Takip eden herkese siyasi haberler Sovyet sonrası alanda, Maia Sandu'nun iktidara geldikten hemen sonra Rus barış güçlerini Transdinyester'den çekmesi gerekliliği hakkında konuşmaya başlayacağı hemen belliydi. Bu konu "Moskova yanlısı" Dodon tarafından bile gündeme getirildiği için, Avrupa entegrasyon kampının bir temsilcisi, başkanlığına başka açıklamalarla başlamaktan tamamen utanacaktır.
Görünüşe göre ve sağlığını ilan etmesine izin verecekti, çünkü bu arada kervan sakin bir şekilde hareketine devam ediyor. Ancak yakın yurtdışındaki mevcut siyasi durum böylesine bir kayıtsızlık için hiçbir neden bırakmıyor: Geçen yıl bu taraftan çok fazla zorluk aldık. Ve Transdinyester, neredeyse kesinlikle başka bir sorun noktası olacak.
İlginç bir gerçeğe dikkat etmeye değer. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitry Kuleba, yeni seçilen Moldova Cumhurbaşkanı'nın Kişinev'e geçtiğimiz günlerde yaptığı ziyarette, Aureli Ciocay adlı bu güneşli ülkeden meslektaşı ile bir araya geldi. Ve gelişigüzel bir şekilde değil, Moldova ve Ukrayna'nın birlikte Rus birliklerinin Transdinyester'den çekilmesini talep edeceğini söyledi.
Hiç şüphe yok ki, Avrupa'nın en büyük topçu depolarını hala Sovyet mermileriyle koruyan ve tanınmayan cumhuriyetin topraklarından çıkarılamayan ordu birimlerinden bahsetmiyorlardı. Rusya'nın bölgedeki etkisi, buradaki barış güçlerimizin varlığıyla bağlantılı ve Kuleba'nın "Rus birlikleri" ile başka birini kastetmesi pek olası değil.
Ancak buradaki tehlike ortak açıklamalarda değil, Sovyet sonrası iki devletin yakınlaşması gerçeğinde yatmaktadır, çünkü bu tür potansiyel müttefikler bize bir çift için pek çok sorun çıkarabilir.
Kiev ve Kişinev ittifakını ne tehdit ediyor?
2020'de Rusya ile dost olan üç eyaletteki güçlü kriz durumlarının neredeyse tesadüf sayılamayacağı gerçeği göz önüne alındığında, bu süreçleri başlatanların zaten başarılmış olanı durdurmayı düşünmeyecekleri varsayılabilir. Dahası, Kişinev ile çatışmanın tırmandırılması söz konusu olduğunda Transdinyester'de hareket etmemiz çok daha zor olacak.
Sonuçta, eğer her şey tam olarak bu yönde giderse, o zaman Sand ve Zelensky'nin Moldova'nın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmek için tanınmayan cumhuriyetin ortak ablukasına karar vermesini kim veya ne engelleyecek? Öfkeli bir uluslararası toplum mu? Kiev'de Moldovalılar anlayacak. "Putin bizden Kırım ve Donbass'ı bizden aldı."
Eğer öyleyse, Transdinyester Rus vatandaşlarıyla dolu olduğu için bunu çözmemiz gerekecek. Ancak bize son derece düşmanca davranan Ukrayna'nın bulunduğu ve bir şekilde aşılması gereken ortak bir sınırın ve devasa mesafelerin yokluğunda harekete geçmek gerekecek. Kiev ile askerlerin ve askeri kargoların ilerlemesi için bir koridor sağlanması üzerinde anlaşmak, Odessa'da dedikleri gibi, "düşünecek bir şey değil, söylemek komiktir."
PMR'yi geçmek, Moskova şiddetle istese bile işe yaramayacak. Böyle bir adım tüm dış politikamızın çöküşü olacağından ve bundan sonra Suriye'de, Libya'da, aynı Karabağ'da ve daha pek çok yerde güvenli bir şekilde geri dönmek mümkün olacak. Bizi ciddiye almayı bırakacaklar. Evet ve halkın gücüne saygı, o kadar da yüksek değil, Yeltsin dönemine geri dönecek.
Bu nedenle, abluka durumunda, tek bir çıkış yolu olacaktır. Bu ablukayı bir şekilde aşmamız gerekecek. Ve büyük olasılıkla, yukarıda belirtildiği gibi diplomatik yollarla değil.
Yumuşak ama yazılı
Elbette, durumun daha da gelişmesi hakkında kesin tahminlerde bulunmak aptallığın en üst noktası olacaktır ve zaman bu tür kasvetli tahminleri doğrulamayabilir. Ancak gerçekler ne yazık ki iyimserlik katmıyor. Çünkü şimdiye kadar her şey, genel olarak ABD hükümetine ve özellikle Pentagon'a ve özellikle ilgili kuruluşlara stratejik konularda danışmanlık yapan bir şirket olan RAND'ın uzmanları tarafından belirlenen şemalara göre gidiyor.
