100 yıldan uzun bir geçmişi olan elektrikli arabalar, depolama teknolojisinin gelişmesi ve petrole olan bağımlılığın azaltılması çabaları sayesinde en popüler dönemini yaşamaktadır. Günümüz itibariyle yeni araç satışlarında %3’lük bir pazar payına sahip olan elektrikli arabaların 2020’ye kadar %7 seviyesine ulaşması (yıllık 6.6 milyon araç) beklenmektedir [1]. Petrol ihracatçısı ülkelerin pek de sevmediği elektrikli araçların tarihi şu şekilde özetlenebilir:
- 1828 yılında Macar Anyos Jedlik, kendi dizayn ettiği elektrik motoruyla çalışan küçük ölçekli bir araba üretti.
- 1832 yılında İskoç mucit Robert Anderson tek kullanımlık bataryalarla çalışan ilk binek arabayı icat etti.
- 1837 yılında kimyacı Robert Davidson galvanik pillerle çalışan bilinen ilk elektrikli lokomotifi icat etti.
- 1897 yılında Walter C. Bersey tarafından dizayn edilip çıkardığı vızıltı sesi nedeniyle ‘sinekkuşu’ adı verilen ticari taksiler Londra’da hizmete sunuldu.
- Benzinle çalışan arabalarla kıyaslandığında çalışması, kullanması ve bakımı kolay olduğu için elektrikli arabalar 1899 – 1900 yılları arasında diğer araç satışlarını geride bıraktı.
- 1908 yılında Henry Ford, Model T isimli aracı uygun fiyata satışa sunduktan sonra benzinli araçlara olan ilgi arttı. 1912 yılında benzinli araçlar 650$’dan satılırken elektrikli araçlar neredeyse 3 katı olan 1750 $’a satılmakta idi.
- 1920’li yıllarda devasa hacimdeki Texas ham petrol yatağının keşfedilmesi ve illerin birbirine bağlanması ile daha uzun süre ve daha ucuza seyahat etme ihtiyacı elektrikli araçlara olan ilgiyi azalttı.
- 1960’lı yıllara kadar ucuz benzin fiyatları, içten yanmalı motorlara sahip araçların yaygınlaşmasını sağladı.
- 1975 yılında Amerikan Posta Servisi test amaçlı kullanmak üzere American Motor Company tarafından üretilen ve elektrikle çalışan ‘Jeep’ marka 350 araç satın aldı. Ancak bu yıllarda elektrikli araçlar tek şarjla ancak 40 mil gidebilmekte ve şarj süresi 10 saati bulmaktaydı.
- 60’lı ve 70’li yıllarda yaşanan petrol krizleri nedeniyle 1976 yılında Amerikan Kongresi Elektrikli ve Hibrit Araçların Araştırılması ve Geliştirilmesi Yasası’nı çıkardı.
- 1990’lı yılların başından itibaren artan çevre duyarlılıkları elektrikli araçların gelişimini hızlandırdı.
- 1996-1999 yılları arasında GM tarafından üretilen EV1 markalı elektrikli araç saatte 80 mil hıza ulaşabilmekte ve 8 saatte doldurulabilen tek sarjla 160 mil gidebilmekteydi. Ancak elektrikli araçların petrol endüstrisini tehlikeye atabileceği gerekçesiyle aracın üretimine son verildi.
- 1997 yılında Toyota tarafından geliştirilen Prius seri üretime geçen ilk hibrit araç oldu.
- Günümüze geldiğimizde ise elektrikli araçların en önemli dönüm noktalarından biri 2006 yılında Silikon Vadisi’nde kurulan ve 2010’da seri üretim tesisi açmak üzere Enerji Bakanlığı tarafından 450 milyon $ kredi verilen Tesla Motors şirketidir. Şirketin ilk ürünü olup 2008 yılında piyasaya sürülen Tesla Roadster, tek şarjla 200 mil gidebilen ve 4 saatte şarj edilebilen ilk spor araba olmuştur. Haziran 2014’te şirketin CEO’su Elon Musk , elektrikli araçlara olan ilgiyi artırmak için teknoloji patentlerini iyiniyetle kullanacaklar için ücretsiz kullanıma açtığını duyurmuştur. Mart 2016’da tanıtımı yapılan Tesla Model 3, 2017 yılında teslimata başlayacak olup 15 Mayıs 2016 tarihi itibariyle 373.000 adet ön sipariş almıştır.
[2]
KAYNAK:
[1] “The History of the Electric Car,” US Department of Energy, [Online]. Available: http://energy.gov/articles/history-electric-car , 27 May. 2016
[2] www.slideshare.net