Osmanlıların "Harb-i Umumi" Avrupalıların "Büyük Savaş" ve "Dünya Savaşı" adını verdikleri Birinci Dünya Savaşı'na ait çok özel belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığında özenle korunuyor.
AA muhabirinin Devlet Arşivleri Başkanlığındaki belgelerden derlediği bilgilere göre, Osmanlı arşivlerinde saklanan belgelerde, 1914-1918 tarihleri arasındaki savaşa ve bu dönemin toplumsal olaylarına dair önemli bilgiler yer alıyor.
Bu belgeler arasındaki Viyana Sefiri Hilmi Paşa'nın telgrafında, Avusturya-Macaristan veliahdının öldürülmesinin ardından Avrupa'da başlayan savaşa ilişkin, veliahdın Bosna'da öldürülmesinden Sırbistan'ın sorumlu tutulduğu, Avusturya-Macaristan'ın Sırbistan'a 48 saatlik bir süre vermeyi kararlaştırdığı ve sessiz bir şekilde savaş hazırlıklarına devam edildiği, söz konusu olayın Viyana borsasında büyük düşüşlere neden olduğu anlatılıyor.
Ayrıca Osmanlı Devleti'nin savaşa katılım sürecine ilişkin önemli tarihi belgeler de arşivlerde saklanıyor.
Bunlar arasında bulunan 3 Ağustos 1914 tarihli bir belgede, ordu hakkında yayın yasağı verildiği bilgisi dikkati çekiyor. Söz konusu belgede savaş sebebiyle günlük ya da haftalık gazetelerde, gerek ordunun durumu gerekse askeri personel hakkında haber yapılmasının kesinlikle yasaklandığı, aksine bir hareketin "vatana ihanet suçu" sayılacağı ve böyle haber yapan gazetelerin, bir daha hiçbir ad altında yayınına izin verilmeyeceği aktarılıyor.
Gayrimüslimlere 30 altın karşılığı askerlik
Ayrıca Osmanlı ordusundaki hazırlıkların anlatıldığı belgeler içinde, Müslim ve gayrimüslim bütün Osmanlı tebaasından 1869-1882 tarihleri arası doğumluların, fiilen askerlik hizmetine tabi oldukları ve davet edilmeyi beklemeden askerlik şubelerine başvurmaları gerektiğine dair belge ile gayrimüslim Osmanlı vatandaşlarından seferberlik çerçevesinde, ihtiyat askeri olarak silah altına çağrılanların, bedelini nakdi olarak ödemek koşuluyla, otuz altın karşılığında askerlikten muaf tutulabileceklerine dair kanun metni de bulunuyor.