1 Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi
2 ANAYASAL KURALLAR Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir (Ay. m. 56/1). Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir (Ay. m. 56/2).
3 TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇEVRE SUÇLARI Ceza Kanununun amacı Madde 1- (1) Ceza Kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.
4 TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇEVRE SUÇLARI Çevrenin kasten kirletilmesi (TCK m. 181) Çevrenin taksirle kirletilmesi (TCK m. 182) Gürültüye neden olma (TCK m. 183) İmar kirliliğine neden olma (TCK m. 184) Çevrenin kasten kirletilmesi suçu (m. 181) bakımından evrensellik ilkesi kabul edilmiş olup, yabancı ülkede, bir yabancı tarafından işlenmiş olsa da Adalet Bakanının talebiyle Türkiye de yargılanabilmesi kabul edilmiştir (TCK m. 13/1-d)
5 KABAHATLER KANUNUNDA ÇEVREYE KARŞI EYLEMLER Çevreyi kirletme (Kab.K m. 41) Gürültü (Kab.K m. 36) ÇEVRE KANUNUNDA DÜZENLENEN EYLEMLER Kabahat niteliğinde
6 ÇEVRE SUÇLARIYLA KORUNAN HUKUKSAL DEĞER Bireylerin sağlıklı çevrede yaşama hakkı
7 ÇEVRENİN KASTEN KİRLETİLMESİ (TCK m. 181) (1) İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten veren kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Atık veya artıkları izinsiz olarak ülkeye sokan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (3) Atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza iki katı kadar artırılır.
8 (4) Bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan fiillerin, insan veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıklarla ilgili olarak işlenmesi halinde beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına ve bin güne kadar adli ara cezasına hükmolunur. (5) Bu maddenin iki, üç ve dördüncü fıkrasındaki fiillerden dolayı tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
9 I. TANIM Maddede iki farklı suç düzenlenmiştir. İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten vermek (f. 1) Atık veya artıkları izinsiz olarak ülkeye sokmak (f. 2)
10 II. FAİL MAĞDUR Bir özellik göstermez. Fail herkes olabilir. Mağdur herkes olabilir. Bu maddenin iki, üç ve dördüncü fıkrasındaki fiillerden dolayı tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. III. SUÇUN MADDİ KONUSU Suçun maddi konusu çevre dir. Çevre, canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı ifade eder (Çevre K m. 2)
11 IV. TİPİK EYLEM (=MADDİ UNSUR) 1. İlgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya kasten vermek Atık: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü madde (Çevre K m. 2) Artık: Herhangi bir maddenin (katı, sıvı, gaz) kullanıldıktan veya harcandıktan sonra arta kalan bölümü
12 Bağlı hareketli suç: atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya herhangi bir şekilde verilmesi değil, ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde verilmesi suç olarak tanımlanmıştır.
13 Bağlı hareketli suçtur: atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya herhangi bir şekilde verilmesi değil, ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde verilmesi suç olarak tanımlanmıştır. Atık veya artıkların ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere uygun olarak çevreye bırakılması halinde hukuka aykırı bir davranıştan ve dolayısıyla suçtan söz edilemez (Madde gerekçesi) İlgili Kanunlar idarenin düzenleyici işlemlerini de kapsayacak şekilde (KHK, tüzük, yönetmelik vb.) her türlü mevzuat şeklinde anlaşılmalıdır.
14 İcrai hareketli bir suç olarak düzenlenmiştir: atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya kasten verilmesi (Eksik: İhmali davranış suç olarak düzenlenmemiştir) Atık veya artığın toprak, su veya havaya verilmesinden maksat: Bırakma, atma, serbest bırakma, salıverme, gömme vb. olabilir
15 Somut tehlike suçudur: Bir zararın doğması şart değildir. Buna karşı atık veya artığın çevreye zarar verecek şekilde toprağa, suya veya havaya kasten verilmesi gereklidir. Eğer atık veya artık çevreye zarar verecek boyutta değilse eylem suç oluşturmayacaktır (Madde gerekçesi)
16 2. Atık veya artıkları izinsiz olarak ülkeye sokmak Atık veya artıkların yetkili mercilerden izin almak suretiyle ülkeye sokulması suç oluşturmayacaktır. Soyut tehlike suçudur: Ülkeye sokmakla suç da meydana gelir. Çevre açısından bir zarar tehlikesi dahi aranmaz. Atık veya artığın ülkeye sokulmasıyla suç ta tamam olacaktır.
17 V. MANEVİ UNSUR Kasten işlenebilen bir suçtur: Maddede tanımlanan tipik eylemlerin gerçekleştirildiğinin bilinmesi ve istenmesi yeterlidir. Amaç veya saike yer verilmemiştir.
