Varlık Fonu Nedir?
Varlık Fonu, çeşitli finansal araçlara, kaynaklara yatırım yaparak gelirlerini artırmayı amaçlayan, devletin sahipliği, kontrolü ve yönetimi altında faaliyet sürdüren fonlara Varlık Fonu denir.
Türkiye Varlık Fonu, kurulmasına ilişkin teklif 19 Ağustos 2016 Tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmıştı.
Varlık Fonu Nasıl Çalışır? Varlık Fonunun Amacı Nedir?
İktisatçı Mahfi Eğilmez'e göre Varlık Fonunun Amacı ve Varlık Fonunun Nasıl Çalıştığına İlişkin Yazısı Şöyle:
Bir ülke eğer bütçe fazlası veriyorsa bu fazlayı 4 şekilde kullanabilir:
(1) Harcamalarını artırır.
(2) Mevcut vergi yükünü düşürür.
(3) Borçlarını erken ödemeye tabi tutabilir.
(4) Bir varlık fonu kurarak bütçe fazlalarını buraya aktarır ve bu fonla ulusal ya da yabancı bazı finansal varlıkları satın alıp gelirlerini artırmaya çalışarak gelecek kuşaklara refahı aktarma yoluna gidebilir.
Bu tür fon yönetimlerinde temel hareket noktası varlıkları risk ve getiri dengesini gözeterek kazanç amaçlı kullanmaktır.
Bu işlemleri, bütçe kısıtlamaları ve parlamentonun sıkı denetimi altında yürütmek kolay değildir.
Varlık fonu kuruluşunun bir nedeni de işte bu kısıtlamalardan vedenetimlerden kurtulmaktır.
Varlık fonlarının kuruluş yeri olarak iki farklı uygulama söz konusudur:
(1) Varlık Fonları, Merkez Bankası nezdinde kurulabilmektedir. Merkez Bankaları, rezervlerini değerlendirirken benzer işlemler yaptıkları için belirli bir deneyime sahiptirler. Ayrıca Merkez Bankalarının bağımsız yapısı bu tür fonların yönetimini siyasal etkilerden uzak yürütebileceği izlenimi vermekte, dolayısıyla kamuoyu nezdinde güven yaratmaktadır.
(2) Varlık Fonları, ayrı bir şirket ya da idare olarak kurulabilir.
Bu tür bir kuruluşun, kendisini kamuoyuna ispat edene kadar ceşitli güven sorunlarıyla ve eleştirilerle karşılaşması olasılığı çok fazladır.