Bezelyenin Faydaları ve Zararları Nelerdir?
Bezelyenin sağlık yararları arasında iltihapla (enflamasyon) mücadele etmek, iştahı yüksek oranda bastırmak, mükemmel bir protein kaynağı olmak, sindirim mekanizmasını iyileştirmek, kalp krizi riskini minimum düzeye getirmek, gözün sağlığını teşvik etmek ve kilo vermeyi kolaylaştırmak gibi önemli özellikler yer alır. Ayrıca bezelye, kanser oluşumunu engeller, osteoporoz riskini düşürür, sağlıklı bir gebeliği destekler ve bağışıklığı yüksek seviyelerde arttırır. Eldeki yazılı olan kanıtlar, bezelyenin yüzyıllar önce Avrupa mutfağında popüler olarak tüketildiğini göstermiştir. Bugün, dünyanın her yerinde yaygın bir şekilde tüketilmekte ve çeşitli jeolojik bölgelerde yetiştirilmektedir.
Bezelyenin Faydaları Nelerdir?
Süper besin olarak isimlendirilen bezelyenin faydaları genel olarak şunlardır:
- Bezelye Güçlü Bir Şekilde Antienflamatuar Etkiler Sunar
Çoğu insan, bezelyeyi enflamatuar süreçleri kontrol etmeye yardımcı olmakla ilişkilendirmez. Bunun yerine sadece başka bir nişastalı sebze olarak toplarlar. Bununla birlikte bezelye, yeşil çayda bulunanlara benzer şekilde kateşinler olarak bilinen flavonoid bileşiklerle dolu olduğu için oldukça faydalı bir besindir. Vücuttaki aşırı enflamatuar süreçlerin etkilerini kontrol etmek, genel sağlığın korunması için önemlidir. Çünkü bu süreçlerin tekrar tekrar hızlandırılması sağlığımızın hızlı bir şekilde bozulmasına neden olur.
- Bezelye Tokluk Hissi Verir
Bezelye, öğünler arasındaki açlık seviyelerini azalır ve bu süper besin, açlıkla olumlu ilişkisi olan mükemmel bir diyet lifi kaynağıdır. Bu özellik, bezelyenin büyük ölçüde lifin kan şekeri düzeylerini kontrol etme üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır, Hızlı yükselmeler ve daha sonra kan şekeri seviyelerindeki düşüşler, açlık refleksinin tetiklenmesinde büyük rol oynar. Bu sebeple kan şekerini stabilize etmeye yardımcı olan her durum, açlık ve istek kontrolüne de yardımcı olacaktır.
- Bezelye Mükemmel Bir Protein Kaynağıdır
Proteinler, hücrelerin büyümesinden ve onarımından sorumlu olan makrobesinlerdir. Ancak vegan ya da vejeteryansanız sizin için yeterli kaynakları bulmak zor olabilir. Bezelye, tam protein olarak kabul edilemese de böyle bir diyette protein açısından zengin gıdalar arasındadır. Çünkü bezelye, esansiyel amino asitlerden yoksundur ve bu özellik de onu tamamlamak için diğer proteinleri dahil etmeyi gerekli kılar. Ne olursa olsun, düzenli bir şekilde bezelye tüketimi, günlük alım hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacaktır.
- Bezelye Sindirim Sistemini Destekler
Bezelye, sindirim sürecinde son derece önemlidir. Bezelye, farklı roller oynayan hem çözünür hem de çözünemez lifler içerir. Örneğin çözünür lif, bağırsaklarımızda yaşayan yardımcı probiyotik bakterilerin beslenmesine yardımcı olur ve böylece gıda metabolizması bozulmaz. Öte yandan, çözünemeyen lif, atığa hacim kazandırır ve vücuttan hızlı geçiş sağlar. Çözünemeyen lif ayrıca, düzenliliği teşvik ederek kabızlık olasılığını da yüksek oranda azaltır.
- Bezelye Kalp Krizi Riskini Azaltır
Kardiyak riskler, kalp krizi ya da felç gibi ciddi bir kardiyovasküler atak geçirme olasılığı olarak bilinir. Bezelye tüketimi, çeşitli mekanizmalarla beraber bu riskleri azaltmaya yardımcı olabilir. Örneğin, daha önce de belirtildiği gibi bezelye, kan damarı duvarlarına yapışan ve içlerindeki boşluğu azaltan kolesterol birikimi olasılığını azaltabilen güçlü bir antienflamatuardır. Bunlara ek olarak çözünür lif, bir tür kolesterol süngeri gibi davranarak safra asitlerinin dolaşımdan çıkarılmasına yardımcı olur. Böylece çıkarılan enzimin yerine daha fazla kolesterol alınır. Normal olarak safra, geri dönüştürülür. Bundan dolayı üretim için daha fazla kolesterol gerekmez. Safrayı dolaşımdan çıkararak kolesterol kullanımına ve kan seviyelerinin düşmesine katkıda bulunursunuz. Son olarak bezelye, kalsiyum, potasyum ve magnezyum gibi kardiyovasküler sisteme fayda sağlayan bir dizi mineral içerir.
