Haccın Maneviyatı: Mina
Hacılar Hac'ın son aşaması için Müzdelife'den Mina'ya hareket eder. Arafe ile Müzdelife sınırları arasındaki mesafe yaklaşık 10 km iken, Müzdelife ile Mina arasındaki mesafe neredeyse yok denecek kadar azdır. İki bölge birbirini sınırlamaktadır. Dolayısıyla, Arafe'den Müzdelife'ye hareket seyahat etmekle eş değer iken, Müzdelife'den Mina'ya hareket aslında öyle değildir. İkincisi, komşu bir varış noktasına bir transfer veya yer değiştirme biçiminden başka bir şey değildir.
Mina (Arapça: مِنَى) ve halk arasında "Çadırlar Şehri" olarak bilinir, Mekke Vilayeti'nin Maşa'er semtinde, Mekke şehrinin 8 kilometre (5 mil) güneydoğusunda yer alan, bir vadi ve mahalledir. yaklaşık 20 km2 (7,7 sq mi). Mina, çadır kentin hemen dışındaki çadırları, Jamarat bölgesini ve mezbahaları bünyesinde barındırıyor.
Geceleri yapılan Müzdelife ayininin kısalığı nedeniyle, orada - ve her zaman var olmuştur - asgari konaklama tesisleri vardır. Hacılar, göğün altında her yerde rahatça uyuyabilirlerken, güneşin kavurucu sıcaklığından korunmalarına gerek yoktur. Aslında, doğal ve doğayla çevrili olmak, yapay ortamlarda çevrelenmekten ve yaşamaktan daha sağlıklı ve etkilidir.
Bu, ayini de kısa olan, ancak güneşten korunma ve insanların diğer ihtiyaçları için ara karmaşık tesislere hala ihtiyaç duyulan Arafa'nın durumundan farklıdır. Arafat gündüzleri olur, çünkü olaylar daha fazladır ve insanlar gece Müzdelife'den daha yoğundur. Allah'ın Kuran'da vurguladığı gibi, geceyi bir örtü ve dinlenme için, gündüzü de geçim ve geçim kaynağı olarak yarattığını. Bu şekilde, Arafat ve Müzdelife ritüelleri, doğallıklarını ve insanın yerleşik doğal dengesi ile nasıl uyum içinde olduklarını gösterir.
Bununla birlikte, 'Arafah ve Müzdelife, dünyadaki en büyük derme çatma insan yerleşimleridir, ancak yine de gerçekten var olurlar ve her yıl bir günden az bir sürede tam olarak faaliyete geçerler. Bugün Arafe, ayakta kaldığı günlerde geçici konaklama tesislerine sahipken, Müzdelife kendi dini formaliteleri sırasında yoktur. Ancak, her ikisi de nihai bir tesis olarak kalıcı camiler içerir. Camiler, mümkün olduğu kadar çok insan için kapasiteye sahip olma amacıyla muazzamdır. Arafe'de Nemira Camii, Müzdelife'de Meş'ar-ı Haram Camii'dir. İki cami aynı anda hem dini hem de tarihi anıtlardır. Varlıkları, sembolik amaçlar kadar pratik hizmet eder.
Arafe'nin standartlaştırılmış çadırlar şeklindeki konaklama tesisleri Hacdan kısa bir süre önce kurulur ve hemen ardından kaldırılır. Tahmin edilebileceği gibi, bir çölün ortasında ve yalnızca bir günden daha kısa bir süre için “sakinleri” üç milyona ulaşabilen bu tür yerleşim yerlerinin hazırlanması, kurulması ve işletilmesi muazzam bir lojistik zorluk teşkil ediyor. yetkililere. Hacıların sayısı artmaya devam ettikçe, organizatörler için sıkıntılar ve baş ağrıları da artıyor. Geri bildirimlere dayanarak, Hac operasyonlarını organize etmenin ve yürütmenin hiçbir zaman eskisi gibi olmayacağı bir zaman olmayacak. Hac hakkında tahmin edilebilir tek şey, tahmin edilemezliğidir.
Hacılar bunun gereği gibi farkında olurlarsa, Hac olgusunu takdirleri daha fazla olacaktır; onların metanetleri ve sabırları gibi. Beklentileri ve gerektiğinde zihniyetleri yeniden ayarlamak da aynı şekilde çok daha kolay bir teklif olacaktır. Bu gerçekleri hac eğitimlerinin bir parçası olarak hacılara aktarmanın, hem hacılar hem de organizatörler için adaletin yanı sıra büyük bir yarar sağlayacağı sonucu çıkar.
Mina ise biraz daha kalıcı bir yerleşim yeri. Bu makul, çünkü dini ayinleri üç veya dört gün sürüyor. Bugün Mina vadisi beyaz bir çadır denizi ile dolup taşıyor ve bu da yerin adının “Mina: Çadırlar Şehri” olmasını haklı çıkarıyor.
Nitekim hacılar Mina'da iki kez konaklarlar. İlk olarak Zilhicce ayının sekizinde, ihrama girip Mekke'den yola çıktıklarında hacılar Mina'ya gelirler ve günün geri kalanını ve geceyi orada geçirirler. Bu kalışla ilgili özel bir ayin yoktur, ancak hacıların düzenli namazlarını kılmaları ve yapabildikleri kadar gönüllü ibadet yapmaları dışında. Hacılar Mina'dan Arafe'ye ancak Zilhicce'nin 9'unda güneşin doğuşundan sonra giderler.
İlk durağı olan Mina, hacılar için bir toplanma noktası görevi görüyor. Mekke'nin her köşesinden ve ötesinden, orada birleşirler. Önümüzdeki hayati günler için bazı düşüncelerini rafine eder ve gerekirse yeniden düzenlerler. O günlerin kendilerine sunduklarına eşit olmak niyetiyle son manevi ve psikolojik hazırlıklara başlarlar.
Mekke şehri hacıların ve hacı olmayanların bir karışımını içerirken, Mina'dan itibaren sahne yalnızca hacılar için ayrılmıştır. Bu nedenle, Mina'daki ilk durak, düzen, birlik ve yön kadar amaç duygusunun bir örneğidir. Durak, haccın en büyük yükümlülüklerinden oluşan bir ızgaraya giden bir giriş kapısıdır.
Buna göre Mina kök kelimesinin bazı anlamları “maksad”, “dilek” ve “rızık”tır. Bu demektir ki, hacıların kafaları hac ibadetlerini ellerinden geldiğince yerine getirmeye ve vaat edilen mükâfatları elde etmeye adamışlardır. En güzeli dilerler ve yaparlar, böylece kendi lehlerine ilahi bir müdahaleyi sağlamaya çalışırlar ve bu dinin kuralına uygundur: “Kim verir, Allah'tan korkar ve en güzeline inanırsa, biz onu kolaylaştıracağız. onun için kolaylık (hayır ve sevap almak)” (Leyl, 5-7).
Arafat ve Müzdelife ayinleri tamamlanır, hacılar Mina'ya dönerler. Döngüyü tamamlamak ve tam orada başladıkları şeyi sona erdirmek için geri dönerler. Arafat'ta geçirilen bir gün ve Mina'daki iki konaklamayı ayıran Müzdelife'de geçirilen bir gece vardır.
