Baskının azaldığı, yenileşmenin önünün açıldığı her ortam, edebiyatın, sanatın, mimarinin ve düşüncenin gelişmeye gebe olduğu zeminler doğurur. Bu yönüyle Osmanlı tarihini incelediğimizde bahsi geçen konunun belirgin bir şekilde önünün açıldığı ilk dönem Lale Devri olarak karşımıza çıkar. 1718’de Avusturya ve müttefiki Venedik ile imzalanan Pasarofça Antlaşması’yla başlayan, Nevşehirli Damad İbrahim Paşa’nın uzun sadaret dönemini içerisine alan ve 1730’da Patrona Halil İsyanı ile son bulan bu dönem Batı ile siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin geliştiği, zevk, eğlence, barış, yenileşme ve sivil reformların gerçekleştiği birçok ilke sahne oldu. Lale Devri’nde meydana gelen ilkleri gelin beraber inceleyelim.
1. Lale Devri tabirini ilk defa Yahya Kemal Beyatlı kullandı.
2. İlk yerel matbaa kuruldu.
3. Çiçek aşısı kullanıldı.
4. Tulumbacı Ocağı kuruldu.
5. Osmanlı’da ilk defa üç ambarlı gemiler sahneye çıktı.
6. Yenileşme fikri ilk defa bu dönemde ciddi bir şekilde tartışıldı.
7. Lalenin 839 türü yetiştirildi.
Kaynakça
Abdülkadir Özcan, Lale Devri, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, cilt.27, sf.81-84
Mehmet Karagöz, Osmanlı Devleti’nde Islahat Hareketleri ve Batı Medeniyetine Giriş Gayretleri(1700-1839), Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, sayı.6, 1995