Ev dışında çalışanların artması, beslenme alışkanlıklarının değişmesi, besin hazırlama için kısıtlı zaman kalması veya besinleri pratik bir şekilde hazırlama isteği yarı-hazır veya ticari olarak tamamen hazırlanmış olan besin üretimini teşvik etmiş, bu da gıda katkı maddelerinin kullanımını kaçınılmaz kılmıştır.
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Gıda Katkı Maddeleri'ni "gıdanın üretilmesi, tasnifi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması, depolanması sırasında gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak ve düzeltmek amacıyla kullanılan maddelerdir" şeklinde tanımlanmaktadır.
Gıda Katkı Maddesinin Sınıflandırılması
Tanımdan da anlaşılacağı gibi gıda katkı maddeleri kullanım amaçlarına göre 4 grupta sınıflandırılır:
Kaliteyi koruyarak raf ömrünü uzatanlar (prezervatifler, koruyucular).
Yapıyı ve hazırlama, pişme özelliğini geliştirenler.
Aromayı ve rengi geliştiriciler.
Besin değerini koruyucu, geliştiriciler.
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde çeşitli amaçlarla kullanılan 300 civarında katkı maddesi yer almaktadır. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde, besin etiketinde içindekiler kısmında besine katılmış olan katkı maddesinin fonksiyonu ile birlikte adı veya E kodunun yazılması zorunludur.
Uluslararası Numaralandırma Sistemi (INS-International Numbering System) ve E Kodu
Her gıda katkı maddesinin uluslararası kabul görmüş bir numarası vardır. Örneğin 621:Monosodyum glutamat (MSG), 102:Tartrazin vb. Avrupa Topluluğu'nda kullanımına izin verilen katkı maddelerine "European" kelimesinin baş harfi olan E kodu verilmiştir. E621:MSG, E102:Tartrazin gibi. Aroma maddelerine E kodu ve numara verilmemiştir. Çünkü bu grup çok geniştir. Yaklaşık olarak 340 gıda katkı maddesi varken, aroma maddelerinin sayısı 1700 civarındadır.
Gıda Katkı Maddelerinin Sağlık Üzerine Etkileri
Gıda katkı maddeleri duyarlı kişilerde alerjik reaksiyonlar, deri döküntüleri ve astıma neden olabilir. Katkı maddelerine duyarlı kişiler olabilir. Ayrıca besinlere olan alerjik reaksiyonlar katkı maddelerine olan reaksiyonlardan çok daha yaygındır. Katkı maddeleri zıt reaksiyonları teşvik etmekten çok, önceden varolan duyarlılığı arttırmaktadır.
Gıda katkılarının riskleri ve yararları değerlendirildiğinde unutulmamalıdır ki; mikroorganizma kontaminasyonu ile oluşan gıda zehirlenmeleri, katkı maddelerinin etkisiyle tetiklenen astım atakları ve ürtiker vakalarından binlerce kez daha fazladır. Çok az sayıdaki kişi gıda katkılarına hassas olduğundan; bu kişilerin gıda etiketlerini okuyarak, bunlardan sakınmaları en iyi önlemdir.
Pek çok kişi marketlerde alışveriş yaparken üzerinde E kodu gördükleri ürünleri rafa geri bırakmaktadır. Hâlbuki o kod, ürüne eklenen gıda katkı maddelerinin belirli bir limite bağlı kaldığının kanıtıdır. Şimdilerde firmalar insanların bu hassasiyetini bildikleri için etiketlere E kodu yazmaktansa direkt olarak bütirik asit gibi kimsenin anlamayacağı dilden yazılar yazmaktadır. Halk arasında en zararlı gıda katkı maddesi gözü ile bakılan E 330 kodlu sitrik asit'in sebze ve meyvelerde bolca bulunan C vitamini olduğunu biliyor muydunuz? Eğer böyle bir etkisi olsaydı şu an yeryüzündeki herkes kanser vs olurdu. Etiketinde sitrik asit yazan bir ürünü almaktansa E 330 yazılı bir ürünü seçmek sanılanın aksine daha sağlıklı bir tercih olacaktır. En azından belli kriterlere bağlı kalınarak bu katkı maddesinin eklendiği düşüncesine sahip olunabilir. Aksi taktirde o üründe sitrik asit var, ama ne kadar? Bunun dozunu kimse bilemez.
