Takvim MÖ 59 yılını gösterdiğinde, Roma Cumhuriyet Dönemi’nin en yüksek rütbesi olan “konsüllük” unvanına sahip olan Julius Sezar, senenin sonunda bu ünvanının süresinin biteceğini biliyordu. Bu sebepten kendisinin, öne çıkabileceği bir yere “prokonsül” olarak atanması için politik hamleler yapmaya başladı. Bu hamlelerin sonucunda MÖ 58 yılında Cisalpina Galya ve Transalpine Galya bölgesine atandı. Normal bir prokonsülün bir yıl görev başında kalması kararlaştırılmıştır. Ancak Sezar, on yıl boyunca bu göreve atanmış ve Galya bölgesinde büyük askeri başarılar elde etmiştir.
MÖ 54 yılında Roma Cumhiriyeti'nde üç güçlü insan vardı: Kuzey'de Keltik kabilelere karşı kazandığı başarılar sayesinde büyük bir servet ile askeri güce sahip Julius Sezar, Doğu'da büyüyen tehlikeye karşı duran Marcus Licinius Crassus ve son olarak Güney ile Batı'yı her şekilde savunan Pompeius Magnus. Bu üç güçlü kişilik hem kendi hem de Roma'nın çıkarları doğrultusunda "Triumvirlik" antlaşması imzalamışlardır. Antlaşma kısaca Roma'nın iç savaşlar ile güç kaybetmemesi ve Roma'nın düşmanlarına diz çöktürmek için imzalanmıştı. Bu anlaşma doğrultusunda Sezar'ın görevi Galya'da bulunan barbar kavimlere üstün gelmekti.
Bu görevi yerine getirmek için lejyonlarını hazırlamaya başladı. Ancak hiç kimsenin ummadığı bir şey oldu: MÖ 54-53'ün kışında XIV. Lejyon, isyan eden Eburoneler tarafından pusuya düşürüldü ve neredeyse tamamen yok edildi. Bu durum karşısında cesaretlenen Galyalılar, eğer birlik olurlarsa Roma'yı yenebileceklerini düşünüyorlardı. Çok önemli bir galibiyet alan Eburoneler kısa sürede bastırıldı ama bu zaferin etkileri uzun süre Roma'nın canını sıkacaktı. Galyalı kabileler Bibracet'te bir konsey toparladı ve birleşik orduların komutanı olarak Avernilerin şefi olan Vercingetorix'i atadılar. Bu konseye sadece Remliler ve Lingonerliler katılmayarak Roma'ya bağlılıklarını bildirdi.
Çoğu şeyden habersiz olan Sezar, Cisalpina Galya'da kamp kurmuş ve kışın geçmesini beklerken birbiri üstüne barbar saldırıları haberlerini almaya başladı. Bu durum karşısında tüm birliklerini, kışın ortasında, Alp Dağları'ndan geçirerek Galyalıları şaşırttı. Sezar, 4 lejyonunu Titus Labinesus komutasında Kuzey'e yolladı. Kendisi ise 6 lejyonu ile Vercingetorix'in üzerine yürüdü. Yol boyunca irili ufaklı çatışmalarda bulunan iki ordu, Vercingetorix'in Alesia kalesine çekilmesi ile bir kuşatma savaşına dönüştü.
Alesia Kalesi, yüksek bir tepeye kurulmuş ve yakınından nehir geçen bir pozisyonda idi. Yani savunması kolaydı ve uzun süreli kuşatmalara dayanabilirdi. Ancak Vercingetorix'in düşünmediği tek etken yiyecek sıkıntısıydı. Yaklaşık 80 bin askere şehir nüfusu da katılınca kalede ne kadar yemek depolandığının bir önemi kalmıyordu. Bunu anlayan Sezar, şehri çevreleyen bir tahkimat hattı kurması için mühendislerine emir verdi.
Tahkimatın ilk günlerinde Vercingetorix, Romalıların ne yaptığını anlamadı fakat bir süre sonra kendilerini tamamen kapana kıstırmak istediklerini anladı. Atlı birliklerine mühendisleri taciz etmeleri emrini verdi. Bu duruma hazırlıklı olan Romalılar tüm bu saldırıları ustalık ile püskürttü. Çare kalmadığını anlayınca Vercingetorix, bir kısım ordusunu Galya'dan takviye birlik toplamaları için yolladı. Romalılar bu atlı birlikleri durduramadı, Sezar için bu büyük bir kayıptı. Artık her an arkasından da düşman ile karşılaşabilirdi. Bunun önüne geçmek için bir şeyler düşünmesi gerekiyordu. Bu arada şehrin etrafı çoktan 18 km'lik surlar ile çevrelenmişti. Aynı zamanda surların önüne hendekler kazıldı ve çeşitli tuzaklar ile güçlendirildi.
Cevap basit olduğu kadar çılgıncaydı. Eğer arkalarında da sur olursa kolay bir biçimde saldırıya uğramazlardı. Aklına gelen bu fikirin ardından hemen mühendislerine emirleri verdi ve ikinci surun yapımı başladı. Romalılar arkalarına sur yaparken Vercingetorix şehirde açlıkla başa çıkmaya çalışıyordu. Vercingetorix, bir umut şehir halkının geçişine izin verirler diyerek halkı, Romalılara yolladı ancak bu istekleri Sezar tarafından reddedildi. Halk geri şehre dönerken Vercingetorix onları şehre almadı. Askerleri, soydaşlarına böyle davranıldığını görünce moralleri bozulmaya başladı ve Vercingetorix'in onları tekrardan şehre almaktan başka çaresi kalmadı.
Arkalarındaki surun yapımını bitiren Romalılar, bu işi tam zamanında bitirdiklerini anladı. Galyalı ilave birlikler Romalılar'ı kuşattı ve onların ikmal hatlarını bloke etti ancak saldıramadılar. Bu durum sonucunda Romalılarda da açlık baş göstermeye, yemekler karneyle dağıtılmaya başlandı. Her iki yönden de iyi savunulan bu surlara tek yönden saldırmak intihardan farksızdı. Bunu bilen Galyalılar iki taraftan aynı anda bir saldırı planladılar. Surlar şehri tamamen çevrelese bazı yerleri coğrafi şekiller nedeni ile tamamen kapatılamamıştı. Destek birliklerinin Romalıları dağıtmak için tek çıkar yolları burasıydı.
Plan 2 Ekim günü başlatıldı. Daracık alana 60 bin kişi saldıran destek güçleri, disiplinli Roma lejyonlarına üstünlük sağlayamadı. Yer kaybetmeden savunma yapan cesur askerler saatlerce çarpıştı. Bunlar gerçekleşirken Sezar, cesur bir hamle ile 6 bin atlı askerini düşmana arkadan saldırmaları için yolladı. Bir anda iki kanatta savaşan Galyalılar panikleyip geri çekildirler. Düzensiz geri çekilen ordu, Romalı lejyonlar tarafından kılıçtan geçirildi. Bu muharebe üzerine Sezar "Galyalıların mutlak bir yok edilmeden Romalı askerlerin bitkinliği kurtardı." sözünü söylemiştir.
Savaşın kaybedildiğini gören Vercingetorix, açlık ve moral çöküntüsü nedeniyle birkaç gün sonra kılıcını Sezar'a teslim etti. Böylelikle kuşatma sonuçlandı. Vercingetorix 5 yıl boyunca hapis tutuldu ve sonra bir geçit töreninde idam edildi. Romalılar onlarca yıl Galya'da büyük bir isyanla karşılaşmadı.
|Kaynak:|