-
eserin hikayesini horowitz'in ölümünden sonra yayımlanan, peobody ödülü’nü alan röportaj aracılığıyla kendisinden dinliyoruz:
amerika'daki ilk konseriniz nasıl geçmişti?
- amerikalı konser menajeri arthur judson beni 1928'de paris konserlerimden birinde dinlemişti, amerika'daki konser turnem böylece düzenlendi ve ben kendimi ilk kez carnegie hall'da çaykovski'nin 1. piyano konçertosu'yla tanıtacaktım. amerika'ya giriş konserinde bu yapıtı seçmemin nedenine gelince. bu konçertoda vahşi, gürültülü sesler çıkarabileceğime, dehşet bir hıza ulaşabileceğime emindim. orkestrayı yönetecek olan sir thomas beecham da ilk kez amerika sahnesine çıkacaktı. ve ben amerika'da çok büyük olay yaratmayı her şeyden çok istiyordum.
bunu fazlasıyla başardınız. new york times'ta yayımlanan eleştiriye bakılırsa, "piyano tuşlarından dumanlar tütüyordu." konser arası çılgınca alkışlarla, defalarca sahneye çağrılmanızla geçmiş.
- dinleyiciyi çiğ çiğ yemek istiyordum. onları çılgına döndürecektim. aslında bütün bunların bilinçaltı nedeni bir daha avrupa'ya dönmek istemeyişimdi. *¹
*¹ (david dubal / çeviren: leyla pamir / gösteri / aralık 1989)
(çeviri leyla pamir)
-
(bkz: çaykovski piyano konçertosu no. 1 - piyotr ilyiç çaykovski)
-
yapıtı bitirip arkadaşı piyanist nikolai rubinstein'a gösterdiğinde "çalınamaz" yanıtını aldığı si bemol tonundaki çaykovski konçertosu.
allegro non troppo e molto maestoso
andantino semplice
allegro con fuoco
yapıt, parıltılı ve ferah girişle başlar.piyanonun eşliğiyle ilk izlek(tema) bütün orkestra tarafından çalınır. bu izlek parlak ve kalabalık bir cadenza ile gelişir. sonra da piyanonun eşliği ile işlenir. kısa bir dinlenmenin ardından üç izlek üzerine kurulu bölüme geçilir. bu izleklerin ilki bir ukrayna halk şarkısından alınma bir ezgidir. ikinci izlek ise üflemelilerle birlikte insanı etkileyen bir ezgidir.üçüncüsü ise yaylı çalgılarla birlikte piyanonun söyleşmesinden oluşur. bölümün sonundaki cadenzada tiz seslerle yapılan bir doğaçlama göz önündedir.
ikinci bölümün izleğini sakince işlenen flüt tanıtır. bu izlek işitsel olarak uyumlu ama matematiksel olarak uyumsuz chopin ezgilerini anımsatır. hafif akorlarla desteklenen bu çekici bölüm bizi güneşli günlere alır götürür. bölümün ortasında ise pek de çekici olmayan hareketli ve kıvrak bir ezgi dinleriz.
konçertonun son bölümü neşeli ve uçarı bir halk dansı gibidir. konçerto gösterişli bir biçimde piyanonun orkestrayla söyleşmesinin ardından parlak bir biçimde biter.