Piranhanızı ne tür yemler ile beslemelisiniz? Bu soru, hobiye yeni başlayanların, hatta bir süredir piranha besleyenlerin sıkça sorduğu bir sorudur. Piranhanızın yararına olacak tek bir tür yemi sınıflandırmak, piranhaların doğal ortamlarında çeşitli türden gıdalar tükettikleri göz önünde bulundurulduğunda zordur. Piranhaların doğal gıdaları solucanlardan başlayarak, böcekler, örümcekler, kuşlar, memeliler olarak devam edip gider.
Evlerimizdeki akvaryumlar ise günlük menülerini daha kısıtlı bir diyete indirgemektedir. Buradaki amacım , piranhaları besleyebileceğiniz yemler ile ilgili bir tavsiye listesi oluşturmaktır. Hatırlatmam gerekir ki, önerdiğim besinler listesi, başarı için bir altın kural olarak veya bir ilke olarak düşünülmemelidir. Bu, sadece 40 yılı aşkın süredir piranhalarımın üzerinde başarılı olarak uyguladığım bir besleme yöntemidir. Bu listenin çoğu deneme yanılma ile oluşturulmuştur. Yemeyi reddeden bir piranha bile, bu yemlerden bazıları kullanılarak yem yemeye ikna edilebilir.
Piranhaların Beslenme Doğası
Piranha besleyenlerin en çok karşılaştığı problemlerden bir tanesi de yeni aldıkları balıklarının yem yemeyi reddetmesidir. Bu problem, düşünülenden daha sık ortaya çıkar. Piranhalar doğaları gereği çok çekingen bir yapıya sahiptir ve akvaryum ortamlarındaki yeni değişikliklere direnç gösterirler. Yeni çevrelerine adapte olana kadar genellikle bir kaç gün yemezler. OPEFE’de yapılan deneyler (1994-1996 yıllarında yapılıp, yayınlanmamıştır) piranhaların 3-4 aya kadar yemeden yaşayabildiklerini göstermiştir. Dorsum bölgelerinde (sırt yüzgecinin önünde) depolanan yağ stokları ile yaşarlar. Güney Amerika, besinin sınırlı olduğu kurak mevsimlere sahip olduğundan, piranhalar doğal olarak böyle bir yeteneğe sahiptir. Wild olarak (doğadan) yakalanmış piranhalarda dorsum bölgesinin zayıflayıp büzüştüğü veya hastalık sonucu işe yaramaz hale geldiği gözlemlenmiştir. Akvaryum ticareti için ithal edilen Pygopristis denticulata gibi bazı türlerin dorsum bölgesi iyice zayıflamış durumdadır ve bu türler çok uzun süreler yaşamazlar. Catoprion mento gibi bazı türlerin canlı tutulması için beslenmelerinde balık pulu haricinde, çeşitli yem varyasyonları da kullanılmalıdır.
OPEFE sayfalarında bu avcı hayvanların doğal ortamlarında neler yediği hakkında bazı argümanlar mevcuttur. Bazı sayfalarda, beslenebilecekleri yemler ile ilgili de bilgi verilmiştir. Ben de bu sayfada işe yaramış olan yemleri belirteceğim. Öncelikle, piranhaların ilk zamanlarda yemi reddettikleri aklınızda bulunsun. Bunun birçok nedeni olmasına rağmen, diğerlerine göre daha baskın olan neden, balıkların doğal olmayan ortamda yani ev akvaryumunda bulunmasıdır. Bunu aklımızda bulundurarak, piranhanıza uygun olacak yemleri keşfetmeye başlayalım. Piranhalara canlı balık verilebilir, ama hastalıklar ve parazitlerle ilgili problemler bu faktörde rol oynar. OPEFE canlı balık ile beslemeyi teşvik etmediği gibi besleyeni de caydırmaz. Bu olay, yırtıcı hayvanı besleyen kişiye bağlı olan bir seçim meselesidir. Bir konuya değinmeliyim. Japon balıklarının (gold fish [Carassius türleri]) doğası gereği mantar hastalığı problemleri vardır ve bu balıklar bilindik thiamine inhibitörüdürler (yavaşlatıcı, engelleyici). (Thiamine [B1] büyümeyi düzenlemede ihtiyaç duyulan önemli bir vitamindir.) Bu tip balıkla beslemek niyetindeyseniz, hatta dondurulmuş balık ile bile olsa akvaryum suyuna vitamin B kompleksi ekleyin. Bazı akvaryum ilaç firmaları bu vitamin takviyesini sunmaktadır.
