İttihat ve Terakki iktidarı 1914 yılı Ocak ayında Musevilerin Filistin'e yerleşimlerini önlemek için alınan tedbirleri, işe yaramadıkları gerekçesiyle kaldırma kararı aldı. Bununla beraber, Yahudilerin Filistin'e yerleşmeleri ve giderek bir devlet kuracak konuma gelmeleri Filistin'in İngiliz mandası altında bulunduğu dönemde oldu. 1922 yılında Milletler Cemiyeti kararıyla Filistin İngiliz mandasına bırakıldı.Pazarlık, Vahdettin Engin (Sayfa 145 - Yeditepe Yayınları)
İngiliz Uşakları;Gazi Mustafa Kemal Atatürk, İlber Ortaylı (Sayfa 147 - Kronik)
"Damat Ferid, Harbiye Nazırı Süleyman Şefik ve Dahiliye Nazırı Adil Bey'e dayanarak ingiliz mandası programını uygulamaya başladılar..
Kamuoyu yaratmak amacıyla bu işgüzar üçlü "ingiliz Muhibleri Cemiyeti" adında bir teşkilat kurdu. Cemiyet'in başına meşhur Ali Kemal'i, Rahip Frew'ü ve tanınmış hatip Sait Molla'yı geçirdiler
Damat Ferid'in yardımıyla bu teşkilat sayende ingilizler, İstanbul'un en etkili propoganda organlarını elde etmişlerdi."
Not: Böyle hainler tarihte çoktur... Ama hiç bir suç, cezasız kalmayacaktır...
İngiliz Muhibleri = İngiliz Sevenler (anlamına gelir)Gazi Mustafa Kemal Atatürk, İlber Ortaylı (Sayfa 147)
Ustalıkla tertipledikleri kombinezonlarla İngilizler, savaş sonucunun kısa ömürlü kabinelerinden sonra 1919 yılının Mart ayında Damat Ferid'i başbakanlığa getirtebildiler. Damat Ferid, Harbiye Nazırı Süleyman Şefik ve Dahiliye Nazırı Adil Bey'e dayanarak İngiliz mandası programını uygulamaya koymak niyetindeydi.
Kamuoyu yaratmak amacıyla bu işgüzar üçlü ''İngiliz Muhipleri Cemiyeti'' adında bir teşkilat kurdular, Cemiyet'in başına meşhur Ali Kemal'i, Rahip Frew'ü ve tanınmış hatip Sait Molla'yı geçirdiler. Damat Ferid'in yardımıyla bu teşkilat sayesinde İngilizler, İstanbul'un en etkili propaganda organlarını elde etmişlerdi.
İngiliz MandasıGazi Mustafa Kemal Atatürk, İlber Ortaylı (Sayfa 145 - Oxford Ferid)
Padişah, damadı olan Ferid Paşa'nın etkisi altındaydı ve o Damat Ferid, Hürriyet ve İtilaf Partisi'nin lideri olup, aynı zamanda padişahın kız kardeşi Mediha Sultan ile evliydi. Ferid Paşa Oxford'da yetişmişti ve İngiliz mandasını destekliyordu.
" İçimi dökeceğim bir Sakarya kaldı; asıl facia ve son perde..."
Asıl facia, son perde Kurtuluş Savaşı...
Anadolu cayır cayır yanıyordu... Her kafadan, her topluluktan ayrı bir ses: Padişah!.. Hilâfet!.. İngiliz Mandası!.. Amerikan Mandası!..
Hiçbiriyle yetinmeyip yaralarını geçici merhemlerle dindirmek yerine kanata kanata istiklâl merhemi için koştu şehitlerimiz, gazilerimiz. Destekçileri az, köstekçileri çoktu. Kimine göre hayalperest kimine göre deliydiler ama onlar özgürlüğe susuz kalmış, vatanını ölümüne seven neferlerdi... Esirliğin yanında göğüste açılan yaranın, kopan kolun, kesilen ayağın lafı bile olmadı. Düşman Anadolu'nun göğsüne bayrağını saplamışken alınan yarım nefes yaşatır mı bu aziz milleti, düşmanın bayrağının gölgesi altında serinler mi yanan yürekler... Bağımsızlık hasreti ekmekleri, intikam hırsı katıkları oldu, inançlarıyla ferahlattılar yüreklerini. Etten tepelere diktiler yine de yere değdirmediler sancağımızı.
