benAvustralya’nın kırmızı merkezindeki bir benzin istasyonunun arkasındaki unutulmuş bir restoranda, yalnızca metal ve plastik parçalar zarar görmeden kaldı. Chris Cook, elinde kağıt gibi buruşan ahşap bir kapı çerçevesine tutunuyor.
Avustralya’nın Kuzey Bölgesi’ndeki Territory Pest Control’de yönetici olan Cook, “Bunların hepsi çöktü” diyor. Tavandan yırtık pırtık parçalar halinde sarkan panolara bakıyor. Terk edilmiş binayı en son üç yıl önce ziyaret ettiğinden beri binlerce davetsiz misafir meşguldü.
Kendisine “Avustralya’nın UFO başkenti” adını veren küçük bir otoyol durağı olan Wycliffe Well’deki Galaxy Auditorium restoranındaki yıkım, kıtadaki birçok yeri bekleyen yıkımdır. mastotermes darwiniensis durdurulabilir. Bu termitler, 150 milyon yıl önce dinozorlarla uzayı paylaşan atasal bir türün son hayatta kalanlarıdır. Doymak bilmez ve acımasızdırlar. Ve iklim değişikliği nedeniyle, onlar, tıpkı akrabaları gibi, menzillerini genişletiyorlar.
Altı kıtada yapılan ve yayınlanan bir araştırma Bilim Geçen bahar, termitlerin ısınan bir gezegeni ne kadar sevdiğini ortaya çıkardı.
Miami Üniversitesi’nde tropikal ekoloji profesörü ve çalışmanın baş yazarı Amy Zanne, “Aşırı tepki gerçekten şaşırtıcıydı” diyor. 100’den fazla bilim adamını dünyanın dört bir yanındaki 133 bölgeye tahta bloklar yerleştirmek ve ardından farklı iklimlerde yenilme hızlarını ölçmek için bir araya getirdi. “Sayıları tekrar tekrar koştuk” diyor.
Termitler ısıya deli oluyor, çalışma doğrulandı ve ölçüldü. Sıcaklıktaki her 6C’lik artış, “odun keşfi ve tüketimi” neredeyse yedi kat arttı.
Avustralya türü, tüm termitlerin en ilkelidir ve evrim ağacının köküne en yakın olanıdır. “Mastos” veya dev kuzey termitleri olarak da adlandırılan bu hayvanların üreme süper güçleri vardır: Bir koloninin hemen hemen her üyesi, önceki hükümdar devrilirse kendisini üreyen kraliçeye dönüştürebilir. Sadece bu da değil, geniş bir damak tadına sahipler ve kurşun, plastik, deri, fildişi ve asfalt yedikleri biliniyor. Cook bir keresinde beton bir binanın su borularına ulaşan ve sekiz kat tırmanan bir koloniyi tedavi etmişti.
Bu tür, bir zamanlar bulunduğu tek yer olan Avustralya’nın tropikal kuzeyindeki yaşamın çileden çıkaran bir parçası olmuştur. Ancak son yirmi yılda, kendisini daha güneyde kurmaya başladı.
Cook, günlerini genellikle kavurucu Kuzey Bölgesi’nde binlerce mil yol kat ederek geçirir. Bölgenin başkenti ve en yakın şehri olan Darwin’den 10 saatten fazla uzaklıkta olan Tennant Creek, termitlerin engellenip engellenemeyeceğini veya en azından yemle kontrol altına alınıp alınamayacağını test ettiği küçük bir topluluktur. En büyük endişe, Avustralya’nın devasa ve izole taşrasındaki ana kasaba üzerinde yaratabilecekleri etkidir: 25.000 nüfuslu Alice Springs, görünürdeki ilerlemeleri doğrultusunda.
Cook, potansiyel müşteri için “Bu bir zaman meselesi, eğer değil,” diyor. “Buraya gelecekler ve buraya geldiklerinde pek çok soruna neden olacaklar.”
Batı Avustralya Üniversitesi’nde termitler konusunda uzmanlaşmış bir biyolog olan Theo Evans, dev kuzey termitinin ilk olarak yaklaşık 20 yıl önce Darwin’in 800 mil güneyindeki Ti Tree kasabasında ortaya çıktığını söylüyor. Artık orada yaygın bir haşere, yapıları parçalıyor ve yerel palmiye ağaçlarını oyuyor, özellikle favori bir yemek.
Yine de, haşere kontrol işi, okulunu saldırı altında keşfeden Papunya’nın uzak Yerli topluluğu da dahil olmak üzere güneyde birkaç saat önce hasarı tedavi etti.
Aşırı sıcaklıklar, bugüne kadar Avustralya’nın kurak bölgelerini koruyan şeylerdir. Ülkenin havanın güvenilir bir şekilde ılık olduğu tropik bölgelerinde, dev kuzeyin obur garnizonları bol miktarda bulunur. Sürüngenler gibi, termitler de kendi vücut ısılarını üretmezler, onu çevreden emerler. Evans, tropik bölgelerde bile sıcaklık 20C’nin altına düştüğünde “bu termitler zar zor yürüyebiliyor” diyor. “Görmek oldukça komik.”
