Amerikan başkanının Moskova’ya ilk ziyareti sırasında bile, Putin ve Obama’nın ne kadar tatsız olduğu dikkat çekiciydi. Sadece dikkatini çekti ve sonraki olaylar iki politikacının birbirinden hoşlanmadığını doğruladı. Tabii ki, Rus-Amerikan ilişkilerinde bir başka kötüleşme de, bir şekilde V. Putin'in üçüncü şahıs siyasi dublörünün üçüncü bir terimle genel olarak reddedilmesi ve Putin'in rotası ile Batı’nın konumu arasındaki düşmanlığın artmasıyla aynı zamana denk geldi, ancak bazı özellikler vardı.
Ve bu sadece “listelerin savaşı” - “Magnitsky listesi” ve “Dima Yakovlev yasası” değildir. ABD’nin Rusya Büyükelçisi Michael McFaul’un başarısız ifadeleri ve eylemlerinin yanı sıra Mit Romney, John McCain ve çok sayıda senatör ve kongre üyesi gibi politikacıların açıkça Rusya karşıtı ifadeleri ilişkilerin bozulmasına katkıda bulundu. Moskova'nın son derece belirsiz davrandığı Edward Snowden davası ile büyük bir katkı sağlandı. Amerikalılar, muhaliflere karşı planlarını dürüst bir şekilde bilgilendirmek yerine, Rus tarafı, Snowden'in Sheremetyevo'daki “sandalyesi” ile son dönem komedisine sürdü ve Amerikan başkanını “yüzünü kaybetmeye” zorladı. Petersburg’daki G-20 zirvesindeki ikili görüşmeyi bir televizyon programında reddettiğini açıklayan Obama, Rus mevkidaşı hakkında şakalar bırakarak siyasi doğruluğun çok ötesine geçti.
Ve benzeri. Washington ve Moskova'nın temas ettiği uluslararası sorunların listesi (yani, karşılıklı çıkarları veya karşılıklı çelişkileri var) son derece küçüktür ve stratejik güvenlik konuları (füze savunmasının dağıtılması ve nükleer silahların azaltılması) оружия) ve bölgesel güvenlik (Afganistan, Suriye, İran, Kuzey Kore). “Sıfırlama” tamamlandıktan sonra, Rus-Amerikan ilişkileri için yeni bir gündem işlenmedi. Sonuç olarak, tutarsızlıklar ve suçlamalar öne çıktı. Her iki ülkede de ilişkilerin iyileştirilmesine yönelik rakipler yoğunlaştı.
Tersini yeniden başlat
ABD Başkan Yardımcısı Joseph Biden, Obama’nın açılışından kısa bir süre sonra, yılın Şubat 2009’teki Münih Güvenlik Konferansında konuşurken “reset” kelimesini ilk kullanan kişi oldu. Ardından Biden, yeni yönetimin Cumhuriyetçiler döneminde gerçekleşen Moskova ile yüzleşmekten kurtulmak ve yakınlaşma noktalarını aramak istediğini söyledi. Mimar, seçim kampanyası sırasında Rusya'ya Obama'ya tavsiyelerde bulunan Stanford Üniversitesi siyaset bilimcisi Michael McFaul'du ve zaferden sonra ABD Ulusal Güvenlik Konseyi'nde Rusya'nın direktörlüğüne atandı ve Obama’nın ikinci dönemi başladığında Moskova’nın elçisi oldu.
Bazı pürüzlü kenarlara rağmen, “sıfırlama” hemen iyi bir hız kazandı. 2009’in sonunda Obama Moskova’ya gitti ve Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nde füze savunma tesisleri kurmayı reddettiğini açıkladı. Buna karşılık Rusya, İran'a yönelik yaptırımları desteklemeyi kabul etti ve ayrıca Afganistan'daki operasyonun ihtiyaçları için NATO askeri kaynakları toprakları üzerinden geçiş izni verdi. Ve 2010’te, taraflar büyük bir atılım yaptı - stratejik saldırı silahlarının sınırlandırılması konusunda yeni bir anlaşma imzaladılar (START). Bu belge ile Barack Obama, 2009'ta Nobel Barış Ödülü'nü almayı geriye dönük olarak haklı çıkarabilir.
“Sıfırlamanın” önemli bir kısmı ekonomik alanda işbirliği oldu. Sürecin zirvesi, Rusya'nın Obama'nın çok katkıda bulunduğu Dünya Ticaret Örgütüne (WTO) katılımıydı. Ve 2011’te, bu süreçte neredeyse kilit rol oynayan Amerikan başkanıydı.
Negatifin iki iktidarın ikili ilişkilerinde nasıl biriktiğini izleyebilir. Rusya Federasyonu ve ABD arasındaki ilişkilerde durum, Rusya'daki seçim kampanyasının başlamasından kısa bir süre önce ısınmaya başladı. Moskova füze savunma meselesi olan Washington 'a bıraktığı önemli bir şikayeti olduğunu açıkladı. Beyaz Saray, bu soruna yaklaşımında bir değişiklik yaptığını açıkladı, Çek Cumhuriyeti'ndeki radar projesini ve Polonya'daki önleyici füzelerin üssünü terk etti, ancak füze karşıtı bir sistem kurma planlarını sürdürdü. Tüm 2011 yılı, Rusya, ABD’ye çeşitli alternatifler sunmaya çalıştı, ancak bir uzlaşma sağlanamadı. Sonra D. Medvedev, bir füze savunma antlaşmasına ulaşılamadığı takdirde Moskova'nın, START'tan geri çekilme ve Kaliningrad'daki füzelerin konuşlandırılması dahil olmak üzere sert iyileştirici önlemler alacağını sert bir şekilde ifade etti.
