BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (AA) - Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-mun, insanlığa karşı suç işlendiği gerekçesiyle Güney Sudan için ''özel mahkeme'' kurulması çağrısında bulundu. Ban ayrıca, ülkedeki ateşkes ihlallerine karşı azami itidal gösterilmesini istedi.
Ban Ki-mun, BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) dünyanın en yeni ülkesi Güney Sudan'daki devam eden şiddetle ilgili bir brifing verdi.
BMGK'da yaptığı konuşmada, Güney Sudan'da şiddetin başladığı 5 ay öncesinden beri insanlığa karşı suç işlendiğini belirten Genel Sekreter Ban, Güney Sudan için özel mahkeme kurulmasını istedi.
Güney Sudan Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit ve eski yardımcısı Riek Machar'ın çatışmanın derhal sona erdirilmesini öngören ateşkes anlaşması konusunda mutabık kalmalarını memnuniyetle karşıladığını ifade eden Ban, ülkede açlığın önlenebilmesi için çiftçilerin barış içinde ekim yapabilmelerine imkan sağlayacak ''30 gün sükunet'' çağrısında bulundu.
Genel Sekreter Ban, BMGK'daki konuşmasında ayrıca, Güney Sudan'da şiddetin devam etmesi halinde, bu yılın sonu itibarıyla, 12 milyonluk ülkenin yarısının yerinden olacağını, yurt dışındaki sığınmacı sayısının, açlığın ve ölümlerin artacağını vurguladı.
Geçen hafta bölgeye bir ziyarette bulunan Genel Sekreter Ban, krizin başladığından beri binlerce Güney Sudanlı'nın öldürüldüğünü bildirerek, vahşet suçunu, her iki tarafın da işlediğini, bir milyondan fazla kişinin göç etmek zorunda kaldığını ve 5 milyondan fazla kişinin de insani yardıma muhtaç olduğunu kaydetti.
Ban, geçen hafta yayımlanan Güney Sudan'da insan hakları ihlallerinin büyük ölçekte olduğunu ifade eden raporun ''tüm taraflar tarafından işlenen vahşetin düzeyini ortaya çıkardığını'' ve ''uluslararası müdahale ile birlikte özel veya ortak bir mahkemenin düşünülebileceğini'' içerdiğini söyledi.
Tüm ülkelere çağrıda bulunan Genel Sekreter Ban, Güney Sudan için 20 Mayıs'ta Norveç'te yapılacak donör konferansının desteklenmesi gerektiğini bildirdi.
Ban insani yardımla ilgili olarak şunları kaydetti:
''BM, 3 milyon 200 binden fazla insana yardım için büyük bir operasyon başlatıyor ama kaynaklara ihtiyacımız var. İnsani yardım topluluğunun yaptığımız hesaplamaya göre, bu yıl sonuna kadar gerekli olan 1,27 milyar dolarlık yardımdan 781 milyon dolarlık açığı bulunuyor'' dedi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navi Pillay ise konuyla ilgili açıklamasında, geçen hafta Kiir ve Machar ile yaptığı görüşmeden sonra yönetimleri altında işlenen insanlığa karşı işlen suçların uluslararası soruşturulmasının söz konusu olduğunu bildirdi.
Daha önce BM Genel Sekreteri'nin soykırımın önlenmesi özel danışmanı olan Güney Sudan'ın BM Daimi Temsilcisi Francis Deng ise BMGK'da yaptığı konuşmada, Güney Sudan'da dünyanın son yıllarda gördüğü en büyük vahşetin yaşandığını ifade etti.
BM Sözcüsü Stephane Dujarriç de gazetecilere yaptığı açıklamasında, UNMISS'in ateşkesinin bozulmasını kınadığını, taraflara imzaladıkları taahhütlerini uygulamak ve tüm düşmanlıklara derhal son verme çağrısında bulunduğunu bildirdi.