Terapi
Konuşma yöntemiyle tedavi şekli olarak tanımlanan terapi, terapistlerle danışanları arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir.
Terapi Nedir?
Konuşma yöntemiyle tedavi şekli olarak tanımlanan terapi, terapistlerle danışanları arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir. Bir diğer ifadeyle kişinin zihinsel hastalıklarını ve duygusal bozukluklarını ortadan kaldırmayı amaçlayan bir tedavidir. Bu süreç, genellikle alanında uzman terapistlerle birebir olarak gerçekleşse de bazı terapi türleri grup olarak uygulanmayı gerektirir. Terapiye ihtiyaç duyan kişi için ideal olan terapi yöntemi ve bu yöntemin nasıl uygulanacağı, terapistin tecrübesine göre şekillendirilir.
Terapi Kim Tarafından Uygulanabilir?
Psikoterapi veya daha genel ifade ile terapi, "psikoloji" lisans bölümü mezunlarının uygulayabileceği bir tedavidir. Ülkemizde psikoloji bölümü mezunlarının haricinde de terapi uygulayabilecek bir kitleden söz edilebilir.
- "Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik" mezunları, "Klinik Psikoloji" alanında yüksek lisans eğitimini tamamlayıp ardından terapi ekolünde herhangi bir eğitim sürecine dahil olur ve süpervizyon alırsa terapi uygulayabilir.
- Tıp fakültesinden mezun olan herhangi bir tıp doktoru, terapi ekolünde herhangi bir eğitim sürecini tamamlayıp süpervizyon alırsa terapi uygulayabilir.
- Türk Psikologlar Derneği'ne göre herhangi bir lisans bölümü mezunu, "Klinik Psikoloji" alanında yüksek lisans ve ardından doktora programlarını tamamladığı takdirde "Klinik Psikolog" ünvanına sahip olabilirler. Bu süreçten sonra terapi ekolünde herhangi bir eğitim sürecine dahil olur ve süpervizyon alırsa terapi uygulayabilir. "Klinik Psikoloji" alanında yüksek lisans ve doktora programlarının kabul ve şartları, üniversitelerin kendine has belirlediği kriterlere ve kapsama göre değişebilmektedir. Çoğu üniversite, psikoloji ile ilgili lisans mezunlarının haricinde farklı lisans türü mezunlarını programlara dahil etmemektedir.
Terapi Kimler için Bir Tedavi Seçeneğidir?
Her birey, çeşitli nedenlerden dolayı terapi alma ihtiyacı hissedebilir. Uzun bir süredir endişeli, korkulu ve depresif hissedenlerle; duygusal veya fiziksel durumlarına müdahale eden kronik hastalıklar için yardım almak isteyenler terapi sürecine dahil olabilir. Sebebi bilinmeyen çok çeşitli psikolojik sorunlar için de bir terapist desteği alınabilir. Ayrıca:
- Ezici, uzun süreli bir çaresizlik ve üzüntü hissediliyorsa,
- Görüşlerin ifade edilmesinde zorluk çekiliyorsa,
- İnsanları anlama konusunda bir eksiklik hissediliyorsa,
- Çeşitli çabalara, aile ve arkadaşların yardımına rağmen sorunlar düzelmiyor gibi görünüyorsa,
- Görevlere konsantre olmak ve diğer günlük aktivitelerin gerçekleştirilmesi konusunda zorluk yaşanıyorsa,
- Aşırı endişeli hissediliyor, çoğu konuda en kötüsünü hayal ediyor ve sürekli gerginlik halinden muzdarip olunuyorsa,
- Çok fazla alkol almak, uyuşturucu kullanmak ve saldırgan davranışlar sergilemek gibi eylemler rahatsızlık veriyorsa veya başkalarına zararı dokunuyorsa,
Terapi desteği almak bir seçenek olabilir. Bunların yanı sıra boşanma sürecinden geçmek ve aile üyelerinden birisini kaybetmiş olmak gibi kısa vadeli sorunlar nedeniyle de terapiye ihtiyaç duyulabilir.
Terapi Çeşitleri
Terapinin çeşitli yöntem ve yaklaşımları vardır. Danışanın mevcut psikolojik durumu ve tedaviden beklentileri, hangi türde tedavi uygulanacağını etkileyen faktörlerdir. Terapistin eğitimi, deneyimi ve kişisel becerileri de ne gibi yaklaşımlara başvurulacağı konusunda önemli kriterlerdendir.
Psikoterapi Çeşitleri
Bilişsel Davranışçı Terapi (Kognitif Terapi)
Bilişsel davranışçı terapi, bir kişinin düşünce ve davranışlarının, kişiyi nasıl hissettirdiğinin ve ne gibi eylemlere ittiğinin anlaşılmasına, istenmeyen düşünce ve davranışların nasıl değiştirilebileceğine dayanan bir psikoterapi türüdür. İnsan davranışlarını inceleyen çeşitli psikolojik modeller ve bilimsel çalışmalar referans alınarak, sorunların etkin bir şekilde çözülebilmesine olanak sunar.
Bilişsel davranışçı terapi, genellikle şu sorunu olan kişilere yardımcı olabilir:
- Depresyon
- Kaygı
- Yeme bozukluğu
- Travmatik stres bozukluğu
- Kendine güvensizlik
Bilişsel davranışçı terapide terapist, danışanına tedavinin çalışma şeklini anlatır; kaygı, stres ve istenmeyen çeşitli psikolojik durumlarla karşılaşıldığında kaçmak yerine, ne gibi yöntemlerle başa çıkılabileceği konusunda destek sağlar.
Dil ve Konuşma Terapisi
Okul çağına henüz başlamamış çocukların %5'inde, inme hastalarının %30'unda devam eden dil ve konuşma bozukluğu vardır. Bu bozukluklar iletişimi, dinlemeyi, konuşmayı, okumayı ve yazmayı içerir. Bazı insanlar iletişim kurabilmek için işaret dilini, iletişim araçlarını veya farklı yöntemleri kullanır. Dil ve konuşma terapisi, çocuk terapisinin bir alt dalıdır.
