Tom Christiansen: "Ruslar bizi mahvediyor; bizi geçim araçlarından mahrum ediyorlar."
Bir meydan okuma ve sürtünme kaynağı olarak Kuzey
Yüksek Kuzey'de Rusya ve Norveç arasındaki geniş, çorak ve çoğunlukla ıssız sınır bölgelerinin milliyet öncesi dönemde çatışmalara neden olması neden hikayeler, XVIII ve XIX yüzyılların ilk yıllarının sonunda mı? Peki neden Rusya bu çatışmaları çözmekten çekildi? Sonunda, yalnızca 1814’te devletliğini geri alan fakir ve küçük Norveç, güçlü Rus imparatorluğuna dayanamadı. Son olarak, o dönemin çatışmalarının zamanımızda bu bölgenin karşılaştığı zorlukların habercisi olup olmadığı sorulabilir.
Bu makale, esasen devasa boyutları, çok nadir görülen bir nüfus ve son derece sert hava koşulları ile karakterize edilen, Avrupa'nın neredeyse kuzeyindeki çevre bölgesinde, neredeyse ıssız bir bölgede Rusya ile Norveç arasındaki ilişkiyi analiz etmeye çalışmaktadır. Öte yandan, zaman içinde, bölgenin son dönemde keşfedilen petrol ve doğal gazdan bahsetmediğinden, bölgenin balık, mineral ve deniz hayvanları gibi doğal kaynaklarda bol olduğu konusunda artan bir anlayış vardı. Murmansk sahilinin yerleşik nüfusu, kuzey-doğu Norveç'teki Grense Jakobselva'dan Beyaz Deniz girişindeki Cape Svyatoy Nos'a, o zamanlar yüz aileden daha azdı. Uzak Kuzey tarihindeki bu dönem, iki ülke arasındaki ilişkileri son iki yüzyıl boyunca düzenli olarak kararan sınırlar ve doğal kaynaklar üzerindeki sık sık çatışmalara rağmen Rus ve Norveç tarihçilerinin dikkatini çekmiyor. Bununla birlikte, bu çatışmaların hiçbir zaman ciddi bir çatışmaya yol açmadığı vurgulanmalıdır. Sınırlar, doğal kaynaklar ve yargı ile ilgili konulardaki ihtilafların bazıları, II. Dünya Savaşı'ndan sonra bir anlaşmazlık kaynağı olmaya devam etti. Bununla birlikte, 19. yüzyılın başlarından beri, dönemin tipik bir yanı değil, çok taraflı ve uluslararası bir boyut kazandılar. Savaşlar arası döneme kadar.
Makalemiz dört ana konuyu ele alacaktır. İlk olarak, kara ve deniz sınırı ile ilgili çözülmemiş konular var; ikincisi, Doğu Finnmark'ta kuşkusuz Norveç topraklarındaki son Rus yerleşim problemi; üçüncü olarak, Rus ve Norveç denekleri arasında Finnmark kıyılarında balık avlama konusundaki çatışmalar; ve nihayet, Rus Pomors ile kuzey Norveç sakinleri arasında geleneksel bir takas olan Pomeranya ticareti. Norveç’in Danimarka ile olan 400 yaşındaki birliği, Norveç’in egemenliği ve liberal bir anayasa kazanmasıyla 1814’ta sona erdi. Ancak Danimarka ve Norveç, Napolyon savaşlarında yenilgiye uğradığı için, Ocak 1814'te imzalanan Danimarka ve İsveç arasındaki Kiel Antlaşması'na göre, Norveç İsveç ile birleşmek zorunda kaldı. Bu birliğin şartları, aynı yılın Ağustos ayında yapılan ve Norveç ile İsveç arasındaki Moskova Sözleşmesinde ele alındı. 1905'ten önceki İskandinav Birliği'ne göre, İsveç kralı aynı zamanda Norveç kralıydı ve ayrıca her iki devletin de dış ilişkileri İsveç tarafından devralındı. Diğer tüm açılardan, Norveç kendi devlet kurumlarını sürdürdü. 1809 şehirde Friedrichsgamt Antlaşması uyarınca İsveç’in Rusya’yı Finlandiya’ya attığı gerçeği neticesinde Rusya ve Norveç komşular oldu. Bu acı kaybına rağmen, Taç Prens Karl-Johan (1818'li Kral), Rusya'ya yönelik uzlaşmacı bir politika izlemiştir: Norveç'in Yüksek Kuzey'de bölgesel bir konsolidasyon politikası izlemesine izin verdiğine inanılmaktadır. Kırım Savaşı (1854-1856), İsveç’in Rusya’ya yönelik politikasında bu aşamaya son verdi. XIX yüzyılın başında. Rusya ile Norveç arasındaki sınır bölgesini oluşturan Pasvik, Neiden ve Paysen ilçelerinde pratik olarak hiçbir Norveç nüfusu yoktu. Ancak, son zamanlarda, tarihçiler Rus ve Norveç genişlemesinin kimsenin topraklarında gerçekleşmemesine dikkat etmeye başladı. Bu nedenle, çatışmalar sadece iki devleti değil aynı zamanda üç etnik grubu da etkiledi - Norveçliler, Ruslar ve Saami. Yerli Sami kültürünün kırılganlığı, sınır bölgelerinin geniş bölgesinde yalnızca çok küçük topluluklar bulunduğundan kaynaklanıyordu. Örneğin, XVIII yüzyılın sonlarında Neiden bölgesinde. en fazla 2-3 ailesi yaşıyordu. En çok Rus ve Norveç balıkçılık ve ticaret işletmelerinin çoğalmasından muzdarip olan kıyı Saami'nin geleneksel yaşam tarzıydı. Aynı zamanda, yukarıda belirtilen konular Norveç tarihçiliğinde ve Rusya ile ilişkilerle ilgili tartışmalarda gözle görülür bir yansıma bulamadı. 19. yüzyılın ortalarından beri İsveç ve Norveç söyleminin merkezinde. dondurucu olmayan bir liman oluşturmak için "Rusya'nın denizlere içgüdüsel saldırısı" konusunda korku duymak. Böyle bir genişleme arzusu, Rusya İmparatorluğu'nun XVII-XIX yüzyıldaki büyümesinin mantıklı bir devamı olarak görülüyor. Esas olarak güney ve doğuya doğru genişlemesine rağmen, kuzey-batı yönünde, Rusya'nın Kuzey Atlantik'e erişimi kolaylaştırmak için buzsuz limandaki ihtiyacı nedeniyle benzer bir genişlemenin beklenebileceğine inanılıyordu. Bu makale, XIX yüzyılın başında kuzeyde Norveç ve Rusya arasındaki ilişkinin olduğu varsayımına dayanmaktadır. ve daha sonra (kesinlikle, Bolşevik devrime kadar), uzun zamandır bilimsel araştırma ve kamuoyu tartışmasında standart olan politika, büyük strateji ve diplomasi perspektifinden farklı bir bakış açısıyla incelenmelidir. Pek çok açıdan, göz önüne aldığımız konular, günümüze kadar devam eden makro-tarihsel sürecin ilk aşamaları olarak kabul edilebilir - yani Kuzey Kutbu'na ve onun bölge sınırlarına yayılması. Einar Niemi, 1800-1940’te Uzak Kuzey’in tarihinin dönemselleşmesini temel almayı önerdi. “ulusal inşaat ve ihtiyaçları” hakkında sorular. Ayrıca 1814-1917 dönemi. "Kuzey Kutup Denizi kıyılarındaki iki komşu ülke [Rusya ve Norveç] arasındaki etkileşimin zirvesi" olarak tanımlandı. Yukarıda belirtildiği gibi, bu makalede en az çalışılan dönemi ele alacağız, t. olduğunu Boşluk yaklaşık olarak 1800 ve 1820 arasındadır. Niemi, “Rus tehdidi” fikrinin köklerinin öncelikle bu dönemden kaynaklandığını vurguluyor. Bununla birlikte, ulusal inşaat ve ihtiyaçları, ülkenin karşı karşıya olduğu mücadeleye bir cevap olarak görülmelidir. Bu nedenle dikkatimizin odak noktası, bu tehdit fikrini ateşleyen yerel ekonomik, yasal ve sosyal koşullar olacak ve Rusya’nın kuzeyindeki genişlemeyi planlayan "büyük stratejisi" nden önce Stockholm ve Hristiyan’da var olan tüm korkuları değil.