Yine de Alice Springs’teki soğuk kış geceleri azalıyor. Ortalama sıcaklıklar 1910’dan beri yaklaşık 0.5C arttı ve 40C’nin üzerindeki günlerin sayısı 1950’den beri yılda iki katına çıktı.
Cook, bölgenin altın madenciliği geçmişini öne çıkaran turistik bir cazibe merkezi oluşturan bir grup binayı kontrol ederek Tennant Creek’te dolaştı. Daha sonra, her biri böcekleri yanlışlıkla kolonilerine geri götürdükten sonra öldürmeyi amaçlayan yeni bir pestisit içeren, termitleri çekmeyi amaçlayan yem istasyonlarını yerleştirecekti.
Şimdiye kadar hiçbir yem mastolara karşı etkili olmadı. “Bu ürün işe yararsa… Alice Springs’i vurdukları zamana hazır olacağız,” diyor.
Avustralya, dünya ısındıkça kötüleşen termit sorunlarının – ve olağanüstü maliyetlerinin – olası göründüğü tek yerden çok uzak.
Evans, “Chicago’da termitlerle çok az sorunu olan insanlar – sıfır değil ama çok az – daha güneydeki insanların sahip olacağı türden sorunları yaşamaya başlayabilirler” diyor. “Ve Toronto’da temelde termitlerle hiçbir sorunu olmayan insanlar, Chicago’nun sahip olduğu türden sorunları almaya başlayabilirler.”
Purdue Üniversitesi ve Lozan Üniversitesi tarafından 2017’de yapılan modelleme, dünyanın mevcut sıcaklık yörüngeleri göz önüne alındığında, dünyanın en istilacı 13 termit türünden 12’sinin dağılımının 2050 yılına kadar önemli ölçüde artabileceği sonucuna vardı. Muhtemel saldırı bölgeleri Kanada’dan Patagonya’ya, Finlandiya’dan İran’a, Yeni Zelanda’dan Namibya’ya ve hatta Grönland’a kadar uzanıyor.
Bu arada, iki Floridian türü, türlerin habitatları örtüşmeye başladığında başka bir olası tehdit ortaya koydu: yeni “son derece yıkıcı süper termitlere” melezleşme. Florida Üniversitesi bilim adamlarının 2015 yılında keşfettiklerine göre, Coptotermes formosanus ve coptotermes gestroi sıcak kışlarda melezleşme eğilimi gösteriyor. Yavrular, ebeveynlerinden iki kat daha hızlı büyüyor.
Termitler, her yıl dünya çapında milyarlarca dolarlık hasara neden oluyor. Ayrıca karbon döngüsünde büyük bir rol oynarlar.
Zanne, “Temelde küçük inekler gibiler ama geğirmek yerine metan çıkarıyorlar” diyor. Her iki yaratığın bağırsakları, bitki hücre duvarının bir parçası olan selülozu besin maddelerine dönüştüren ve sindirim sürecinde atık olarak metan gazını atan mikroplar için mükemmel bir yuva olacak şekilde evrimleşmiştir. Termitlerin arka ucundan yılda yaklaşık 20 milyon ton metan toprağa veya atmosfere salınır.
Yine de şunu ekliyor: “Termitler ve mikroplar gibi şeyleri parçalayacak şeylerimiz olmasaydı, bir yığın ölü hayvan ve bitki üzerinde yürüyor olurduk. Ama gezegeni ısıtmak gibi şeyler yaparak sistemi tedirgin ettiğinizde ne olur?”
James Cook Üniversitesi’nden bir toprak bilimcisi olan Alex Cheesman, Bilim çalışma, termit popülasyonlarındaki artışın endişe verici bir iklim geri bildirim döngüsü yaratabileceğini söylüyor.
“İklim değişikliklerinin bir sonucu olarak iklim değişikliğini artırıyorsunuz ve bu nedenle bu gerçekten sorunlu” diyor. Dünya ne kadar sıcak olursa, termitler o kadar gelişebilir. Ne kadar çok termit gelişirse, atmosfere o kadar fazla metan salınabilir. Metan ne kadar fazlaysa, iklim o kadar sıcak olur.
Tennant Creek’ten Alice Springs’teki üssüne altı saatlik bir yolculukla kavurucu sıcak bir Aralık sabahı arabayla giden Cook, sera gazlarının haşere kontrol endüstrisini nasıl etkilediğini tartışırken biraz mahçup görünüyordu.
Bu yıl, kayıtlı tarihte ilk kez, güney Avustralya, bilim adamlarının daha sıcak havanın şiddetlendirdiğini söylediği selden sonra sivrisineklerin çoğalmasıyla ölümcül tropikal bir hastalık olan Japon ensefaliti salgınıyla karşı karşıya kaldı. Amerika Birleşik Devletleri’nde Lyme hastalığı, onu taşıyan keneler ısınan sıcaklıklarla birlikte yeni alanlara hareket ettikçe yayılmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ta, bahar sıcağı onları daha erken yumurtlamaya teşvik ettiğinden, yıkıcı yaprak bitleri daha fazla bitki türüyle besleniyor.
Cook, gezegenle ilgili kişisel endişelerine rağmen, “İklim değişikliği sektörümüz için gerçekten iyi,” diyor. “Daha çok hamamböceği, daha çok fare, daha çok her şey var.”
© Washington Post