Gıda katkı maddeleri uygun şekilde kullanıldığında, yani izin verilen katkı maddesi, izin verilen besinlerde, izin verilen miktarlarda ve yasalara uygun şekilde kullanıldığında yararlandığımız ve sağlık riskleri minimize edilmiş maddelerdir. Uygun gıda katkı maddeleri kullanımı ile ürün çeşitliliği artmakta ve besin kayıpları azalmaktadır. Gıda katkı maddelerinin uygun kullanımı üretici, tüketici ve devlet işbirliğini gerektirmektedir. Üreticiler, ürettikleri besinin kalitesini üretim aşamalarında, satışa sunmadan önce kontrol etmeye önem vermelidir. Tüketiciler gıda katkı maddeleri konusunda bilinçlendirilmelidir.
Doğru Bilinen Yanlış: Gıda Katkı Maddeleri Kanser Yapar!
Yapılan bilimsel çalışmalar tüm kanser nedenlerinin % 1'inden daha azının gıda katkı maddelerinden kaynaklı olabileceğini göstermektedir. Hatta bazı katkı maddeleri sanılanın aksine kanserojen maddelerin oluşumunu ya da etkisini engelleyici niteliktedir. Genelde koruyucu amaçlı kullanılan gıda katkı maddeleri besinin raf ömrünü arttırıcı, lezzet verici niteliktedir. Buna karşılık sigaranın kanser riskini % 30 oranında arttırması hep unutulan bir gerçektir. Unutulmamalıdır ki, hiçbir gıda katkı maddesi toksik değildir. Toksik olan dozudur. Mesela aspirin "Yüzyılın İlacı" olarak seçilmiştir. Peki, siz her derde deva diye 1 kutu aspirin yutarsanız ne olur? Mideniz hemen yıkanmaz ise ÖLÜRSÜNÜZ! Biz diyetisyenlerce "günde 2-3 litre tüketilsin" şeklinde önerdiğimiz su bile aşırı miktarda içildiğinde toksik etki yaratır.
Diğer bir örnek: Yapay tatlandırıcılar ilk olarak 1900'lü yılların başında ortaya çıkmış, 1940'lardan beri tüm dünyada hem şeker hastaları hem de sağlığına özen gösterenler tarafından yoğun olarak kullanılmaktadırlar. Günümüzde en fazla kullanılan yapay tatlandırıcılardan biri olan aspartam üzerinde 200'ü aşkın bilimsel çalışma yapılmış, yüksek dozlarda kullanımında dahi zararlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Aspartam kullanımı Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanmıştır.
1939 yılında yapılan küçük çapta bir araştırmada sakarin içeren yapay tatlandırıcıların ratlarda (sıçanlarda) mesane kanserine yol açtığı saptanmıştır. Ancak bunu izleyen çalışmaların hiçbirinde benzer bir etkiye rastlanmamıştır. Zaten bilim dünyasında "hayvan modelinde karşılaşılan bir durum insanlarda da aynen gerçekleşir" diye bir durum söz konusu değildir. 67 yıldır yapılan çalışmalarda çok daha yüksek dozlarda insanlara verilen bu yapay tatlandırıcılarda benzer bir yan etkinin görülmemesi üzerine, bugün bizler danışanlarımıza Dünya Sağlık Örgütü'nün onay verdiği bu yapay tatlandırıcıları önermekte ve kullanımlarında bir sakınca görmemekteyiz. Bu şekilde bir kanının oluşmasında 20. yüzyılın sonlarına doğru bulunan aspartamın rolü büyüktür. Aspartam piyasada sakarinin önüne geçmiştir. Sonraları sakarinin aspartama "çamur at izi kalsın" mantığı ile misilleme olarak unutkanlık, Alzheimer, MS hastalığı yaptığına dair demeçlerin verilmesi sonucu her 2 grup yapay tatlandırıcı da "kötü" olarak hafızalara kazınmıştır. Ancak tüm tatlandırıcılar gerek diyabetliler gerekse formuna dikkat edenler ve aileleri tarafından rahatlıkla kullanılabilirler. Formda kalmak, şekerin zararlı etkilerine maruz kalmamak ve ağız tadından vazgeçmemek için yapay tatlandırıcılar güvenle kullanılabilir.
