Testin Aritmetik Ortalaması:
Bir testteki maddelerin güçlük indekslerinin toplamı, testin aritmetik ortalamasına eşittir. Böylece madde güçlük indeksleri toplamı bilindiğinde testin aritmetik ortalaması kestirilebilir. Örneğin bir testin madde güçlük indeksleri toplamı 6 ise, o testin aritmetik ortalaması da 6’dır. Ortalaması yüksek bir test oluşturmak için güçlük indeksleri yüksek maddelerin, ortalaması düşük bir test oluşturmak için güçlük indeksleri düşük maddelerin seçilmesi gerektiğini belirtir.
Testin Ortalama Güçlüğü (P):
Bir testin ortalama güçlüğü, puanların aritmetik ortalamasının ya da madde güçlük indekslerinin toplamının, testte alınabilecek en yüksek puana bölünmesiyle bulunur. Testteki her bir sorunun değeri ya da alınabilecek en yüksek puan verilmemişse, her bir sorunun değeri 1 kabul edilerek toplam soru sayısı, en yüksek puan olarak kullanılır. Testin ortalama güçlüğü, genel olarak testin bütününün ne kadar zor ya da kolay olduğunu gösterir. 0 – 1 arasında değer alır.
Test Varyansı ve Standart Sapması
Bir testin standart sapması, testteki maddelerin güvenirlik indekslerinin toplamına eşittir. Testin standart sapmasının karesi ise varyanstır.
Alt ve Üst Grup Tekniklerinde Seçenek Analizi – Çeldiriciler
Seçenek analizi yapılırken madde ve çeldirici yazmaya ilişkin temel bazı ilkeler vardır. Bunlar şöyledir:
- Doğru cevap, çeldiricilerin her birinden daha fazla öğrenci çekmelidir. Bu beklenti çok zor sorularda işlemeyebilir.
- Doğru cevaba üst gruptan giden öğrenciler ile alt gruptan giden öğrenciler arasındaki fark üst grup lehine arttıkça maddenin geçerliği de o düzeyde artar.
- Doğru cevaba üst gruptan giden öğrenciler ile alt gruptan giden öğrenciler arasındaki fark alt grup lehine arttıkça, maddenin ayırıcılığı, dolayısıyla maddenin amaca hizmet etme derecesi (geçerliği) düşük olur. Bu türden maddelere negatif ayırıcı maddeler denir. En köklü değişiklik gerektiren maddeler bunlardır.
- Doğru cevabı işaretleyen öğrenciler dışında kalan öğrencilerin çeldiricilere yaklaşık olarak eşit dağılması beklenir. Bu sağlanmış ise çeldiriciler beklenene yakın işlemiş ve şans başarısı olasılığını düşürme de aynı düzeyde etkili olmuştur denilebilir.
- Çeldiricilerle ilgili soru geldiğinde yapılması gereken ilk iş Çeldiricilerin Beklenen Yanıltma Olasılığını (ÇBYO) hesaplamaktır. Toplam öğrenci sayısından doğru cevap verenlerin sayısı çıkarılarak sonuç seçenek sayısının bir eksiğine bölünür. Çıkan sonuç, her bir çeldiriciye düşmesini beklediğimiz ortalama öğrenci sayısını verir.
- Toplamda bu sonuca en yakın sayıda öğrenci çeken çeldirici en iyi çeldiricidir.
- Toplamda bu sonuçtan fazla olmak üzere en yüksek öğrenciyi çeken çeldirici en güçlü çeldiricidir.
- Toplamda bu sonuçtan en aşağıda öğrenciyi çeken çeldirici en zayıf çeldiricidir.
- Hiçbir öğrenci tarafından işaretlenmeyen çeldiricilere işlemeyen çeldirici denir. Bu tür çeldiriciler boşuna yazılmıştır. Davranışa sahip olan ve olmayan öğrencilerin hepsi tarafından kolayca elenmiştir. Böyle çeldiricilerin olduğu maddelerde şans başarısı daha da yükseleceğinden maddenin geçerliğinin düşme olasılığı da artacaktır.
- Hiçbir çeldiriciye üst gruptan alt gruba göre daha fazla cevaplayıcı gitmemelidir.
- Bir testin sonlarında bulunan herhangi bir maddenin kendisi ve kendisinden sonraki maddeler cevaplanmamışsa bu tür maddelere erişilmeyen maddeler denir. Bu tür maddelere cevap vermeyen öğrenci sayısı fazla ise öğrencilere cevaplama için yeterli zaman verilmediğini gösterir. Bu tür maddeler kapsam geçerliğinin düşmesine neden olur.
- Testin başında veya ortasında bulunduğu halde öğrencilerin cevaplamaktan kaçındığı sorulara atlanan soru denir. Bu tür maddelere cevap vermeyen öğrenci sayısı çoksa öğrencilerin düzeyini aşan bir soru soruldu demektir. Bu durumda da testin kapsam geçerliği düşecektir.