2 İçindekiler 1.Canlılar Neden Beslenir? 2.Besin İçerikleri ve Görevleri 2.1.Karbonhidratlar2.2.Proteinler2.3.Yağlar2.4.Vitaminler2.5.Su2.6.Mineraller3.Dengeli ve sağlıklı Beslenme4.Besin ve Teknoloji5. Besinlerin Sindirimi
3 Canlılar Neden Beslenir? Canlılar, yaşamlarınısürdürebilmek içinbeslenmek zorundadır.
4 Örneğin; yakıtı biten bir araba çalışmaz. Canlılar da Canlılar Neden Beslenir?Örneğin; yakıtı biten bir arabaçalışmaz. Canlılar dabeslenemediklerinde yaşayamazlar.
5 Canlılar Neden Beslenir? Sinek KuşuCanlılar NedenBeslenir?Sinek kuşu bir günde kendi ağırlıklarının yarısından fazla yiyecek tüketir. Buna rağmen çok büyüyemezler. O halde canlılar, yalnız büyümek için beslenmezler.
6 Beslenme Nedir? İnsanın büyümesi ve gelişmesi (anne karnında ve daha sonra)sağlıklı üretken olarak yaşamınısürdürmesi için gerekli olanbesinlerin alınmasıdır.
7 Beslenme Nedir?Sağlıklı büyüme, gelişme ve özellikle zeka gelişimi için yeterli ve dengeli beslenme şarttır.
8 Beslenme Nedir? Beslenme dokuların yenilenmesini ve bağışıklık sisteminin sağlıklı olarak çalışmasını sağlar.
9 İçeriklerine göre besinler 6 gruba ayrılır: KarbonhidratlarProteinlerYağlarVitaminlerMinerallerSu
10 1. Karbonhidratlar Vücudumuzun asıl enerji kaynağıdır. Vücuda enerji veren besin öğelerinden biridir.Vücudun harcadığı enerjinin büyük bir bölümünü sağlarlar.
11 KarbonhidratlarBeyin dokusu enerji için genellikle karbonhidratları kullanır.Ağır fiziksel hareketler için karbonhidratların daha elverişli enerji kaynağı olduğu bilinmektedir.
12 KarbonhidratlarProteinlerin enerji olarak kullanılmasını önleyerek proteine olan gereksinimi azaltırlar.Normal olarak günlük alınan enerjinin % 50-60'i karbonhidratlardan gelmelidir.
13 Karbonhidrat içeren besinler: BuğdayMısırArpaYulafPatatesŞeker kamışı
14 2 . ProteinlerProteinler vücudumuzda yapıcı ve onarıcı olarak görev yapar.Proteinler kas ve diğer yumuşak dokular ile enzimlerin temel yapıtaşlarıdır.Proteinler enerji sağlamaktadır fakat bu onların temel görevi değildir.
15 ProteinlerBüyüme ve gelişme, doku yapımı ve onarımı , enfeksiyonlara karşı savaşan bağışıklık hücrelerinin oluşumu, hormonların yapımı en başlıca görevleridir.
16 Protein içeren besinler: EtSütPeynirYoğurtYumurtaBalıkTahıllarKuruyemiş
17 3 . YağlarVücudumuz gereksinim duyduğu enerjiyi ilk önce karbonhidratlardan sağlar. Ama fazla enerji gerektiren işler yaptığımızda karbonhidratlardan aldığımız enerji yetersiz kalır. Uzun süre aç kaldığımızda da enerjimiz azalır. Bu gibi durumlarda gereksinim duyulan enerji yağlardan sağlanır.
18 Yağlar Suda çözünmeyen, en çok enerji veren besin öğesidir. Deri altı yağ tabakası vücut ısısının kaybını önler.Yağ, organları çevreleyerek dış etkenlerden korur, midenin boşalmasını geciktirir.
19 Yağlar bitki ve hayvanlardan elde edilir. ZeytinAyçiçeğiYer fıstığıSusamSoya bitkileriBademKabak çekirdeğiFındıkMısırCevizBu besinler bol miktarda yağ içerir.
20 Yağ bakımından zengin hayvanlar besinler: BalıkSütTereyağıKaymakEt ve et ürünleri
21 4 . VitaminlerVitaminlerin büyüme ve sağlıklı nesillerin oluşmasına , sinir ve sindirim sistemlerinin normal çalışması , besin öğelerinin elverişli kullanılması ve vücut direncine yardım gibi görevleri vardır.
22 VitaminlerVitaminlerin yetersiz alınımında vücut çalışmasında bozukluk ortaya çıkar.Vitaminler vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapar.
23 YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLER SUDA ERİYEN VİTAMİNLER Vitaminler yağda ve suda eriyenler olarak iki gruba ayrılır:YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLERA, D, E ve K vitaminleridir .SUDA ERİYEN VİTAMİNLERB grubu vitaminler ile C vitaminidir .
24 VitaminlerB grubu ve C vitaminleri suda eriyen vitaminler olduğundan, vücudun ihtiyacından fazla alınması durumunda idrar yoluyla atılırlar.Yağda eriyen vitaminler A, D, E, K'dir. Vücuda fazla alındığında, vücutta depo edilerek zararlı etki gösterebilirler.
25 A vitaminiEnfeksiyonlara karşı direnci arttırır normal büyüme, üreme, kemik ve diş gelişimi, görme için gereklidir. Cildin tırnakların ve saçların sağlıklı kalmasını sağlar. Diş ve dişetleri için büyük önem taşır .
