8 Mart 2019, Thomas Liquori
Motor arızasının hemen göze çarpmayan belirtilerine dikkat edin. Bir motoru mahfedecek sorun türlerini ve kendilerini nasıl gösterdiklerini bildiğinizde, feci bir motor arızasına maruz kalmadan veya otobanda mahsur kalmadan önce sorunu onarabilirsiniz. Daha az stresli bir yaşam ve güvenilir bir aracınız olması için bu uyarı işaretlerini ve bunlardan kaçınmak için neler yapmanız gerektiğini öğrenmelisiniz.
Bir Motorun Ömrünün Azaldığını Nasıl Anlarsınız?
Motorunuzun birlikte çalışması gereken birkaç sistemi vardır. Açıkçası, bazı bileşenler güç aktarma organlarında itici güç sağlar, bazıları yön vermenize izin verir ve bazıları aracınızı durdurmanıza yardımcı olur. Günümüzün ECU kontrollü araçları (Elektronik Kontrol Ünitesi) nedeniyle, bir sistemde bir sorun olsa bile, aracın bir bütün olarak daha fazla zarar görmesini önlemek için, motorunuzun kendi kendini kapayabilir. Böyle bir olayı görmezden gelmek, motorunuzun kalıcı hasar görmesine ve beklediğinizden daha erken ömrünün sonlanmasına neden olabilir.
1. Motor Uyarı Işığı (CEL)
Pek çok insanın bir motor problemini ilk fark ettiği zaman, gösterge panelindeki motor uyarı ışığının yandığı zamandır. Bu ışığın yanmasına birçok şey neden olabilir; tek bir basit açıklaması yok. Bir kod okuyucuyla motorun hata kodunu almanız gerekecektir. Bu kodlanmış geri bildirim size sorunu ve kaynağını söyler ve uygun bir onarım hakkında bilgi almanıza olanak tanır. Onarım yaptıktan sonra hala yanan bir motor uyarı ışığınız varsa, kaputun altında birden fazla sorun olabilir.
- Arızalı oksijen sensörü: Motorunuzun emisyon kontrol sistemi, aracınızdan egzozda ne kadar oksijen bıraktığını ölçmek için O2 sensörlerini kullanır. Ancak arızalı bir O2 sensörü, motor uyarı ışığınızın yanmasına ve aracınızın daha az verimli çalışmasına neden olabilir. Bir arızayı önlemek için bu parçanın hemen değiştirilmesi gerekmese de, aracınız siz sensörü değiştirene kadar herhangi bir emisyon incelemesinde başarısız olacaktır. Bu oldukça yaygın, motor uyarı ışığının yanmasının temel nedenidir.
- Katalitik konvertör: Egzozun çevreye etkisini azaltmak için aracınız bir katalitik konvertör kullanır. Bu cihazlar, karbonmonoksiti kimyasal olarak karbondioksite ve hidrokarbonları karbondioksit ve suya dönüştürür. Katalitik konvertörlerin aracınızın ömrü boyunca dayanması gerekirken, bu parçalar arızalanırsa bunları değiştirmeniz gerekecektir ki aksi takdirde, motorunuz duracaktır.
- Egzoz gazı devridaim valfi: Egzoz gazı devridaim (EGR) valfi, yanmamış yakıtı motora geri gönderir. Bu işlem, aracınızın olabildiğince fazla yakıt kullanmasına ve kullanılmayan gazdan tehlikeli hidrokarbon çıkışını azaltmasına olanak tanır. Vuruntu, yanan bir motor kontrol ışığı ve bozuk rölanti, tıkalı bir EGR valfini gösterir. Yine, bu oldukça yaygın bir Motor Kontrol Işığı yanma nedenidir.
- Bujiler: Bujileriniz sonsuza kadar dayanmaz. Bu cihazlar, her silindirdeki yakıtı ateşleyen kıvılcımı yaratır. Bujileriniz arızalandığında, motorunuz tüm silindirleri ateşlenirken çalışmayacak ve motor uyarı ışığına eşlik eden bir performans düşüşüne neden olacaktır. Gürültülü ve titreşimli çalışma ve rölantinin yanı sıra, yetersiz hızlanma da kirli bujilerin etkileridir.
