Cumhur Halk topluluğu. Hey'et, takım. Aynı kararı veya hükmü kabul edenler.
Âlimlerin çoğu, ekseriyeti.
Seçimle idare edilen devlet.
Bir yere toplanmış kum, toprak.
Cemaat Topluluk. Bir yere toplanmış insanlar. Takım, bölük.
Fık: Bir imama uyup namaz kılan müslümanların heyeti. Bir mezhebe tâbi bir heyet teşkil eden ahali. Aralarındaki münasebetleri din, örf ve âdetlere göre tanzim eden, akrabalık, komşuluk, hemşehrilik gibi rabıtalarla birbirine bağlı insan topluluğu.
Sözlükte "insan topluluğu" anlamına gelen cemaat, dinî bir terim olarak, ashap, müçtehit imamlar veya her devirdeki Müslümanların büyük çoğunluğu anlamlarına gelen ve Ehl-i sünnet için kullanılan bir tabirdir. Ayrıca, Müslümanların din kardeşliği esasına dayalı olarak gerçekleştirdikleri ve katılmak zorunda oldukları birlik, beraberlik anlamında da kullanılmaktadır. (bk. Tefrika)
Fıkıh terimi olarak ise, namazda imama uyanlar; namazı imamla birlikte kılan topluluk manasına gelmektedir. Cemaatle namaz kılma, Hz. Peygamber devrinden itibaren teşvik edilmiş ve İslâm'ın şiarından sayılmıştır. Hatta bazı ibadetler için cemaat şart koşulmuştur. Hz. Peygamber cemaatle namazı teşvik etmek maksadıyla, cemaatle kılınan namazın, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece daha faziletli olduğunu belirtmiştir (Buharî, Sahih, Ezan, 30; Müslim, Mesâcid, 42).
Cemaatle kılınan namazlar esas itibariyle farz namazlardır. Günlük beş vakit kılınan farz namazların cemaatle kılınması sünnet-i müekkededir. Ancak, tek başına da kılınabilir. Cuma ve bayram namazları cemaatle kılınır; tek başına kılınamaz. Terâvîh namazı dışındaki sünnet ve nafile namazlar cemaatle kılınmaz. Terâvîh namazı ise, tek başına kılınabileceği gibi cemaatle de kılınabilir. Vacip olan vitir namazı, sadece Ramazan ayında cemaatle kılınabilir.
Hz. Peygamber, müezzin kâmet getirmeye başlayınca veya farz namaza durulunca başka namaz kılınmayacağını bildirmektedir (Buharî, Ezan, 38; Müslim, Müsâfirîn, 63-64). Buna göre, camiye gelen kimse, farz namazın kılınmaya başlanmış olması halinde, vaktin sünneti de olsa nafile namaza durmaması gerekir. Sünnete başladıktan sonra cemaatin farza durması halinde, iki rekat tamamlanınca selam vererek imama uyar. (İ.P.)
CUMHÛR
Çoğunluk, ekseriyet, umumî olan vb. anlamlarına gelen bu terim; genellikle İslâm bilginlerinin büyük bir çoğunluğunu ve genel temayülünü yansıtmak için, cumhûr-i ulemâ terimi şeklinde kullanılır. (İ.U.)
Sünnet'e göre, Cemâatle kılınan namaza, yalnız kılınan namazdan yirmi yedi kat fazla sevâb verilir. (Hadîs-i şerîf-Tirmizî)
Ayrıca, sürekli birlikte ibadet eden, aynı tarikata mensup, benzer dini inanışlara sahip topluluklara da cemaat denir.
Bir baska anlami ise insan kalabalığı, toplulukdur. Ayni zamanda cemaat akıllı bir birlikteliktir, sadece fiziki bedenlerin degil,şahsiyetlerin oluşturduğu sosyal dokulardır.
Cemaat kelimesi daha çok aynı duyguyla hareket etmek için bir arada bulunan kişilerin oluşturduğu toplumsal birlikteliktir.Cemiyet kelimesi de ilk önce zihinde benzer bir anlam uyandırsa da her iki sözcük arasında belirgin farklar vardır.Cemaate mensup kişiler arsında yoğun bir bağ vardır.Bu bağ manevi duygulardan ibarettir.Cemaat ilişkilerinde 'Ben' düşüncesinden öte 'Biz' düşüncesi hakimdir.Kişiler maddi çıkar gözetmeksizin birlikte olur, duygu ve düşüncelerini paylaşır ve bir biriyle kaynaşırlar.Oysa cemiyette ilişkilerde manevi yön çok zayıf olmakla birlikte belki de hiç yoktur.Cemiyete mensup kişiler 'Ben' duygusuyla hareket ederler ki bu durum cemaatle aralarında olan en belirgin farktır.
21.yy çağı olan günümüzde durumlar biraz farklılaşmıştır.Cemaat kelimesi daha çok tarikatlar içinde kullanılmaktadır.Dış kuvvetler toplulukları kontrol etmenin en kolay yolunu cemaatleşme oldugunu bildikleri için cemaatlere gizliden destek vermekte ve saf din duyguları olan halklar baskalastırılmakta farkına bile varılmadan kullanılmaktadırlar.Halkın bazı kesimleri tarafından tarikatların dış kuvvetler tarafından desteklendiği düşüncesi hakimdir.Bu nedenle cemaat ve tarikat kelimelerine pek sıcak bakılmamaktadır.Çünkü cemaatlerin bir lideri vardır ve o lideri kontrol eden kişi tüm cemaati yani bütün topluluğu kontrol eder buda istenmeyen sonuçlar doğurmaktadır.Bu gün yaşanmış,yaşanılan ve verelilebilecek olan en büyük gerçek örnek cemaatlerin en çok görüldüğü arap coğrafyasıdır.Buradaki halkın durumu ortadadır.İnsanlar cemaat adlı topluluklarda islam dininin gereklerini yerine getirirken belirgin bir şekilde cehalete götürülmüştür.Cemaatler fayda sağlamaktan çok zarar verir olmus insanların ilerlemesini durdurmuştur.Adalet sistemleri çökmüş teknolojide geri kalmışlardır.Bu durumda kendi dinlerinden bile olmayan başka ülkerlerin sömürgesi haline gelmelerini sağlamıştır.Aynı zamanda bazı cemaatlerin din duygularının altında farklı işler yapmaları halkta cemaate karşı soğukluk getirmiştir.İşte bu nedenlerden cemaat olayının ne denli gerek olduğu bir kez daha tartışma konusu olmaktadır.
Şablon:İslam-taslakar:جماعة مشتركة cs:Komunita de:Gemeinschaft el:Κοινότητα en:Community es:Comunidad fi:Eliöyhteisö fr:Communauté hu:Közösség it:Comunità ja:共同体 nl:Samenleving nn:Gemeinschaft no:Gemeinschaft pl:Zrzeszenie simple:Community ta:குமுகம்
- [1] Toplu olarak, hepsi birden, cumhur cemaat
- [1] (Arapça)
- Türk Dil Kurumu: "CUMHÛR"