İsveç Kralı Gustav II. Adolf’a ait olan dört yüz yıllık bir geminin enkazı Stockholm’ün merkezinde ortaya çıkarıldı. İsveç arkeologları, başkentte 1615 yılında Kral Gustav II Adolf’un filosundaki amiral gemilerinden biri olarak inşa edilen 400 yaşından fazla olan savaş gemisi ‘Sceptre’ olarak keşfedilen bir batık tespit ettiğine inanıyorlar.
Stockholm Deniz Müzesi uzmanlarından deniz arkeologu Jim Hansson, yaz aylarında Skeppsholmen adasında yapılan rıhtım yenileme çalışmaları sırasında söz konusu gemi enkazını buldu.
“Gerçekten şaşırdık; çünkü 1800’lü yılların başlarından itibaren bazı batıkları gösteren bazı eski haritalarımız var ve eski batıklar haritada yer almıyor gibi görünüyor. Bu batıkla ilgili haritalar üzerinde herhangi bir endikasyon yoktu” diyen Hansson, ortaya çıkarılan kalıntıların, omurgadan iki metre yükseklikteki bir kısım ve transom parçaları olduğunu da ekledi.
“Gerçekten iyi korunmuş. Sadece ilk güverte seviyesinde, örneğin kereste üzerinde yer alan eksenlerdeki kesme işaretlerini görebilirsiniz. Parçaları kazmak gerçekten çok hoştu.”
“Yaz aylarında bazı kronolojik örnekler aldık ve ahşabın İsveç meşesi olduğunu gösteren sonuçlar elde ettik ve kış aylarında 1612 ile 1613 yılları arasında kesildiğini saptadık ki bu gerçekten iyi, kesin bir ölçüm. Daha sonra o sırada yapılmış savaş gemilerinin listelerine baktık ve o sırada inşa edilen dört büyük gemi bulunduğunu tespit ettik “diyen Hansson bunun ortadan kaldırılan Scepter olduğunu öne sürdüğünü belirtti.
Scepter, Hollandalı gemi inşacısı Isbrand Johansson tarafından 800 ton ağırlığında ve 36 topla inşa edildi. Kralın 1621’de Riga’yı gemiyle birlikte ele geçirmeye çalışan 148 gemi filosuna katıldığı bir yolculuk da dahil olmak üzere olaylı bir hayatı vardı, ancak fırtınaya yakalandıktan sonra onu Estonya’nın Pärnu kentine götürdü.
1639’da emekli oldu ve kasıtlı olarak Skeppsholmen’de batırıldı ve 17. yüzyılın geri dönüşüm yöntemleri zamanında Stockholm merkezindeki adada kurulan yeni bir tersanenin parçası haline geldi.
Tarihi gemiler, İsveç başkentinin batık mezarlığında büyüleyici, ancak olağandışı bir şey değil.
“Gerçekten garip, neredeyse bu savaş gemilerinin çoğunun unutulduğu bir gizem ve işte bir tanesi burada. Nasıl battığına dair bir dramatik öykü yoksa, sadece unutulurlar. Suların çevresinde muhtemelen çok daha fazlası var, fakat bunlar sadece unutulmuş durumda. Diğer ülkeler için çok sıra dışı olan bu, sanırım” diyor Hansson.
“Bu gerçekten önemli bir bulgudur, çünkü gemi Vasa’dan önceki nesilden gelmiştir, bu yüzden kullanılan teknik yöntemlerini görebiliriz ve Vasa’da yanlış gidenin ne olduğunu anlamamıza yardımcı olabilir” diyen Hansson, 1628’de ilk yolculuğu sırasında batan İsveç’in en ünlü savaş gemisine atıfta bulunuyor. Daha sonra kurtarılmıştı, büyük oranda sağlam bulundu ve o zamandan beri İsveç’in en popüler turistik yerlerinden biri haline geldi.
Ancak Hansson, Sceptre’nin Vasa Müzesi tarzında başka bir cazibe haline getirilmeyeceğini de vurguladı.
“Kesinlikle olmaz. Vasa’yı korumak çok pahalı, bu yüzden eğer böyle bir şey inşa edersek, gerçekten muhteşem bir gemi bulmamız gerekecek. Enkazın bazı 3 boyutlu fotoğraflarını çektik ve doğru bir şekilde belgeledik. Ve tarihle birlikte, zaten bu gemi hakkında pek çok şey gösterebiliriz.”
Enkaz şimdi bulunduğu yerde olduğu gibi neredeyse aynı yerde bırakılmış ve ortaya çıkarılan diğer tüm deniz hazinelerini kurtarabilmek için arkeologlar tadilat çalışmalarına devam ediyor.
Haber: Emma Löfgren
Çeviri: Bünyamin Tan
Kaynak: thelocal