

SAĞLIK SÖYLEŞİ
Doktor: Hüseyin Doktor: Hüseyin MACIR
"....Aşırı stres, uykusuzluk, aşırı yorgunluk, aşırı sıcak
ortam ve hastayı üzecek ciddi
bir olay da epilepsi nöbetine sebep teşkil edebilir."
H.M.B. - Epilepsi (=Sara) merkezi sinir sistemi, yani beyin ile ilgili bir hastalıktır. Beyin fonksiyonlarının kısa bir süre devre dışı kalması, şuur kaybı, hastanın yere düşmesi, istemsiz bir takım hareketler (bilhassa kasılmalar) ve ağızdan köpük gelmesi ile kendini gösteren bir klinik tablodur.
İ.H. - Hangi durumlar epilepsiye yol açabilir?
H.M.B. - Epilepsiye neden olan sebepler:
a) a) Çocukluk yaşında ateşli hastalıklar sonucu oluşan havaleler.
İ.H. - Her kısa süreli şuur kaybı, kasılmalar, sıçramalar, dalmalar ya da tuhaf davranışlar epilepsi nöbetleri midir?
H.M.B. - Aksi ispat edilene kadar elbette ki evet. Zaten bu röportajların da önemi burada. Okuyucunun dikkatini belirli konularda çekmek ve konu ile ilgili önemli noktaların üzerine basmak. Sizin de belirttiğiniz gibi kısa süreli de olsa bir şuur kaybı, dalıp gitmeler, az bir zaman dilimi içinde olsa bile yaptığı hareketleri hatırlamamak, tabii ki yere düşüp oluşan kasılmalar, çeneyi sımsıkı sıkmak (hatta bazen kendi dilini ısırmak) ve ağzından köpük gelmesi bu kişinin epilepsi nöbeti geçirdiğini gösterir bir belirti olabilir.
İ.H. - Epilepsi hastalığının sebepleri nelerdir?
H.M.B. - Ateşli havale sonucu oluşan epilepsilerde yüksek ateş nöbetleri tekrar ortaya çıkmasına sebep olabilir. Yine tekrarlayan beyin sarsıntıları da etkileyici faktörlerdendir. Kişinin psikolojik durumu da önemli. Aşırı stres, uykusuzluk, aşırı yorgunluk, aşırı sıcak ortam ve hastayı üzecek ciddi bir olay da epilepsi nöbetine sebep teşkil edebilir.
İ.H. - Epilepsi zekâ geriliği ya da davranış bozukluğu ile ilgili midir? Ya da bu durumlara yol açar mı?
H.M.B. - Bazen evet. Bizaat hastalık kişinin zekâ durumunu etkileyebileceği gibi, aldığı antiepileptik ilâçlar da etkileyebilir. Ancak son yıllarda kullanılmaya başlanan epilepsi ilâçlarının bu yan etkisi hemen hemen sıfıra indirilmiş durumdadır.
İ.H. - Epilepsi nöbeti sırasında neler yapılmalı ve yapılmamalı?
H.M.B. - Bilhassa ilk nöbetle baş başa kalan aile veya çevre çok telâşa kapılmakta ve ne yapacağını bilememekte hatta hatalar yapmaktadır. Bundan dolayı her şeyden önce sakin ve soğukkanlı olmak gerekmektedir. Nöbet geçiren hastayı düz bir şekilde sırt üstü yatırmalı ve kasılmalar esnasında kol ve bacaklarına bir yerlere çarpmaması için dikkat etmek gereklidir. En önemlisi de ağzı. Çok güçlü çene kasılması olduğundan kendi dilini veya dudaklarını ısırma tehlikesi ve ağızdan gelen köpük ve kanlardan boğulma tehlikesi olduğundan ağza çok dikkat etmek gerekir. Aman dikkat! Eliniz veya parmağınızı hastanın ağzına koyarsanız ısırır hatta koparabilir de. Bundan dolayı; meselâ mendile sarılmış bir kaşık sapını kullanabilirsiniz.
İ.H. - Epilepsi mutlaka doktor kontrolünde olması gereken bir hastalık mıdır, tedavisi var mıdır?
H.M.B. - Epilepsi mutlaka doktor kontrolü ve takibi isteyen bir hastalıktır. Elbette ki tedavisi vardır. Bu da iki gruptur.
a) a) İlâç tedavisi.
İ.H. -Epilepsi hastaları beslenmelerine dikkat etmeli midir?
H.M.B. - Hastalığın çok özel bir diyeti yoktur. Ancak sağlıklı beslenmeye dikkat etmeleri gerekir. Yani fazla yağlı, tuzlu ve şekerli gıdalardan kaçınmaları gerekir.
İ.H. - Epilepsili çocuk normal eğitimine devam edebilir mi?
H.M.B. - Evet mutlaka arkadaşları ile birlikte normal eğitimine devam etmeli, toplumdan kesinlikle dışlanmamalıdır.
İ.H.- Konumuzla ilgili son olarak bir şeyler söylemek ister misiniz?
H.M.B. - Epilepsi hastası hem kendisi hem de ailesi için bir sorundur. Nerede, ne zaman hangi ortamda nöbet geçirecekleri bilinmez. Bu bilinemediğinden nöbetleri minimuma veya sıfıra indirmek için mutlaka doktor kontrolünde olmak ve verilen ilâçları kesinlikle hiç aksatmadan düzenli olarak kullanmak gerekir.
İ.H. - Verdiğiniz değerli bilgiler için size çok teşekkür ediyorum.
H.M.B. - Ben de teşekkür ederim. Kalın sağlıcakla.