ABD Kongresi, Aralık 2012’te “Magnitsky yasasını” kabul ederek, aslında Rusya ile ilişkilerin “sıfırlanmasına” karşı aşılmaz bir engel oluşturdu. Devlet Duma’nın Bolotnaya Meydanı’nda seçilip toplanmasından sonra V. Putin, Rus muhalefetinin Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’dan sokak eylemleri için bir sinyal alabileceğini söyledi. Obama'nın bir “sıfırlama” geliştirmesi için kısa sürede Moskova'ya gelen yeni Büyükelçi McFaul, “sistemik olmayan muhalefet” temsilcileriyle görüşmek üzere devlet medyasında sert bir bilgi saldırısına maruz kaldı.
Putin’in cumhurbaşkanı seçilmesinden kısa bir süre sonra, Moskova ile ABD arasındaki ilişkilerde bir başka olay daha yaşandı. Rusya Federasyonu "yeni" cumhurbaşkanı, hükümetin kurulması nedeniyle Moskova’da bulunma gereğini öne sürerek Camp David’in B-8 zirvesine gitmeyi reddetti. Bu arada, özellikle Putin aşkına Barack Obama zirveyi oraya taşıdı. Başlangıçta G8 liderlerinin Şikago'da buluşması planlanmıştı ve ardından bir NATO zirvesi olacaktı. Rus lider NATO ile bir toplantıya çağrıldı, ancak gitmeyi reddetti. Adil olmak gerekirse, ilk “sıçrama yarışının” Putin tarafından başlatılmadığı, aksine tam tersine, Rus tarafını APEC zirvesi için (Demokrat Parti sözleşmesi nedeniyle) Vladivostok'a gelemeyeceği konusunda bilgilendiren Barack Obama tarafından başlatıldığı belirtilmelidir.
2012’te, Rus makamları her yönden, Vladimir Putin'in Kremlin’e döndükten sonra ABD’yle ilişkilerini “sıfırlamaya” devam etme arzusu göstermişlerdir, çünkü Cumhuriyetçi adayın kazanması halinde Cumhuriyetçi adayın daha da kötü olacağından korkuyorlardı. Barack Obama'nın kendisi, yeniden seçilme durumunda, “reset” içine yeni bir yaşam solumak için tasarlandı. Böylece, geçtiğimiz Mart ayında Seul’deki nükleer zirvede, son olarak cumhurbaşkanlığı görevine hizmet veren ve yeniden seçilmesi durumunda füze savunması (PRO) konularında “daha esnek” olacağına söz veren Dmitry Medvedev ile bir araya geldi.
2013’in başlangıcında ABD, Barack Obama’nın Rusya’daki çıkmazı kırmak için yeniden seçilmesinden sonra ilk girişimi yapıyor. Kasım seçimlerinde yeniden seçilmesinden kısa bir süre sonra Barack Obama, Reset-2 Operasyonuna zemin hazırlamaya başladı. ABD cumhurbaşkanı Ocak ayı sonlarında elçisi ulusal güvenlik danışmanı Tom Donilon'u Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere Moskova'ya gönderecek. Misyonun anlamı, Washington’un Obama’nın ikinci cumhurbaşkanlığı döneminde Moskova’yla ilişkilerini görme vizyonunu belirtmek ve Kremlin’i “sıfırlamanın” gömülmediğine ikna etmek. Bu belgede Obama, Washington’ın Rusya’nın Sovyet sonrası alandaki etkisinin güçlenmesini engelleme niyetinde olmadığını ve yakınlaşma noktalarını aramak istediğini söyleyecekti. Her şeyden önce Washington, Moskova ile Suriye ve İran sorununda hemfikir olmak istiyor.
Ancak aynı zamanda, “sıfırlamayı” çok fazla önemsememek için birkaç neden vardı. İlk olarak, önceki yıllarda, taraflar göreceli olarak acısız bir şekilde müzakere edilebilecek her konuda anlaşmışlardı. BAŞLANGIÇ ANLAŞMASI ve Huzurlu Atom Alanında İşbirliği Anlaşması imzalandı. Afganistan'a geçişler çalışıyor (Amerikan birliklerinin iki yıl içinde geri çekilmesi nedeniyle bu sorun genellikle ilgisini kaybedecek).
İkincisi, şu anki haliyle Rusya, ABD dış politikasının odağının Asya'ya kaydığı bir ortamda Washington için giderek daha az önemli bir ülke. Üçüncüsü, şimdi Barack Obama'nın, cumhuriyetlerin alt odayı kontrol ettiği Kongre ile pazarlık yapması her zamankinden daha önemli. Cumhurbaşkanı için asıl sorun, azami kamu borcu düzeyi konusunda uzlaşmaya varmak. Son olarak, önceki yıllarda Rusya ve ABD, ikili ekonomik bağımlılığın iki tarafı çatışmalardan uzak tutacağı seviyeye ticaret getiremedi.
Rusya’nın “sıfırlamayı” gömmek için de kendi sebepleri var. Moskova'da, son yıllarda ABD ile ilişkilerde meydana gelen gelişmeler her zaman bir paket anlaşma olarak görülmüştür ve İran, Suriye ve DPRK gibi konularda pazarlık etmeye hazırdı. Ancak, "Magnitsky yasası" nın kabulü tüm kartları karıştırdı. Kremlin'e göre, bu yasa diyaloga katılma konusundaki saygısızlık ve isteksizliğin bir işaretidir (Obama bu kanunun kabul edilmesini açıkça engelleyemese de). Buna karşılık olarak Moskova, yasaklı giriş yapan ABD vatandaşlarının kara listesini iki listeden oluşan 11'ten 71'e genişletti.
Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı'nın 2012 sonbaharında meydana getirdiği ilki, insan hakları ihlali ve Guantanamo üssünde ve Avrupa'daki gizli CIA hapishanelerinde işkence yapan ABD'li 11 görevlileriydi. Ek liste, 60 çalışanlarını içermektedir: bunlar, Rus vatandaşlarının uzun süre boyunca cezai kovuşturma ve mahkumiyetle ilgili Amerikan yetkilileri ve güvenlik yetkilileridir (V. Bout ve K. Yaroshenko). Buna ek olarak, kendileri tarafından kabul edilen Rus yetimlerinin kötüye kullanılması ve ölümünden sorumlu olan Amerikalı ebeveynler ve ayrıca, Moskova’ya göre yetersiz veren hakimler bu tür davalar hakkında karar verdi. Üçüncüsü, kongre üyeleri “Magnitsky Yasası” nın yazarı ve bunun için kulis yapan kamu kuruluşlarının temsilcileridir.
Listelerin savaşına diğer enjeksiyonları daha küçük ekledi. OJSC Severstal, Detroit'te yüksek teknolojili üretim yapmaya karar verdi ve ABD Enerji Bakanlığı'ndan kredi garantileri aldı. Ancak bazı Amerikan milletvekillerinin politik baskısı altında, bu teminatlar geri çekildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı başkanına göre, Amerikan mahkemesinin "J. Schneerson koleksiyonu" konusundaki kararına göre, yeni ağırlaştırma adaletsizliğe bağlı olarak başladı. Lavrov'a göre, “adaletle ilgisi olmayan çirkin bir karardı. Rus halkının mülkiyeti olan koleksiyon, on yıldan uzun bir süre önce bu kütüphaneden geçici kullanım için birkaç kitap almış ve bugüne kadar iade edilmemiş olan Amerikan Hasidic topluluğunun mülkü olarak kabul ediliyor. ”
Ayrıca, Rusya, 2002'te imzalanan uyuşturucu, insan kaçakçılığı, yolsuzluk ve terörle mücadelede işbirliği konusundaki işbirliğine dair ABD ile yapılan anlaşmayı feshetti. Amerika Birleşik Devletleri, Rus-Amerikan başkanlık komisyonunun bir parçası olan sivil toplumun gelişmesi için gruptan çekildiğini açıkladı. Eski Dışişleri Bakanı H. Clinton’un yüksek sesle yaptığı açıklamada, Gümrük Birliği’nin kurulmasını gören ve Gümrük Birliğini genişletme girişimi yapan Kremlin’in, Beyaz Saray’ın resmi görevi olarak kabul ettiği SSCB’yi restore etmeye çalıştı.
Rusya vurmaya devam ediyor
Gördüğümüz gibi, Rusya'nın “yumruk atma” ve ilişkilerde pariteliği sürdürme arzusu var. Bu nedenle, burada Rus-Amerikan ilişkilerinin çekirdeğine (daha doğrusu çelişkilere) yaklaşıyoruz. Soruyu sormaya zorlar: Washington, genel olarak, Rusya'yı (ve dünyadaki diğer herhangi bir devleti) eşit bir ortak olarak görüyor mu? Cevap kendini gösteriyor.
Mevcut tırmanışın temel nedeni, Moskova ve Washington'un ikili ilişkilere yaklaşımlarının özgüllüğü olduğu görülüyor. Her şeyden önce, Rusya “sıfırlama” politikasının anlamını tam olarak anlamadı. Kendi başına, "sıfırlama", ortaklıkların ve Moskova ile Washington arasındaki stratejik temasların bazı alanlarında ortaklık anlamına gelmiyordu. Asıl görevi (Amerikan tarafı için), Rus-Amerikan ilişkilerinin "operasyonel hafızasından" George W. Bush'un yönetimi sırasında edinilen olumsuz deneyimi silmektir. Ve bu konuda, "reset" gerçekten tamamlandı (soru ne kadar başarılı).
Orta Asya’daki bizler için “sıfırlama” mirasından, ABD’nin Rusya’nın neredeyse bütün Sovyet sonrası alandaki özel çıkarlarını kabul etmesi önemlidir (yalnızca 2012’un sonunda kongre seçimlerine), insan hakları eleştirisi Genel olarak Rusya, Doğu Avrupalı politikacıların Rus karşıtı taleplerine destek seviyesini düşürdü. İlginç olan ise, Rusya’da çalışmayı yasaklayan Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı’ndaki (USAID) özellikle kızmadılar.
Uzmanlar, arzu edilirse ve yeterli düzeyde bir karşılıklı güven seviyesinin Moskova ile Washington arasındaki stratejik işbirliği için uzun vadeli olanlar için yeni yönler belirlemenin mümkün olacağına dikkat çekiyorlar. Özellikle, bu, Çin ile ilişkilere ortak yaklaşımların oluşturulması ve bir unsurunu Kuzey Kore nükleer sorununun çözümü olabilecek Doğu Asya'da belirli bir kolektif güvenlik sisteminin oluşturulması olabilir. Ancak, taraflar arasında en azından asgari güvene ihtiyaç vardır ve bu açıkça gözlenmemektedir.
Aslında, 2012'taki önceki Rus-Amerikan ilişkileri modelinin yeniden kurulmasını kışkırtan Amerikan tarafıydı. Ve cumhurbaşkanlığı seçimi - konjonktür düşünceleri dışında yaptı. Gözlemcilerin temin ettiği gibi, Obama “sıfırlama” nın kazandıklarını tehlikeye atmaya ve Rusya ile ilişkileri bozmaya niyetli değildi; Seçim kampanyasının mantığında rol aldı. Rusya ile ilgili herhangi bir zayıflık tezahürü seçim öncesi notuna zarar verecekti ve bu nedenle Barack Obama doğrudan Dmitry Medvedev'den sabırlı olmasını istedi ve Amerikan başkanının elleri tekrar çözüleceği zaman seçimin bitmesini bekledi.