Yiyecek Listesi
Pygocentrus; Dana yüreği (tüm yağını çıkarttıktan sonra balığın büyüklüğüne göre iri parçalar halinde besleme yapılabilir), dondurulmuş balık, dondurulmuş karides, dondurulmuş yengeç, dondurulmuş deniz alası, dondurulmuş bluegill (Amerika’daki çoğu ırmak ve gölde sıkça bulunan bir tür tatlı su balığı), temizlenmiş toprak solucanları ve böcekler ile beslenebilir.
Serrasalmus; Dana yüreği (tüm yağını çıkarttıktan sonra balığın büyüklüğüne göre iri parçalar halinde besleme yapılabilir), içinde balığın yüzgeçlerini de barındıran dondurulmuş balık, dondurulmuş karides, dondurulmuş yengeç, dondurulmuş deniz alası, dondurulmuş bluegill (Amerika’daki çoğu ırmak ve gölde sıkça bulunan bir tür tatlı su balığı), temizlenmiş toprak solucanları ile beslenebilir. Bazı türler (S. Rhombeus) kuş yemi ve böcekleri de kabul eder.
Pristobrycon; Dana yüreği (tüm yağını çıkarttıktan sonra balığın büyüklüğüne göre iri parçalar halinde besleme yapılabilir), içinde balığın yüzgeçlerini de barındıran dondurulmuş balık, dondurulmuş karides, dondurulmuş yengeç, dondurulmuş deniz alası, dondurulmuş bluegill (Amerika’daki çoğu ırmak ve gölde sıkça bulunan bir tür tatlı su balığı), temizlenmiş toprak solucanları ile beslenebilir. (Bazı türler kuş yemini de kabul eder.)
Pygopristis; Kurutulmuş muz, ceviz (dilimlenmiş), brezilya kestanesi (dilimlenmiş), muhabbet kuşu yemi, dondurulmuş balık, dondurulmuş karides, dondurulmuş yengeç, temizlenmiş toprak solucanları ve ufak parçalar halinde dana yüreği (yağsız) ile beslenebilir.
Cataprion mento; Canlı balık (pulları ile beraber), önceden pişirilmiş dondurulmuş karides, ufak balık eti parçaları, sinekler ve cırcır böceği ile beslenebilir.
Metynnis türleri; Canlı balık (guppy), karides, böcekler, ince şeritler halinde kesilmiş yağsız dana yüreği ve hazır akvaryum pul yemleri ile beslenebilir.
Daha önce de belirtildiği üzere yukarıdaki liste sadece bir kılavuz olmakla birlikte, sizler balığınızın hangi durumda olduğuna en iyi karar veren kişiler olmalısınız. Yeni ithal edilmiş balıkların beslenmesi zordur, bazen neyin işe yarayacağını deneyerek bulmanız gerekir. Yem yemeyen piranhamın hangi yemi kabul edip etmeyeceğini anlamak için, bahçemden sıkça etrafta bulunan böcekleri toplamıştım (güve dahil). Bazen yiyorlar, bazen de yemiyorlar. Bu uçan yaratıkların böcek zehirine veya ilacına maruz kalmamış olmasına dikkat edin. Başarılı bir yemlemenin anahtarı paniklememek ve yeni yemler denemektir.
İçerisinde katkı maddesi bulunan hamburger, hotdog, tavuk, jambon dilimleri ve buna benzer yiyecekler ile besleme yapmayın. Bu tip yiyecekler akvaryumu çok çabuk bir şekilde kirletecek ve ileride muhtemelen bağırsak ile ilgili sorunlara sebebiyet verecektir.
Referanslar: OPEFE araştırma dosyaları (1994-2000)
Kaynak: www.opefe.com
Çeviri: Barış Uzmay