Araştırmacılar, Norveçlilerin Rusya'ya yönelik korkularının büyük ölçüde fabrikasyon bir efsaneye dayandığını göstermiştir. Küçük kuzeydeki Hammerfest kasabasında İngiliz Başkonsolosu John Rice Crowe, 1830'lerin raporlarında. Rusya Dışişleri Ofisi’nin Finnmark’la olan ilişkisini ikna etmeye çalıştı. O zamanlar, Crowe muhtemelen Norveçliler ve Ruslar arasındaki yerel çatışmaların farkındaydı ve bu temelde çatışmaların nedeninin kraliyet yayılmasının yaygın olduğu sonucuna vardı. Kırım Savaşı sırasında, Crowe'nin fikirleri Dışişleri Bakanı Lord Palmerston'dan resmi onay aldı ve 1855 Kasım Antlaşması'nda Fransa ve İngiltere'nin İskandinav Birliği'nin İsveç ve Norveç'ten bir söz karşılığında Rus işgaline karşı savunmasını üstlendiği ifadesini buldu. Rus Çarı'na hiçbir toprak koymayın. Hem Kuzey hem de Norveçli konuların çabalarıyla gerçekleştirilen Uzak Kuzey'deki genişleme, aralarında sayısız temas noktaları yarattı. Bu temaslar ve gerilimler hiçbir zaman silahlı çatışmaya ya da Norveç ve Rusya hükümetleri arasında ciddi bir anlaşmazlık yaratmamasına rağmen, bazı yerel topluluklarda tekrar tekrar tehdit olarak algılandılar. Bu nedenle, Crowe’un bakış açısını kuvvetle inkar eden araştırmacıların, Yüksek Kuzey’deki yerel durumun farkında olduğunu unutabildikleri varsayılabilir. Norveç makamları tarafından 1816-1818’ta düzenlenen Finnmark’a yapılan deniz seferleri, bu tehdidin tamamen farklı bir şekilde görülmesine rağmen, Crowe’un endişe verici raporlarından yirmi yıl önce bile hissedildiğini gösteriyor.
Uzak Kuzey'de Rus-Norveç ilişkilerinin tarihçesi
1814 yılını hemen takip eden dönemin Norveç tarih yazımı, temel olarak yeni oluşturulan devletin anayasal konsolidasyon ve tamamen dağıtılmış kamu maliyesini düzene sokma gereği ile karşı karşıya olduğu temel zorluklara ayrılmıştır. Norveç'in dış politikadaki ilk adımları ve Uzak Kuzey'deki ulusal çıkarların korunması neredeyse araştırmacıların dikkatini çekmiyor. 19. yüzyılın ilk on yılında ülkenin bu bölümünde Norveç-Rusya ilişkilerini kapsayan genel bir çalışma bulunmamaktadır. Sovyetler Birliği’nin Norveç’in dış politikasındaki rolü hakkındaki kitabında, Egil Danielsen, 1820 sınır anlaşması ve 1826 ek protokolü ile sona eren 1834’lerin sınır çatışmalarından bahseder, Kore-Selnes’in sadece Rusya-Norveç ilişkileri tarihi üzerine yaptığı çalışmalarda İki ülke arasında bu dönemde yapılan ticaret anlaşmaları. Bu eserlerin yazarları, deniz sınır sınırlarındaki anlaşmazlıklara, Norveçlilerin güçlerini güçlendirmek için aldığı önlemlere, yasadışı yerleşim yerlerine veya balık avı konusundaki çatışmalara dikkat etmiyor. Buna göre, genel olarak, bu yayınlar çok olumlu bir şekilde tutuluyor ...
Yüksek Kuzey'deki Norveç-Rus ilişkilerinin belirli yönlerini inceleyen birçok çalışma var, özellikle kuzey illerinin yerel tarihi literatürüne ayrılmıştır. Ancak, düşündüğümüz konularla ilgili olarak, yine de yalnızca bölümsel bir resim verebilirler. Toprak sınırı sorunu, Oscar Albert Johnsen'in 1920'ta yayınlanan Finnmark'ın siyasi tarihi üzerine yaptığı etkili çalışmalarında kapsamlı bir şekilde ele alındı ... Dışişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilen bu kitapta, "eski zamanlardan ve destan döneminden" bir anlaşmanın imzalanmasına kadar geçen süre Johnsen’in 1826’te yaptığı sınır araştırması, vergileri, toprak sınırlarını ve yerel geçim kaynaklarını etkileyen faktörlerin titiz bir incelemesini sunarken, çalışmalarında Norveç ve Rusya arasındaki ilişkinin ciddi bir analizini yapıyor. tstvuet. 1826’in Sınır Anlaşması, Norveç tarihçiliğindeki herhangi bir önemli tartışmanın konusu olmamıştır, çünkü büyük olasılıkla daha sonra kayda değer bir çatışma kaynağı olmamıştır. Her şeyden önce, bu anlaşma Rusya ve Finlandiya tarafından eleştirildi. Johnsen, 1826 anlaşması uyarınca, Norveç'in Ruslara ve Finlere göre, hak talebinde bulunma hakkından daha fazlasını aldığını kesinlikle reddetti. Aksine, Johnsen’e göre, Norveç tarafı, sınır bölgelerinde Rusların davranışlarının yarattığı korkular göz önüne alındığında daha fazla ılımlılık göstermiştir - Rusya’nın bu bölgeleri yıkmak istediği inancına dayanan korkular ... İsveç, Finlandiya’yı terketmek zorunda kaldığından, - 1826 Antlaşması’nın sonuçlanmasına yol açan süreci başlattı O zamana kadar, Kopenhag hükümeti problemlerle mücadele etmek için neler yapılabileceğine dair bir rapor hazırladı. Rus uyruklu orye bulunmaktadır. Ancak, Rusya ile diyaloga girme girişimi hiçbir şey yapmamıştır. Doğu Sami'nın tarihini inceleyen Astri Andresen, 1826 sözleşmesinin tüm yönlerinin incelenmediği sonucuna varıyor. Sami açısından, kilit sorun devlet sınırı ile geleneksel Sami arasındaki "Siida" denilen sınır bölgelerinde işlem yapma hakkıydı. Ancak, ne Norveçli ne de Rus hükümetin müzakere sürecinde Sami’nin çıkarlarını göz önüne almadığı açıktır.
Oscar Albert Johnsen, 19. yüzyılın başlarında Norveç-Rusya ilişkilerinin gelişmesinde tartışmalı noktalara dikkat çeken ilk Norveçli tarihçiydi. Ancak bu sürtüşmenin sebebi, kraliyet politikasının değil Rus konuların eylemleriydi. Finnmark'ın nüfusu sürekli olarak Danimarka-Norveç makamlarına Ruslar hakkında şikayette bulundu. Bu şikayetlere göre, Johnsen’e göre, Ruslar Norveç toprak sularında balık tutuyor, yüzgeç topladı, kuş yumurtaları ve kuş tüyü topladı, yerel nüfusu soydu ve dahası, yetkililere karşı bile şiddete başvurdular. Rus tarihçi Konstantin Chudinov ayrıca, Rusya-Norveç sınırındaki yerleşim sorununu da incelemektedir. Karl-Johan’ın Rusya’ya yönelik uzlaştırıcı politikasına ve 1817 ticaret anlaşmasına dikkat çekti Rus-Pomors ve Norveçliler arasındaki ticari bağları canlandı. Chudinov, sınır konusunu her iki ülkenin yetkilileri ve görüşüne göre 1826 Antlaşması açısından düşünüyor. ve tartışmalı ilçelerin ilgili bölümü, komşu ülkeler arasında herhangi bir ihtilafa yol açmamıştır. Bununla birlikte, Astri Andresen, Chudinov’un makalesine atıfta bulunarak, sınır anlaşmasının sonuçlandığı bağlamın hala tam olarak anlaşılmadığını savunuyor. Sınır bölgelerinde çeşitli etnik gruplar arasındaki ilişkilerin gergin olduğuna dikkat çekerken, resmi bakış açısını izleyen Chudinov, Rus ve Norveç denekleri arasındaki yerel gerilimlerle ilgilenmediğini belirtti. Andresen ve Johnsen’e göre, muhtemelen 1826’in yaratılmasının temeli olan bu çatışmalardı. sınır komisyonu. Andresen, mevcut durumda Doğu Sami'nin hepsinden kötüsü olduğunu vurguluyor. Bölgesel sular sorununun tarihi, özellikle en erken kısmında, aynı zamanda, tarihsel ya da yasal bir bakış açısıyla derinlemesine analiz edilmemiştir. Deniz kenarı sınırının Norveç kıyı toplulukları için hayati öneme sahip olmasına rağmen, bu konunun tarihsel yönü henüz araştırmacıların dikkatini çekmedi. 1860'te Başlatma 1951 kararına kadar Lahey'deki uluslararası mahkeme - İngiltere'nin Norveç'in dört kilometrelik deniz sınırını tanıma yetkilerinin sonuncusu olduğu zaman - bu, Norveç ile diğer ülkeler arasındaki sürekli anlaşmazlıklara konu oldu. Norveç, iddialarını 18. ve 19. yüzyılın başlarındaki tarihi ve yasal emsallerine dayanarak, kıyı şeridinin konturlarının (fiyortlar, adalar ve adalar tarafından sınırlanan oldukça geniş su alanlarının dahil) tamamen yerel bir nüfusu garanti edecek bir deniz sınırı gerektirdiğini savundu. balıkçılık bağımlısı, geçim kaynağı. Buna göre, bölgesel suların kapsamı sorunu her zaman bir ülke için hayati önem taşımaktadır. Böylece, tarihsel tartışma genellikle siyasallaştırılmış ve programatik olmuştur. Norveçli tarihçilerin ve avukatların çoğu, 18. yüzyılda bölge sularının dört mil şeridinde sınırlandırılması, tüm ilgili devletler tarafından tam olarak onaylanmış bir uygulama olduğu ve hükümet notu 1812’in Bu uygulamayı yasal olarak pekiştirmek için ilk girişim olarak düşünülmelidir. Bu görüşün netleştirilmesine özel bir katkı iki araştırmacı tarafından yapıldı - Hukuk Profesörü Arnold Restad ve deniz hukuku uzmanı Kaptan Christopher Meyer. Arnold Restada "Kraliyet Suları" Kitabı (Kongens Stromme) 1912 hala bu alanda bir dönüm noktası çalışması olarak kabul edildi. Restad, Danimarka-Norveç makamlarının, deniz sınırını sadece silahlı tarafsızlık dönemlerinde kıyıdan dört mil öteden geçtiğini iddia ettiğini gösteriyor. Bundan, Restad, savaş sırasında böyle bir sınırın gerekli bir asgari olarak değerlendirildiği sonucuna varırken, barış döneminde kral, uzun süredir Norveç Norveç vatandaşları tarafından “kraliyet suları” olarak adlandırılan tüm su alanlarına hakkını ilan etti. Restada'nın çalışmaları Christopher Meier'i bölgesel suların politik ve yasal tarihini ayrıntılı olarak incelemeye teşvik etti. Meyer’in magnum opus'u böyle doğdu - uluslararası kabul görmüş monograf 1937. "Kıyı Sularında Yetki Sınırları".
İsveçli tarihçi Salomon Kraft, XIX yüzyılın ilk yarısında Kuzey Norveç'teki Pomeranya ticaretinin detaylı bir çalışmasını yazdı. Kraft'ın sunumunda, nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak için doğal olarak Norveç'in bu uzak bölgeleri ile Rusya arasındaki ticari temaslar gelişti. Kraft'ın çalışmasında hiçbir şey, merkezi Rus makamlarının bu ticaretin gelişiminde önemli bir rol oynadığını göstermez. Jens Petter Nielsen, her iki ülkede de, özellikle yerel tarihçilikte, 1917'tan önce Ruslar ve Norveçliler arasındaki ilişkilerin neredeyse pastoral bir tasvirine yöneldiğini fark etti. Norveç Başbakanı Gru Harlem Brundtland, Soğuk Savaş'ın iki yıl arasındaki iki yıllık tarih arasındaki barışçıl iyi komşuluk ilişkilerinin barışçıl tarihine bir istisna olduğunu bile savundu ... Ancak, bu bakış açısını herhangi bir kaynağa başvurarak haklı çıkarmak zordur. Aksine, araştırmalar Uzak Kuzey'deki sürekli çatışmaların 19. yüzyılın ortalarından çok önce meydana geldiğini göstermektedir. "Rus tehdidi" efsanesi. Başbakan tarafından seslendirilen hiperbol, 1917 devrimi normale döndükten sonra Soğuk Savaşın sona ermesinden sonra Rusya ile Norveç arasındaki ilişkilerin kısa sürede normalleşeceği umudundan kaynaklanıyor, ayrıca Başbakan çok taraflı işbirliğinin yeni ilkelerini oluşturmaya çalıştı Barents Denizi'nin havzasında. Bunu göz önüne alarak, Rus-Norveç ilişkilerinde - Pomeranian ticaretinde tarihçilerin en az sorunlu duruma dikkat etmesi şaşırtıcı değildir.
Çağdaşların İfadeleri
Ruslar ve Uzak Kuzey'deki Norveçliler arasındaki ilişki, şahitlerin kalemine ait üç ciddi çalışmaya adanmıştır. Bunlardan ilki, 1772'te yayınlanan Profesör Jon Eriksen'in komisyonunun raporu. (“Rus Laponyası Üzerine Önceden Belirlenmiş İddialar ve Diğer Konulardaki Yansımalar”). Eriksen, Kuzeyde bir devlet sınırının bulunmamasının çatışmanın nedeni olduğunu ve böyle bir durumun Rusların Finnmark sahilini yerleşmesine izin verdiğini savundu. Neiden, Pasvik ve Paysen'in genel illerinin statüsünün bir usum topluluğu olarak, bölünmeleri üzerinde anlaşarak uzak durması gerektiğine inanıyordu. Ayrıca, Finnmark'ta ortaya çıkan sorunların öncelikle 1740'lerde ortaya çıkan balıkçılığın varlığından kaynaklandığına inanıyordu. Rusların ekonomik faaliyetleri "Majesteleri'nin bu kalıtsal topraklarında bir tür servitus realis" yarattı ve Eriksen uzun vadede bu durumun yeni Rus iddialarına yol açacağından korkuyordu. Ancak, Rusların Finnmark sahilinde balık tutma tarihi 1838 ticaret anlaşmasında İsveç-Norveç makamları tarafından tanındı. Eriksen, sınırı geçme sorununun mümkün olan en kısa sürede çözülmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Norveç'in bu toprakları talep etmek için Rus Çarından daha fazla tarihi bir yere sahip olduğuna dikkat çekti. Eriksen, İsveç’in Finlandiya’yı Rusya’ya göndermesinden çok önce raporunu yazdığından, önerisi, ekonominin kalkınmasının Napolyon savaşları sırasında ve sonucunda çizilen yeni devlet sınırlarının değil çatışmaların nedeni olduğunu açıkça gösteriyor. Bu ifadelerin ikincisi, 1805'te sunulan Jens Rathke raporudur. Ticaret Kuruluna ... 1800-1802 yıllarda. Ratke, balıkçılık araştırması da dahil olmak üzere, Norveç ve Rusya'nın kuzey kıyılarında çeşitli geziler yaptı. Finnmark'taki balıkçılık ve ticareti de içeren canlı Rus ekonomik faaliyetlerinin bir resmini çiziyor. Ona göre, Ruslar, yerel Norveçliler ve Sami tarafından kullanılanlardan daha gelişmiş balıkçılık yöntemleri kullanıyorlar. Dahası, Rus balıkçılık mevsimi uzundur. Sonuç olarak, Norveçlilerin ve Saamilerin geleneksel yaşam tarzlarına bir tehdit oluşturuyorlar. Buna ek olarak, Ratke, Doğu Finnmark’taki Rus yerleşim bölgelerinin büyümesine dikkat çekti ve yerel halktan gelen şikayetler ile de ilgilendi. Genel olarak, Ratke, Eriksen'in otuz yıl önce başvurduğu kelimelerin neredeyse aynısı olduğu Rusların ekonomik faaliyetlerini anlatıyor. Hikayesi, yeni balıkçılık yöntemlerinin ve ticaretinin bu bölgeye nasıl girdiği hakkında bir fikir veriyor. Ancak, Ratke, bu genişlemenin merkezi Rus hükümetinin emriyle yapıldığına da inanmadı. Üçüncü ve en renkli açıklama Leopold von Buch tarafından yazılmıştır. Önceki iki yazar gibi, Norveç ve Rusya'nın kuzey bölgelerinde seyahat eden bir bilim insanıydı. Ratke ile aynı şekilde von Buch, Rusların şaşırtıcı girişimleri ve enerjileri sayesinde batıya nasıl nüfuz ettiğini, fakat Norveç nüfusunun Rusya'dan tahıl ithalatına tamamen bağımlı olduğunu belirtti. Gözlemlerinde ve sonuçlarında, çoğu kez Ratke'i tekrar eder. Von Buch’e göre, Rusya’nın faaliyetleriyle ilgili endişeler makul değil: tüm fiyortlarda ve koylarda, kıyıdaki tüm adalar boyunca, üç direkli gemi var. Tahminlerine göre, Temmuz-Ağustos aylarında Finnmark'ta birkaç bin Rus var. Ayrıca, daha fazla Rus genişlemesine yönelik bir eğilim olduğunu belirtti. Ruslar daha önce Vadsø kasabasının batısında görünmediyse, şimdi Tromsø'a kadar çok daha güneyde bulunabilirler. En dramatik tonlardaki Von Buch, Vardø sularının bir yıl boyunca Rus patlaması haline geldiğini belirterek Rus genişlemesinin sonuçlarını açıkladı. Rus balıkçılar bütün sahili, denizde ise Rus gemileriyle dolu kalıcı Norveç ve Sami yerleşim bölgelerini ele geçirdiler. Avları, açlıktan acı çeken Vardø sakinlerinin görmediği balıklarla doludur. Her yıl, kıyı nüfusu umutsuzca şikayet ediyor: "Ruslar bizi mahvediyor, geçim sağlama ve bizi avlanmamızı engelleme araçlarından mahrum ediyorlar." Bu üç raporun ortak özelliği, Ruslar ve Norveçliler arasındaki ilişkinin ikili yapısına vurgu yapmaktır. Bir yandan, Uzak Kuzey nüfusunun yaşamı, tamamen değiştirecek hiçbir şeyi olmayan Ruslarla olan ticarete tamamen bağımlıydı. Öte yandan, hem nüfus hem de yerel makamlar bunun sahillerin Ruslar tarafından daimi olarak yerleşmesine ve yerel balıkçıların tamamen yer değiştirmesine yol açmasından korkuyorlardı. Özetle, her üç rapor da Finnmark'taki çatışmaların kaynağının doğal kaynakların sömürülmesi olduğunu ve Rusların kaygısının Rus faaliyetlerindeki artışa paralel olarak arttığını doğrulamaktadır. Hiç şüphe yok ki, Rus karşıtı düşünceler modernize edilmiş bir toplumun Uzak Kuzey’e gelişinden kaynaklanıyor.
Krallığın durumu hakkındaki yıllık raporda, Şubat ayında yeni taranan Karl XIII Juhan 1818, parlamentoya hükümetin Finnmark'taki huzursuzluğu sona erdirmek zorunda kaldığını ve ortak insanları yabancı balıkçıların ve tüccarların krallığın bu uzak kesiminde yaşadığı şiddetten korumak zorunda kaldıklarını bildirdi. . 1814’te Norveç’in bağımsızlık ilanını izleyen yıllarda, Finnmark’ta siyasal söylemde tanınan birçok tarihçinin resmettiği pastoral resme nazaran daha ciddi bir durumun ortaya çıktığı açıktır.
Önlem alınması: Vardehus kalesinin ve deniz seferlerinin yenilenmesi 1816-1819.
Rus faaliyeti ile ilgili endişeler sadece komisyon raporları, gezgin hikayeleri, diplomatik cümleler ve resmi kararlar içermiyordu. Buna ek olarak, Norveç tartışmalı topraklar üzerinde egemenlik arayışına girdi ve topraklarını sağlamlaştırmak için aktif bir politika izledi. Hükümetin durumu ciddiye alması, garnizonun Vardeus kalesine (Norveç'in 14. yüzyıl başından beri kuzeydoğu karakoluna) geri verilmesi ve Karl-Yuhan'ın 1818'ta parlamentoya bildirdiği önlemlerin kabul edilmesiyle kanıtlandı. XVIII yüzyılın sonunda değer. Bir hükümet memorandumu olan 1793'te, yıkım derecesi nedeniyle kalenin herhangi bir askeri işlevi yerine getiremediği ve kaldırılması gerektiği belirtildi. Ancak, Leopold von Buch'e göre, kale kapanır kapanmaz Ruslar bölgeye geri döndü. Bu nedenle, zaten kalenin kaldırılmasından iki yıl sonra, zaten 1800'te bulunan kral, garnizonu kendisine iade etmeye karar verdi. 1807’te von Buch, bir kalenin muazzam önemini ilan etti: Finnmark bir Rus eyaleti olmadıysa, yalnızca kale kaptanı, teğmen ve kabaca 20 askerinin varlığı yüzündendi. Varlıkları bu uzak bölgenin krallığın içinde kalmasını sağlamıştır. Kale için olmasaydı, Finnmark'ı Kopenhag'la siyasi bağları, Finnmark'ı Arkhangelsk'e bağlayan tahıl ticareti ve Ruslar tarafından kıyıların yerleşmesi nedeniyle kopmuş olacaktı. Garnizonun varlığından daha da önemlisi, Norveç egemenliğini tesis etmeyi amaçlayan diğer önlemlerdi. Norveç filosunun dağıldığı ve genç ulusun feci bir finansman kıtlığı nedeniyle siyasi hayatta kalmak için mücadele ettiği bir durumda, yetkililer, 1816 ile başlayarak, üç yıl içinde Finnmark'a silahlı deniz seferleri göndermeyi gerekli gördü. . Deniz komutanlığı, keşif gezilerine "kraliyet gücünü sürdürme ve limanlarda ve kıyı sularında düzeni koruma" ve gerekirse, "düşmanın muhtemel üstünlüğünü göz ardı etme" şeklinde zorlama emri verdi. Durum o kadar ciddi olarak kabul edildi ki, genç bir devlet tarihinde ilk defa, yetkililer, güç kullanmaya ihtiyaç duyduklarını belirtti. Bu keşiflerin tarihçesiyle ilgili en önemli kaynak, Genç Teğmen Thomas Konou'nun günlüğü ... 19 yaşındaki Thomas Konou, silahlı yelkenli Axel Thorsen'in kaptanıydı.
Şubat 1816'nın ortalarında, kıyı komutanı Kıdemli Teğmen Hartwig Casper Christie filotillaNorveç'in merkezinde, Trondheim'da bulunan bu seferlerin ilki için hazırlık emirleri aldı. Filo 7 Mayıs'ta Trondheim'dan ayrıldı. Christie, Norveç'in denizde ve Finnmark sahilindeki karadaki egemenlik haklarını korumakla görevlendirildi ... Thomas Konou'ya göre memurlar, keşfin amacını sadece Temmuz başında Vadsø'ya vardıklarında öğrendiler. Ekibe verilen emir, seferin ana görevinin yasadışı olarak balık avlayan, istedikleri yerde ev inşa eden ve görev ödemeyen Rusların faaliyetlerini denetlemek olduğunu belirtti. Bu göreve ek olarak, filonun kartografik çalışmalar yapması gerekiyordu, çünkü kuzey Norveç kıyılarında deniz haritaları yoktu ... Buna ek olarak, hiçbir navigasyon, organize bir sahil kılavuz servisi ya da liman, demirleme ve demirleme için uygun yerler listesi yoktu. Kuzey bölgeleri hakkındaki bilgi ne kadar azdı, 1814'ten sonra belirginleşti. Albay Benoni Obert'in Norveç kalelerinin ve kıyı pillerinin durumu hakkındaki raporlarından, yetkililerin ülkenin bu bölgesindeki tahkimatlar hakkında bile bilgiye sahip olmadığı açıktır. Teftişi yürütmek için kurulan komisyon, Uzak Kuzey'deki surları ziyaret etmek için pratik bir fırsata sahip değildi. Buna göre, bu görev Finnmark filosuna emanet edildi. Deniz keşif gezisi, Vardehus Kalesi'nin askeri bir önemi olmadığını, garnizonun son zamanlarda iade edilmesine ve kale duvarlarının ve binalarının yenilenmesine rağmen buldu. Bu, bu alanların ülke yaşamına ne kadar kötü entegre edildiğini göstermektedir. Hammerfest'e yaklaşan sefer, ilk olarak Norveç topraklarında Ruslarla bir araya geldi. Hem karada hem de denizde, karakteristik teknelerde (lodjer) fark edildi. Thomas Konow, Hammerfest'ten Varangerfjord'a kadar tüm sahilin, tam sayılarını belirtmese de Rus balıkçı ve tüccarlarla dolu olduğunu belirtti. Bununla birlikte, 1820'de Budstikken dergisi, bu sularda her yıl 200'e kadar Rus teknesi ve yüzlerce iki direkli gemi olduğunu söyledi.
Deniz seferleri 1817 ve 1818 1816 seferi ile aynı bütünlükle yeniden inşa etmek zordur, ancak tüm bu seferlerin aynı siparişler tarafından yönlendirildiği açıktır; Ayrıca Finnmarkmark görevlisine 1817 seferinde iki Rus tercüman tutması emredildi, ancak yetkililere göre 1816 seferinin başarılı olduğu da biliniyor. Ocak ayında, 1817 Hartwig Casper Christie, İsveçli Norveç valisinin memnuniyetini ifade ettiği deniz komutanlığından bir tebligat aldı ve taç prensi Karl-Johan da aynı değerlendirmeyi Mart ayında gerçekleştirdi. Finnmark’a yapılan geziler, görünüşe göre görevlerini tamamladılar, üç yıl sonra kesildi. Kraliyet Prensi, 1818 krallığının durumu hakkındaki raporunda, kraliyet prensi, Norveç'in Majesteleri ve krallığının onurunu koruyabilmesi ve ticareti koruyabilmesi için yeterli sayıda savaş gemisinin bulunmasının ne kadar önemli olduğunu vurguladı. Bir dahaki sefer filo sadece 1830'ların başlangıcındaki bir kolera salgını sırasında Finnmark'ı tekrar ziyaret etti. Bundan deniz seferlerinin Norveç'in Finnmark'a egemenliğini sağlayabildiği açıktır. 1820'te Budstikken dergisi, filonun durumu kontrol altına aldığını bildirerek bunu doğruladı. Norveç hükümeti tarafından alınan askeri önlemler, Finnmark’ta Rus vatandaşlarının işgalini durdurmanın gerekli olduğunu düşündüğünü ve Thomas Konou’nun, emrinin yol gösterdiği sırada, filonun birkaç kez zorlanmaya başladığını bildirdi. Ancak bu önlemlerin alçakgönüllülüğünü de vurgulamalı: Norveç hükümeti, açıkçası, Finnmark'taki sorunların Rus makamlarının amaçlı faaliyetleri tarafından yaratıldığını düşünmedi. Hem Vardihus kalesinin restorasyonu, hem de Finnmark'a yapılan deniz seferleri prensipte tamamen polis önlemleri olarak tasarlandı.
