Havale nedir, çocuklarda havale belirtileri nelerdir? Havale tehlikeli midir, neler yapılmalıdır, tedavisi hakkında bilgi.
Havale
Anormal bir beyin reaksiyonudur. Havale geçirmekte olan çocuk bilincini kaybeder, birkaç saniye boyunca soluğunu tutmuş olarak kaskatı kesilir, daha sonra da kollarını ve bacaklarını birkaç dakika süreyle ritmik olarak uzatır-büker. Havale başlarken çocuk çığlık atabilir. Havale.sırasında idrar veya dışkı yapabilir. Havale sona erdiğinde çocuğunuz dalgın durumda kalabilir ve uyumak isteyebilir.
En sık rastlanan havale nedeni, grip gibi hastalıklarda görülen ateş yükselmeleridir. Bu genellikle altı aylıkla altı yaş arasındaki çocuklarda görülür. Bu çeşit havalelere, bazı ailelerde daha sık rastlanır. Menenjit, ensefalit ve nadiren de kandaki kimyasal anormallikler-örneğin şeker hastalarında kan şekerinin aşırı düşmesi- havale meydana getirebilmektedir. Bazen de herhangi bir neden bulunamayabilir. Sara (epilepsi), bir diğer havale nedenidir.
Ne kadar önemlidir?
Korkutucu bir olay olmasına karşılık havale, hastanın hayatını tehlikeye sokmaz ama önemle tedavi edilmelidir.
Muhtemel belirtiler
• Ateşin aniden yükselmesi
• Ağlama ve bilinç kaybı
• Soluk alıp-vermenin durduğu katılaşma dönemi
• Uzuvların ritmik alarak hareketi
• idrar ve/veya dışkı yapma
• Dalgınlık
İlk olarak ne yapmalısınız?
1. Çocuğunuz bilincini kaybeder kaybetmez çevresindeki eşyaları ve mobilyaları uzaklaştırın; böylece kollarının ve bacaklarının sert bir cisme çarpmasını önlemiş olursunuz. Hasta bir bebek veya küçük bir çocuksa, sanki poposuna tokat atacakmış gibi dizinizin üzerine yatırın. Böylece dilin arkaya devrilip solunum yolunu tıkamasını da önlemiş olursunuz
2. Çocuğu, bir an için bile olsa yalnız bırakmayın
3. Uzuvların hareketine engel olmaya » kalkışmayın, çocuğunuza zarar verebilirsiniz.
4. Çenelerinin arasına bir şey sokmaya veya kilitlenmiş dişleri birbirinden ayırmaya çalışmayın.
5. Çırpınma tarzındaki hareketler sona erdiğinde çocuğunuzu yan çevirin; böylece solunum yollarının dil veya tükürükle kapanmasını önlersiniz.
Doktora başvurmalı mısınız?
Havale sona erer ermez doktora başvurun. Eğer yanınızda başka biri varsa, siz çocuğunuzun yanında dururken kendisinden doktor çağırmasını isteyin. Eğer doktor on beş dakika içerisinde yetişmezse veya havale sona ermezse, çocuğunuzu en yakın hastaneye götürün. Yirmi dakika kadar devam eden herhangi bir havalenin özel ilaçlarla durdurulması gerekir.
Doktor ne yapacaktır?
• Eğer havale devam ediyorsa, kendisine havale önleyici bir ilacı enjeksiyon yoluyla uygulayacaktır.
• Eğer çocuğunuz ilk havaleyi geçirdiğinde iki yaşından küçükse, onu hastaneye yatıracak ve arka planda menenjit ensefalit gibi önemli rahatsızlıkların bulunma olasılıklarını uzaklaştırmak amacıyla bir dizi test uygulayacaktır.
• Daha büyük çocuklarda havale nedeni açık değilse, doktor onu bir hastaneye sevkedecektir. Burada yapılan test ve tetkikler sonucunda daha sonraki bir ateşli hastalıkta çocuğunuza havale önleyici ilaç vermenizin gerekli olup olmadığı anlaşılacaktır.
• Doktor size, ateşi yükselmiş bir çocukta bunun nasıl düşürülmesi gerektiğiyle ilgili tavsiyelerde bulunacaktır.:
Siz nasıl yardımcı olabilirsiniz?
• Havale sona erdikten sonra çocuğunuzun ateşi yüksekse, giysilerini çıkarın ve cildini ıslak süngerle silerek ateşini düşürmeye çalışın. Uyuduğunda, üzerini ince bir örtüyle örtün.
• Doktor tavsiyesi olmadan kendisine hiçbir ilaç vermeyin.
• Sakin olun.