Tanım
Zaman zaman kendini gösteren kaygı hayatın normal bir parçasıdır. İş yerinde bir sorunla karşı karşıya kalırken, bir şeye başlarken veya önemli bir karar verirken endişelenebilirsiniz. Ancak anksiyete bozuklukları dönemsel endişe veya korku içermektedir. Anksiyete bozukluğu olan bir kişi için endişe gitmez ve zaman içinde daha da kötüleşebilir. Duygular, iş performansı, okul çalışması ve ilişkiler gibi günlük etkinlikleri etkileyebilir. Birkaç farklı anksiyete(kaygı) bozukluğu türü vardır. Örnekler yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk ve sosyal anksiyete bozukluğunu içerir.
Belirti ve bulgular
Genelleşmiş Anksiyete Bozukluğu
Genel anksiyete bozukluğu olan insanlar aylarca aşırı kaygı veya endişe duyarlar ve anksiyete ile ilgili birkaç belirti ile yüzleşirler.
Genelleşmiş anksiyete bozukluğu semptomları şunları içerir:
- Huzursuzluk, acı veya yalnızlık hissi
- Bıkkınlık, yorgunluk hissi
- Odaklanma güçlüğü veya zihnin çok yoğun olduğu hissi
- Asabilik, kolay öfkelenme
- Kas gerginliği
- Endişeleri kontrol altına alamamak
- Uyku problemleri (uyanamamak, huzursuz olma, tatminsiz uyku)
Panik Atak
Panik bozukluğu olan insanlar, çarpıntı, hızlanan kalp atışını içeren ani korku dönemleri olan, beklenmedik tekrarlayan panik ataklara sahiptir; terlemek, titreme veya sarsılma hissi, nefes darlığı, boğulma veya boğulma hissi; Ve yaklaşan korku hissi.
Panik bozukluğu belirtileri şunları içerir:
- Yoğun korku, ani ve tekrarlanan ataklar
- Kontrolü kaybetme hissi
- Bir sonraki saldırının ne zaman olacağı konusunda yoğun endişeler
- Geçmişte panik atakların meydana geldiği yerlerden korkmak veya kaçınmak
Sosyal Anksiyete Bozukluğu
Sosyal anksiyete bozukluğu olan kişiler (bazen “sosyal fobi” olarak adlandırılır) başkalarını rahatsız etmekten çekinen, yargılanmış, reddedilmiş ya da korkmak istedikleri sosyal veya performans durumlarına ilişkin belirgin bir korkuya sahiptir.
Sosyal anksiyete bozukluğu belirtileri şunları içerir:
- Başkalarıyla birlikte olmaktan ve onlarla konuşmakta zorlanmak, endişe duymak
- Başkalarının önünde utanma, reddedilme korkusu veya başkalarını rahatsız etmekten korkmak, endişelenmek
- Başkalarının onları yargılamasından korkmak
- Başkalarıyla yaşayacağı bir olay, durum için günler veya haftalar öncesinde endişe etmek
- Kalabalıklardan uzak durmak
- Arkadaş edinmekte zorlanmak
- Kalabalıklar arasında mide bulantısı, hastalık hissi
Bir anksiyete bozukluğu değerlendirmesi genellikle bir birinci basamak bir sağlık kurumuna giderek başlar. Aşırı aktif tiroid veya düşük kan şekeri gibi bazı fiziksel sağlık koşullarının yanı sıra bazı ilaçlar anksiyete bozukluğunu taklit edebilir veya kötüleştirebilir. Kaygı bozuklukları sıklıkla depresyon ya da obsesif kompulsif bozukluk gibi diğer ilgili koşullarla birlikte var olduğundan, kapsamlı bir zihinsel sağlık değerlendirmesi de faydalıdır.
Risk faktörleri
Araştırmacılar, genetik ve çevresel faktörlerin, sıklıkla birbirleriyle etkileşim halinde olarak anksiyete bozuklukları için risk faktörleri olduğunu keşfediyorlar. Belirli faktörler şunları içerir:
- Çocuklukta utangaçlık veya davranışsal baskılama
- Kadın olmak
- Ekonomik durumun zayıf olması
- Boşanmış veya dul olmak
- Çocuklukta ve yetişkinlikte stresli bir yaşama maruz kalma
- Yakın akrabalarda kaygı bozuklukları
- Ebeveynlerin geçmişteki zihinsel rahatsızlıkları
Tedaviler ve Terapiler
Kaygı bozuklukları genellikle psikoterapi, ilaç veya her ikisi ile tedavi edilir.
Psikoterapi
Psikoterapi veya “konuşma terapisi”, anksiyete bozukluğu olan insanlara yardımcı olabilir. Etkili olabilmesi için, psikoterapi kişinin kendine özgü endişelerine yönlendirilmeli ve ihtiyaçlarına göre ayarlanmalıdır. Psikoterapinin tipik bir “yan etkisi”, korkulan durumlarla yüzleşmekten duyulan rahatsızlıktır.
Bilişsel Davranış Terapisi (BDT)
BDT anksiyete bozukluğu olan kişilere yardımcı olabilecek psikoterapi türüdür. Bir kişiye anksiyete üreten ve korkulu durumlara farklı düşünme biçimleri, davranma ve tepki verme biçimlerini öğretir. BDT ayrıca sosyal anksiyete bozukluğunun tedavisinde hayati önem taşıyan sosyal becerileri öğrenmesine ve uygulamasına yardımcı olabilir.
Sosyal anksiyete bozukluğunu tedavi etmek için kullanılan BDT’nin iki ayrı bileşeni, bilişsel terapi ve maruz kalma terapisidir. Bilişsel terapi, anksiyete bozukluklarının altında yatan yardımcı olmayan düşünceleri belirleme, zorlama ve nötralize etme üzerine yoğunlaşmaktadır.
