Pavlov, Thorndike, Watson, Guthrie, Hull, Skinner başlıca davranışçı kuramcılardır.
- PAVLOV
Ivan Pavlov (1849- 1936), daha sonra davranışçılık ve modern psikoloji gibi disiplinlerin geliştirilmesine temel teşkil edecek olan klasik köpek koşullandırması üzerine yaptığı çalışmalar nedeniyle öne çıkan bir Rus fizyolog ve bilim adamıydı.
Pavlov, yaşamının ilk yıllarından itibaren büyük bir merak ve “araştırma içgüdüsü” olarak adlandırdığı bir dürtü gösterdi. Son derece dindar bir ailede doğmuş olmasına rağmen, hayatı, dönemin fikirlerini çok eleştiren ve bilimsel araştırmayı bir hakikat kaynağı olarak destekleyen I. M. Sechenov gibi düşünürlerin fikirlerinden etkilenmiştir. Böylece Pavlov, dini kariyerini bırakmaya ve 1870’de Saint Petersburg Üniversitesi’ne gittiği doğa bilimleri okumaya karar verdi. Orada fizik ve matematik dersleri almaya başladı, ancak kısa süre sonra biyoloji ve biyoloji gibi daha pratik konularla ilgilenmeye başladı.
1904’te Pavlov, köpeklerle klasik şartlandırma çalışmaları nedeniyle Nobel Tıp Ödülü’nü aldı ve böylece bu ödülü alan ilk Rus vatandaşı oldu. Araştırmaları 20. yüzyılın en önemlilerindendir ve her türlü eğitimsel ve klinik tekniğin geliştirilmesine hizmet etmiştir [1].
- THORNDIKE
Edward Thorndike, 31 Ağustos 1874 yılında ABD’de dünyaya gelmiştir. Kaynaklarda tam adı Edward Lee Thorndike olarak bilinmektedir. Edward Thorndike, psikolog kimliği ile tanınmaktadır. En başarılı çalışmaları arasında karşılaştırmalı psikoloji alanında çalışmaları olmuştur. Edward Thorndike, bulunduğu dönemdeki çalışanlarla iligli testler ve sınavlar geliştirmiştir. Endüstriyel alandaki çalışanlarla ilgili problemlerin çözümüne katkı sağladığı bilinmektedir. Bunun dışında da Amerikan Psikiyatri Birliği’nin başkanlığını yaptığı bilinmektedir. Edward Thorndike, 9 Ağustos 1949 yılında ABD, New York’ta vefat etmiştir. Başarılı çalışmaları arasında Educational Psychology, Introduction to the Theory of Mental and Social Measurements, The Elements of Psychology, Animal Intelligence gibi çalışmaları vardır [2].
- WATSON
Davranışçılığın kurucusu olarak bilinen John Broadus Watson, 1878 yılında Amerika Güney Carolina’da dünyaya gelmiştir. 16 yaşına geldiğinde üniversiteye giren Watson, 21 yaşında yüksek lisansını da vererek üniversiteden mezun olmuştur.
Watson, eğitim hayatında üniversite ile birlikte büyük bir değişim yaşamaya başlamış, felsefe çalışabilmek için Chicago Üniversitesi’ne devam etmeye başlamıştır. 1903 yılında “Hayvan Eğitimi: Beyaz farelerin fiziksel gelişimi üzerine deneysel çalışma” başlıklı teziyle bu üniversiteden kendi alanında ilk doktora derecesini alan kişi de Watson olmuştur. Chicago Üniversitesi’nde 5 yıl görev yapan Watson, profesör olarak John Hopkins Üniversitesi’ne geçmiştir.
Davranışçı Yaklaşım kuramının kurucusu olan Watson’ın görüşlerine karşıt görüşler de ortaya atılmış, bunlar da birer yaklaşım olarak psikoloji dünyasında ele alınmıştır. 1919 yılında “Davranışçı Görüşe Göre Psikoloji” adlı çalışması ile Davranışçı Yaklaşım’ın ilkelerini ortaya koymuş ve büyük yankı uyandırmıştır.
