Noel nedeniyle Hristiyan dünyası Avrupa'da haber azaldı ve yorumlar arttı. Cumartesi günü Frankfurter Algemeine'de yorum yapan C.Eichler çok doğru bir noktaya parmak basmış. Artık ekonominin aynası spor olacak. Dünya ekonomisi doğuya dönmekte, çünkü sporun ekonomisi de aynen bu yöne dönülmesi gerektiğini işaret etmekte.
Çünkü Avrupa ekonomisi sürünüyor. Bir örnek vermek gerekirse, pazar günü Sarkozy'nin Fransa'sında Strasbourg'dan TCV tipi Fransız trenine üstel,ik birinci sınıf biletle bindim. İsviçre'de Basel kentine gidiyordum. Vagonlar dökülüyordu, tuvalet pislikten girilemez haldeydi ve tuvalette su akmıyordu, kağıt da yoktu. Çünkü acıdır ki Avrupa'nın ekonomik gücü hızla erozyona uğruyor.
Biz gene spora dönelim. 2012 yılında Olimpiyat Londra'da olacak. Tabii 2012 sonrası Avrupa Şampiyonaları da doğal olarak Avrupa'da. Ama 2012 Olimpiyatı'ndan sonra Avrupa en büyük spor müsabakalarına 10 yıl kadar veda ediyor. 2014 kış Olimpiyatları Rusya'da Sochi'de, futbolda Dünya Kupası 2014 yılında Brezilya'da, 2018 yılında Dünya Kupası ise Rusya'da. 2022 yılında futbolda Dünya Kupası ise Katar'da. 2018 kış Olimpiyatları gene Kore'de. Neden çünkü spor organizasyonu tercihleri acı ekonomik realite sonucu ekonomik güç tarafından belirleniyor. Para Doğu'da, spor faaliyetleri de bu nedenle yeni zengin Doğu'ya kaymakta.
ÇİN NEDEN KIYAK YAPIYOR?
Peki Doğu'daki para spor organizasyonu finansmanı dışında ne yapıyor? Basit; Doğu'nun parası bugünlerde alışverişe çıktı. Kendine de Avrupa'yı kurtarıyormuş süsü veriyor. Bu nereden çıktı da demeyin.
Energias de Portugal adlı Portekizin devlete ait enerji şirketi bütçe açığı ve borç krizi ortamında bu hafta hisselerinin bir kısmını Çine sattı. Çin'in Three Gorges Corp. adlı enerji şirketi, 2.7 milyar euro vererek Portkiz devlet enerji şirketinin hisselerini alırken de oldukça şanslı, çünkü fiyat aslında iyi.
Çin'in TGC adlı şirketi hisse başına 3.45 euro ödeyerek EDP adlı Portekiz enerji şirketinin yüzde 21 hissesini, açıklamadan önceki son fiyatın yüzde 53 üstünde bir prim ödeyerek satın almış bulunuyor. Peki Çin neden bu kıyağı yapıyor?
Çünkü Çin aslında bir şirket hissesi aldığı zaman iki adet değer satın almış oluyor. EDP bir yandan Portekiz'in yenilenebilir enerji teknolojisi şirketi ama diğer taraftan da Latin Amerika'da da çok aktif.
2011 yılında EDP adlı Portekiz şirketinin faiz, vergi amortisman ve yıpranma sonrası karının yüzde 40 kadarı, rüzgar enerjisi ve Brezilya'dan kaynaklanıyor. Çin şirketi CTG ayrıca 2 milyar euro rüzgar enerjisi yatırımı yapmayı ve 2 milyar dolar da EDP'ye kredi vermeyi garanti ediyor.Yani ortada reddedilmesi pek mümkün olmayan bir teklif var.
ÇÖZÜM ÖZELLEŞTİRME Mİ?
Ancak bu özelleştirme başka sorunlu Avrupa ülkelerinde kolay kolay gerçekleşemeyecek bir özelleştirme olgusu örneği.
Örneğin ne İrlanda ne de Yunanistan şirketleri Portekiz Şirketi EDP yapısında ve cazip şirketler değiller. Çin zaten sadece küçük bir iç piyasada çalışan bir yerel şirkete talip olmaz. Ayrıca EDP Portekiz'in en satılabilir en cazip şirketi. Yunanistan 50 milyar dolarşlık kamu varlığını, özelleştirme yolu ile satmaya çalışıyor ama, binalar, limanlar ve terk edilmiş bir havalanının satışı teklif ediliyor, bu satış da zor.
Tabii özelleştirmenin borçlu ülkeler için tek ve yeterli çözüm olduğu da pek söylenemez. Muhtemelen özelleştirme bolca nakit sağlasa da sadece borç taksitlerini ödemeye yarar.
Portekiz verilerine bakıldığında IMF hesaplarına göre Portekiz'in 2012 yılında tam 39 milyar euro finansman bulması gerek. Yılbaşı öncesi bu satış bile, sadece bir nefes aldıracak.