Cumhuriyetçiler de böyle bir kanunun kabul edilmesinden faydalandılar, çünkü bu yolla Obama’nın ilk dönemdeki dış politika başarısını değersizleştirdiler - Rusya ile ilişkilerin normalleşmesi. Bu durumda, Rusya’nın sert tepkisi, Moskova’yı düşmanca bir güç olarak konumlandırabilen Cumhuriyetçilerin ellerine verdi.
Bugün, ikili ilişkilerin önümüzdeki birkaç yılda nasıl geliştiğine bakılmaksızın, Barack Obama'nın ikinci yönetimi için Rusya’nın dış politika hesaplamalarındaki önemi, ilk kez olduğundan çok daha düşük olacaktır. Dolayısıyla ABD dış politika öncelikleri değişiyor: Rusya ile işbirliğinin kilit faktörlerden biri olduğu Afganistan arka plana kaybolacak. Ancak diğer alanlarda (İran, Orta Doğu, DPRK ve bir bütün olarak Kuzeydoğu Asya), Rusya'nın etki kaynağı o kadar büyük değil. ABD’li yetkililerin, Gümrük veya Avrasya Birliği’nin çerçevesi içinde ekonomik entegrasyon kimliği altında Sovyetler Birliği’nin yeni bir versiyonunun oluşturulmasını engelleme niyetinde olduklarını açıklayan Hillary Clinton’ın açıklaması açık bir çatışma ilanı olarak kabul edilebilir.
Putin ve Medvedev'in konuşmayı reddettiği, ancak ABD Başkan Yardımcısı D. Biden'in konuştuğu Şubat Münih Güvenlik Konferansı, hem Rusya’ya stratejik ilgide genel bir düşüş, hem de Rusya’nın ABD dış politikası açısından öneminin azaldığını gösterdi. Uzun zamandır, Rusya ile diyaloga ihtiyaç duyma konusundaki en önemli argümanlardan biri, Ortadoğu’daki, her şeyden önce Afganistan ve İran’daki durumdu. Ancak, bu yıl burada da dünyanın geri kalanının Rusya'ya giderek daha az ihtiyaç duyduğunu göstermiştir.
Öngörülebilir gelecekte Rusya, Amerika’nın gidişatını kontrol etme yönünde Amerika’nın gidişatını değiştirmeyi başaramayacak; Amerikalıların kendileri için ABD’ye yönelik tehditlerin ortaya çıkabileceği ve neredeyse tüm dünyayı düşündüğü gibi. ABD şimdi Pakistan ile Afganistan arasında bir çeşit anlaşma hazırlıyor. Pakistan, komşu ülkedeki durumu izleyecek ve Washington’un dikkatini başka bölgelere yeniden yönlendirmesinin ABD’ye yönelik belirgin tehditler yaratmayacağına ve ABD’nin bu bölgeyi kontrol edebileceğine dair bir güvence vermeli. Ancak, olabileceği gibi, Rusya bu geri çekilmenin olası sonuçları için hazırlık yapmak zorunda kalıyor. CSTO istihbaratının oluşumu büyük ölçüde bu faktör ile bağlantılıdır.
Bir uzlaşma arayın
Ülkenin yılın başındaki durumu hakkındaki mesajında Obama, nükleer silahların azaltılması konusunda Rusya ile müzakerelere girmeyi planladığını duyurdu. Obama İkinci İdaresi'ndeki kilit oyuncular - Dışişleri Bakanı John Kerry ve Savunma Bakanı Chuck Hagel de Moskova ile bir anlaşmayı savunuyorlar.
Yine de, Washington nükleer silahların yayılması ve silahsızlanma - kendisi için önemli bir sorundan ödün vermek için zemin oluşturmaya devam etti. Bu yılın şubat ayında, Dışişleri Bakan Yardımcısı Rose Gottemeller Moskova’yı ziyaret etti. Beyaz Saray'ın dikkate aldığı fikrini aktardı: Rusya Federasyonu ve ABD, güvenlikten ödün vermeden savaş başlıklarının yarısını terk edebilir. Moskova bu fikri düşünmeyi reddederse, Beyaz Saray, senatörlerin üçte ikisinin desteğini alabilir ve tek taraflı kesintileri başlatabilir. Moskova’da Washington’un önerisi şüpheliydi. Cephaneliğin daha da azaltılmasından bahsetmeden önce, Moskova START Antlaşmasının şartlarını yerine getirmenin gerekli olduğunu düşünüyor.
Washington, bu şartlar altında, nükleer caydırıcılığın sağlanması için bir 1 - 1,1 bin savaş başlığı cephaneliğinin yeterli olduğuna inanıyor. Bununla birlikte, yakın zamanda yürürlüğe giren START Antlaşması, Rusya ve ABD’nin silahlarında çok daha etkileyici nükleer silah stokları bulundurmasına izin veriyor. Ayrıca sözleşmede saklanan orta ve kısa menzilli ücretleri ve savaş başlığı sayısı ile sınırlı değildir. FAS’a göre, ABD’de kullanılmakta olan 2,7 bin birim silah bulunuyor. Rusya da aynı sayıya sahip - 2,68 bin Pentagon'da böyle bir miktar aşırı olarak kabul edilir. ABD ordusunun tahminlerine göre, Amerikan nükleer cephaneliğinin planlanan azaltma sonucu neredeyse yarıya indirilebilir - 2,5 bin suçlama. Bu, askeri harcamalarda önemli tasarruflara yol açacaktır.