- Ana hava akış sensörü (MAF sensörü olarak da adlandırılır): Motora giden hava miktarını dengeleme görevi ana hava akış sensörünündür. Çok fazla hava ile motorunuz zayıf yanabilir, yeterli yakıt kullanmayabilir ve kötü çalışabilir. Yeterli hava olmadığında ise motor, yanmamış yakıtı ziyan eder ki buna zengin karışım denir. Genellikle, kötü bir ana hava akış sensörü; çok fazla yakıt sorununa neden olurken, yuvasında sıkışmış bir EGR valfi; sistemin çok fazla havaya sahip olmasında pay sahibidir.
- Gevşek yakıt deposu kapağı: Yakıt doldurduktan hemen sonra motor uyarı ışığının yanması durumunda, bakılması gereken en basit şey, yakıt deposu kapağınızdır. Gevşek yakıt deposu kapağı, bazı araba modellerinde bu ışığın yanmasına neden olacaktır. Sorunu çözüp çözmediğini görmek için kapağı aracınızın kullanım kılavuzuna göre sıkın. Doğru yakıt sistemi basıncı önemlidir.
Mahfolmuş bir motorun ek uyarı işaretlerinin varlığı, sorunu çözene kadar aracınızı park halinde tutmaya teşvik etmelidir.
2. Güç Kaybı
Sürüş sırasında ani bir güç düşüşü, teklemenin ve daha ciddi bir motor hasarının habercisidir. Aracınız durabilir veya yavaşlayabilir. Güç geri geldiğinde, kabaca ve aniden tekrar harekete geçebilir. Bu ekstra hareket, otoyolda yada ıslak ve karlı koşullarda araç kullanıyorsanız veya arazide yol alıyorsanız, kontrolü kaybetmenize neden olabilir. Ve sorunun nedeni sandığınızdan daha sıradan olabilir.
Bir çok problem, ani bir güç kaybına neden olabilir. En göze çarpan problemlerden; tıkalı yakıt hatları veya ortalamanın altında sıvılar, motorunuzun sorunsuz çalışmasını engelleyebilir. Kirli yakıt, her silindire yeterli benzin gönderemez ve yakıt enjektörlerini tıkayabilir. Kötü şekilde tıkanmış bir hava filtresi, motora ulaşan temiz hava miktarını azaltabilir, tıpkı kirli bir yağ filtresinin motor yağı akışını ve performansını etkilemesi gibi. Yola geri dönmek için motorunuzun tamamının ve sıvıların dikkatlice değerlendirmesini yapmanız gerekecek. Gelecekteki hasarları önlemek için, sıvıları ve filtreleri değiştirmek ve kaliteli yakıt sistemi katkı maddeleri kullanmak, aracınızın sürüş yeteneklerini eski haline getirmeye yardımcı olabilir.
3. Yakıt Verimliliğinin Azalması
Her sürüşte yakıt verimliliği değişir. Klimayı çalıştırıp çalıştırmadığınız veya sürüş koşulları gibi faktörler, aracınızın benzin galonu başına kaç kilometre gideceğini yani yakıt verimliliğini etkileyecektir. Yakıt verimliliğinin yavaş trafikte, otoyoldaki seyir halinden daha düşük olması normaldir. Bununla birlikte, yakıt verimliliğinin normal aralığından ani, keskin bir düşüş, motorunuzda bir sorun olduğunu gösterebilir.
