Aslen heykel ve tekstil eğitimi almış bir antika tekstil satıcısı olan Jennifer Bristow-Smith için, onun en çok ilgisini çeken basılı ürünlerin tarihidir. “Ben bir avcı-toplayıcıyım, toplayıcı değil. Bir şeyler bulmayı ve ardından hikayelerini araştırmayı seviyorum. Tekstil, geçmiş yaşamlarla somut bir bağlantı sunar. İster kilim ister yatak örtüsü olsun, hepimiz kumaşla yaşıyoruz, böylece hepimiz onunla ilişki kurabiliriz.’
Jennifer’ın menşei malları ucuz değil. “Bazı satıcılar benden satın alsa da, ana müşterilerim işlerini bilen koleksiyonerler, tarihçiler ve tasarımcılardır.” Bazıları tasarımları çoğaltmak için daha nadir parçaları satın alır; diğerleri yastık yapmak veya ileri dönüşüm için. Güney Hindistan’daki eski bir Hollanda kolonisi olan Coromandel’de blok baskılı 18. yüzyıldan kalma bir dizi panel, yakın zamanda konu hakkında yazan Hintli bir tarihçinin yolunu buldu. “Ama çoğu zaman sadece ilginç göründükleri için bir şeyler satın alırım. Bazen değerliler, bazen değiller.’
Girişiminin merkezi, İskoçya’nın Kirkcudbright kentinde, diplomattan tarihçiliğe geçen kocası Laurence ile birlikte yaşadığı, Viktorya döneminden kalma güzel bir evdir. 15 yıl önce Milano’da postalanırken satın aldılar. 1890’da varlıklı bir yerel avukat için inşa edilen ev oldukça iyi durumdaydı. İçeride, ihtiyaç duyulan tek şey, beş yeni banyonun ve çok sayıda kitap rafının lüksünün yanı sıra kozmetik ince ayarlardı. Dışarıda bahçeler geniş, gelgitli bir nehre dökülüyor.
İşi, tükenmiş bir banka bakiyesiyle eve taşındıklarında başladı. “Milano’dayken, pazarlardan veya antikacılardan tekstil ürünleri almaya başlamıştım.” Sonra bir arkadaşı, onları yerel bir araba bagajı satışında satmayı denemesini önerdi. Jennifer, “Bir felaketti” diyor. “İnsanlar 50 sterlin değerinde bir şey için 2 sterlin teklif ediyorlardı.” Böylece daha büyük bir başarı ile eBay’de satış yapmaya yöneldi.
Birkaç gün sonra yerel bir müzayedeyi ziyaret ettiğinde, bir kutu antika İrlanda danteli gördü. 30 sterlinlik ‘hafif’ bir teklif verdi ve ‘bunu unuttu. Birkaç gün sonra beni aradılar. Ben kazanmıştım. Dantel hakkında hiçbir şey bilmiyordum, ama partide tüm dantellerin, kime ait olduklarının, dantellerin tarihlerinin ve türlerinin olduğu bir kitap vardı. O zamanlar Brüksel ya da İrlanda danteli arasındaki fark hakkında hiçbir fikrim yoktu. Antika danteller hakkında okumaya başladım, koleksiyonu sıraladım ve hepsi eBay’de son derece iyi fiyatlara satıldı. İşim oradan başladı.
Masaların üzerine yığılmış veya dolaplara sıkışmış tekstil ürünleri evi ele geçirmeye başladığında, çift dikkatlerini müştemilatı dönüştürmeye yöneltti. Bir zamanlar samanlığın üzerinde bir damadın yaşadığı eski bir ahır, şimdi aydınlık bir çalışma odası ve Jennifer’ın tekstil ürünlerini sıraladığı, temizlediği ve satışa hazırladığı iki kat yüksekliğinde bir stüdyo. Şık çizgili antika Fransız kurulama bezleri kurutma raflarından dalgalanıyor ve el oyması sedef düğmeli kavanozlar kavanozlardan parlıyor.
Raflar nakış, dantel, kurdeleler, yorganlar, toile de Jouy hakkında kitaplarla dolu… ‘İlgimi çeken sadece kumaş değil, etrafındaki şeyler: kostüm, paskalya, tuhafiye. Bulduğum en ilginç şeylerden biri bir Columbine kostümüydü; ipek taç yaprakları ve yaldızlı topuklu kırmızı ipek çizmeleri vardı.’ Etiket, bunun bir zamanlar Prenses Alexandra’yı amatör dramatik oyunlar sahnelediği bir Edward dönemi ev partisi için giydiren önde gelen Londralı bir modacı tarafından yapıldığını ortaya çıkardı.
Jennifer’ın en eski anılarından bazıları tekstillerle ilgili. Babası RAF’taydı ve Malezya ve Kıbrıs’ta büyüyen gezici bir çocukluk geçirdi. Penang’daki Pekin opera sanatçılarının canlı kostümlerini ve pazarlardaki canlı Batik kumaşları hatırlıyor. 1970’lerde İskoçya’da yatılı okul, aksine, acımasızdı. Sanat okulundan sonra kaçtı. Önce sanatçı ve küratör olarak çalıştığı, yerel tekstil geleneklerini öğrendiği İskandinavya’ya gitti. Ardından, güneş ışığına can atarak Marakeş’e gitti ve burada evleri restore etmek için heykel eğitimi aldı. “Her şey malzemelerle ilgiliydi: pişmiş toprak karolar, sırlı Tadelakt duvarlar ve el dokuması kumaşlar” diyor.
Tekstiller kaçınılmaz olarak bu evin içine akarak, çok seyahat edilmiş havasına katkıda bulunuyor. Her şey işe koyuldu. Mutfak banketi, Fransız kumaşlarıyla kaplıdır; Alman tahıl çuvallarından yapılmış yastıklar. Pamuk makaraları sağlam kancalara dönüştü. Yatak odalarına uygun kitaplar, fotoğraflar ve çerçeveli mektuplarla birlikte ünlü diplomatların adı verilmiştir: Curzon, Lansdowne, Balfour ve Nicolson. Kitaplar, soluk duvarlara bir renk parıltısı getirmek için ‘yerel kitapçımızın dehşetine kadar’ kutu tarafından satın alınır. Bir odada gardırop için yer yoktu, bu yüzden Jennifer sahte bir gardırop boyadı ve sabahlıklar için kancalar ekledi.
Jennifer, pazarları araştırmak için düzenli olarak güney Fransa’ya seyahat eder. “Kuzey Fransa’da daha az iyi kumaş buluyorum, belki de bunun nedeni, İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük evlerin ve şatoların birçoğunun yağmalanmış olmasıdır.” Bayilerin birçoğunu ve müşterilerinin isteklerini biliyor. Biri antika cam boncukları göz alıcı gelinliklere dikiyor; bir diğeri tahıl çuvallarından hımbıl ceketler yapıyor; ve 18. yüzyıldan kalma işlemeli yelekler züppe bir Londralı tarafından kapılır. Tekstil dünyasında, hevesiniz ne olursa olsun herkes için bir şeyler var.