Bu yılın Mart ayında, Pentagon başkanı Chuck Hagel, Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa füze savunma sisteminin konuşlandırılmasında dördüncü kilit aşamayı uygulamayı reddettiğini açıkladı. Rusya’nın ana itirazlarına neden olan tam da bu aşama olduğundan, birçok insan ABD’nin kararını Rusya-Amerikan ilişkilerinde bir atılım olarak görüyordu. Sonuç olarak, ABD artık Polonya’da 2020’e göre yükseltilmiş SM3 Block IIB önleyici füzelerini dağıtmayı planlamıyor, ancak bölgelerini korumaya odaklanmak istiyordu. Bu kararın ana nedeni, iddiaya göre İran ve özellikle Kuzey Kore tarafından ABD'ye füze saldırısı tehdidi oluşturmasıydı. Washington’un tepkisi Pentagon’un ABD’yi ve Amerikan müttefiklerini Kuzey Kore tehdidinden koruyabildiğini göstermek için tasarlandı.
Washington’da ısrar ediyorlar: Avrupa füze savunma sisteminin yaratılmasının dördüncü aşamasının reddedilmesine kesin olarak yukarıdaki düşüncelerden kaynaklanıyor ve Kremlin’e bir imtiyaz değil. Ancak, Avrupa füze savunma sisteminin yayılmasının başından beri Rusya'nın ana itirazlarına neden olan dördüncü aşamasıydı. Moskova bir kereden fazla uyardı: Kıtalararası balistik füzeleri vurabilen Rusya Federasyonu sınırlarına yakın modernize edilmiş yüksek hızlı Amerikan avcıların konuşlandırılması, Rus stratejik güçleri için bir tehdit oluşturuyor. Pentagon'un başkanının ifadesi, göründüğü gibi, Moskova için önemli bir tahriş ediciyi ortadan kaldırdı. Bu nedenle, birçok kişi ABD’nin kararını Rus-Amerikan ilişkilerinde bir atılım için bir fırsat olarak değerlendirdi. Ancak ABD'nin planları Moskova için yeni endişelere neden oldu. Alaska ve Kaliforniya’da ek bir sayıda ağır müdahale füzesinin yerleştirilmesinin Rusya Federasyonu’nun misilleme kabiliyetine doğrudan bir tehdit oluşturduğunu söylediler.
Ancak bu soruna diğer taraftan bakabilirsiniz. Barack Obama yönetiminin kararı, ABD ile Çin arasındaki APR'de ortaya çıkan rekabet bağlamında değerlendirilmelidir. Bir yıl önce, Pentagon Amerikan askeri politikasının ağırlık merkezinin bu bölgeye kaydığını açıkladı. ABD’nin Kuzey Kore tehdidine karşı koruma bahanesi altında Pasifik’te füze savunma sisteminin kurulması, ABD’nin Çin’in modernizasyonu Washington’da endişe kaynağı olan nükleer ve füze kuvvetlerini etkisiz hale getirme niyetini göstermektedir.
Diğer bir deyişle, Obama yönetimi, Rusya ile ilişkileri şiddetlendirme niyetinde olmadığını ve bir dereceye kadar uzlaşmaya hazır olduğunu göstermiştir. Önümüzdeki on yılda, ABD'nin stratejik füze savunma sisteminin bir zamanlar ABM Antlaşması'nı kuran yüz avukatın seviyesini aşması pek mümkün değil. Ancak sorunun çözüldüğünü söylemek için henüz çok erken. Gerçek şu ki Washington, üçüncü aşamada Romanya ve Polonya da dahil olmak üzere Avrupa’daki füze savunması dağıtımına uyarlanabilir bir yaklaşımın ikinci ve üçüncü aşamalarını gerçekleştirmek istiyor.
Bu nedenle, biraz paradoksal bir durum ortaya çıkmaktadır: ABD, hileli ülkelerden gelen potansiyel tehditlere karşı koruma sağlamak için çaba sarf ederken, coğrafi olarak kendilerine daha yakın konumlanmış olan Rusya, bu önlemlerin ana eleştirmenlerinden biridir. Görünüşe göre Rusya bu durumda arabulucunun rolünü oynamak istiyor, ancak bunun için uluslararası etkiye ve dış politika kaynaklarına sahip değil. Sonuç olarak, Rusya kendisini tartışmalı bir konumda buluyor: ya ABD’ye karşı çıkmaya devam etmeli - iddialarına dikkat çekecek kadar zor, fakat mevcut planların uygulanmasını etkili bir şekilde engelleyemedi ya da bu konudaki konumunu temelden değiştiremedi.
T. Donilon'un ziyareti gerçekleşti, ancak yalnızca Nisan ayında 2013. Amerikan elçisinin asıl görevi, ABD başkanının önümüzdeki yıllarda Rusya-Amerikan ilişkileri konusundaki vizyonunun ortaya çıktığı (muhtemelen olumlu bir şekilde) olduğu Barack Obama'nın kişisel mesajını Vladimir Putin'e iletmekti. Ancak paradoksal olarak, aynı zamanda, ABD’nin Avrupa’da bulunanlar da dahil olmak üzere, taktik nükleer silahların modernizasyonuna başladığı anlaşıldı. Bu nedenle, Obama yönetimi uzun süredir TNW müzakerelerini kabul etmeyen ve Amerikan nükleer güçlerinin Avrupa'dan önden çekilmesini talep eden Moskova'ya baskı yapmaya çalıştı. Washington onun işe yaramayacağını açıkça belirtti.