Maruz kalma terapisi, insanların kaçınılmış oldukları faaliyetlerde bulunmalarına yardımcı olmak için kaygı bozukluğunun altında yatan korkularla yüzleşmeye odaklanmaktadır. Maruz kalma terapisi gevşeme egzersizleri ve / veya görüntü ile birlikte kullanılır. Bir meta analiz denilen bir çalışmada, önceki çalışmaların hepsini bir araya getirdiği ve kombine etkilerin istatistiksel büyüklüğünü hesapladığı çalışmada, bilişsel terapinin sosyal anksiyete bozukluğunun tedavisinde maruz kalma terapisine göre daha üstün olduğu bulundu.
BDT tek tek ya da benzer sorunlar yaşayan bir grup insanla birlikte yürütülebilir. Toplumsal anksiyete bozukluğu için grup tedavisi özellikle etkilidir. Katılımcılar genellikle oturumlar arasında tamamlamak için “ev ödevi” verilir.
Kendi Kendine Yardım veya Destek Grupları
Anksiyete bozukluğu olan bazı insanlar, kendi kendine yardım veya destek grubuna katılmaktan, sorunlarını ve başarılarını başkalarıyla paylaşmaktan fayda sağlayabilir. İnternet sohbet odaları da yararlı olabilir, ancak internette tanımadıkları, birbirlerini hiç görmemiş ve yanlış kimlikler yaygın olduğundan, İnternet üzerinden alınan herhangi bir tavsiye dikkatle kullanılmalıdır. Güvenilir bir arkadaşınızla veya bir din adamıyla konuşmak da destek sağlayabilir, ancak mutlaka uzman bir klinisyenden destek ve yardım alınmalıdır.
Stres-Yönetim Teknikleri
Stres yönetimi teknikleri ve meditasyon; kaygı bozukluğu olan kişilerin kendilerini sakinleştirmelerine yardımcı olabilir ve terapinin etkilerini artırabilir. Aerobik egzersizin sakinleştirici bir etkisi olduğuna dair kanıtlar bulunsa da, çalışmaların kalitesi tedavi olarak kullanımını destekleyecek kadar güçlü değildir. Kafein, bazı yasadışı uyuşturucular ve bazı tezgah üstü soğuk algınlığı ilaçları anksiyete bozukluklarının semptomlarını ağırlaştırabileceğinden onlardan kaçınılmalıdır. Ek ilaçlar almadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışın.
Anksiyete bozukluğu olan bir kişinin iyileşmesinde aile önemli olabilir. İdeal olarak, aile destekleyici olmalı ancak sevdikleri semptomların devam etmesine yardımcı olmamalıdır.
İlaç
İlaç tedavisi anksiyete bozukluklarını tedavi etmez ancak semptomları hafifletir. İlaçlar sadece bir tıp doktoru (bir psikiyatr ya da birincil bakım sağlayıcısı gibi) tarafından reçete edilebilir, ancak devlet sadece belirli birkaç psikiyatrik ilaçları reçete etmesine izin verir.
İlaçlar, bazen anksiyete bozukluğunun ilk tedavisi olarak kullanılırlar ya da yalnızca bir psikoterapi yanıtına yeterli yanıt alınmadığında kullanılırlar. Araştırma çalışmalarında, psikoterapi ve ilaç kombinasyonu ile tedavi edilen hastalar için, sadece birisi veya diğeriyle tedavi edilenlerden daha iyi sonuçlar alınması yaygın bir durumdur.
Anksiyete bozukluklarıyla mücadele için kullanılan en yaygın ilaç sınıfları, antidepresanlar, anti-anksiyete ilaçları ve beta blokerlerdir. Bazı ilaçların ancak düzenli olarak alınmaları ve ilaç durdurulması halinde semptomların tekrarlamasının etkili olduğunu unutmayın.
Antidepresanlar
Antidepresanlar depresyon tedavisinde kullanılır, ancak anksiyete bozukluklarının tedavisinde de yardımcı olurlar. İlerleme sağlamak birkaç hafta alır ve baş ağrısı, mide bulantısı veya uyku güçlüğü gibi yan etkilere neden olabilirler.
Anti-Anksiyete İlaçları
Kaygı karşıtı ilaçlar kaygı, panik atak veya korku ve endişe belirtilerini azaltmaya yardımcı olur. En yaygın anti-anksiyete ilaçları benzodiazepinler olarak adlandırılır. Benzodiazepinler, yaygın anksiyete bozukluğu için birinci basamak tedavisidir. Panik bozukluğu veya sosyal fobi (sosyal anksiyete bozukluğu) ile benzodiazepinler genellikle antidepresanların arkasında ikinci basamak tedavilerdir.
Beta Blokerler
Propranolol ve atenolol gibi beta blokerler, anksiyete, bilhassa sosyal anksiyete gibi fiziksel semptomların tedavisinde de yardımcıdır. Bu ilaçlar endişeli durumlarda hızlı kalp atışı, titreme, titreme ve kızarmayı kontrol etmelerini emreder.
Doğru ilaç seçimi, ilaç dozu ve tedavi planı, bir kişinin ihtiyaçlarına ve tıbbi duruma dayanmalı ve bir uzman bakımı altında yapılmalıdır. İlacın yardım etme becerisinin yan etki riski taşımaya değer olup olmadığına karar vermede yalnızca uzman bir klinisyen yardımcı olabilir. Doktorunuz doğru olanı bulmadan önce birkaç ilaç deneyebilir.