İletişim sorunları aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
- Gecikmiş dil gelişimi
- Kekeleme
- Kelimelerin konuşma sırasında uygunsuz kullanımı
- Öğrenme güçlüğü
- Felç
- Beyin ve kafa travması
- İşitme kaybı
- Ses bozuklukları
- Ağız ve boğaz kanseri
- Parkinson hastalığı gibi dejeneratif bozukluklar
- Yarık damak
- Fiziksel engeller
- Psikiyatrik bozukluklar
Konuşma ve dil zorlukları, izolasyon duygularına ve eğitim sorunlarına yol açabilir. Ayrıca mesleki görevleri etkileyebilir. Doğru yardım ve destekle birçok kişi bu zorlukların üstesinden gelebilmektedir.
Konuşma ve dil terapisi, insanların ellerinden gelen en iyi şekilde iletişim kurmalarını sağlama sürecidir. Konuşma ve dil terapistleri, danışanın sorununun doğasını değerlendirir ve ardından tedavi, tavsiye ve destek sağlar. Ayrıca aileler; bakıcılar ve doktorlar, fizyoterapistler ve öğretmenler dahil olmak üzere diğer mesleklerin üyeleriyle yakın çalışırlar.
Oyun Terapisi
Oyun terapisi çocuklara yönelik bir terapi şeklidir. Bu terapi biçiminde bir terapist, çocuğu, mevcut koşullar üzerinde etkisi olabilecek yaşam olaylarını, genellikle oyun yoluyla ve aynı zamanda dil yoluyla keşfetmeye teşvik eder. Oyun terapisi, bireylerin iletişim kurmasına, bastırılmış düşünceleri ve duyguları keşfetmesine, çözülmemiş travmayı ele almasına ve kişisel gelişimi deneyimlemesine yardımcı olabilir. Etkili ve gelişimsel bir zihinsel sağlık tedavisi olarak nitelendirilir.
Çocuklar olumsuz kişisel sorunlar yaşadıklarında genellikle uygunsuz davranışlarda bulunur. Oyun terapisinin duygusal veya davranışsal zorluklar yaşayan çocuklara yardım etmenin en faydalı yollarından biri olduğu düşünülmektedir. Yaklaşım her yaştan insana fayda sağlasa da özellikle 12 yaşın altındaki çocukları tedavi etmek için tasarlanmıştır. Tipik olarak bir seans 30-45 dakika sürebilir ve sadece bir çocukla veya gruplar halinde yapılabilir.
Oyun terapisi (çocuklarda veya yetişkinlerde) şu sorunların tedavisinde uygulanabilir:
- Demans (bunama)
- Keder ve kayıp
- Travma sonrası stres
- Takıntılar ve zorlamalar
- Dikkat eksikliği hiperaktivitesi
- Duygudurum sorunları
- Kaygı
- Depresyon
- Gelişim sorunları
Cinsel Terapi (Sex Terapisi)
Cinsel terapi, bir kişinin cinsel işlevini, dürtüsünü veya yakınlık arzusunu etkileyen zihinsel sağlık sorunlarını ve duygusal endişeleri ele alan bir psikoterapi türüdür. Bu özel terapi şekli, insanların cinsel yakınlık ile ilgili endişelerini gidermelerine yardımcı olmak için geliştirilmiştir.
Çoğu durumda insanlar kısa süreli olarak seks terapisine katılırlar. Bazı durumlarda ise uzun vadeli bir yaklaşım gerekli olabilir. Seks terapisinde spesifik bir tedavi planı, büyük ölçüde terapideki kişi veya çiftin bireysel ihtiyaçlarına dayanır. Erken boşalma şeklinde de uygulanabilir.
Seks terapisi genellikle yaşam kalitesinin, cinsel işlevlerinden veya arzularından etkilenen insanlar için önerilir. Bunun yanında yaşı ne olursa olsun bir ilişki içinde yakınlık sorunu yaşayan insanlar için önerilebilir. Cinsel konular nedeniyle sorun yaşayan ergenler için de seks terapisi (ergen terapisi), iyi bir tedavi şekli olabilir.
Seks terapisi aşağıdakileri ele almak için kullanılabilir:
- Cinsel istek eksikliği
- Sadakatsizlik sonrası samimiyet
- Bir çiftin seks dürtülerindeki eşitsizliği
- Çocuk sahibi olduktan sonra yakınlık
- Ağrılı ilişki
- Bir insanı sıkıntıya sokan bir parafili veya arzu
- Seks bağımlılıkları veya zorlayıcı davranış
- Orgazma ulaşmada zorluklar
Seks terapisi bu konularla sınırlı değildir, ancak bunlar bir kişinin veya çiftin nitelikli bir seks terapisti aramayı seçmesinin en yaygın nedenlerinden bazılarıdır.
Nefes Terapisi
Nefes terapisinde terapistler, esas olarak hastalıkların tedavisi ile ilgilenir. Solunum terapisi olarak da adlandırılan bu terapide amaç, akciğer fonksiyonunu güçlendirmek ve yardımcı kasları eğitmektir. Bu eğitim astım, kronik bronşit ve kistik fibrozlu hastalar için uygulanabilir.
Kişinin kendi nefes alma kalıplarının farkına varması ve buna göre bir yaklaşım belirlenmesi gerekir. Nefes alma çalışmalarının odak noktası önleme ve rehabilitasyondur. Nefes terapisi genellikle uzun sürelidir ve hastaya kişisel gelişiminde eşlik etmesi amaçlanır. Solunum terapisi, alternatif tedavi yöntemlerinden birisidir.
