El ve Ayak Üşümesi Nedenleri ve Tedavisi
Birçok insan, özellikle havalar soğumaya başladığında, el ve ayak üşümesinden şikayet eder. Çünkü insanlar genellikle ılık iklimlerde yaşamaya alışmışlardır. Soğuk iklimlerde vücut, ılık kalmaya çalışır ve bunu sağlamak için de bazen burunda, kulaklarda, bacaklarda ve ayaklarda dolaşımı yavaşlatır. Eğer sıcaklıklar donma sıcaklığının altına düşerse, vücudun az dolaşım olan yerlerinde donma olması muhtemeldir.
El ve Ayak Üşümesi Kısaca
Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.
- Dikkat
- Normal
Endişelenmeli miyim?
El ve ayaklardaki üşümenin yanında ağrı da varsa bunun altında yatan başka bir hastalık var demektir. Dikkat edilmesi ihmal edilmemesi gerekir.
Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?
Sürekli ellerde ve ayaklarda üşüme hissediliyorsa bu bir duruma işaret ediyordur. Önemsenmezse, doku ve sinirler besin ve oksijen eksikliğinden hasar görebilirler.
Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?
El ve ayaklardaki üşüme için İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümüne gidilir.
El ve Ayak Üşümesi Normal midir?
El ve ayak üşümesi yaygın görülen bir durumdur ve aslında herkes belli oranda bunu yaşar. Bununla birlikte, bazı insanlar diğer insanlardan daha fazla bu hastalığın etkilerini görebilirler. Siz de sürekli aşırı üşüme yaşayan insanlardan biriyseniz, bu durumun normal mi yoksa bir soruna işaret mi olduğunu merak ediyor olabilirsiniz.
El ve ayak üşümesi görülen insanların çoğu, bu durumla sadece geçici süreliğine baş etmek zorundadır. Kalp, vücudu sıcak tutabilmek için tüm vücuda kan pompalar ama eller ve ayaklar kalpten en uzak organlardır. Kalpten ve diğer hayati organlardan uzak oldukları için eller ve ayaklar diğer organlara göre çok daha kolay soğurlar. Ayrıca diğer organlar yağla korunuyor olmasına rağmen eller ve ayaklarda daha az yağ bulunmaktadır.
Normalde el ve ayaklarda görülen üşüme endişe edilecek bir durum değildir ama bununla birlikte sürekli üşüme hissedililiyorsa bu durumda ciddi bir sorun olabilir.
El ve Ayak Üşümesinin Nedenleri
Bu durumun en yaygın nedenleri şunlardır:
Kansızlık (Anemi)
Kadınlarda kansızlık görülme ihtimali daha yüksektir. Vücutta yeteri kadar demir bulunmadığında tiroid hormonu yapımı etkilenebilir. Tiroid hormonu metabolizmayı kontrol ettiği için hissedilen vücut sıcaklığını da etkiler.
Yetersiz Kan Dolaşımı
Eğer kalp herhangi bir sebepten dolayı kanı vücuda doğru şekilde pompalayamıyorsa, bu durum ilk el ve ayaklarda fark edilir. El ve ayak üşümesi kan dolaşımı fonksiyonu yaşlandıkça yavaşladığı için yaşlılarda daha sık görülür. Kan dolaşımı yavaşlaması obeziteden de kaynaklanabilir. Çünkü vücut büyüdükçe kalp, özellikle bacak ve ayaklara kan ulaştırabilmek için daha çok çalışır.
Kaygı ve Stres
Kaygı ve stres bile el ve ayaklarda üşümeye yol açabilir. Stres, anormal derecede uzun ve derin solunum yapma gibi nefes alıp verme düzenini değiştirir. Uzun ve derin solunum yapılması, kırmızı kan hücrelerinin vücutta dolaşması gerektiği gibi dolaşması için gereken oksijenin yeterli miktarda alınmasını engeller. Ayrıca stres, kalp atış hızını ve böylece kan akışını etkileyen adrenalin üretimini artırır.
