Göçebe İskitçi çobanlar Demir Çağı boyunca yaklaşık M.Ö. 9. Yüzyıl ile MS 1. yüzyılda (Ortak Çağı Öncesi) Orta Asya bozkırlarına yayılan geniş alanları dolaştı. Çadırlarla kaplı vagonlarda yaşayan bu hayvancılık pastoralcıları, istisnai atlı becerileri için savaş tarihinde damgalandı. Binicilikte ustalığı kullanan ve sürüş esnasında kompozit yaylardan faydalanan ilk kişiler arasındaydılar. Yayınlanan yeni bir çalışma Science Profesör Ludovic Orlando öncülüğünde ve 16 üniversiteden 33 uluslararası araştırmacıların katılımıyla, şimdi İskit yetiştiriciler iyi amaçlarına uygun at türü mühendisi seçilen bu özelliklerin paketi ortaya koymaktadır.
Çalışma, Arzhan, Tuva Cumhuriyeti, 200’den fazla atın kazıldığı fakat aynı zamanda Berel’in Kazakistan’da olduğu gibi Kral İskoç gömülerinde olağanüstü korunmuş at kalıntılarından yararlandı; burada Kazakistan’da tek bir atta en az 13 at kaldı. , Permafrozen cenaze odası. Eski DNA araştırmalarında en yeni yöntemleri uygulayan araştırmacılar 13 İskit aygırının genomunu dizileyebilirler. Bunlar 2.300-2.700 yaşında ve Berel’den 11 örnek ve Arzhan’dan ikisi içermekteydi. Araştırmacılar ayrıca, atlarla çizilen ilk iki tekerlekli savaş arabalarını geliştiren daha önceki Sintashta kültürüne ait, Rusya’nın Çelyabinsk kentinde bulunan bir 4.100 yıllık kısrak genosunu sıralamışlardı.
Anahtar genlerde gözlemlenen DNA varyasyonu, koy, koyu kestane, krem ve lekeli hayvanlar da dahil olmak üzere İskoç atlarında çok çeşitli renk katmanları ortaya çıkardı. İskit atları mutasyonu alternatif yürüyüşlerden sorumlu tutmadı ve sonuç olarak doğal amblers değildi. Bununla birlikte, bazıları değil, hepsi değil, bugünkü yarış atlarında kısa mesafe sprint performansıyla ilişkili varyantlar taşıyordu. Bu, İskandinav yetiştiricilerinin çeşitli dayanıklılık ve hız potansiyeline sahip hayvanlara değer verdiğini gösterir.
“İki atın dışında, hiçbir hayvan ilişkili değildi: Herodot’un İskele cenaze ritüellerini tasvirleri ile örtüşen atların bozkırlara yayılmış müttefik kabilelerin armağanlarını temsil ettiğini” belirtti. Doktora sonrası araştırmacı Dr. Pablo Librado, Danimarka Kopenhag Üniversitesi GeoGenetics Merkezi’nde ve araştırmanın eş lider yazarı.
Önemlisi, çalışmada analiz edilen eski atlardan hiçbiri, İskiricilerin doğal gövde yapılarını korumayı başardıklarını ve sınırlı sayıdaki değerli nesiller arasından seçme yapmadığını düşündüren yakın akrabalarından hiçbiri değildi. Bu, tekli aygırların yüzlerce çocuğu babası olarak kullanabileceği modern yönetim uygulamalarıyla çelişir. Genomdaki genetik çeşitlilik kalıpları, çoğunlukla ön ekim gelişiminde rol oynayan İskitler tarafından seçilen 121 gen toplamını ortaya koydu. Bu, kemiklerde ölçülen morfolojik indeksleri anımsatır ve İskoç yetiştiricilerin atları daha sağlam morfolojileri gösteren seçtikleri belirtir.
“Bu çalışmada İskitlerin saldırgan savaşçı oldukları efsanesinin ötesine geçmek ve kafatas kupalarında düşmanlarının kanını içmek istedik ve bu insanların atlarıyla gelişmiş istisnai ilişkinin birçok yönünü ortaya koymak istedik” diyor Ludovic Orlando , Kopenhag Üniversitesi, Geo Genetik Merkezi’nde Moleküler Arkeoloji Profesörü ve AMIS laboratuarında CNRS Araştırma Direktörü, Toulouse Üniversitesi.
Çalışmada üretilen genom veri setinde ayrıca, yaklaşık 5,500 yıl önce başlayan at yönetim tarihi ve bir bütün olarak hayvan evcilleştirilmesi için önemli dersler çıkmaktadır. Antik ve günümüz atlarındaki genetik çeşitlilik modellerini karşılaştıran yazarlar, son 2.300 yılda önemli bir demografik çöküşe destek buldu ve bu durum at mahallelerinde genetik çeşitliliğin önemli ölçüde azalmasına neden oldu. Aynı dönemde, üreme yönetimi günümüzde hemen hemen tüm evcil hayvanların aynı veya oldukça benzer Y-kromozom haplotipi taşıyan noktaya kadar giderek azalan aygır sayısına sahip olmuştur.
“İskit at popülasyonlarında bir çok Y-kromozom haplotipi bir arada yaşıyordu, bu yüzden ilk üç bin at evcilleştirmesi çok çeşitli erkek soylarını koruyordu, ancak son 2000 yıl içerisinde ortadan kayboldu” diyor doktoralı araştırmacı Dr. Cristina Gamba Çalışma anındaki GeoGenetik Merkezi’nde ve araştırmanın eş lider yazarı.
Yazarlar ayrıca, son 2,300 yıl içinde gözlemlenen demografik çöküşün ve Y-kromozomal çeşitliliğin kaybedilmesinin, atın genomunda önemli derecede zararlı mutasyon birikimi ile yansıtıldığını buldu. Bu mutasyonlar, taşıyıcılarının uygunluğunu azalttığından son iki bin at yönetiminin atı olumsuz etkilediğini gösteriyor. Bununla birlikte, Sintashta ve Scythian genomları tarafından temsil edilen erken evcilleştirme aşamalarının böyle bir etkisi yoktu. Bu, erken evcilleştirme aşamalarından başlayarak olumsuz bir etkiye neden olan evcilleştirme öncesi hipoteziyle çelişmektedir. Atın evcilleştirilmesi durumunda, son 2000 yıl içindeki demografik çöküşün negatif seçim etkinliğini, at genomunda birikebilecek zararlı mutasyonları yok etmesi olasılığını azalttığı muhtemeldir.
Son olarak, araştırmacılar erken evcilleştirme aşamalarında pozitif seçilim imzaları için genetik verileri araştırmak için yeni bir istatistiksel yöntem geliştirdiler. En uç imzaları gösteren genomik bölgelerin sinir tepesinin gelişimine karıştığını ve nöral krestten türetilen dokularda ifade edildiğini buldular.
“Sinirsel krest hipotezi, çoğu evcil hayvanda yaygın olarak bulunan benzer özelliklerin kökeni için birleşik bir model önermektedir: Sinir hücresi, birçok dokuya ve hücre soyuna neden olan gelişmekte olan bir geçici hücre grubunu temsil ettiğinden, Nöral krest, neredeyse bir dizi özellik için birlikte seçilebilecek.Çalışmamızda saptanan fazla gösterim, hayvanların evcilleştirilmesinde ve bağımsız hayvan soylarında yaygın ev içi özelliklerin yükselişinde anahtar olarak nöral kreste destek oluyor “diye belirtiyor Professor Ludovic Orlando.
Kaynak:
Fen Fakültesi – Kopenhag Üniversitesi