Vajinit, vajinada enfeksiyon, iltihaplanma veya normal vajinal flora bakterilerinin azalmasıyla olan değişikliklerin neden olduğu vajina bozukluklarının genel adıdır. Vajina enfeksiyonu; vajinada akıntı, koku, kızarıklık, kaşınma, ağrı ve ilişki sancısı ile seyredebilir.
Kadınların çoğunun yaşamları boyunca vajinal akıntı, kaşıntı, yanma veya koku ile karakterize bir vajinal enfeksiyon yaşayacağı tahmin edilmektedir.
Vajinit genelde vajinada normalde bulunan bakteri dengesinin bozulması ya da bir enfeksiyon nedeniyle gelişir. Bazen menopozdan sonra, azalan östrojen seviyesi nedeniyle de gelişebilir.
Normal Vajinal Akıntı Nedir?
Üreme çağındaki kadınlarda, normal vajinal akıntı, beyaz veya şeffaf, kalın veya ince ve çoğunlukla kokusuz olan 1 ila 4 mL (24 saatte) sıvıdan oluşur. pH kağıdıyla ölçüldüğünde pH tipik olarak 4.0 ila 4.5'tir. Bu fizyolojik akıntı, dökülen epitel hücreleri, normal vajinal flora ve vajinal transüda ile birlikte mukoid endoservikal sekresyonlar tarafından oluşturulur.
Normal akıntı sarımsı, hafif kötü kokulu olabilir ve hafif tahriş edici semptomlar eşlik edebilir.
Buna kaşıntı, ağrı, yanma veya belirgin tahriş, eritem, lokal erozyonlar veya servikal veya vajinal kırılganlık eşlik etmez. Bu belirti ve semptomların olmaması, normal vajinal akıntıyı vajinit veya servisit gibi patolojik bir süreçle ilgili akıntıdan ayırmaya yardımcı olur.
Normal vajinal akıntı zaman zaman daha belirgin hale gelebilir; örneğin yumurtlama zamanına yakın orta adet döngüsünde veya gebelik aktivite, ilaçlar ve stres de normal vajinal akıntının hacmini ve karakterini etkileyebilir.
Anormal akıntılar: Vajinal floranın azalması ve normal ekosistemin bozulması, vajinal akıntılı vajinit gelişimi için uygun koşullara yol açabilir. Vajinal florayı etkileyen faktörlerden bazıları cinsel yolla bulaşan hastalıklar, antibiyotikler, yabancı cisim, östrojen seviyesi, hijyenik ürünlerin kullanımı, hamilelik, cinsel aktivite ve kontraseptif seçimidir.
Vajinit Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı, muayene ve öykü ile konulur. Dirençli vakalar veya semptomları tekrarlayanlar daha detaylı bir değerlendirme süreci ve mikroskopi ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) yönelik testler ile birlikte incelemek gerekir.
En Sık Vajinal Enfeksiyonu Yapan Nedenler Şöyledir;
Anormal vajinal akıntının en yaygın nedenleri vulvovajinal kandidiyaz, bakteriyel vajinoz (BV)-gardnerella ve trikomoniyazdır. Bu enfeksiyonlar, enfeksiyöz vajinitin yüzde 90'ından fazlasını oluşturur.
Bakteriyel ve mantar tip vajinitler genelde normalde vajinada bulunan mikroorganizmalardan birinin aşırı çoğalması nedeniyle gelişirler.
Mantar enfeksiyonunu kolaylaştıran nedenler;
• Antibiyotik ve kortizon tedavisi
• Şeker hastalığı
• Hormonlardaki değişiklik (gebelik, menopoz ya da doğum kontrol hapları)
• Köpük banyoları, vajinal jel-sabun-kremlerin kullanımı
• Vajinal sık yıkama
• Genital terlemeyi, nemi artıran çamaşırlar ve dar kıyafetler olarak sıralanabilir.
Bir çeşit parazit olan Triknomas ise genellikle cinsel yolla bulaşır.
Tipik olarak gonore, klamidya ve mikoplazma gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (CYBE) kaynaklanan servisit de spesifik olmayan vajinal semptomlar olarak ortaya çıkabilir.
Enfeksiyöz olmayan etiyolojiler;
Burada herhangi bir mikroorganizma olmadan vajina kızarır ve kaşınır. Postmenopozal bireylerde Atrifik vajinit ise menopozdan sonraki dönemde östrojen seviyesinin azalması ile oluşur. Vajina dokusu daha ince ve daha kuru hale gelir. Bu da kaşıntı, yanma ve ağrıya sebep olabilir.