10. Zilhicce aksiyon dolu ve hacılar en yoğun. Bu ritüelleri yaparlar ve şu sırayla yaparlar : çakılları atarlar (sembolik olarak şeytanı taşlarlar), ardından kurbanı sunarlar, kişinin kafasını tıraş ederler (bundan sonra hacılar ihramı çıkarırlar ve onunla ilgili tüm kısıtlamalardan kurtulurlar, ihrama girme dışında). Kabe'nin etrafını tavaf etmek (tavaf-ı ifadah) ve Safa ile Merve arasında sa'y yapmak için Mekke'ye gitmek. Hacılar daha sonra Mina'ya dönerler. Mekke (Mescid-i Haram) ile Mina arası yaklaşık 9 km'dir.
Mina'da taşlanan üç direk (cemarat) vardır: küçük (el-cemre-i sükre), orta (el-cemre-i vusta) ve büyük (el-cemre-i kubra veya el-'akabe) . Sadece sonuncusu - yani al-jamrah al-kubra veya al-'aqabah (büyük olan) - Zilhicce'nin 10'unda taşlanır . Sonraki üç gün boyunca: Zilhicce'nin 11'i , 12'si ve 13'ü – veya iki gün: 11'i ve 12'siZilhicce'de, bir imtiyaz olarak - küçük sütundan başlayarak, ortadan devam eden ve büyük olanla biten üç jamarat sütununun tümü taşlanır. Her sütun için ve her gün yedi çakıl taşı gerekir. Küçük sütun ilk ve büyük sütun sonuncudur. Orta direk, kelimeden de anlaşılacağı gibi, arada yer almaktadır. Sütunlar, Mina'nın sonuna doğru, Mekke şehri yönünde yerleştirilmiştir. Yaklaşık 100-150 metre mesafe ile ayrılırlar.
Arafat ve Müzdelife'de olduğu gibi Mina'da da buranın ana abidesi olan bir cami vardır. Hayf Camii olarak anılır. Mina'da kalış süresinin nispeten uzun olması nedeniyle cami daha sık ve daha çeşitli nedenlerle kullanılmaktadır. Muhammed (sav)'in peygamberlik döneminin ötesine uzanan tarihi de daha zengindir. Hz. Musa (Musa) dahil yetmiş peygamberin Mina mescidinde namaz kıldığını bildirdiği rivayet edilmektedir. Bu hadis Taberani tarafından rivayet edilmiştir ve sahih değildir, fakat zayıf da değildir. El-Albani onu hasan (iyi) olarak sınıflandırdı.
Peygamber'in (asm) Mina'da namaz kıldığı, insanlarla etkileşimi ve onlara öğrettiği bir yer olarak Hayf Mescidi'nden bahseden birkaç hadis vardır. Bunlardan birinde Peygamber (s.a.v)'in sabah namazını kıldığı söylenmektedir. Namazı bitirince, kendisiyle beraber namaz kılmayanların arkasında iki adam gördü. "Onları buraya getirin" dedi. Böylece titreyerek ona getirildiler. Dedi ki: "Bizimle namaz kılmaktan seni alıkoyan nedir?" "Ey Allah'ın Resulü, biz zaten evlerimizde namaz kıldık" dediler. Dedi ki: "Bunu yapma. Eğer yurdunuzda namaz kıldıysanız, içinde cemaat bulunan bir mescide gelirsiniz, sonra onlarla namaz kılarsınız, bu sizin için nafile bir namaz olur.”
Buna göre Hayf Camii, Peygamberler Camii olarak bilinir. Onu ziyaret etmek ve içinde dua etmek, Hac sahnesinin ve eski günlerin fonunda, ek bir kutsama ve tarihsellik havası yaratır.
“Mine” kök kelimesinin bir başka anlamı da “fışkırmak”tır. Bu, Peygamberimiz (sav)'in tasdik edilmiş bir sünneti olan Mina'daki kurban töreni ile ilgilidir. Yani Mina kurban yeridir. Her yıl sayısız kurbanlık hayvandan fışkıran kanla ilişkili bir kutsal alan. Mina'nın daha önce zikredilen anlamı, yani "kader" veya "kader", bu hayvanların kurban edildiğini, çünkü Allah'ın onlar için belirli bir sonucu (kaderi) önceden takdir ettiğini söylemek şeklinde buraya da sığdırılabilir. En ince detayların bile düşünüldüğü, ilahi müdahale ve planlamanın eseridir.
Mina'nın gerçek anlamları aşağıda özetlenmiştir. Bazı rivayetlere göre Hz. İbrahim'den oğlu İsmail'i kurban etmesi istendiğinde, o emre itaat etmeye istekli ve hazırdı. Ancak, insanca ve herhangi bir babadan beklenebileceği gibi, özel olarak üzgündü. Sonra melek Cebrail (Cebrail) Mina'da ona göründü ve: "Dile (tamanna)!" dedi. İbrahim, Allah'ın, İsmail'i kurban etmeyi bir koç kurbanıyla değiştirmesini derinden diledi. İbrahim'in dileğinin ilahi takdirin mizacıyla uyumlu olduğu -ancak bunun bir parçası olduğu- göz önüne alındığında, kabul edildi.
Böylece “mina” kelimesinin dilsel anlamları olan “dilek”, “amaç”, “sağlık” ve “fışkırmak” bu hikayede yakalanır. Ancak bu kıssadan ne Kuran'da ne de Peygamberimiz (sav)'in sahih sünnetinde bahsedilmektedir. Bu, büyük olasılıkla, Kitap ehlininkiler de dahil olmak üzere diğer toplulukların geleneklerinin yaygınlığının bir sonucu olarak ilk Müslüman nesillerin bazı üyeleri tarafından anlatılan sadece tarihi bir hikayedir. Tıpkı diğer sayısız hesap gibi, bu hesap da ne kabul edilir ne de reddedilir. Sadece hikaye anlatmak için ve dolayısıyla insanlarda, özellikle de hacılarda iyi hissettiren bir faktör yaratmak için iyidir.
Aynı şey, Mina'daki en önde gelen ritüelin sözde tarihsel ve ahlaki arka planı için de geçerlidir: mecazi olarak şeytanın taşlanmasını özetleyen üç cemaati taşlamak. Bu arka planı sağlayan en eski ve aynı zamanda önde gelen tarihçilerden biri de el-Azraki'dir (ö. 864). “Akhbar Mekke (Mekke Haberleri)” adlı başyapıtında, melek Cibril ve İbrahim, Mekke şehrinin kutsal yerlerini ve haccını gezerken ve Cibril, İbrahim'e ritüelleri öğretirken, Mina'ya geldiklerini söyledi. . Mekke'den ilk geldikleri büyük cemrede (el-cemre-i kubra) şeytanı (Şeytan veya İblis) gördüler, bunun üzerine Cibril, İbrahim'e "Allah en büyüktür" diye seslenmesini ve onu savurmasını emretti. çakıl taşları ile. Şeytan, Cibril'in İbrahim'den aynı şeyi yapmasını istediği orta cemreye çekildi. Bundan sonra şeytan üçüncü cemreye (el-cemre-i suhra) çekildi ve burada yine tekbir (Allah en büyüktür) ve çakıl taşları ile saldırıya uğradı. Sonra Cibril ve İbrahim, Müzdelife'ye ve nihayet İbrahim'e Hac'ın yönlerini öğretme sürecinin tamamlandığı 'Arafah'a gittiler.
Benzer şekilde, Ebu Hamid el-Ghazzali hacılara tavsiyede bulundu: "Onun haccına şüphe düşürmek veya onu günah işlemeye teşvik etmek için şeytanın o yerde (Mina'da) göründüğü İbrahim'i taklit etmeye niyet edin, bunun üzerine Yüce Allah emretti. onu uzak tutmak ve ümidini yok etmek için üzerine çakıl taşları atsın.”