Nefes alma terapisinin kullanıldığı tipik semptomlar şunlardır:
- Nefes alma şikayetleri
- Gerilim
- Dolaşım sistemindeki bozukluklar
- Sırt ve eklem ağrıları
- Ses ve konuşma bozuklukları
- Korkular
- Değişken ruh halleri
- Uyku problemleri
- Baş ağrısı
- Anksiyete
Şema Terapi
Şema terapi, bireylerin ruh sağlığı sorunlarının altında yatan düşünce ve davranış kalıplarının belirlenmesine yardımcı olabilir. Tedavi yaklaşımı, bilişsel davranışçı terapi, ilişki terapisi, aşk terapisi, bağlanma terapisi ve diğer bazı dizi terapi türlerinin birlikte uygulanmasını içerir. Genellikle duyuların keşfi, uyumsuz başa çıkma yöntemleri ve akıl sağlığı endişelerinin kökeniyle ilgilenir. Bu yönüyle duyu terapisine benzer bir terapi şeklidir.
Bu yaklaşımla insanlar, öz-değer ve yeterlilik duygusuna sahip olabilir, iyi ilişkiler kurma becerileri kazanabilir, sağlıklı ve mutlu bir yaşam deneyimi için doğru hedefler geliştirebilir. Şema terapi içerisinde şema modları diye ifade edilen unsurlar bulunur. Bu modlar: sağlıklı modlar, işlev bozucu ebeveyn modları, iş güdüsel çocuk modları ve uyum bozucu başa çıkma modlarıdır. Her modun kendine has terapi yöntemleri vardır. Mod terapisi diye ifade edilen bu tanımlamalar, kişilerin içerisinde bulunduğu duygusal, davranışsal ve bilişsel durumların tedavisini kapsar.
Regresyon Terapisi
Regresyon terapisi, geçmişteki herhangi bir zihinsel duruma veya zararlı alışkanlıklara neden olan unsurların ortaya çıkarılmasını amaçlayan bir terapi türüdür. Yaş regresyon tedavisi ve geçmiş yaşam regresyon tedavisi olmak üzere iki türde regresyon tedavisi vardır.
- Yaş regresyon tedavisi, çocukluk döneminde gerçekleşmiş olayları bulmak için tasarlanmıştır.
- Geçmiş yaşam tedavisi, daha önceden yaşanılmış olan sorunların çözülmesine yardımcı olmayı hedeflemektedir.
Geçmişte yaşanmış olan duygular, bugün herhangi bir anlam ifade etmeyen bir biçimde kişinin farklı hissetmesine ve davranmasına sebebiyet verebilir. Genellikle şu belirtilerle gün yüzüne çıkabilir:
- Nedensiz korkulara ve fobilere sahip olmak
- Samimi davranış sergilemede güçlük
- Sebepsiz yere suçlu hissetmek
- Ruhsal sorunlara muzdarip olmak
- İlişki sorunları
EMDR Terapisi
Göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR) terapisi, geleneksel terapilerden ziyade yeni bir psikoterapi türüdür. Özellikle travma sonrası stres bozukluğunun tedavisinde popüler hale gelmiştir. Askeri mücadele, fiziksel saldırı, tecavüz, trafik kazası gibi deneyimlerden sonra başvurulan bir terapidir.
EMDR terapisi, psikolojik sorunlara alışılmadık bir şekilde yaklaşımı konu alır. Konuşma terapisi ve ilaçlara dayanmaz. Bunların yerine hastaların kendi ritmik göz hareketlerinin kullanıldığı bir terapidir. EMDR terapisinde bu göz hareketleri, geçmiş travmatik olayların duygusal olarak yüklü anılarının etkisini azaltmayı hedefler.
Travma sonrası stres bozukluğunun haricinde panik ataklar, yeme bozuklukları, bağımlılıklar ve iletişim sorunları gibi konular üzerinde EMDR terapisinin etkinliği ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.
Masal Terapisi
Masalların bir aracı olarak kullanıldığı, çocukların dahil oldukları durumu ve kendilerini ifade etme biçimleri üzerindeki etkisini hedef alan terapi yöntemine masal terapisi adı verilir. Çocukların bilişsel yönlerini, duygu ve düşüncelerini, sosyal becerilerini, iletişim şeklini anlamak için masal dilinin kullanıldığı bir terapidir. Bu terapideki birincil amaç; çocuğun mevcut problemlerini ve ruhsal sorunlarını giderme, sağlıklı bir gelişim sürecine katkı sağlamadır.
Korku Terapisi
Korku, kişinin tehlikede olduğunu hissettiğinde ortaya çıkan duygudur. Korku ve fobilerin tedavisi aynı yöntemlere dayanır. Genellikle terapistler korku terapisiyle birlikte bilişsel davranışçı terapi, nefes terapisi ve meditasyon gibi teknikler kullanır. Duyu odaklı terapilere benzer bir özelliktedir.
Geçmişte korku ve fobilerin ortaya çıkmasının temel nedeni saptanmaya çalışılır. Bu nedenin tespit edilmesiyle birlikte, çoğunlukla fobiye karşı duyarsızlaştırma tekniği uygulanır. Maruz bırakma terapisi adı verilen, fobilerle yüzleşme ve maruz kalma tekniğine de başvurulabilir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi ile destek sağlanabilir.
Ses Terapisi
Ses terapisi, kişide ses yapısının bozulması ve ses sağlığının olumsuz etkilenmesi gibi durumlar neticesinde başvurulan bir terapi yöntemidir. Bazı kişiler seslerini normal bir şekilde kullanamaz. Ya çok kısık sesle ya da yüksek ses tonuyla konuşurlar. Bu sorunların tümüne ses bozukluğu denir. Ses bozuklukları, ses tellerine zarar veren bir sorundur. Terapi ile bu davranışların değiştirilmesi mümkün hale gelebilmektedir. Genellikle ses terapisinde, ses rehabilitasyon teknikleri uygulanır.