18 VI. HUKUKA AYKIRILIK 1. fıkra açısından, ilgili kanunlarda belirlenen teknik usullere uygun hareket edilmesi 2. fıkra açısından, izin alınması halinde eylem suç oluşturmayacaktır. Ancak bu hallerde teknik usullerin doğru belirlenmiş ve iznin de hukuka uygun olması aranmalıdır.
19 VI. CEZANIN ARTIRILMASINI GEREKTİREN NİTELİKLİ HALLER Atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı özellik göstermesi. Her iki fıkradaki eylemlerin, insan veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıklarla ilgili olarak işlenmesi.
20 VII. TEŞEBBÜS Her iki suç açısından da zararın meydana gelmesi gerekmediğinden ve hareketin yapılmasıyla suç oluşacağından ancak hareket parçalara bölünebiliyorsa teşebbüs mümkün olabilir (Örn.: atık çevreye bırakılamadan yakalanma, ülkeye sokulamadan yakalanma vb.)
21 VIII. İŞTİRAK Kural olarak iştirakin her şekli mumkündür. Ancak, kamu görevlisinin izin veya onay verdiği durumlarda, kamu görevlisinin eyleminin özelliğine göre iştirak veya dolaylı faillik kurallarına dikkat edilmelidir.
22 IX. SUÇLARIN BİRLEŞMESİ Atık veya artıkların çevreye verilmesi, aralıksız devam ediyorsa mütemadi (=sürekli) suç söz konusu olacaktır ve tek bir eylemden söz edilecektir. Atık veya artıkların aralıklarla çevreye verilmesi söz konusu ise, zincirleme suç hükümleri söz konusu olabilecektir (TCK m. 43) Tipik eylem, aynı zamanda bir kabahat oluşturuyorsa, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanır ve suçtan dolayı yaptırım uygulanamıyorsa kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır (Kab.K m. 15/3).
23 Maddenin ilk iki fıkrasında iki farklı suç düzenlendiğinden, eğer her iki fıkradaki tipik eylemler gerçekleşirse, iki farklı suç oluşacaktır.
24 X. YAPTIRIM ve USUL KURALLARI
25 ÇEVRENİN TAKSİRLE KİRLETİLMESİ (TCK m. 182) (1) Çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması halinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (2) İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
26 Kanun burada çevrenin taksirle kirletilmesini düzenlemiştir. Ancak bunu yaparken hareket modelini değiştirmiştir. Bu maddede ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ibaresine yer verilmemiştir. Buna göre, bu usullere uygun da olsa, taksirli hareketiyle atık veya artıkları toprak, su veya havaya veren kişi, bu eyleminden sorumlu olacaktır. Tüzel kişiler çevrenin taksirle kirletilmesinden sorumlu tutulmamıştır.
27 Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması hali cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli hal olarak düzenlenmiştir (1. fıkra, ikinci cümle). İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olmak cezanın artırılmasını gerektiren nitelikli haldir (2. fıkra)
5237 SAYILI TCK. 170-180. MADDELERİNDE YER ALAN GENEL TEHLİKE YARATAN SUÇLAR 1 MUHAMMET MURAT ÜLKÜ ÇORUM CUMHURİYET SAVCISI 33516 1 Bu çalışma, Yeni Ceza Adalet Sistemi nin Cumhuriyet Savcıları ve Hakimlere
SAHTE VEYA MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEME VEYA KULLANMA SUÇLARI * Av. ** I. TANITIM Bu çalışmada, vergi ceza hukukunun kapsamına giren (kamusal nitelikli) vergi suçlarından vergi kaçakçılığı
GENEL GÜVENLĠĞĠN TEHLĠKEYE SOKULMASI SUÇU ĠLE BU SUÇUN DĠĞER SUÇLARLA ĠÇTĠMAI Halil POLAT* 1 ÖZET Bu çalışmada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 170. maddesinde düzenlenen genel güvenliğin kasten tehlikeye
ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI Dr. Adnan AĞIR Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Şube Müdürü I.GİRİŞ Asıl işveren alt
932 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2013 Türkiye de Giderek Artan Hukuka Aykırı Bir Ekonomik Faaliyet Olarak Kredi Kartı Kullanılması Suretiyle Tefecilik Usury by Using Credit Card as an
5237 SAYILI TCK. 154-156. VE 160-166. MADDELERİNDE YER ALAN MALVARLIĞINA KARŞI DİĞER SUÇLAR 1 MUHAMMET MURAT ÜLKÜ ÇORUM CUMHURİYET SAVCISI 33516 1 Bu çalışma, Yeni Ceza Adalet Sistemi nin Cumhuriyet Savcıları
