Keloid nedir?
Keloid, kabarık bir yara izi tipidir. Diğer kabarık yara izlerinin aksine keloid, yara izine neden olan yaradan daha fazla büyür.
Yara izi olan herkeste keloid gelişmez. Ancak keloide eğilimli bir deriniz varsa, yara izine neden olabilecek herhangi bir durumda keloid gelişebilir. Bu bir kesik, yanık veya şiddetli akne olabilir. Bazı insanlarda küpe taktıktan sonra veya dövme yaptırdıktan sonra keloid görülebilir. Keloid suçiçeği sonrası da oluşabilir. Bazen cerrahi yara izi, keloide dönüşebilir. Nadiren keloid deriye herhangi bir hasar almadan da oluşabilir. Bunlar spontan keloid olarak isimlendirilir.
Keloidin oluşması zaman alır. Hasardan sonra keloidin oluşması için aylar gereklidir. Ancak nadiren daha hızlı da gelişebilir. Keloid bir kez başladığı zaman aylar-yıllar içinde yavaşça genişler.
Keloid kansere dönüşmez.
Keloidlerin boyutu ve şekli değişkendir. Kulak memesinde yuvarlak sert bir kitle şeklinde karşımıza çıkar. Omuzda veya göğüste oluştuğu zaman yayılmaya eğilimlidir. İlk başta deriye dökülmüş sıvıya benzer, sonra giderek sertleşir.
Keloid büyüdükçe ağrılı ve kaşıntılı olabilir. Keloid, eklemleri veya büyük alanları çevrelediği zaman vücut hareketlerini kısıtlayabilir.
Tedavi ağrı ve kaşıntı gibi semptomları azaltır. Keloid kişinin hareketlerini zorlaştırıyorsa tedavi sonrası hareketler kolaylaşabilir.
Tüm keloidler için en iyi tedavi diye bir şey yoktur. En iyi tedavi için hastanın yaşına, keloidin tipi ve diğer durumlara bakılır.
Bulgular
Keloid yavaş bir şekilde ortaya çıkar, ilk bulgularun görülmesi 3-12 ay hatta daha uzun süre alabilir. Kabarık, pembe, kırmızı veya mor yara izi olarak başlar. Kulakta görülürse genellikle yuvarlak veya ovaldir. Göğüs, bacaklar veya kollarda keloid, düz yüzeyli kabarık bir yara izi olarak görülür. Keloid yavaş büyümeye eğilimlidir. Haftalar, aylar, hatta yıllarca büyümeye devam eder. Keloid nadiren hızlı büyüyebilir.
Keloid hamur gibi yumuşak veya lastik gibi sert olabilir. Yara izine dokununca çevresindeki deriden farklı hissedilir. Kulakta genellikle sert hissedilir.
Keloid büyürken ağrı, kaşıntı veya her ikisi de hissedilebilir. Göğüsteki keloidler genellikle hassastır. Keloid büyümesi durduğu zaman semptomlar da durur.
Çoğu keloid sert ve yerine yapışıktır, hareket etmez. Keloidin zamanla rengi koyulaşır ve çevresi merkezinden daha koyu olmaya eğilimlidir.
Keloidler baştan ayağa kadar vücudun her yerinde görülebilir. Fakat en sık kulak, boyun, omuz, göğüs ve sırtta görülür. Göz kapağı, genital bölge, avuç içi ve ayak tabanında nadiren görülür.
Sebepler
Keloid kimlerde gelişir?
Bazı insanların yara izlerinden keloid gelişme riski daha yüksektir. Keloid Asya, Afrika ve İspanyol ırkında daha fazla görülür. Keloid gelişenlerin 1/3’ünde birinci derece akrabalarda da keloid mevcuttur. Çoğu insanda keloid 20’li yaşlarda görülmeye başlar. 20-30 yaş arası pik yapar. Daha erken veya daha geç yaşlarda görülebilmesine rağmen çocuklarda ve yaşlılarda yara izlerinden keloid olması nadirdir.
Keloidlerin nedeni nedir?
Çoğu insanda keloid deri hasarından sonra meydana gelir. Dövme sonrası ve kulak deldirme sonrası da keloid gelişebilir. Bazen cerrahi sonrası yara izleri keloide dönebilir. Sezaryen veya histerektomi olan bazı kadınlarda cerrahi sonrası keloid görülebilir.
