Bir kimsenin ayağına diken batınca, dizinin üstüne kor.
Önce, iğne ucu ile dikenin başını arar, bulamazsa, diken batan yeri tükrüğü ile ıslatır.
Ayağa batan diken böyle güç bulunursa, gönle batan diken nasıl bulunur? Cevap ver? Mesnevi.1.152-153.
Gönlünü, zihnini, iç dünyanı bu gözlerle, bir aynaya bakıp elbiseni düzeltir gibi görebileceğini kim söyledi?
Nasıl bu kadar eminsin kim olduğundan?
Ne olduğuna dair nasıl bu kadar kesin konuşabiliyor ve ahkam kesebiliyorsun?
Ayağının altına batmış bir dikeni bile göremezken hem de.
Eğer gönüldeki dikeni herkes görebilseydi, gamların kederlerin bir insanı galebe çalması nasıl mümkün olurdu? Mesnevi.1. 154.
Senden başka herkesi suçlu saymışsın ya bir de, komiksin.
Düşman hilesi saymaktan yorulmadın mı? Kimlerin neler yaptığından, planladığından, ne kumpaslar, ne komplolar, bıkmadın mı?
Gönlü gönle vermeden ne dost olursun ne de istediğin dostu bulursun.
İyi de hangi gönül verdiğin veya vereceğin?
Bakımsız, dikenli, her tarafını yabani otlar kaplamış bir toprak parçası mı, yoksa tertemiz, ter-ü taze çiçeklerle bezenmiş, güllerin kokularıyla karşıladığı bir cennet otağı mı?
Niye dışını süslediğin kadar iç bahçene bakmazsın?
Zor mu? Zahmetli mi?
Hadi kendin yapmadın niye bahçıvan tutmazsın?
Sana demediler mi, tevbe süpürgesiyle önce iyi bir süpür şu bahçeyi diye. Sonra da zikr ve tefekkür cilalayıp aydınlatsın içeriyi.
Diyorsan ki böyle de gayet iyi, sevenlerim sayanlarım var. Aklından ve görüşünden şüphe ederim. Mezara kadar mı senin dostlukların? Ebedi olan nerede? Akrep bile sokmadan önce dosttur bir süre.
Bu kendi başına yapılacak iş değil, içi gören ustalar gerektir. İçi gösteren aynalar.
Mesela biri bir merkebin kuyruğu altına bir diken kor. Merkep onu nasıl çıkaracağını bilmez sıçrayıp durur. Sıçradıkça diken daha ziyade batar. Akıllı bir adam lazım ki, o dikeni çekip çıkarsın. Mesnevi. 1. 154-55.