dağ bayır yürüyerek giderdik. Araba yok, yol yok... Düşünsene yağmur, kış kıyamet ne eziyetti. Demirlerin ucuna üstübi sarıp mazota batırırdık. En öndeki ile en arkadaki yakardı, yolu aydınlatırlardı. Mazotu biten bir sonraki ile yer değiştirirdi. Taştan taşa atlayarak çamurlara basmamaya çalışırdık. Şimdilerde dört yoldan Yukarı Değirmendere'ye çıkmak için araba bekleniyor.
Fabrikaya girdiğimde 13 yaşındaydım, çırak okulu ile başladım. Öğleye kadar ders öğleden sonra fabrika olurdu. Fabrika hayatım başladığında Ömer Usta'nın yanına verdiler. Bir iki ay sonra beni yanına çağırdı. Allah gani gani rahmet eylesin, nur içinde yatsın. Ömer Usta, 60 yaşlarında bir adamdı. -Kulağını aç, dinle dedi. Buraya girdin, burada hırsızlık yapmazsan, düzgün çalışırsan, şunu yapmazsan bunu yapmazsan buradan emekli olursun. Bir insan ömrü boyunca itibar sahibi karakter sahibi olamayabilir ama bir ayda da bunlara sahip olabilir. Ardından kazandığın itibarı 30 saniyede de kaybedebilirsin. Hayatta yalan konuşma, kimsenin malına tenezzül etme gibi nasihatları sıraladı. Ben de sessizce dinleyerek "peki usta" dedim ve o zamandan beri o nasihatlerin dışına çıkmadım. Allah razı olsun bana güzel bir yön verdi, o yönden de ayrılmadım. Nasihat güzel bir şey ama tutana...
O zaman emeklilik de yoktu. Askeri Tekavüt ve Muavenet Sandığı vardı, sigorta henüz yoktu. Sigorta 1951' de falan kuruldu. Hayatımı çalışarak geçirdim, acı günler tatlı günler hepsi geldi ve geçti.
Topal Hayrettin, Bacıoğlu'nun Sait, İsmail Kaba, amcamın oğlu Mehmet, Karakaş'ın Mehmet Ali, Fırıncı Vedat, Tacettin Yazıcı, Horoz Hüseyin akranlarımdır. Şener Alkan, Ayhan Ertoprak, Çetin İnce, Veis'in Yüksel, Halit Güngör ve ben aynı yaşlarda olan arkadaşlar kaldı. Bizden büyükler Veis'in Mehmet, Bedrettin Öğütmen, Kavram Salih, Osman Hoca'nın İbrahim aklıma gelenler, toplam sekiz dokuz kişidir. Köyde tanıdık kalmadı, bir cenaze falan olduğunda gidiyorum.
Gölcük'te dahi lise olmadığı yıllarda, Yukarı Değirmendere'den kızlar İzmit'e okula giderdi. Askerlerle konuşan kızlar da olurdu, gençlik... Cumartesi günleri bir iki kişi dört yolda nöbet tutardık. Asker yolu bekliyoruz, birini köye doğru çıkarken gördüğümüzde durdururduk.
-"Dur bakalım hemşerim, nereye gidiyorsun?"
-"Yukarıya gidiyorum."
-"Kimi tanıyorsun yukarıda?"
-"Kem, küm..."
Bir temiz sopa yer, gerisin geriye giderdi. Öyle gelecek, kızlarla konuşacak... Nerde...
Eski günleri çok arıyorum. Bet vardı, bereket vardı, huzur vardı. Herkes bağa bahçeye gider, kapılarda kilit olmazdı. Sana bir kazma ya da merdiven lazım olur, itersin kapıyı girer komşunun bağından alırdın. İşini gören getirir yerine koyardı. Kilit tanımazdık, bilmezdik doğrusu ihtiyaç duymazdık. Şimdi kapıyı kilitliyorsun camdan giriyor herif...
Yolda giderken uzaktan bir kadın seni gördüğünde durup geçmeni beklerdi. 1960 Yılında Kavaklı'dan bir kooperatif evi alarak oraya taşındık. 22 yıl sonra 1982'de Kavaklı'dan Değirmendere'ye geri döndük. Yukarıdan aşağıya doğru geliyorum, gazinoya gideceğim. Paşalı Ahmet'in babası, Paşalı Ali Amca da elinde bastonu ile az ilerden geliyor. Ben durdum ve geçmesini bekledim. Geldi geldi önümde durdu.
-Sen kimin oğlusun?
-Sağır Süleyman'ın oğluyum...
-Belli evladım belli, dedi ve omuzuma vurdu.
O geçti ben ondan sonra geçtim. Biz büyüklerin önünden geçmez, geçmelerini beklerdik. O zamanın terbiyesi böyleydi.
Tanıdığın bir oğlunu yanlış bir hareketini gördüğünde iki tokat atarsın. Koşar gider babasına, beni filanca dövdü dese bir de babasından dayak yerdi. Başıma geldi, üç çocuk denize gelmişler. Baktım belli ki kaçaklar, çabuk evinize diyerek haşladım. Kahvede oturuyorum, babalarına söylemişler adam elimi öpmeye geldi. Şimdi aynı şeyi yapsak herhalde kahveye kafana sandalye vurmak için gelirler. Büyükler ufaklara sahip çıkardı.
Geçirdiğimiz yıllara bakınca en büyük kazancım, kazandığım dostlardır. Tüm okuyanlara tavsiyemdir, üç günlük dünya kalp kırmayın... İsmet Amca'ya sahilde çay içerken rastlamıştık. Bize de ısmarla diyerek oturduğumuz masasında bir de söyleşi gerçekleştirdik. Kendisine Allah'tan sağlıklı uzun ömürler diliyoruz....