Hacıların kurbanlarını Mina'nın herhangi bir yerinde ve ayrıca Mekke'nin haram (mukaddes) mahallinde herhangi bir yerde kesmeleri caizdir. Hacılar, hayvanlarının etinden yiyebilir ve haramdan fakir ve muhtaçlara verebilir. Haram dışından da et alabilirler ve yanlarında yemek için veya hediye olarak bir kısmını da memleketlerine götürebilirler.
Ne olursa olsun, bunlar insanlara zorluk çekmemek için bilerek esnek hale getirilmiş dışsallıklardır. İhtiyaçları karşılamak ve engelleri aşmak için her zaman yollar ve araçlar vardır. Ancak, mahalli insan göğsü (kalbi) olan takva, hiçbir şekilde taviz verilmeyen bir amaçtır.
Kurban sunmak, dindarlığı artırmak ve bağlılığı geliştirmek için kullanılmalıdır. Eylemin fiziksel yönü, manevi yönü üzerinde şüphe uyandırmamalıdır. Kuran'da bu gerçeğe dikkat çekilmektedir: "Onların (kurbanlıkların) eti Allah'a ulaşmaz, kanları da ulaşmaz, ancak O'na ulaşan sizden takvadır. Sizi hidayete erdirdiği için Allah'ı tesbih edesiniz diye onları böylece size boyun eğdirdik; İyilik yapanları da müjdele” (Hac, 37).
Her halükarda, Mina'da olup bitenler iki büyük varoluşsal hamleye işaret ediyor: fedakarlık ve şeytanla (kötülük) sürekli yüzleşmeler. Bir hacı, hayatın tamamen denemeler, fedakarlıklar ve kare hesaplardan ibaret olduğunu öğrenir. Tek başına ve kendi başına işleyen zararlı şeylerin büyük şemasında insan o kadar önemsizdir ki. İnsan hayatta başarılı olmak ve mutlu sonla yaşamak istiyorsa, koalisyonlar ve karşılıklılık tek seçenektir. Beklenmedik bir şekilde, Yaradan ile - ve yeryüzündeki ve cennetteki partisinin üyeleriyle - ittifaklar en karlı olanıdır.
Hayatı farklı bir ışıkta algılamak ve bir illüzyon içinde yaşamak ciddi bir hatadır. Yalnızca aptallar bu dünyada kusursuz bir yaşam sürmeye ve tam ve kalıcı bir mutluluğa erişmeye çalışırlar. Ütopyalar ve nirvanalar, dünyevi varoluşun permütasyonları için uygun değildir. Fanteziler ve rüyalar aleminden gerçek gerçeklikler alemine taşınamazlar. Sadece öyle kalmaya mahkumlar. Tarihin sayfaları başarısızlıklarla doludur. Romantiklerin ve hayalperestlerin düşünce sistemleri ve doktrinleri, çabalarının nekropollerini kanıtladı. Müspet olarak, insanlar isteseler de istemeseler de ahiret hayatından başka hayat yoktur.
Hayatın Yaratıcısı ve kanunlarını Tasarımcısı olan Yüce Allah'ın dediği gibi: “İnsanlar 'inandık' demekle bırakılacaklarını ve imtihan edilmeyeceklerini mi sanıyorlar? Andolsun, onlardan öncekileri de imtihan ettik ve Allah, doğruları ortaya çıkaracak, yalancıları da mutlaka ortaya çıkaracaktır.” (Ankebut, 2-3)
Ayrıca: “Dünya hayatı, ancak bir aldatma zevkidir (aldatıcı bir şeydir)” (Alü-i İmran, 185). “Şeytan onlara vaad eder ve onlarda şehvet uyandırır. Ancak şeytan onlara aldanmaktan başka bir şey vaad etmez” (Nisa, 120).
Mina'da hacı adayları, hem ölçek hem de etki açısından fedakarlıkların sürekli ve çeşitli olduğunu öğrenirler. İnsanlar almaya devam etmek istiyorlarsa vermeye devam etmelidirler. Kişisel çıkar ve açgözlülük anormaldir ve insanı gerçekle ve kaderle bir çarpışma rotasına götürür. Dışarıda ne kadar yanlış olursa olsun, tek bir doğru yapmayacaklar. Fedakarlıklar güçlendirir ve zenginleştirir; yokluğu erteler ve yoksullaştırır.
Bu ince bağıntı, insanları diken üstünde tutar ve özellikle hayatın anlamsız şeylerinin cazibesine karşı dirençli kılar. İnsanlar gerçekten kendilerine ait olanın sorumluluğunu üstlenirler ve gerektiğinde daha önemli bir amacı gerçekleştirmek için sahip oldukları mallardan (fedakarlık) mutlu bir şekilde ayrılırlar. Bu durumda sahiplenen ve feda eden insanlardır, ancak benmerkezcilik ve açgözlülük durumlarında sahip olunan ve sonunda “feda edilen” insanlardır. Bu tür insanlar kazanmak için gerekenlere sahip değildir ve alışılmış bir şekilde mağlup edilirler.
Bir hacı, hac için çok yatırım yapmasına rağmen, hacdan her zamankinden daha zengin döner. Nefsinin hizmetkarı değil efendisi olarak geri döner. Bedeni önemli ölçüde bitkin ve zayıflamış olabilir, ancak kalbi ve ruhu yeniden canlanır ve içine yeni bir hayat üflenir. Hacılar Mina'da hayvan kurban etseler de, hayatta yine de zenginlik, mal, zaman, rahatlık, refah ve fırsatlar gibi sahip oldukları ve değer verdikleri her şey olabilir.
Yağmur yağsın ya da parıldasın, hacılar hazırlıksız ve hazırlıksız yakalanmak yerine, önlerine çıkan her şeyi adım adım atmak için kaçınılmaz olana hazırlıklı olmalıdır. Şeytan'ın çizgilerinin çoğunu, sıkıntılı sulardan daha fazla attığı bir yer yoktur. Bir insan ne kadar zayıfsa, yeminli düşmanı Şeytan da o kadar güçlü olur.
İbrahim'in Mina'da şeytanı taşladığına dair rivayetler -bu nedenle üç cemarat'ı taşlama ayininin çıkış noktası- sağlam ya da zayıf olmasına bakılmaksızın, ayinin şeytana yapılan saldırıları simgelediği evrensel olarak kabul edilir. Bunun Haccın son formalitesi olması sebepsiz değildir. Bir dizi dönüm noktası ile bir sürecin doruk noktasını ve nihai zaferini gösterir. Hac hikayesi tamamlanır, hayat hikayesinin özü açılmaya başlar.
Hayat, iyi ile kötü ve insan ile Şeytan arasında sonsuz bir yüzleşmedir. Her şey Şeytan'ın (İblis) Adem'e secde etmeyi ve rükû etmeyi reddetmesiyle başladı ve kıyamet gününde "işin" sonuçlanıp karara bağlanacağı ve şeytanın Allah'ın insanlara vaad ettiğini kabul edeceği gün sona erecektir. gerçeğin, oysa onlara söz verdi, ama ihanet etti; İnsanlar üzerinde, onları davet etmekten başka bir yetkisi olmadığını ve onlar da ona icabet ettiler. Şeytan da ekleyecek: “Öyleyse beni suçlama; ama kendini suçla. Ne ben senin yardımına çağrılabilirim, ne de sen benim yardımıma çağrılabilirsin. Doğrusu daha önce benim (Allah'a) ortak koşmanızı yalanlıyorum. Doğrusu zalimler için elem verici bir azap vardır” (İbrahim, 22).
