Kulak memesinde oluşan bir şişlik, genel olarak kulak memesindeki herhangi bir reaksiyondan veya hasardan kaynaklanmaktadır. Bakteriler ve diğer mikroplar kulak memesine bir kesik veya delik yoluyla girebilir ve bir enfeksiyon neden olabilirler. Diğer durumlarda, vücut ayrıca kulakta kullanılan bir ürüne veya maddeye karşı alerjik reaksiyona girebilir. Kişiler genellikle şişmiş kulak memelerini ev ilaçları ve reçetesiz satılan ilaçlar ile tedavi edebilirler, ancak bazı nedenlerin acil tıbbi bakıma ihtiyacı olabilir. Aşağıda kulak memesinde görülen şişme nedenleri ve tedavi koşulları ile ilgili açıklayıcı bilgiler bulunmaktadır:
Nedenleri
Kulak memesinde şişlik nedenleri, aşağıdakilerinde dahil olduğu bir dizi sağlık koşulunun sonucunda ortaya çıkabilir:
Piercing taktırmak: Kulağa yapılan bir delme işlemi şişmiş bir kulak memesine neden olabilir. Piercingler kulak memelerinde şişliğin yaygın nedenlerinden biridir. Kulağı delme işlemi açık bir yaradır ve şişme, vücudun herhangi bir hasara verdiği doğal reaksiyonun bir parçasıdır. Kulaklarını deldiren çoğu kişi bazen bir hafta ya da daha uzun süren acı ve şişlik hissedebilir. Kulaklarında tıkaç kullanan kişiler, kulaktan her tıkacı çıkardığında benzer şişlik belirtileri fark edebilir. Enfekte olmuş kulak piercingleri, kişi yıllarca piercing takmış olsa bile kulak memesinin şişmesine neden olabilir. Semptomları 2 haftadan uzun sürerse veya şiddetli ise kişiler doktora görünmelidir.
Alerjik reaksiyon veya kontakt dermatit: Şişmiş kulak memesinin nedenlerinden kontakt dermatit, çoğunlukla görülen bir durumdur. Bu, genellikle derinin bazı mücevher türlerine alerjik reaksiyonundan kaynaklanmaktadır. Hipoalerjenik olmayan metaller, nikel küpeler gibi metallerden oluşan aksesuarlar kulak memelerinin birinin ya da her ikisinin de şişmesine sebep olabilir. Tahriş edici malzeme içeren mücevherlerden kaçınmak, semptomların önlenmesine ve kulakların iyileşmesine yardımcı olabilir. Kulaklardaki cilt ayrıca losyon, parfüm veya başka bir kozmetik ürünle reaksiyona girebilir. Bu reaksiyonlar cildi kırmızı, iltihaplı, kaşıntılı yapabilir ve ayrıca pul pul dökülmeye ve kurumaya neden olabilir. Kişi semptomlarına neden olan ürünleri takip ederse, dermatolog reaksiyona neden olan bileşeni belirlemeye yardımcı olabilir.
Yaralanma: Kulakta oluşacak küçük bir yaralanma veya travma, kulak memesini tahriş etmek ve alevlendirmek için yeterli olabilir. Yaygın yaralanma nedenleri arasında şunlar vardır:
• Kulaktaki küpenin çok sert şekilde çekilmesi
• Çok ağır küpeler kullanılması
• Piercing için çok büyük küpeler kullanılması
• Kulak memesinin kesilmesi ve sıyrıklar oluşması
• Spor sırasında kulağa bir top gelmesi veya başka bir nesneyle vurulması
Yaralı bir kulak memesi şişebilir, ağrılı olabilir veya dokunmaya duyarlı olabilir.