Ses sağlığına zarar veren ve ses terapisinin uygulanmasını gerektiren bazı durumlar şu şekilde sıralanabilir:
- Sürekli bağırmak
- Yüksek sesle konuşmak
- Çok konuşmak
- Aşırı alkol tüketimi
- Stresli ve gergin bir biçimde konuşmak
- Çok fazla telefonla iletişim kurmak
- Sigara tüketimi
Ses terapisi ile tedavi edilebilecek hastalıklar ise şu şekildedir:
- Ses felci nedeniyle meydana gelen ses kısıklıkları
- Kas gerilim disfonileri
- Buluğ çağına giren erkeklerin, seslerinde kalınlaşma olmaması
- Ses nodülleri
- Genetik nedenlerden dolayı ses teli sorunları
Gestalt Terapi
Fritz Perls, Laura Perls ve Paul Goodman tarafından 1940'larda geliştirilen Gestalt terapisi, geleneksel psikanalize alternatif olarak tasarlanmış deneysel ve hümanist bir terapi şeklidir. Gestalt terapistleri, farkındalığı, özgürlüğü ve öz-yönelimi geliştirmek için yaratıcı ve deneyimsel teknikler kullanır.
Gestalt terapisi egzersiz ve deney şeklinde uygulanmaktadır. Bireysel veya grup ortamlarında yönetilebilir. Genel olarak egzersizler; terapideki kişiden eylem, duygu veya hedefler uyandırmak için tasarlanmış uygulamalardır. Terapist ve danışanı, farkındalığı artırmak ve danışanın deneyimini geliştirmek için ideal egzersizler üzerinde tartışır, faydalı olan egzersizlerin belirli periyotlarla uygulanması sağlanır.
Aile Terapisi
Aile terapisi, bir çekirdek ailenin veya üvey ailenin tüm üyelerini, bazı durumlarda ise geniş ailenin üyelerini içeren bir psikoterapi türüdür. Bir terapist veya terapist ekibi, ailelerin; ailenin işleyişine ve ev ortamına müdahale edebilecek önemli sorunlarla başa çıkmalarına yardımcı olmak için birden fazla seans yürütür.
Aile terapisinin amacı, aile üyelerinin iletişimi geliştirmelerine, aile sorunlarını çözmelerine, özel aile durumlarını (örneğin ölüm, fiziksel hastalık, akıl hastalığı, çocuk ve ergen sorunları) anlamasına, ele almasına ve daha iyi bir ev ortamı oluşturmasına yardımcı olmaktır. Ciddi bir bedensel veya ruhsal hastalığı olan bir üyesi olan aileler için aile terapisi, aileleri hastalık hakkında eğitebilir ve herhangi bir aile üyesinin bakımıyla ilgili sorunları çözebilir.
Sanat Terapisi (Art Terapi)
Sanat terapisi, yaratıcı süreci ve psikoterapiyi birleştirerek kendini keşfetmeyi ve anlamayı kolaylaştırır. Bu yaratıcı terapötik sürecin bir parçası olarak imge, renk ve şekil kullanılarak, ifade edilmesi zor olan düşünceler ve duygular ifade edilebilir. Sanat terapistleri, psikoloji ve güzel sanatlar danışmanlığında uzmanlığa sahip, eğitimli profesyonellerdir.
Sanat terapisi veya diğer ifade ile art terapi, kişilerin kendisini sanatsal yönden ifade etmelerine ve ruhsal özelliklerini yaratıcı teknikler kullanılarak incelemelerine yardımcı olan bir terapi şeklidir. Terapide kullanılan, sözlü olmayan mesajlar, semboller ve metaforlar; kişinin duygu, düşünce ve davranışlarının daha iyi anlaşılmasına olanak sunar. Böylelikle sorunların çözümü konusunda ilerleme kaydedilebilir. Sanat terapisi; farkındalık terapisi, resim terapisi ve boyama terapisi ile aynı işleve sahiptir.
İş ve Uğraşı Terapisi
Güncel tedavi yöntemleri arasında yer alan iş ve uğraşı terapisi, patolojik soruların düzeltilmesi ve kişinin sağlığının iyileştirilmesi için belirli görev ve aktivitelerin kullanılmasını ve bu sayede üretkenliğin önemli fonksiyonlarından olan beceri ve yeteneğin geliştirilmesini hedef alır.
İş ve uğraşı terapisi, kişinin günlük fiziksel aktivitelerini en iyi şekilde gerçekleştirebilmesi amacıyla uygulanmaktadır. Trafik kazası ve felç gibi nedenlerle hareket fonksiyonları kaybolmuş veya azalmış kişiler bu tedaviye başvurabilmektedir.
İş ve uğraşı terapisinin uygulanması için hastalığın hangi aşamada olduğu önemli değildir. Çeşitli nedenlerle kas gelişimi ve vücut fonksiyonları zayıflamış herkes bu terapi türünden fayda görebilir.
Çift Terapisi
Çift terapisi, evli veya evli olmayan çiftler için uygulanan bir terapi türüdür. Genellikle evlilik danışmanlığı olarak da anılır. Çift terapisinin amacı çiftlerin ilişkilerini geliştirmektir. Bu tür bir terapi, çiftlerin ilişkilerine devam edip etmeyeceklerine karar vermelerine de yardımcı olabilir. Çift terapisinin odak noktası çift olmasına rağmen, taraflardan birinin veya her ikisinin de bireysel psikolojik sorunlarının ele alınmasıdır.
Terapi genellikle problem çözmeyi geliştirmek, iletişim becerileri geliştirmek, yaşam hedeflerini ve ilişki sorumluluklarını belirlemek için tasarlanmış oturumları içerir. İlişki terapisi veya evlilik terapisi olarak da bilinen çift terapisi, sadakatsizlik, maddi sorunlar, hastalıklar ve diğer yaşam değişiklikleri nedeniyle başvurulan bir tedavidir. İlişkideki sıkıntı düzeyine bağlı olarak terapi, kısa süreli veya uzun süreli olabilir.
Çözüm Odaklı Terapi (Sorun Çözme Terapisi)
Çözüm odaklı terapi; problemlerden çok, problemlerin çözümüne önem veren bir terapi şeklidir. Sorunun ne olduğunu anlamanın ve onu nasıl ele alınacağının karar verilmesinin ötesinde, çözüm odaklı terapide sorunların detaylarına odaklanılmaz.
