Mercek altında | Suriye’nin Kuzeybatısındaki bombalı saldırılar Bunları kim yaptı ve neden başarılı oldu?
Suriye'nin kuzeybatısındaki yerleşim alanlarını hedef alan yeni bir bombalı saldırı dalgası patlak verdi. Dalga 30 Ocak 2021'de Afrin kentinde bir bomba yüklü bir otomobilin patlamasıyla başladı. Patlamada onlarca kişinin yaralandı ve en az 6 sivil öldü. Ertesi gün iki patlama daha oldu. İlki Halep'in kuzeyindeki Azez şehrini salladı. Aralarında çocuklar ve kadınların da olduğu 6 sivil öldü. İkincisi ise Halep'in kuzeydoğusundaki El-Bab bölgesindeki Beza'a kenti yakınlarında gerçekleşti.
31 Ocak 2021'de Halep'in kuzeyindeki Azez kentinde meydana gelen bomba yüklü araç saldırısının Geçici Suriye Hükumetinin faaliyet alanı olarak kullandığı ve sivil toplum kuruluşlarının toplandığı kültür merkezinin yakınında gerçekleşmesi dikkat çekici.
Saldırılardan sorumlu tarafları, onlardan faydalanmaları açısından şu şekilde tespit etmek mümkün:
1. Suriye Demokratik Güçleri (SDG)
Daha önce güvenlik birimleri Halep'in kuzeyinde Suriye Demokratik Güçleri için çalışan ve Suriye Milli Ordusu tarafından kontrol edilen bölgelere bomba yüklü araçların getirilmesi ve ardından patlatılmasını kolaylaştıran hücreleri tutuklamıştı.
Tutuklanan en son hücrenin itiraflarını Milli Ordu’ya bağlı Üçüncü Kolordu Aralık 2020'de yayınlamıştı.
Suriye'nin kuzeyindeki bölgelerin istikrarsızlaştırılmasında ve Türkiye'nin girdiği bölgelerde güvenliği kontrol edemediğini göstermede Suriye Demokratik Güçlerinin doğrudan çıkarı var.
Buna ek olarak bu saldırılar, Türkiye'nin Kuzey Irak'ta PKK’ya yönelik operasyonları da dahil olmak üzere diğer bölgelerdeki operasyonlarına karşılık verme bağlamında gelebiliyor. Türkiye’nin bu operasyonlarına PYD’nin kontrol ettiği ve terör örgütü PKK'nın Suriye kolu kabul edilen SDS aracılığıyla yanıt veriliyor.
2) Suriye rejimi
Suriye'nin kuzey bölgesindeki güvenliğin istikrarsızlaştırılmasında Rejimin de doğrudan bir çıkarı var. Özellikle de bu saldırıların Suriye rejimi ile PYD örgütü arasında kontrol edilen bir bölge olan Halep'in kuzeyinde "Tel Rıfat" bölgesinden yapıldığı göz önüne alındığında sorumlunun rejim olması muhtemeldir.
Suriye rejimi, bu tür saldırılarla Türkiye'yi zor durumda bırakmayı hedefliyor olabilir. Rejimin Suriye dosyasında Türkiye’nin hamlelerine karşı çıktığı herkesin malumu. Ayrıca kendi kontrolü dışındaki bölgelerde istikrarın yerleşmesini, Suriyeliler ve yatırımlar için cazip hale gelmesini kesinlikle istemiyor. Özellikle son aylarda Suriye rejiminin kontrolündeki bölgelerden, Nubl ve Zehra üzerinden Suriye muhalefetinin kontrolündeki kuzeybatı bölgelere para karşılığı kaçak insan geçişi çokça yaşandı.
Bu tür saldırıların gerçekleşmesini kolaylaştıran bazı faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
1) Güvenlik dosyasını, bilgi ve görev paylaşımı yaptıkları merkezi bir plan olmadan hareket eden yerel grupların ellerine bırakmakta ısrar etmek ve güvenlik sorunlarıyla mücadelede uzmanlaşmış merkezi bir yapı kurmaya geçmemek.
2) Güvenlik ihlallerine karşı koymak için gereken teknoloji ve ekipmana sahip olmamak.
3) Bu tür saldırıları gerçekleştirirken yerel işbirlikçilerin kullanılmasını kolaylaştıran ekonomik durum, yaygın işsizlik ve yoksulluk.
4) Saldırıların gerçekleştiği bölgelerin, Suriye rejimiyle ya da Suriye Demokratik Güçleri ile temas hatlarında yer alması.
Analiz ve Düşünce Birimi - Jusoor Araştırma Merkezi