Bir mümin için sonsuz şekil ve desenlere bürünerek şiddetle devam eden bu ihtilaftan kurtuluş yoktur. Bir mümin kendini hazırlamak ve sonunda Şeytan'ın ve cinlerin yanı sıra insanlıktan ortaklarının ilerleyişini yenmek için buradadır. Yanında Cenab-ı Allah ve göklerin orduları olan bir mümin, takva ve çalışkanlık ölçütlerine bağlı kaldığı sürece kazanmaya muktedirdir. Bazı muharebeleri kaybedebilir ama önemli olan savaşı kazanmasıdır. Her halükarda mümin, yenilgide olduğu kadar zaferde de şerefli olur. Onuruyla yaşar, onurla savaşır, zaferleri kutlar, yenilgileri onurla atlatır ve yaşadığı kadar onurlu bir şekilde ölür.
Bu hayat dramı Mina'nın tiyatrosunda yeniden oynanır. Mescid-i Haram'da, Arafat'ta ve Müzdelife'de şimdiye kadar yapılan törenler sonucunda silahlanmış ve aydınlanmış bir hacı Mina'ya gelir. Bunu kararlılık ve stratejiyle yapıyor, biraz harekete geçmek için can atıyor. Her şeyin o noktaya ve o ana çıktığını bilir (bütün yollar Mina'ya çıkar). Haccın pratik sonuçlarıyla ilgili olarak, Mina'nın hakikatin ilk anı, ancak ilk hakikat ölçüsü veya testi olduğunu söylemek abartı olmaz.
Mina'daki ilk gün boyunca, üç cemiyet sütunundan bir hacı, daha küçük olan birinci ve ikinci cemreyi atlayarak yalnızca son ve en büyük olanına (el-cemre-i kubra) gider. Arafat ve Müzdelife'den yeni gelmiş olan ilk gün ve bir hacı en büyük ödül için hazırlanıyor. En büyük putlar yok edilirse, geri kalanına ezici bir darbe indirmenin nispeten kolay olduğunu çok iyi biliyor; Eğer ana şeytan enkarneleri yenilirse, onların köleleriyle uğraşmak kaçınılmaz bir sonuçtur. Hacı böyle bir niyet beyanında bulunur.
Bir hacı (en büyük cemre ile sembolize edilen) tüm kötülüklerin köküne gider ve Şeytan'ın daha dün Arafat gününde ezildiğinin ve küçük düşürüldüğünün kesinlikle farkındadır. Hâlâ sersemlemiş durumda ve öfkeli olsa da, belki de en savunmasız hali Arafat - ve Müzdelife - gösterisinin ardından. Bu nedenle, bir hacı Mina'ya gelir gelmez, mücadele stratejisini belirlemesi ve öldürmeye gitmesi beklenir. Düzgün bir şekilde planlanır ve uygulanırsa, Şeytan'a karşı saldırılar onu açığa çıkarır ve algılanan güçlerini katıksız zaaflara havale eder.
Birinci gün ve cemre-i kubra'daki büyük savaştan sonra, bir hacı iki veya üç gün daha geri döner (hacılara Mina'da üç veya dört gün kalma imtiyazı verilir). Sonraki günlerde, bir hacı en büyük cemreyi hedeflemenin yanı sıra diğer ikisini de hedef alır. O günlerin olayları, ilk günkü çığır açan olayın dalları, ikincisi akıllara deyim yerindeyse aslanın inine gitme benzetmesini getiriyor. İlk ve en büyük savaşın ardından, bazı ek puanların daha sonra ödenmesi gerekecek. Hayat gibi, Mina da bir veya birkaç aralıklı çarpışma değil, uzun süreli bir savaştır. Disiplin, eğitim, moral ve tabii ki fedakarlık gerektirir.
Mina tam bir savaş alanına girer. Mina'da yaşananlar, Şeytan ve partisiyle savaşmanın çok büyük bir görev olduğunu ve sistematik, odaklanmış, boyun eğmez ve amansız olması gerektiğini gösterir. Cemerat direklerine geri dönüp onları (Şeytan) yetmiş taşla (dört gün kalarak) veya kırk dokuz taşla (üç gün kalarak) -her bir sütuna yedi taşla vurularak- yağdırmak, bunu andırır. Tüm maddi putlar, ruh, kalp ve zihin putları (“mağara”), kişinin ruhsal, beyinsel ve davranışsal kusurları ve olumsuzlukları ile birlikte hedeflenmelidir. Hac ibadetinin Mina öncesi faaliyetleri, kişinin kendini iyice incelemesini, eksiklikleri tespit etmesini ve iyileştirme alanlarını belirlemesini sağlar. Mina, harekete geçmeye başlamanın zamanı ve yeridir.
Al-jamrah al-kubra, şeytani bir vaftiz babasını ve diğer iki jamarat, yardımcılarını temsil eder. Bununla birlikte, ikincisi, miktarları yalnızca ikiye indirilmemesi gereken putların kendileridir. Sayıları ve sütunlarının varlığı tamamen temsilidir. Ayrıca, her çakıl taşı, bir çaba işareti olarak bir atışla birleştiğinde, bir hacının, hayatta kalması sayısız iç ve dış putun varlığına bağlı olan her türlü kötülüğe karşı savaş ilanıdır. Kötülük hassas bir ağdır. Pivotlarından vurulmalıdır.
Her bir çakıl, bir insandaki bireysel bir kusuru ortadan kaldırmaya yönelik olmalıdır; bu da, bu kusurların içine döküldüğü çok daha büyük ve çok daha sağlam planların, anayasaların ve paradigmaların (putların) yıkılmasına katkıda bulunmalıdır. İdoller mutlaka maddi ve somut değildir. Çoğu zaman, önemsiz ve ayırt edilemezler, yavaş yavaş bir insanı içten tüketir ve mahvederler. Bir kişi ne olduğunu bile bilmiyor olabilir.
Her çakıl atışında “Allah en büyüktür” diye haykırmak her şeyi anlatıyor. İbadet eden bir müminin kalbinde Allah'tan başka hiç kimseye ve hiçbir şeye yer olmadığını gösterir. Allah her şeyin yaratıcısıdır, her şeyin varlığı O'nun lütfuna bağlıdır ve sonunda her şey O'na döndürülür. Allah, bütün sebeplerin Sebebi ve diğer bütün gayelerin Sonu'dur. Dolayısıyla Allah'tan başka hiçbir şey ibadete ve hizmete layık değildir. Kuran'ın bildirdiği gibi: "De ki: 'Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm alemlerin Rabbi Allah içindir' (el-En'am, 162).
Cemre-i Kübra'da şeytanı taşlamanın veya kurban kesmenin ardından, hacı ihramı kaldırır ve cinsel ilişki dışında onunla ilgili tüm kısıtlamalardan kurtulur. Bu özgürlük iki yönlüdür.
İlk olarak, bir hacı, süreci yeni başlatmış olabileceği ve çatışmaların sonsuza kadar devam edeceği gerçeğine rağmen, olumsuz niteliklerini ortadan kaldırmış ve “putlarını” yok etmiş ve şeytanlarını kovmuş olarak içsel olarak özgürdür. Bir hacı, buna göre yaşamaya ve kendisiyle daha yüksek bir varoluşsal idealler sınıfı elde etme beklentisi arasında ne olursa olsun ve ne olursa olsun vazgeçmeye (feda etmeye) hazır, özgürleşmiş bir kişidir.
