Afrika’nın en yoksul ülkelerinden biri olmasına rağmen yaklaşık 1.5 milyon mülteciyi barındıran Uganda, Mülteci kampları bölgesinde bulunan vatandaşlarına bu durumu gelir getiren bir hale soktu.
Yetersiz kaynaklara sahip olmasına rağmen, denize kıyısı olmayan Doğu Afrika ülkesi Uganda, Güney Sudan, Burundi, Somali, Ruanda, Eritre ve Sudan dahil olmak üzere Afrika’nın dört bir yanından 1,5 milyon mülteciye ev sahipliği yapıyor. Şimdiye kadar, bu durum yerel halk arasında çok fazla mülteci düşmanlığına neden olmadı.
Ugandalı yetkililere göre, hükümet politikası yardım kuruluşlarının fonların yüzde 30’unu mülteci kamplarının bitişiğindeki alanlara harcamasını zorunlu kılıyor; bu, yabancı düşmanlığı eğilimlerini kontrol altında tutmaya yardımcı oldu. Örneğin yaşlı Zachary Baguma, Kyeegwa’daki bir mülteci kampının yakınında yaşayanların mültecilerin varlığından yararlandığını söyledi.
Baguma, “Bölgemizdeki mülteci kampı nedeniyle oluşturulan altyapıdan faydalandık” dedi. “Artık iyi yollarımız, okullarımız ve hastanelerimiz var.”
Başkent Kampala’dan yaklaşık 200 kilometre uzaklıkta bulunan Kyegegwa, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Ruanda ve Burundi’den gelen mültecilere ev sahipliği yapıyor. 29 yaşındaki Dennis Mwinsa, şu anda saat, kolye ve kadın çantaları satan Kongolu bir mülteci. Kyeegwa onun yuvası oldu.
Beguma, kendisine soru soran muhabire, “Burada, isyancıların ve milislerin istedikleri zaman köylere saldırdığı Kongo ormanlarında yaşadığımdan daha rahat bir hayat yaşıyorum” dedi . “Kampta tüm temel ihtiyaçlarımızı karşılıyoruz. Hastanelerimiz, okullarımız ve karakolumuz var. Ayrıca bize yiyecek almamız için para da veriyorlar.”
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) Mwinsa, geçmişte onlara yiyecek sağladığını, ancak şimdi nakit aldıklarını söyledi. Aylık verilen paranın bir kısmını yiyecek almak için biriktirdikten sonra kendi işini kurabildi.
Bütünleşik Kalkınma için Genç Afrikalı Mülteciler (YARID) direktörü Fidele Kabene, her mültecinin yiyecek satın almak için BM ajansından her ay 70.000 Uganda şilini (20 $) aldığına dikkat çekti. Burundili mülteci William Wimana, bu parayı beş kişilik ailesi için yiyecek ve bazı temel gereksinimleri satın almak için kullanıyor. “350.000 Uganda şilini (98 $) alıyoruz ve bu paranın bizi bir ay boyunca götürmesi için dikkatli bir şekilde bütçe yapıyoruz” dedi.
Çeşitli BM kuruluşları geçen yıl Uganda’daki mültecilere 160,17 milyon dolar harcadı. Buna, evsiz insanlara yardım etmek için ülkelerden bağışlar eklenmelidir. Japonya bu yıl Nisan ayında 9,8 milyon dolar bağışladı, İsveç Temmuz ayında 1,2 milyon dolar verdi, Almanya ise 4,4 milyon dolar katkıda bulundu.
Kampala’dan bir ekonomist olan David Musenze, bu fonların mülteciler için olmasına rağmen, yerel ekonomiyi ayakta tutmak için dolaştığını söyledi. “Mülteci kamplarının yakınında yaşayan birçok insan, mültecilerin ihtiyaç duydukları şeylerin çoğunu onlardan satın almasından faydalanıyor.” Bu, batı Kikuube Bölge Konseyinin seçilmiş bir üyesi olan Ambrose Akaga tarafından doğrulandı. “Mültecilere yiyecek satın almaları için ödenen para nihayetinde yerel olarak dolaşıyor ve sonunda yiyecek ve diğer temel malzemeleri satan yerel halkın eline geçiyor.”
Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni geçtiğimiz günlerde kendisinin geçmişte mülteci olarak yaşadığını, bu nedenle ülkesinin evlerini terk etmek zorunda kalanları memnuniyetle karşıladığını söyledi. En son gelen mülteci kafilesi ise, Taliban’dan kaçan Afganlılardan oluşuyor.
Türkiye, dünyada mültecilere ev sahipliği yapan ülkeler listesinde 3,7 milyon kişiyle ilk sırada yer alıyor. Onu 1,7 milyon ile Kolombiya; Uganda 1.5 milyon ile üçüncü sırada takip ediyor.