Dünya Sağlık Örgütü ADI değerleri ile (Acceptable Daily Intake) günlük alınmasına izin verilen miktarları saptamıştır. Örneğin aspartam için 40 mg/kg ADI değeri saptanmıştır. Yani gün içerisinde ağırlığınızın her 1 kg'ı için 40 mg aspartama müsaade edilmektedir. Bu da 70 kg ağırlığındaki bir kişi için (70 x 40) 2800 mg aspartama eşittir. Örneğin Canderel firmasının yapay tatlandırıcılarını ele alırsak; her bir tablette 18 mg aspartam bulunmaktadır. Bu kişi 1 gün içerisinde (2800 / 18) 155 adet tatlandırıcı kullanabilir. Hele ki daha düşük dozda (10 mg) aspartam içen Demi Canderel'i tercih ettiğinde (2800 / 10) 280 adet tatlandırıcı tüketebilir. O nedenle medyada şişirilen bazı haberlere inanmadan önce o yazının hangi kaynaktan sunulduğuna bir bakınız. "Dış Haberler" yazılarak kaynak gösterilmeden belirtilen pek çok haber asılsızdır. Seçici davranmak sizin elinizde. Gerekirse bir diyetisyene danışmaktan asla kaçınmayınız.
- İsrail'in "ezan yasağı" yasa tasarısına tepkiler
- Brezilya'daki et skandalı
- GÜNDEM ÖZETİNE EK
- Fatih'te trafik kazaları: 3 yaralı
- Almanya'da Filistin Devlet Başkanı Abbas'a ödül
- İzmir'de otomobille belediye otobüsü çarpıştı: 7 yaralı
- Londra'daki terör saldırısı
- GÜNDEM ÖZETİNE EK
- Başkentte trafik kazası: 4 ölü, 1 yaralı
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Albayrak:
- Balıkesir'de otomobille motosiklet çarpıştı: 1 ölü, 1 yaralı
- Yemen'deki olaylar
- Bulgaristan'da seçmenlere Kiril alfabesiyle dilekçe yazma zorunluluğu
- Filistin Devlet Başkanı Abbas Almanya'da
- Fas’ta yeni hükümet için anlaşmaya varıldı
Gıda katkı maddelerinin zararları nelerdir
Günümüzde endüstrinin gelişmesi, besinlerin üretim ve tüketim ilişkileri gıda katkı maddelerinin kullanımını teknolojik bir zorunluluk olarak ortaya koymaktadır
Diğer Haberler
“Kıbrıs bademi kanseri önlüyor”Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Merkezi önemli bir araştırmaya imza atarak, Kuzey Kıbrıs’ta yetişen bademlerin kolon kanserine karşı etkili olduğunu saptadı.
Diyabet böbreği bitiriyorBöbrek hastalığı uzun yıllar boyunca herhangi bir belirti vermeden seyrettiğini belirten Özel Koru Ankara Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Akçay, "Diyabetik bir hastada böbrek fonksiyon testleri ve böbreğin yapısal durumu ne kad
Geç saatte yemek yiyip yatmayınUzman Diyetisyen Pınar Kural Enç, gece geç saatte yemek yiyip yatılmasının doğru olmadığını söyledi.
Yanlış diyet saçı dökebilirSaç Ekim Birimi Koordinatörü Yasemin Gülgör, saç sağlığı hakkında merak edilen soruların yanıtını vererek, şok ve yanlış diyette saçın dökülme ihtimalinin fazla olduğunu söyledi.
Bakterilerin antibiyotik direncini kırmanın yolu bulunduBilim adamları, dirençli bakterileri antibiyotiklere yeniden duyarlı hale getirmenin yolunu keşfetti.
