Hollanda’da organ ve doku bağışı ile ilgili 10 gerçek
Bir bağışlayıcının 8 hayat kurtarabileceğini biliyor muydunuz? ‘Hollanda’da organ ve doku bağışı ile ilgili 10 gerçek’ başlıklı bölümü okuyunuz.
1. Herkes donör olabilir
Herkes kendini donör olarak kaydettirebilir: genç, yaşlı, şişman veya zayıf, büyük veya küçük, sağlıklı veya hasta. Yabancı olarak Hollanda'ya yerleşirseniz bile, kendinizi hemen donör olarak Donör kütüğüne kaydettirebilirsiniz.
Organ bağışı birkaç organ ve doku için geçerlidir. Bu yüzden belli bir hastalığı olan veya ilaç kullanan birinin bile bağışa ‘Evet' demesi önemlidir. Eğer bir hastalık veya ilaç kullanımından dolayı belli bir organ bağış için uygun değilse, çoğu zaman yinede bağış için uygun olan diğer organlar veya dokular vardır. Doktor sadece kişi öldükten sonra organların ve dokuların organ nakli için uygun olup olmadığına karar verebilir. Donör olabilmek için hiç bir zaman yaşlı değilsiniz. Her yaşta organ veya doku bağışında bulunabilme şansınız vardır.
2. Ölümünüzden sonra toplam 8 kişinin hayatını kurtarabilirsiniz
Sonuçta 8 tane organınızı bağış edebilirsiniz: karaciğer, akciğerler, kalp, böbrekler, pankreas ve ince bağırsak.
Ayrıyetten dokularınızla çoğu hastaların hayatını iyileştirebilirsiniz. Bağış edebileceğiniz dokular cilt, kornea, lif ve kıkırdakla birlikte kemik dokusu, kalp kapakları ve kan damarlarıdır.
3. Bağış organına ihtiyacınızın olma olasılığı, öldükten sonra organ bağışı yapabilmenizin olasılığından çok daha fazla
Zamanla bağış organına ihtiyacınızın olma olasılığı, öldükten sonra organ bağışı yapabilmenizin olasılığından çok daha fazladır. Çünkü organ bağışı sadece birinin hastahanede öldüğünde gerçekleşebiliyor. Bunlar çoğunlukla beyin ölümü yaşayan insanlardır. Mesela beyin kanamasından veya trafik kazasından sonra. Bu insanlar vefat etmiş, fakat yapay solunumla organlar hâlâ oksijence zengin kan alabiliyorlar. Dolayısıyla organlar transplantasyon için uygunluklarını koruyorlar. Özellikle organ bağışının bu kadar az sayıda gerçekleşebildiği için, mümkün olduğunca çok insanın kendini donör olarak kaydetmesi çok önemlidir.
4. Bir kayıt çok açıklık verir
Ölümden sonra (ev) doktoru Donör kütüğünden ölen kişinin donör olarak kayıtlı olup olmadığını ögreniyor. Hiç birşey kaydettirmediyseniz yada ‘yakınlarım karar versin' seçeniğini işaretlediyseniz, doktor bağış için ailenizden izin isteyecektir. Çoğu insan için bu kadar duygusal bir anda buna karar vermek çok zordur. Bu yüzden şimdiden ne istediğinizi düşünün. Donör olmak istemiyorsanız: ‘Hayır' seçeniğide var formda. Bu herkes için herşeyi netleştirir.
5. Doktorlar hayat kurtarıyor ve hastalar için her zaman ellerinden gelen herşeyi yapıyorlar
Tabiiki! Neden bir doktor bir hastaya diğerinden daha çok öncelik tanısın? Doktorlar önceden hangi organların ve dokuların bağış için uygun olduğunu bilmezler. Bunu sadece kişinin ölümünden sonra araştırdıktan sonra öğrenirler. Hollanda'da ölümü tespit eden doktor olabilecek bir transplantasyona dahil değildir.
6. Her zaman ölen kişiden vedalaşmak için yeteri kadar zaman vardır
Geride kalan aileniz için sizden iyi bir şekilde vedalaşabilmek tabiiki çok önemlidir. Bu hem bağıştan önce hemde bağıştan sonra gerçekleşebilir. Organların ve dokuların çıkartılması tabiiki büyük titizlikle ve ölen kişi ve onun ailesine çok büyük saygılı bir şekilde gerçekleşiyor. Cilt veya başka doku asla ölü tabuta koyulduğunda yüz, boğaz veya eller gibi gözüken bölümlerden alınmaz. Organ bağışından sonra donör çok soluk gözükebilir. Organ bağışından sonra ölen kişi her zaman evde veya cenaze merkezinde tabuda koyulabilir.
7. Memleketinizde defnedilmek veya yakılmak organ donörü olduğunuzda mümkündür
Bağış prosedürü cenaze ve yakma törenini geciktirmez. Ölen kişi bazen yarım veya tüm gün daha fazla hastahanede kalıyor. Bu bağış edilen organlara ve dokuklara bağlıdır. Ölen kişi kendi memkletinde defnedilmek veya yakılmak istiyorsa, bu bağıştan sonra hâlâ mümkündür.
8. Çoğu dini inançlar ve dünya görüşler organ bağışına olumlu bakıyor
Çoğu dini inançlar ve dünya görüşler organ bağışına olumlu bakıyor. Taraftarlar hasta bir insana yardımcı olmayı önemli bulduklarını söylüyorlar. Gerçi başkaları bedenin dokunulmamış olması gerektiğini düşünüyorlar. Tereddüt mü ediyorsunuz? Bu durumu en iyisi hoca ile veya dini toplumunuzdan başka birisiyle konuşabilirsiniz.
9. Hollanda'da herkezin organ nakli için eşit hakları vardır
Hollanda'da organın alıcısı hakkında şart koşmak mümkün değildir. Eğer bağış için müsaade verildiyse, donörün gereken tıbbi bilgileri talep edilir. Bu bilgilerle uyumlu alıcı aranılabilinir. Organların ve dokuların dağıtımı sadece kan grubu, doku tipi, boy veya kilo gibi tıbbi bilgilere göre bağımsız bir merkez tarafından yapılır. Ayrıyetten tıbbi aciliyetin ve bekleme süresininde etkisi vardır. Hollanda'da herkezin organ nakli için eşit hakları vardır.
10. Bir donör deneme tahtası değildir
Bir donör tabiiki deneme tahtası değildir. Organlar ve dokular sadece transplantasyon için kullanılır. Yalnız bazen çıkartıldıktan sonra organın veya dokunun yinede transplantasyon için uygun olmadığı tespit edilir. Doktorlar bu durumda transplantasyon hakkındaki tıbbi bilimi geliştirebilmek için bu organı araştırmak isterler. Yani başka araştırma için değil ve sadece çıkartılan bu organı yada dokuyu araştırırlar. Bunu istemezseniz, buna karşı ‘Bezwaar wetenschappelijk onderzoek' formu ile itiraz edebilirsiniz. (tıbbi araştırma itirazı)