Yapılan tüm ölçümler ve araştırmalar kantitatif (niceliksel) araştırma ve kalitatif (niteliksel) araştırma şeklinde yapılmakta veya sınıflandırılmaktadır.
Buna göre,
- Gözlem ve ölçmelerin tekrarlanabildiği ve objektif yapıldığı araştırmalara kantitatif araştırma,
- Psikoloji, sosyoloji, eğitim gibi sosyal bilim alanlarında insan ve toplum davranışlarını inceleyen araştırmalara ise kalitatif araştırma
denir.
Kantitatif ve Kalitatif Araştırmaların Farkları Nelerdir?
Kantitatif (Nicel) Araştırma
- Gerçeklik nesneldir.
- Asıl olan yöntemdir.
- Değişkenler kesin sınırlarıyla saptanabilir ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilir.
- Araştırmacı olay ve olgulara dışardan bakar, neslen bir tavır geliştirir.
- Genelleme,
- Tahmin,
- Nedensellik ilişkisini açıklama,
- Kuram ve denence ile başlar,
- Deney, manipülasyon ve kontrol,
- Standardize edilmiş veri toplama araçları kullanma,
- Parçaların analizi,
- Uzlaşma ve norm arayışı,
- Verinin sayısal göstergelere indirgenmesi,
- Olay ve olguların dışında, yansız ve nesnel
Kalitatif (Nitel) Araştırma
- Gerçeklik oluşturulur.
- Asıl olan çalışılan durumdur
- Değişkenler karmaşık ve iç-içe geçmiştir ve bunlar arasındaki ilişkileri ölçmek zordur.
- Araştırmacı olay ve olguları yakından izler, katılımcı bir tavır geliştirir.
- Derin betimleme,
- Yorumlama,
- Aktörlerin perspektiflerini anlama,
- Kuram ve denence ile son bulur.
- Kendi bütünlüğü içinde ve doğal
- Araştırmacının kendisinin veri toplama aracı olması
- Örüntülerin ortaya çıkarılması
- Çokluluk ve farklılık arayışı
- Verinin, bütün derinlik ve zenginliği içinde betimlenmesi
- Olay ve olgulara dahil, öznel perspektifi olan ve empatik
evet yukarıda sıraladığımız ve kıyas ettiğimiz gibi kalitatif ve kantitatif araştırmada kişilerin ne yaptığını ve ne söylediğini gözlemleyerek verinin toplanmasını, analizini ve yorumlaması gerçekleşir.
Burada dikkat edilmesi gereken şey gözlemlerin ve ifadelerin kalitatif yani yapılandırılmamış bir formda olmasıdır. Bu sebeple kalitatif araştırmalarda veri sadece bir çeviri süreci içinde yer alırsa ancak ölçülebilmektedir.
Kantitatif ve Kalitatif Araştırma Karşılaştırması
Kalitatif Araştırma
Amaç: Üstünde çalışılan nedenler ve güdüleyicilerin kalitatif anlayışını kazanmak
Örnek: Az sayıda, temsil edilemeyen vakalar
Temel araştırma aracı: Araştırmacı araçtır. Yeteneklerini ve insanlarla uyum kurarak güven ortamı yaratıp, detaylı bilgiye ulaşır.
Verinin özelliği: Detaylı görsel ve sözel kayıtlar
Veri toplanması veri analizi: Yapılandırılmamış ve İstatiksel değildir.
Çıktı: İlk giriş anlayışını geliştirir.
Kantitatif Araştırma
Amaç: Verileri kantitatif yaparak, örnek grubundan alınan sonuçları anakütlenin tümüne genellemek
Örnek: Çok sayıda temsil edilen vakalar
Temel araştırma aracı: Araştırmacı görünmez olmaya çalışır. Ölçümler veya yanıtlar belirli kapılar dahilinde toplanır.
Verinin özelliği: Yanıtlar sayısal ifade edilir.
Veri toplanması veri analizi: Yapılandırılmış ve İstatikseldir.
Çıktı: Eylemin son aşamasını önerir.
Konuya örnek olması açısından bir örnek verelim.
10 kişiden yeni piyasaya sürülen bir ürün ile ilgili görüşlerini almak istenirse, büyük bir olasılıkla 10 farklı durum ile karşı karşıya kalınabilir.
Fakat her cevaptan sonra, cevapların her biri “pozitif, “negatif ve “tarafsız” olarak nitelendirilebilir.
Bu çeviri aşaması eğer araştırmacı önceden cevapları “evet” ve “hayır” şeklinde oluşturmaya karar verdiyse gerekli değildir.
Gözlemsel teknik veya yapılandırılmamış sorulardan oluşturulan herhangi bir araştırma kalitatif araştırma olarak sınıflandırılabilir.
Kalitatif (Nitel) Araştırmanın Kapsam Alanları Nelerdir?
Kalitatif araştırma; gözlem, görüşme ve içerik analizi gibi kalitatif veri toplama yöntemlerinin kullanıldığı, algıların ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik nitel bir sürecin işlendiği araştırma olarak tanımlanır. Burada amaç daha çok incelenen olgu ve kişi hakkında derinlemesine bilgi elde etmek, gelecekteki çalışmalar için fikirler oluşturmak ya da bir olgu hakkında araştırmacının önsezilerini test edebilmektir.
Kalitatif araştırma, karar vericileri desteklemek amacı ile özellikle keşfedici ama bazen tanımsal araştırma tasarımlarında kullanılmaktadır. Araştırmacının bu yöntemle amacı, kalitatif tanımlayıcı veya nedensel dizaynlarda kullanılmak üzere ön hipotezler oluşturmak ve değişkenleri tespit etmektir.
Genellikle küçük örneklemlerde, belirli bir yapıya bağlı olmadan, bir öngörü ve bilgi sağlamaya yönelik çalışmalar çoğunlukla keşfedici çalışmalardır. Kalitatif araştırmalarda cevaplayıcıların davranış, tecrübe ve hislerinin anlaşılması hedeflenir.
Duygular, düşünceler, davranışlar, niyetler ve geçmiş davranış doğrudan ölçülemeyen ve sadece kalitatif veri toplama yöntemi yoluyla elde edilebilen şeylerden birkaçıdır. Yanıt verici ile daha uzun ve daha esnek bir ilişki vardır ve böylece elde edilen veri araştırmacıya daha derinlemesine bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Kalitatif araştırma, tüketici davranışını ölçmek yerine onun anlaşılmasını hedeflemekte ve bu nedenle genellikle araştırmacının bilgisini arttırmak, sonuçları açığa kavuşturmak, problemleri tanımlamak, hipotezleri formüle etmek ve fikirler üretmek için kullanılmaktadır.
Kalitatif araştırma günlük faaliyetleri, alışılagelmiş davranış örüntülerini, hemen akla gelmeyen yerleşik alışkanlıkları açığa çıkarmak için de kullanılabilmektedir.
Kalitatif araştırmanın tercih edilmesinin üç nedeni bulunmaktadır.
Bunlar;
- Genellikle uygulanabilmesi kantitatif araştırmadan daha kolaydır.
- Kişilerin davranışlarının ve motivasyonunun anlaşılması için iyi bir mekanizma sağlar.
- Kantitatif araştırmanın verimini geliştirir. Kalitatif araştırma teknikleri açık-uçlu soruları içerir ve bu sebeple zengin veriler elde edilebilir.
Kalitatif araştırmanın bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır.
- Kalitatif bir araştırma küçük örnek hacimlerine uygulanabilmektedir.
- Kalitatif araştırma küçük farkları kantitatif araştırmadaki gibi kolaylıkla ayıramaz.
- Kalitatif araştırmalar da hedef anakütlesini temsil eden örnekleri çoğu zaman sağlayamazlar.
- Kalitatif araştırmanın kullanılabilirliği araştırmacının ve moderatörün yeteneği ile yakından ilişkilidir.
Kalitatif Araştırmanın Temel Özellikleri
Temel amacı incelenen olguya ilişkin anlayışımızı derinleştirmek ve araştırma problemini daha bütünsel bir çerçevede incelemek olan çok sayıdaki nitel araştırma yöntemlerinin belli bazı ortak özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikleri şu şekilde özetleyebiliriz:
- Veri, problemin geçtiği gerçek ortamda elde edilir ve araştırmadaki temel araç araştırmacıdır. Kalitatif araştırmalarda kaynak özelliklerine büyük önem verildiği için problem doğal ortamında gözlemlenir ya da incelenir. Bu bakış açısına göre eylem en iyi gerçekleştiği ortamda anlaşılabilir.
- Kalitatif araştırma betimseldir. Veri sayılardan değil, sözcüklerden ve resimlerden oluşur. Kalitatif araştırmacılar araştırma verilerini sayılara indirgemeye çalışmaz. Kalitatif yaklaşıma göre, araştırmada hiçbir şey önemsiz olarak görülüp göz ardı edilmemelidir.
- Kalitatif araştırmalarda sonuç kadar süreç de önemlidir. Kalitatif araştırmacılar daha çok nasıl sorusunun yanıtını ararlar.
- Kalitatif araştırmalarda veri daha çok tümevarımcı bir biçimde çözümlenir. Nitel araştırmacılar genellikle araştırma başında hipotez kurmaz, düşünülmesi gereken önemli soruların neler olabileceğine veri toplandıktan sonra karar verirler. Diğer bir deyişle, kuram yukarıdan aşağıya değil, aşağıdan yukarıya bir süreç olarak izlenir.
- Kalitatif araştırmalarda anlam büyük önem taşımaktadır. Katılımcıların ne düşündüğü, neden öyle düşündüğü yine katılımcıların bakış açılarına göre yansıtılır.
Kalitatif (nitel) olarak adlandırılan araştırmaların birçoğu yukarıda sayılan özelliklerin tamamını eşit ağırlıkta taşımazlar. Hatta kimi zaman bu özelliklerden bir ya da ikisine hiç sahip olmazlar. Bunun anlamı, bir araştırmanın “bütünüyle nitel ya da değil” olarak adlandırılmaması gerektiğidir, çünkü nitel olma bir “var ya da yok” sorunu değil, bir “derece” sorunudur.