Ardından mektup değiş tokuşu devam etti: Putin, Amerikalı iş arkadaşına Rus Güvenlik Konseyi başkanı N. Patrushev tarafından verilen bir yanıt mektubu gönderdi. Moskova’nın Washington’un önerilerine verdiği yanıtı içeriyordu. Putin, stratejik istikrar, terörizm, füze savunması ve Suriye konularını da içeren ekonomi ve politika alanında gerçek ve somut işbirliği sorununu gündeme getirdi.
Gözlemciler, Beyaz Saray’ın Nisan ayındaki sırasının nedenini şu şekilde açıklıyor: Obama’nın kendi genel hedefi var - küresel silahsızlanma (küresel sıfır), yani nükleer silahlarla ilgili evrensel bir anlaşma imzalamak. Ancak Çin, Hindistan ve DPRK'nın bu sürece katılmayı kabul edip etmeyecekleri hala bilinmiyor. Şimdiye kadar, işleri yoldan atmanın tek yolu, bu konuda Rusya ile ABD arasındaki ilerleme.
Mayıs ayında, Dışişleri Bakanı D. Kerry’in Moskova’nın ziyareti sırasında, ABD ve Rusya’nın Suriye sorununda uzlaşma sağlayabileceği izlenimini yarattı: Suriye’de uluslararası bir konferansın düzenlenmesi konusunda bir uzlaşmaya varıldı. Fakat daha sonra, Haziran ayında, Amerikan tarafı (Avrupa müttefikleri baskısı altında) verdiği sözü reddetti. Bu, Suriye'deki ihtilaf hakkında tamamen karşıt görüşlerini ortaya çıkaran B-8 zirvesi tarafından gösterildi. Batılı yorumcular bunun Vladimir Putin için bir zafer olduğunu kabul etti. Beşar Esad'ı kınamayan, Suriye'de uçuşa yasak bölgeler oluşturma önerisi reddedildi; Rusya, Şam'a silah desteklemeye ve tedarik etmeye devam edeceğini açıkladı.
Aynı zamanda, o bir Pirincik zaferdi: Suriye sorunu nihayet Rusya'yı B-8 katılımcılarının geri kalanından ayırdı, dostça bir kulüpte ortak değil, açıkça karşıt bir güç yaptı. Bazı gözlemcilerinin de belirttiği gibi, Assad'ın yanında yer alan Putin, Moskova’nın eski müttefiklerini koruyan ve rakiplerinin hayatlarını zorlaştıran, Orta Doğu’daki Anglo-Amerikan’nın etkisini kısıtlayan geleneksel Rus politikasına devam ediyor.
Snowden aldatmaca
Haziran ayının sonunda, “Snowden davası”, Rusya’nın hangi özü ve hangi rolü tam olarak netleştiremediği ile ortaya çıkmaya başladı. Ancak yine Washington’daki Rus karşıtı lobiyi kışkırttı. Bu lobinin çabaları en az iki şekilde yönlendirildi: Eylül ayında Obama ve Putin zirvesinin bozulması ve Soçi'deki Kış Olimpiyatları'nın 2014'taki boykotu. Amerikan basını ve kongre tartışmalarına bakılırsa, Çin de dahil olmak üzere diğer herhangi bir ülkeden daha fazla zaman ve yer kaplayan Rusya'dır. Her gün, Rusya ile ilgili bir ya da iki ya da üç makale, önde gelen Amerikan gazetelerinde, çoğu Putin rejiminin yıkıcı eleştirisi ile ortaya çıkıyor. Yani, Rusya'yı şeytanlaştırmak için düzenli bir kampanya yürütüyoruz.
Bazı ABD senatörlerinin ve kongre üyelerinin, gündemlerinde Rusya için en ağır ceza seçeneklerini aramaktan daha önemli bir sorun olmadığı izlenimini yarattı. Ülkenin astronomik oranlara (17 trilyon dolar) büyümesi, kamu borcu, işsizlik, Detroit otomobil endüstrisinin ana kentinin iflası, ırksal huzursuzluk ve aynı zamanda Orta Doğu'da dev bir istikrarsızlık bölgesi oluşumundan bahsetmeyen bir skandal gibi ülkedeki gerçek sorunlar Rusya’daki insan hakları ile karşılaştırılması ve Suriye ile Snowden’e olan tutumunun etkisiyle kesilmesi gerekecekti.
Bazı gözlemciler ABD'nin Suriye meselesinde ellerini tuttuğu için Kremlin'e minnettar olması ve Washington'un Büyük Orta Doğu'da daha da düzeltilemez hatalar yapmasına izin vermemesi gerektiğine inanıyor. Barack Obama'nın nükleer silahların radikal azaltılması önerileri - yüksek hassasiyete sahip nükleer olmayan stratejik silahlar, füze savunması, "Ani Küresel Etki" kavramı ile Moskova’nın yetersizliğine dikkat çekmesi için bir fırsat.
Edward Snowden ile tarih genel olarak paradoksal görünüyor: ABD, evde olmamasını sağlamak için mümkün olan her şeyi yaptı. Bazı nedenlerden dolayı Washington, Moskova'ya yönelik bir dizi aşağılayıcı talep ve taleple kaçak olana genel bir ilgi duydu. Rusya, Edward Snowden etrafındaki çatışmayı olabildiğince düzeltmek için her şeyi yaptı. Putin (en azından halka açık olarak) Amerika’yı, ABD’yi ifşa eden belgeleri yayınlamayı durdurmaya zorladı; Rus diplomatlar, Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray’ın Snowden’i iade etme konusundaki kesin yasadışı taleplerini son derece doğru, mantıklı ve yasal olarak doğru bir şekilde yanıtladı. Aynı zamanda, tüm tarafların Amerikalıların Snowden alamayacağı açıktı. Rusya aslında haydut devleti kabul ettikten sonra, Birleşik Devletler gerçekten de tüm dünya karşısında aşağılayıcı bir pozisyondaydı. Obama en azından bir cevap aramak zorunda kaldı ve Putin ile ikili bir toplantının reddedilmesinde bulundu.
