MYANMAR
Myanmar Çay Kültürü, Myanmar, Burma ya da Birmanya, Güneydoğu Asya’da, Andaman Denizi ve Bengal Körfezi kıyısında, Bangladeş, Çin, Hindistan, Laos ve Tayland arasında yer alan ülkedir. Myanmar Pyu ve Mon dahil olmak üzere bazı erken medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. 9. yüzyılda Kral Nanzhao kralının Burmalıları yukarı Irrewaddy vadisine giriş yapmıştır, bunu 1050lerde Pagan İmparatorluğu’nun kurulması takip etmiştir. Burmalıların dili ve kültürü yavaş yavaş ülkede baskın hale gelmiştir. Bu dönemde Theravada Budizmi ülkedeki yaygın inanç durumundadır.
Pagan İmparatorluğu Moğol istilası sırasında yıkılmış ve birkaç devlet ortaya çıkmıştır. 16. Yüzyılın ikinci yarısında Taungoo Hanedanlığı tarafından ülke tekrar bir araya getirilmiş ve güneydoğu Asya’daki en büyük imparatorluk haline gelmiştir. Ülke 19. yüzyılda Anglo-Birmanya savaşları sırasında sömürge haline getirilmiştir. Bu dönemde sosyal, ekonomik, kültürel ve idari değişiklikler meydana gelmiştir.
1948’deki bağımsızlıktan bu yana ülkede sürekli etnik ve dini çatışmalar, baskılar meydana geliyor. 1962’den 2011 yılına kadar ülkede askeri idare hakimdi. 2010 yılında yapılan genel seçim sonrası askeri cunta kaldırıldı. Yönetim sivil olsa da halen askeri cuntanın etkisi büyüktür.
Myanmar, Burma ya da Birmanya, Güneydoğu Asya’da, Andaman Denizi ve Bengal Körfezi kıyısında, Bangladeş, Çin, Hindistan, Laos ve Tayland arasında yer alan ülkedir. Myanmar Pyu ve Mon dahil olmak üzere bazı erken medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. 9. yüzyılda Kral Nanzhao kralının Burmalıları yukarı Irrewaddy vadisine giriş yapmıştır, bunu 1050lerde Pagan İmparatorluğu’nun kurulması takip etmiştir. Burmalıların dili ve kültürü yavaş yavaş ülkede baskın hale gelmiştir. Bu dönemde Theravada Budizmi ülkedeki yaygın inanç durumundadır. Burma kaynakları zengin bir ülkedir. Ancak ekonomisi dünya üzerindeki en az gelişmiş ekonomiler arasındadır. Sağlık sistemleri açısından da kötü durumda olan ülkede alınması gereken daha çok yol vardır.
MYANMAR ÇAY KÜLTÜRÜ
Myanmar çayla en erken tanışan ülkelerden biridir ve çay Myanmar kültürünün önemli bir parçası haline gelmiştir. Diğer ülkelerden farklı olarak Myanmar’da çay sadece içilmez aynı zamanda yenilir de.Myanmar dünyada en iyi çayların yetiştirildiği ülkelerden biridir. Ülkenin iklimi, doğal kaynakları, toprağı ve iyi gübreleme sonucu yetişen çaylar da iyidir. Myanmar çayı ülkenin birçok yerinde ve organik olarak yetiştirilir. Tüm bu ürünler elle hasat edilir.
Myanmar Çayının Tarihçesi
Myanmar çayının ilk üretiminin köklerinin 14. yüzyıl Tawnpeng eyaletinde bazı yerleri 6000 metreden yüksekte olan Shan yaylasında olduğu düşünülüyor. İngiliz kaynaklarında baştan savarcasına Palaung ve Shan’ın kendi tarlalarını tepelik alanlara kurduğu ve bilinçsizce budamanın çay ağaçlarının ölmesine neden olacağı kaydedilmiştir. Gerçekte Myanmarlılar mülkiyet kanunları tarafından bilgilendirilerek döngü tarımı denediler. Yapraklar ekimden yıllar sonra toplanıyordu. Kesilip nadasa bırakılana kadar bu ağaçlardan yaklaşık 10-12 yıl boyunca hasat edilmeye devam edildi.