Böcek ısırığı: Gece kulak memesinde fark edilen bir şişlik böcek ısırığı veya böcek sokması olabilir. Bazı durumlarda, şişliğin tam ortasında görünür bir böcek ısırığı veya nokta olabilir. Böcek ısırığı, kaşıntı, ağrı ve kızarıklık gibi diğer semptomlara neden olabilir. Hidrokortizonlu kremler ve oral antihistaminikler böcek ısırığı şikayetlerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Semptomlar daha da kötüye giderse veya boyun, yüz veya boğazda yayılırsa, kişi alerjik reaksiyona girebileceğinden acil tıbbi yardım almalıdır.
Selülit: Selülit, derinin bakteriyel bir enfeksiyon türüdür. Ağrılı olabilir cildin kızarmasına ve şişmesine neden olabilir. Selülitten etkilenen bir kulak memesi sıcak ve dokunma açısından hassas olabilir. Selülit kan dolaşımına veya diğer dokulara yayılabilir, bu nedenle tıbbi müdahale gerektirir.
Apse oluşması: Bir apse, irin veya diğer sıvılarla dolu cilt üzerinde veya altında bir şişliktir. Genellikle, bakteriyel bir enfeksiyon buna neden olabilir. Bir apse belirtileri değişebilir, ancak bunlar arasında ateş, bulantı ve bölgeden drenaj akması vardır. Tedavi edilmezse apse kötüleşebilir.
Çıban: Çıban cilt yüzeyinin altında, irinle dolup taşan bir kıl folikülü etrafındaki bir enfeksiyondur. Çıban çıktığında ağrılıdır ve şişmeye neden olabilir. Diğer belirtileri şu şekildedir:
• Ağrı
• Ateş
• Yorgunluk
• İrin sızması veya boşalması
Kist: Kulak memesi şişliğine yağ kisti de sebep olabilmektedir. Kistler, deride semizit maddeyle doldurulmuş keselerdir. Kistler rahatsız edici olabilir ve genellikle tamamen iyileşmesi için tıbbi drenaj gerektirir.
Zehirli bitkiler: Zehirli meşe, zehirli sarmaşık, veya sumak gibi zehirli bitkilerle yapılan bir temas da kulak memesinin şişmesine sebep olabilir. Zehirli bitkiler, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, etkilenen bölgede diğer semptomlara neden olabilir:
• Ciltte döküntü
• Sızı hissedilmesi
• Kaşıntı
• Kabarcıklar
Karnabahar kulak: Karnabahar kulağı veya kulak kepçesi, kulak yapısına yapılan travma sonrası ortaya çıkar. Yaralanma genellikle kafa vuruşlarına düzenli olarak giren boksörler ve karma dövüş sanatçılarıyla ilişkilidir. Bu tür yaralanmalar kanın dış kulakta birikmesine neden olur. Kulak yaralanmadan sonra boşalmazsa, deforme olabilir ve kaba, topaklı bir görünüm alabilir. Alan ayrıca ağrılı ve çürük olabilir ve enfekte olabilir.
Yüzücü kulağı: Genellikle yüzücü kulağı olarak bilinen Otitis externa, kulak kanalında bir enfeksiyondur. Kulak memesine doğru yayılabilir ve şişmeye neden olabilir. İlave olarak şu belirtiler görülür:
• İltihap
• Ağrı
• Kızarıklık
• Hassaslık
• Sadece kulak içinde görülen kaşıntı
Mastoidit: Mastoid kemik iç kulağın süngerimsi kemiğidir. Mastoidit mastoid kemiğinde görülen bir enfeksiyondur ve bu enfeksiyon da kulak memesinin şişmesine neden olabilir. Diğer belirtiler şunlardır:
• Ateş veya titreme
• Baş ağrısı
• Uyuşukluk
• Ağrı ve tahriş
• Sinirlilik veya ruh hali değişiklikleri
• Kulağın arkasındaki kızarıklık
• Duyma yeteneğini yitirmek
Bazı durumlarda, akıntı enfekte olmuş kulaktan boşalabilir ve acil tıbbi müdahale gerektirir.