Bazı insanlarda şiddetli aknelerin iyileşmesi ve suçiçeği sonrasında keloid gelişebilir. Hatta böcek ısrması ve aşı yapılması sonrası da keloid gelişebilir. Saçın çok sıkı örülmesi bile çok nadir olarak keloide neden olabilir. Yüzünü tıraşlayan bazı erkeklerde sakal bölgelerinde de keloid gelişebilir.
Keloidin hasarlanmamış deride de oluşması mümkündür. Bunlara spontan keloid denir. Bunlar genellikle göğüs bölgesinde ve ailede keloid hikayesi varsa görülür. Keloid kendiliğinden geliştiği zaman genellikle birkaç tane görülür.
Neden bazı insanların yara izleri keloidle iyileşir bu hala belirsizdir.
Tedavi
Tanısı nasıl koyulur?
Bir dermatolog muayene ederek keloid tanısını kolaylıkla koyacaktır.
Keloid nasıl tedavi edilir?
En iyi sonuçları almak için dermatologlar birden fazla tedavi seçeneğini önerirler. Keloidlerle başa çıkması zor olabilir ve bazen tedavi sonrası geri gelebilir. 2 veya daha fazla tedavi tipinin kullanılması sonuçları genellikle iyileştirir.
Dermatoloğunuz tedaviden beklentilerinizi öğrenerek size yol gösterecektir.
-Sizin için en önemlisi ağrı ve kaşıntının azalması mı?
-Keloidde düzleşme ve yumuşama kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacak mı?
-Kulağınızda keloid varsa birincil amacınız küpelerinizi takmak mı?
Beklentilerinizi bilmek, tedavinin yapabilecekleri konusunda size gerçekçi bilgi sağlamak için dermatoloğunuza yardımcı olacaktır. Ve dermatoloğunuz tedavi planınızı ona göre yapacaktır.
Keloid tedavisi
Kortikosteroid ve diğer ilaçların enjeksiyonu: Bu enjeksiyonlar genellikle keloid tedavisinde sık kullanılır. Bu ilaçlar keloid içine enjekte edildiği zaman keloidin küçülmesine yardım eder. Genellikle 3-4 haftada bir enjeksiyon yapılır. Hastalara ortalama 4 kez bu enjeksiyonlar yapılır. İlk enjeksiyondan sonra genellikle semptomlar rahatlar ve keloid daha yumuşak hissedilir. Enjeksiyon yapıldıktan sonra %50-80 oranında keloidler küçülür. Ancak bunların çoğu 5 yıl içinde tekrar büyüyecektir. Sonuçları iyileştirmek için tedavi planına genellikle başka tedaviler de eklenir.
Keloid cerrahisi: Keloidlerin cerrahi olarak alınması kesin bir çözümmüş gibi görünürken, keloidlerin neredeyse tamamının bu tedavi sonrası geri döndüğünü bilmek önemlidir.
Keloidlerin cerrahi sonrası geri dönüş riskini azaltmak için, cerrahi sonrası diğer tedavi yöntemleri kullanılır. Kortikosteroid enjeksiyonu ve kriyoterapi riski azaltmaya yardım edebilir. Keloid kulaktaysa, kulağa basınç yapan özel bir küpe takılması keloidin geri dönmesini önleyebilir. Cerrahi sonrası radyasyon tedavisi de keloidin geri dönüşünü önleyebilir.
Küpe, giysi ve örtülerle basınç uygulamak: Genellikle keloid cerrahisi sonrası uygulanır. Bölgeye basınç uygulanması kan akımını azaltarak keloidin geri dönüşünü durdurabilir. Keloid cerrahisi sonrası bu tedaviyi alanların %90-100 ünde diğer keloidler önlenebilir. Bununla birlikte bunları kullanmak zor olabilir. Bu araçlar konforsuzdur ve sonuç almak için 6-12 ay için günde 16 saatin üzerinde kullanılmalıdır.
Lazer tedavisi: Bu tedavi keloidin rengini soldurup yüksekliğini azaltabilir. Sıklıkla diğer tedaviler ile birlikte kullanılır.
Silikon jeller: Bunlar keloidin dönüşünü önlemek için basınç ile birlikte kullanılır. Bazen silikon keloidi düzleştirmek için yalnız başına kullanılabilir. 6 ay silikon jel kullanan hastaların bir kısmında tedavi sonrası düzleşme görülmüştür.
Kriyoterapi: Bu tedavi keloid altındaki deri korunurken keloidin iç kısmının dondurulmasıdır. Keloidin sertliğini ve boyutunu azaltır. Kriyoterapi en çok küçük keloidlerde işe yarar. Kortikosteroid tedavisinden önce veya sonra birkaç kriyoterapi tedavisi keloidin boyutunu azaltabilir. Bu durum enjeksiyonun etkisini arttırır.
