Doğal gaz ve elektrik faturalarına yansıyan enerji krizi tüketicilerin korkulu rüyası haline geldi. Bir yandan pandeminin etkisiyle enerjiye olan talebin artması, diğer yandan ekonomik sorunların yarattığı belirsiz ortam krizi körüklüyor.
Kış aylarının yaklaşmasıyla bu krizin faturalara etkisini hafifletmek için uzmanlar çeşitli önerilerde bulunuyor.
İşte önerilerden bazıları:
"Daha az enerji harcamak mümkün"
Tüketicilerin alabileceği en önemli tedbir enerjiyi verimli kullanmak. Daha az enerji harcamak mümkün, ayrıca neyin en fazla enerji harcadığını bilmek de bu kararı kolaylaştırabilir.
Avrupa Tüketici Örgütü'nden Eoin Kelly'ye göre en ucuz enerji kullanılmayan enerji.
Kelly enerji faturalarını ödeyememe riskiyle karşı karşıya olan kişilere tavsiyeler ve ucuz maliyetli çözümler öneren STEP adlı bir projeyi yürütüyor. Kelly'ye göre mekanı ve suyu birlikte ısıtmak faturaları yükseltiyor. Daha az su harcamak ve evlerin yalıtımını yapmak faturaları düşük tutmakta etkili.
Örneğin radyatörlerin önünü giysi ya da mobilya ile kapatmamak odaların daha iyi ısıtılmasına yardımcı oluyor. Gereksiz yere telefon ve bilgisayar şarj etmemek de enerji harcamasını azaltıyor.
Isının yüzde 20'si yerden, yüzde 25'i ise çatıdan kaybediliyor. Bu nedenle yalıtım önemli bir konu.
Az su akıtan duş başlığı kullanmak da su harcamasını belirgin şekilde düşürerek enerji faturasını azaltıyor.
Sabit fiyatlı sözleşme seçeneklerini değerlendirmek
Uzmanlar tüketicilerin enerji sözleşmelerini dikkatlice incelemeleri ve diğer tedarikçilerle kıyaslama yapmalarını öneriyor.
Avrupa Birliği (AB) Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı'ndan Dennis Hesseling "İncelemelerimizden biliyoruz ki, Avrupa'daki tüketiciler enerjilerini hala geleneksel tedarikçilerden satın alıyor. Bu serbestleştirmeden önceki durumdu" diyor ancak her zaman olmasa da sıklıkla piyasadaki başka tedarikçilerin daha uygun fiyatlı hizmet sağlanabildiğini belirtiyor.
Hesseling örneğin sabit fiyatlı bir sözleşmede biraz daha yüksek fiyat ödenmesine karşın piyasadaki dalgalanma ve değişkenlerin olumsuz etkisinden kurtulmanın mümkün olduğunu hatırlatıyor. Uzmanlar bu tür sabit fiyatlı sözleşmelerin özellikle kriz zamanlarında tüketicileri yüksek faturalardan koruyabileceğinin altını çiziyor.
Tedarik firmalarını karşılaştırmak
Consumer Next Energy ve AB iklim elçisi Marine Cornelis de farklı enerji şirketlerine ve sundukları sözleşme seçeneklerine bakmanın çok çok önemli olduğunu vurguluyor.
Cornelis "Avrupa'da fiyat karşılaştırması sağlayan ve genellikle ombudsmanlar veya düzenleyiciler tarafından onaylı araçlar fiyat karşılaştırması için çok uygun. Böylece en azından ne kadar harcayacağınızı kontrol edebiliyorsunuz" diyor.
Bu fiyat karşılaştırmaları hem gaz hem de elektrik sağlayıcıları için yapılabiliyor.
Tüketici derneklerinden destek almak
Eoin Kelly tüketicilerin bu karşılaştırmayı yapmakta zorlanabileceğini göz önüne alıyor.
"Sorun şu ki, tüketici her zaman en uygun fiyatların peşine düşmeyebiliyor. Bunun için belki zamanları belki de kaynakları yok. Hepimiz profesyonel tüketici hakları avukatı olamayız. Tüketici haklarını bilmek tam zamanlı bir iş haline gelmemeli" diyen Kelly birçok sivil toplum kuruluşu ya da tüketici derneğinin bu konuda yardımcı olabileceğini hatırlatıyor.