Kod editörleri veya kaynak kod editörleri, geliştiricilere yardımcı olmak için tasarlanmış kodlama programlarıdır. Bunlar, kodu yönetmek ve düzenlemek için ek işlevlere sahip düzenleyicilerdir. Bağımsız olabildikleri gibi bir IDE’nin parçası da olabilirler.
Kod editörleri programlama diline özgüdür. Bazı editörler bir veya iki programlama dilini desteklerken, bazıları birden çok programlama dilini destekler. Dil desteğine dayalı olarak önerilerde de bulunabilirler.
Yapı düzenleyici için bir tür kodlama editörü diyebiliriz. Yapı düzenleme, sözdizimi ağacına dayalı olarak bir kodun yapısını değiştirmek için kullanılır. Sözdizimi ağacı, bir programlama dilinde yazılmış kodun yapısı anlamına gelmektedir. Kod editörleri kodu derlemeyip sadece kaynak kodunu yazmanızı ve düzenlemenizi sağlar.
Kod editörleri , düz metin editörlerinden daha fazla işlevselliğe sahiptir. Düz metin editörleri, sözdizimi vurgulama ve otomatik girintiler gibi özellikler sunmaz.
IDE, geliştiricilere yardımcı olmak için hata ayıklama işlevleri, kod oluşturucular ve diğer birçok karmaşık işlevsellik içerirken, kod editörleri geliştiricilerin kodlamasına yardımcı olur. Programlama dillerine göre anahtar kelimeleri ve söz dizimi hatalarını da öne çıkarabilir.
Çoğu zaman bilgisayar programlama olarak da isimlendirilen kodlama, bilgisayarlarla iletişim kurma aracıdır. Bir bilgisayara hangi eylemleri gerçekleştireceğini kod ile aktarırız. Kod yazmak ise bir dizi talimat oluşturmak gibidir. Kod yazmayı öğrenerek bilgisayarlara ne yapacaklarını veya nasıl davranacaklarını hızlı bir şekilde aktarabilirsiniz. Kodlama becerisiyle web siteleri ve uygulamalar geliştirebilir, verileri işleyebilir ve daha pek çok harika şey yapabilirsiniz.
Kodlama Nasıl Çalışır?
Makinelere belirli eylemleri tamamlama talimatı veren bilgisayar programlama dilleri, tıpkı bir bir kılavuz gibi çalışır. Bir programcı veya geliştirici, bir görevi gerçekleştirmek için gerekli bilgileri ve görevleri açıklayan talimatlar hazırlar. Bilgisayarlar, kapsamlı kodlanmış bu talimatları çok hızlı bir şekilde tarayarak yerine getirilmesini sağlar.
Kullanıcılar, kodlama aracılığıyla web siteleri ve uygulamalarla/programlarla etkileşime girerler. Kodun kendisi ekranda görünmez. Bunun yerine geliştiricinin bilgisayarda görmenizi istediği sözcükleri ve resimleri görürsünüz. Kısacası her programlama dili, insanların makinelerle doğru bir şekilde iletişim kurmasına yardımcı olan bir çalışma bütünlüğüdür.
Kodlama Programlarının Artıları ve Eksileri
Kodu sıfırdan yazıyorsanız, kod editörleri bu konuda size fazlasıyla yardımcı olur. Ancak, başka biri tarafından yazılmış mevcut kodu düzenlemeniz gerekiyorsa, IDE en iyi seçenektir. Dilimizde Tümleşik Geliştirme Ortamı olarak bilinen IDE, bilgisayar programcılarının yazılım sürecini hızlı ve basit şekilde geliştirilmesini amaç edinen, bu süreci organize edebilen birçok aracın yanı sıra geliştirme sürecinde kullanılabilecek tü araçları içerisinde barındıran bir yazılım türüdür. IDE, kod editörleri kodu derleyemediği veya hata ayıklayamadığı için başkaları tarafından yazılan kodu anlamanıza yardımcı olur.