Tedavi ve Ev İlaçları
Kulak memesi şişme tedavisi, bu şişmenin altta yatan sebeplerine göre değişiklik göstermektedir. Şayet kulak memesinin şişmesi alerjik reaksiyonlardan kaynaklanıyorsa kişi bu alerjen maddelerden olabildiğince uzak durması gerekmektedir. Bu nikel takı olabilir. Semptomları şiddetlenirse doktora görünmelidirler. Enfeksiyonlar veya bakterilerin neden olduğu diğer konular genellikle antibiyotik tedavisi gerektirir. Mastoiditis veya karnabahar kulağı acil tıbbi tedavi gerektirir. Doktor veya dermatolog komplikasyon riskini azaltmak için uygun bir teşhis ve tedavi yapmalıdır. Ayrıca evde uygulanacak bazı ilaçlar şayet tıbbi bir müdahale gerektirmiyorsa kulak memesi şişlinlik nedenlerini azaltılmasında etkili olabilirler. Şişmiş bir kulak memesi için ev ilaçları şunlardır:
• Sıcak veya soğuk kompresler: Soğuk bir kompres ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir ve sıcak bir kompres, şişliği azaltmak için alandaki dolaşımı artırabilir.
• Reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçlar: İbuprofen (Advil), asetaminofen (Tylenol) ve naproksen (Aleve) gibi ağrı ve iltihaplanma ilaçları ağrı ve şişliği azaltabilir.
• Antihistamin: Oral veya topikal antihistaminikler, böcek ısırıkları ve alerjik reaksiyon semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. Kalamin losyonu döküntüler üzerinde de yatıştırıcı bir etkiye sahip olabilir.
• Sıkılaştırıcılar: Cadı ela gibi sıkılaştırıcılar dokuları daraltmaya ve kulak memesinde şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
• Yulaf ezmesi banyoları: Bir yulaf ezmesi banyosunda alerjik reaksiyonlar, ağrı veya kaşıntıyı yatıştırılabilir. Bir kişi kulağını küçük bir ılık su kabında tutabilir ve yulaf ezmesini iyice öğüte bilir veya durulamadan önce karışımı doğrudan kulağa uygulayabilir.
• Çay ağacı yağı: Bu esansiyel yağ yaranın iyileşme sürecini hızlandırabilir ve bakterileri yok edebilir.
Ne Zaman Doktora Müracaat Edilmelidir?
Genellikle kulak memesinde yaşanan şişlikte bazı ev ilaçları etkili ve hızlı olabilmektedir. Ev ilaçları şişmeyi veya diğer semptomları azaltmazsa, kişi uygun bir tanı için doktora görünmelidir. Şişlik veya diğer semptomlar kötüleşirse veya kulak memesinden irin akıyorsa tıbbi tedavi gerekebilir. Komplikasyonları önlemek için enfeksiyonlar mümkün olan en kısa sürede tedavi edilmelidir. Bir kişi, kulaklarda vızıltı ve solunum zorluğu gibi acıdan kaynaklanan ciddi bir alerjik reaksiyon belirtisine ek olarak kulak memesinde şişlik yaşarsa, acil tıbbi yardım almalıdır.
Önleme
Şişmiş bir kulak memesinin önlenmesine yardımcı olmak için, bir kişi parfümlü ürünler veya bazı metal aksesuarları kullanmaktan yani bilinen alerjenlerden kaçınmalıdır. Kulağı düzenli olarak temizlemek, aşırı yağ ve kirden uzak tutmak da bazı nedenlerden kaçınmaya yardımcı olabilir. Ancak kişiler, parmaklar da dahil olmak üzere kulak kanalına herhangi bir nesne sokmaktan kaçınmalıdır. Ayrıca, bazı temel koşullar tedavi edilmezse bırakıldığında işitme kaybına neden olabileceğinden kulak memesine zarar gelmemesi için de hayati öneme sahiptir.
Kaynakça:
aad.org
academic.oup.com
ncbi.nlm.nih.gov
sciencedirect.com
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu