ABD, 6 Temmuz'dan itibaren Çin'den ithal edilen 34 milyar dolar değerindeki ürünlere yönelik yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulamaya başladı. Bu girişim, ABD'li işletmelere ve tüketicilere büyük zarar verdiği gibi, dünya ticaret sistemini de riske attı. ABD'li düşünce kuruluşlarından uzmanlar ve durumdan etkilenen sektörler, bu girişimden duydukları kaygıları ifade ettiler.
ABD yönetiminin ABD'li işletmelerin daha rekabetçi olmasını istediğini belirten ABD İleri Tıbbi Teknolojiler Derneği Başkan Yardımcısı Ralph Ives, fakat bazı yedek parçalara ek vergi uygulama girişiminin ABD'li işletmelerin masraflarında yükselişe yol açabileceğini ve bunun sonucunda da ABD'li işletmelerin diğer ülkelerle rekabet etmesinin daha zor olacağını kaydetti.
Washington'daki düşünce kuruluşu Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nün yaptığı araştırmalara göre; Trump yönetiminin 1974 Ticaret Kanunu'nun 301. Maddesi uyarınca ek vergisi uygulaması, ABD'nin Çin'deki yüksek bilim ve teknoloji gelişiminden duyulan kaygı nedeniyle verdiği etkisiz bir karşılık. Bu girişim küresel tedarik zincirine zarar verdiği gibi, ABD'deki teknolojinin rekabet gücünü de zayıflatıyor. Raporun yazarlarından Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Mary E. Lovely, ek gümrük vergisi uygulanmasından etkilenen Çinli işletmeler değil, tersine ABD, Avrupa ve Japonya'dan çok uluslu şirketlerin Çin'de ürettiği ve ABD'ye sattığı ürünlerin etkileneceğini düşündüğünü söyledi.
Yine Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nden kıdemli araştırmacı Chad Bown ise, Çin'in ihraç ettiği elektronik ürünlerin yedek parçalarının büyük bir kısmının Çin'deki çok uluslu şirketler tarafından üretildiğine işaret etti. Chad Bown'un verdiği bilgiye göre; ABD'nin ithal ettiği bilgisayar ve elektronik ürünlerin yüzde 87'si Çinli işletmeler tarafından değil, ABD, Japonya, Güney Kore ve Avrupa ülkelerindeki çok uluslu şirketler tarafından üretiliyor. Dolayısıyla ek gümrük vergisi uygulanmasından en çok ABD'li veya müteffik ülkelerin şirketleri zarar görecek.
Aslında ABD'nin ithal ettiği ürünler, nihaî ürün değil, ara ürün. Yani “ABD Yapımı”nın üretim malzemeleri. Trump yönetimi tarafından ek gümrük vergisi getirilen bütün ürünler, ABD'li işletmelerin sermaye ya da donanım alanındaki yatırımı olarak görülebilir. Dolayısıyla ek gümrük vergisi uygulanması, doğrudan ABD'li işletmelerin yatırım masraflarının artışına yol açıyor.
Ek vergi uygulandıktan sonra şirketlerin iki çıkış yolu olacağını belirten Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü araştırmacısı Mary E. Lovely'e göre, şirketlerin ya vergi ödeyip Çin'den ithalat yapmaya devam edecekler ya da daha masraflı olan alternatif ürünler bulacaklar ama hangi yol seçilirse seçilsin, fiyat artışı yaşanacak.
ABD İleri Tıbbi Teknolojiler Derneği Başkan Yardımcısı Ralph Ives ise konuyla ilgili, Çin'den donanım parçaları ithal eden ABD'li şirketler için tedarikçi değiştirerek ek vergiden kaçınmanın ya da masrafları azaltmanın imkansız olacağını söyledi. Ives, “Bir yandan güvenilir bir tedarikçi bulmak kolay değil, diğer yandan ABD Gıda ve İlaç Yönetim ve Denetim Müdürlüğü'nden yeni ürünün daha önce piyasada tanınan eski ürünle aynı olduğunu tespit eden belge alınması gerekir. Bu da, özellikle küçük imalatçılar için, uzun zaman alır.” dedi.
Ives, ABD'deki tıbbi donanım sektörünün Çin hükümetinin bazı kuruluşuyla uzun zamandır sorunun çözümü için görüştüğünü, dolayısıyla ABD yönetiminin ek vergi tedbirinin, Çin'le tıp sektöründeki işbirliğini etkilemesinden de kaygı duyduğunu dile getirdi.