Tek hata, bazı Rus siyaset bilimcilerine ve diplomatlarına göre, Snowden’e siyasi iltica verilmesi için çok erken; Kremlin, zirvenin bitiminden önce çok acı çekebilirdi. Putin'in yardımcısı Yury Ushakov, Snowden ile bir durumda Amerikalıların yalnızca kendilerini suçlamaları gerektiğini söylediğinde kesinlikle haklıydı: Moskova uzun süredir Washington'a suçluların iadesiyle ilgili ikili bir anlaşmayı onaylamak için teklifte bulundu, ancak reddedildi. Fakat asıl bakış açısından, Vladimir Putin'in kaybedecek çok az şeyi var. Bugüne kadar, iki ülkenin liderlerinin şahsen görüşmesi gereken ikili ilişkilerin gündeminde bir madde bulunmamaktadır.
Diğer uzmanlar “Snowden davasında” ilişkilerin bozulmasının ana sorununu görüyorlar. “Sıfırlama” sona erdi ve G8 zirvesinde Putin ve Obama, ticaret ve ekonomi ilişkilerinde, askeri-stratejik sorunları ve bölgesel çatışmaları çözmede yeni bir gündem geliştirmeye başlamayı kabul etti. Ancak, Amerikan özel servislerinin eski çalışanı davası, Rusya ve ABD başkanlarının Moskova’da ikili görüşmelerini engelledi. Snowden Rusya'dan ayrılsaydı, diğer ciddi sorunlara ve anlaşmazlıklara rağmen durum çözülebilirdi. Snowden, Obama veya Putin adına hareket etmedi. Ancak Rusya, siyasi bir zorunluluk olmadığı kendisinden kabul etme sorumluluğunu aldı. Bu nedenle, Obama’nın dışişleri bakanlarının ve savunma bakanlarının Washington’a ziyareti sırasında yaptığı görüşmelerde Rusya’yla ilişkilerinde “durma gereği” ile ilgili ifadesinin Moskova’ya tatsız bir sürpriz olması garip.
Büyük olasılıkla, böyle bir izlenim, Rusya Federasyonu delegasyonunun vagonu zaten Moskova'ya gitmek için Andrews hava üssüne koşarken, bu hareketin kasıtlı göstericiliği nedeniyle ortaya çıktı. “Stratejik duraklamanın” açıklanmasının ardından Obama, ABD cumhurbaşkanı ile yaptığı toplantılarda çekilen fotoğraflarda, Rus mevkidaşının sık sık “arka sıradan sıkılmış bir öğrenci” gibi göründüğünü duyduğunu belirtti. Yani Obama, uluslararası diplomaside kesinlikle kabul edilemez olan bireye döndü.
Özetle, bir durumu daha not edebiliriz. Batı'nın kolektif politikasında, dramaturjide “alçak” olarak adlandırılan tüm ülkeleri birleştiren bir karakter sıkıntısı var. Mevcut "kötü adamlar" (DPRK veya İran) çok küçük ve bölgesel ölçekte. "Haşere" nin (uluslararası terörizm) rolü konusundaki bir diğer iddia sahibi, somut ortak bir tehdit oluşturmayacak kadar geçicidir. “Kötülük imparatorluğu” kavramının politikasına dönüşü gerçek bir sonuç olabilir, yani “kötülüğün” sonuç olarak rolü yine Rusya'ya düşebilir.
Geriye ne kaldı
Bu nedenle, hem geleneksel (Rusya karşıtı lobiden etkilenmiş) hem de tamamen beklenmeyen (Snowden örneğinde) birçok faktör Rus-Amerikan ilişkilerini kötüleştirmeye çalışıyor.
Birinci gruba atfedilebilecek “Magnitsky Yasası”, kabul edilmesinin arkasındaki nedenleri ne olursa olsun, Birleşik Devletler Kongresi’nin, ulusal yargılanmanın ötesine geçmeden, ekonomik (varlıklar dondurulur) kullanarak Rus hükümetinin temsilcileri üzerinde baskı yapması nedeniyle dikkat çekicidir. ve görüntü (toplam kleptokrasi görüntüsü) araçları. İki katlı bir sonuç elde edildi. Bir yandan, ABD’nin diğer devletlerin yönetici sınıfları için cazip bir ülke olmaya devam ettiğini hatırlatıyor. Öte yandan, Amerika’nın tüm dünya için yasal ve ahlaki bir standart oluşturma hakkını doğrular.
Ama başka bir hassas an var. V. Kremenyuk'a (ISKRAN) göre, Sovyet mirasının kullanımında muazzam bir şekilde zenginleşen mevcut Rus seçkin, meşruiyet arzusudur - iç ve dış. Şu anki Rusya’nın tepesinin meşruiyeti sorunu ciddi ve derin. Egemen sınıfın gücünü, yalnızca muazzam bir servete sahip olmak ve Batı'nın bu servet karşılığında sağlayabileceklerini kullanma fırsatı bulmak için kurması yeterli değildir. Mevcut hükümetin meşruiyetini kabul etmeden, tüm dünyadaki yönetici çevrelerin karşılaştığı ortak çıkarlar ve görevlerin bir sonucu olarak ortaya çıkan kurumsal ilişkilere güvenmesi zordur. Hepsinin gelecekteki düzen ve sakinlik, öngörülebilirlik ve güvene ihtiyacı var.