Başka bir deyişle, kişi, her ikisi de paha biçilemez olan yeni edindiği özgürlüğünü ve yeni kimliğini tehlikeye atabilecek her şeyi elden çıkarmaya hazırdır. Şüphesiz özgürlüğün gerçek anlamı ve onun için savaşmanın anlamı budur, tıpkı fedakarlık ve şehitliğin gerçek anlamı olduğu gibi. Sonraki iki veya üç gün içinde üç cemiyeti taşlama faaliyetleri, yeni bulunan özgürlüğü - ve benliği - canlandırmanın ve korumanın kolay bir girişimden başka bir şey olmadığının kanıtıdır. Bir ömür boyu özveri gereklidir.
Yukarıda zikredilen hürriyetin ikinci anlamı, hacının ihramdan çıktıktan sonra yavaş yavaş normale dönmeye başlamasıdır. Kısa süre sonra tekrar sivil olur. İkinci, üçüncü ve dilerse dördüncü gün sivil kıyafetle üç cemiyeti taşlaması, Mina meselesinin özünde gündelik hayatın meselesi olduğunu göstermektedir. Tek seferlik ve tekrar etmeyen bir egzersiz değildir. Daha ziyade, fedakarlık, öz disiplin ve kölelik arenalarına atıfta bulunarak, nefs ve şeytanla savaşlar devam eder. Bir düzeyde susturulurlar, ancak başka bir düzeyde karıştırılmak üzere.
Bir hacı, kendini yaşamın bir boyutundan diğerine boşaltır (özgürleştirir). Bir bakıma, özgürlük uğruna değil, tüm varlığını Yaratıcısına özgürce teslim edebildiği için özgürlüğün peşinde koşan semavi oranlarda bir yolculuktadır. Köleliksiz özgürlük sorumsuz ve tedbirsizdir, oysa özgürlüksüz kölelik kısmi ve gerçek dışıdır. Ne ideal, ne de üretken.
Bir hacı, Hac'da özgürlük bulur ve bundan sorumlu bir şekilde yararlanacağına yemin eder. Bundan sonra ne görevlerinde gevşeyecek ne de başkalarının kendi özgürlüklerinden yararlanma hakkını engellemeyecek. Hakiki özgürlük, iyiliği doğurmak ve daha fazla özgürlüğe yol açmak zorundadır. Ancak bunun tersi olursa, özgürlük denilen şey bir seraptan başka bir şey değildir. Günahlarının yükü düşmüş bir hacı, yeniden doğmuş bir insan gibidir. Özgürlüğünü kazandı ve onu el üstünde tutmak hem hoşnutluğun hem de minnettarlığın bir işaretidir.
Mina, yaşamın temel doğasının minyatür bir kopyasıdır. Bu onun somutlaşmış halidir. Bu, hacıların kademeli bir normalleşmenin bir işareti olarak neredeyse tüm ihram kısıtlamalarından muaf olmalarının yanı sıra, Arafat ve Müzdelife'de olduğu gibi Mina'da namazlarını kısaltsalar bile birleştirmemeleri gerçeğiyle daha da doğrulanabilir. Bu böyledir -ve en iyisini Allah bilir- çünkü Mina'da bir hacı daha yerleşiktir ve Mina'nın kendisi Arafat ve Müzdelife'den daha çok bir yerleşim yeridir. Ayrıca Mina'da hacı, olağan benliğine ve olağan yaşam prosedürlerine daha yakındır. Daha çok “evde”; Mina'ya "geçer" değil, "yerleşir ve yaşar".
Ebu Hamid el-Ghazzali, Mina'da bir hacının niyetinin, Allah'ın emrine boyun eğmek ve ne akıl ne de nefs için herhangi bir menfaat kaygısı olmaksızın kulluk ve esaret göstermek olması gerektiğini öğütlemiştir. Bir hacı kendisine ve Tanrı'ya karşı samimi olmalıdır. O halde niyeti, İbrahim'in örneğini ve onun şeytanı nasıl uzak tutmayı başardığını taklit etmek olmalıdır.
"Şeytan'ın (gerçekten) kendisine (İbrahim'e) kendini gösterdiği ve onun onu gördüğü ve bu nedenle ona çakıl taşları attığı, ama siz (farklısınız) ve Şeytan size kendini sunmadığı düşüncesi gelirse, bilin ki bu düşünce şeytandandır ve atma konusundaki kararlılığınızı zayıflatmak ve onu (sadece) oyuna benzeyen faydasız bir iş zannettirmek için bunu kafanıza sokan da odur. . O halde, gayretle ve şeytanın tuzaklarına (tuzaklarına) rağmen şeytana (çakıl) atmaya (çakıl) hazırlayarak (bu düşünceyi) kendinizden uzaklaştırın. Bil ki, sen sadece Akabe'ye fırlatıyorsun, gerçekte ise Şeytan'ın yüzüne atıyorsun ve onunla sırtını kırıyorsun, çünkü Şeytan ancak Yüce Allah'ın emrine uymakla yenilir.
Şeytan'ın teknik olarak “lanetlenmiş, kınanmış ve menfur” anlamına gelen ve kelimenin tam anlamıyla “taş yağmuruna tutulmuş, taşlanmış ve kovulmuş” anlamına gelen “racim” olarak tanımlanmasının sebeplerinden biri, bir hacının hareketleri ve Şeytan'ın Mina'daki konumu ve deneyimleri olabilir. “Recm” kelimesi “füze, mermi, ateş topu ve göktaşı” anlamına gelir. Şeytan'ın bu şekilde adlandırılmasının başlıca nedeni, Kuran'ın birçok ayetinin içeriğine (Saffat, 6-10; Mülk, 5) ve sağlam bir rivayete göre, göklerin sırlarına kulak misafiri olduğu için meteorlarla saldırıya uğramasıdır. Peygamber'in (s.a.v.) 6 - ve ikinci olarak, lanetlenip cennetten kovulmasından ve Mina'ya taş atılmasından dolayıdır. Müminler her zaman Şeytan'a söverler ve onu egemenliklerinden kovmaya devam ederler.
Mina bir hacıya Şeytan ve ordularıyla yaptığı savaşlarda geri çekilip geri çekilmek yerine inisiyatif alması ve saldırıya geçmesi gerektiğini öğretir. Atalet ve pasifizm aynı derecede ölümcüldür. Düzenli olarak savunmada olmak, Şeytan'ın her zaman yararlanmaya hazır olduğu bir zayıflıktır.
Sonuç olarak, hiçbir görev veya rütbe değişimi olmamalıdır: inananlar, fırlatıp sürgün edenlerdir ve Şeytan, fırlatılan ve sürgün edilenlerdir; müminler, genel olarak işleri kontrol edenlerdir ve kontrol edilen de Şeytan'dır; müminler, kuvvetten kuvvete koşan ve sonunda galip gelenlerdir, Şeytan ise geriye doğru kayar ve sonunda dümdüz olur. Mina'da Şeytan'ın akıbeti bellidir ve akıbeti önceden bildirilir.
Bir hacı çakıl attığında Mina'daki konaklama yerine geri döner. İstediğini yapmakta özgürdür. Doğal olarak, hem özel hem de toplu olarak mümkün olduğu kadar çok ve çeşitli ibadet faaliyetlerine katılmaya teşvik edilir. Hayf Camii her zaman sizi çağırıyor.
Ancak Mina'nın medeniyet boyutu da aynı şekilde teşvik edilmelidir. Hacıların ellerinde çok fazla zaman olduğu için, birlik, eğitim, ittifaklar, savunma ve sosyo-ekonomik refah gibi Müslüman davasıyla en ilgili gündemlerle çeşitli toplantılar, tartışmalar ve kongreler düzenlenmeli ve yürütülmelidir. Hac'ın bu özel boyutunun etkinliğini artırmak amacıyla, resmi veya başka bir şekilde davet edilebilecek kişilere ek olarak, her yıl çok sayıda uzman hac yapmaktadır.
