Bugünkü İslam coğrafyasının temellerini atan Rasûlullâh sallallâhü aleyhi ve sellemin ashabı, Arabistan yarımadasının küçük bir şehri olan Mekke ve Medine’de yaşıyorlardı. Çok kısa bir sürede fetih hareketleriyle İspanya’dan Hindistan’a İstanbul’dan Afrika içlerine, Kafkasya’ya Orta Asya’ya kadar yayılmaya başladılar. Bu fetihlerin idaresini elit tabaka diyebileceğimiz Sahâbe-i Kiram üstlendi. Askeri hareketler, fethedilen yerlerin idaresi, yargı, tebliğ ve irşad gibi vazifelerin tümünü sahâbe-i kiram yerine getirdi.
Rasûlullâh sallallâhü aleyhi ve sellemin vefatından sonra Arabistan bölgesinden ayrılıp Irak, Şam, Mısır, Horasan bölgelerine yerleşen ve buralarda vefat eden sahabilerin isimlerini ve gidiş nedenlerini tespit etmeye çalıştık.
Sonuç olarak sahabenin İslam bayraktarlığını yaptığını, geniş bir coğrafyaya yayıldığını görüyoruz. Bu yayılma esnasında fethedilen yerlere yerleştirmeler yapılmıştır. Bunlar özellikle Şam, Irak ve Mısır olmuştur. Diğer bölgelere toplu göç sözkonusu olmasa da, fethedildikten sonra bölgede vali, kadı, amil gibi idari görev almış olan sahabiler kalmış ve buralara yerleşmişlerdir.
Kaynak: Abdulcelil ALPKIRAY, Sahâbenin Yerleşim Ve Vefat Yerleri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı , Nisan 2005, KAYSERİ