- Bezelye Göz Sağlığı İçin Harikalar Yaratabilir
Karotenoid vitamin grubu, genel antioksidan özellikler taşıdığı için özellikle de göz sağlığı söz konusu olduğu zaman son derece önem arz eder. Yaş ilerledikçe gözler, görme azalmasına sebep olan maküler dejenerasyon (sarı nokta hastalığı) gibi doğal süreçlere uğrarlar. Bezelye, göz fonksiyonunu korumaya ve içindeki hassas yapılara oksidatif hasarı tamponlamaya yardımcı olan birçok karotenoid A vitamini benzeri bileşiklerin harika bir kaynağıdır.
- Bezelye Kilo Vermeyi Kolaylaştırır
Bezelye, günlük tüketilen kalori sayısını azaltmaya ve dinlenme sırasında yakılan kalori sayısını arttırmaya yardımcı olan proteinler ile birleştiği zaman, yüksek lif içeriği sebebiyle kilo vermeyi oldukça kolaylaştırır. Bu süper besin, mükemmel bir tamamlayıcıdır. Proteinler, bütün makrobesin gruplarının en yüksek termik değerine sahiptir. Protein bakımından zengin olan diyetlerin kilo vermek için mükemmel olmasının sebebi budur.
- Bezelye Kanser Oluşumunu Engellemeye Yardımcı Olur
Bezelye, yaşam boyu kanser geliştirme riskinizi azaltmada kritik bir rol oynayan zengin bir doğal antioksidan kaynağıdır. Bu koruma, mutlak olmasa da bezelye gibi baklagiller, bu zayıflatıcı hastalık riskini önemli ölçüde azaltabilecek en iyi gıdalar arasındadır. Bezelye ayrıca, hücrelerde meydana gelen mutasyon riskini azaltmada büyük potansiyele sahip olduğu saponinler adı verilen bileşikleri içerir. Kanser oluşma riskinin minimum düzeye indirilebilmesi için düzenli bir şekilde bezelye tüketilmesi önerilmektedir.
- Bezelye Osteoporoz Riskini Azaltır
Birçok mineral ve vitamin, kemik sağlığını olumlu yönde etkilemek için bir araya gelir. Bunlardan biri de bezelyedir. Bezelye, sıklıkla yanlış anlaşılan bir vitamin olan cömert miktarlarda K vitamini içerir. K vitamini, normal kan pıhtılaşmasını teşvik etme üzerindeki etkileriyle bilinir. Ancak aynı zamanda yaşamın ilerleyen dönemlerinde zayıf kemikler ve osteoporoz riskini azaltmak için yeteri oranda kemik mineralizasyonu (yani minerallerin kemik matrisine birikmesi) sağlanmasına da yardımcı olur. Bu kemik yapı, besinlerinin yeterli tüketimiyle kadınların östrojenin kemik dokusu üzerindeki koruyucu etkisini kaybettiği menopoz döneminde de son derece önemlidir.
- Bezelye Sağlıklı Gebeliği Destekler
Bazı doğum kusurları riskini azaltmak ve bebeğin sinir sisteminin gelişimini desteklemek için ek folik asit tüketimi gerekir. Bezelye, gelişmiş emilim ve daha büyük bir aktivite spektrumu sunmak gibi farklı şekillerde sentetik folik asitten daha üstün olan folat içerir. Tek bir fincan kadar bezelye, B vitamini için önerilen günlük alım miktarınızın yaklaşık %25’ini sağlayarak günlük hedefinize yaklaşmanıza yardımcı olur.
- Bezelye Bağışıklık Sistemini Destekler
A, C ve E olan antioksidan vitaminler, bağışıklık sağlığını arttırmak söz konusu olduğunda akla gelen ilk vitaminlerdir. Ancak göz ardı edilen son derece önemli diğer besinler de vardır. Bu besinlerden biri, beyaz kan hücrelerinin verimliliğini arttırarak, patojenin enfeksiyona neden olma şansını azaltmaya yardımcı olan bağışıklık fonksiyonunu önemli ölçüde artırabilen çinkodur. Çinko aynı zamanda vücudumuzun gün boyu yaptığı çeşitli reaksiyonlarda kritik rol oynar ve aynı zamanda güçlü antioksidan etkilere sahiptir. Sonuç olarak bezelye, genel vücut sağlığına katkı sunan büyük faydalar ile doludur. Düzenli aralıklarla bu besinin tüketilmesi önerilmektedir.
Bezelyenin Zararları Nelerdir?
Bezelye, tipik bir şekilde vücudun genel sağlığına yüksek oranda katkı sağlayabilen bir besin olsa da büyük seviyelerde tüketimi sonucunda meydana gelebilecek farklı tür yan etkiler olabilir. Böbrek sorunları olan hastalar için bezelye tüketiminin yüksek olması böbreklerle alakalı bazı belirtilerin artmasına sebep olabilir. Gebe ya da emziren anneler, bezelye tüketimine dikkat etmelidirler, çok fazla ve çiğ bir şekilde tüketmekten kesinlikle kaçınmalıdırlar. Tüm bunlarla beraber bezelye, oksalat üretilmesini sağladığından dolayı vücut üzerindeki kalsiyum seviyelerini emerek azaltabilir. Ayrıca şeker ve kalp hastalarının, bu besini tüketmeden önce mutlaka doktorlarına danışıl