Sınırlar ve bölge hakları
İki halk arasındaki çatışmanın gelişmesinin ana nedenlerinden biri, bu bölgeye Rus genişlemesinin, Norveç ile Rusya arasında kurulan sınır şeklinde herhangi bir engel bulunmamasından kaynaklanıyor. Sınır bölgeleri, bölgenin yerli halklarının yaşadığı geniş ortak bölgeleri (Neiden, Pasvik ve Paisen) içeriyordu. 1814’te, tek sınır anlaşması, Danimarka ve Norveç ile İsveç’in birleşik krallığı ve İsveç arasındaki iki hüküm içeren 1751 anlaşmasıydı: Biri genel bölgelerin güneyindeki sınır sınırlandırma koşullarıyla ilgili ve ikincisi de Laplanyalılar’daki makale olarak biliniyor. (Saami) - yerli halkın bu ilçelerde otlatma, balık avlama ve avlanma haklarını belirlemiştir. Büyük Kuzey Savaşı'ndan sonra 1721’te, balıkçılık ve bölgesel ticaret burada ciddi bir şekilde gelişmeye başladığında, Uzak Kuzey ne yasal olarak ne de idari olarak böyle bir ekonomik genişleme için hazırlıklı değildi ve zamanla 1751 sözleşmesinin sürtünmeyi önlemek için kesinlikle yetersiz olduğu anlaşıldı. ekonomik aktivitenin büyümesi ve yeni toprakların ve su alanlarının ele geçirilmesi sonucu ortaya çıkar. Genel ilçelerde sınırın çözülmemiş sorusuna ek olarak, hem Norveçliler hem de Ruslar komşularının topraklarında tarihsel haklarını ilan ettiler. Yüzyıllar boyunca Danimarka ve Norveç kralları, Kola Yarımadası'nın topraklarını talep ettiler. Bu yüzden Finnmark’taki kraliyet yetkilileri, 1613-1813’te vergi toplamak için. Nayden'den Ponoi'ye kadar bölgedeki Kola'ya keşif gezileri yaptı. Buna karşılık Ruslar, batıda Malangen'e kadar vergi toprağı yapma hakkını açıkladılar. Ancak, 1600’ten sonra, Ruslar Varanger’in batısında vergi toplamadı. Orta Çağ'dan gelen Norveç kralları, XIV. Yüzyılda Varanger Fiyordu'nun batısındaki araziyi Norveç bölgesi olarak görüyordu. ülkenin kuzeydoğu karakolu olarak hizmet veren kale Vardёhus'u inşa etti. Varanger Fiyordu'nun doğusundaki toprak hiçbir zaman Norveç’in bir parçası olarak görülmedi, ancak Norveç-Rusya sınır anlaşması 1826’in imzalanmasından önceki yıllarda Norveç büyük bir bölümünü ele geçirdi.
Oscar Albert Johnsen, Norveçlilerin sınır sorununun çözümünde Finlandiya için bir kadere sahip olduklarını gösteriyor. Ağustos 1816’ta yayınlanan Kraliyet Kararnamesi, İsveç sınırının 1751 anlaşmasına uygun olarak netleştirilmesini ve sınır çizgisinin, Skékkemieks’ten Arktik Okyanusu’na genel bölgelere çekilmesini gerekli kılmıştır. Bu kararname, Rusya ile kalıcı bir sınır oluşturmak için bir başka Norveç girişimi oldu. Ancak hızlı sonuç getirmedi. Finnmark’a deniz seferi gönderme kararı, kraliyet kararnamesinden önce alınmış ve Norveç’in Yüksek Kuzey’deki arazileri birleştirmek için yaptığı birçok girişimden biriydi. Ek olarak, 1814'te deniz sınırının geçiş sorunu yalnızca kısmen çözülmüştür. O zaman, hiçbir ülke karasularının uzunluğunun tam olarak tanımlandığını iddia etmedi ve deniz sınırlarının işaretlendiği ya da belirtildiği Danimarka-Norveç haritalarını bilmiyoruz. Ancak aynı zamanda, çeşitli amaçlar için tarihi emsalleri temel alan deniz sınırlarını tutmak için uygulandı. Dört ana deniz sınırı kategorisi vardı: salgınlar sırasındaki karantina sınırları, gümrük sınırları, balıkçılık sınırları ve tarafsız sular. Bu sınırları sahilden ayıran mesafe ülkeden ülkeye değişiyordu.
Norveç yasal ve tarihi geleneğinde, yukarıda belirtilen hükümet notu 1812. kıyıdan dört mil uzaklıktaki deniz sınırının genel prensibini yasal olarak çözme girişimi olarak kabul edildi. Dahası, bölge sularının genişliği olarak dört mil genişliğinde XVIII. Yüzyılda çıkarılan birçok kraliyet kararnamesinde görünmektedir. Ancak, bölgesel suların kapsamına ilişkin böyle bir fikir, Barent Denizi'ndeki Rus balıkçılarla çatışmaların kanıtladığı gibi, balıkçılığın mülkiyeti sorusuna karar vermek için uygun değildi. Gerçek şu ki, mutabakatta 1812 deniz sınırlarının geçişi yalnızca ödül hakkı ile ilgili olarak düzenlenmiştir ve balıkçılık konusunda hiçbir şey söylenmemiştir. Ancak, yirminci yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkma sırasında. Denizdeki dört kilometrelik sınır için verilen mücadele, deniz sınırını kıyıdan dört mil uzakta tutmak için uzun süredir devam eden Norveç geleneğinin tarihi bir kanıtı olarak anılıyordu. Aslında, mutabakat 1812, Y'den sonra sadece 1830'te halka tanındı. Chr. Berg ordu rezervleri tarihini yayınladı. Buna göre, ne Rus makamları ne de balıkçılar açıklanmayan deniz sınırını bilemezdi. Söylemeye gerek yok, karasuları ile ilgili resmi kararname gizli tutulmayacaktı. Rus makamlarının geleneksel deniz sınırlarına karşı protesto gösterdiğine dair bir kanıt yok. Aksine, von Buch, Finnmark kıyılarında balık toplayan Rus vatandaşlarının, Rus sularında olduklarını asla açıklamadıklarını iddia ediyor. Dört kilometrelik karasu genişliği nihayet Rusya tarafından tanındı ve 1838 ticaret anlaşmasına dahil edildi. Christopher Meyer, kıyı sularının, genel olarak ana hatlarını takip ederek kıyıdan dört mil kadar uzanan sözde siyasi kıyı şeridi tarafından iç ve dış sulara bölündüğünü savunuyor. Meyer’e göre iç sular, kara toprağı ile aynı yasal statüye sahipti ve buna göre, içlerindeki herhangi bir faaliyet kesinlikle kraliyet yasaları çerçevesinde gerçekleşti. Dış kara sularının uzunluğu, kullanım amaçlarına bağlı olarak; balıkçılık, gümrük ve karantina sınırlarının davranışını belirleyen çeşitli tarihi öncüller vardı. Meyer’in tartışmalı ifadesi, balıkçılık alanlarıyla ilgili olarak, Norveç’in uzun zamandır uluslararası alanda yalnızca tarafsız sular olarak ve ödül yasası olarak tanınan dört mil kuşağının ötesinde olan suları bile kabul ettiği gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Finnmark'a deniz seferleri ile ilgili kaynaklar genellikle bu görüşü desteklemektedir. Keşiflere verilen emirler, balıkçılık sınırlarından açıkça söz edilmemiş. Doğru, Thomas Konou, Rusların kıyıya dayanılmaz bir şekilde balık avladıklarını, ancak notlarından asıl meselenin, kralın Rusların dört kilometrelik bölgenin dışında balık avlamalarına izin verdiğini belirtti. Bundan, balıkçılıkla ilgili olarak dört mil bölgesinin dışındaki suların kraliyet yetkisi altında olduğu sonucuna varabiliriz, çünkü kral bunları kullanma izni verebilir. Bu nedenle, 1810-x ile çakışıyor.
Ancak bazı kararnameler, Norveç'in egemen haklarını savunmasına ve Rusların Finnmark'ta balıkçılık, ticaret ve geçici yerleşim alanları için haklarını şart koşmasına rağmen, önemli bir sorun kaldı: düzenleyici kurumların eksikliği. Finnmark'taki Norveç askeri varlığı, bu topraklarda egemenliği sağlamak için yeterli değildi. Buna göre, mevcut yasal rejimi sürdürme görevi Finnmark'a gönderilen seferlere tayin edildi. Bu keşifler tartışmalı bölgelerin batısındaki şüphesiz sadece Norveç topraklarında düzen sağlamıştır. Thomas Konou’nun günlüğü, Finnmark’taki Norveç egemenliğine Rus deneklerin kendi inisiyatifleriyle meydan okuduğunu gösteren bir kanıt zenginliği içeriyor; Öte yandan, Rus makamlarının Finnmark’ın yasal rejimine karşı çıktığına dair bir kanıt yok. Keşiflerin karşılaştığı en ciddi zorluk, Rus yerleşimlerinin oluşturulmasıydı. İlk defa, Konou, bu gerçeği, Temmuz 3’in Cyber 1816’e geldiği günlüğünde kaydetti ve filo önceden orada birçok ev inşa edildiği konusunda uyarıldı. Konou, Rusların Vardåhus kalesine bu kadar yakın bir yerde "bütün şehir" kurmayı nasıl başardıklarına hayran kaldı. Bir dahaki sefere, Rusya'nın 10 Temmuz ayında yerleşimini ve Hamninsberg'de olduğunu söyledi. Her iki yerleşim biriminin sakinlerine, yıkılmalarına kadar evlerini sökmeleri emredildi. Bir ay sonra, sefer başka bir Rus yerleşimi keşfetti. Ağustos 11’te, Baş Teğmen Christie, Gamvik’te liman yakınında evler yapan birçok Rus’u tutukladı. Aslında, arazi kullanımında yasal bir hakları vardı, ancak ev inşa etmelerine izin verilmedi. Aynı gün, Konou Berlevåg'da deponun daha önce bulunduğu yeri denetledi. Birisi tarafından Mihail Ostrov [Michalew Aasttroff] tarafından yıkıldıktan sonra başka bir Rus onun yerine bir ev yaptı. Norveç'ten ayrılmadan önce evi sökmesi emredildi. 23 Ağustos aylığı Botsfjord'a ulaştığında, yaz boyunca önceki uyarılara rağmen Rusların orada birkaç yeni ev inşa ettiği ortaya çıktı. Bu evlerin ertesi gün yıkılması emredildi, aksi takdirde evler hava yoluyla çıkarıldı. Hem silahlı bir yelkenli hem de kesici bir savaş için hazırlandı. Bir burun topundan bir uyarı atışı yapıldı ve her iki gemideki tüfekler, insan gücünü yok etmek için tasarlanmış mermilerle dolduruldu. Ertesi gün Ruslar, evleri sökmeye başlamamışlardı, bunun yerine gemiye üç silahlı bir heyet gönderiyorlardı. Hoşgörü istediler ve hediyeler getirdiler - ekmek ve zencefilli kurabiye. Ancak Baş Teğmen Christie kararlı kaldı. Evlerin yıkılmasını beklemeden, öğle saatlerinde, bir yarısı 28 erkeğinin iniş partisine inmesini emretti. silâh. Aynı zamanda, silahlı bir yelkenli silahlarını Rus köyüne çevirdi. Ancak bundan sonra Ruslar emri yerine getirdiler ve akşam saat altıya kadar bütün evler söktü.
Kalıcı Rus yerleşimlerinin inşası elbette Norveç egemenliğine en ciddi tehdit olarak kabul edildi. Resmi düzenlemelere göre, Rusların evler inşa etme ve kış aylarında Norveç'te kalma hakları yoktu. Deniz gezileri, abisal Rusya yerleşim yerlerinin öncelikle Varanger Yarımadası'nda oluşturulduğunu buldu. Aslında, Nordkin yarımadasındaki Gamvik hariç, bu yerleşimlerin kaydedildiği yalnızca oradaydı. Doğu Finnmark'ın Ruslar tarafından yerleşmesi, balıkçılık ve ticaretin gelişiminin doğrudan bir sonucuydu. Rus yerleşimciler çoğunlukla balıkçılardı, yaz mevsimi için inşa edilmelerine izin verilen toprak üslerine ihtiyaç duyan tüccarlar daha azdı. Ancak, bu tür korkuların yerel halk arasında tekrar tekrar duyulmasına rağmen, merkezi Rus makamları tarafından organize edilen veya teşvik edilen “sömürgecilik” sürecinin ayrılmaz bir parçası olmamakla birlikte, bölgedeki genel ekonomik büyümenin bir sonucu olarak yasadışı yerleşimlerin ortaya çıktığına dair kesin bir şüphe yoktur. Kuzey Norveç
Mevsimsel balıkçılık gelişimi
Daha önce de belirtildiği gibi, Büyük Kuzey Savaşı'ndan sonra Finnmark kıyılarında mevsimsel balıkçılık önemli değişiklikler geçirdi. Kuzey Norveç'in diğer bölgelerinde yaşayanlar ve Beyaz Deniz kıyılarında yaşayan Pomors'lar katıldı. Hammerfest, Tromsø ve Vardø 18. yüzyılın sonlarına doğru köylerini. belediye imtiyazlarını aldı (Vadsø - 1833'te). Dolayısıyla, balıkçılık ve ticaretin gelişmesi, ülkenin bu bölgesindeki genel ekonomik büyümeye katkıda bulunmuştur. Ancak, balıkçılıkçılar, XIX yüzyılın sonuna kadar Finnmark'ta, balıkçılar Rusya'dan ve Kuzey Norveç'in diğer bölgelerinden geldiği için onlarla önemli bir değişiklik yapmamıştır. Aynı zamanda, araştırmacılar 18. yüzyılda, Norveçliler ve Ruslar arasındaki herhangi bir önemli çatışmadan haberdar değiller, bu nedenle, 1814'tan sonra meydana gelen çatışmaların bir istisna olduğu kabul edildi. Hammerfest şehri, Uzak Kuzey'deki balıkçılığın modernizasyonunda öncü olarak kabul edilir. Thomas Konou, bu küçük kasabanın pitoresk bir resmini çizerek çevresindeki sulardaki balığın bolluğunu vurgulamaktadır. Deniz teknelerle doluydu ve sokaklar öylesine boğulmuş ki balık tutkunları ayaklarının üstünde durması zordu. Napolyon savaşlarının 1815'ta sona ermesinden sonra, bu balık avı yapan Norveçlilerin oranı belirgin şekilde azalırken, Ruslar etkinliklerini hiç azaltmadı. 1820'te bile, bu sulardaki Rus balıkçı sayısının sürekli arttığı bildirildi. Bununla birlikte, hem Norveç hükümeti hem de 1814'tan sonra yerel halk, Rus varlığını, esas olarak Norveçliler ile Ruslar arasındaki orandaki değişiklik nedeniyle değil, ikincisinin gerçek akışı nedeniyle değil, bir tehdit olarak algıladı. Leopold von Buch, Norveç tarihçilerinin balıkçılık yöntemleri açısından düzensiz yaklaşımına zıt bir biçimde zıtlık içinde olan “şaşırtıcı yaratıcılık ve girişim” yani Norveç tarihçilerinin dikkatinden büyük ölçüde kaçan önemli bir karakteristik özelliğini not ediyor.
Belki de Norveçliler çok fakirdiler ve sadece ikamet ettikleri yerin çevresindeki yemler için balık tutabiliyorlardı, ama bunun ötesinde, çoğu "tembeldi, yoksulluk ve sarhoşluk içinde yürüyordu". Aynı zamanda, Ruslar sadece titizlik ve azim ile ayırt edilmekle kalmadı, aynı zamanda daha gelişmiş balıkçılık yöntemleri kullandı. İlkbaharda, Rusya'ya götürdükleri yemleri yakaladılar ve yaz aylarında kendi oltalarına katılmak için geri döndüler. Genel olarak von Buch, Finnmark'taki Rus faaliyetinden oldukça etkilendi, ancak Norveçlilerin gelecekleriyle ilgili korkularını paylaştı. Jens Ratke, Ruslarla ilgili aynı sonuçlara geldi. Bundan, Rus tehdidi ile ilgili yerel fikirlerin 19. yüzyılın başlarında üretildiği sonucuna varmak kolaydır. balıkçılık üzerinde çatışmalar. Rusların Beyaz Deniz'den mevsimsel akışı ve ülkenin güneyinde Norveçliler yerliler tarafından bir istila olarak algılandı. Ayrıca, mevsimlik balıkçılar, yerel halktan daha gelişmiş balıkçılık yöntemleri kullanmıştır. Yerliler kıyıdan avlanırken, Ruslar kayıkla avlanırken tüm kıyı boyunca olta takımı kurdu. Tabii ki, bu durumdan yerel balıkçıların yakalanması azaldı. Sami tarafından benimsenen meraların paylaşılması ve diğer hakların dağıtılması konusundaki karmaşık ve ekolojik açıdan dengeli ilkeler, 18. yüzyılda yavaş yavaş sona ermiştir. Thomas Konou, yerel kaynaklardan ve Sami kültürünün maruz kaldığı baskılardan şiddetli şekilde yararlanıldığına dikkat çekiyor. Danimarka-Norveç makamları, 18. yüzyılın ortalarından bu yana Finnmark'taki Rus faaliyetlerini düzenlemeye çalıştı. 1747 raporuna göre, Rusların kıyıdan dört deniz milinden daha yakın balık avlama hakları yoktu ve her balıkçı teknesi vergi ödemek zorunda kaldı. Ancak Thomas Konou, Rusların Rusya'ya ihraç edilen balıklar için vergi ödemekten kaçındıklarını yazıyor. XVIII. Yüzyılda ticaret ve balıkçılığın gelişimi. sonunda, Rus vatandaşları Norveç’te “siber haklar” ve 1838 ticaret anlaşmasında bilim adamları olarak bilinen bazı ayrıcalıklar sağladılar. Anlaşmaya göre, Rus balıkçılar balık avlama sezonu boyunca balık avlama sezonu için geçici bir arazi kurma hakkına sahipti. Norveçli balıkçı Murmansk sahiline benzer bir hak aldı. Bu, hem Rus hem de Norveç otoritelerinin o zaman komşu bölgelerde, konularının belirli tarihsel haklara sahip olduğunu kabul ettiğini göstermektedir.
