Seboreik Dermatite Yol Açan Etmenler
Hormonal dâhil olmak üzere birçok faktör işaret edilmiş olmasına rağmen genellikle nedeni bilinmemektedir, fakat hastalığın ırsi (kalıtsal) ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu sonucu olduğu genel bir bilgidir. Genellikle bir sinirli cilt, zayıf bağışıklık sistemi ve ırsi bir etmen nedenler arasında yer almaktadır Fiziksel gerginliğin neden olduğu, nörolojik şartlardaki kişilerde, Parkinson hastalarında yüksek doz ve sürekli alkol alanlarda eğilim fazladır. Varisli damarlar ve kronik enfeksiyonlar, bacaklarda kan akışını etkileyen durumlar olası nedenleridir. Çocuklarda aşırı A vitamini alımı, biotin azlığı nedenler arasında sayılabilir.
Malassezia
Net olarak kanıtlanmamış olsa da mantarlarda sebeplerden sayılmaktadır. Seboreik dermatit Malassezia isimli mantarın çoğalmasına iltihabi reaksiyon içerebilir. Mantar cildi tahriş eder ve alevlendiren toksik maddeler üretir. Seboreik dermatit olan hastalar mantara karşı düşük bir dirence sahiptirler.
Seboreik dermatit bu hastalığın dışında alınan bir ilaç yüzünden de ortaya çıkabilir (kükürt, civa, antihistaminikler, sülfamitler, penisilin, vb. ile yapılmış tozlar ya da merhemler).
Ev kadınlarında rastlanan egzama (el egzaması) çamaşır suyundaki potasyum bikromata, çeşitli çamaşır sularına, hatta lastik eldivenlere bağlı olarak gelişir.
Giysi ve Seboreik Dermatit
Giysilerin yaptığı egzamalar genellikle kauçuktan ve sentetik dokumalardan ileri gelir (oysa asıl nedeni boyadır özellikle siyah, mavi ve yeşil renkli boyalar etkilidir, yoksa hep söylendiği gibi kumaş değil). Boyundaki egzama çoğunlukla yüksek yakalı hırka giyilmesinden ileri gelir. Ayak egzaması ayakkabıdan ileri gelebilir (deri boya, cila ya da yapıştırıcı). Madenler (özellikle nikel) bir temas egzamasına neden olabilir (saat bileziği, zincir vb.). Deri testleri bazen temas egzamasının nedenini ortaya çıkarabilir.
Seboreik dermatit nedeni tam olarak anlaşılmamakla birlikte, Malassezia mayaları, hormonlar (androjenler), sebum düzeyleri ve bağışıklık sistemi zayıflığı gibi faktörlerin hastalığın gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir. İlaçlar, ortam ısısı ve nem gibi iklim değişiklikleri, beslenme biçimleri, atopi, basınç değişiklikleri, nörolojik durumlar, mikroanjiopatik vasküler değişiklikler, alkol alımı, metabolik değişiklikler, yorgunluk ve stres, riboflavin, piridoksin ve biotin azlığı seboreik dermatiti alevlendirebilir.
Seboreik dermatit oluşumunda sebumun rolü aşikârdır. Ancak hastalarda sebum düzeyleri veya sebum salgı oranında artmış olarak bulunmamıştır. Daha fazla yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgeleri tutan bir hastalıktır. Yeni doğanda geniş yağ bezleri ve yüksek sebum oranları gösterilmiştir. Anneden geçen androjen hormonlarının etkisi ile bebeklerde seboreik dermatit görülebilmektedir. Altı aylıktan sonra bebeklerde yağ salgının azalması ile lezyonların gerilemesi sebumun rolünü desteklemektedir.
Doktorlar seboreik dermatitin sebebini henüz bilmemektedir. Ancak rol oynayabilecek faktörler şunlardır:
- Malassezia denilen bir maya mantarı (mantar): Bu mantar, cildin yağ salgısında (sebum) bazı bakteriler ile birlikte büyüyen, normal mikroskobik yaşam formlarından biridir. Ketokonazol (Ketozole, Extina) gibi bir antifungal ajan içeren mantar öldürücü kremler, köpükler veya losyonlar, bu mayanın duruma katkı sağlayan bir etmen olduğu görüşünü destekleyerek, birçok zaman alevlenmeleri azaltmaya yardımcı olur. Ancak seboreik dermatitin kendisi bir enfeksiyon olarak kabul edilmez ve bulaşıcı değildir.
- Mevsim değişikliği: Hastalığın seyri genellikle kış aylarında daha kötüleşir.
- Nörolojik rahatsızlıklar: Seboreik dermatit, Parkinson hastalığı ve diğer bazı nörolojik bozuklukları olan insanlarda daha sık ortaya çıkabilir.
- Stres ve yorgunluk: Stresli yaşam olayları ve koşullar henüz anlaşılmamış mekanizmalar yoluyla bir epizodu tetikleyebilir ya da kötüleştirebilir. Nörolojik bozukluklar ve gerginliğin rolü sinir sistemi üzerindeki etkileri yoluyla ilgili olabilir.
- HIV / AIDS: Seboreik dermatit HIV / AIDS olan kişilerde daha sık görülebilir ve bu kişilerde durum daha şiddetli olma eğilimindedir.