Kısa bir terapi türü olan çözüm odaklı terapi, çocukluğa ve geçmişin şimdiki zamanı nasıl etkilediğine derinlemesine dalmayı gerektirmez. Bunun yerine mevcut sorunların, yaşam üzerinde daha az etkiye sahip olduğu bir gelecekle ilgilenir. Bireysel terapi, grup terapisi ve çift terapisi şeklinde uygulanabilir. Çözüm odaklı terapi, şizofreni, majör depresif bozukluk ve aşırı akıl sağlığı sorunlarını hedef almaz.
Fizyoterapi Çeşitleri
Manuel Terapi
Manuel terapi, bir cihaz veya makine yerine ellerle uygulanan özel bir fizik tedavi yöntemidir. Genel olarak yumuşak doku çalışması ve eklemleri hareket ettirme veya manipüle etme uygulamalarını içerir. Eklemleri harekete geçirme teknikleri ağrıyı azaltma, eklem mekaniğini düzeltme ve günlük yaşantıya geri dönüşe yardımcı olur. Yumuşak doku çalışması ise kasları gevşetmeye, dolaşımı arttırmaya, yara dokusunu parçalamaya ve yumuşak doku iltihabını azaltmaya veya ortadan kaldırmaya yardımcı olabilir.
Manuel terapinin yararlı olduğu durumlar:
- Kas spazmları
- Kas gerginliği
- Bel ağrısı
- Boyun ağrısı ve yaralanmalar
- Kalça, diz, ayak bileği ve ayak problemleri
- El, bilek, dirsek ve omuz problemleri
- Kazalardan kaynaklanan yaralanmalar
- İşle ilgili yaralanmalar
Nöral Terapi
Nöral terapi, otonom sinir sistemi rahatsızlıklarına, yara izlerine, akupunktur noktalarına, tetik noktalarına, periferik sinirlere ve diğer dokulara enjekte edilmesi yoluyla kronik ağrı veya hastalığı hafifletmek için uygulanan bir tedavi yöntemidir. Tedavi edilen bölgedeki sinir programını geçici olarak etkisiz hale getirir. Organların yapısı çok ciddi hasar görmemişse ağrıyı giderebilir.
Nöral terapinin kullanıldığı durumlar:
- Akut ve kronik ağrı (her türlü kas ve iskelet ağrısı)
- Göğüs ağrısı
- Huzursuz bacak sendromu
- Sinirlilik, çarpıntı
- Baş dönmesi
- Kronik iltihap
- Hazımsızlık
- Enflamatuar tepkiler
- Zayıf dolaşım
- Motor sistemi hastalıkları (artritik eklem rahatsızlıkları, omuz veya kol sendromu gibi)
- Spor yaralanmaları
Ice Terapi
Ice terapi, kan dolaşımını artırarak sinirlerin iyileşmesini ve gevşemesini sağlayan bir ağrı tedavisi yöntemidir. Yaralanmadan etkilenen sinir dokusuna yerleştirilen sonda, siniri dondurarak etkisiz hale getirir. Kan damarlarının duvarlarını daraltır ve basınç, yaralı vücut kısmına ulaşan kan miktarını sınırlar. Ağrı kesme, şişliği ve kas spazmlarını azaltma etkisi vardır. Ice terapisi; buz paketleri, soğutucu spreyler, buz masajı ve buz banyoları olmak üzere çeşitli şekillerde uygulanabilir.
Ice terapisinden yararlanmayı gerektiren durumlar:
- Akut yumuşak doku yaralanmaları (burkulma gibi)
- Akut şişme
- Akut spor yaralanmaları
- Tendinit
- Ortopedik cerrahi sonrası ağrıyı azaltmak
Ozon Terapisi
Ozon terapisi, hem detoksifiye edici hem de iyileştirici, çok yönlü, zamana bağlı bir tekniktir. Ozon, vücudun kendi iyileştirme yeteneklerini güçlendiren oldukça aktif bir oksijen şeklidir. Normal oksijen molekülleri iki oksijen atomuna sahiptir. Ozon molekülleri üç oksijen atomuna sahiptir. Bu ekstra atom vücutta dolaşan oksijen miktarını artırır. Ozonun yerel kök hücreleri uyardığı ve kıkırdak dahil olmak üzere çeşitli dokuları onardığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Ozon vücutta doğal olarak bulunur ve beyaz kan hücreleri ozonu bağışıklık tepkisinin bir parçası yapar. Ozon terapisi kanın dezenfekte edilmesini sağlar ve şu hastalıklar için uygulanabilir:
- Kardiyovasküler hastalıklar
- Diyabet
- Lyme hastalığı
- Kronik hepatit
- Herpes
- Maküler dejenerasyon
- Otoimmün bozukluklar
Ozon tedavisi genellikle intravenöz olarak uygulanır. Ozon ayrıca enfeksiyonu önlemek için dış yaraların tedavisinde veya bakteri, virüs ve mantarların inaktivasyonu için kapalı bir alanda “gaz banyosunda” da kullanılabilir.
Gtos Terapi
Vücuttaki yumuşak dokulardan olan kas, fasya, tendon ve ligament gibi dokularda meydana gelen şiddetli veya sürekli ağrıların, kişide güç kaybına ve hareket kabiliyetine olması durumunda, sinirsel kilitlenmelerin tedavi altına alındığı bir fizyoterapi türüdür.
Manuel terapi sınıfına giren gtos terapide bazı patentli cihazlar kullanılmaktadır. Oldukça hafif bir ameliyat tekniği olarak da nitelendirilebilir fakat ilaç, ışın, iğne gibi uygulamalara başvurulmaz. Genellikle bir yaş ve hastalık sınırlaması yoktur. Hamileler de dahil olmak üzere, ağır akut vakalara, şeker ve tansiyon hastalarına da uygulanabilmektedir.
Gen Terapisi
Gen terapisi, bir genin ekspresyonunu değiştirmeyi, manipüle etmeyi veya terapötik kullanım için canlı hücrelerin biyolojik özelliklerini değiştirmeyi amaçlar.