Pomeranya ticareti
"Pomeranya ticareti" terimi, yaz aylarında Finnmark'a gelen, yerel halkla olan gemilerinden ticaret yapan Rus vatandaşlarının - sahil sakinleri, Beyaz Deniz kıyılarının sakinleri - ticari faaliyetlerini ifade eder. Onlar esas olarak tahıl satıyorlardı, aynı zamanda ip ve olta takımı satıyorlardı, bunun yerine Norveç balığını satın alıyor, saklıyor ve el işleri yapıyorlardı. Ayrıca orada yaşayan tüccarlar sürekli işlem görmeye başladı ve takas değişimi yapıldı. Pomeranian ticaretinin büyümesi, balıkçılığın gelişmesinin doğrudan bir sonucuydu. Pomeranian ticaretinin bölge halkına fayda sağladığına dair hiçbir şüphe yoktur - çok sayıda kanıt yerel toplulukların bu konuda son derece onay verdiğini göstermektedir. Pomeranya ticareti hakkında yazan tarihçilerin çoğu, bu olguyu yerel bir bakış açısıyla inceledi, bu nedenle, genellikle kaynaklarda ve tarihsel literatürde olumlu bir şekilde sunulur. Buna göre, bu ticaretle ilgili sorunları görmeme ve yetkililer tarafından kontrol edilmemesi eğilimi var. Açıkçası, Rus tüccarlar genel olarak memurlar için değil, memurlar için zorluklar yarattı. Yerel anlamda, bu ticaret, Norveçliler ve Ruslar arasındaki ihtilaflardan hiçbir şekilde değinilmemiştir. Bununla birlikte, Danimarka-Norveç makamları, vergi ve tekel yasalarına uyumu sınırlama yeterliliği nedeniyle zaman zaman zorluklarla karşılaşabilmektedir.
İkincisi, Kopenhag'ın tüccar evlerine, pomeran ticaretine düşmanlıkla aitti. Tarihsel materyallerin incelenmesinden öğrenilebilecek ana izlenim, 1814 sonrası Pomeranian ticaretinin Rusya ve Norveç arasındaki en önemli bağlantı olarak hizmet ettiğidir. Sınırın Norveç ve Rus taraflarından, nüfusun hayatı bu değişime dayanıyordu. Ve bu bağımlılık, yetkilileri durma noktasına getirdi - birkaç durdurma girişimine rağmen Pomor ticaretini nasıl kontrol altına alacağını bilmiyorlardı. Jens Rathke, Finnmark'ın nüfusunun Ruslarla ticaret yapmaktan zevk aldığını ve balıkların Ruslara satmayı başarırken, burada balık avlamanın büyük bir özenle yapıldığını söylüyor. Ancak Finnmark'da ticaretin doğasında var olan bir takım sorunlara da işaret ediyor. Özellikle, büyük ölçekli sert içki ve tütün satışlarından rahatsız oldu. Bu yeni ürünlerin Saami yaşam tarzı üzerinde özellikle olumsuz bir etkisi oldu. Leopold von Buch, Rusların her zaman hükümet düzenlemelerine ve Norveç yasalarına uymadığını belirtti. Ancak Pomeranya ticaretinin popülerliğine dikkat etti. Rus tüccarlar bazen dolandırıcılıkla suçlanmakla birlikte, yerel halk her zaman coşkuyla “Rusların gelişini bekliyordu”. Salomon Kraft'a göre, XVIII. Yüzyılda Pomeranian ticaret hacmi. nispeten küçüktü. Bu atılım ancak 1800'tan sonra gözlendi.Yani, XIX yüzyılın ilk yılları özellikle yakın çalışmaları hak ediyor. Thomas Konou, ticaret düzenlemelerinin çoğu zaman ihlal edildiğini ve yerel makamların çoğunlukla ihracat yasalarını ve gümrük düzenlemelerini yürürlüğe koymaya çalıştığını doğruladı. Yasaların ve düzenlemelerin ihlali onlar için kabul edilemezdi, ancak aynı zamanda tüccarları etkileme şansları yoktu. 1681'daki Finnmark'taki ticaret tekeli Hansa şehri Bergen'e verildi. Ancak Bergen tüccarları, 1715’te ayrıcalıklarını kaybetti, bunu kuzeyde, 1728’e kadar süren pratik bir serbest ticaret dönemi izledi.Bu zamandan itibaren, 1789’te ticaretin serbestleştirilmesine kadar ayrıcalıklarını koruyan Kopenhag ticaret evlerine tekel hakları verildi. , Finnmark'ta kraliyet ticareti yapıldı. Ancak, krallığın aşırı kuzey bölgesinde tekel haklarına uyumu izlemek imkansızdı.
Bir yandan, tekel haklarına sahip olan şehir ticaret evleri, ekonomik durumlarını baltaladığı için Rusların rekabetinden kurtulmaya çalıştı. Ancak diğer taraftan, Ruslarla doğrudan ticaret yapmak balıkçılık toplulukları için son derece kârlıydı. Yerel sakinler Rus mallarına bağlı olduklarından, yasadışı ve yasaları çiğnemek zorunda kalacaklar. Finnmark'ın uzaklığı, Rusya'dan tahıl ithalatına gerçek bir alternatif bulunmamasını gerektiriyordu. Pomeranya ticareti bazen Uzak Kuzey nüfusu için bile hayati hale geldi. Bu nedenle, mevcut ticari ayrıcalıkların aynı anda iptali ile 1787'ta yasallaştırıldı. 1796’ten çıkan yeni kararnameye göre, Temmuz 15’tan Ağustos 15’e kadar olan süre boyunca, yerel balıkçılar ve Rus tüccarlar arasında doğrudan ticarete izin verildi. Daha sonra, 1814'e kadar doğrudan ticaret engellenmeden gelişmiştir. Kuzey Norveç'in Rusya ile ticarete olan bağımlılığı, 1807 savaşını izleyen İngiliz ablukası sırasında tam olarak ortaya çıktı 1809'ten bu yana, Finnmark'taki Norveçliler ve Ruslar arasındaki doğrudan ticaret neredeyse hiçbir kısıtlama olmadan çözüldü. Ancak, 1814’te, savaşın bitmesi ile birlikte, bu izin iptal edildi. Özellikle deniz seferlerinin gönderilmesi, doğrudan ticaret kısıtlamalarının geri kazanılması amacına hizmet etti. Ancak zaten 1818’te, hükümet bu girişimleri terk etmek zorunda kaldı ve doğrudan ticaret yeniden serbestleştirildi. Finnmark filolarına verilen görevlerden biri, gümrük yönetmeliklerine uyulmasını denetlemekti ve Konou, günlüğünde Rusların görev ödemediğini belirtti. 1816 yazında filoya, yeni kraliyet kararnamesine göre, Rusların Norveç'ten ihraç edilen mallar için vergi ödememesi gerektiği, ancak mallarını gümrükte sunmaları gerektiği bildirildi. Genel olarak, Pomeranian ticaretinin özellikleri resmi gereklilikleri yerine getirmeyi oldukça zor bir iş haline getirdi. Bu bölgenin sakinleri, milliyetten bağımsız olarak, birbirine bağlı partilerin katılımıyla kendi kendine yeterli bir ekonomi yarattı. Ayrıca, Norveç'te yerel halk, yerel ticaret evleri, kraliyet imtiyazı alan ticaret evleri ve merkezi otoriteler arasında çıkar çatışmaları yaşandı. Norveç'ten sonra yapılan ülkeyi pekiştirme çabalarının 1814'te bağımsızlık kazanması, ulusötesi ekonominin, Norveç ve Rusya'nın kuzey çevresindeki yasal ve güç yöntemleriyle imha edilmesine dayanıyordu. Ancak bu görev ancak ekonomik işlemlerin temelini oluşturan alternatif arz kaynaklarının ve piyasaların ortaya çıkması durumunda çözülebilir. Bu nedenle, birçok açıdan tek bir varlık olan yerel ekonomiyi yok etmeye yönelik sınır kontrolleri oluşturmak son derece zordu.
