Erken cihandaki büyük galaksilerin yeni yıldızlar için bol ölçüde ‘yakıt’ bıraktığını düşünüyor olsak da, yakın tarihli bir keşif, durumun her vakit bu türlü olmadığını gösteriyor. Hubble Uzay Teleskobu ve Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Sistemi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler, olağandışı bir halde “ölü” olan altı erken galaksi (Big Bang’den yaklaşık 3 milyar yıl sonra) buldular. Yani, yıldız oluşumu için gerekli olan soğuk hidrojenleri tükenmişti. Baş araştırmacı Kate Whitaker‘ın söylediğine nazaran bu, yıldız doğumları için en ağır periyottu, münasebetiyle bu hidrojenin kayboluşu gizemini koruyor.
Takım, bu galaksileri, güçlü kütleçekimsel mercekleme sayesinde erken kozmostan gelen ışığı bükmek ve büyütmek için galaksi kümelerini kullanarak buldu. Hubble geçmişte yıldızların nerede oluştuğunu tespit ederken, ALMA gerekli bileşenler mevcut olsaydı yıldızların nerede oluşacağını göstermek için soğuk tozu (hidrojen) tespit etti.
Galaksilerin o vakitten beri genişlediğine inanılıyor, lakin yıldız yaratımı yoluyla değil. Tersine, öteki küçük galaksiler ve gazlarla birleşme yoluyla büyüdüler. Bundan sonraki rastgele bir oluşumun epeyce hudutlu olduğu kestirim ediliyor.
Bulgular, Hubble ve ALMA’nın birleşik gücünün ve Hubble’ın kullanıma başlamasından on yıllar sonra bile yeteneklerinin ne kadar yararlı olduğunun bir ispatı olarak karşımıza çıkıyor. Birebir vakitte, bir dizi soruyu gündeme getirerek hem teknolojinin hem de insan anlayışının sonlarının altını çiziyor. Whitaker, bilim insanlarının galaksilerin neden bu kadar çabuk öldüğünü yahut yakıtlarının neden tükendiğini bilmediklerini de belirtti. Gaz ısıtıldı mı, dışarı mı atıldı yoksa yalnızca süratle mı tüketildi?