Bademcik İltihabının Tedavisi
Bademcik iltihabı nasıl geçer? Bademcik iltihabının ilk tedavisi evde yapılabilmektedir. Bol miktarda sıvı içmek, bademcik iltihabı riskini azaltabilir. Bunlar, evde bademcik iltihabı belirtilerini azaltmak için en basit taktiklerdir:
- Dinlenme, vücudun enerjisini, günlük aktivitelerde kullanmadan ziyade enfeksiyonla mücadeleye odaklanmasını sağlar.
- Bol miktarda sıvı içmek boğazın kurumasını ve daha fazla rahatsız olmasını önleyecektir. Vücut bir enfeksiyonla savaştığı zaman, normalden daha fazla hidrasyona ihtiyaç duyar. Sıcak, tercihen kafeinsiz içecekler de boğazı yatıştırılabilir.
- Tuzlu su ile gargara yapmak rahatsızlığa yardımcı olabilir.
- Emici boğaz pastilleri duruma yardımcı olabilir. Ayrıca, bunlar eczanelerden kolayca temin edilebilir pastillerdir.
- Hava nemlendiricilerinin kullanılması ya da buhar banyosu uygulanması, kuru havanın neden olduğu tahrişi hafifletebilir.
- Tütün ve dumanlı bölgeler gibi tahriş edici maddeleri kaçınmaya özen gösterin.
- İbuprofen veya asetaminofen gibi ilaçları almak ağrı ve ateş gibi durumlara yardımcı olabilir. (1)
Antibiyotik Tedavisi
Bademcik iltihaplanmasına bakteriyel bir enfeksiyon neden olursa, doktor genellikle antibiyotik reçete eder. Viral bir bademcik iltihabı vakası için antibiyotik verilmemektedir.
Penisilin en sık kullanılan antibiyotiklerden biridir. İnsanlar, semptomları rahatlamış olsun veya olmasın, paketteki bütün ilaçları almalıdır. Bunu yapmamak enfeksiyonun yayılmasına izin verebilir ve uzun vadede bu durum romatizmal ateş veya böbrek iltihabına neden olma potansiyeline sahiptir. (2)
Bademcik İltihabı Ameliyatı
Bademcik ameliyatı, bademcik iltihabıyla mücadele etmede kullanılan bir tedavi yöntemidir. Günümüzde, tonsillektomi, durum kronik olmadıkça ya da sık tekrarlamadıkça kullanılmaz. Örneğin, bir kişi bir yılda yedi kez veya üç yıl üst üste yılda üç kez bademcik iltihabı olursa, doktor muhtemelen cerrahi bir müdahaleyi düşünecektir.
Ergenlik sonrası bademcikler giderek daha az aktif olmakla birlikte, halen aktif olan organlardır ve bu nedenle doktorlar kesinlikle gerekli olmadığı sürece onları almayı tercih etmez.
Bademcikler aşağıdaki gibi ikincil sorunlara neden oluyorsa, bademcikleri alma ameliyatı yani tonsillektomi gerekebilir:
- Uyku apnesi, gece nefes alma problemleri
- Solunum ya da yutma zorluğu
- Tedavisi zor bir apse
- Bademciklerdeki enfeksiyon diğer bölgelere yayılır ve bademciklerin arkasında bir sıklığa neden olur
Eğer tonsillektomi yapılması gerekiyorsa, kullanılabilecek çeşitli yöntemler vardır. Lazerler, radyo dalgaları, ultrasonik enerji, coblation (soğuk dereceleri) veya elektrokoter (elektrikle ısıtılan bir iğne) bademcikleri çıkartmak için başarıyla kullanılmaktadır.
