Preeklampsi, yüksek tansiyon ve başka bir organ sistemine ki en sık karaciğer ve böbreklere verilen hasar belirtileri ile karakterize bir gebelik komplikasyonudur. Preeklampsi genellikle kan basıncı normal olan kadınlarda 20 haftalık hamilelikten sonra başlar. Tedavi edilmezse, preeklampsi hem siz hem de bebeğiniz için ciddi – hatta ölümcül – komplikasyonlara yol açabilir. Preeklampsiniz varsa, en etkili tedavi bebeğinizin doğumudur. Bebeği doğurduktan sonra bile, iyileşmeniz için biraz zaman alabilir. Nadiren preeklampsi, doğum sonrası da gelişebilir.
Semptomları
Preeklampsi bazen hiçbir belirti olmadan gelişir. Yüksek tansiyon yavaşça gelişebilir veya ani bir başlangıç olabilir. Kan basıncınızı izlemek doğum öncesi bakımın önemli bir parçasıdır çünkü preeklampsinin ilk işareti genellikle kan basıncında bir artıştır. 140/90 milimetre cıva (mm Hg) veya daha yüksek olan kan basıncı preeklampsinin belirtisi olabilir. Preeklampsinin diğer belirti ve semptomları şunları içerebilir:
- İdrarınızda aşırı protein kaçağı veya ek böbrek problemi belirtileri
- Şiddetli baş ağrısı
- Geçici görme kaybı, bulanık görme veya ışığa duyarlılık dahil olmak üzere görmedeki değişiklikler
- Üst karın ağrısı, genellikle sağ taraftaki kaburgalarınızın altındaki ağrı
- Mide bulantısı ya da kusma
- Azalan idrar çıkışı
- Kanınızdaki trombosit seviyelerinde azalma (trombositopeni)
- Bozulmuş karaciğer fonksiyonu
- Akciğerlerinizdeki sıvının neden olduğu nefes darlığı
- Preeklampsi ani kilo alımı ve şişkinlik (ödem) ile de ortaya çıkabilir. Ancak bunlar birçok normal gebelikte de görülür, bu nedenle preeklampsinin güvenilir belirtileri olarak kabul edilmezler.
Preeklampsinin kesin nedeni bilinmese de sürecin plasentada başladığına inanılmaktadır. Gebeliğin başlarında plasentaya etkili bir şekilde kan göndermek için yeni kan damarları gelişir .Preeklampsili kadınlarda bu kan damarları düzgün gelişmediği bilinmektedir. Bu yeni gelişen damarlar normal kan damarlarından daha dardırlar ve akan kan miktarına direnç gösterirler. Sonuçta yeni gelişen kan damarlarında problem ortaya çıkınca sistemik etkilerde görülmeye başlar.
Risk faktörleri
Preeklampsi yalnızca gebeliğin komplikasyonu olarak gelişir. Risk faktörleri olarak şunları içerir:
- Gebenin kendinde veya ailesinde preeklampsi öyküsü
- Gebelik öncesi kronik hipertansiyon
- Ilk Gebelik
- Ileri yaş
- Etnik köken
- Obezite
- Çoğul gebelik
- Hamile kalmadan önce belirli koşullara sahip olmak ( migren, tip 1 veya tip 2 diyabet, böbrek hastalığı, kan pıhtılaşma bozukluğu veya lupus varlığı)
- İn vitro fertilizasyon (Tüp bebek)
Komplikasyonlar
Preeklampsiniz ne kadar şiddetli olursa ve hamileliğinizde ne kadar erken ortaya çıkarsa, siz ve bebeğiniz için risk o kadar artar. Hızlı bir doğum gerektiren klinik veya obstetrik durumlar mevcutsa sezaryen doğum ile doğum gerekli olabilir. Preeklampsinin komplikasyonları şunları içerebilir:
- Fetal büyüme kısıtlaması; Preeklampsi, plasentaya kan taşıyan arterleri etkiler. Plasenta yeterince kan almazsa, bebeğiniz yetersiz kan ve oksijen ve daha az besin alabilir. Bu, fetal büyüme kısıtlaması, düşük doğum ağırlığı veya erken doğuma yol açabilir
- Erken doğum; Ciddi preeklampsiniz varsa, siz ve bebeğinizin hayatını kurtarmak için erken doğum yaptırmanız gerekebilir.
- Ablasyo plesenta; Preeklampsi, plasenta’nın doğumdan önce uterusun iç duvarından ayrıldığı bir durum olan ablasyo plesenta riskinizi artırır.
- HELLP sendromu; Hemoliz (kırmızı kan hücrelerinin yıkımı), yüksek karaciğer enzimleri ve düşük trombosit sayımı anlamına gelen HELLP, daha şiddetli bir preeklampsi şeklidir ve hem sizin hem de bebeğiniz için hayatı tehdit edebilir.
- Eklampsi; Preeklampsi kontrol edilmediğinde, esasen preeklampsiye nöbet eklendiği zaman oluşan durumda eklampsi gelişebilir. Hangi hastaların eklampsi ile sonuçlanacak kadar şiddetli preeklampsinin olacağını tahmin etmek çok zordur.
- Diğer organ hasarları; Preeklampsi böbreklere, karaciğere, akciğere, kalbe veya gözlere zarar verebilir.
- Kalp-damar hastalığı; Preeklampsiye sahip olmak gelecekteki kalp ve kan damarı (kardiyovasküler) hastalık riskinizi artırabilir.
Tanı
Preeklampsiyi teşhis etmek için, gebeliğin 20. haftasından sonra tansiyonunuz yükselmesi ve aşağıdaki komplikasyonlardan bir veya daha fazlasına sahip olmalısınız:
- İdrardaki protein artışı (proteinüri)
- Düşük trombosit sayısı
- Bozulmuş karaciğer fonksiyonu
- İdrarda protein dışındaki böbrek problemlerinin çıkması
- Akciğerlerde sıvı (pulmoner ödem) birikimi
- Yeni başlayan baş ağrıları veya görme bozuklukları
Gebelikte 140/90 mm Hg’yi aşan bir kan basıncı anormaldir. Bununla birlikte, tek bir yüksek tansiyon ölçümü, preeklampsiye sahip olduğunuz anlamına gelmez. Genellikle 2 veya üstü ölçümlerde yükseklik saptanması gerekmektedir.
Preeklampsi için en etkili tedavi doğumdur. Ancak erken haftalarda gelişen preeklampsi için bebeğe zaman kazandırmak ve akciğer gelişiminin tamamlaması için bir süre takip edilebilmektedir. Eğer semptomlar şiddetlenir ve alarm sepmtomları oluşmaya başlar ise beklemek sizi ve bebeği tehlikeye sürükleyebileceği için doğum kaçınılmaz olabilmektedir.