Mam Celal Talabani, 12 Kasım 1933'te Güney Kürdistan’ın Koy şehrinde doğdu. Eğitim hayatına Koy'da başlayan Talabani, daha sonra liseyi Erbil ve Kerkük'te okudu. 1946 yılında henüz 13 yaşındayken Kürt öğrencilerin oluşturduğu bir derneğe girerek siyasete atıldı. Ardından Kürdistan Demokratik Partisi'nin (KDP) öğrenci birliğine girdi. 18 yaşına geldiğinde KDP’nin merkez komitesine atandı.
Celal Talabani, Bağdat Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Talabani’nin gençliği hem siyasetçi, hem de gerilla lideri olarak sürdü. Celal Talabani, siyasi kariyerine KDP'ye bağlı Kürdistan Öğrenci Birliğinin kurucu üyesi ve lideri olarak 1950'li yılların başında başladı. KDP'nin üst düzey üyelerinden biri oldu.
1961 yılında, Abdülkerim Kasım hükûmetine karşı Kürt ayaklanmasına katıldı. Kasım'ı iktidardan uzaklaştıran darbenin ardından, 1963 yılında Cumhurbaşkanı Abdüsselam Arif'in hükûmetiyle yürütülen görüşmelerde Kürt delegasyonunun liderliğini yaptı.
1975 yılında KDP’den ayrılarak Kürdistan Yurtseverler Birliği'ni kurdu. Bir yıl sonra, merkezi hükümete karşı silahlı kampanya başlattı. 1988 yılında Irak hükümeti Kürtlere karşı kimyasal silahlar kullandığında, KYB ağır bir darbe aldı.
Güney Kürdistanda KYB-KDP mücadelesi, Kuzey Irak'taki Kürt siyasi hayatının yaklaşık son 30 yılına damgasını vurdu. Bu süre zarfında yapılan hatalar ile Kürdisatan mücadelesi ağır darbeler alırken, büyük kazanımlar da elde edildi!..
Kuzey Irak'ta (Güney Kürdistan) 1992 yılında seçimler yapılınca KYB-KDP ortak yönetimi kuruldu. İki parti arasındaki gerilim, 1994 yılında bozulunca bölge karıştı. ABD ve kısmen İngiltere'nin çabalarıyla, iki parti heyetleri arasında yapılan çok sayıda toplantının ardından, KYB’den Talabani ve KDP lideri Mesut Barzani 1998 yılında Washington'da bir barış anlaşması imzaladılar. Anlaşma, 4 Ekim 2002'de iki partiden milletvekillerinin katılımıyla bölgesel parlamentonun toplanması sonucu bir kez daha pekişti. ABD önderliğindeki güçlerin Irak'ı işgale başladığı 2003 yılının Mart ayı öncesinde, iki parti aralarındaki anlaşmazlıkları bir yana iterek Talabani-Barzani liderliğinde yeni bir oluşum oluşturuldu. Bugünkü Güney Kürdistan’ın kazanımları bu yapı ile şekillenerek günümüzdeki siyasi gelişmelere yol açtı.
Celal Talabani, Irak merkezi hükümetin 2005-2014 yılları arasındaki Irak Cumhurbaşkanlığı görevini yaparak O, siyasi kariyerinin en üst noktasına erişti. 17 Aralık 2012 tarihinde cumhurbaşkanı iken geçirdiği beyin kanaması sonucu sağlığı bozuldu. Tedavi için Almanya’ya gönderilen Talabani, uzun süre hastahanede kaldıktan sonra 19 Temmuz 2014’te tıbbi tedavisinin ardından 18 ay sonra Irak Kürdistan bölgesine ve evinin olduğu Süleymaniye şehrine geri döndü. 24 Temmuz 2014'te Irak Cumhurbaşkanlığı görev süresi hastalığı nedeniyle resmen sona erdirildi...
12 Eylül 2017 tarihinde tekrar sıhhati bozulan eski Irak Reisicumhuru ve Kürdisatan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Mam Celal Talabani, tekrar Almanya'nın başkenti Berlin'e getirilerek hastahaneye yatırıldı. O tarihten beri tedavi gören Mam Celal Talabani, 3 Ekim 2017 tarihinde vefat ederek aramızdan ayrıldı. Kürtler bu büyük Kürt siyasetçisine şükran borçludurlar. Yaptığı iyi hizmetlerinden dolayı O’nun önünde saygı ile eğilir, rahmet dileriz. Ruhu şad, toprağı bol olsun!..
AÇIKLAMA / HATIRLATMA: Gomanweb sitesi; düşünce ve ifade özgürlüğü, demokrasi, evrensel basın-yayın ilkeleri çerçevesinde görüş bildirmek isteyen herkese açıktır. Yazıların içeriğinden yazı sahipleri sorumludur.