Mina - ve genel olarak Hac - Müslüman ümmetinin medeniyet bilincini canlandırmak için bir şablona dönüştürülmelidir. En acil konuların tartışıldığı, somut politikalar ve eylem programları ile sonuçlanan yıllık bir Müslüman kongresi olmalıdır. Kongrenin statüsü tüm Müslüman kongre ve konferanslarının “anası” olmalı ve birincisi çekirdek, ikincisi ise devamı niteliğinde olmalıdır.
Hac, Mekke'de ve İslam âleminin her yerinde, toplu (evrensel) bir iç gözlem ve ruh arayışı mevsimi olmalıdır. İdeal bir dünyada, tüm Müslümanların gözlerinin Mekke'de olup bitenlere ve Mekke'den çıkanlara ve bireysel ve toplu işleyiş üzerindeki etkilerinin ne olduğuna odaklanması gerekir. Başka bir deyişle, eğer Mekke Müslümanların manevi kıblesi (yön) ise, onların da kültür ve medeniyet kıblesi (referans noktası veya altın standart) olmalıdır.
Birçok kişiye bu uzak bir olasılık gibi görünebilir, ancak meselenin özü, Müslümanların kültürel ve medeniyet özlemlerinin manevileştirilmesi (manevi kıble ile yeniden hizalanması) ve Müslümanların tekrar eden manevi işlevlerinin ek olarak kültürelleştirilmesi ve medeniyetleştirilmesi gerektiğidir. (bu işlevlerin nihai ürünleri, zaman ve mekanın değişkenliklerinin acil talepleriyle yeniden hizalanacak). Bu birleştirici plan uygulanmadıkça Müslümanlar saf bir ruhla Mekke ve Mescid-i Haram'ın karşısına çıkmaya devam edecekler, ancak beden olarak (üretken fikir ve eserler) bölünecekler ve dağılacaklar, diğer “kutsal” mabetleri ve kıblelerini didik didik arayacaklardır.
Kuşkusuz, günümüzde Hac mevsiminde her yıl düzenlenen toplantılar ve kongreler var, ancak bunlar arzulanan çok şey bırakıyor. Genel olarak, şeyler sahnelenir, kontrol edilir ve gösterişli bir şekilde törenseldir. Bu sayede çok az şey elde edilir. Bir servet değişikliği gerçekten isteniyorsa, derhal ciddi bir yeniden düşünmeye ihtiyaç vardır. Yazarın kendisi Mina'da bu tür birkaç hac toplantısına katıldı ve etkilenmedi.
Avangard bir Müslüman alim, ideolog, reformcu ve siyasi aktivist olan Cemaleddin el-Afgani (ö. 1897) bu nedenle, İslam birliği düşüncesi bağlamında Mekke ve Hac'ın potansiyelleri hakkında çok fazla konuştu. , kardeşlik ve işbirliği (pan-İslamizm). Afgan için, en azından felsefi düzlemde Mekke, milliyetçilik, mezhepçilik ve fanatizmin afetlerine karşı savunmasızdı. Aynı zamanda Batı'nın fiziksel yayılmacılığı ve sömürgeciliği için de erişilemezdi ve bu da onu uluslararası politikanın permütasyonlarından Müslüman dünyanın geri kalanından biraz daha güvenli kıldı.
Afgani daha sonra, Mekke'nin bir sinir merkezi işlevi gördüğü ve yıllık Hac mevsiminin düzenli toplantılar için bir fırsat olduğu, Müslüman alimler, aktivistler ve hayatın her kesiminden sadece destekçilerden oluşan uluslararası bir ağ kurma konusundaki embriyonik fikri öne sürdü. Ayrıca, İslam dünyasındaki camilerin ve okulların, İslam birliğini tebliğ eden ve kolaylaştıran eğitim merkezlerine dönüştürülmesini ve İslami ideallerin kişileşmesi olarak Mekke'nin birleştirici faktör ve yön (kıble) olarak işlev görmesini önerdi.
Şüphesiz Mina'da Allah adına ve dünyanın her yerindeki Müslümanların esenliğini arttırmak adına toplantı ve kongreler yapmak, daha da iyisi olmasa da, herhangi bir gönüllü din hizmetine eşdeğerdir. Geniş anlamda, bunu yapmak henüz zikrin (Allah'ı anmanın) ve ibadetin bir parçasıdır. Bir din ve bir yaşam tarzı olarak İslam'ın yapısının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu, aşağıdakilerle doğrulanabilir.
İslam'ın gelişinden önce, müşrik Araplar, Hac'ın tamamlanmasını kutlamak için Mina'da toplantılar düzenlerdi. Ancak bu toplantılarda kendilerinin ve atalarının methiyelerini söylediler. Olayı bir tür teşhirciliğe ve hatta yarışmaya dönüştürerek kişisel ve atalardan kalma başarılarla övündüler. Her şey onlarla ilgiliydi ve ne yeryüzünde ne de cennette başka hiç kimseyle ilgili değildi.
Kuran bu uygunsuz geleneğe bir son verdi ve Haccın genel ruhuna uygun olarak Müslümanlara bunun yerine Allah'ı hatırlamaya devam etmelerini söyledi. Müslümanlar Allah'ı atalarını andıkları gibi, hatta daha şiddetli bir şekilde zikretmelidirler: "Ayinlerinizi tamamladığınız zaman, Allah'ı atalarınızı andığınız gibi (önceki) veya (daha) daha büyük bir anışla anın." (Bakara, 200) .
Ayrıca Müslümanlar, haccın faziletli vesilesini sadece dünya malı için Allah'a yalvarmak için kullanan, her şeyin maddi tarafını gören putperest ve materyalist Araplar gibi olmamalıdır: “İnsanlardan öylesi var ki: "Rabbimiz, bize dünyada ver, ahirette de onun payı yoktur." (Bakara, 200)
Alternatif olarak Kuran, Müslümanlardan pragmatik olmalarını ve bu fiziksel dünyanın ihtiyaçları ile metafizik ahiret dünyasının ihtiyaçları arasında bir denge kurmalarını talep eder. Kuran ayrıca Müslümanlardan miyop olmamalarını, ufklarını genişletmelerini ister: "Fakat onlardan öylesi vardır ki: 'Rabbimiz, bize dünyada ve ahirette de iyilik ver. ) iyilik et ve bizi ateşin azabından koru” (Bakara, 201).
İbn Kesir, Abdullah İbn Abbas'tan şöyle dediğini rivayet etmiştir: " Cahiliye döneminde insanlar (Hac) mevsiminde ayakta dururlardı ve onlardan biri şöyle derdi: 'Babam (fakirleri) doyururdu, başkalarına yardım ederdi. onun parasıyla aralarındaki anlaşmazlıkları bitirin), diyeti (yani kan parasını) ödeyin' vb. Sahip oldukları tek zikir (anma veya haraç), atalarının amellerini hatırlamalarıydı. Bunun üzerine Allah, Peygamber'e ( s.a.v.) vahyetti: "Allah'ı atalarınızı andığınız gibi (önceki) veya (daha) daha çok anarak anınız" (el-Bakara, 200)'.