Bu editörlerin bazı özellikleri, kod yazarken önemli olan tema seçimi ve arama gibi IDE’den daha iyidir. Ayrıca birkaç satırı düzenlemek ve kod editörleriyle sürekli hata ayıklamak yerine, kodlamaya daha fazla konsantre olabilirsiniz.
IDE yerine bu editörleri kullanmanın bir başka nedeni de IDE’nin CPU, bellek ve disk alanı gibi daha fazla kaynak kullanmasıdır. Kodlama editörleri ise çok fazla kaynak kullanmazlar, dolayısıyla hızlıdırlar.
En İyi Kodlama Programları
UltraEdit
UltraEdit, performans ve güvenlik anlamında ana metin editörü olarak kullanabileceğiniz en iyi kodlama programlarındandır. UltraEdit ayrıca bir dosya bulucu ve entegre bir FTP istemcisidir. Ana metin editörü, büyük dosyaları rahatlıkla işleyebilen çok güçlü bir metin editörüdür.
Temel özellikleri:
Güçlü performansı sayesinde büyük dosyaları yükleyip işleyebilirsiniz.
Temalarla tüm uygulamanızı özelleştirebilirsiniz. Üstelik bunu yalnızca editör için değil tüm uygulama için yapabilirsiniz.
Komut satırları ve kabuk uzantıları gibi eksiksiz işletim sistemi entegrasyonlarını destekler.
Dosyaları hızlı bir şekilde bulabilir, karşılaştırabilir ve değiştirebilirsiniz.
Tam entegre bir dosya karşılaştırması ile kodlarınız arasındaki görsel farklılıkları tespit edebilirsiniz.
Sunucularınıza erişerek dosyaları doğrudan Yerel FTP / SFTP tarayıcısından veya UltraEdit’teki SSH/telnet konsolundan açabilirsiniz.
Yerleşik onaltılı ve sütun düzenleme modu, dosya verilerinizi düzenleme konusunda size daha fazla esneklik sağlar.
Yerleşik yöneticileri kullanarak XML ve JSON’u hızla ayrıştırıp yeniden biçimlendirebilirsiniz.
Programı şuradaki bağlantıdan bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Windows ve Mac cihazlarda çalışan UltraEdit, 30 günlük ücretsiz deneme sürümüne sahip. Devam etmek için bu sürenin ardından ödeme yapmanız gerekecek.
Atom
Atom, GitHub tarafından geliştirilmiş açık kaynaklı bir araçtır. Kullanıcı, bu aracı IDE olarak kullanabilirler.
Temel özellikleri:
Yerleşik bir paket yöneticisine sahiptir.
Otomatik tamamlama için akıllı seçenekler sunar.
Karşılaştırma için aracı birden çok bölmede açabilirsiniz.
Platformlar arası düzenlemeyi destekler.
Metni bulmak, değiştirmek ve dosya aramak için pek çok özelliğe sahip olursunuz.
Kullanımı oldukça kolaydır.
Bazı özel geliştirici araçlarına sahiptir.
Kullanıcı arayüzünü kolayca özelleştirebilirsiniz.
Açık kaynak olduğu için tamamen ücretsiz olan Atom’u şuradaki bağlantıya tıklayarak kullanmaya başlayabilirsiniz.
Sublime Text
Mac ve Windows bilgisayarlarda kullanabileceğiniz bir metin editör aracıdır. Sublime Text’in desteklediği diller ise şunlar:
ActionScript
AppleScript
ASP
C
C++
Python
YAML
TCL
PHP
Clojure
R
XSL
Shell Script
Lua
CSS
Rails
XML
Objective-C
HTML
Go
Scala
SQL
Makefile
JavaScript
Java
Temel özellikleri:
Sözdizimi hatalarını algılayabilir ve vurgulayabilir.
Tüm proje için sınıf, yöntem ve işlev için otomatik olarak bir dizin oluşturabilir.
Dosyaları açmak ve sembollere geçiş için akıllı seçenekler sunar.