ÇOCUKLARA KARŞI İŞLENEN SUÇLAR VE ÇOCUKLARI KORUYUCU TEDBİRLER Toplumumuzda giderek artan suç işlenme olaylarında sıkça rastlanan ve son günlerde gündeme damgasını vuran yazılı ve görsel basından da takip
5237 SAYILI TCK. 132-140. MADDELERİNDE YER ALAN ÖZEL HAYATA VE HAYATIN GİZLİ ALANINA KARŞI SUÇLAR 1 MUHAMMET MURAT ÜLKÜ ÇORUM CUMHURİYET SAVCISI 33516 1 Bu çalışma, Yeni Ceza Adalet Sistemi nin Cumhuriyet
5607 SAYILI KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU (31.03.2007 T. 26478 R.G.) Kanun No. 5607 Kabul Tarihi : 21/3/2007 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Kanunun amacı, kaçakçılık fiilleri ve yaptırımları
ÇEVRE KANUNU Kanun Numarası :2872 Kabul Tarihi :9/8/1983 Yayımlandığı R.Gazete :Tarih: 11/8/1983 Sayı: 18132 Yayımlandığı Düstur :Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 499 Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için
Kamu İdaresinde Mahkûmiyeti Olanların Devlet Memuru Olmaları ve Memuriyet Statüsünü Uğur SÖKMEN * Özet Kamu idaresinde hizmete girecekler için bazı şartlar aranır. Genel ve özel şartlar olarak belirlenen
SON DEĞİŞİKLİK KAPSAMINDA RÜŞVET SUÇU BRIBERY WITHIN THE SCOPE OF THE LAST AMENDMENT Ufuk ÜNLÜ * Özet: Rüşvet suçu, kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar arasında sayılmış ve bu kapsamda
ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN YARGI KARARLARI ÇERÇEVESİNDE İRDELENMESİ Süheyla Suzan ALICA * ÖZET Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), çevre sorunlarının çözümüne ilişkin en önemli önleyici araçlardan
Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların
İdari Para Cezaları ve Diğer İdari Yaptırımlar Yaşar GÜÇLÜ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Hukuk Müşaviri İDARİ PARA CEZALARI VE DİĞER İDARİ YAPTIRIMLAR Güncellenmiş 2. Baskı Genel Olarak Kabahatler
4483 SAYILI MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun 04.12.1999 gün ve 23896 sayılı T.C Resmi Gazete
DAYANAK ve/veya İLGİLİ HUKUKİ DÜZENLEMELER 1- ANAYASA Madde 17 : Herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Madde 19 : Herkes, kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.
Türk Ceza Kanunu nda Yer Alan Bilişim Suçları ve Eleştirisi I. Bilişim Suçu Kavramı ve Genel Olarak TCK A. Bilişim Suçu Kavramı ve Tanım Murat Volkan Dülger TCK da yer alan bilişim suçu tiplerinin açıklamasına
T.C. YARGITAY Ceza Genel Kurulu Esas: 2013/13-303 Karar: 2013/296 Karar Tarihi: 11.06.2013 HIRSIZLIK SUÇU - SANIĞIN ÜZERİNDE BULUNAN ALTMIŞALTI LİRANIN EKONOMİK KAZANÇ KAPSAMINDA OLMAYIP MÜSADERESİNE KARAR
çelebi Faydalı Bilgiler Kılavuzu - 2 İnternet Hukuku Alan Adı Sahipliği & Kötü Niyet Haksız Rekabet www.byclb.com İÇİNDEKİLER 1. İnternet Alan Adı Sahipliği Kavramı... 3 1.1 Giriş... 3 1.2 İnternet Sitesi
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER YOLSUZLUKLA MÜCADELE SÖZLEŞMESİ GİRİŞ Bu Sözleşmeye Taraf Devletler; Demokrasinin kurum ve değerlerini, etik değerleri ve adaleti zayıflatan, sürdürülebilir kalkınmayı ve hukukun üstünlüğünü
Özel hayatın ve buna bağlı olarak kişinin kendisine ait sağlık verilerinin korunması ulusal ve uluslar arası mevzuatta açık ve ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin tamamında hastaya ait kişisel
Genel Bilgi Toplama Yönergesi ve GBT Uygulaması (*) GĐRĐŞ G enel bilgi toplama; bu kurumdan ne anlaşılması gerektiği, neye dayandığı, hangi yetki ile ve hangi merci veya merciler tarafından uygulandığı,
(2. GRUP RAPORU) I. UZLAŞMA KAPSAMINA GİREN SUÇLAR A. GENEL OLARAK UZLAŞMANIN KAPSAMI 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 253. maddesinin 1. fıkrasında, uzlaşmanın uygulanabileceği suçlar, 2. fıkrada
KOBİ LERE ÖZEL İş Sağlığı & Güvenliği K I L A V U Z U I. GİRİŞ: PERYÖN OLARAK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA KOBİ LERİN YANINDAYIZ II. REHBERİN SUNUMU: KONULAR VE İNCELENMESİ I. BÖLÜM: GENEL İLKELER