Yakıt verimliliğinin yüksek olması için etkin şekilde çalışan, iyi durumda bir motor gerekir. Bir şey motorun hava alma ve yakıt yakma kabiliyetini düşürdüğünde, bir sorununuz var demektir. Daha düşük yakıt verimliliği, kaputun altında verimsizlik olduğu anlamına gelir. Bu sorunu görmezden gelirseniz benzin için ekstra ücret ödeyebilirsiniz. Kontrol edilmeden bırakıldığında; motorunuzun verimsizliğinin nedeni, motor çalışmayı tamamen durdurana kadar kötüleşebilir. Arabalar tasarlandığı gibi çalışmak ister ve çoğu modern araba verimli olacak şekilde tasarlanmıştır. Fark edilir derecede daha düşük yakıt verimliliği (normale kıyasla), görmezden gelmek istemeyeceğiniz bir işaret olmalıdır.
4. Alışılmadık Sesler
Araç sürerken, bangır bangır müzik çalmayın ki aracınızın motor sesini tanıyabilin. Böylece, özellikle aracınız yaşlanıyorsa bir şeylerin bozuk olup olmadığını anlayabilirsiniz. Kaputun altından duyduğunuz sesler, yaklaşmakta olan bir sorunu gösterebilir. Aşağıdakiler gibi sıklıkla duymadığınız seslere dikkat etmelisiniz:
- Vuruntu: Motor vuruntusu genellikle yanlış zamanlamadan kaynaklanır. Detonasyon yapmak olarak da adlandırılan yüksek devirlerdeki vuruntu, kötü bujilerden veya düşük kaliteli benzinden kaynaklanabilir. Düşük devirlerde başlayan ve motorunuz daha hızlı döndükçe kötüleşen bir vuruntu, motordaki aşınmış bir rulmandan gelebilir ve bu da tüm motorun tamamen yeniden yapılmasını gerektirebilir. Bu linkteki, kanıtlanmış bir yakıt bakım/katkı maddesi ihtiyacınız olan tek şey olabilir.
- Tıkırtı: Tıkırtı sesleri yakıtın erken yandığını gösterebilir. Kontrol edilmeden bırakılırsa, bu durum pistonlara ciddi şekilde zarar verebilir ve maliyetli onarımlar gerektirebilir.
- Sürtme: Sürtme sesi, metalin bir yüzeye sürtündüğünü gösterir. Genel olarak yağlama veya tasarım, arabalarda sürtünmeyi engeller, bu nedenle bu sesi duyduğunuzda bir sorun olduğunu anlamalısınız. Tam olarak sürtünme gerçekleştiğinde, nedeni teşhis etmenize yardımcı olacaktır. Örneğin, anahtarı kontakta döndürürken sürtünme sesi, değiştirilmesi gereken yıpranmış bir marş motorundan kaynaklanıyor olabilir. Aracınız vites değiştirdiğinde bu ses meydana geliyorsa, yeni bir şanzımana ihtiyacınız olabilir. Frene bastığınızdaki sürtünme sesi, fren rotorlarını ve balatalarını değiştirmeniz gerektiği anlamına gelebilir.
Olağandışı seslerin gözden kaçmasına izin vermeyin, özellikle arabanız eskiyse ve biraz bakım gerektirmişse. Sürüş sırasında, motorunuzu dinlemek için biraz zaman ayırın. Bunu yapmak, motorunuzun ne zaman ilgilenilmesi gereken bir uyarı sesi gönderdiğini belirlemenize yardımcı olabilir.
5. Motor Teklemesi
Hiç kimse mahfolmuş bir motorla karşı karşıya kalmak istemez, ancak motorunuz teklerse, yolun ortasında mahsur kalabilirsiniz. Çalışmayan bir motor veya başka bir araba parçası nedeniyle evde, işte veya yol kenarında sıkışıp kalan müşterilerimizle düzenli olarak konuşuyoruz. Tekleme aniden meydana gelebilir veya motor uyarı ışığı veya güç kaybı ile bize gösterilmiş sorunu göz ardı ettikten sonra da gerçekleşebilir. Yeterli yakıt almamak veya elektrik sorunları, motorunuzun sürüş sırasında durmasına neden olabilir.
