Çeyiz yardımına ilişkin çok sayıda okurumuzdan değişik sorular geliyor. Bu nedenle konuyu ayrıntılı olarak incelemek gerekiyor. Anne veya babasının ölümü nedeniyle SGK’dan yetim aylığı almakta olan kız çocuklarına resmi olarak evlenmeleri halinde evlenme ödeneği (çeyiz parası) ödenmektedir.
Okurumuz Kadriye Gülen, “babamdan yetim aylığı almaktayım. Babam 1983 yılında vefat etti. Yakında evleneceğim. 1999 yılından bu yana maaşı tek başıma almaktayım. Ne kadar ve nasıl ödeme alırım?” diye soruyor.
Konuya ilişkin çok sayıda okurumuzdan değişik sorular geliyor. Bu nedenle konuyu ayrıntılı olarak incelemek gerekiyor. Anne veya babasının ölümü nedeniyle SGK’dan yetim aylığı almakta olan kız çocuklarına resmi olarak evlenmeleri halinde evlenme ödeneği (çeyiz parası) ödenmektedir.
***
Sadece kız çocukları alabilir
Gelir veya aylıklarının bu nedenle kesilmesi gereken kız çocuklarına resmi olarak evlenmeleri ve yazılı olarak talepte bulunmaları halinde almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödenmektedir. Evlenme ödeneğinin (çeyiz parası) ilk evlilikte alınması şartı yoktur. İlk evliliğinde almayanlar, eşinden ayrıldıktan sonra yetim aylığı alırken yeniden evlenmeleri halinde evlenme ödeneğinin (çeyiz parası) alabilirler. Erkek çocukların evlenme ödeneği (çeyiz parası) alma hakkı yoktur.
Evlenme ödeneği alan hak sahibinin aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde yeniden hak sahibi olması halinde, iki yıllık sürenin sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmaz, bu durumda olanlar 60-1/f bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılarak sağlık yardımlarından faydalanabilir.
Evlenme ödeneği (çeyiz parası) alabilmek için “yetim aylığı almakta olan” şartı bulunmaktadır. Yani, çalışması veya başka bir nedenle yetim aylığı almadığında evlenen kız çocukları hak sahibi olmadıkları için evlenme yardımı (çeyiz parası) alamazlar. Ancak, işten ayrılıp yetim aylığı almaya başlayan ve yetim aylığı alırken evlenen kız çocuğuna evlenme ödeneği (çeyiz parası) verilmektedir.
Başvuru yeri ve belgeleri
Evlenme ödeneği (çeyiz parası) alacak yetim kız çocukları 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamında hak sahibi iseler, bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine veya Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerine başvuru yapmaları gerekir.
Evlenme ödeneğinin ödenmesi için hak sahiplerinin bir dilekçe ile Kurumun ilgili ünitesine başvurması şarttır. Evlenme tarihi nüfus kütüğüne işlenmemişse, dilekçeyle birlikte, evlenme cüzdanının bir örneğinin de Kuruma verilmesi zorunludur. Evlenme ödeneği verilen kız çocuklarının dışındaki diğer hak sahiplerinin gelir ve aylıkları iki sene sonra yükseltilecektir.
Bağ-kur sigortalılarından ölüm tarihi Kanunun yürürlük tarihinden önce olanların hak sahibi kız çocuklarının Kanunun yürürlük tarihinden sonra evlenmeleri halinde, bunlara da evlenme ödeneği verilecektir.
***
Memur yetimleri nereye başvuracak
Çeyiz parasını 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı kapsamında alacak olanlar ise, “Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı Milli Müdafaa Cad. No: 24 06643 Bakanlıklar/Ankara” adresine müracaatta bulunmaları gerekir.
***
Zaman Aşımına Dikkat
Kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer haklar, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşmektedir. Bu nedenle evlenme yardımı (çeyiz parası) beş yıl içinde istenmediği takdirde bu hak ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle zaman aşımına dikkat edilmelidir.
Resul KURT - Çalışma hayatı