Gen terapisi, bir kişinin genlerini, hastalığı tedavi etmek veya iyileştirmek için değiştirmeyi amaçlayan bir tekniktir. Gen terapilerinin birkaç farklı çalışma mantığı vardır:
- Hastalığa neden olan bir genin, sağlıklı bir genin kopyasıyla değiştirilmesi
- Hastalığa neden olan bir genin etkisiz hale getirilmesi
- Bir hastalığın tedavisine yardımcı olmak için vücuda yeni veya değiştirilmiş bir gen aktive etmek
Gen terapisinin kanser, genetik hastalıklar ve bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.
Dorn Terapi
Dorn terapi, yanlış hizalanmış omurların veya bacak uzunluklarındaki farklılığın neden olduğu sırt ağrısı ve baş ağrılarını hafifletmeye yardımcı olmak için tasarlanmış bir omurga ve eklem tedavisidir. Dinamik hareketlerle eklemlerin ve omurların orijinal konumlarına geri dönmelerine yardımcı olabilecek manipülatif olmayan bir tedavidir. Örneğin danışan, terapistin üzerinde çalıştığı alana bağlı olarak bacağını ve kollarını sallayarak veya başını hareket ettirerek terapiste yardımcı olur.
Dorn yöntemi, danışanın kendisi tarafından kontrol edilebilen bir terapi şeklidir. Kuvvet, bükme veya çatlatma yöntemleri kullanılmaz. Bütünsel bir yaklaşıma dayanan, bu yönüyle terapiyi geliştiren benzersiz bir kendi kendine yardım tekniğidir. Terapinin her aşaması evde de uygulanabilir, böylece kişi kendisini tedavi etmeye devam edebilir. Kişinin kendi kendine evde uyguladığı seanslar, ilerlemeyi stabilize etmeye yardımcı olur.
Andulasyon Terapi
Andulasyon, kronik ağrıyı hafifletmek için on yıldan uzun süredir kullanılan biyofiziksel bir terapidir. Etki mekanizması, değişen ve atımlı titreşimler ile kızılötesi derinlik ısısının bir kombinasyonuna dayanmaktadır. Bu ısı, titreşimlerin dokulara daha derin nüfuz etmesini sağlar. Kişi, vücudunun her yerinde titreşimleri hissetmesine rağmen, vücudun belirli bölgeleri tedavi edilir.
Belirtilere bağlı olarak fizyoterapist; kişinin boynu, omuzları veya sırtı üzerindeki etkiyi daha güçlü hale getirebilir. Andulasyon terapisi uygulanan kişi 15 ila 30 dakika süren seans boyunca bir yatağa uzanır. Ağrı şikayetlerinin sürdürülebilir bir şekilde giderilmesi için kısa süreli birden fazla seansa ihtiyaç duyulabilir.
Scio Terapi
SCIO (Scientific Consciousness Interface Operations System-Bilimsel Bilinç Arayüz İşlemleri), vücudun muazzam kendini iyileştirme kapasitesini stres tespiti ve azaltma yoluyla uyaran güvenli, invazif olmayan, güçlü bir biyo-geribildirim cihazıdır. Bu cihazın kullanıldığı terapilere scio terapi denir. Tüm çocuklar ve bebekler scio terapilerine çok iyi tepki verirler, duyarlılıkları SCIO'nun non-invaziv bir şekilde çok nazik ve derin bir şekilde çalışmasına izin verir.
Günümüzün çevresel, duygusal ve zihinsel olarak karmaşık dünyasında yaşamanın stresi, beden/zihin/psişik sistemler üzerinde birçok baskıya neden olabilir. Vücudu etkileyen stresler arasında patojenler (virüsler, bakteriler, mantarlar, vb.), toksinler, fiziksel veya psişik travmalar, besin eksiklikleri, alerjiler, kalıtsal bozukluklar, zihinsel faktörler ve sapkın enerjiler bulunur. Bu stresler; bağışıklık sisteminin zayıflaması, kronik ağrı, düşük performans, hastalık, depresyon, uykusuzluk ve duygusal iniş çıkışlarla sonuçlanır. Scio terapisi, stresi azaltarak vücut sistemini dengelemeye ve düzeltmeye yardımcı olabilecek bir terapidir.
Diğer Terapi Çeşitleri
Müzik terapi: Kişilerin ruhsal, fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılama amacıyla müzik aktivitelerinin kullanıldığı bir terapi şeklidir.
Anksiyete terapisi: Sosyal fobiler, panik atak, agorafobi gibi çeşitli anksiyete problemlerinin klinik olarak tedavi edilebildiği, kapsamlı bir terapidir.
Gerçeklik terapisi: Kişilere bu terapi türünde, iletişim konusunda etkili seçimler yapabilmesi için çeşitli eğitimler verilir. Gerçeklik terapisinin amacı, mevcut davranış şeklinden daha etkili bir davranış şekli geliştirilmesidir.
Vampir terapisi: Henüz üzerinde çalışılan bu terapi türünde amaç; hafıza, kalp, beyin ve diğer organların gençleştirilmesidir. Gençlerin kanıyla bu amacın gerçekleştirilebileceği hedeflenmektedir. Birçok hematoloji uzmanı, vampir terapisi ile gençleşmenin mümkün olmadığı üzerinde durmaktadır.
Varoluşçu terapi: Bireyin varoluşundan kaynaklanan, yaşamları üzerinde düşünmeye teşvik eden bir psikoterapi türüdür.
Filial terapi: Oyun terapisi ve aile terapisi gibi terapi türlerinin birlikte uygulandığı, davranışsal ve gelişimsel sorunları olan 3 ila 12 yaş aralığındaki çocuklar için etkili bir terapi türüdür.
Rüya terapisi: Terapötik sorunları olan kişiler için uygulanan rüya terapisinde terapist, kişilerin rüyadaki benlik duygularının, uyanıklık halinde ne derece filtrelediğini ele alır. Rüya terapisinde danışanın sorunları ve çatışmaları, terapi sürecinde uygulanan rüya çalışmalarıyla ortaya konabilmektedir.