Bir diğer rivayet de çayın ülkedeki başlangıcının Bagan dönemine rastladığı şeklinde(MS1113-1167). Efsaneye göre Kral Alaung Sithu, Kuzey Shan şehrindeki küçük bir kasabada olan Namshan’a gerçekleştirdiği görkemli kraliyet seferi sırasında o bölgedeki insanlara çay tohumları takdim ediyor. O andan itibaren, çay yetiştiriciliği hızla gelişti ve Myanmar boyunca uygun arazi ve iklim koşullarında yayıldı. 1930larda çay ekimin için Shan bölgesinde 138 mil karelik bir arazi kullanılıyordu. Bu bölgeden elde edilen çay Assam bölgesinden elde edilen çayla benzerlik gösteriyor ve adına da Manipur Jat deniliyor.Myanmar çay sektörü kurulduğu günden beri biraz durgunlaşmış durumda. Myanmar’ın geçmişteki İngiliz sömürgesi Hindistan‘ın etkisiyle her zaman Hint çayına fırsat tanınmış ve Myanmar çayının ihracatını bu durum kötü etkilemiştir. Birmanya’nın 1930larda yerli çayını ihraç etmek için izin almış olmasına rağmen, İkinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle bu çabalar beklemeye geçti. Myanmar’ın Camellia sinensis’in üretildiği beşiklerden biri, Myanmar çayının tamamına yakın bir bölümü yerli tüketime yönelikken, bir kısmı da yarı işlenmiş yapraklar şeklinde Çin’in Yunnan bölgesine ihraç ediyor.
Bununla birlikte ihracattaki bu zayıflık Burma çay kültürünün gelişmesine mani olmamıştır. Bu ülkede çay geleneksel olarak yeşil çay ve kralların döneminde kraliyet törenlerinde ve üst düzey kutlamalarda ikram edilen çay turşusu olarak servis edilir. Bu turşunun ismi “lahpet”dir ve Myanmar’a özgü benzersiz bir yiyecektir. Siyah çay tüketimi de günümüzde fark edilir seviyede artış göstermektedir. Geleneksel yeşil çay tüketimiyle de birleşince bu düzenli ve olumlu bir iç pazar anlamına gelmektedir.
Çay Dükkanları
Çay dükkanları Myanmar sokaklarında her yerde rastlayabileceğiniz yerlerdendir. Batı kültürünün bir parçası olan beş yıldızlı otellerin bulunduğu sokaklar dışında yürürseniz Myanmar’da birbiri ardına gelen çay dükkanlarına rastlarsınız ve her zaman müşteri vardır. Güneydoğu Asya’da bu kadar çay dükkanına sahip bir ülke daha yoktur. Genç, yaşlı, kadın, çocuk herkes bu çay evlerinde küçük ve rahatsız taburelerde oturup çay içmeye gelirler. Kimi birkaç dakika kimi saatlerce sohbet ederken çay içer. Bu alışkanlık Myanmar kültüründe oldukça kökleşmiştir. İnsanlar bu sohbet esnasında işten, edebiyattan, siyasetten, sosyal konulardan bahsederler. Çayevleri alışkanlığının gençler için iyi mi kötü mü olduğu ülkede tartışılıyor. Zira bazı anne babalar çocuklarının buralarda geçirdiği vaktin zaman kaybı olduğunu düşünüyor. Ailelerin mantar gibi çoğaldığını düşündüğü çay dükkanları sosyal etkileşimin önemli bir parçasıdır.
Çay dükkanlarında atıştırmalıklar da satılır. Bunun yanında sürekli bir sade yeşil çay akışı da vardır. Müşteri ücretsiz olarak istediği kadar sade yeşil çay sipariş edebilir. Gelen müşterilerin saatlerce oturup sohbet etmelerindeki en büyük etkenlerden biri de budur. Farklı stillerde çay dükkanları bulunur. En popüler olanları yol kenarında kaldırımlarda açılmış olanlardır. Kaldırıma küçük, alçak masalar konulmuştur ve müşteriler de alçak taburelere oturarak çaylarını içerler. Güzel bir çay genelde birkaç atıştırmalıkla beraber ve serbest akışta sunulur. Günümüzde bir de kent sakinleri günün ilk öğünlerini, kahvaltılarını, bu çay dükkanlarında yapmayı adet edinmişlerdir. Bu nedenle de çay dükkanlarında atıştırmalıklarla servis çok daha yaygınlaşmıştır, mohinga, kızarmış pirinç, Hindistan cevizli makarna, samosa bunlardan birkaçıdır.
Lütfen Kitabımız için Tıklayınız!
Yorum Ekle
Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.