Kıskançlık, insanların yaşamlarında önemli bir rol oynayan karmaşık bir duygu. Bu yazıda, kıskançlık konusundaki çeşitli araştırmaları ele alarak, kıskançlık üzerine ilgi çekici sorulara cevap arayacağız.
Ülkeler arasındaki kıskançlık durumu: Hangi ülke en kıskanç?
1997 yılında Harlequin basım evinin 20 ülkede gerçekleştirdiği araştırma, aşk ilişkilerinde ülke odaklı kıskançlık durumunu ele almıştır ve araştırmaya 6754 katılımcı dahil olmuştur. Türkiye, İspanya ve Portekiz gibi ülkelerde kıskançlık oranları yüksek çıkmışken, en az kıskanç olarak Kanada belirlenmiştir.
Demografik faktörlerin kıskançlık üzerindeki etkisi nedir?
2015 yılında Kalifornia Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir araştırma, 18-80 yaş aralığındaki bireylerin kıskançlık duygularının demografik değişkenlere dayalı farklılıklarını incelemiştir. Araştırmada gençlerin yaşlılara kıyasla daha fazla kıskançlık eğilimine sahip oldukları, kendi akran gruplarına duyulan kıskançlığın daha baskın olduğu ve kıskançlığa konu olan en temel konuların aşk hayatı ve iş hayatındaki başarı olduğu belirlenmiştir.
Kadınlar ve erkekler arasındaki kıskançlık farklılıkları nelerdir?
Birçok araştırma, kadın ve erkekler arasındaki kıskançlık farklılıklarını incelemiştir. Genel olarak, erkekler mesleki başarıyı kadınlardan daha fazla kıskanırken, kadınlar dış görünüşle ilgili unsurları daha fazla kıskanmaktadırlar.
Kıskançlık arkadaşlık bağını nasıl etkiler?
Arizona State Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, kıskançlık duygusunun arkadaşlık bağını güçlendirdiğini ortaya koymuştur.
Gelir ve kıskançlık arasındaki ilişki nedir?
2018 yılında Personality and Social Psychology Bulletin dergisinde yayınlanan bir araştırmada, evliliğin ilk yıllarında erkeklerin tek gelir kaynağı sağlayan kişi olması daha fazla stres yaşamalarına neden olurken, ev giderlerinin %40’ını kadınlar karşıladığında stresin daha azaldığı ortaya çıkıyor. Ancak kadınlara eve sağladığı gelir arttıkça ve erkeklerin getirisinin üstüne çıktıkça erkeklerin yaşadığı stresin daha fazla arttığı ve ortaya çıkan bu baskı karşısında eşlerine kıskançlık gibi olumsuz duygularını daha fazla yansıttığı ortaya çıkıyor.
Statü ve kıskançlık arasındaki ilişki nedir?
2020 yılında Frontiers in Psychology dergisinde yayınlanan bir araştırmada, statü ve saygınlığa yönelik kıskançlığın paraya yönelik kıskançlıktan daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Hatta ilgili kıskançlığın düşmanlık boyutunda duygulara işaret ettiği belirtilmiştir.
Cinsiyet ve partnerlerinin karşı cins arkadaşlarına yönelik kıskançlık arasındaki ilişki nedir?
ABD’de gerçekleştirilen bir araştırmada, kadınların eşlerinin kadın arkadaşlarına yönelik kıskançlık duygusunun, erkeklerin eşlerinin erkek arkadaşlarına yönelik duyduğu kıskançlıktan daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durumun nedeni olarak kadınların eşlerinin kız arkadaşlarını hayallerinde daha çekici olarak konumlandırdıkları belirtilmiştir.
Kıskançlık ve genetik faktörler arasındaki ilişki nedir?
İngiltere, Hollanda, Avustralya ve Finlandiya’dan akademisyenlerin yürüttüğü araştırmaya göre; kıskançlığın yüzde 29’u genetik, yüzde 71 çevresel etkenlere dayalıdır. Araştırmada, genetiğin kıskançlığa etkisinin cinsiyetler arasında bir farklılık göstermediği de vurgulanmıştır.
Hormonlar ve kıskançlık arasındaki ilişki nedir?
2009 yılında gerçekleştirilen bir araştırmada, aşk hormonu olarak bilin en oksitosin hormonunun aynı zamanda kıskançlığı da tetiklediği ortaya çıkmıştır. Oksitosin, sosyal duygular için genel bir tetikleyici olarak görülmekte olup, kişinin çağrışımları olumlu olduğunda toplum yanlısı davranışları desteklerken, çağrışım olumsuz olduğunda hormon olumsuz duyguları artırır.
Kıskançlık ve görsel algı üzerindeki etkisi nedir?
Delaware Üniversitesi tarafından yapılan araştırmada, kadınların kıskançlık hissettikleri zaman dikkatlerinin dağıldığı ve bu durumun görme yeteneklerinin zayıflamasına yol açtığı tespit edilmiştir. Deneyde, katılımcılara çiftlerin partnerlerine ilişkin fotoğraflar ve kıskançlık tetikleyebilecek manipüle edilmiş fotoğraflar gösterilmiştir. Partnerleri eşlerini kıskandırmaya yönelik fotoğrafları gördüğünde, kadınlar fotoğraftaki diğer ayrıntıları görememiştir. Bu durum “duygu kaynaklı görsel algı başarısızlığı” olarak adlandırılmıştır.
Kıskançlık ve yargı arasındaki ilişki nedir?
Türkiye’de Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, bir kararında, “Kadının aşırı kıskançlığı, erkeğin güven sarsıcı davranışlarından kaynaklanıyorsa kıskançlık kadına kusur olarak yüklenemez. Bu durumda az kusurlu olan kadına tazminat ödenmeli” kararına imza atmıştır. Bu karar, eşine karşı güven sarsıcı davranışlarda bulunan erkeklere kötü haber olarak nitelendirilmiştir.
Kıskançlık semptomları nelerdir?
Kıskançlık, duygusal ve fiziksel semptomlarla kendini gösterir. Duygusal semptomlar arasında takıntılı davranışlar, eleştiri, kusur bulma, suçlama, güvensizlik, korumacı veya şüpheci olma, öfke ve sözlü istismar bulunur. Fiziksel semptomlar ise mide ağrısı, baş ağrısı, göğüs ağrısı, yüksek tansiyon, aşırı kaygı durumlarında kalp çarpıntısı, kilo alımı veya kaybı, uyku problemleri, iştahsızlık ve zayıflamış bağışıklık sistemi olarak sıralanabilir. Sonuç olarak, kıskançlık karmaşık ve çok yönlü bir duygu olup, sosyal ilişkilerde önemli bir rol oynamaktadır. Farklı faktörlerin kıskançlık üzerindeki etkisini anlamak, bu duygunun nasıl yönetileceği ve olumsuz etkilerinin nasıl azaltılacağı konusunda daha fazla bilgi sağlayabilir.