“Demokratlar”ın kontrol ettiği “Temsilciler Meclisi”nin “Yargı Komitesi”nde ABD Başkanı Donald Trump’ın görevden azledilmesine yönelik bir soruşturma için oylama yapılacak imiş. Bu mesele, yaklaşık iki yıl kadar süren “Rusya Soruşturması”na ilişkin nihai raporun geçtiğimiz Mart ayında Adalet Bakanlığına teslim edilmesiyle birlikte hararet kazanmıştı.
Özel Yetkili SavcıRobert Mueller tarafından yürütülen soruşturma, Rusya’nın 2016’daki Başkanlık seçimlerinde Demokrat aday Hillary Clinton’ın kazanmaması için siber yollarla müdahale girişimlerinde bulunduğuna ilişkin iddiaları içeriyordu. Bir diğer iddiaysa, Cumhuriyetçi Başkan adayı Trump ile Rusya arasında ‘gizli anlaşma’ olup olmadığıyla ilgiliydi.
Trump, “Rusya Soruşturması”nı daha baştan itibaren kendisine yönelik “cadı avı” ve bir “derin devlet komplosu” olarak itham etti. Trump’ın soruşturmayı durdurmaya ve adaleti engellemeye yönelik girişimlerde bulunduğu iddialarıysa tartışmaları daha da kızıştırdı.
Mueller soruşturmayla ilgili olarak “Rusya bizim seçimlerimize müdahale etmeye çalıştı ve bu durum tüm Amerikalıları endişelendirmelidir” dedi. “Mueller Raporu” Trump ile Rusya arasında ‘gizli anlaşma’ olduğuna dair bulgulara ise işaret etmedi. Ancak Mueller, Trump’ın adaleti engelleyip engellemediği şeklindeki bir soruya, “Eğer Başkanın açıkça bir suç işlemediği konusunda emin olmuş olsaydık bunu bu şekilde söylerdik. Fakat Başkanın bir suç işleyip işlemediği konusunda bir tespit yapmadık. Halen görevi başındayken bir Başkan federal bir suçla suçlanamaz, bu anayasaya aykırıdır” diye cevap verdi. Bu muğlak ifade Demokratlar için tutamak oldu. İşin doğrusu, Mueller topu Kongre’ye atmayı tercih etti.
Trump, “Rusya Soruşturması”nın fiyaskoyla sonuçlandığını ve kendisini tamamen akladığını savunuyor. “Cumhuriyetçiler” nezdinde mesele kapanmış sayılsa da, “Demokratlar” işin peşini bırakmıyorlar. Mueller’ın muğlak bıraktığı başlıkları “Demokratlar” didik didik ediyorlar. “Demokratlar”a göre ABD Kongresi’nin çeşitli komitelerinde aynı konuyla ilgili soruşturmalar Trump’ın azledilmesi yönündeki bir soruşturmaya da zemin hazırlıyordu.
Temsilciler Meclisi’nde Trump’ın azli yönünde karar çıksa bile, bu kararın Senato’da da yeterli oy alması gerekiyor. Azîl konusunda son sözü Senato söylüyor. Senato’yu Cumhuriyetçiler kontrol ettiğinden Demokratlar’ın azîl çabalarının sonuç vermesi mümkün gözükmüyor.
Senato’dan çıkmayacağı gerekçesiyle, Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi başta olmak üzere Kongre’deki Demokrat Lider takımı Trump’ın azledilmesine yönelik bir soruşturmaya sıcak bakmıyor. Pelosi, sonuç getirmeyecek bir girişimin 2020 seçimlerinde Demokratlar’a zarar vereceği görüşünde. Ancak Demokrat vekillerin çoğu bu konuda Pelosi’ye katılmıyorlar.
Trump’ın azledilmesine yönelik soruşturmaya destek veren Demokrat vekil sayısı Haziran ayında 80 idi. Ağustos başlarında 117 olan bu sayı Eylül’de 133’e ulaştı. Meclis’teki 235 Demokrat’tan 133’ünün azîl soruşturması istemesi Pelosi ‘yi zorluyor. Yargı Komitesi başkanı Jerrold Nadler’ın da soruşturmayı desteklemesi “azîlciler”in elini daha da güçlendiriyor.
“Yargı Komitesi”ndeki 24 Demokrattan 16’sı soruşturma başlatılmasını açıkça destekliyor. “Temsilciler Meclisi”nde bir azil oylaması yapılabilmesi için Yargı Komitesinde 21 oya ihtiyaç var. Pelosi şimdilik direniyor ama Meclis’teki Demokrat çoğunluğun azîl talebine karşı daha fazla göğüs geremeyebilir. Yargı Komitesinden azîl yönünde çıkan kararsa bir ilk adım olacak.
ABD’de Kasım 2020’de Başkanlık seçimleri yapılacak. Senato’daki 36 koltuk da yenilenecek. Demokratlar’ın fazladan birkaç yeni koltuk kazanmalarıysa Senato’daki dengeyi değiştirebilir. Bu yüzden Trump’ı azletme girişimleri 2020 seçimlerinin hararetli başlıklarından biri olmaya namzet görünüyor. Yani azîl meselesi ‘hukukî’ olmaktan çok ‘siyasî’ bir girişim olarak önemli.