Aynı anda birden fazla satırı düzenlemenizi sağlar.
Bir JSON dosyası yardımıyla hemen hemen her şeyi özelleştirebilirsiniz.
Birden çok satırı seçip düzenleyebilirsiniz.
Yeni başlayanlar için kullanımı kolaydır.
Ücretsiz deneme sürümü de bulunan Sublime Text’i şuradaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
Notepad++
Notepad++, Windows, Linux ve UNIX için bir kaynak kodu editörüdür. Üçüncü taraf bir araç kullanılarak Mac’te de kullanabilirsiniz.
Temel özellikleri:
Makro kaydetme ve oynatmayı destekler.
Kullanım kolaylığı açısından yer imleri ekleme, görevleri bulma ve değiştirme, otomatik tamamlama ve sözdizimi vurgulama gibi özelliklere sahiptir.
Çoklu belgeler için çoklu görünüm ve sekme arayüzlerini destekler.
Kullanımı yeni başlayanlar için de kolaydır.
Birkaç dezavantajından da bahsedecek olursak;
HTTP, SSH ve WebDAV için uzaktan dosya düzenleme kullanılamaz.
Mac’te Notepad++ kullanmak için üçüncü taraf bir araç kullanmanız gerekecek.
Kullanımı tamamen ücretsiz olan programı şuradaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
Brackets
Brackets, web tasarımı veya web geliştirme için kullanabileceğiniz bir metin editörüdür. Açık kaynaklı bir araç olan Brackets’i Windows, Linux ve Mac cihazlarda kullanabilirsiniz.
Temel özellikleri:
Kullanımı basit fakat güçlü bir araçtır.
CSS veya HTML’nizde yaptığınız değişiklikleri tarayıcınızda anında görebileceğiniz ‘Canlı Önizleme’ özelliğine sahiptir.
Satır içi düzenleme özelliği bulunmaktadır.
Düzenli güncellemeler sayesinde süreli yeni özelliklere sahip olacaksınız.
Kendinize uygun şekilde özelleştirebilirsiniz.
Kullanımı ücretsiz olan bu kodlama programı, şuradaki bağlantıdan indirilebilir.
Netbeans
Hemen hepimiz PHP, CSS, HTML veya diğer diller için olsun yalnızca bir tane ve kullanımı kolay, iyi özelliklere sahip bir kodlama programı kullanmak isteriz. Eğer aradığınız tam olarak buysa, bunu NetBeans’te bulabilirsiniz.
NetBeans, birçok dil kullanarak uygulama geliştirmek için faydalanabileceğiniz açık kaynaklı bir kod düzenleyici aracıdır. Uygulamalarınız yakın zamanda geliştirildiyse, NetBeans size Java 8 dilinin yeni ve geliştirilmiş yapılarının avantajlarından faydalanmak için tüm uygulamalarınızı güncelleme imkanı sağlamaktadır.
Temel özellikleri:
Güçlü hata ayıklama seçenekleri.
Hızlı ve akıllı kod düzenleme imkanı sunar.
Çoklu platform desteği.
Statik analiz araçları.
Kolay ve verimli proje yönetimi.
Birden fazla dil desteği.
Programı indirmek için şuradaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.
Visual Studio Code
Visual Studio Code, açık kaynaklı bir araçtır. Windows, Linux ve Mac’te kullanabileceğiniz bu aracı her yerde çalıştırabilirsiniz. Aracı kullanabileceğiniz yerlerin tamamı şunlar:
C#
R
Objective-C
Go
CSS
Visual Basic
SQL
Swift
F#
Power shell
Rust
JSON
XML
PHP
Java
HTML
Python
Jade
Razor
TypeScript
Lua
Ini
Groovy
Dockerfile
Batch
Sass
Less
Coffee Script
Perl
Clojure
Makefile
Markdown
Temel özellikleri:
Değişken türlerinin, işlev tanımlarının ve içe aktarılan modüllerin otomatik olarak tamamlanmasını sağlar.
