Türkiye ile Rusya arasında uzun süredir gündemde olan Türk Akımı Doğal Gaz Boru Hattı projesinin inşasına gecikmeli de olsa başlandı. Rusya'nın doğal gazını Karadeniz üzerinden Türkiye'ye oradan da Avrupa'ya ulaştırması planlanan hattın 2019 yılı sonunda hizmete girmesi bekleniyor.
Boru hattının inşasını üstlenen Rus enerji devi Gazprom'dan yapılan açıklamada "Türk ve Avrupalı müşterilerimiz Rusya'dan doğal gaz ithal etmek için güvenilir yeni bir rotaya sahip olacaklar” denildi. Türk Akımı'yla kim ne kazanıyor? Kaybedenler kimler? Enerji jeopolitiği için önemi nedir? Bu soruları enerji uzmanı Necdet Pamir'e yönelltik.
DW Türkçe: Rusya'nın doğal gaz sevkiyatında önemli bir yere sahip olması planlanan Türk Akımı'nın inşasına başlandı. Rusya doğal gazının bir kısmını Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırmayı hedefliyor. Türk Akımı hizmete hazır hale geldiğinde enerji jeopolitiğinde ne gibi değişimler bekleyebiliriz?
Necdet Pamir: 2014 yılının sonunda, Aralık ayında Putin Türkiye'ye geldiğinde, Türkiye'nin de beklemediği bir şekilde bu projeyi ortaya attı. O zaman projenin kapasitesi 63 milyar metreküptü, 4 tane paralel hat, her biri 15,75 (milyar metreküp). Bir kısmı Türkiye'yi, geri kalanı da Avrupa'yı besleyecek. Bunu hangi ortamda ortaya attı Putin? Avrupa Birliği ile Amerika'nın Ukrayna ve Kırım'daki gelişmelere tepkisinin ardından. Bir de Avrupa Birliği'nin Gazprom'un Avrupa'daki tekelini kırabilmek için çıkarttığı 3. Enerji Paketi'ne karşı olarak. Yani Putin, ‘ben çözümsüz değilim, siz ambargolarınızla, beni engellemeye kalkarsanız, benim de Türkiye başta olmak üzere çeşitli alternatiflerim var' mesajını verdi. Bunun olabilirliği konusunda hepimizin ciddi kuşkuları vardı, çünkü bu daha çok siyasi bir projeydi. Avrupa Birliği ile Rusya arasında bir ortak nokta bulunmadıktan sonra, yine ister Türkiye üzerinden gel, ister Bulgaristan üzerinden gitmeye çalış önünde engel olacaktır. Yani önemli olan, bu çatışmanın ortak bir noktada buluşabilmesi gibi bir önkoşulu var. Sonra ne oldu Türkiye ile yaşanan uçak krizi vesaire derken rafa kalktı. Ondan sonra yine zoraki ilişkiler nedeniyle bir zoraki evlilik süreci başladı. Bu proje yeniden canlandırıldı. Türk Akımı'nın bu sefer yeni kapasiteyle devreye girmesi gündeme getirildi. İki paralel hat 15,75 (milyar metreküp) birisi Türkiye'ye gelecek, diğeri de daha sonra Türkiye üzerinden Avrupa'ya gidecek. Şimdi yine Avrupa'yla belirli bir ortak noktaya gelinmediği takdirde ikinci ayağının ne kadar hayatiyet kazanacağı çok tartışılır.