Avustralya’nın Tarihçesi ve Fiziki Yapısı
Avustralya, dünyadaki en minik kıtanın büyük kısmı üstünde kurulmuştur. Asya kıtasının güneydoğusu tarafına doğru, Güney Yarımküresinde uzanır. Dünya ülkeleri arasında arazi bakımından 6. sırada bulunur. 10-44 derecede bulunan güney enlemleriyle 112-154 derece doğu meridyenleri arasında yer alır. Ülkenin dış bölgeleri; Papua’da bulunan Avustralya kısmını, 7.450.000 km2 genişliğindeki Avustralya antarktikini, Hind ile Pasifik ummanlarında bulunan bir hayli büyük bir ülkedir. Avustralya’nın Tarihçesi ve Fiziki Yapısı ile ilgili detaylar aşağıdadır.
Avustralya, dünyadaki en minik kıtanın büyük kısmı üstünde kurulmuştur. Asya kıtasının güneydoğusu tarafına doğru, Güney Yarımküresinde uzanır. Dünya ülkeleri arasında arazi bakımından 6. sırada bulunur. 10-44 derecede bulunan güney enlemleriyle 112-154 derece doğu meridyenleri arasında yer alır. Ülkenin dış bölgeleri; Papua’da bulunan Avustralya kısmını, 7.450.000 km2 genişliğindeki Avustralya antarktikini, Hind ile Pasifik ummanlarında bulunan bir hayli adayı içine alır.
Tarihçesi
Avustralya’nın bulguyu de Amerika’nın bulguyu gibi tesadüfidir. 16. asırdan itibaren İspanyol ve Portekiz gemicileri Avustralya’nın kuzeyinde yer alan ismeler bölgesine eriştiler. Bundan sonra Hollandalı denizciler 17. yüzyılds Avustralya kıyısına eriştiler. Okyanusya’nın Avustralya yeni bir kıta olduğunun tespiti, 1769’da İngiliz kaptan James Cook’un Yeni Zellanda’ya seyahati esnasında kazara hakikatleşmiştir.
Daha sonra İngiliz kaptan Arthur Pihilip 26 Ocak 1788 tarihinde, bayanlar, erkekler ve çocuklardan oluşan 1000 karakter bir toplulukla Sdney’e yerleşti. Günümüzde her yıl Avustralya Günü olarak kutlanmaktadır. 1820-1850 arasında İngiliz asıllı olan ulusun tam bir kıtaya dağılması neticesinde Avustralya tamamen İngiliz kolonisi haline geldi. 1850 senelerinde altın arayıcıları Avustralya’ya atak etti. Ama altın arayıcıları beklediklerini bulamadılar. 1890 senelerinde ekonomik kasvetler, Avustralya, Tasmania ve Qneensland’ın aynı federasyon çevresinde birleşmesine neden oldu. 1901’de federasyon tüzüğü onaylanarak Barton başkan seçildi.
I. Dünya Savaşında federe Avustralya devleti, Hint Ummanında İngiltere’ye takviye etti. 5 milyon popülasyonun 329 bini gönüllü savaşa asker olarak katıldı. Almanların savaş gemisi Emden’i daldırdılar. II. Dünya Savaşında da İngiltere yanında yeniden savaşa katıldılar. New Guinee’de Japonlara çok fazla zayiat verdirdiler. II. Dünya Savaşından sonra Avustralya’nın daha fazla bağımsız olma tutkuları belirdi. 1945 senesinden sonra Avustralya’nın ilişkileri İngiltere’den çok ABD’ye kaymaya başladı. 1951 senesinde Avustralya, Yeni Zellanda ile ABD arasında “Anzus” adı verilen anlaşma imza atıldı. Daha sonra 1954 senesinde bu anlaşma Güney Asya’da yer alan devletleri de içine alan SEATO Güney-Doğu Asya Anlaşmayı heyetti. Bu anlaşma, Avrupa’da kurulan NATO’ya Kuzey Atlantik Anlaşmayı eşdeğerdir.
1950’li senelerden sonra ABD, Avrupa ve İngiltere’den ekonomik takviye ve bilgi takviyeyi alan Avustralya, süratle teknolojik güzergahta büyümeye başladı.
