Üniversal motorun yapısı doğru akım (DC) seri motoruna benzer. Statoru sac paketlerinden çıkık kutuplu olarak yapılmış, kutuplara kutup bobinleri yerleştirilmiştir. Rotoru, doğru akım makinası rotoru gibi sac paketlerinden yapılmıştır. Rotor oluklarına yerleştirilen sargılar DC endüvi sargıları ile aynıdır. Yapısı nedeniyle hem doğru akımda hem de alternatif akımda kullanılabilir. Her iki akımda da kullanıldığı için bu motorlara üniversal motor denir. Seri motorların da özelliklerini de sahiptirler. Rotor ve kutup sargıları seri bağlandığı için bu motorlara üniversal seri motorlar adı verilir.
Üniversal Motor Çalışma Prensibi
Üniversal motora, bir fazlı alternatif gerilim uygulandığı zaman, kutup ve endüvi sargılarından alternatif akım geçer. Geçen bu akım kutup sargılarında manyetik alan oluşturur. Kutuplarda meydana gelen alan içerisinde bulunan endüvi iletkenlerinden akım geçince, iletkenler kutupların dışına itilir. Bu sırada iki ucundan yataklanan endüvi döner. Alternatif akımın pozitif periyodunda kutup bobinlerinden ve rotordan bir yönde akım geçer: negatif periyodunda ise her ikisinden de tersi yönde bir akım geçer. Rotorda N kutbunun altındaki iletkenler bir yöne itilirken S kutbunun altındaki iletkenlerde ters yöne itilirler.
Rotorun iki tarafındaki bu kuvvet çiftinin oluşturduğu döndürme momenti rotoru döndürür. Alternatif akımın negatif yarım periyodunda ise kutuplardan geçen akımın yönü değiştiği için kutuplar değişir. Aynı anda rotordan geçen akımında yönü değiştiği için kutupların altındaki akım yönleri aynıdır. Manyetik alan tarafından rotor iletkenlerinin itilme yönleri değişmediği için rotor aynı yönde dönmeye devam eder.
Rotor da meydana gelen döndürme momenti, rotordan geçen akıma ve kutupların manyetik akısına bağlıdır. Endüvi ve kutup sargıları seri bağlı olduğu için manyetik akının ve endüvi akımının artışı aynı anda olur. Bu yüzden üniversal motorların kalkış ve döndürme momentleri yüksektir.