

Ardahan'ın kurtuluşu!


Ardahan nasıl "kurtarıldı?"/Rodi BAZ
Rodi BAZ
Ardahan Kurtuluşu ne yazık ki, yine Pantürkist, İttihat'çıların propaganda aracı olmaya devam ediyor. Oysa tarihi gerçekler çok farklı. Yani Ardahan aslında öyle sanıldığı gibi büyük savaşlarla, çatışmalarla geri alınmış değil. Tamamen konjoktürel bir durumdan kaynaklanan anlaşmalar sonucu bırakılmıştır.
İşin özü şu; 1877-1878 yılında Osmanlı-Rus savaşı sonrasında imzalanan bir anlaşmanın sonucunda Ruslara bırakılmıştır.
Ayastefanos Antlaşması, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonunda imzalanan barış antlaşmasıdır.
93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisiyle sonuçlandı. Rus ordusu, batıdan Yeşilköy'e (eski adı Ayastefanos), doğudan Erzurum’a kadar geldi. Osmanlı İmpartorluğu, barış istedi. Rus orduları başkomutanı Nikolay, barış esaslarının mütarekeyle birlikte görüşülmesi şartıyla bu isteği kabul etti ve 3 Mart 1878’de İstanbul'un Yeşilköy semtinde Osmanlı Devleti açısından ağır koşullar içeren bu antlaşma imzalandı.
Buna göre; Sırbistan, Karadağ ve Romanya tam bağımsızlık kazanacak ve sınırları genişletilecek.
Büyük bir Bulgaristan Prensliği kurulacak, Prensliğin sınırları Tuna'dan Ege'ye, Trakya'dan Arnavutluk'a uzanacak.
Bosna-Hersek'e iç işlerinde bağımsızlık verilecek.
Kars, Ardahan, Artvin, Batum, Doğubeyazıt ve Eleşkirt Rusya'ya verilecek.
Teselya Yunanistan'a bırakılacak.
Girit ve Ermenistan'da ıslahat yapılacak.
Osmanlı Devleti Rusya'ya 30 bin ruble savaş tazminatı ödeyecekti.
Ancak bu antlaşma ile Rusya'nın Balkanlar'da tamamen hakim bir konuma gelmesi Batılı devletleri telaşlandırdı. Zira Rusların, Bulgaristan yolu ile sıcak denizlere inmeleri, Birleşik Krallık'ın Hindistan sömürgelerine ulaşmasına ve Avusturya-Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhakına set çekmiş olacaktı. Osmanlılar bu tepkilerden yararlanarak Kıbrıs’ın idaresini Birleşik Krallık'a bırakmak koşuluyla Berlin'de yeni bir antlaşma (Berlin Antlaşması) zemini elde etmeye başardılar. Ayastefanos’un ağır şartlarını hafifleten Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki varlığı bir süre daha devam etti.
Ayastefanos Antlaşması, Osmanlı devrinde Sevr Antlaşması gibi kâğıt üzerinde kalan bir antlaşmadır.
Evet 1917 Ekim devrimi ile birlikte 3 Mart 1918 de Brest-Litowsk antlaşmasıyla yeniden Osmanlıya bırakıldı. Ancak Bölgede yaşayan Ermeniler, Gürcüler ve diğer etnik azınlıklar isyan ederek Osmanlıya katılmayı reddettikleri için İttihat'çıların kışkırtmasıyla büyük bir temizlik harekatına girişildi.
1920'de Türkiye cumhuriyetinin temellerini atacak olan birinci Meclis'in kurulmasıyla birlikte yeni sovyet yönetimi bu tartışmalı bölgeleri Brest-Litowsk anlaşması gereği Türkiyeye bırakıyor. Mesele bu. Yani kimsenin kahramanlık yaparak düşmandan filan kurtardığı yok.
Yapılan sadece bir iç etnik temizlik...
Ardahan'nın hangi "düşman"dan alındığını anlamak için o günkü siyasi konjoktüre de bir göz atmakta fayda var;
Genç Türkiye cumhuriyetinin temellerinin atıldığı 1920'de sovyetler birliği Kemalistleri "anti emperyalist" olarak gördüğü için onları ilk tanıyan devlet olmuştur. Hatta bununla da kalmayarak her türlü silah ve mühimmat desteği vererek Emperyalizme karşı bir cephe açmak istiyordu. Dahası, Kürt isyanlarını gerici fedodal hareketler olarak ilan eden Bolşevikler Kemalistlere güçlü bir destek verdi.
O zaman şu soruyu sormak lazım;
Eğer Ardahan Sovyetlerden alınmışsa o tarihte sovyet rejimiyle nerde hangi savaşlar yapılmıştır?
Böyle bir savaş var mı?
Hayır...
Yapılanlar bir iç temizlik harekatıydı!
Şimdi birileri kalkıp İttihat ve Teraki'cileri aklayarak kahramanlaştırmak istiyor.
Özetle: Ardahan'nın kurtuluşu elbette kutlanabilir. Buna bir itirazımız olmaz. Ancak gerçekler de bütün çıplaklığıyla anlatılması gerek. Tarihi tahrif etmek dünyayı ve insanlığı yanlış yönlendirmektir. Tarihsel gerçekleri gün ışığına çıkarmak bağımsız tarihçilerin görevidir.
Aydınların göreviyse tahrif edilmiş tarihe itiraz etmektir.