Arkadaş ve akraba ortamlarında ya da bir tanıdığa
rastlayınca, selamlaşmadan sonra işten, görevden konuşmaya başladığımızda şu
iki sorudan birine mutlaka muhatap oluyoruz: "Emekliliğe ne kadar kaldı?"
veya "Ev aldın mı?".
Allah'tan bu aralar "Ne kadar maaş alıyorsun?" diye soran pek kalmadı.
Modern(!) yaşamın daha çok materyalist bir düşünce üzerine kurulduğunu söyleyebiliriz. Zira 20. yüzyılın başından itibaren ithal etmeye başladığımız Sanayi Devrimi sonrası Avrupa'sının "ruhsal, manevi ve metafizik" yerine "mekanik, endüstriyel, teknolojik" unsurları önceleyen yaşam biçimi kültürümüze sirayet ettiğinden olsa gerek, insana hep bu penceren bakılıyor.
İş, maaş, makam, emeklilik, satın alınan ev, araba, yatırım.
Gündemimizde hep bunlar var. "Nasılsın?" diye sorarken bile muhataptan maddî olana dair cevaplar bekliyoruz.
"Nasılsın?" sorusunun hedefinde duygu ve düşüncelerimiz, ruh ve beden sağlığımız, evdeki ve işteki huzurumuz, sosyal ve kurumsal ilişkilerimiz; bunlara dair sorunlarımız, sıkıntılarımız ve yaşadıklarımız yok.
"Ne var ne yok?" diye eskiden de hal-hatır soruluyordu elbette. Ama şimdilerde "Ne var ne yok?" diye sorarken "Neyin var, neyin yok?"un cevabı aranıyor.
İyi bir maaşın, evin, lüks araban, falan marka akıllı telefonun, isminin önünde afili bir unvanın ve iyi bir sosyal statün varsa "İyiyim." diyebilirsin!
Ruh ve beden sağlığın yerindeyse, evde ve işte huzurluysan, ailenle ve yakınlarınla ilişkilerin sağlıklıysa, seviyor ve seviliyorsan; bunun başkaları için çok bir önemi yok!
Sen asıl ötekilerden anlat!
Kafelerde buluşmaya değil, çat kapı çayını içmeye gidebildiğin, teklifsiz sofrasına oturabildiğin dostların varsa, değerlerin ve değer verdiklerin varsa; bunun da çok bir önemi yok!
Sen bana "Neyin var?" onu anlat!
Hayatın bir anlamı ve gayesi olduğunu, bu dünyada bir varlık nedenimiz olduğunu biliyor ve bu anlamın sahibinin bize şah damarımızdan daha yakın olduğunun bilinciyle yaşıyorsak, onu da bırak.
Sen bana "Elde ne var?" onu söyle.
Anlamı ve değeri maddî şeylerde arayan, ilişkileri maddî olan ile şekillendiren; insanı ve insanî olanı hep ihmal eden bir bakış ve tavır.
Sosyal hayat böyle, acaba iş hayatı bundan farklı mı?
Aslında iş hayatında durum daha vahim.
Hâli bilmeden hâlden anlamak mümkün değil. Hâlden anlamadan da ahvale çare bulmak mümkün değil. Hâli bilmek için de "Ne var ne yok?" diye sormak lazım.
Ve en önemlisi, yöneticilerimizin, fiziksel ve psikolojik sağlığı bozulmasına rağmen fedakârlık, sorumluluk ve duyarlılıkla görevini yapmaya çalışan personeline samimi bir yaklaşımla "Ne var ne yok?" diye sorması lazım.
Kurumlar periyodik olarak merkez teşkilatı tarafından gönderilen müfettiş ve kontrolörler aracılığıyla denetleniyor. Ne yazık ki bu denetimler hep evrak ve dosya üzerinden yürütülen denetimlerin ötesine geçemiyor. Usule dair denetimde de esasa dair bir veri elde edilemiyor. Dolayısıyla da eski tas, eski hamam misali bozuk düzen devam ediyor. Oysa bu denetimlerde kurumsal ilişkiler, çalışma şekilleri, yönetim anlayışı, kurum kültürü, verimlilik vb. açılardan da kurumların denetlenmesi, yöneticilerin tartılması lazım. Bu yapılmalı ki, keyfi ve yöneticiye göre değişen yönetim anlayışlarından kurtulabilelim.
Bu denetimlerin haricinde, bir de üst yöneticilerin zaman zaman kurumları ziyaret etmeleri ve ziyareti klasik bir denetim ya da resmî forma sokmadan, etrafınızda başkaca takım elbiseli insanlar olmadan; informel bir ilişkiyle personeline sorması lazım:
"Ne var ne yok?"
07.04.2021