S&P Case-Shiller endeksi Abd'de konut fiyatları ile ilgili gösterge niteliğinde bir veridir. Özellikle 2008'de yaşanan mortgage krizinden sonra Abd'de konut fiyatlarının seyri daha yakından takip edilmektedir, krizden çıkış senaryolarının tartışılmaya başlanmasıyla beraber Case-Shiller endeksinin önemi oldukça artırmıştır.
Case Shiller Endeksi Nedir?:
Case Shiller Konut Endeksi, Abd genelindeki konut fiyatlarının değişimini ölçmek için kullanılır. Veriler aylık olarak, her ayın son salı günü yayınlanmakta ve 2 ay gecikmeli açıklanmaktadır. Örneğin Ağustos ayı sonunda Haziran ayı verileri açıklanır. Bu endeks S&P 500 endeksini de yayınlayan, McGraw Hill grubuna bağlı S&P Dow Jones Indices şirketi tarafından yayınlanır. Bu şirket Abd'nin en büyük veri yayıncıları arasında yer alır.
Endeks ismini Karl Case ve Robert Shiller (68) isimli iki ekonomistten almaktadır. İlk defa Case ve Shiller tarafından hazırlanan bu çalışmada, 1890 yılına kadar uzanan konut fiyat verileri mevcuttur, bu çalışma 1987 yılında Standart&Poors tarafından devralınmış, Ocak 2000'deki endeks değeri 100 olarak belirlenmiş ve 2000 yılı baz yıl kabul edilmiştir.
Case-Shiller Endeksi;
- Ulusal konut endeksi,
- 20 Şehiri içeren endeks,
- 10 Şehiri içeren endeks,
- Şehir bazında oluşturulan konut endeksi
şeklinde 4 farklı endeks olarak hesaplanmaktadır.
Case Shiller endeksi hesaplamasında, belirli bir kalitenin üzerinde ve en az iki kez el değiştirmiş konutların fiyatları baz alınır. İlk defa satılacak olan, yeni inşa edilen konutlar araştırmaya dahil değildir. İkinci kez satılan konut fiyatlarının baz alınması, konut fiyatlarının daha güvenilir şekilde tespit edilmesini amaçlamaktadır. Aylık fiyat araştırmaları sonucunda, 3 aylık konut fiyat verilerinin hareketli ortalaması alınarak aylık endeks seviyesi belirlenir.
Case Shiller Endeks Grafiği:
Kaynak: us.spindices.com
Yukarıdaki grafikte Case-Shiller Ulusal Endeksi'nin 1987-2014 yılı grafiği bulunmaktadır. Kesikli çizgi "bir önceki yılın aynı dönemine göre" endeks değişim oranını, kesiksiz çizgi ise endeks seviyesini göstermektedir. Tekrar etmek gerekirse, endeks çizgisi baz yıla göre "konut fiyatlarındaki % değişimi" göstermektedir.
Haziran 2014 (endeks=166.85) verilerine göre Abd'de ortalama konut fiyatları 2005 yılındaki değerine tekrar ulaşmıştır. 2006 yılındaki zirveden sonra endeks 2012 yılına kadar sürekli düşüş göstermiştir. Yanıltıcı olmaması adına açıklamak gerekirse, kesikli çizgiden de anlaşılacağı üzere 2008 krizi sonrasında konut fiyatları her yıl bir önceki yıla göre artış gösterse de bu yıllık artışlar endekse ancak 2012 yılında yansımış ve 2012 yılında endekste tekrar yükseliş trendi başlamıştır.
Son dönemde de ortalama konut fiyatlarındaki artış görülmekte fakat, yıllık artış hızının (kesikli çizgi aşağıya dönüyor) yavaşladığı da dikkat çekmektedir.
Case Shiller Konut Fiyat Endeksi ekonomistler, analistler, bireysel ve kurumsal yatırımcılar tarafından yakından takip edilen ve önemsenen bir veridir. Abd ekonomisi ve konut sektöründeki fiyat trendini gösteren, güvenilir bir gösterge niteliğindedir. Dünyadaki en uzun data serisine sahip konut endeksi olma özelliğine de sahiptir. Bu yazıda Case Shiller endeksinin önemi ve hesaplanma şekli özetlenmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de yayınlanan konut istatistikleri için TCMB Konut Fiyat Endeksi başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.