Akılcı duygusal davranışçı terapi: Kişilerin kendilerine zararı dokunacak duygu ve düşüncelerin değiştirilmesini ve neticede mutlu hissetmesini amaçlayan bir terapi türüdür.
Renk terapisi: Organizmanın dengeli ve sağlıklı bir biçimde çalışmasının hedeflendiği ve bu amaçla renklerin enerjisinin kullanıldığı bir terapi şeklidir.
Su terapisi: Japon su terapisi diye de ifade edilebilen bu terapi türünde, kişinin yeme alışkanlıkları ve su tüketimi üzerinde durulur. Bu terapi türünde yüksek tansiyon, kabızlık ve tip 2 diyabet gibi rahatsızlıkların tedavi edilebilmesi amaçlanmaktadır.
Aile dizimi terapisi: Bu uygulamalarda amaç kişinin bireysel ve aile hayatıyla ilgili blokajların, sorunların ve problemlerin gerçeklerle yüzleşerek üstesinden gelebilmesini sağlamaktır. Aile bireyleri arasındaki sevgi, saygı ve kabullenmenin yeniden yapılandırılması hedeflenmektedir.
Kabul ve kararlılık terapisi: Bir davranışçı terapi türü olan kabul ve kararlılık terapisi, bireyin kendi kontrolü dışında gerçekleşen olayları kabullenmesini ve hayatı için faydalı olabilecek davranışlara devam etmesini model alır.
Diyalektik davranış terapisi: Kabullenmeye ve değişime odaklı olan terapi türlerinin yetersiz kaldığı durumlar için geliştirilmiş bir terapi şeklidir. Kabullenmeye ve değişime eşzamanlı olarak odaklanmayı ve aynı zamanda karşıtlıkların sentezlenmesini benimser. Diyalektrik davranışçı terapi olarak da adlandırılabilir.
Duyu bütünleme terapisi: Çocukların duygusal ve fiziksel dünyalarını hedef alan duyu bütünleme terapisi, çocukların geçmişte yaşadıkları duyusal deneyimlerinin nörofizyolojik adaptasyonu ve bu deneyimlere karşılık çocuğun adaptif cevabı üzerinde durulur.
Morita terapisi: Kişinin psikiyatrik problemlerle nasıl başa çıkabileceğini gösteren, bunu da içsel durumlarını çevreye karşı gerçekleştirdiği davranış eylemlerinden ayrı tutarak yapabileceğini öğreten bir terapi türüdür.
Psikanalitik terapi: Kişilik gelişim modeli olan psikanalitik terapi, davranışın temelinde yatan psikodinamik kriterlerle ve bilinçaltıyla ilgilenir.
Refleks terapi: Merkezi sinir sistemi ve hormonların uyarılması neticesinde vücut dengesinin yapılandırılmasını amaçlayan bir tedavi türüdür. El, yüz ve ayaklarda bulunan sinir noktalarının uyarılmasını temel alır.
Teta terapi: Bir meditasyon terapisi olan teta terapi, evrendeki yaşam enerjisinin kullanılmasını, bilinçaltındaki bastırılmış inançların değiştirilmesini ve vücuttaki çeşitli işlevsel özelliklerin keşfedilmesini sağlar. Bazı kaynaklarda healing terapi olarak geçmektedir.
Uyku terapisi: Yenidoğan bebeklerde veya küçük çocuklarda uygulanan bir terapi şekli olan uyku terapisinde, uyku problemleri üzerinde durulur. Uykuda dengesizlik, uykuya geçişte zorlanma, değişken uyku süreçleri gibi problemler ele alınır ve farklı çözüm teknikleri uygulanır.
Dans terapisi: Dans ve hareket terapisi diye de adlandırılan bu terapi şekli, hareket ve psikolojik teknikleri içerisine alan bir terapidir. Psikoteröpatik uygulamalarla kişinin duygusal, sosyal ve fiziksel yönünün geliştirilmesi amaçlanır.
Fitoterapi: Bir bitkisel terapi türü olan fitoterapi, aromatik bitkilerin çeşitli yönlerini (mantarlar, balzamlar, reçineler, sabit yağlar, ekstreler, vb.) veya belirli formlarını kullanarak sağlığı iyileştirmeyi hedefler. Aroma terapi olarak da bilinmektedir.
Masaj terapi: Vücuttaki dokuların farklı manipüle teknikleriyle normalleştirilmesinin; kas, iskelet, lenf, sinir ve dolaşım sistemlerinin daha etkin şekilde çalıştırılmasının amaçlandığı bir alternatif terapi türüdür.
Meşguliyet terapisi: Kişinin boş zamanlarını daha iyi şekilde değerlendirebilmesi ve bu zamanlarda olumsuz psikolojik durumlarla karşılaşılmaması için belirli tekniklerin üzerinde durulduğu bir terapi şeklidir.
At terapisi: Duyusal, zihinsel veya fiziksel bozukluğu olan kişiler için gelişme ve iyileşme sağlaması amacıyla at eşliğinde yapılan bir terapi stratejisidir.
Aloe vera nem terapisi: Bir çeşit güzellik terapisidir. Kuru, pullu, kaşıntılı ve pürüzlü ciltlerin tedavisi için nemlendirici kullanılan bir terapi şeklidir. Ayrıca cilt tahrişleri ve cilt yanıkları gibi cilt sorunlarının tedavisinde de uygulanabilir.
Bioenerji terapisi: Evren denge üzerine kurulu bir sistemdir. Organizma da evrenin bir parçası olarak denge gerektirir. Vücutta 7 adet enerji çakrası bulunur ve negatif enerji blokları, bu çakraların dengesinin bozulmasına neden olur. Bioenerji terapisinde vücut dengesinin sağlanması amaçlanır.
İmago terapi: İlişkilerinde problem olan ve belirli konularda çatışma halinde olan çiftler için uygulanan bir terapi şeklidir.
