1. “Zaman bir aldatmacadır. Öğle tatili de öyle,” diye dalga geçer ‘Otostopçunun Galaksi Rehberi’ndeki Douglas Adams. Ancak bilim adamları buna gülmüyor. Bazı spekülatif fizik teorileri, zamanın daha temel –zamansız- bir gerçeklikten ortaya çıktığını iddia ediyor.
2. Tüm bu laflarınızı işe geç kaldığınızda patronunuza anlatmak için saklayın. Amerikalı çalışanlar yılda 38 saat mesailerini trafik yüzünden kaçırıyor.
3. Mart ayında saatleri neden ileri almanız gerektiğini biliyor musunuz? Gün ışığından tasarruf, Benjamin Franklin tarafından bir şaka olarak başlatıldı. Parlak yaz sabahlarında insanların daha erken kalkarak gün içinde daha çok çalışacaklarını ve mumlardan tasarruf edileceğini söyleyen Franklin’in bu önerisi 1917 senesinde İngiltere’de uygulamaya konuldu ve buradan da tüm dünyaya yayıldı.
4. Amerika’daki Enerji Bakanlığı, günışığından daha fazla faydalanılan dönemde elektrik taleplerinin 0.5 oranında düştüğünü ve yaklaşık 3 milyon fıçı yağa yakın bir elektriğin tasarruf edildiğini ifade ediyor.
5. Banka veznedarlarının değişimi, etrafta yürüyen yayalar ve konuşan postacılar göz önüne alınarak psikologlar Amerika’da en hızlı ilerleyen kentlerin Boston, Buffalo ve New York olduğuna karar verdi.
6. Hızı en düşük olanlar mı? Shreveport, Sacramento ve Los Angeles.
7. Bir saniye, günün 1/86,400’i olarak tanımlanıyordu ancak yeryüzünün dönümü tam olarak güvenilir değil. Güneş ve Ay’dan gelgitsel sürtünümler gezegenimizi yavaşlatıyor ve her yüzyıl günün uzunluğunu 3 milisaniye artırıyor.
8. Bu demek oluyor ki dinazorlar döneminde bir gün 23 saatti.
9. Hava da günleri değiştiriyor. El Nino’nun olduğu zamanlarda güçlü rüzgârlar yeryüzünün dönüşünü her 24 saatte bir milisaniyelik bir kırılmayla değiştirebilir.
10. Günümüz teknolojisi daha iyi bir yerde olabilirdi. 1972 senesinde 50 ülkeden fazla yerde atomik saatler zaman anlamında en son otorite olarak görülmüştü. Saatler o kadar net ve kesindi ki tek bir saniye kaybetmek için bile 31.7 milyon yıl gerekiyor.
11. Bu zamanı yeryüzünün azalan dönüşüyle senkronize tutmak için her birkaç yılda bir bir artan saniye eklenmek zorunda.
12. Dünyanın en doğru saati olan Colorado’daki Ulusal Standart ve Teknoloji Enstitüsü saati, cıvanın tek bir atomunun titreşimlerini dahi ölçebiliyor. 1 milyar yıl içinde bu saat tek bir saniye bile kaçırmaz.
13. 1800’lere dek her kasaba yerel güneş batışıyla senkronize edilen saatler ve kendi küçük zaman dilimine göre yaşıyordu.
14. Trenlerin ve dolayısıyla kalkış çizelgelerinin ortaya çıkmasıyla bu durum bir karmaşaya sebep oldu. Bir süre için saatlerin hem yerel saati hem de tren saatlerini söyleyebilmesi sağlandı.
15. 18 Kasım 1883’te Amerikan demiryolu şirketleri, standart zaman dilimlerinin adaptasyonunun gerçekleştirilmesini istedi.
16. Demiryolu zamanlarının farklı yerlerdeki saatleri senkronize etme gereğini ortaya çıkarması, Einstein’a zamanla mekanı birbirine bağlayan görelilik teorisini geliştirmesi konusunda ilham kaynağı olmuş olabilir.
17. Einstein yer çekiminin zamanın daha yavaş akmasına sebep olduğunu ortaya çıkardı. Dolayısıyla yeryüzünün çekiminin daha zayıf olduğu yerlere uçan uçak yolcuları, her uçuşlarında birkaç nanosaniye daha fazla yaşlanıyor.
18. Quantum teorisine göre var olabilecek en kısa dakika Planck anı olarak biliniyor ve bu zaman dilimi de 0.0000000000000000000000000000000000000000001 saniye.
19. Zaman hep bilinen bir şey değildi. Pek çok bilim adamı zamanın 13.7 milyar yıl önce Büyük Patlama’da evrendeki diğer her şeyle beraber yaratıldığına inanıyor.
20. Zamanın bir sonu olabilir. Üç İspanyol bilim adamı, genişleyen kozmosun gözlemlenen hızının, zamanın yavaşlamasından kaynaklanan bir yanılgıyla ortaya çıktığını farz ediyor. Hesaplamalarına göre zaman nihayetinde durabilir. Yine hesaplarına göre o an, her şey bir duraklama hâline gelecek.