İzmit’i topa tutan İngiliz denizaltısı
İngilizler, işgal yıllarında İzmit’i hem havadan hem denizden bombalamış. Çanakkale Savaşı'nda ana kuvvetleriyle Boğaz'ı geçemeyen İngiliz ve Fransızlar, denizaltılarla Marmara'ya sızmıştı. O denizaltılardan biri de E7'ydi. İstanbul ve İzmit'i topa tutan E7, ikinci geçişinde Boğaz'daki çelik ağlara takılarak battı. Denizaltının enkazı belgesel programı için ilk kez görüntülendi. İngiliz denizaltısını, batışından 104 yıl sonra Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na ait TCG IŞIN arama gemisi görüntüledi.
ÇANAKKALE SAVAŞINDA
Çanakkale'de çok çetin geçen savaşta onlarca gemi batırıldı. 8 denizaltı da Çanakkale batıkları arasındaki yerini aldı. 18 Mart 1915’te savaş gemileriyle boğazı geçemeyen İngiliz ve Fransızlar, kara harekatı sırasında Boğaz'ı denizaltılarla geçerek Marmara’ya sızdı. Görevleri, ikmal yollarını kesip Türk askerini mühimmattan yoksun bırakmaktı.
Müttefik denizaltılar 13 ay boyunca Marmara’ya giriş yaptı. Bölgede görevli 22 denizaltıdan 13’ü, 31 kez Boğaz'ı geçerek Marmara’da faaliyet gösterdi. Türk askerleri, bu denizaltılardan 8'ini batırdı. Fransızların Turkuaz adlı denizaltısı da Müstecip Onbaşı'nın isabetli top atışıyla Boğaz'ın derin sularına gömüldü.
Düşmanın denizaltı harekatlarında 713 şehit veren Türk ordusunun, 34 gemi, 220 yelkenli kaybı oldu. Harekatın ana amacı, Türk ordusunun Çanakkale Cephesi'ne gönderdiği asker ve malzeme sevkiyatını sekteye uğratmaktı. Sevkiyatın büyük bölümü denizden gemilerle yapılıyordu.
İNGİLİZ DENİZALTILARI
Birleşik Krallığın E sınıfı denizaltılarından olan E7, 1914 yılında inşa edildi. 54 metre uzunluğunda, 600 ton ağırlığındaki denizaltıda 31 personel görev yapıyordu. Çanakkale Cephesi'nde görevlendirilen 10 İngiliz denizaltısından biriydi.
Archibald Douglas Cochrane komutasındaki denizaltı, 30 Haziran 1915’te Çanakkale Boğazı'nı geçerek Marmara’ya girdi. 25 günlük görevinde, aralarında Yadigar-ı Millet torpidobotu Bülbül ve Biga vapurlarının da bulunduğu çok sayıda deniz taşıtını batırdı.
Üzerinde taşıdığı top sayesinde yüzeydeyken hedeflere ateş edebilme kabiliyeti olan denizaltı, karadaki hedeflere de ateş açtı. 15 Temmuz 1915'te İstanbul Galata Limanı'na saldırdı. Zeytinburnu ve Bakırköy’deki barut fabrikalarını topa tuttu. İzmit Körfezi'ne girerek posta cephane ve asker taşıyan trene saldırdı, demir yolu köprülerini tahrip etmeye çalıştı. Denizaltı komutanı Cochrane, üsse döndüğünde başarısı nedeniyle üstün hizmet madalyası ile ödüllendirilmişti.
BOĞAZDA ÇELİK AĞLAR
Mayın hatlarının denizaltı geçişlerinde etkisiz kalması üzerine çelik ağlardan oluşan iki sıra hat Nara Burnu civarına yerleştirildi. Zemine kadar uzanan ağlar deniz yüzeyindeki şamandıralara bağlanmıştı. Dünya savaş tarihinde çelik ağlar ilk kez burada kullanıldı. Aynı ağ sisteminden, Rus denizaltılarının geçişlerini engellemek için İstanbul Boğazı'nın Karadeniz çıkışına da yerleştirilmişti.
AĞLARA TAKILDI
E7 ikinci seyrine 4 Eylül’de çıktı. Bu kez Nara Burnu önlerinde denizaltıların geçişini engellemek için serilen çelik ağlara takıldı. Kurtulmaya çalıştı ama başaramadı. Pervanelerinden biri ağa dolandı. Çelik ağları taşıyan dubalardaki hareketliliği gören Türk askerleri durumu anlayınca, bölgede bulunan Alman UB14 denizaltısına haber verildi.
Alman komutan Heino von Heimburg, 35 metre derinlikte hareketsiz kalan E7’ye su bombaları atınca denizaltı yüzeye çıkmak zorunda kaldı. Denizaltının 3'ü subay 31 kişilik mürettebatı teslim oldu. Denizaltı komutanı Cochrane, Türklerin eline geçmemesi için zaman ayarlı bomba ile denizaltıyı batırdı. Cochrane ve askerleri esir alındı.
ENKAZI BULUNDU
E7, Çanakkale Boğazı'nın en dar noktalarından biri olan Nara Burnu açıklarında 80 metre derinlikte yatıyor. TCG IŞIN arama kurtarma gemisinin uzaktan kumandalı su altı cihazı TCB Ahtapot tarafından ilk kez görüntülenen denizaltı, tek parça halinde kumluk zeminde yatıyor.
Deniz araştırmacısı Selçuk Kolay, Çanakkale batıkları üzerine yaptığı araştırmalar esnasında E7’nin bulunması muhtemel alanı belirledi. TCG IŞIN, belirlenen alanda yaptığı tarama işleminde denizaltının izine rastladı. Uzaktan kumandalı su altı cihazından gelen görüntüler, batığın E7 denizaltısına ait olduğunun teyit edilmesini sağladı.
İNGİLİZ DENİZALTISI-Birleşik Krallığın E sınıfı denizaltılarından olan E7, 1914 yılında inşa edildi. 54 metre uzunluğunda, 600 ton ağırlığındaki denizaltıda 31 personel görev yapıyordu.
BÖYLE BULUNDU- TCG IŞIN arama kurtarma gemisinin uzaktan kumandalı su altı cihazı TCB Ahtapot tarafından ilk kez görüntülenen denizaltı, tek parça halinde kumluk zeminde yatıyor.
GEMİ KOMUTANI- İngiliz Denizaltısının Komutanı Archibald Douglas Cochrane
ÇUHA FABRİKASI BOMBALANMIŞ- İngiliz uçakları İzmit’i bombalarken en önce sanayi kuruluşlarını hedef almış. Kullar’da bulunan Çuha Fabrikası da bombaların etkisiyle alevler içinde kalmış. İngilizler, bombardımanın ardından bombaladıkları yerlerin bir de fotoğrafını çekmiş.