Sonuç
Bu çalışmanın başlangıç noktalarından biri, tarihçilerin öne sürdüğü ve sadece onlar tarafından değil, Rus tehdidi fikrinin 19. yüzyılın ortalarından itibaren Norveç sosyal seçkinleri tarafından benimsenen siyasi bir kurgu olduğu görüşüydı. Bu fikrin, Rusya ile uzun süredir devam eden ve yakın bağları olan Finnmark'ın nüfusuna tamamen yabancı olduğu iddia ediliyor. Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra, bu yaklaşım, Yüksek Kuzey'de Rusya ve Norveç arasındaki ilişkilerin tarihsel çalışmalarında içsel olan pastoral bir eğilime neden oldu. Bir başka başlangıç noktası, mevcut durumla ilgili herhangi bir süreklilik unsuru olup olmadığını tespit etmek için kuzeydeki çatışmaların doğasını belirleme niyeti idi. Görebileceğimiz gibi, açıkça ifade edilen Uzak Kuzey'deki farklı topluluk sakinleri arasındaki çıkar çatışması, Rus genişleme tasarımları fikrinin ortaya çıkmasından çok önce vardı. Norveç makamları tarafından uygulanan korumacı tedbirler, 1814 öncesi ve sonrasında Rus vatandaşlarının davranışlarından kaynaklanmıştır.Bu nedenle, bu önlemler, siyasi seçkinlerin balıkçılık, ticaret ve yasadışı çözümlerle ilgili her türlü banal ihtilaflarda olduğu gibi, Rus tehdidini hissetmesine dayanmamaktadır.
Norveç makamlarının, Uzak Kuzey'deki olayların Rus devletinin genişleyici tasarımlarından kaynaklandığına inanmak için özel bir nedenleri yoktu. Bu çatışmalar, aynı zamanda doğal kaynaklar açısından zengin olduğu ortaya çıkan neredeyse ıssız, gelişmemiş, keşfedilmemiş ve tepkisiz bir bölgedeki ekonomik faaliyetin kaçınılmaz bir sonucu olarak görülüyordu. Norveç hükümeti, Finnmark'taki konumunu güçlendirmek için belirgin bir kararlılık göstermiştir. Deniz seferlerine ulusal çıkarları korumak için gerekli tüm önlemleri kullanmaları talimatı verildi ve tereddüt etmeyenler bu emri yerine getirdiler. Norveç ve Rusya arasındaki aşırı güç dengesizliği göz önüne alındığında, stratejik niyetleri askeri açıdan zayıf bir komşunun direnişine maruz kalsa, Rusların kararlı önlemler alacağı varsayılabilir. Ancak bu olmadı. Bunun nedeni muhtemelen Rus hükümetinin Yüksek Kuzey’e ilgisinin az olması ve böylece Norveç’e serbest bir güvence vermesiydi.
Finnmark'a deniz seferleri, Kuzey Kutbu'ndaki egemenliğin kurulması ve ekonomik kullanımı ile ilgili birkaç ihtilafın doğduğu tarihte yapıldı. 19. ve 20. yüzyıllarda gerçekleşen Uzak Kuzeye penetrasyon, yeni sürtünmelere neden oldu. Rus denekleri, bu bölgedeki Norveç balıkçılık ilgilerini ve toprak haklarını ilk ele alan, ancak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibarendir. hem ulusal bölgelere hem de Uzak Kuzey'deki terra nullius'a nüfuz etmiş yeni oyuncuların ortaya çıkması var: birçok ülkeden balıkçılar, avcılar, madenciler, madenciler, araştırmacılar ve bilim insanları iddialarını belirtti. Ancak, Birinci Dünya Savaşı'na kadar, bölgede silahlı çatışmalar yoktu - sadece normal polis tedbirlerinin kullanılmasını gerektiren olaylar meydana geldi. Paris'teki 1920 konferansı, Norveç'in Spitsbergen takımadalarına olan haklarını tanıdı, ancak tüm imza sahipleri takımadaların doğal kaynaklarını kullanma hakkına sahip olduklarından, İkinci Dünya Savaşı'na kadar bu konuda ciddi bir siyasi çatışma yaşanmadı. Sovyet iktidarının bölge sularının on iki mil genişliğindeki iddiası ve 1921’te Kuzey Kutbu ile Rusya’nın kuzey kıyıları arasındaki tüm arazilerin eklenmesi iddiası, Kola kıyılarında Belyi’ye geleneksel balıkçı ve avlanma yerlerine erişimini kaybetmiş avcılar ve avcılar için sorunlar yarattı. Deniz ve Kuzey Kutbu.
Pirjo Saariniemi, geniş temaslara, coğrafi yakınlığa ve benzer yaşam koşullarına rağmen, Norveçli ve Pomorluların "somut ve maddi olmayan kültürlerinin" temelde birbirlerinden farklı olduğunu savunuyor. Thomas Konou, Norveçli memurların zihniyet, yaşam tarzı ve kültürdeki bu farklılıklarla nasıl karşılaştıkları hakkında bize renkli hikayeler bıraktı. Modern tarihsel literatürde kültürel farklılıklara neredeyse hiç dikkat edilmese de, tarihi kaynaklarda dikkat çekicidir. XIX yüzyılın başında olmasına rağmen bunu söyleyebiliriz. İki ülke arasında devlet sınırı yoktu ve yine de bölgenin çeşitli halkları arasında kayda değer kültürel “sınırlar” vardı. Genel olarak, bu çalışma Finnmark ve tartışmalı bölgelerdeki Rus-Norveç ihtilaflarının temelinin bir komşunun tehdidi ile ilgili soyut veya irrasyonel fikirler değil, haklar ve sınırlarla ilgili önemsiz farklılıklar olduğunu göstermektedir. Hiçbir kimsenin topraklarına girme, farklı etnik gruplar ve kültürler arasında yeni temaslar yaratmadı. Ancak, SSCB Dışişleri Bakanı Molotov'un Svalbard'a karşı Norveç egemenliğini tanımadığını ilan ettiği İkinci Dünya Savaşı'ndan önce Rus ve Norveç hükümeti arasında ciddi bir çatışma yaşanmadı. Bu nedenle, Kuzeydeki Ruslar, Norveçliler ve Saami arasındaki ilişkileri yalnızca uluslararası ilişkiler ve güvenlik sorunları açısından incelemek mantıksız olacaktır. Dürüst bir araştırmacı, "Rus tehdidi" efsanesiyle aynı "fabrikasyon mitleri" gibi binlerce yıllık barış ve dostluk hakkındaki ifadeleri ele almalıdır.
Bu bölgede, ihtilafların ortaya çıkması için tarihsel olarak kurulmuş mekanizmalardan biri açıkça görülmektedir. İkincisi, her zaman yeni kaynakların keşfedilmesini ve sömürülmesi için karlı yöntemlerin kullanılmasını takip eder. Sorunun özü genellikle, bu kaynakların yerel yönetimin zayıf olduğu veya tamamen bulunmadığı bölgelerde bulunması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, kaynakların geliştirilmesine genellikle ilgili arazi ve su alanlarına veya bunların eklerine ilişkin bir hak bildirimi eşlik eder. Belki de daha yakından incelendikten sonra başka bir model ortaya koyacağız. Bu makalede ele alınan bölge, Birinci Dünya Savaşı'ndan etkilenmiştir, ancak sınırlar ve kaynaklar üzerindeki yerel çatışmalardan dolayı hiçbir şekilde etkilenmemiştir. Kuzey Kutuplarında savaşlar arası dönemde meydana gelen çatışmalar uluslararası ilişkilerde ciddi bir rezonans gerektirmedi. Bununla birlikte, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve Soğuk Savaş sırasında gelişen siyasi yapılandırma, Kuzey Kutbu'nu jeostratejik bir çatışma bölgesine dönüştürdü; sınırlar ve kaynaklar üzerindeki geleneksel çatışmalara çözüm bile, çok taraflı bir güvenlik sistemi çerçevesinde aranmak zorunda kaldı. Berlin Duvarı'nın yıkılmasından sonra Uzak Kuzey'deki güvenlik yönleri arka plana çekildi ve tarihin bölgeye döndüğü varsayılabilir. Düzenli çatışmalar şimdi ikili olarak çözülüyor, ancak er ya da geç durumun tekrar değişeceği de olabilir.
Bu yazı, makalenin kısaltılmış bir versiyonudur (literatüre atıfta bulunulmamıştır), Rusça olarak, ilk yayında yayınlanmıştır: RUSYA KOLEKSİYONU: Rusya / Ed.-comp. O. Ayrapetov, Miroslav Jovanoviç, M.A. Kolerov, Bruce Menning, Paul Cheysti. Cilt VIII. M., 2010.