Hazırlayan: Büşra Küka
AMAÇ
Bu araştırmanın amacı, hipoterapinin otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan çocuklarda işlev ve katılımı artırıp artırmadığını belirlemektir. Motor kontrol, uyarlanabilir davranışlar ve günlük aktivitelere katılımı artırabilecek gelişmeler olduğu düşünülmektedir.
YÖNTEM
5-12 yaşları arasındaki otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan6 çocuk 45 hafta- 45er dakikalık hipoterapi seanslarına katıldı. Motor kontrol, bir video ile hareket yakalama sistemi ve kuvvet plakaları kullanılarak müdahale öncesi ve müdahale sonrası olarak ölçülmüştür.
SONUÇ
Müdahale sonrası postüral salınım önemli ölçüde azaldı. Genel uyarlanabilir davranışlarda (alıcı iletişim ve başa çıkma) ve kişisel bakım, isteksiz serbest zaman ve sosyal etkileşimlere katılımda önemli artışlar gözlendi.Bu sonuçlar, hipoterapinin otizm spektrum bozukluğu(ASD) olan çocuklar üzerinde olumlu etkisi olduğunu ve yararlı bir tedavi aracı olduğunu düşündürmektedir.
Otizm spektrum bozukluğu (ASD), sosyal beceri ve iletişimdeki bozukluklar ve tekrarlayan basmakalıp davranışlarla karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur (Tomchek ve Dunn, 2007). İnce motor bozukluklar, çocukların iletişimi, sosyal etkileşimleri ve günlük faaliyetlerin performansını etkileme potansiyeli ile çocukların hedefe yönelik hareketleri başlatma, etkili bir şekilde gerçekleştirme ve bunlar arasında geçiş yapma yeteneğini etkileyebilir. Keşif ve katılım yoluyla, çocuklar motor kontrol gelişimi için gerekli becerileri kazanırlar. Başlangıçta motor kontrol, becerilerin sürekli olarak yeni hareketlerin deneme-yanılma pratiği yoluyla edinildiği bilişsel farkındalık gerektirir. Motor beceriler sonunda fonksiyonel motor kontrolü için özerk hale gelir (O’Brien ve Williams, 2010). Öğrenme, bu bilişsel bileşenlerin geliştirilmesi ile oluşur ve çoklu performans alanlarında becerilerin kazanılmasını sağlar(Case-Smith, Law, Missiuna, Pollock ve Stewart, 2010).
Postüral kontrol, çocuklar yeteneklerini korurken ve hareketin sonuçlarını tahmin ederek uygun postüral stratejileri seçmeyi öğrendikçe bütüncül bir otomatik yanıt haline gelir (Assaiante, Mallau, Viel, Jover ve Schmitz, 2005). Otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan çocukların kuvvet plakası ve kinematik verilerle ölçülen ayakta dengeleme görevi sırasında çocuklarda postüralstabilitenin (yaştan bağımsız) azalmış postüralstabilite sergilediğini ve çocuklarda postüral sistem gelişiminin geciktiği hipotezini desteklediğini bildirmiştir. Postüralinstabilitenin ince ve kaba motor yetenekleri, el manipülasyon becerileri ve motor sekanslama planlaması ve yürütülmesi üzerinde etkisi olabilir. Bozulmuş motor kontrolünün mesleki katılım üzerindeki potansiyel etkisi hakkındaki görüşler değişiklik gösterir; ancak postüral kontrol, dil, sosyal katılım, oyun becerileri ve akademik becerilerle ilişkilidir (Baranek, 2002). Sonuç olarak, motor zorluklar fiziksel ve sosyal dünya ile etkileşimleri sınırlandırarak, gelişimsel olarak uygun beceriler edinme fırsatlarını azaltabilir.
Hipoterapi (HPOT), atın hareketini fonksiyonel sonuçları etkilemek için bir araç olarak kullanan bir tedavi stratejisidir. Hipoterapide bir ergoterapist, fizyoterapist veya dil konuşma terapisti oturum boyunca hizmet alan kişilerin fonksiyonel hedeflere yönelik ihtiyaçlarını karşılamak için atın hareketini sürekli olarak değiştirir (AmericanHippotherapyAssociation, 2010).Hipoterapi, engelli çocuklar için eşsiz bir tedavi stratejisidir. Çünkü bilişsel-sensorimotor sistemlere meydan okumak için gerekli desteği sunarken, terapi seansının içeriğini göz önünde bulundurur (Engel, 2007). Terapi faaliyetlerine aktif katılımın adaptasyonda iyileştirmelere ve günlük aktivitelere katılma isteğinin artmasına yol açtığı gösterilmiştir. Atın her adımı istikrar için bir zorluk olduğundan, Hipoterapipostüral kontrolü zorlamak ve iyileştirmek için eşsiz bir fırsat sunar. At dakikada yaklaşık 100 adım atmaktadır (Clayton, 2002). Böylece, 45 dakikalık bir hipoterapi seansında, at yaklaşık 4.500 adım atmaktadır. Sonuç olarak, çocuklar istikrarı korumak için atın hareketindeki değişkenliğe tekrar tekrar cevap vermelidirler (Shurtleff, Standeven ve Engsberg, 2009).