Kesme noktaları, çağrı yığınları ve etkileşimli bir konsol ile hata ayıklama aracına sahiptir.
Genişletilebilir ve özelleştirilebilir bir yapıdadır.
Kullanımı basittir ve RAM’de fazla yer kaplamaz.
Kullanımı ücretsiz olan bu kodlama programını şuradaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
Vim
Vim metin editörü, yüzlerce programlama dili için destek sağlayan kodlama programlarından bir tanesidir. UNIX ve Mac’te vi olarak da bilinir.
Ücretsiz olan bu kodlama programını şuradan indirebilirsiniz.
Bluefish
Bluefish ücretsiz bir metin editörüdür. Windows, Linux, Mac OS ve Solaris gibi birçok işletim sisteminde kullanılabilir. Bu kullanımı kolay sistem, programlama ve web sitesi geliştirmeleri için kullanılabilir.
Bluefish’i aşağıdakiler için kullanabilirsiniz:
HTML
JavaScript
Java
ColdFusion
JSP
XHTML
C++
Google Go
Perl
Python
CSS
C
Vala
SQL
Ruby
XML
PHP
Ada
D
Shell
Temel özellikleri:
Sözdizimi vurgulama.
Otomatik tamamlama ve kod katlama.
Kod gezinme.
Genişletilebilir bir sisteme sahiptir.
Çoklu kodlamayı destekler.
Unicode karakter tarayıcısı vardır.
Bazı zamanlarda sisteminizi zorlayarak cihazınızın yavaş çalışmasına sebep olabilir. Bunun dışında tercih edilebilir kodlama programları arasında yer almaktadır. Ücretsiz olarak kullanabileceğiniz programı şuradaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
MacroMates
MacroMates yalnızca Mac cihazlarda kullanılabilen bir metin editörüdür. Aynı anda birden çok değişiklik yapmak, kod parçalarını değiştirmek ve çok daha fazlasını yapmak için TextMate’i kullanabilirsiniz.
Temel özellikleri:
Makroları programlamadan kaydedebilirsiniz.
Bazı proje yönetimi özelliklerine sahiptir.
Sözdizimi vurgulaması için bir tema seçebilirsiniz.
Normal ifadeleri arayabilir ve değiştirebilirsiniz.
Sadece birkaç tuşa basarak proje içindeki dosyalar arasında geçiş yapabilirsiniz.
MacroMates’i Mac cihazınıza şuradaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
Emacs
Emacs, Richard Stallman tarafından oluşturulan ve ilk olarak 1976 yılında piyasaya sürülen, platformlar arası yüksek düzeyde özelleştirilebilir bir metin editörleri sınıfıdır. Günümüzde GNU projesi kapsamında geliştirilen Emacs, C ve Emacs Lisp ile yazılmaktadır. Emacs’ın birçok türü bulunsa da GNU Emacs ve XEmacs en popüler iki sürümüdür.
Emacs metin editörleri kullanıcılara düz metin, programlama kaynak kodları ve HTML kodu için farklı içeriğe duyarlı modlar sunuyor. Bu modlar, farklı sözdizimi ögelerini vurgulamak için farklı renklerin kullanıldığı sözdizimi vurgulama özelliğine sahiptir. Bu özellik ile programın kodları okunması daha kolay ve hızlı hale gelecektir.
Temel özellikleri:
Platformlar arası bir program olduğu için Windows, Mac OS X, Linux, FreeBSD, SunOS, Solaris ve OpenBSD dahil olmak üzere çeşitli işletim sistemlerinde çalışır.
Birçok komut dosyası için tam Unicode desteğine sahiptir.
Lisp programlama dilinin bir uzantısı olan Emacs Lisp ile program daha dagenişletilebilir veya özelleştirilebilir.
Emacs ile shell komutları verebilir, internete erişebilir, program yazıp test edebilir ve Emacs e-posta okuyup gönderebilirsiniz.
Programı indirmek için şuradaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.