Neredeyse demokratik süreçlerin hiç yaşanmadığı, yönetimlerin sürekli darbeciler arasında el değiştirdiği Afrika'da ilk defa Batı bir askeri müdahaleyi desteklemedi. Hatta darbecileri kovmak için bir savaşa hazırlanıyor. Elbette sahaya doğrudan kendi askerlerini sürmeyecek. Çünkü onların çıkarlarını korumak için çok sayıda Afrika ülkesi kapıda sıra bekliyor.
25 milyonluk nüfusu ve zengin uranyum kaynaklarıyla Nijer'i zaten 60 yıl boyunca askerler yönetmişti. Fransa'dan bağımsızlığını kazandığından bu yana ülkede ilk defa 2021'de seçimler yoluyla iktidara gelen Muhammed Bazum da kendi muhafızları tarafından devrilince ülke tarihindeki tek seçilmiş idare de yok oldu.
Afrika'da Muhammed Mursi gibi seçilmiş idarecilere karşı yapılan darbeleri destekleyen, hatta Nijer'deki tüm askeri darbeleri "demokrasinin yerleşmesi" adına alkışlayan Batı ülkelerinin birden aydınlanma yaşaması tuhaf değil mi?
Nijer'i 54 yıl boyunca işgal edip, sonrasında da elini ülkeden hiç çekmeyen Fransa, bu müdahalenin demokrasiye bir darbe olduğunu söylüyor. Çünkü yeni yönetim, uranyum ihtiyacının beşte birini Nijer'den sağlayan Fransa'yla tüm askeri anlaşmaları iptal etti. Nedense demokrasi Fransa'nın aklına, Libya'daki meşru hükümeti Ruslarla birlikte devirmeye çalıştığında gelmiyor.
Bu kadar aleni ikiyüzlülüğe Fransız halkının bir itirazı var mı sizce? Ya o yere göğe sığdırılamayan Fransız aydınının? Elbette hayır. Eski sömürgelerden para aktığı sürece demokrasi sakızını çiğnemekte bir beis yok.
Nijer'deki darbede değişen tek şey sallanan bayrak oldu. Bu defa cuntanın gölgesine sığındığı bayrak Rusya'nın. Afrika'nın ortasındaki ülkede ibre Paris'ten Moskova'ya kayınca Fransa'nın çağrısıyla 15 üyeli Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) cuntayı devirmek için her türlü seçeneğe hazır olduğunu açıkladı.
Yani savaş kapıda. Aslında bu topluluğun içinde tam bir uyum yok. Çünkü Rus paramiliter örgütü Wagner'in faaliyet yürüttüğü Mali ve Burkina Faso da tıpkı Nijer gibi Rusya'ya yelken kırmış durumda. Bu iki ülke gibi Nijer'e komşu olan Cezayir de askeri müdahaleye karşı çıkıyor. Fakat ufukta görünen kanlı bir savaşı durdurabilecek güçleri yok. Bu yüzden bu ülkelerde yakında Batı destekli darbeleri görürsek şaşırmamalıyız. Zaten Mali'de son üç yılda 5'i başarılı tam 7 darbe girişimi oldu.
Eğer Batı'nın desteklediği böylesi bir savaş başlarsa gelirinin yüzde 40'ı dış yardımlardan oluşan Nijer'de halkın sefaleti giderek büyüyecek. Cezayir istikrarsızlaşacak. Boko Haram benzeri terör örgütleri bölgede yayılma imkânı bulacak.
Şimdi Afrika'da Fransa başta olmak üzere Batı zemin kaybediyor, Rusya güçleniyor diye sevinmeli miyiz? Yoksa bu sömürge savaşlarında kaybeden daima Afrika oluyor diye üzülmeli miyiz?
Afrika halklarının Türkiye'nin önerdiği "birlikte kazanmak, adil bölüşmek" düşüncesinden başka bir çıkış yolları yok. Şüphesiz askeri bir dayanak olmadan ekonomik bağımsızlığı kazanmanın imkânı bulunmuyor. Tam da bu noktada Türkiye'nin askeri ve siyasi desteğiyle toparlanan Somali, Afrika ülkeleri için güzel bir örnek olarak karşılarında duruyor.