Suriye Kuneytra’nın güney kesiminde, şehirden 6 km. uzaklıkta, Suriye ile İsrail arasındaki nötr tampon bölgede yer alan Bariqa Köyü yıllarca süren savaş ve göçlere rağmen güzelliğini korumayı başardı.
Suriye rejimi 2018’de Kuneytra’nın güneybatısındaki bölge ve köylerde yönetimi yeniden ele geçirince bazı insanlar Bariqa Köyü’ne dönmüştü. Savaş sırasında boşalan köydeki evlerini tamir etmek, altyapıyı iyileştirmek ve köylerini tekrar eski “ideal hali”ne döndürmek istiyorlardı. Bariqa 12 yıl önce en iyi köylerden biri olarak seçilmişti.
Siyah bazalt taşından yapılan evlerin çatıları kırmızı kiremitle kaplı. Araştırmacı Abu al-Bara “Bariqa, Kuneytra’nın en güzel köylerinden biriydi. Tarihi 9. yüzyılın son çeyreğine dayanır” diyor.
Bariqa’daki anıtlar, sütunlar ve Grek yazıtları Helenistik Dönem’e ait. Meşe ve akdiken ağaçlarıyla kaplı ormanları ve iki barajıyla, deniz seviyesinden 900 metre yüksekte yer alan Bariqa Köyü turistlerin de ilgisini çekiyor.
Çerkesler ilk olarak 1879’da Bariqa’ya yerleşmiş, evlerini kerpiçten inşa etmişler. Son nüfus sayımına göre (nüfus sayımı yapılalı 10 yıldan fazla oldu) Bariqa’da 1.350 kişi yaşıyordu. Savaş döneminde ise aynı 1967 İsrail işgalinde olduğu gibi köy halkı yeniden yerlerinden edilmişti.
2008 yılında köyde tütün ürünleri satışını yasaklamaya karar vermişlerdi. Bariqa o dönemde medya organlarında “Örnek Köy” olarak adlandırılıyordu.
Köyün adının Bariqa olması konusunda iki görüş var: Birincisi, bölgede yaşayan Romalı bir kumandanın adı Bariqa idi. İkincisi ise köyde yoğunlukla yaşanan yıldırım ve gök gürültüsü yüzünden Arapçada yıldırım anlamına gelen bu ad verildi.
Köy sakinlerinden, 60’lı yaşlardaki Abu Anas Goka, köyde tarımla uğraşıldığını ve köydeki beyaz dut, üzüm, ceviz ve incir ağaçlarının tohumlarının Kafkasya’dan gelen büyük dedeleri tarafından getirildiğini belirterek, “Bugünlerde ayrıca zeytin, elma, nar, kiraz ve tahıl yetiştiriciliği de yapılmakta” diyor.
Goka arıcılık da yapıyor, bu konuda bir üne sahip. İnek, koyun, tavuk ve ördek de yetiştiriyor.
Köyde Çerkes gelenekleri sürdürülüyor. Akraba evlilikleri yapılmıyor.
Suriye’deki Çerkesler komşu köylerden gelen misafirler veya başarılı öğrenciler için ya da uzun süredir köyden uzak olan birinin köye dönmesi durumunda, Çerkes yemeklerinden oluşan sofralar kurup dans ederek büyük bir kutlama yapar.
Bariqa sakinlerini yerinden eden savaşın ardından bugün Bariqa’da çok az kişi yaşıyor. Büyük bir kısmı Rusya ve Türkiye’ye gitti. Köylerinde kalanlar ise gelenek ve ritüellerini halen sürdürüyor.
(enabbaladi.net)
Çeviri: Serap Canbek