İşyerlerinizin sağlığını ve güvenliğini yönetmenin bir parçası olarak iş yerinizdeki riskleri kontrol etmelisiniz. Bunu yapmak için, insanlara neyin zarar verebileceğini düşünmeniz ve bu zararı önlemek için makul adımlar atıp atmamaya karar vermeniz gerekir. Buna risk değerlendirmesi denir ve mevzuatlar açısından zorunlu olan bir şeydir.
Risk değerlendirmesi, özellikle insanlara zarar verebilecek bu şeyleri, durumları, süreçleri vb. Tanımlamak için iş yerinize kapsamlı bir bakış. Tanımlama yapıldıktan sonra, riskin ne kadar muhtemel ve ciddi olduğunu analiz eder ve değerlendirirsiniz. Bu tespit yapıldığında, bundan sonra zararı etkin bir şekilde ortadan kaldırmak veya kontrol altına almak için hangi önlemlerin alınması gerektiğine karar verebilirsiniz.
Risk değerlendirme sürecinin amacı, tehlikeleri değerlendirmek, daha sonra bu tehlikeyi ortadan kaldırmak veya gerektiği şekilde kontrol önlemlerini belirleyerek risk seviyesini en aza indirmektir. Bunu yaparak daha güvenli ve sağlıklı bir iş yeri oluşturmak mümkündür. Amaç, hangi koşullar altında neler olabilir? Muhtemel sonuçları nelerdir? Olası sonuçların ortaya çıkma olasılığı nedir? Riskler etkin bir şekilde kontrol ediliyor mu, yoksa başka bir eylem gerekli mi? Bu sorulara cevap aranmalıdır.
Risk değerlendirmesi, Zarar verme potansiyeli olan tehlikelerin ve risk faktörlerinin tanımlanması (tehlike tanımı), Bu tehlikeyle ilişkili riski analiz edilmesi ve değerlendirilmesi (risk analizi ve risk değerlendirmesi) ve Tehlikeyi ortadan kaldırmanın uygun yollarını belirleyerek veya tehlikenin giderilemediği durumlarda riskin kontrol edilmesi (risk kontrolü) aşamalarından oluşur. Risk analizi, belirlenmiş bazı yöntemler ile gerçekleştirilir. Riskler büyüklüklerine göre derecelendirilir ve öncelik sırasına göre sıralanarak en önemli ve riskli durumdan başlayarak riskin ortadan kaldırılması veya azaltılması sağlanır.
Risk değerlendirmeleri, iş sağlığı ve güvenliği yönetim planının ayrılmaz bir parçası olduklarından çok önemlidir. Risk değerlendirmeleri, Tehlikeler ve risk bilincini oluşturur. Kimlerin risk altında olabileceği belirlenmiş olur. (örn. Çalışanlar, temizlikçiler, ziyaretçiler, alt işverenler, yakın kuruluşlar, halk, vb.) Mevcut kontrol önlemlerinin yeterli olup olmadığını veya daha fazlasının yapılması gerekip gerekmediğini belirleyebilirsiniz. Risk değerlendirmesi, özellikle tasarım veya planlama aşamasında yapıldığında, yaralanmaları veya hastalıkları oluşmadan önce önleyebilir ve bu size ciddi maddi kazançlar sağlar. Tehlikelere ve kontrol önlemlerine her zaman öncelik verilmeli ve yasal gereklilikleri mutlaka yerine getirilmelidir.
Risk değerlendirmesi yapılırken işyerinin tümü değerlendirilir. Yürütülen tüm faaliyetler, kullanılan maddeler, makine ve ekipmanlar, varsa iş kazası, ramak kala bilgileri, benzer sektörde yaşanmış olaylar, acil duruma sebebiyet verebilecek hususlar, çalışanların özellikleri, rutin ve rutin olmayan tüm işler dikkate alınarak gerçekleştirilir. Asla başka bir işyeri için yapılmış risk analizini kopyala yapıştır mantığı ile risk değerlendirmesi yapmayın. Piyasada bu tarz risk değerlendirmelerinin fazlasıyla olduğunu biliyoruz. Bu şekilde hazırlanmış olan risk değerlendirmesi faydadan çok zarar verebilir.
İşyerlerinde Risk değerlendirmesinin yapılması kanuni bir zorunluluktur. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 5. maddesine göre işverenler, işyerlerinde riskler korunmak için öncelikle risklerden kaçınmak, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek, risklerle kaynağında mücadele etmek, tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek, toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek ve çalışanlara uygun talimatlar vermekle mükelleftir. Yine aynı kanunun 10. Maddesine istinaden İşverenler, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. İşyerlerinde Kişisel Koruyucu Donanımlar bu risk analizleri sonucunda belirlenir. Risk değerlendirmeleri 29.12.2012 resmi gazete tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne uygun bir şekilde hazırlanması gerekir.
Risk değerlendirmeleri çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç 2 yılda bir, tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç 4 yılda bir, Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç 6 yılda bir yapılması zorunludur. Risk değerlendirmesi ekip halinde gerçekleştirilir. Bu ekipte mutlaka iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, işyeri sorumlusu, çalışan temsilcisi ve kendisinden teknik bilgi alınabilecek kişiler yer almalıdır. Risk analizi uzmanlık, tecrübe ve deneyim gerektiren bir çalışmadır. Dolayısıyla böyle çalışmaları yaptırırken kişilerin yetkinliklerinin uygun olduğundan emin olunmalıdır. Risk değerlendirmeleri dokümante edilmeli, risk değerlendirmesi ekibi ve işveren tarafından imzalanmış olmalı ve saklanmalıdır.
Güvende kalın.