Arapların hac hakkında sahip oldukları bir başka yanlış kanı da, hac sırasında ticaret yapmanın haram olduğudur. Abdullah İbn Abbas'ın, Cahiliye döneminde Zül-Mecaz ve Ukaz'ın ticaret merkezi olduğunu söylediği rivayet edilmektedir . O devirde hac mevsimi için ticaret yapma fikri hoşlarına gitmedi. Ancak Allah, "Hac alışverişi yaparak Rabbinizden bir lütuf aramanızda size bir günah yoktur" (el-Bakara, 198) ayetiyle bu asılsız yanlış anlamayı ortadan kaldırmıştır. Bu ayetin nüzulünden önce bazı Müslümanlar Hac mevsimi boyunca ticari faaliyetlerden kaçınır ve bu günlerin zikir (Allah'ı anma) günleri olduğunu söylerlerdi.
Kuran'ın mesajı şu şekildedir: "Eğer takva sahibi bir kimse Allah'ın şeriatına uyar ve sonra geçimini sağlamak için bir ticaret yaparsa, gerçekten Allah'ın lütfunu arar. Allah'ın lütfunu aramanın yanında O'nun lütfunu aramanda da yanlış bir şey yoktur." Yani, gerçek bir müminin tüm hayatı bir ibadet ve zikirdir. Her zaman terimin geleneksel anlamıyla Allah'ı hatırlamayabilir, ancak her durumda en iyisinin ne olduğu ve nelerden kaçınılması gerektiği konusundaki sürekli farkındalığı - hepsi Allah'a olan derin inancı nedeniyle - yapabileceğinden başka bir şey değildir. “faydacı ve sessiz zikir” olarak adlandırılabilir. Ayrıca zikrin tecellilerine göre yaşamanın ve Allah'ın nimetleri için cihad etmenin bir şeklidir.
Dolayısıyla medeniyet hedeflerinin (makasid) gerçekleştirilmesi için Mina'da ümmet toplantıları ve kongrelerinin düzenlenmesi, "zikir" ve "Allah'tan lütuf istemek" kavramlarından ayrı tutulamaz. Eğer hac yaparak geçimini sağlamak caiz ise, İslam'ın ve Müslümanların menfaatlerini gözetecek faaliyetler düzenlemek ve yürütmek, o halde övülmeye değerdir. Yine de cihadın kutsal mücadelesinin bir şekli ve derecesi olarak görülmelidir.
Müslümanlara ne olursa olsun ayin ve törencilikten kaçınmaları emredilmiştir. Bunlar, Hac'ın unsurlarını tevhidin saflığı (Allah'ın birliği) ve İslami davranış mükemmelliğinin farklılığı ile aşılamalıdırlar. Kadim Cahiliye'den miras kalan veya modern muadillerinden herhangi birinden ithal edilen kavramsal veya davranışsal sendromlar reddedilmelidir. Hac hiçbir şekilde çifte standart, gösteriş ve sahtekarlıkla bağdaşmaz. Kuran'ın ve Peygamberimiz (sav)'in hac hakkındaki yaygın yanlış kanılardan nasıl vazgeçtiği bir mihenk taşı olmalıdır.
Müslümanlar önemli bir şeye saplanıp diğerini ihmal edemezler. İslam'ın temel niteliklerinden biri, bütünlüğü ve bütünlüğüdür, yani İslam'ın tam olarak içselleştirilmesi ve hayatta olduğu gibi uygulanması amaçlanmaktadır. Parçalara ayırma, “manevi kayırmacılık” gibi dini bir suçtur. Meselâ Müslümanlar, Kâbe'yi çıplak, ıslık çalarak ve el çırparak tavaf yapan İslam öncesi Arapların izinden yürüyemezler (Enfal, 35). Kalpleri ve zihinleri bunlarla dolup taşıyordu.Günah ve günah işliyorlarsa da, daha önce günah işledikleri giysilerle Kâbe'yi tavaf etmek istemedikleri için çırılçıplak soyunuyorlardı. Böylece Kâbe'yi “şereflendirirler” ve kendilerini “arındırırlardı”. Anlayışları o kadar sığdı -sadece giysileri-derindi- ki hastalıklı kalplerine nüfuz edemiyordu. Şüphesiz, kendini aldatma eğilimi, insanı önce kör eden, sonra yok eden şiddetli bir ayıptır.
Ali Şeriati, Mina'nın bu sosyo-politik ve uygarlık boyutunu şöyle açıklıyor: “Mina'da ideolojinizi ve ne yaptığınızı düşünmek için iki (veya üç) gün kalıyor. Bayram günü ve kurban kesildikten sonra törenler sona erer. Mina'da iki gün, hatta mümkünse üç gün daha kalmalısın. Bu günlerde Mina'dan ayrılmanız gerekmiyor - hatta Mekke'ye dönmeniz bile! Neden? Niye? Şeytan yenilir, kurban kesilir, ihram kaldırılır ve 'idam yapılır! Neden bir milyondan fazla insan bu vadide iki üç gün daha kalsın! Bu sefer Hac hakkında düşünmelerini ve ne yaptıklarını anlamalarını sağlar. Dünyanın başka yerlerinden aynı inanç, sevgi, ihtiyaç ve ideolojiye sahip insanlarla sorunlarını tartışabilirler. Burada toplanan Müslüman düşünür ve aydınlar ile sömürgecilik, zulme, yoksulluk, cehalet ve yolsuzlukla kendi topraklarında savaşan, birbirleriyle tanışan, sorunlarını tartışan, çözüm bulan ve birbirlerinden yardım isteyen özgürlük savaşçıları. Her yerden Müslümanların, süper güçlerin ve Müslüman uluslara sızmış ajanlarının tehlikelerini ve komplolarını incelemeleri gerekiyor. Beyin yıkamaya, propagandaya, bölünmüşlüğe, sapkınlığa, batıl dinlere… ve Müslüman milletlerin birliğini tehdit eden daha birçok hastalığa karşı mücadele için kararlar almalılar. Faşist rejimlerin işkencesi altındaki Müslüman azınlıklar ve önyargılı siyasi gruplar için İslami gerçekleri tanıtmak ve özgürlük davasını desteklemek için ortak ve dünya çapında bir mücadele sunmalıdırlar. Bir işbirliği ve anlayış sistemi ile görüş ve duygu alışverişi yoluyla, Müslüman topluluklar ortak düşmanlarına karşı mücadelelerinde güçleneceklerdi. Gerçek İslami doktrinin daha iyi anlaşılması, Müslüman dini gruplar arasında var olan bazı teolojik farklılıkların çözülmesiyle sağlanabilir.”
Hacıların hac sırasında ve özellikle Mina'da ticari faaliyetlerde bulunabilecekleri doğrudur - Hac orada sona erer ve insanların Mekke'ye dönüşlerine kadar çok zamanları vardır - buna izin verilir, ancak bu bir çılgınlığa dönüştürülmemelidir. . Allah'ın nimetlerini aramak ne kadar masumsa, Allah'ın manevi nimetlerini aramak daha da sevindiricidir. Bir hacı için daha zenginleştiricidir. Eğer Allah, ibadetleri tamamladıktan sonra insanların atalarını anar gibi veya çok daha fazla anarak Allah'ı zikretmelerini söylediyse, aynısı -benzetme yoluyla- Hac sırasındaki ticaret için de geçerlidir . Sanki insanlara dünya nimetlerinin peşinden gidecekleri söyleniyor da ahiret şereflerinin peşinden gitmeleri çok daha büyük olmalıdır.
