Simerini gazetesine göre "Sigmalive" kanalına söyleşi veren İngiliz Yüksek Komiseri Kidd, iki ülke arasında imzalanan anlaşmadan söz etti.
Anlaşma için neden bu zaman diliminin tercih edildiği şeklindeki bir soru üzerine Kidd, bu konunun, Rum Hükümeti ile yıllardır üzerinde çalıştıkları bir konu olduğunu, bunun kendisinin Kıbrıs'a gelmesinden önce, 4 yıldan fazla bir zaman öncesine dayandığını söyledi.
Kidd, sözlerinin devamında, "bazı zor konulara ve bunun pratikte nasıl ileriye götürüleceğine yönelik olarak çözümler bulunması gerekirdi" ifadesini kullanarak, anlaşma taslağı için sonbaharda yoğun istişarelerin yapıldığını, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'in İngiltere'ye ziyaret gerçekleştireceğini öğrenmeden önce çalışmaya başladıklarını da belirtti.
Kidd, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'in İngiltere ziyareti sırasında bunun resmiyet kazandırılması yönünde herhangi bir planlamanın da bulunmadığına dikkati çekti; ayrıca anlaşmanın, Anatasaiadis'in İngiltere temasları çerçevesinde imzalanmasından da oldukça memnun olduğunu söyledi.
Anlaşmanın yapılmasına ilişkin çabaların hangi sebeple başladığı sorusu üzerine Kidd, etkilenen bölgelerdeki sakinlerin ve köylerin baskılarının ardından başladığını, Rum Yönetimi ile bunun için çalıştıklarını, var olan pratik zorlukları aştıklarını ve anlaşmaya vardıklarını ifade etti.
Bu olayın ötesinde, sonucun mal sahiplerinin yararına olacağını belirten Kidd, bu anlaşmanın ayrıca, işbirliği yapıldığı zaman, İngiliz Üslerine ilişkin durumları nasıl başarılabileceğine ilişkin örneği de ortaya koyduğunu söyledi.
Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'in bu anlaşmayı tarihi olarak nitelendirmesinin hatırlatılması ve kendisinin bunu nasıl nitelendirdiğinin sorulması üzerine, Kidd, "bir sonraki defaya kadar hepimiz durumları tarihi olarak nitelendirebiliriz. Evet öyledir. Bunu, Üsler konusundaki ilişkilerimizin değişmesi örneği olarak düşünmeyi tercih ediyorum. Yıllardır başarıyla ele alma konumunda olmadığımız hassas konuların, ele alma yöntemindeki değişim eğilimi söz konusudur" yanıtını verdi.
Yıkılan bir tabudan bahsedilmesinin söz konusu olup olmadığına ilişkin olarak Kidd, "evet, neden olmasın" diyerek, geçmişte görüşülmesi zor olan özellikle hassas olan bazı konuları ele alma yeterliliklerini ortaya koyan bir örneği teşkil ettiğini ifade etti.
"Anlaşmanın içeriği konusunda çok şeyin söylendiğinin anımsatılması ve Güney Kıbrıs'ın anlaşma karşılığında İngiltere'ye ne verdiği" sorusu üzerine Kidd, bunun, konuya yaklaşım şekli açısından yanlış olduğunu düşündüğünü belirterek, Üsler içerisinde, kendilerine taşınmaz mallarının değerlendirilmesi olanağının verilmesini isteyen belli bir sayıda hak sahibinin bulunduğunu, kendilerinin, sorunu gördüklerini ve yardım etmek istediklerini ifade etti.
Güney Kıbrıs ile olan ilişkilerinin, "böylece önceden bir şey talep etmek için biz kazandık siz kaybettiniz" mantığıyla direkt pazarlıklarla alakalı olmadığını söyledi.
Güney Kıbrıs'taki siyasi unsurların, İngiltere'nin Cebelitarık'ta izledikleri aynı yöntemi izleyeceklerine dair endişelerini dile getirdiğinin anımsatılması üzerine Kidd, üç noktada durmak istediğini belirterek birincisinin, Cebelitarık tarihinin sunulduğu gibi olmadığını, ikincisinin bu anlaşmadan etkilenecek olanların Kıbrıslılar olduğunu, hak sahiplerinin taşınmazlarını kalkındırabileceklerini veya satabileceklerini, üçüncü noktanın ise son 50 yıldır hak sahipleriyle izledikleri eğilimin, Cebelitarık durumu ile tamamıyla ters olduğunu, Üsler içerisindeki toprak konusunun ele alınması konularında Rum Yönetimi makamlarıyla yakın bir şekilde çalıştıklarını söyledi.
