Arteriyel nabız hız, ritim, şekil, amplitüd ve gerilimdeki değişiklikler nedeniyle anormal olabilir. Bu özelliklerin incelenmesi sol ventrikül ejeksiyonu hakkında değerli veriler sağlayabilir. Anormal arteriyel nabız bulgularının araştırılması genellikle radyal nabız değerlendirilerek yapılır; bunun yokluğunda anormallikler karotis nabzında aranabilir. Nabız özellikle düzensizse altmış saniye boyunca alınmalıdır. Palpe edilen arter daha önce kateterize edilmişse arteriyel nabız olmayabilir.
Frekans değişiklikleri
Arteriyel nabız 60 atımdan daha az frekansa sahip olduğunda bradispigmi, 100’den fazla olduğunda ise taşispigmi olarak adlandırılır.
Kalp hızının bir göstergesi olarak nabız hızına bakılmamalıdır. Sinüs taşikardisi (100-150 atım/dak) sinüs düğümünden kaynaklanan ve normal yollardan iletilen bir ritimdir ve egzersiz, anksiyete, hipertiroidizm, anemi veya ateşe normal bir yanıt oluşturabilir veya kalp debisindeki azalmaya karşı bir telafi mekanizması olabilir. Sinüs bradikardisi (50-60 atım/dakika) sinüs kaynaklıdır ve iletim normaldir. Genellikle eğitimli bireylerde ve hipotiroidizm, sinüs sinüs sendromu, ikinci derece atriyoventriküler (AV) blok ve tam AV blokta ve amiodaron ve beta bloker gibi ilaçların kullanımı ile görülür.
Ritim bozuklukları
Normal koşullarda ritim düzenli olmalıdır. Bu koşullarda da izole ekstrasistoller veya erken ventriküler kasılmalar görülebilir.
Ritmin varyasyonları düzenli, düzensiz ve düzenli-düzensiz tipte olabilir; bu son nabız, düzenliliği içinde ritmik veya aritmik olarak bir düzensizlik gösterir. Düzensiz bir nabız palpe edildiğinde sinüs aritmisinden şüphelenilmelidir ve eğer düzensizlik tam ise atriyal fibrilasyon veya değişken bloklu atriyal flutter olabilir.
Düzenli-düzensiz nabız, erken atriyal veya nodal (supraventriküler) kasılmalara veya erken ventriküler kasılmalara bağlı olabilir.
Düzenli ve hızlı kalp ritimleri arasında daha önce tanımlanmış olan sinüs taşikardisi, supraventriküler taşikardiler, normal ventriküler yanıtlı atriyal flutter ve ventriküler taşikardi yer alır. Supraventriküler taşikardi (160-200 atım/dak) paroksismal epizodlar halinde ortaya çıkan ve kalp hastalığı kanıtı olmayan genç bireyleri etkileyen hızlı bir ritimdir; bu vakalarda vagal stimülasyona yanıt hızlanma, yavaşlama şeklinde olabileceği gibi hiçbir değişiklik de olmayabilir. Atriyal flutter 150-160 atım/dak) normal ventriküler yanıtla birlikte hızlı bir ritimdir ve genellikle atriyoventriküler düğümde kısmi bir blok vardır. Atriyal ritim dakikada 300 atım civarındadır ve vagal stimülasyona yanıt önceki aritmiyle aynıdır. Daha yüksek bir AV blok derecesi olduğunda, örneğin 4’e 1 ve bu blok sürekli olarak devam ettiğinde, nabız hızı 60-100 atım / dakika olacak ve vagal yanıt bir öncekiyle aynı olacaktır.
Ventriküler taşikardi çok kötü prognozlu bir aritmidir ve ventriküler fibrilasyon ve ani ölümden önce gelir. Genellikle ciddi kalp hastalığı ile ilişkilidir, ventriküllerden kaynaklanır ve 150-200 atım/dakika hızındadır; ayrıca vagal uyarıma yanıt vermez.
Düzenli ve yavaş kalp ritimleri arasında, daha önceki bir paragrafta açıklanan sinüs bradikardisi, ikinci derece AV blok ve tam AV bloktan bahsetmek gerekir.
İkinci derece AV blokta (35-60 atım/dakika), atriyal uyarılar ventriküllere ulaşamaz ve sadece bazıları ventrikülleri düzenli olarak depolarize edebilir; en sık nedeni dijital kullanımıdır. Tam AV blokta, normal atriyoventriküler iletim yollarında tam veya eksiksiz bir blok vardır. Ventriküler atımlar ventriküllerin kendisinden kaynaklanır. En yaygın nedeni miyokard enfarktüsüdür.
Atriyal fibrilasyon, değişken yanıtlı atriyal flutter ve sinüs aritmisi düzensiz ritimleri oluşturur. Atriyal fibrilasyonda elektrokardiyogramda (EKG) P dalgaları görülemez. Kalp hızı mevcut blokajın derecesi ile doğrudan ilişkilidir. Sinüs aritmisinde ritim değişimi döngüseldir; inspirasyonla artar ve ekspirasyonla azalır.
Düzenli-düzensiz ritimler arasında atriyal veya nodal olsun supraventriküler kaynaklı ekstrasistoller veya erken kasılmalar ve ventriküler ekstrasistoller yer alır.
Amplitüd ve şekil değişiklikleri
Nabız dalgasının amplitüdünde azalma. Pulsatil dalganın düşük amplitüdü, ventriküler pompanın arkasında (mitral stenoz) veya önünde (aort stenozu) bir obstrüksiyona bağlı olarak ejeksiyon hacminde bir azalmayı gösterir. Mitral darlığında nabız dalgası niceliksel olarak azalmış olsa da normal şeklini koruyacaktır. Aort darlığında, tıkanıklık ventriküler pompanın önünde olduğu için, nabız dalgası zaman içinde uzamalıdır, böylece tıkanıklığa karşı savaşır ve şeklini değiştirir.
Parvus nabzı
Sistolik ve diyastolik basınç değerlerinin ortalama arter basıncına yakın olduğu tüm düşük dakika hacmi durumlarının karakteristiği olan düşük amplitüdlü, küçük ve gevşek bir nabızdır. Küçük ama normal bir nabızdır ve düşük dereceli aort, mitral, şiddetli pulmoner ve triküspit stenozunda, önemli pulmoner hipertansiyonda, miyokard enfarktüsünde ve düşük dakika hacmiyle ilişkili herhangi bir durumda (şok, konstriktif perikardit) bulunabilir.
Filiform veya dekapite nabız
Nedeni ne olursa olsun şokun karakteristik nabzıdır; çok küçük olması ve tepe noktasının çok küçük olması nedeniyle karakteristiktir.