Ayna terapisi: Bu terapi şeklinde kişinin kendisini olduğu gibi kabul etmesi amaçlanır. Yeme bozuklukları olan ve fiziksel özelliklerinden dolayı belirli sorunlar yaşayan kişilerin başvurduğu bir terapidir. Bazı kaynaklarda etki terapisi olarak geçmektedir.
Feminist terapi: Kadın ve cinsiyet psikolojisi üzerinde yapılan çalışmalar neticesinde ortaya çıkmış bir terapi türü olan feminist terapide, kadının değerli bir varlık olduğu, toplumsal değişimin kadınların yararına olduğu görüşü hakimdir.
Sigara bırakma terapisi: Sigarayı bırakmak isteyen kişilerin başvurduğu bir terapi şeklidir. Terapi çok farklı teknikleri içerse de en çok rağbet gören Mora terapidir. Bu terapinin uygulanacağı gün, kişi yanında bir adet sigara bulundurur. Uygulama kişinin sigarayı yarım olarak içmesini ve diğer yarısını elektromanyetik frekansa yüklenmesini içerir. Ardından ayna etkisi ile frekanslar tersine çevrilerek vücuda geri aktarılır. Bu sayede bir nötrleşme hedeflenir.
Yunus terapi: Terapiye konu olan kişi, bu terapi türünde yunuslarla bir etkileşim içerisindedir. Kontrollü bir etkileşimde, depresyonun giderilmesi hedeflenir.
Kahkaha terapisi: Gülme, nefes ve gevşeme egzersizlerinin uygulandığı bir terapi şeklidir.
Metakognitif terapi: Kişinin dikkatini dengeli bir şekilde kullanması amaçlanır. Düşünsel dünya ile adaptif bir ilişki içerisine girmek, bireyin düşüncelerinin yapılandırılmasını ve mevcut psikolojik sorunların giderilmesini sağlar.
Sessiz terapi: Günlük yaşamın karmaşasından şikayetçi olanlar için, hayatın içerisinde sakinliği aramasının tekniklerini inceleyen bir terapi şeklidir.
Eşcinseller için onarım terapisi: Değişim terapisi olarak da adlandırılan bu terapide, psikolojik, ruhsal ve fiziksel yöntemlerle cinsel eğilimin değiştirilmesi amaçlanır.
Ho oponopono terapisi: Bu terapide insanın yaşadığı iyi ve kötü olayların, kişinin kendi bilinçaltından, inançlarından ve düşüncelerinden kaynaklandığı üzerinde durulmakta ve "seni seviyorum", "özür dilerim", "lütfen beni affet", "teşekkür ederim" cümleleriyle bu olayların gelişiminin değiştirilebileceği kanısına varılmaktadır.
Kraniosakral terapi: Kafatasından kuyruk sokumuna kadar olan alanda belirli bölgelerin hafifçe uyarılmasıyla, vücut içi ısı ve nem dengesinin sağlanmasını amaçlayan bir terapi türüdür. Ayrıca merkezi sinir sistemi sorunlarını ele alır.
Maggot terapi: Vücuttaki sağlıklı deri potansiyelini iyileştirmek amacıyla uygulanan, bunun için Lucilia sericata sineğinin lavralarını kullanan bir terapi yöntemidir.
Ergo terapi: Kişisel olarak veya grup olarak uygulanan bu terapi türünde amaç, kişilerin mesleki faaliyetlerinde daha başarılı olabilmelerini sağlamaktır.
Nokta terapi: Bir masaj tekniği olan nokta terapide, kas krampları ve spazm diye ifade edilen sinir kasılmalarının neden olduğu çeşitli ağrıların hafifletilmesi veya ortadan kaldırılması amaçlanır. Bir diğer ismi tetik nokta masajı terapisidir.
Bobath terapisi: Bir nörolojik terapi yaklaşımı olan bobath terapisinde amaç, motor kontrolünü sağlamak için verimli bir motor öğrenme sürecini geliştirmektir.
Bowen terapi: Nazik ve hafif hareketlerle vücudun kendi kendini iyileştirmesini sağlayan doğal bir terapi şeklidir. Vücut dokularının içerisinde yer alan gerginliklerin azaltılması amaçlanır.
Meridyen terapisi: Terapi alanında, Geleneksel Çin tıbbının en önemli iki uygulama biçiminden birisidir. Bu uygulamalardan ilki beden bazlı teknikler, diğeri ise ilaç bazlı tekniklerdir. Meridyen terapisi, beden bazlı bir terapidir, kırık ve çıkıkların tedavisi üzerine yoğunlaşılır.
Rezonans terapi: Bu terapi türünde kişinin vücuduna dışarıdan çeşitli frekanslarla titreşimler verilir ve böylelikle vücudun enerji sisteminde değişikliklerin yapılması amaçlanır.
Saç terapisi: Saç mezoterapisi olarak da adlandırılan bu terapide, kişinin saçına vitamin, aminoasit, mineral ve keratolitik ajanlar enjekte edilir. Uygulama direk saçlı deri üzerinde gerçekleşir. Saça sürülen ürünlere göre daha etkili bir terapi şeklidir.
Schroth terapi: Bu terapide çeşitli egzersizler uygulanır. Omurgasında dengesizlik ve eğrilik olan kişilere uygulanan schroth terapisinde, doğal bir omurga görünümü elde edilmeye çalışılmaktadır.
Soğuk oda terapisi: Kriyoterapi olarak da adlandırılan soğuk oda terapisinde, insan vücudunun çeşitli bölgelerindeki iltihaplanmaların ve ağrıların giderilmesi amaçlanır. Buz ve kar tanelerinin uygulanması esasına dayanır.
Su jok terapi: İnsan vücudunun el ve ayaklarında çeşitli yansıma noktaları vardır. Yansımaların karşılık geldiği organların ve vücut bölgelerinin tedavisi için el ve ayaklar üzerinde çeşitli uygulamalar yapılmaktadır.
Buz terapisi: Bir makine yardımıyla üretilen buzun, cilt derisi üzerine belirli teknikler kullanılarak uygulandığı ve üst derinin kurutularak yok edilmeye çalışıldığı bir güzellik terapisidir.