Yabancı cisim (örn. tampon veya prezervatif); tahriş ediciler ve alerjenler (örneğin, vajinal yıkamalar veya duşlar, vajinal spreyler, parfümlü sabunlar, deterjanlar nedeniyle alerjik reaksiyon gelişebilir); dermatozlar; ve bazı sistemik tıbbi bozukluklar (örneğin, diabet, romatoid artrit ve sistemik lupus) dahil olmak üzere birkaç daha nadir durum söz konusudur.
Vajinal Enfeksiyonların Belirti ve Bulguları Nelerdir?
• Vajinadaki akıntının renginde, kokusunda veya miktarında değişiklik olması
• Vajinada kaşıntı yad a rahatsızlık hissi
• Cinsel ilişki sırasında ağrı olması
• Ağrılı idrar yapma
• Hafif vajinal kanama olması
Ayrıca vajinitin tipine bağlı olarak da farklı belirtiler olabilir. Bakteriyel vajinitte kirli beyaz, kötü kokulu bir akıntı vardır. Bu koku bayat balık kokusu şeklinde tarif edilir ve cinsel ilişkiden sonra daha belirgin hissedilebilir. Mantar enfeksiyonunda ise kaşıntı daha fazla olur. Süt kesiği şeklinde koyu beyaz bir akıntı vardır. Trikomonas enfeksiyonu yeşilimsi, köpüklü bir akıntıya neden olur.
Vajinal Enfeksiyon- Vajinit Riskleri Nelerdir?
Gebe kadınlarda bakteriyel ya da trikomonas vajiniti erken doğuma ve düşük doğum ağırlığına neden olabilir. Ayrıca gebeliğin son üç ayında grup B streptokok enfeksiyonu var ise doğum sonrası bebekte yenidoğan menenjiti ya da pnömonisi görülme riski bulunmaktadır.
Klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar yapışıklıklar yaparak tüpe hasar vererek infertiliteye sebep olabilir.
Sık tekrarlayıp aile hayatını ve günlük hayatı ve özgüveni etkilemesi de gözlenebilir.
Vajinal Enfeksiyon- Vajinit Tedavisi Nasıldır?
Tedavi seçenekleri nedene bağlı olarak değişecektir. Mikroorganizmayı yok edecek hap, fitil, krem kullanılabilir. Enfeksiyon dışı nedenlerde östrojen eksikliğine bağlıysa östrojenli kremler, alerjiye bağlıysa alerji yapan maddeden uzak durularak tedavi yapılacaktır. Aşırı hijyenden uzak durulması ve floranın korunması önemlidir. Gebe hastalarda doğum sonrası yenidoğan sağlığını etkilememesi açısından özellikle olası şikayetler varlığında rutin vajinal kültürlerin yapılması çok önemlidir.
Vajinal Enfeksiyon- Vajinit Önlenebilir mi?
Yaşam tarz değişiklikleri önemlidir. Tuvalet temizliği, dışkıdaki bakterilerin vajinaya bulaşması önlemek amacıyla önden arkaya doğru yapılmalıdır. Vajinayı normal banyo dışında aşırı yıkamak, vajinal duş yapmak, jel-sabun-krem-deodorant vb kullanmak burada yaşayan faydalı flora bakterilerini vajinadan uzaklaştırarak enfeksiyona zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle vajinayı aşırı yıkamaktan kaçınılmalıdır. Alerji yapabilecek ve hava almayı önleyen günlük tampon veya pedler kullanılmamalıdır. Sentetik naylon iç çamaşırlarından ve çok dar kıyafetlerden uzak durulmalı, pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli ve sık çamaşır değiştirilmelidir. Yaz aylarında ıslak mayo ile çok uzun süre kalınmamalı, iyi bir kurulama yaparak değiştirilmelidir. Temizliğine güvenilmeyen havuz, jakuziye girilmemelidir.
Cinsel yolla geçen mikroorganizmalardan korunmak için mutlaka prezervatif kullanılmalıdır.
Özellikle gebelik döneminde genital bölge çok daha hassas ve enfeksiyonlara yatkındır. Gebelikte vajinal salgılar da artacağından akıntı miktarı da artar, bu nedenle gebelikte vajinal hijyene daha fazla dikkat edilmelidir. Sağlıklı bir vajinal flora için gerektiğinde probiyotik desteği alınmalıdır.