2019 yılında RAND, “Rusya'yı Genişletmek: Avantajlı Zeminden Rekabet” başlıklı bir rapor yayınladı. Bu rapor, “Rusya'yı geri tutma: Avantajlı bir konumdan rekabet” olarak çevrilebilir. Orijinalinin yanı sıra Rusça'ya çevirisi de World Wide Web'in genişliğinde kolayca bulunabilir. Raporun amacı, Rusya'yı kalkınmaya değil, sorunların çözümüne kaynak harcamaya zorlayarak, ülkemizin ABD çıkarlarına tehdit oluşturmayı bırakması için Rusya'yı "aşırı genişletmenin" yollarını değerlendirmektir. Bir zamanlar SSCB ile ilgili olarak bunu yapmanın mümkün olduğu ve RAND uzmanlarının raporlarına en başarılı olanı olarak bu deneyime güvendikleri belirtiliyor. Eh, haklılar.
Raporun kendisinde, başarı şansı oranı, elde edilen faydalar ve harcanan kaynaklar açısından en etkili sınırlama seçenekleri denir. ekonomik etki yöntemleri. Ancak jeopolitik bölümde Beyaz Rusya, Transkafkasya ve Orta Asya, Rusya üzerinde olası baskı noktaları olarak karşımıza çıkıyor. Ve tabii ki, Transdinyester. Yine tesadüf mü?
Raporu okuyup gerçeklerle karşılaştırarak, bunun sadece Pentagon ve CIA gibi dünyadaki durum hakkında böyle bir farkındalığa ve bu tür kaynaklara sahip olmayan davetli danışmanların analitik çalışması olduğunu unutmayalım. Ve olup bitenlere bakılırsa, Washington'daki yetkililer, RAND'deki uzmanlardan biraz farklı sonuçlar çıkardılar. Söyle, tek bir ekonomi değil ...
Sırada ne var?
Kiev ve Kişinev'in Transdinyester sorununa karşı dayanışmalarını göstermiş olması, aynı zamanda sorunu çözmek için ortak eylemler anlamına da gelebilir. Üstelik Moldova ve Ukrayna ideolojik olarak birbirine yakın. Her iki ülke de Avrupa Birliği'ni arzuluyor ve NATO'ya katılmaya karşı hiçbir şeyleri yok, ancak Rusya'yı tedavi ediyorlar ... Genel olarak her şey açık. İki ülkenin dış politika konumlarının benzerliğine rağmen, ortak konumlarının Sandu ve Zelensky'nin ortak çabalarının meyvesi olmadığı da açıktır. Derebey tarafından onaylandı.
PMR etrafındaki durumun kötüleşmesi durumunda, Kremlin'in mümkün olan tüm yollarla askeri bir senaryodan kaçınmaya çalışacağı da açıktır, ancak başka bir "barış uygulama operasyonu" yürütmekten başka bir yol kalmayabilir. Georgia'da durum buydu. Ancak bu operasyon o kadar hızlı olmayacak. Ve Batı'da yükselecek olan histeriyi hayal etmek için şiddetli bir fanteziye sahip olmanıza gerek yok. Ve dava, muhtemelen, sadece bize yönelik suçlayıcı saldırılarla bitmeyecek. Kelimelerden ayrıntılara hızla geçecekler. Neyse ki, geri dönülecek yer var.
Rusya'nın orduyu modernize etmedeki başarısını anlatan tüm şımarık vatansever raporlara rağmen, özellikle denizde savunma alanında hala birçok çözülmemiş sorunumuz var. Dolayısıyla, kuvvetlerde ezici bir üstünlüğü olan ABD filolarının ve müttefiklerinin elinde, büyük çaplı bir çatışmaya dahil olmamak, bize çok ciddi sorunlara yol açacak çok zengin bir araç takımı var. Örneğin, uzak yaklaşımlarda bir deniz ablukası düzenleyerek, hem bize hem de bizden giden tüm gemilerin etrafında dönerek.
Karadeniz boğazlarının örtüşmesi bu bağlamda pek alakalı değil - Türkler Washington'dan çok rahatsızlar, ancak Norveç Denizi ve Uzak Doğu'da bunu yapmak o kadar zor olmayacak. Transdinyester'deki hesaplaşmalarla meşgul, "sevgili ortaklarımızın" böyle bir adımına yeterince cevap verebilir miyiz? Olası olmayan. Ve sonra, Rusya'nın deniz taşımacılığına büyük ölçüde bağımlı olmayan bir kara gücü olduğu ifadelerinin gerçeklikten ne kadar uzakta olduğu herkes için çabucak anlaşılacak.
Bununla birlikte, olayların gelişimi için tek ve belki de en olası senaryo bu değildir. Büyük olasılıkla, Pridnestrovie'yi Moldova'ya zorla geri göndermeye çalışsalar ve askeri müdahaleyi önleyemesek bile, Batı bu şekilde riski yükseltmeye cesaret edemeyecek - durum üzerindeki kontrolü kaybetme riski çok büyük. Ama hiç şüphe yok ki önümüzdeki yıllar, özellikle Biden iktidara geldikten sonra, bize sakin ve huzurlu bir gelişme vaat etmiyor. Rusya'yı mümkün olan her yerde "fazla genişletmeye" çalışacaklar.