Kan, bir pompa olan kalp yardımıyla arterlerde ve damarlarda dolaşan kırmız bir sıvıdır.
Oluşumu karmaşık, dolaşımı ise hızlıdır. Her bir dokuyu sulamak suretiyle birçok işlevi yerine getirir.
Bir dizi çok küçük damarın (arteryel ve venöz dolaşım arasındaki kılcal damar ağı) içinden gerçekleşen akış gazlarının (oksijen ve karbon dioksit), besleyici malzemelerin (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler) ve mikroorganizmaların, vücudumuzda olan bakterilere, parazitlere ve virüslere karşı kendimizi savunmak için gerekli olan bütün unsurların iletilmesini sağlamaktadır. Bu savunma mekanizması, kanda mevcut bulunan birçok farklı bileşenden, yani antikorlardan ve farklı alyuvar hücrelerinden (örn. nötrofiller, monositler, lenfositler ve özinofiller) yararlanır.
Kalp kasının kasılmaları kan dolaşımını sağlar. Kalbin her bir atışı, içindeki kan hacminin yarısı kadarını, karbon dioksitin soluma sırasında dışarı atıldığı ve aynı zamanda oksijenin emilerek alyuvarlara bağlandığı akciğerlere göndermektedir. Kan hacminin kalan yarısı da aort (arteryel dolaşım) vasıtasıyla çeşitli dokulara gönderilerek oradan vena cava (venöz dolaşım) vasıtasıyla kalbe geri döner.
Kanın hacminin yarısı kadarı hücrelerden (alyuvarlar, akyuvarlar ve plateletler) meydana gelirken, diğeri de plazma adı verilen bir sıvıdır. Akyuvarların bilimsel adı eritrosittir. Akyuvarları bilimsel adı ise lökosittir (birçok farklı çeşidi mevcuttur: nötrofiller, monositler, lenfositler ve özinofiller).
Alyuvarlar (Eritrositler) hemoglobini içerir. Temel rolleri, akciğerlerden dokulara oksijen taşımaktır.
Akyuvarlar (Lökositler) bir dizi farklı hücre tipinden meydana gelmektedir.
Plateletler, pıhtılaşmayı sağlayıcı faktörlerle (plazmadaki proteinler) birlikte Hemostaz sürecinde fibrin pıhtısı oluşumunda (kanamanın durdurulması) temel bir rol oynar
Plazma, temel olarak çeşitli miktarlarda besin malzemeleri, proteinler ve atık ürünler de dahil olmak üzere başka bileşenler içeren hafif tuzlu (%0.9) bir sudan meydana gelmektedir.
Fizikokimyasal özellikleri, özellikle de pH 7.42'de sabit tutulan pH (asitlik derecesi) ve çeşitli inorganik iyonize elementlerin (temel olarak sodyum, potasyum, klor, fosfatlar) yoğunluğu bakımından dikkat çekici derecede sabittir.
Daha büyük proteinler damarı terk ederek dokulara geçemez ve bu da plazmadaki kanın korunmasına yardımcı olur. Bu sürece, kan hacminin sabit tutulmasına yardımcı olan onkotik basınç adı verilir.
Birçok hastalık kanın bileşiminde, bir kan örneğiyle ölçülebilen değişikliklere yol açar.
Kan analizi hücrelerin içeriği, proteinler, antijenler, antikorlar ve gaz hakkında bilgi verir.
3 adet yaygın kan analizi türü vardır:
Herhangi bir analizin ilk kısmı bir kan örneğinin alınmasından ibarettir. Planlanan delme noktasının yukarısında kola bir basınç bantı takıldıktan sonra kan, kolun büküldüğü noktada bir damardan bir iğne yardımıyla alınır. Bazı durumlarda, sadece birkaç damla kana ihtiyaç duyulduğunda bu kan bir parmak ucunun delinmesiyle de alınabilir.
Testlerin sonuçları hastanın yaşına ve cinsiyetine, fakat ayrıca analizi gerçekleştiren laboratuvar tarafından kullanılan yönteme göre değişebilen standart normlarla karşılaştırılır.
Şimdi de konunun özüne gelelim: Hemostaz nedir?