Yakıt sorunları, motora yeterli hava veya yakıtın ulaşmasını engelleyen sorunlardan kaynaklanma eğilimindedir. Tıkalı bir hava filtresi, bozuk bir gaz kelebeği veya kötü bir hava sensörü, yakıt-hava oranında dengesizliğe yol açarak motorunuzun teklemesine neden olabilir. Tıkalı yakıt enjektörleri veya kötü bir yakıt pompası, motorunuzun çalışması için gereken yeterli miktarda yakıtın, motorunuza ulaşmasını önleyecektir. Kötü yakıt da (kirli veya bozuk) motorun ateşlemesi ve teklemesindeki sorunların nedeni olabilir.
Kaputun altındaki elektronik devreler de teklemeye neden olabilir. Gerekli izleme ve uygun yakıt-hava karışımı olmadan, motorunuz en yüksek noktasında çalışmayacaktır. Bu bileşenlerin dengesizliği çok büyükse, motorunuz tekleyebilir. Hava ve yakıt sistemlerinizin dağıtım sorunları olmadığını belirlerseniz, bu sistemleri düzenleyen elektronikleri kontrol edin. Tipik olarak motorunuzun bilgisayarı, elektronik veya sensör problemini gösteren bir hata kodu kaydeder. Unutmayın, bugün yoldaki çoğu otomobil ECU (Elektronik Kontrol Ünitesi) adı verilen merkezi bir bilgisayar tarafından yönetilmektedir.
5. Kontak Kapalıyken Motor Çalışmaya Devam Ediyor
Kontağı kapattığınızda, motor da hemen kapanmalıdır. Anahtarı çıkardıktan sonra motor kısa bir süre de olsa çalışmaya devam ederse, motor arızalanmadan önce çözülmesi gereken bir sorununuz var demektir.
Kendiliğinden ateşleme (dizel), motorunuzun çalışmaya devam etmesinin en yaygın nedenidir ve bunun gerçekleşmesi için dizel bir motora sahip olmanız gerekmez. Benzinle çalışan bir motorda, motorun kapatılması, bujilerin silindirlerdeki yakıtı ateşlemesini durdurmalıdır. Motor benzini yakmak için, yeterli artık ısıya sahip olduğunda, bu durum dizel olarak adlandırılır çünkü eylem, buji kullanmayan bir dizel motorun çalışmasını taklit eder. Günümüzün yakıt enjeksiyonlu motorları bu sorunu nadiren yaşar, ancak karbüratörlü eski model otomobiller bu sorunu yaşayabilir.
Kendiliğinden ateşlemeyi idareten düzeltmek için; daha yüksek oktanlı bir yakıta geçebilir veya karbon birikintilerini azaltmak için yakıt katkı maddesi kullanabilirsiniz. Bujileri değiştirmek de sorunu bir süreliğine çözmeye yardımcı olabilir. Ancak zamanla, daha kapsamlı bir tamirat için aracınızı bir tamirciye götürmeniz gerekecektir.
Motorum Son Demlerinde mi?
Motorlar geçici olarak arızalanabilir ve bir tamircinin sorunu onarması veya kalıcı şekilde onarması gerekebilir. Uzun vadeli arızada, tamir edilecek aracın çıkardığı masraf aracınızı yenisiyle değiştirmekten daha fazla olabilir, bu durumda tamir ettirmek anlamsızdır. Aracınızın motoru, size motorunuzun arızasına ilişkin uyarı işaretleri gönderecektir. Bazı belirtiler daha küçük sorunlarla örtüşürken, aracınızın tamamen arızalandığındaki belirtileri gözden kaçıramayacaksınız.
Birden fazla sorunu olan yüksek kilometreli bir araç, genellikle bir aracın ömrünün sonuna geldiğini gösterir. Ciddi bir sorununuz varsa (triger kayışı sorunu veya motorunuzdaki kötü bir rulman, her ikisi de motorun tamamen yeniden yapılandırılmasını gerektirebilir), bu durum da yeni bir araç satın almanız sizin için daha karlı olabilir. Bazen tamir yüksek maliyetli bir seçenektir; aracınıza yeni bir şanzıman sistemi kurulmasını gerektirecek ciddi şanzıman sorunları gibi. Öncelikle tamircinizden bir fiyat teklifi alın. Onarımların maliyeti aracınızın değerini aşarsa, yeni bir aracın peşinatı için paranızı biriktirmeye başlayabilirsiniz.
