Dünya'nın güneş'e bakan tarafı aydınlık iken diğer tarafı karanlıktır. Karanlık ile aydınlığı ayıran sınır aydınlanma çemberini oluşturur. Yükseğe çıkıldıkça ufuk genişler, görülen alan artar.
Dünya'nın merkezine daha yakın olan kutuplarda yer çekimi kuvveti, Ekvator ve çevresinden daha güçlüdür.
Dünya'nın batıdan, doğuya doğru olan ekseni etrafındaki dönüş hızı Ekvator'da 1660 km/saat iken, bu hız kutuplara gidildikçe azalır ve nihayet kutup noktalarında sıfır olur.
Paralellerin araları kutuplara gidildikçe daralır. Nihayet kutuplarda nokta halini alır. Meridyen yayları kutuplarda birleşir.
Ekvator (0°) ve kutuplar (90°) üzerinde sıcaklığa bağlı olarak termik basınç alanları oluşur.
Güneş ışınlarının atmosferde aldığı yol kutuplara doğru gidildikçe uzar. Güneş ışınlarının geliş açısı, Ekvator'dan kutuplara doğru daralır. Buna bağlı olarak sıcaklık kutuplara gidildikçe azalır.
Bu sonuçlardan özellikle güneş ışınlarının geliş açısının Ekvator'dan kutuplara doğru giderek daralması ve ışınların atmosferde aldığı yolun uzaması yeryüzünün ısınmasına etki eder. Bu durum termik basınç alanlarını oluşturur. Termik basınç alanlarının iklimlerin oluşması üzerinde önemli etkileri vardır.
Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1” (Hazırlayan: Derviş Ünlü)” Ders Notlarından Derlenmiştir (Ziyaret Tarihi: 03/02/2010).
Etiketler: Coğrafya