Siyasi analizörlerin, İngiltere'nin, özellikle Kıbrıs sorununa ilişkin Ada'daki çıkarlarına hizmet etmek için Kıbrıs toplumu içerisindeki olumsuz imajını iyileştirme girişiminde bulunduğu şeklinde görüş ortaya koyduğunun anımsatılması üzerine Kidd, imajlarını düzeltmeye çalıştıklarını, bu imajın ne kadar iyi veya ne kadar kötü olduğunu yorumlamak istemediğini, bunun da tüm hükümetler için doğal bir şey olduğunu ifade etti. Kidd sözlerinin devamında, "eğer tüm diplomat meslektaşlarıma sorarsanız, hükümetimizin, Kıbrıs kamu oyundaki imajını iyileştirmeye çabaladıklarını söyleyeceklerine eminim" dedi.
"Bunun Kıbrıs sorununda da geçerli olduğuna inanıyor musunuz" sorusu üzerine Kidd, "bu, ikisinin karşılaştığı bir dizi çıkarla ilişkilidir" diyerek , her iki taraf birbirini ne kadar iyi anlarsa anlayışın da o kadar iyi gelişeceğini söyledi.
Kidd, bir başka soru üzerine, Anastasiadis'in geçtiğimiz hafta İngiltere'de gerçekleştirdiği ziyarete atıfta bulunarak, bu temaslar çerçevesinde, Rum Yönetimi'nin, İngiltere'nin, bir çözüme varılması sürecine yardım etmek için herhangi bir nüfuzu kullanmaya hazır olduğunu tanıdığını belirtti.
İngiltere'nin, Güney Kıbrıs aleyhine, Kıbrıs sorununda bazı faaliyetleri ileriye götürdüğünün ve 2007 yılındaki İngiltere ile Türkiye arasındaki strateji işbirliğinin hatırlatılması üzerine Kidd, bunun, reddettiği bir şey olduğunu, pratikte oynamaları mümkün olan rolün, tüm oyuncularla temasta olunması olduğunu, bunu da yıllardır yaptıklarını söyledi. Kidd sözlerinin devamında, gerekli olduğunu değerlendirdikleri zaman Türkiye'ye baskı yapmaya devam edeceklerini, gerekmesi halinde, durumları Kıbrıs sorunun çözümü gidişatına sürüklemek için bunun tüm taraflarla da yapılmakta olduğunu söyledi.
Rum Dışişleri Bakanı Yoannis Kasulidis'in, İngiltere'nin Kıbrıs sorununa ilişkin ölçülü bir tutum sergileyeceği şeklindeki açıklaması ve pratikte İngiltere'den ne beklenebileceği sorusu üzerine Kidd, üstlenecekleri herhangi bir faaliyetin görünür ve paralel olacağının beklenmemesi gerektiğini söyleyerek "ölçülü" kelimesiyle bunu kast ettiğini; eğer nihayetinde, müdahil taraflara yönelik nüfuz kullanma veya cesaretlendirilmeleri girişiminde bulunmaları ve bunun perde gerisinde yapılması durumunda, daha sonuç verici olacağını ifade etti.
İki toplumlu, iki bölgeli federasyonun İngiltere diplomasinin ürünü olarak addedilmesinin, Anastasiadis ve Cameron 'un ortak açıklama içerisinde bu çözüme destek vermesinin anımsatılması ve çözüm olmaksızın 40 yılın ardından bunun yenilenmesi zamanının gelip gelmediği sorusu üzerine Kidd, bunun, 1970'li yıllardaki anlaşmalarının sonucu olduğunu ve bir dizi BM kararlarında da bunun teyit edildiğini ifade etti.
Kidd, açıklamasının devamında, bu zeminin değiştirilmesi yönünde her iki taraftan da anlaşma olmaksızın bu iki anlaşmanın kenara atılmasının özellikle riskli olduğunu belirterek , günün sonunda herhangi bir anlaşmanın sonucuyla yaşayacak olanların iki toplum olacağına da dikkati çekti.
(FK/ÖK)