Fiziki Yapı
Avustralya, yükseklik açısından en düşük seviyede olan kıtadır. Kıta arazisinin % 94’ü deniz seviyesinden 660 metreden az yüksektir. Tepe alana getirecek doruk yoktur. 16.650 kmden uzun olan kıyı şeridi, muntazam olduğu halde, bazı derin körfez ve koylara da sahiptir.
3 ehemmiyetli fiziki bölgesinin, öbürlerine göre en genişi olan batı platosu, Avustralya kıtasının yarısından aşırılık kısmını alana getirir. Bölgenin büyük kısmı deniz seviyesinin üstünde 500 metre ortamında uzanır. Ancak bazı yerlerde bulunan minik dağ kitleleri, platonun genel seviyesinin üstünde yükselerek izler. Bunların en ehemmiyetlileri Batı sahiline yakın bir bölgedeki Hammersley dizisi, kıtanın merkezindeki Macdonnel ve Musgrave gizeme dağlarıdır. Platonun büyük kısmı, kuzeyde yer alan büyük kum çölü ile güneydeki Victoria Çölünden oluşur. Bu bölgede sürekli hiçbir akarsu yoktur ve bu arazinin çoğu çorak biçimdedir. Platonun kıyı kesimleri dar kıyı ovalarıdır.
İç kısımdaki pespaye kesimler 2. fiziki sahayı oluşturur ve kuzeydeki Karpentarya Körfezinden Güney Avustralya’nın güney kıyısı üzerindeki Spensyr ile Sent Vinset Körfezlerine kadar uzanır. Bölgenin büyük kısmının yüksekliği 170 metre altında uzanır. Güney Avustralya havzasında yer alan Lake Eyze, deniz seviyesinden 13 metre kadar alttadır. Bu sahanın orta kesimi büyük artezyen havzasından oluşur. Güneyde bir diğer artezyen sahası, Murray Irmağındaki dranaj sistemidir.
Avustralya’nın 3. ehemmiyetli fiziki bölgesi Great Dividing Range’den oluşur. Bu bölge takribî 4000 km kadar doğu kıyılarına paralel bir biçimde uzanır. Kıtanın reel sulak bölgesi burasıdır. Burası seri sıradağlar ve platolarla ehemmiyet kazanarak, Tasmanya Adasını içine alır. Azami seviyedeki tepeler, 2.230 metre yükseklikteki Kosciusko Dağı olup, bu dağ Güney Avustralya Alplerindendir. Güney yaylaları kıyıdan dar bir ovayla bölerler.
Abuhava
Güney yarım kürede yer alan Avustralya kıtası, diğer kıtalara göre çok değişik bir abuhavaya sahiptir. Mesela Türkiye’de kış iken orada mevsim yazdır. Çöl kısmının yer aldığı batı kısımlarına yağış az düşer. Senelik vasati 500 milimetrenin altındadır. Senelik yağışlar da çok değişik olup, büyük kuraklıklar her sene görülen şeylerdendir. Kuzeyde bu ülkenin üçte birini alana getiren bölgede tropikal abuhava dominanttır. Senelik yağış 700-1520 milimetre arasındadır. Ülkenin kuzey ve doğu kıyılarında, güney kesiminin bir kısmında, yağışlar gayet banal olup, takribî 1000 milimetreyi bulur. İç kısımlarda yağış ortalaması daha az olup, bunun neticeyi olarak da popülasyon daha seyrektir.
Kıtanın doğu kıyısında tropikal ve nemli bir abuhava vardır. Alt Murray Akarsu vadisiyle Batı Avustralya’nın güney-batı bölgesindeki köşelerinde Akdeniz abuhavayı görülür. Bu bölgelerde yazlar sıcak ve kurak olur, kışlar yağışlı ve ılımandır.
En güncel doğru bilgiler dogrubilgi.net farkıyla sunulmuştur.
Dünyanın En güzel sahiline sahip ülkeler ile ilgili makalemize de göz atmak isterseniz ;
Ayrıca Avustralya ile ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz de wikipedia adresinden bilgi alabilirsiniz.