Görünüşe göre, bu alanda, “Magnitsky yasası” etrafında tüm krizin alt metninin gerçek bir şekilde anlaşılması gerekir. Amerikalı milletvekilleri, Rus rejiminin en savunmasız noktasına acı çekti: askeri zayıflık değil, teknolojik bağımlılık değil ve nihayet Çin ve Hindistan'ın gerisinde kalmak, Rus makamları hakkında endişeli. Davranışlarının meşruiyetinin tanınmaması ve Batı ile Moskova ile bir tür açık ve güvene dayalı ilişkiler kurma konusundaki isteksizliğinin, bu sırada olası bir birlik için seçenekleri test etmenin mümkün olmaması konusundaki endişeleri endişe vericidir.
Rus tepkisinin sertliği (yeterlilik hakkında konuşmak zor), ABD’nin Rusya’nın simetrik olarak tepki veremediği bu güç bileşenlerine sahip olduğu hissi ile ilişkili. Amerikan cephaneliğinin küresel düzeyde güçlü ekonomik ve askeri-stratejik üstünlüğe dayanması nedeniyle simetri girişimleri (Amerikalıların giriş yasağı veya Amerika'daki insan haklarının araştırılması vs.) inandırıcı görünmüyor. Rusya, Sovyet kaynağını dibe kadar tüketti ve varlığı, herhangi bir siyasi adımı daha da önemli kılacak başka bir ideolojik üs bulmaya çalışıyor.
Aputeozisi başlangıçta yılın Aralık 2012'unda yasaların değiş tokuşu olan Rusya ve ABD arasındaki mevcut yabancılaşma ve ardından “Snowden davası” paradoksal olarak maddi gerekçeler ve bunun için iyi nedenler olmadığı için. Suriye, Rusya ile ABD arasındaki farklılıkların abartıldığının açık bir örneği. Ağırlaştırmanın nedeni, maddi olmayan alanda aranmalıdır. Ve burada şunu eklemeliyiz: gerçek şu ki, modern dünyada politika algıları giderek artan bir rol oynuyor. Ve Amerika'da Sovyet sonrası Rusya (eski Sovyetler Birliği ve hatta daha önceki Çarlık Rusyası gibi) algılanıyor (yüzyılın başlarından beri, sonra Ekim Devrimi ve Soğuk Savaş gibi) her zaman olumsuz.
Bazı Rus uzmanlara göre, mevcut siyasi ve ekonomik düzen Rusya'da hüküm sürse de, iki ülke arasında ciddi bir sistemik yakınlaşma hayal bile edilemiyor, çünkü böyle bir yakınlaşma mekanizması (özel yatırım, özel girişimcilik, bağımsız mahkeme, bilgi serbest dolaşımı, girişimin kısıtlanması) için hiçbir mekanizma yok. ekonomideki memurlar, vb.) Sonuç olarak, yalnızca bazı noktaya özgü programlar (Skolkovo gibi) mümkündür, ancak daha kapsamlı ve daha derin bir işbirliği yapılamaz.
Bununla birlikte, yeni bir yeniden başlatma için bir atılım için şans var. Moskova ve Washington, Rusya’ya ABD’nin NATO füze savunma sisteminin yönsüzlüğüne dair güvencesizliği, ABD Kongresi’nden onaylanması gerekmeyen nükleer caydırıcılık güçleri konusunda teminat altına alma seçenekleri aramaktadır (yasal olarak bağlayıcı olan garantilerin aksine).
Gelecekte, halihazırda Nunn-Lugar-tipi program çerçevesinde, Rusya Federasyonu ve ABD, BDT’de projeler yapabilir: örneğin nükleer işletmelerde güvenliği artırmak. Orta Doğu'da, Irak ve Libya'dan nükleer bilimcileri, askeri kimyacıları ve biyologları eğitebilirler. Ek olarak, Rusya Federasyonu ve ABD, Pakistan, Afganistan ve Güneydoğu Asya'da kitle imha silahlarının çoğalmasıyla mücadele için projeler uygulayabilir.
Bazı pim borsalarına rağmen, Obama’nın konumu Rusya ile nispeten normal ilişkiler sürdürmektir. Ancak bugün Washington’da aynı zamanda önümüzdeki yıllarda zorlu iç ve küresel piyasa koşullarından dolayı Rusya ekonomisinin durgunluğa sürüklenmesini bekliyorlar ve bu da siyasi istikrarı olumsuz ve olumsuz yönde etkiliyor; bu da Rusya’nın ekonomik ve politik olarak zayıflayabileceği anlamına geliyor. Bu da Amerika Birleşik Devletleri'ne dış baskı ve manipülasyon için yeni fırsatlar açacaktır. Aynı zamanda, bir şekilde, daha yakın bir zamanda, Amerika'nın kendisinin zayıflamasının tüm hızıyla olduğu unutuluyor.
Bu makalenin başında sorulan soruya dönersek, aşağıdakileri sonuçlandırabiliriz. Ne yazık ki, bugün ABD, küreselleşme süreçlerini ve kendileri için bile olası sonuçlarını yanlış yorumluyor. Bütünsel ve birbirine bağımlı bir dünyada, Amerika, azimle “sıfır toplamlı oyun” oynamaya devam ediyor ve Rusya ile ilişkiler istisna değil. Bazı özenli gözlemcilere göre, kişisel faktör de bir rol oynuyor - Obama’nın Obama’yı sevmemesi ve saklaması