Motorunuz Arızalanırsa Ne Yapmalısınız?
Motorunuz, motor uyarı ışığı ile arızalanırsa, hata kodunu bulmak için bir kod okuyucu edinin. Çoğu otomobil parçacısı, kodu sizin için ücretsiz olarak bulacaktır. İleride yapılacak onarımlar için bir kod okuyucu da satın alabilirsiniz. Hangi sistemin ve parçaların onarıma veya değiştirilmeye ihtiyacı olduğunu belirlemek için onarım kılavuzunu (bu bilgiyi web'de bulmak oldukça kolaydır) kullanabilirsiniz.
Birkaç sistem motorunuzun arızalanmasına neden olabilir. Motor performansını azaltan sık yaşanan bu sorunları kontrol edin:
- Yakıt sistemi: Kirlenmiş, bozulmuş yakıt veya düşük kaliteli yakıt, silindirlerde yanlış ateşlemeye veya yakıt enjektörlerinde, filtrede ve pompada birikintilere neden olabilir. Sorunları çözmek ve önlemek için daha yüksek oktanlı benzine yükseltebilir ve yakıt katkı maddeleri kullanabilirsiniz. Tortu seviyesine bağlı olarak, yakıt filtresini, pompayı veya enjektörleri de değiştirmeniz gerekebilir.
- Elektronik: Motorun, sensörler tarafından toplanan bilgileri kullanmasını engelleyen elektrik sorunları, performansı düşürebilir. Motorunuzun diğer parçalarına zaten bakmışsanız, elektronik sistemini de kontrol etmelisiniz.
- Hava girişi: Hava, motorunuzun çalışması için neredeyse yakıt kadar önemlidir. Tıkalı hava filtresinden, kötü çalışan gaz kelebeğinden veya hava akış sensöründen gelen kirli hava, motora ulaşan havanın dengesini bozabilir. Bu durumda hava filtrenizi değiştirmek ve hava giriş sisteminin diğer parçalarını sorunlara karşı kontrol etmelisiniz.
Motor problemlerinizin nedenini belirleyemiyorsanız, aracınızı bir tamirciye götürün ki daha kapsamlı onarımlara ihtiyacınız olabilir.
Motor Sorunlarını Önlemenin Yolları
Doğru bakım, motor sorunlarını önleyebilir. Tortu oluşumunu durdurmak için benzin katkı maddeleri ve sistemi temiz tutmak için yağ katkı maddeleri kullanmak; motorunuzun en iyi şekilde çalışmasına yardımcı olacaktır.
Aracınızın kullanım kılavuzundaki bakım programını takip edebilirsiniz. Ayrıca, yağı değiştirirken, yağ ve hava filtrelerini de değiştirmeyi unutmayın. Motorunuzdaki bujileri düzenli olarak inceleyin, değiştirin ve deponuza her yakıt doldurduğunuzda sıvı seviyelerini kontrol edin.
Motor sorunlarınızı önlemek için otomobil uzmanı olmanıza gerek yok, özellikle de süreci kolaylaştıran katkı maddeleri varken…
Aracınızın Düzenli Bakımını Daha Kolay Hale Getirin
Aracınızın bakımı, yakıt koyup düzenli yağ değişimi yapmaktan daha fazlasını gerektirir. Aracınıza koyduğunuz ürünlere büyük itina göstermeniz gerekiyor. Yakıttan, şanzıman sıvısına ve motor yağına kadar her sıvı, kir ve tortuları toplayarak motorunuzun içinde biriktirebilir ve performansınızı etkileyebilir. Sıvı bakım ürünlerinin kullanılması, birikmeyi önlemeye yardımcı olur ve sistemdeki mevcut kalıntıları temizler. Rislone'da, aracınızı ömür boyu korumak ve performansını artırmak için birçok ürünümüz mevcuttur.