Etken
Actinomyces bovis’tir.
Klinik bulgular
Kronik seyirli infeksiyona çoğunlukla sığır ve domuzlarda rastlanır.
Etken doğada çok yaygın olduğu gibi hayvanların üst solunum yolları ve sindirim sisteminde de bulunur.
Mikroplar vücuda ağız mukozası ve dilde meydana gelen çeşitli yaralardan girer.
Alt ve üst çene kemiklerinde dil, dudak, deri, meme ve deri altı gibi bölgelerde önce sertleşme sonra değişik büyüklüklerde şişlikler oluşur.
Bunlar zamanla apseleşir ve dışarıya fistülle açılır. Granüllü irin karakteristiktir.
Otopsi bulguları
Lezyonlar çoğunlukla sert dokularda (çene kemiklerinde) yerleşmiştir. Lenf yumrularında infeksiyon nadirdir.
Lezyonların yerleştiği yerlerde granülasyon dokusu, apseler ve granüllü irin görülür.
Marazi madde seçimi ve gönderme şekli
Bakteriyolojik muayene için aseptik koşullarda alınan irin steril şişelere konularak laboratuvara gönderilir.
Koruma ve kontrol
Hayvanlara içinde sert ve yabancı cisim bulunan gıdalar verilmemeli, anızlı yerlerde otlatılmamalı ve ağızda oluşan yaralar hemen sağıtılmalıdır.
Apseler boşaltılmalı, antibiyotik ve iyotlu preparatlar uygulanmalıdır.
Aşısı yoktur.