Serebralpalsi olan çocuklarda hipoterapi sonrası gövdenin stabilizasyonunda iyileşmeler gözlenmiştir. (Pehoski, Henderson ve Tickle-Degnen, 1997). Bu nedenle, gövde stabilitesindeki benzer iyileşmelerle, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların hipoterapi sonrası distal kontrolü geliştirmeleri ve daha fonksiyonel brüt üst ekstremite hareketi ve ince motorlu el kullanımına olanak vermesi mümkündürOtizm spektrum bozukluğu olan kişide, terapi faaliyetleri sırasında artan motivasyonun, yeni edinilen motor becerilerin diğer günlük faaliyetlere genellemesini etkileyebileceği benzer etkilere sahip olduğu ileri sürülmüştür. Bu araştırmanın amacı, hipoterapinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda işlev ve katılımı artırıp artırmadığını belirlemektir. Özellikle, terapi faaliyetleri sırasında atın hareketini kullanmanın postüral kontrol ve uyarlanabilir davranışlar ve yaşa uygun aktivitelere katılımla ilgili ebeveyn raporları üzerindeki etkisini araştırdık. Motor kontroldeki gelişmelerin hipoterapi sonrası otizm spektrum bozukluğu olan çocukların günlük aktivitelerine daha iyi uyum sağlama ve daha fazla katılım sağlayabileceğini varsaydık.
YÖNTEM
Bu pilot çalışma, otizm spektrum (ASD) olan çocuklar için 12 haftahipoterapi(HPOT) müdahalesini içeren tek bir grup çalışmasıydı . Veriler, müdahalenin tamamlanmasından 1 hafta önce ve 1 hafta sonra toplandı.Kurumsal inceleme kurulu onayı St. Louis, Tıp Fakültesi Washington Üniversitesi’nden alınmıştır. Ebeveynler ve veliler onaylanmış bir onay formu doldurmuş ve imzalamıştır.
MÜDAHALE
Hipoterapi seansları bir at ile haftada bir 45 dakika sürecek şekilde 12 hafta boyunca gerçekleşmiştir. Terapistler, PATH sertifikalı bir eğitmenle çalışanergoterapistlerveya sertifikalı ergoterapi asistanlarıydı. Tüm katılımcılar okula kaydoldukları ve birçoğu bireyselleştirilmiş bir eğitim programına sahip olduğu için, 12 haftalık hipoterapi (HPOT) müdahalesi sırasında okul temelli tedaviler almaya devam ettiler. Müdahale için bir hipoterapi tedavisi ilerleme stratejisi geliştirildi ve kullanıldı. Bu strateji, at üzerinde iken temelden daha ileri düzey etkinliklere kadar değişen beş alana (motor kontrol, fonksiyonel iletişim, biliş, sosyal beceriler ve etkileşimli oyun) dayanıyordu. Çeşitli planlama pozisyonları, at tarafından yapılaneğitim şekillerive fonksiyonel beceriler, motor planlama ve sıralamayı teşvik etmek için tedavi faaliyetleri olarak kullanılmıştır.
Aktiviteler, konumlandırma, engel kursları ve üst ekstremitelerin kullanımını gerektiren görevler ve oyunlardaki değişiklikler yoluyla karmaşık yönleri takip etmeyi içeriyordu. Çocuklar sırayla terapistlerle veya arenada aynı anda tedavi gören diğer çocuklarla birlikte planlama ve sıralama faaliyetlerine katıldılar. Etkileşimli oyun ve sosyal aktiviteler, yalnızlıktan keşif ve sembolik bileşenlerle işbirliği seviyelerine kadar derecelendirildi..
SONUÇLAR
Otizm spektrum bozukluğu olan yedi çocuk hipoterapi müdahalesini tamamladı (5-12 yaş, 4 erkek, 3 kız) ancak agresif davranışların gelişmesi ve istenen görevleri yerine getirememesi veya isteksizliği nedeniyle 1 çocuk analizden düştü. Bir katılımcı 12 oturumun sadece 10’unu tamamladı ve analize dahil edildi.
