SORUMLULUK
Sorumlu insan üzerine aldığı işi gerçekleştireceğinden emin olduğunuz kişidir. Söylediğini yapar ve elinden geleni yapacağını bilerek ona bir ev işini ya da görevi teslim edebilirsiniz. Sorumluluk küçük adımlarla öğrenilen bir kişisel özelliktir. Yeni ve zorlu görevlerin üstesinden gelirlerse, çocuklar da daha sorumlu olur. Sorumluluk üstlenmede başarılı olan çocuklar yeteneklerine daha fazla güvenir. Sorumlu davrandığı için olumlu tepkiyi tadan çocuk kendi hareketlerinden sorumlu olmaya daha fazla motive olur.
“Anne ve babalar sadece iyi bir tavsiyede bulunur veya doğru yolu gösterir, ancak bir insanın karakteri son tahlilde kendi elleriyle şekillenir!”
Sorumluluk Ne Demektir?
Çocuklar hedefler belirleyip bunları gerçekleştirmek için kendi sorun çözme becerilerini kullanırlarsa sorumluluğu öğrenir. İki yaşından itibaren ev işleri çocuklara hem evle hem de bakımla ilgili sorumluluk taşımayı öğretir. Önemli olan verilen işin çocuğun yaşına uygun olması ve ebeveynin de çocuğa o işi nasıl yapması gerektiğini göstermeye zaman ayırmasıdır. Bazı görev önerilerinde bulunalım:
– 2-3 yaş: Dişlerini fırçalamak, odadan çıkarken ışığı kapatmak, oyuncaklarını toplamak.
– 4 yaş: Ellerini yıkayıp kurulamak, kendi kendine giyinmek, oyuncakları banyo küvetinden almak, bir evcil hayvanı beslemek, gazeteyi getirmek.
– 5-6 yaş: Yatağını yapmak, postayı getirmek, çiçekleri sulamak, kendi giysilerini toplamak, sofrayı kurup kaldırmak, çöp dökmek.
– 7-9 yaş: Ev ödevlerini ve giysilerini düzenlemek, bahçeyi süpürmek, evcil hayvana bakmak, banyoyu temizlemek, kendi kendine yıkanmak, kendi öğle yemeğini hazırlamak, toz almak.
– 10-12 yaş: Basit yemekler pişirmek, çimleri biçmek, bakkal alışverişine yardım etmek, küçük kardeşlere bakmak, kendi dolap ve çekmecelerini düzeltmek.
Hangi işin ne zaman yapılacağını planlamaya çocukların da katılmasına izin verin. Mutabık kalınan takvim mutlaka uygulanmalıdır. Görevin tamamlanmış ve ne beklendiğinin belli olması durumunda çocuğunuz için sorumlu davranmak daha kolaydır.
Hangisi Senin?
Ailenizin her ferdi kendine ait olan şeylerden sorumludur. Ayakkabı, yatak, beslenme çantası, diş fırçası, kişisel eşyalar ya da ev ödevi sadece bir kişiye aittir. Otomobil, televizyon müzik’ seti, mobilya ya da spor aletleri bütün ailenindir. Masanın etrafına oturun. Herkes kendisine ait bir şeyi ve buna nasıl baktığını söylesin. Herkes düşünebildiği kadar şeyi söyleyinceye kadar sırayla konuşsun. Bireysel eşyalar üzerine sohbet ettikten sonra bütün aileye ait şeyleri ele alın. O zaman şunu sorun: “Gruba ait eşyalara herkes nasıl baktığını anlatsın.” Bu alıştırma herkese aileye ait olan şeylerden sorumlu olmada işbirliği yapılması gerektiğini göstermeye yardımcı olabilir.
Gelecek Yazı: 365 YÖNTEM: D. Karakter Oluşturmak (Sorumluluk-2)