Anadolu'nun sırtına geçirilen bu ateşten gömleği kendilerini kül ederek soydular.
Bu vatanın bir karışı için şehit olanlara ne yapsak ne söylesek kâfi gelir şimdi?..
Ruhunuz şad olsun!
Halide hanım şehitlerimize olan minnetini Kurtuluş'umuzun ilk romanını yazarak sunmuş. Savaşın içinde yer alan yazarımız henüz savaş bitmeden sıcağı sıcağına kaleme alıyor romanını. Peyami'nin notlarıyla, mektuplarıyla aktarıyor bize o zorlu mücadeleyi. Yağmur gibi inen mermileri, patlayan gülleleri, yaralıların iniltilerini, Allah Allah nidalarını... Cephe arkasında kalan insanı duygular da yerli yerince duruyor. Aşk, kıskançlık, dostluk vs. Vatan sevgisinden ziyade beşeri aşkla yanan yüreklerin daha baskın çıkıyor olması, İzmir'i Ayşe için kurturmaya çalışmaları beni biraz hayal kırıklığına uğrattı. Mehmet Çavuş'un, Kezban'ı kıskanmasıyla nefret ettiği hilafet tarafına geçmesi, İhsan gibi yiğit bir komutanın Ayşe savaşı bırak gel dese kafamı ezer yine gelirim, demesini kabullenemedim. Kurtuluş Savaşı'nı konu alan ilk romandan beklentim daha fazlaydı. Romanın dili biraz ağır olup sık sık sözlüğe baksamda olaylardan kopmadan akıcı bir şekilde ilerledik kurtuluşa doğru.
İzmir'in ateşi ile tutuşan Ayşe, Ayşe'nin sevdası ile yanan Peyami ve İhsan'ın daracık aşk üçgeni içinde sıkışan yüreklerine tanık olduk. Bir çift yeşil göz neler yaptırmıyordu ki sevene.
Bu vatanın ne şartlarda kazanıldığını elbet biliyoruz ama tekrar tekrar hatırlamak gerekir ne de olsa insan "unutan" demekti.
Mayıs 1948'de İngiliz Mandası'nın sona ermesinden sonra, Batı dünyasının diğer kesimlerinde olduğu gibi İngiltere'de de Yahudi karşıtı duyguların toplumsal ve siyasi olarak kabulü sona erdi. Artık diğer aşırı uca doğru bir geçiş söz konusuydu; merhamet ya da anti-Semitizmle suçlanma korkusuyla Yahudi eylemlerini makul bir biçimde eleştirenlerin bile sesi kısıldı.Semitizm ve Anti-semitizm, Bernard Lewis (undefined)
Almanların Türklerle ittifaka girmesi Ortadoğu'yu bir savaş alanına çevirdi. Bu da Ortadoğu'nun Britanya'ya sunulmasını getirdi.İmparatorluk Britanya'nın Modern Dünyayı Biçimlendirişi, Niall Ferguson (Sayfa 298 - YKY)
Daha savaş sonlanmadan (1.Dünya Savaşı) Aden, Mısır, Sudan, Kıbrıs, Somali, ve Körfez Emirliklerinin yanı sıra Muskat, Umman, ve Katar doğrudan ya da dolaylı olarak Britanya nüfuzuna girdi. Ve bunlara sömürge yerine uysallaştırılmış terim olan İngiliz mandası adını verdiler.
Musul
MUSUL TÜRKMEN ŞEHRİDİR"
Musul, İngiliz oyunu ve İsmet Paşa'nın vazgeçmesiyle elden çıkmıştı.