Ameliyat, giderek artan bir çare haline gelmiştir. Ameliyatın olumsuz etkilerinin, bademcikleri çıkarmayla ilgili pozitif sonuçlardan daha ağır olduğu düşünülmektedir. Genel olarak, o sırada rahatsızlık verici olsa da, insanların büyük çoğunluğu için bademcik iltihabı, ciddi uzun vadeli etkiler olmadan geçmektedir. (3)
Bademcik iltihabı için hangi doktora gidilir: Bademcik iltihabını teşhis ve tedavi etmesi için gidilebilecek sağlık profesyonelleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:
- Çocuk doktoru
- Aile hekimi
- Kulak, burun, boğaz uzmanı (KBB)
- İç hastalıkları uzmanı
Bademcikleri çıkarmak için cerrahi müdahale yapılırsa (Tonsillektomi), doktorunuz sizi bir KBB uzmanına sevk edebilir. (4)
Bademcik İltihabı Hastalığı Nedir?
Bademcikler, boğazınızın arka tarafının her iki yanında bulunan iki lenf bezidir. Savunma mekanizması olarak işlev görürler. Vücudunuzun enfeksiyona karşı korunmasına yardımcı olurlar. Bademcikler enfekte olduğunda, bu duruma bademcik iltihabı denir. Tonsillit, herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir ve yaygın bir çocukluk çağı enfeksiyonudur. Çoğu zaman, okul öncesi yaşın ortalarına kadar olan çocuklarda teşhis konur. Belirtiler boğaz ağrısı, şişmiş bademcikler ve ateşi içerir.
Bademcik iltihabı bulaşıcıdır ve streptokok bakterileri gibi çeşitli yaygın virüslerin ve bakterilerin neden olabildiği bir iltihaplanmadır. Bakteriyel enfeksiyondan kaynaklanan bademcik iltihabı tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir. (5)
Bademcik İltihabının Belirtileri
Bademcik iltihabı başlangıcı çoğunlukla okul öncesi yaş ile orta yaş arasındaki çocukları etkiler. Bademcik iltihabı nasıl anlaşılır? Tonsillitin yaygın belirtileri ve semptomları şunları içerir:
- Kırmızı, şişmiş bademcikler
- Bademcikler üzerindeki beyaz veya sarı lekeler
- Boğaz ağrısı
- Zor veya ağrılı yutma
- Ateş
- Şişmiş lenf bezleri
- Çatlak ve boğuk bir ses
- Ağız kokusu
- Özellikle küçük çocuklarda mide ağrısı
- Boyun tutulması
- Baş ağrısı
Nasıl hissettiklerini tarif edemeyen küçük çocuklarda, bademcik iltihabı bulguları aşağıdakileri içerebilir:
- Zor ya da ağrılı yutma nedeniyle sızlanma
- Yemek yemeyi reddetme
- Alışılmadık titizlik (6)
Bademcik İltihabının Nedenleri
Bademcik iltihabı neden olur? Bademcikler hastalıklara karşı savunma hattının ilk etabıdır. Onlar vücudun enfeksiyonla mücadelesine yardım etmek için beyaz kan hücrelerini üretirler. Ağız yoluyla vücuda giren bakteri ve virüsler bademciklerle mücadele etmektedir. Ancak, bademcikler de bu işgalcilerin enfeksiyonlarına açıktır.
Tonsillit tıpkı soğuk algınlığında olduğu gibi virüs ya da bakterilerin neden olduğu enfeksiyon sonucu oluşan boğaz ağrısıdır. Amerikan Aile Hekimleri Akademisi araştırmalarına göre, bademcik iltihabı vakalarının yaklaşık olarak yüzde 15 ila 30 kadarı bakterilere bağlıdır. Çoğu zaman bu strep (streptokok) bakteridir.
Virüsler tonsillit hastalığının en sık nedenidir. Epstein-Barr virüsü de bademcik iltihabına neden olabilmektedir. Özellikle çocuklar okullarda ve oyun alanlarında bakteri ve virüslerle yakın temas halindedir. Tonsillite neden olan mikroplar ise özellikle vücut savunmasız haldeyken vücuda saldırmaktadır. (7)