26 A vitamininin bulunduğu besinler: DomatesKerevizHavuçAvokadoFıstıkCevizYumurtaSütBuğdayMantarBaklagillerTaze fasulye
27 B vitaminleriB vitaminin bulunduğu besinlerden belirli miktarda yenmelidir.
28 B vitaminlerinin bulunduğu besinler: Tahıl ve tahıl ürünleriYumurtaSüt ve süt ürünleri (peynir, yoğurt vb.)Kırmızı etSebzelerin çoğunda bulunur.
29 C vitaminiVücudumuz C vitaminini üretemez bitkiler ve bazı hayvanlar bu vitamini üretebilmektedir.Besinlerle alınan vitamin 2 saat içersinde kullanılır, 4 saat sonunda kandan uzaklaşır.Yaraların iyileşmesini, damarların sağlıklı olmalarını sağlar.
30 Vücudun savunma sistemini artırıcı etkisi vardır. C vitamini eksikliğinde diş eti kanamaları ve çekilmeleri olur.
31 C vitamininin bulunduğu besinler: TurunçgillerDomatesÇilekMaydanozLahanaPatatesKuşburnuBöğürtlenKoyu yeşil yapraklı sebzeler
32 D Vitaminiİnce bağırsaklardan kalsiyumun emilmesine yardımcı olur, kalsiyumun kemiklerde ve dişlerde tutulmasını sağlar .
33 D vitaminlerinin bulunduğu besinler: SütYumurtaBalıkBalık yağıTereyağıSebzelerPeynirGüneş (D vitaminin ortaya çıkabilmesi için güneşe ihtiyacı var)
34 E vitaminiYaşlı kişilerde bağışıklık sistemini güçlendirir. Hücrelerin daha uzun yaşamasını ve yenilenmesini sağlar .
35 E vitaminlerinin bulunduğu besinler: BuğdayTohumlu besinlerSoya fasülyesi yağıArı sütüCevizMarulTereKerevizMaydanozIspanakLahanaMısır yağıMısırYulaf
36 K vitaminiKaraciğere gelen K vitamini burada üretilen bazı pıhtılaşma faktörlerinin yapımında rol alır. K vitamini takviyesi yalnızca kanamalı hastalarda verilir.
37 K vitamininin bulunduğu besinler: IspanakKabakMarulYeşil domatesYeşil biberİnek sütüPeynirTereyağı
38 Vitaminler Vitamin Adı Önlediği Aksaklık A vitamini Gece körlüğü D vitaminiRaşitizm (Kemiklerde bozukluk)E vitamini Kısırlık ve üreme bozukluğuK vitaminiKanın pıhtılaşmasıB vitaminiBeri beri ,kansızlıkC vitamini Skorbüt (diş etinde kanama)
39 Bulundukları Besinler Vücuttaki Fonksiyonları VitaminlerBulundukları BesinlerVücuttaki FonksiyonlarıA vitamini Balık yağı yumurta sarısı, süt, peynir karaciğer yeşil sebzelerde bulunur. Büyüme ve gelişmeyi sağlar. Vücudu enfeksiyonlara karşı korur.Gece körlüğünü önlerD vitamini Balık yağı, karaciğer yumurtada bulunur. Vücuttaki Ca, P dengesini sağlar. Kemiklerin gelişmesini sağlar.Çocuklarda Ultraviyole ışınların Etkisiyle deride üretilir. Raşitizmi önlerE vitamini Yeşil sebze, karaciğer et ve bitkisel yağlarda bulunur. Üreme organlarının gelişmesini sağlar ve kısırlığı önler.K vitamini Yeşil sebzeler karaciğer ve yumurtada bulunur. Eksikliğinde kanın pıhtılaşması gecikir.Kalın bağırsaktaki Bakterileri tarafından sentezlenir. B vitamini Tahılların kabuklarına, et, süt, karaciğer ve yeşil sebzelerde bulunur. Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin vücut içinde kullanılmasında katalizör olarak görev yapar.Kansızlığı önler.C vitamini Yeşil sebze ve meyvelerde bulunur.Bağ dokusunun oluşması için gereklidir. Skorbit hastalığını önler. Vücudu enfeksiyonlara karşı korur.
40 5 . Su Vücudumuzun yaklaşık %70’ i sudur. Su vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapar.Canlıların yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesinde suyun büyük önemi vardır.
41 SuVücuda enerji vermediği, içinde bazı mineraller dışında besin öğesi bulunmadığı halde, su içmeden 3 gün kadar yaşayabiliriz.Yeterince su içilmediği zaman kalsiyum gibi bazı mineraller böbreklerde çökerek böbrek taşına neden olabilir.
42 SuSu, yediğimiz gıdalardaki besin öğelerinin çözünüp sindirilmesi ve emilmesi, vücut sıcaklığının ayarlanması ve vücuttan atık maddelerin uzaklaştırılmasını sağlar.Sağlık açısından yetişkin bir insanın günde 8-10 bardak su içmesi gereklidir.
43 Canlılar İçin Suyun Önemi Çok iyi bir çözücüdür.Besin maddelerini taşır.Metabolizma olaylarını hızlandırır.Vücut ısısının fazlası dışarıya suyla atılır.Besinlerin sindirimi suyla yapılır.
44 6. Mineraller Vücudumuzda düzenleyici olarak görev yaparlar. Mineralleri yediğimiz yiyecek ve içeceklerden alırız.Bütün minerallerin vücutta farklı etkileri olmasına karşın, genel olarak kemik gelişimi, büyüme, kas kasılması, kan yapımı, sinir iletimi ve su dengesinin sağlanması gibi önemli görevler üstlenirler.
45 Besin Çeşitleri Ve Öncelikli Görevleri KarbonhidratlarEnerji VericiProteinlerYapıcı ve OnarıcıYağlarVitaminlerDüzenleyiciSu ve Mineraller