Etiyopya’nın merkezi hükümeti ile Eritre ve Sudan’ı çevreleyen yarı özerk Tigray eyaleti arasında 4 Kasım 2020’de başlayan silahlı çatışma, daha geniş bir çatışma korkusunu artırdı. Yüzlerce insan öldürüldü ve Birleşmiş Milletler büyük bir mülteci akışı konusunda uyarıda bulundu. Merkezi hükümet tüm iletişim araçlarını kestiğinden, ayrıntıların doğrulanması zor.
Etiyopya, 10 yarı özerk eyalette yapılandırılmış, büyük ölçüde etnik hatlar doğrultusunda örgütlenmiş bir federal cumhuriyettir. Etnik Tigrayanlar tahmini 110 milyon vatandaşın yaklaşık yüzde altısıdır. Bununla birlikte, Tigrayanlar son otuz yılda ulusal politikada önemli bir rol oynamışlardır ve durgun ve düzensiz bir ekonomiye sahip bir ülkede nispeten iyi durumdalar. Buna ek olarak, Tigray’ın tahminen 250.000 iyi eğitimli askeri birliği var ve bunlardan bazıları Eritre ile savaşta sertleşti. Bu nedenle, merkezi hükümetle silahlı bir çatışma uzun ve kanlı olabilir. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, çatışmanın şiddetinin azaltılması ve çatışmanın barışçıl çözümüne yönelik çabaların başlatılması çağrısında bulundu. Ancak, şu an itibariyle müzakere etmeye istekli olduğuna dair herhangi bir işaret yok.
Çatışma, çok çeşitli federal hükümetlerdeki klasik bir sorundan kaynaklanıyor: merkezi hükümet ile eyaletler veya eyaletler arasındaki siyasi ve ekonomik gücün bölünmesi. Merkezi hükümete 2018’de iktidara gelen Abiy Ahmed başkanlık ediyor. Tigray liderliği, merkezi hükümetin iktidarı merkezileştirmek istediğini ve Tigray’i ihmal ettiğini belirterek eleştirdi. Diğer illerin liderlerinden bazıları hemfikir ve daha fazla özerklik için talepte bulunuyor.
Covid-19 sağlık krizi nedeniyle tüm seçimlerin ertelenmesini isteyen federal hükümetin isteği üzerine Tigray parlamentosu seçimlerinin Eylül 2020’de yapılmasıyla gerilim doruk noktasına ulaştı. Böylece merkezi hükümet seçimlerin “yasadışı” olduğunu söyledi. Tigray, bağımsızlık iddia ettiğini ve Etiyopya anayasasının yorumuna bağlı olarak Etiyopya federasyonundan ayrılmak istediğini söyleyerek yanıt verdi. Merkezi hükümet daha sonra Tigray şehirlerine savaş uçaklarıyla saldırmaya başladı.
Açıktır ki, federal yapılar içindeki otoritenin gerilimleriyle başa çıkmanın en iyi yolu savaş değildir. Ancak eski Yugoslavya’da ve eski Sovyetler Birliği’nin dağılmasında aynı meselelerden doğan şiddeti gördük. Bu aşamada, BM Genel Sekreteri’nin ateşkes çağrısını ve iyi niyetle müzakerelerin başlamasını desteklemeliyiz.
Kaynak:pressenza.com