Radyasyon tedavisi: Keloid tedavisi sonrası radyasyon tedavisi keloidin yeniden oluşmasını önleyebilir. Radyasyon tedavisi yalnız başına da keloidin boyutunu küçültebilir. Ancak keloid cerrahisi sonrası sonuçlar daha iyidir.
Tedavi sonrası sonuç nasıl olur?
Tedavi keloidin boyutunu azaltabilir. Ağrı ve kaşıntı semptomlarını azaltabilir. Bazen tedavi sonucu keloid tamamen geçer. Ancak başarılı tedaviden sonra bile keloidler geri dönebilir.
Öneriler
Keloidleri nasıl önleyebiliriz?
Eğer keloidiniz varsa başka keloidiniz olması açısından daha risklisiniz. Eğer birinci derece akrabalarınızda keloid varsa, bu da sizde keloid olma riskini arttırır.
Ancak keloid olma riski azaltılabilir. Keloidin 4 önemli nedeni ve bunlardan korunmak için öneriler:
1) Küpe takmak: Yeni bir küpe aldığınız zaman kulaklarınıza dikkat edin. Kulak derinizde bir kalınlaşma fark ediyorsanız, hızlı hareket ederseniz keloidi önleyebilirsiniz. Kalınlaşma başladığında acilen küpeyi çıkarılmalı ve yerine basınç uygulanmalıdır. En iyi sonuçlar için 4-6 ay boyunca, günde en az 12, tercihen 20 saat basınç küpesi uygulanmalıdır.
2) Dövme, pirsing ve kozmetik cerrahi: Öncelikle bir test edin. İlk olarak küçük bir bölgede, küçük miktarlarda çalışarak derinizin nasıl iyileşeceğini görün. Eğer test bölgesindeki deriniz kalınlaşmaya başlıyorsa, bu size prosedürlerin keloid oluşturabileceğini gösterir. Basınç giysisi, bu kalınlaşmayı önleyebilir. Etkili olması için kalınlaşma fark edilir edilmez giyilmelidir.
3) Cerrahi: Eğer bir kelodiniz varsa, cerrahi öncesi doktorunuza söyleyin. Doktorunuzun ameliyat sonrası oluşabilecek keloidi azaltmak için kullanabileceği bir teknik olabilir. Eğer cerrahi yara izinde kalınlaşma fark ederseniz acilen keloid tedavisine başlamak, keloidi önleyebilir.
4) Deri hasarı: Doğru yara bakımı, hasarlı deride keloid gelişim riskini azaltabilir.
Yara bakımında, bölge hemen sabun ve suyla yıkanır. Yara izini azaltmak için yara temiz tutulmalıdır. Yara hidrojen peroksit, alkol ve iyotla temizlenmemelidir. Bunlar yarayı kurutur. Sabun ve musluk suyu veya serum fizyolojik yarayı kurutmadan temizleyecektir.
Steril vazelinli gazlı bezle yarayı sarmak, bölgeyi nemli tutacaktır. İyileşene kadar her gün yarayı hafifçe temizleyin. Ovalamaktan kaçının çünkü bu, yara izine sebep olabilir.
Yaralı deriyi güneşten koruyun. UV ışığı yara izini ve yara izinin koyulaşmasını arttırabilir. Yaralı deriyi bandajla sararak bunu önleyebilirsiniz. Keloidlerin oluşması zaman alır. UV ışığı, yaranın iyileşirken kalınlaşmasına ve koyulaşmasına neden olabilir. Yara iyileşirken güneş koruyucu kullanmak bunu önleyebilir. Yaranın sarılı olmadığı zamanlar güneş koruyucu uygulayın. Güneş koruyucunuz en az 30 SPF, geniş spektrumlu ve suya dirençli olmalıdır.
Yara iyileşmeye başlar başlamaz silikon jel kullanmaya başlayın. Silikon jel keloid oluşumunu önleyebilir ve var olan yara izinin boyutunu azaltabilir.
Eğer yara iziniz veya derinizin kalınlaşması ile ilgili endişeniz varsa bir dermatoloğa başvurun.
[contact-form][contact-field label=”İsim” type=”name” required=”true” /][contact-field label=”E-posta” type=”email” required=”true” /][contact-field label=”İnternet sitesi” type=”url” /][contact-field label=”Mesaj” type=”textarea” /][/contact-form]