- Ispartalılardan, Alemdar’a ziyaret
- 15. Konya Tarım Fuarı’nda Son Gün
- Ahmet Derebağ vefat etti
- AK Parti Karatay muhtarları ağırladı
- BAKAN YARDIMCISI TÜFEKCİ'DEN TAŞRA MAHALLELERE ZİYARET
- Çumra'da "Çanakkale'den 15 Temmuza" konseri
- KSO Başkanı Kütükcü, Konya Tarım Fuarı’nı ziyaret etti
- MHP MERAM’A HAYIRLI OLSUN ZİYARETLERİ
- Uluslararası Tarım Şehirleri Birliği Kurulacak
- Konya merkezli uyuşturucu operasyonu
- LİSELİ GENÇLER GEÇMİŞİN YAŞAYAN ŞAHİTLERİYLE
- FETÖ kumpasına Yargıtay engeli
- Cumhuriyet Ortaokulu kütüphaneye kavuştu
- Tema Vakfı fidan dikti
- Genç MÜSİAD Konya Şubesi'nde tecrübe paylaşımları sürüyor
- Geri dönüşümle bir yılda 23 bin ağaç kurtarıldı
- Yarar, “Konya İl Halk Kütüphanesi hep üst sıralarda”
- BAŞKAN TUTAL, REFERANDUM TURLARINDA
- Meram Belediyesi’nden “Ailede İletişim ve Çevre İle İletişim” semineri
- Diltaş öğrencilerinden KOSKİ’ye ziyaret
1/20
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Albayrak Konya'da
- Depresyona sürükleyen 7 hastalık
- Evde Bulaşık Deterjanı Nasıl Yapılır?
- 15. Konya Tarım Fuarı açıldı
12345678
- Kasap Hülya'nın azmi "Yapamazsın"cıları pes ettirdi
- Muhsin Yazıcıoğlu'nun Unutulmayan Sözleri
- Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşuyor
- Göçmenler Manavgat Irmağı'nda yakalandı
12345678
KÜLTÜR SANAT
- Samsun'da "Maskeli Balo" operası sahnelendiSAMSUN (AA) - Samsun Devlet Opera ve Balesi, "Maskeli Balo'' operasını sahneledi.Besteci Giuseppe Verdi'nin "Maskeli Balo" operası, Samsun Atatürk Kongre ve...
- "Reis" filmi İsveç'teCumhurbaşkanı Erdoğan'ın çocukluğunun ve siyasi kariyerinin ilk yıllarının ele alındığı "Reis" filmi İsveç'in başkenti Stockholm'de gösterildi
- Başkentte "Başrolde Emel Sayın Film Müzikleri Konseri"Sanatçı Sayın, başrolünde oynadığı filmlerin görüntüleri eşliğinde şarkılarını seslendirdi
- "Uluslararası Kaligrafist Sergisi" açıldıSergide, Hermann Zapf, Denis Brown, Yukimi Annand, Gemma Black, James Fazz Farrell, Betina Naab, Emin Barın, Etem Çalışkan ve Yılmaz Özbek’in de aralarında bulunduğu 36 sanatçının 70 eseri yer alıyor
DÜNYA
- Kanada'da Kur'an-ı Kerim'e çirkin saldırı!Kanada'nın Toronto kentinde Peel Bölgesi Halk Okulları Yönetiminin toplantısını basan bir grup, okullarda cuma namazı kılınmasına izin verilmesini protesto ederek Kur'an-ı Kerim'in sayfalarını yırttı.
- Hüsnü Mübarek serbest bırakıldıMısır'ın eski devrik Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek 6 yıl sonra tahliye edildi.
- Tayland "helal ekonomi"nin merkezi olmak istiyorÜlkedeki Helal Bilim Merkezi, yaygınlaşan helal lokantaları ve otel konseptleriyle çevresindeki Müslüman nüfuslu ülkeleri hedefliyor.
- Kadın yumruğuyla adamı yere serdi.Kadın yumruğuyla adamı yere serdi.
