İsyan, aynı ortamda mevcut bir kol kişinin (genellikle askeri personel yahut sefine mürettebatı, çıplak olsa üstelik) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi dolayısıyla konulenen abç. Eskiden birgani ülke, ayaklanmayı idam cezası kabilinden keskin cezalarla cezalandırmıştır.[bulak belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a intisap etmek isteyen İskender, cenklardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında sefine mürettebatının isyanı ile kontralaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbeserü bile kıranda bıraktı.
Toplumsal sorunların münasebet başüstüneğu isyanlara en esaslı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.