Antik Yunanistan’daki Olimpiyat Oyunları bugün sahip olduğumuzdan çok farklı olmasına rağmen, eski sporcular birçok inanılmaz atletik başarı elde ettiler. Peki bu eski atletler ve Olimpiyatçılar nasıl bir diyet izlediler?
MÖ 776’da başlayan Olimpiyat Oyunları tarihinin ilk zamanlarında, antik Olimposluların diyeti, tipik antik Yunanlılardan farklı değildi.
Antik Yunan diyeti , biraz şaşırtıcı bir şekilde, çoğunlukla vejetaryendi. Yunanlıların büyük çoğunluğu, üst sosyal sınıftakiler bile günlük olarak kırmızı et ve hatta kümes hayvanları tüketmiyordu.
Antik Yunan diyeti ağırlıklı olarak vejeteryandı.
Pek çok öğün arpa lapasından (buğday sağlıksız ve yozlaşmış olarak kabul edildiğinden), peynir, taze sebzeler ve bir tür mevsimlik meyvelerden oluşuyordu ve incir antik çağda en popüler meyveydi .
Aslında, tatlı küçük meyveler, Spartalı bir atlet olan Charmis’in diyetinin önemli bir parçasıydı. Büyüleyici bir şekilde, Charmis’in diyet kayıtları, bize Yunanistan’da eski sporcuların ne tükettiğine dair en eski ayrıntıları sağlıyor.
MÖ 668’de antik olimpiyatlarda 200 metre yarışının galibi olan Spartalı Charmis, ağırlıklı olarak kuru incirden oluşan bir diyetle antrenman yaptı.
Mercimek ve fasulye de antik Yunanistan’da bir sporcunun diyetinin ayrılmaz bir parçasıydı, ancak bazıları sağlık üzerinde olumsuz etkileri olduğunu iddia ettiği için tartışmalıydı.
Son olarak, deniz ürünleri ve yumurta, antik Yunan diyetinin ek, önemli bir parçasıydı ve muhtemelen eski Olimpiyatçılar için iyi bir protein kaynağı olarak hizmet ediyordu.
Atletik eğitmenler, eski atletler için diyet planları oluşturmanın ayrılmaz bir parçasıydı.
Atletik antrenörler, tıpkı bugün olduğu gibi, antik Yunanistan’da sporcuların başarısının ayrılmaz bir parçasıydı. Antik çağda, iki tür antrenör vardı – biri bir spor doktoru gibi sporcuların genel fiziksel sağlığıyla ilgilenen, diğeri ise onları özel sporlarında eğiten.
Bu eğitmenlerin genellikle tıp geçmişi vardı. Antik metinlerde adı geçen ilk atletizm antrenörü olan Megaralı Herodicus, bu alanın babası sayılan Hipokrat’a tıp öğretmiştir .
Hipokrat’ın yazılarında diyetten bahsedildiğinde, tıbbın antik Yunan babası, konuya olan ilgisinin kendisinin ve genel olarak antik Yunan doktorlarının atletlerin diyetlerine olan hayranlığından kaynaklandığını açıkça belirtir.
MÖ 600 civarında, ilk Olimpiyat Oyunlarından yüz yılı aşkın bir süre sonra, “anankophagia” veya eski atletler için gerekli bir diyet yürürlüğe girdi.
Bu özel diyetlerin yönergeleri genellikle çeşitliydi ve onları oluşturan antrenöre bağlıydı ve sporcuların diyet planlarına sıkı sıkıya uymaları bekleniyordu.
Et ve eski Olimpiyatçıların diyeti
Şu anda, eski Olimpiyatçıların diyetleri, standart antik Yunan diyetinden farklılaşmaya başladı.
Et tükettiklerinde, ki bu, çağdaş Olimposluların çoğundan çok daha nadirdi, eski atletler kendi sporlarına göre farklı et türleri yiyorlardı.
Antik kaynaklara göre boksörler boğa eti, güreşçiler domuz eti, koşucular ise keçi eti yerdi.
Eski atletlerin hayvansal protein tüketimi bizimkinden daha az olsa da, kesinlikle ortalama antik Yunanlıdan daha sıktı.
Olimpiyatların tarihi ilerledikçe , atletler ete giderek daha fazla yöneldiler ve et eski Olimpiyatçıların diyetinin standart bir parçası haline geldi.
Neredeyse tamamen ete dayalı bir diyetle geçimini sağlayan ilk antik Yunan atlet, antik tarihçi Pausanius’un bahsettiği gibi MÖ 480’de uzun mesafe koşucusu olarak Olimpiyatlara katılan Stymphalus’lu Dromeus’tur.
Diğer kaynaklar, antrenörü, matematikçi ve filozof Pisagor’un tavsiyesi üzerine etli bir diyet uygulayan ağır siklet boksör Sisamlı Eurymenes olduğunu iddia ediyor .
Garip bir şekilde, Pisagor’un kendisi katı bir vejeteryandı.
Güreşte yedi Olimpiyat altın madalyası ve Panhelenik Oyunlarda 26 galibiyetle dünya tarihinin en başarılı Olimpiyatçılarından biri olan Milo of Croton , aynı zamanda bir et aşığıydı.
Sadece inanılmaz derecede yetenekli bir atlet olarak değil, aynı zamanda bir “karakter” olarak ün yapması nedeniyle Milo’nun beslenme tercihleri büyük ilgi konusu oldu.
Eski kaynaklara göre, Milo of Croton’un diyeti günde yirmi pound ekmek, yirmi pound et ve on sekiz pint şaraptan oluşuyordu.
Sporcuyla ilgili eski bir hikaye, bir zamanlar Olympia’daki stadyumun etrafında bir boğa taşıdığını, onu tek bir yumrukla öldürdüğünü ve sonra onu yediğini söylüyor.
Tatlılar, eski sporcuların diyetinin bir parçası değildi.
Hidrasyon açısından, sporcuların belirli şartlarla su ve şarap içmelerine izin verildi. Soğuk su tamamen yasaktı ve şaraba sadece günün belirli saatlerinde izin verildi.
Ballı kek gibi eski tatlılar, eski Yunan sporcularına önerilmezdi. Eski bir Yunan metanet filozofu olan Epiktetos, Olimposlulara şekerlemelerde ve tatlılarda boş kalorilerden uzak durmalarını ve aşırı yemekten tamamen kaçınmalarını tavsiye etti.
MS 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu’nda yaşayan eski bir Yunan sofisti olan Philostratus, tamamen antik atletizme adanmış hayatta kalan tek kitabı bize sağlıyor.
Şaşırtıcı bir şekilde, Philostratus sporcuları putlaştırmak yerine, zamanının Olimpiyatçılarını eleştirdi; onlar için pek çok şart ve kısıtlayıcı rutin içeren ayrıntılı diyetler hazırlayan koçları tarafından divalara dönüştürüldüklerine inanıyordu.
Tarih boyunca birçok düşünür gibi, Philostratus da geçmiş yüzyılları sporun altın çağı olarak görüyordu – sporcular dürüstken ve çok az yaygarayla gerçek yeteneklere sahipken, çağdaşı Olimposlular biraz zayıf ve titizdi.