SAĞLIK
- “Kıbrıs bademi kanseri önlüyor”Yakın Doğu Üniversitesi Deneysel Sağlık Bilimleri Araştırma Merkezi önemli bir araştırmaya imza atarak, Kuzey Kıbrıs’ta yetişen bademlerin kolon kanserine karşı etkili olduğunu saptadı.
- Diyabet böbreği bitiriyorBöbrek hastalığı uzun yıllar boyunca herhangi bir belirti vermeden seyrettiğini belirten Özel Koru Ankara Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Akçay, "Diyabetik bir hastada böbrek fonksiyon testleri ve böbreğin yapısal durumu ne kad
- Geç saatte yemek yiyip yatmayınUzman Diyetisyen Pınar Kural Enç, gece geç saatte yemek yiyip yatılmasının doğru olmadığını söyledi.
- Yanlış diyet saçı dökebilirSaç Ekim Birimi Koordinatörü Yasemin Gülgör, saç sağlığı hakkında merak edilen soruların yanıtını vererek, şok ve yanlış diyette saçın dökülme ihtimalinin fazla olduğunu söyledi.
TÜRKİYE
- Orman ve Su İşleri Bakanı Eroğlu:"Geçmiş dönemde Türkiye tarihine damga vuran Adnan Menderes, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş, başkanlık sisteminin şart olduğunu söyledi. Çünkü işin içindelerdi ve bunu gördüler. Başkanlık sistemi Türkiye için şarttır.
- İçişleri Bakanı Soylu:"Milletimizin üzerine yıllardan beri maliyet yükleyen, kardeşi kardeşe düşürmeye çalışan, ahlaksızca medeniyetimizi sorgulamaya çalışan, değerlerimizi yoksunlaştırmaya çalışan bu PKK terör örgütünü yerin 7 kat dibine sokmak bizim boynumuzun borcudur"- "Şu
- Kültür ve Turizm Bakanı Avcı:"Bizim basit bir hükümet sistemi değişikliği, daha etkili, daha hızlı karar almayı sağlayacak bir yönetim biçimi değişikliği olarak gördüğümüz bu meseleyi bunlar böyle görmüyor. Onun için bütün kuralları yıkarak, istihbarat servisleriyle, gazeteleriyle, t
- MHP Genel Başkan Yardımcısı Karakaya:"Genel Başkanımız özellikle terörle meşru müdafaa konusunda rahatsızlıklar dolayısıyla hem içeride hem dışarıda üzerimize gelineceğini görmüştü. Bu yönetim boşluğunu ülkenin kaldırılmayacağını işaret etmiş ve hükümeti uyarmıştı"
EKONOMİ
- Bakan Özlü İzmir’de gençlerle buluştuÖzlü: "Türkiye ilk defa katıldığı uluslararası toplantılarda karşı fikrini söylüyor. ‘Hayır, şöyle değil, böyle olsun.’ diyor. Çözüm önerileri getiriyor. Ve hatta hatta 'Dünya 5’ten büyüktür.' diyor. 'Dünya 5’ten büyüktür' sözü, yüzyıla damgasını vuracak
- Akyurt'ta biyogaz tesisi kurulacakANKARA (AA) - Akyurt'ta yapılacak ve yıl sonunda işletilmeye hazır hale getirilecek biyogaz tesisinin tanıtım toplantısı yapıldı.Akyurt Belediye Başkanı...
- Uludağ Ekonomi ZirvesiTCMB Başkanı Çetinkaya:- "Son dönemde yaşanan iç ve dış kaynaklı şoklara rağmen, Türkiye ekonomisi görünümünü ve ivmesini korumaktadır"- "Atılacak adımlar ve devam eden reformlarla birlikte ekonomimizin temelleri uzun vadede güçlü kalmaya devam edecek
- Uludağ Ekonomi ZirvesiTÜSİAD STEM Çalışma Grubu Başkanı Aydın:- "Türkiye'de bilime, teknolojiye, mühendisliğe ve matematiğe, bunun yanında girişimciliğe ve sanata çok daha fazla eğilmeye ihtiyaç var"- Eski Estonya Eğitim Bakanı Aaviksoo: - "Para iyi eğitimi illaki beraberinde