Günlük Etkinliklere Katılım (Çocuk Aktivite Kartı Sıralaması)
Hipoterapi sonrası otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için günlük aktivitelere katılımda önemli artışlar gözlemledik. Kişisel bakım, serbest zaman ve sosyal etkileşim alanlarına katılımda artış gözlemdi.Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar, topluluk hareketliliği, yüksek talepli serbest zaman, ev ve eğitim alanlarında önemli katılım değişiklikleri göstermemiştir.
TARTIŞMA
Bu sonuçlar postüral kontrolün, uyarlanabilir davranışların ve günlük aktivitelere katılımın 12 haftalık hipoterapi müdahalesine katıldıktan sonra otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için iyileştiğini göstermektedir. Postüral kontroldeki gelişmeler, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara daha fazla fırsat veya kişisel bakım, düşük talep ve sosyal etkileşimlere katılma konusunda daha fazla istek verebilir. Otizm spektrum bozukluğu olan katılımcılar için hipoterapisonrası çoklu postüral kontrol değişkenlerindeki önemli değişiklikleri ölçtük. Hareket değişkenliği, hız, salınım alanı ve salınım yolu uzunluğu gibi bileşenlerde görüntülenen bu azaltılmış postürel sallanma, COM ve COP’ un gelişmiş bir birleşiminden kaynaklanmış olabilir.Bu sensorimotor deneyim, katılımcıların yanıt vermeyi öğrendikleri postüralkontrolü sağlama potansiyeline sahiptir.Postüral kontrol daha da zorlandı çünkü at her tedavi seansı sırasında birkaç bin adım attı. Katılımcıların, at hareketindeki değişkenliğe tekrar tekrar cevap vermek zorunda olduklarını ve terapi sırasında etkinlik gerçekleştirmek için kararlı kalmaları için öğrenilmiş hak ve denge reaksiyonlarını teşvik ettiklerini teorize ediyoruz (Shurtleff et al., 2009). Bu nedenle hipoterapiyekatılım, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ayakta durup işlevsel görevleri yerine getirirken istikrarı artırmak için yeni geliştirilmiş otomatik postürel mekanizmaları kullanma potansiyeline sahiptir.
Motor kontrol mekanizmalarının azalmış esneklik ve görevlere ve çevresel taleplere uyum sağlayamadığına inanıldığı otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda bilişsel-sensorimotor yeteneklerin azaldığı sıklıkla bildirilmektedir (Leary&Hill, 1996). Kötü motor kontrolü otizm spektrum bozukluğu olan kişilerde görülen sosyal, iletişim ve davranışsal özellikleri açıklamak için teorileştirilmiştir (Dziuk ve ark. 2007). Hipoterapiyedahil olmanın, uyarlanabilir davranışlar ve katılım önlemlerindeki belirli alan ve alt alan değişiklikleriyle kanıtlandığı gibi, çocukların sensör motorunun işleyişinde iyileşmeyi sağlaması mümkündür.Çocuklar gelişmiş duyu-motor fonksiyonuna maruz kaldıklarından, geçmişte zorlayıcı olan günlük aktivitelere katılmaya daha istekli olabilirler. Artan motor yetenekleri ile, çocuklar ayakkabı bağlama veya giyinme gibi kişisel bakım faaliyetlerine katılma, kesme veya renklendirme gibi serbest zamanetkinliklerine katılma ve diğer çocuklarla sosyal etkileşim kurma fırsatını artırdılar (Hilton ve diğerleri, 2012).
ERGOTERAPİ UYGULAMASI İÇİN ÇIKARIMLAR
Bu çalışmanın sonuçları, ergoterapi uygulamaları için aşağıdaki sonuçlara sahiptir:
• Hipoterapi, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda postüral kontrolü iyileştirmek için yararlı bir tedavi stratejisidir.
• Geliştirilmiş postüral kontrol, uyarlanabilir davranışlar ve günlük aktivitelere, özellikle sosyal etkileşimlere katılım üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir.
• Hipoterapinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için katılımı ve performansı artıran çeşitli faktörler üzerinde etkisi olduğu görülmektedir.
DİĞER İÇERİKLERİMİZE GÖZ ATTINIZ MI?
Ergoterapi hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.
Diğer blog yazılarımıza ulaşmak için tıklayınız.
Diğer makalelerimize ulaşmak için tıklayınız.
100 başarılı ergoterapist serimiz için tıklayınız.
Ergoterapi Haber Ajansı (EHA) için tıklayınız.