- GUTHRIE
Edwin Ray Guthrie; (1886 – 1959) Nebraska’da doğmuş ve yetişmiştir. Nebraska Üniversitesi’nde matematik alanında lisans eğitimi, felsefe alanında yüksek lisans eğitimi almıştır. Doktorasını Pensilvanya Üniversitesi’nde felsefe üzerine yapmıştır. Doktora eğitimi sırasında liselerde matematik öğretmenliği yapmıştır. Doktora eğitiminden sonra Washington Üniversitesi’nde akademik kariyerine başlamış ve kariyerinin geri kalan bölümünü de aynı üniversitede tamamlamıştır. 1958 yılında psikoloji alanına yaptığı katkılarından dolayı APA tarafından ödüllendirilmiştir. Görüşleri Watson’inkine en yakın olan Guthrie’dir Diğer taraftan Guthrie’nln hiçbir zaman Watson’la birlikte çalışmadığı da bilinmektedir. Guthrie, davranışçı yaklaşımın öncüleri arasında değil, onları izleyen ikinci jenerasyona ait sayılmaktadır.
- HULL
HULL, Clark Leonard (1884-1952) güdülenme mekanizmalarını vurgulayan davranışçı öğrenme kuramı ve psikolojiye getirdiği matematiksel yaklaşımı ile tanınan ABD’li psikolog.
New York Eyaleti’nin Akron kentinde doğdu. Connecticut Eyaleti’nin New Haven kentinde öldü. Michigan Üniversitesi’ni bitirip 1918’de doktora derecesini aldığı Wisconsin Üniversitesi’nde öğretim üyeliğine başladı. 1929’da, Yale üniversitesi’ne bağlı İnsan İlişkileri Enstitüsü’nde üstlendiği araştırma profesörlüğünü ölünceye dek sürdürdü.
Başlıca eserleri şunlardır; Aptitude Testing, 1928 (Yetenek Testi); Hypnosis and Suggestibility, 1933 (Hipnotizma ve telkine Yatkınlık); Principles of Behavior, 1943 (Davranışın İlkeleri); A Behavior System, 1952 (Bir Davranış Siatemi) [3].
- SKINNER
Burrhus Frederic Skinner (20 Mart 1904 – 18 Ağustos 1990), ABD’li ruhbilimci, yazar, mucit, sosyal reform savunucusu ve şair. Pennsylvania’da doğan Skinner, yüksek okula gidene kadar burada yaşamıştır. Skinner “Skinner’in kutusu” adıyla bilinen deneyiyle öğrenmede edimsel (vasıtalı,operant) koşullanmanın önemini ortaya koymuş, son dönemdeki en önemli psikologlardan biri olmuştur. Psychology Today (Bugünde Psikoloji) isimli psikoloji dergisi, Skinner’ı psikolojiye en önemli katkıları yapan bir psikolog olarak tanımlamıştır. (1967, Eylül Sayısı) Davranışçı (Bihewyorist) ekolü kendisine daha yakın gören Skinner, topumların davranışsal kontrolü için özgün bir program geliştirmiş; bebeklerin bakımı için otomatik bir bebek karyolası tasarlamış ve davranış değişikliği tekniklerinin geniş ölçekli kullanımı için çalışmalar yapmıştır.Skinner 1989 yılında hastalanmış ve doktorlar tarafından kendisine lösemi teşhisi konulmuştur. Bunu öğrendikten sonra bile bilimsel çalışmalarını ara vermeksizin sürdüren Skinner, ölmeden saatler önce bile yazmaya devam etmiş ve “Psikoloji Bir Zihin Bilimi Olabilir mi?” isimli makalesini tamamlayamadan 1990 yılında hayata veda etmiştir [4].
KAYNAKLAR
- Ivan Pavlov: biyografi, deneyler, klasik şartlandırma- https://tr.warbletoncouncil.org/ivan-pavlov-3294
- Edward Thorndike kimdir? Hangi alanda çalışmalar yapmıştır?- https://sorhadi.net/d/115434-edward-thorndike-kimdir-hangi-alanda-calismalar-yapmistir/4
- Clark Leonard HULL Kimdir?- beybut.com/clark-leonard-hull-kimdir/
- Burrhus Frederic Skinner- turkcebilgi.com/burrhus_frederic_skinner