Diyabet ve Yüksek Tansiyon
Diyabet ve yüksek tansiyon, kan damarlarındaki hasarla bağlantılıdır. Bu iki hastalık da kan damarlarında hasara yol açar ve sonucunda bu damarlar el ve kollara yeteri kadar kan taşıyamazlar. Bu durumda sırasıyla el ve ayaklarda üşümeye yol açar ve hissedilen vücut sıcaklığını değiştirir.
Sigara
Eğer sigara içiliyorsa ve sürekli el ve ayak üşümesi hissediliyorsa, bir an önce sigara bırakılmalıdır. Sigara kan damarlarına zarar verir ve böylece kan akışını engeller. Sigara bağımlıları, kışın aşırı derecede el ve ayak üşümesi, kan dolaşımı problemleri veya damar sertleşmesi yaşayabilirler.
Raynaud Hastalığı
Bu hastalık pek bilinen bir hastalık değildir ve uzmanlar sebepleri konusunda emin olmasa da kadınlar bu hastalıktan daha çok etkilenirler. Genellikle el ve ayaklardaki üşümeyi ağrı takip eder ve sonrasında uyuşma ve karıncalanma hissedilir. Eller ve ayaklar soğuğa maruz kaldıktan sonra çimdiklenmiş gibi görünür. Çünkü kılcal damarlar aniden daralırlar. Sonunda kan, el ve ayaklara geri dönecektir ama bu sırada uyuşma ve karıncalanma ağrılı olabilir.
Uyarı: Raynaud hastalığı geçirildiği düşünülüyorsa doktora başvurmak gerekir. Genelde ciddi bir durum değildir ve kontrol altına alınabilir ama bazen daha ciddi bir durumun habercisi olabilir.
Sinir Hasarları
Bazı durumlarda sinirlerin hasar görmesi, karıncalanma hissine, uyuşukluğa ya da el ve ayaklarda üşümeye yol açar. Eğer el ve ayak üşümesi sinirlerde meydana gelen sinirlerden oluyorsa ve bu sorun tedavi edilmezse, sonunda tamamen his kaybı yaşanabilir ya da uzvun kesilmesi gerekebilir. Sinirlerin hasar görmesinin birçok sebebi olmasına rağmen, en yaygın olanları diyabet ve B12 fazlalığı ya da eksikliğidir. Bazı durumlarda soğuk da kalıcı sinir hasarına neden olabilir.
El ve Ayaklar Nasıl Isınır?
Eğer el ve ayak üşümesi hissediliyorsa, bu meselenin üzerinde durmak gerekir. Muhtemel kronik durumları, yüksek tansiyon ve diyabeti elemek için komple check up yaptırmakta fayda vardır. Bunun yanında başka önleyici adımlar atılabilir:
Demir Alımı
El ve ayak üşümesinin en yaygın nedeni kansızlıktır. Bu yüzden daha çok hayvansal ürünlerde bulunan demir minerali açısından zengin bir diyetle beslenerek, bu problemden kurtulmanız mümkün.
Sağlıklı Yaşamaya Dikkat Etmek
Üşüyen el ve ayakları daha kötü yapan ve damar daralmasına neden olan alkol ve kafeinden uzak durulmalıdır. Soğuk yiyecek ve nesnelerden kaçınırken mineral ve vitamin tüketimini artırmak gerekir. Uzun vadede, kalbe ve kalp damarlarına iyi gelen egzersizler artırılmalıdır. Ayrıca dengeli beslenmeye dikkat etmek gerekir.
Bacaklara Isıtıcı ve Eldiven Giymek
Bacak ısıtıcıları ayaklarınızı sıcak tuttuğu gibi ipekle kaplı eldivenler de el parmaklarını ve elleri sıcak tutar. Bu ikisi de deriyi yalıtarak karıncalanmayı ve ağrıyı engeller.
Şifalı Bitkileri Denemek
Bazı insanlar bitkileri de faydalı bulmaktadır. Arnavut biberi sıcaklık üretir. Bu yüzden eldiven ve ayakkabı içine konabilir. Gingko biloba (Japon eriği) kan dolaşımına iyi gelmektedir. Ayrıca deri, çözünebilir yağ veya su bileşikleriyle boyanarak da ısıtabilir.