Milletler cemiyeti Eylül 1925’te bir rapor hazırlayarak Musul halkının müstakil olmak istediğini; ancak Musul’un İngiliz mandası altındaki Irak’ın parçası olmasının münasip düşeceği bildirildi.Türk tarafı müzâkereleri boykot etse de, İngiltere’nin kontrolündeki MC bu raporu 16 Aralık 1925’te tasdik etti.Ankara politika değiştirip raporu kabullendi
İktidarın süregiden dış hegemonya için uygun olduğu düşünülen liderlere devredilmesi mantığı Ortadoğu'da yerleşik bir kanondur şeklinde bir sav öne sürdüğümüzde kanıt olarak şunlar da yeter:
"1943'te Fransız Mandası'nın sona ermesiyle iki ayrı devlet olarak Lübnan ve Suriye'nin kurulmasının da, 1946'da İngiliz Mandası'ndan bağımsızlığını kazanan Şark'ül Ürdün Emirliği (daha sonra Ürdün adını alacaktır) ardında da bu mantık yatmıştır. 1951'de, Birleşmiş Milletler Libya'ya Kral İdris monarşisinin kontrolünde bağımsızlığını vermiştir."
Ha, genel geçer mantık zamanla evrilip yeni karakterler veya ideolojiler karşısında aciz de kalmıyor mu, kalıyor elbet. Öyle tığ-ı teber şâh-ı merdan bir kan emicilik de yok. Bu da ona delil:
"1950'ler ve 60'larda çoğu ülkede batı yanlısı monarşilere ve kentli seçkinlere duyulan güven fazla uzun soluklu olmamıştır. Batılı güçlerin karşılaştığı sorunun derinliği 1951'de İran'da, İngiliz şirketi Anglo-Iranian Oil Company (AIOC)'nin kamusallaştırılmasıyla birlikte doğrulanmıştır. İran'ın yakın geçmişte göreve getirilen başbakanı Muhammed Musaddık, AIOC'yi defetmesi ve İran petrollerini devletin tekeline alması için ülke çapında topyekûn seferberlikle teşvik edilmiştir. AIOC'nin kamusallaştırılmasını bir yıl sonra, 1952'de ülkenin kralı ve bölgedeki sömürgeciliğin baş müttefiği olan Kral Faruk'un halk tarafından sevilen bir subay olan Cemal Abdülnasır önderliğinde bir grup asker tarafından gerçekleştirilen darbeyle devrildiği Mısır'da olayların bu denli dramatik bir şekilde terse dönmesi takip etmiştir.
Nasır'ın iktidara gelişi 1954'te İngiliz birliklerini Mısır'dan çekilmeye zorlamış ve 1956'da Sudan'ın bağımsızlığını kazanmasını beraberinde getirmiştir. Nasıl yüzünü Sovyetler Birliği'ne dönüp, Asvan Barajı gibi büyük çaplı altyapı projelerinde teknik ve mali yardımın yanı sıra askeri destek de alarak batının en büyük korkusunu daha da pekiştirmiştir."
Bugün de olağanca kuvvetiyle potansiyel Ortadoğulaştırma süreci farklı kişi/kuruluş -siyasi partiler veya kıvrak liderler ideal olmak kaydıyla- sürmektedir. Aceleci bir çıkarsama da olabilir, bilemem, fakat yerli ve milli olma teşebbüsüne girişen liderleri Musaddık ve/veya Abdülnasır'la, Sovyetler'i bugünkü Rusya'yla ve Asvan Barajı'nı da Mavi Akım Projesi ile değiştirip tekrar okuyunca ne mantık değişiyor ne de sonuç. Tiyatral kaos repertuarı kurgu aynı kalmak şartıyla farklı kadro, senaryo ve sahnelerde devam ediyor. Tarih, siyasetin yatak odasında ekonomik şehvetin cilvesine kapılarak hataları tekerrürden ibaret kalmayı sürdürüyor.
dipçe: alıntılar Adam Hanieh'in İsyanın Kökenleri kitabına aittir. Sayfa 46-47.