İsviçreli bir bilgin, oryantalist, kaşif ve coğrafyacı olan John Lewis Burckhardt (ö. 1817) 1814/1815'te gizlice gayrimüslim olarak hac yaptığında, Mina pazarını tanımladı - hatta bir panayır ve şölen (festival) olarak adlandırdı - oldukçamuhteşem bir şekilde. Hacc'ından çıkan "Arabistan'da Seyahatler" adlı kitabında şunları yazmıştır: "Muna (Mina) boyunca uzanan cadde artık bir pazar ve panayır haline getirildi: üzerine inşa edilmeyen her karış toprak, hasırdan yapılmış hangarlar veya kabinler tarafından işgal edilmiştir; ya da dükkan olarak kurulan küçük çadırlarla. Her çeşit erzak ve her türlü ticaret Mekke'den buraya getirilmişti; ve bayram günlerinde tüm ticaretin bir kenara bırakıldığı diğer Müslüman ülkelerdeki adetin aksine, tüm tüccarlar, esnaflar ve simsarlar trafikte yoğun bir şekilde çalışıyorlardı. Suriye kervanıyla gelen tüccarlar, Hint malları için pazarlıklara başladılar ve kendilerinin getirdikleri ve Mekke'deki ambarlarda yatan eşyaların örneklerini sergilediler. Bir takım fakir hacılar, sokaklarda başlarının üstünde taşıdıkları küçük maceralarını ağlıyorlardı; ve tüm işler bu tek caddeyle sınırlı olduğu için, ulusların, kostümlerin ve malların karışımı yine de Mekke'dekinden daha çarpıcıydı... Geceleri tüm vadi alev alev yanıyordu; her ev ve çadır aydınlandı; (Mısırlı) paşaların çadırlarının önünde güzel aydınlatmalar vardı; Bedeviler dağların doruklarında büyük şenlik ateşleri yakardı. Silah sesleri gece boyunca devam etti; havai fişekler sergilendi; ve birkaç Mekkeli roket fırlattı. Muna'daki bayramın ikinci günü de ilk günkü gibi geçti." yine de Mekke'dekinden daha çarpıcıydı... Geceleri bütün vadi alev alev yanıyordu; her ev ve çadır aydınlandı; (Mısırlı) paşaların çadırlarının önünde güzel aydınlatmalar vardı; Bedeviler dağların doruklarında büyük şenlik ateşleri yakardı. Silah sesleri gece boyunca devam etti; havai fişekler sergilendi; ve birkaç Mekkeli roket fırlattı. Muna'daki bayramın ikinci günü de ilk günkü gibi geçti." yine de Mekke'dekinden daha çarpıcıydı... Geceleri bütün vadi alev alev yanıyordu; her ev ve çadır aydınlandı; (Mısırlı) paşaların çadırlarının önünde güzel aydınlatmalar vardı; Bedeviler dağların doruklarında büyük şenlik ateşleri yakardı. Silah sesleri gece boyunca devam etti; havai fişekler sergilendi; ve birkaç Mekkeli roket fırlattı. Muna'daki bayramın ikinci günü de ilk günkü gibi geçti."
John Lewis Burckhardt ayrıca, başta güçlü Osmanlı valisi ve ardından fiili hükümdarı Muhammed Ali (ö. 1849) ve Mekke'nin sosyo-politik aristokratlarından başka kimsenin başkanlık etmediği, esas olarak Mısır'dan gelen siyasi seçkinlerin katıldığı şenlikli bir toplantıya da dikkat çekti. . Mina'nın kalışının ilk gününde yapılan toplantı, kutlama niteliğindeydi. Tüm hesaplar tarafından şatafatlı bir olaydı ve itibarı pekiştirmek ve gündemleri ilerletmek için kullanıldı.
Olay, günümüze kadar devam eden zorlu bir tarihsel eğilimin ifadesiydi. Bazı kimseler, hacca tâbi olmak ve ondan etkilenmek yerine, farklı sebeplerle haccı kendilerine ve onların dar düzenlerine tabi kılmaya ve tabi kılmaya çalışırlar. Bazı siyasi yetkililerin en büyük suçlular olduğunu söylemeye gerek yok. Onlara göre Hac bir zahmet, bazen bir tehdittir. Hac'ın ne anlama geldiği ile bu insanların politika ve programlarının gerektirdiği şey arasında dünyalar kadar fark var.
Modern zamanlarda Mina'yı dolduran, orada birkaç gün yaşayan ve recm görevini yerine getirmek için tekrar tekrar ve akın akın cemaat noktasına doğru akın eden hacıların sayısındaki çarpıcı artışla birlikte, Mina giderek toplu kazalara açık hale geliyordu. , birçoğu ölümcül oldu. Kazalar çoğunlukla aşırı kalabalık ve yangınla ilgiliydi. Örneğin, 1994 ve 2015 yılları arasında binlerce hacı ya öldü ya da ciddi şekilde yaralandı. Suudi Arabistan Krallığı yetkilileri, Mina'yı hayvan kurbanlarıyla birlikte bir “insan kurban yeri” haline getirmemek için harekete geçme kararı aldı. Önlemler belirleyici ve kapsamlıydı ve kademeli olarak uygulandı. Ağırlıklı olarak “deneme yanılma” ve “deneyim ve hatalardan ders çıkarma” ilkeleri izlenmiştir.
Amaç, hacıların güvenlik, emniyet ve konforunu sağlamak, böylece huzurlarını yaşayabilmeleri ve dini yükümlülüklerini yerine getirmelerine odaklanabilmeleriydi. Önlemler, jamarat çok katlı köprüsünün, daha geniş jamarat sütunlarının (şimdi duvarlar), daha geniş kolonsuz iç alanların, jamarat çevresinde daha geniş dış alanların, ekstra rampaların, yaya köprülerinin, acil çıkışların ve tünellerin geliştirilmesini gerektirdi. Tüm olası zayıf noktalar, olası tuzaklar ve darboğazlar, insanların daha kolay ve daha güvenli erişimini ve hareketini sağlamak amacıyla tasarlandı. Yeni altyapının tasarımı ve planı “biçim erişilebilirliği ve hareketi takip eder” ilkesini benimsemiş gibi görünüyor. Öyle ki Mina yerleşimleri - özellikle geniş jamarat bölgesi - sürekli ve engelsiz akan bir nehir sistemini andırıyor.
Ayrıca, önlemler arasında, yüksek ısıya ve tutuşmaya dayanıklı, zehirli gazların salınımını önleyen, teflon kaplı fiberglas dokulardan yapılmış alev geciktirici çadırların geliştirilmesi yer aldı. Çadırlar birbirine döşeli, ışıklı ve yön tabelalı koridorlarla bağlıdır ve her çadır grubu, ana kapıları ve acil çıkışları olan güvenlik için metal çitlerle çevrilidir. Ortak kullanım alanları, tuvaletler ve banyolar, mutfaklar ve elektrik prizleri sağlamakta olup, klima sistemleri ile donatılmış, İslami normlara göre şekillendirilmiş, depolama ve montajı kolaylaştıracak esnek parçalardan yapılmıştır. Çadırlar 8 metrekare, 6x8 metre veya 12x8 metre boyutlarında olup, yangın söndürücüler ve hortumlar yaklaşık olarak her 100 metrede bir koridorlara dağıtılmaktadır. Yangınları söndürmek için her çadıra, ısıyı algılayarak otomatik olarak çalışan su sprinklerleri takılır ve birinden su yayıldığı anda, güvenlik personelini tehlikeye karşı uyarmak için bir alarm çalar. Mina yakınlarındaki dağların tepesindeki tünellere yangınları söndürmek için kullanılmak üzere 200.000 metreküp kapasiteli özel su depoları yerleştirildi.”
Dr. Spahic Omer'in "Hac Maneviyatı" adlı son kitabından uyarlanan bir dizi makale.