Kapak döküm yolluk tipleri, döküm tasarımında ve uygulamasında kullanılan özel özelliklerdir. Bu yolluklar, dökümün kalitesini ve dayanıklılığını artırmak, işlevselliğini iyileştirmek veya estetik bir görünüm sağlamak amacıyla eklenir. İşte bazı yaygın kapak dökümü yolluk tipleri:
Çıkıntılı Yolluklar:
- Düz Yolluklar: Kapak yüzeyine paralel uzanan düz yolluklardır.
- Dalgalı Yolluklar: Dalgalı desenler oluşturan dalgalı yüzey yollukları.
- Dikey veya Yatay Çizgiler: Kapak yüzeyine dikey veya yatay olarak yerleştirilen çizgiler.
Desenli Yolluklar:
- Geometrik Desenler: Kare, üçgen, daire gibi geometrik desenler içeren yolluklar.
- Organik Desenler: Doğal formları taklit eden desenler, yapraklar, dallar gibi.
Marka ve Logolar:
- Şirket Logoları: Kapak üzerinde belirli bir şirketin logosunu veya markasını temsil eden yolluklar.
İşlevsel Yolluklar:
- Su Tahliye Yollukları: Yağmur suyu tahliyesini kolaylaştırmak için yerleştirilen özel yolluklar.
- Kayma Önleyici Yüzeyler: Kaymaları önlemek veya güvenliği artırmak için eklenen özel yolluklar.
Estetik Yolluklar:
- Süsleme Amaçlı Yolluklar: Kapak üzerinde estetik bir görünüm sağlamak için eklenen yolluklar.
Teknik Yolluklar:
- Soğutma Yollukları: Döküm malzemesinin daha hızlı soğumasını sağlamak için eklenen yolluklar.
- Metal Akış Yolları: Metalin düzgün bir şekilde dökülmesini sağlamak için tasarlanan yolluklar.
Bu yolluk tipleri, kapak döküm tasarımında kullanılabilir ve dökümün performansını, dayanıklılığını ve estetiğini artırmak amacıyla çeşitli kombinasyonlar halinde uygulanabilir. Döküm tasarımında, kullanılacak malzeme, döküm işlemi ve kapakın işlevi de dikkate alınarak uygun yolluk tipleri seçilir.
Kapak çanak gibi derin değildir. Kapak dökümlerin yolluk şekilleri çanak dökümlerine benzer şekilde verilirler.
A tipi yolluk: Bu tipte parçanın alt kısmı üste getirilerek kalıplanmıştır. Döküm alttan yapılmaktadır. Yolluk; parçanın büyüklük ve kalınlığına bağlı olarak çevreden bir veya iki bölümde yerleştirilmiş girişler şeklindedir. Havalandırma deliği üst merkeze yerleştirilmiştir. Yaş kum kalıplama ile dökülen küçük ölçüdeki kapak dökümler için en emniyetli sistemdir.
B tipi yolluk: Bu tip aynı A tipindeki gibi kalıplanmıştır. Döküm, üst kısma yerleştirilmiş bir kama girişten veya birçok yuvarlak girişten yapılır. Bu sistem genel olarak kuru kalıplara veya gaz ile sertleştirilmiş kalıplara uygulanır. Bu durumda da kalıp kumunun özelliklerinin iyi olması gerektir. Bu tipte girişlerin alt kısmında pişirilmiş, maça veya gaz ile sertleştirilmiş kalıplar kullanılmalıdır. Fakat ergimiş metal akışı dağınık bir şekilde meydana gelirse, üst yüzeyde A tipi yolluğa nazaran pislik toplanması meydana gelir.
C tipi yolluk: Bu tipte kapağın alt tarafı üst kısma getirilerek kalıplanmıştır. Ergimiş metal üstten dökülür, girişler kapağın üst kısmından yapılır, kenarlar alt kısımda alt derecededir. Bu yolluk sisteminde kalıplama tamamen yaş kum kalıplamadır. Giriş sayısı fazla ise, girişlerden önce kumda yıkanma (erozyon) ile hatalar meydana gelebilir.
D tipi yolluk: Bu tipte kapağın alt tarafı üst kısma getirilerek kalıplama yapılmıştır. Ergimiş metal kapağın çevresini tamamen saran tek parça çevresel yolluktan yapılır. Bu tip döküm parçalar için tipik bir yolluk sistemidir. Yaş kum kalıp kullanılmıştır. Eğer kum kalitesi yeterli değil ise üst derecede yolluğun ön kısımlarında kanatlanma yani kabuk yapma ihtimali vardır.
E tipi yolluk: Bu tip yolluk girişi; alt kısmında büyük bir pencere gibi açıklık bulunan
kapak dökümlere yani kapaklara uygulanır. Bu tip dökümlere genellikle A veya D tipi yolluklar uygulanır. Fakat döküm parçanın büyüklük veya kalınlığının veya metal derecenin sınırlı olduğu hallerde bu yolluk sistemi uygulanır.
Fakat metalin akışında B tipi yollukta olduğu gibi sıçrama uygulanır. Fakat döküm parçanın büyüklük veya kalınlığının veya metal derecenin sınırlı olduğu hallerde bu yolluk sistemi uygulanır. Fakat metalin akışında B tipi yollukta olduğu gibi sıçrama veya dağılmalar meydana geldiğinde yaş kum kalıplamalarda döküm parça yüzeyinde pislikler meydana gelir.