Henüz küçücük bir çocukken, Viktoriya Radeva için satranç tahtasında ustaca hareket ettirdiği taşlar birer oyun kahramanıydı ve ömrü boyunca bir gün kendi kafasına da taç takılacağını, bunun için sadece biraz büyümesi gerektiğini biliyordu.
17 yaşındayken iki kez satranç zirvesini ele geçiren, bir kez ise zirveyi kılpayı kaçıran genç kız, bu yıl Nisan ayında, yani kısa süre önce Arnavutluk Durres şehrinde 17 yaş altı kızlar satranç dünya şampiyonluğunu kazandı. Sri Lankalı rakibine karşı beş saatlik final maçı sonucu galibiyet elde ettiği turnuvayı sekiz galibiyet ve bir beraberlikle sonuçlandırdı. Filibe doğumlu Viktoriya, 90'ın üzerinde madalya ve 40 kupadan oluşan koleksiyonuna bir birincilik ödülü daha eklemiş oldu. Bunlar arasında, sadece dokuz yaşındayken, 2011 Brezilya Hızlandırılmış Satranç Dünya Şampiyonluğu gibi en yüksek ödül dahil, Avrupa turnuva ödülleri ve ardı ardına dokuz ulusal şampiyonada kazandığı ulusal rekorun galibi olarak başarıları en değer verdikleri arasında.
“Satranç hikayem, üç buçuk yaşındayken başladı,” diye anlatıyor Viktoriya. “Babam bana bu harika oyunu öğretmeye başladığında kış olduğunu hatırlıyorum, taşların yerini ve hangi hamleleri yapabildiklerini de. Başlangıçta benim için sadece bebek ya da bebek arabalarıyla oynanan oyunlar gibiydi, anlamı üzerine çok düşünmedim ama zamanla daha derine inmeye başladım. Dokuz yaşında Brezilya'daki Dünya Kupası'na hazırlanırken, babam her sabah beni yarım saat erken uyandırır ve çalıştırırdı. O zamanlar her kazandığım puan için bana bir leva vereceğini söylemişti. Bir hafta içinde 20 leva kaybettikten sonra, onu çoktan aştığımı fark etmiş oldu.”
Viktoriya uzun bir süre oyunun “Baba, mat odun,” cümlesiyle bitirdiği 15'inci hamlede tamamlandığını zanneder. Bir gün işler değişene kadar. Böylece, gözyaşlarının eşlik ettiği ilk önemli yaşam dersini alır.
“Oyun hayat gibidir – hep siz kazanamazsınız,” diyor Viktoriya. "Bazen kaybedersiniz ve kayıpla başetmeyi öğrenmeniz gerekiyor. Satrançta beni çeken şey de buydu, sizi hem zorluklarla hem de mutlu anlarla nasıl başa çıkacağınızı hazırlıyor. Satrançta derine inip, onu daha çok anlamaya başladığım bir zamanda, ne kadar çok güzellik olduğunu keşfettim. Genellikle satranç tahtası üzerinde olan bitenleri tahmin etmek için 4 ila 6 hamle ilerisini görmeye çalışıyorum. Ve şahsen benim için oyunun faydaları arasında, daha kıvrak düşünmenizi ve insanların eylemlerine daha fazla dikkat etmenizi sağlamasıdır.”
Satranç federasyonunda yaşanan finansal yolsuzluklar nedeniyle ellerinden lisansın alınmasıyla, Viktoriya sadece turnuvalara gitme imkanını kaybetmekle kalmayıp, aynı zamanda ülkesini temsil etmekten de yoksun kalır. Bu yüzden Avrupa Birliği veya Dünya Satranç Federasyonu'nun bayrağı altında oynamak zorunda kalırken, ailesi ise, sponsor aramak gibi zorlu bir görevi üstlenir. Parasızlık yüzünden, defalarca yarışmaya katılamayan genç kadın, yaz aylarında masraflarının en azından bir kısmını karşılamak için bir Yunan takımı adına oynar. Ancak, karşılaştığı zorluklar ne olursa olsun, bir gün aynı hayranlık duyduğu 2004 Dünya Satranç ve 2012 Dünya Hızlandırılmış Satranç Şampiyonu Antoaneta Stefanova gibi rüyasını gerçekleştirip, kadınlar dalında da şampiyonluğu kazanmak istiyor.
“Satranca başladığımdan beri, benim için bu en büyük hayalim olmaya devam etti,” diye itiraf ediyor Viktoriya. "Zirveye ulaşacak kadar güçlü olduğuma inanıyorum, ama tabi ki bu zor olacaktır çünkü ailemin sağladığı kaynaklar yeterli değil. Umarım, zamanla her şey yoluna girecektir. Sponsor bulursak, kendimi geliştirebileceğim, çünkü yetenekliyim ve üstesinden gelebileceğime inanıyorum.”
Viktoriya, zamanını Filibe Ulusal Ticaret Lisesi ile satranç turnuvaları arasında paylaşıyor, notları ile yardımcı olan sınıf arkadaşlarına ve üzerinde emeği olan babasına minnettarlığını da gizlemiyor. Çünkü sevgiyle yaptığınız her şeyin, karşılığını mutlaka alırsınız.
Fotoğraflar: özel arşiv
Çeviri: Ayser Ali