Murat Kaya - Anayasa Mahkemesi'nin, Askeri Ceza Kanunu'ndaki kimi düzenlemeleri iptali, askeri suç işlediği gerekçesiyle yargılanan er, erbaş, uzman çavuş, astsubay ve subaylardan oluşan binlerce asker için umut oldu.
Avukat Mehmet Şerif Sağıroğlu, "Askeri Mahkemelerce uygulanan, Askeri Ceza Kanunu ve Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) öngördüğü belli şartların gerçekleşmesi durumunda suçlu bulunan asker kişiler, hapis cezası yerine, alternatif yaptırımlarla da cezalarını çekebilecek" dedi.
Anayasa Mahkemesi, Askeri Yargıtay 4. Dairesi ile 31 askeri mahkemenin, Askeri Ceza Kanunu'nun bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle yaptığı başvuruları birleştirerek, 17 Ocak'ta karara bağladı ve kanunun bazı hükümlerini iptal etti.
Yüksek Mahkeme, kanunun 47. maddesinin birinci fıkrasının, 4551 sayılı Askeri Ceza Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 12. maddesi ile değiştirilen (A) bendinin birinci ve ikinci cümlelerini Anayasa'ya aykırı buldu. İptal edilen birinci cümle, askeri mahkemelerden, "kendini veya başkasını askerliğe yaramayacak hale getirme", "askerlikten kurtulmak için hile yapma" suçlarından verilen cezaların tecil edilemeyeceği, para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemeyeceğini öngörüyordu. İkinci cümle ise "yoklama kaçağı, bakaya, saklı, firar" suçları ile "yalan yere veya usulsüz şikayet", "asker kişilerin yabancı ülkelerde işledikleri askeri suçlar", "hizmete mahsus eşyayı tahrip ve terk ve kaybetme" suçu hariç, mallara karşı yapılan diğer cürümler, eşyayı çalma, satma, rehine verme, üstünün, astının veya arkadaşının bir şeyini çalma, bozuk ölçü kullanma suçlarından verilen cezaların tecil edilemeyeceğini düzenliyordu.
Heyet ayrıca, "kendini veya başkasını askerliğe yaramayacak hale getirme", "askerlikten kurtulmak için hile yapma" suçları hakkında, kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımların uygulanmayacağına ilişkin hükmü de iptal etti.
Anayasa Mahkemesi, kanunun ek 10. maddesindeki, "Bu Kanunda yazılı suçlarla ilgili Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231. maddesinin uygulanmayacağına ilişkin düzenlemenin de iptaline karar verdi. İnkılap kanunlarıyla ilgili suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılamayacağına ilişkin CMK'nın 231. maddesinin 14. fıkrasının uygulanmayacağı şeklindeki hüküm de iptal edildi. Böylece inkılap kanunlarıyla ilgili suçlar hariç diğer bazı suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek.
Anayasa Mahkemesi'nin askerlerin işledikleri bazı suçların ertelenemeyeceği, para cezasına çevrilemeyeceği, hükmün açıklanmasının geri bırakılamayacağını öngören kanun hükümlerinin iptaline ilişkin kararının gerekçesi de 23 Ocak'ta Resmi Gazete'de yayımlandı.
-Hapis yerine yeni yaptırımlar-
AA muhabirinin sorularını yanıtlayan avukat Mehmet Şerif Sağıroğlu, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının, askeri suçlarla ilgili verilen cezalarda erteleme ve seçenek yaptırımların kapsamlı bir şekilde uygulanmasının gerekliliğini ortaya çıkardığını belirterek, askeri ceza sisteminin kendine has özelliklerinin günümüz hukuk sistemine aykırı olan kısımlarının yavaş yavaş ortadan kaldırıldığını söyledi.
Sağıroğlu, "Bu anlamda ceza adaletindeki sivil bakış açısının gittikçe egemen olduğunu sevinerek görmekteyiz" dedi.
İptal öncesi Askeri Ceza Kanunu'nun, her ne sebeple olursa olsun, işlenen bir kısım suçlara ilişkin verilen cezanın kısa veya uzunluğuna bakılmaksızın cezaevi yaptırımı öngördüğünü hatırlatan Sağıroğlu, "Bu hükümlerin iptali ile günümüz ceza adaleti sistemine yakışır şekilde cezanın miktarına göre cezaevi dışında alternatif yaptırım yöntemleri de ön plana çıkarıldı" bilgisini verdi.
TCK'nın, kısa süreli hapis cezalarının cezaevinde çektirilmesinin sakıncaları da göz önüne alınarak, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre seçenek yaptırımlara çevrilmesini hüküm altına aldığını belirten Sağıroğlu, TCK'nın adli para cezası, zararın iadesi, tazmin, en az iki yıl süreyle bir eğitim kurumuna devam etmek, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanma ile erteleme gibi yaptırımlar öngördüğünü hatırlattı.
-"Suçluları mahkeme kapısına taşıyabilecek bir karar"-
Sağıroğlu, iptal kararının, TCK'daki farklı yaptırım uygulamaları gibi yeni uygulamalar doğuracağını ve bunun da askeri suçlular için umutlu bir haber olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:
"İptal kararıyla TCK'nın seçenek yaptırım sistemine yeni bir köprü kurulmuş oluyor. Yani, özellikle 'firar', 'kendini askerliğe elverişsiz hale getirmek' ve 'askerlikten kurtulmak için hile yapmak' gibi suçlardan yargılanan asker kişilerin suçları yasanın aradığı diğer şartları da taşımak kaydıyla artık TCK'daki düzenlemelerde olduğu gibi hapis cezası haricinde, adli kontrol, erteleme veya para ödenmesi gibi cezalarla infaz edilebilecek.
Askeri suçlarla yargılanan er, erbaş, uzman çavuş, astsubay ve subaylardan oluşan binlerce asker için bu karar yeni bir umuttur. Askeri Mahkemelerce uygulanan, Askeri Ceza Kanunu ve TCK'nın öngördüğü belli şartların gerçekleşmesi durumunda suçlu bulunan asker kişiler, hapis cezası yerine, alternatif yaptırımlarla da cezalarını çekebilecek. Bu karar, hapisten korkarak mahkemeye gitmeyen ve haklarında yakalama emri çıkarılan suçluları da belki mahkeme kapısına taşıyabilecek bir karar."
Yayıncı: Sibel Ertürk Kurtoğlu
Kaynak: AA
Ekleme Tarihi: 26.01.2013 11:54