ÇOCUKLARLA DOĞAL AFETLER SONRASINDA NASIL İLETİŞİM KURMALIYIZ?
Deprem gibi doğal afetler genel olarak toplumda veya mağdurlarda derin travmaya neden olabilir. Yetişkinlerden ziyade çocuklar doğal afetlerden sonra travmaya daha eğilimlidir. Çünkü zihninde bu süreci anlamlandıramaz. Peki çocuklarla doğal afetler sonrasında nasıl iletişim kurmalıyız? Neler yapmalıyız?
1. Çocuklara herhangi bir hikaye anlatabilirsiniz. (Korku ve güvensizlik gibi olumsuz duyguları tetikleyici hikayeler hariç) Eğer yaşadıkları korku hakkında konuşmak istiyorlarsa çocuklar duygularını açıkça ifade edecektir.
2. * Mutlaka psikologlar tarafından verilen tedaviye devam edilmesi gerekir.
3. Onları sevdiğinizi söyleyin ve hissettirin. Çocuklara her zaman onların yanında olacağınızı söyleyin ve sakin kalarak çocukların da sakin hissetmelerini sağlayın.
4. Açık iletişim kurun. Ağlarken çocukları azarlamayın. Bu durum travmanın üstünü kapatılabilir ve travmadan kurtarma sürecini zorlaştırabilir.
5. Çocukların duygularını herhangi bir şekilde ifade etmelerine izin verin. Korkuları ve duyguları hakkında konuşun. Ya da çizim, boyama veya oyun gibi başka şekillerde kendisini ifade etmesini sağlayın. Bu kaygıyı yönlendirebilir.
6. Stres belirtilerine karşı duyarlı olun. Bazı çocuklar, daha fazla reaksiyon yaşayabilir. Örneğin, uykuya dalmakta zorluk, iştahta değişiklikler, her zaman ağlama, yalnız uyuma korkusu, kabuslar, başkalarından çekinme vb. Bir felaketten sonra çocuğun ne kadar kötü veya daha iyi olduklarını öğrenmek için semptomları izlemeniz gerekir. Zamana ihtiyacınız olduğunu unutmayın.
7. Çocuğunuzun yaşına uygun cevaplar verin. Belki de çocuklar tekrar tekrar benzer sorular sorar veya hikayeler anlatır. Dürüst bir şekilde cevap vermelisiniz, ancak çocukların gerçek koşullardan korkmalarını önlemek için yaşlarına göre cevaplarınızı ayarlamalısınız.
8. Konuşun. Sessiz olmak, yaşananların çok korkunç olabileceğini gösterir. Çocuklar yetişkinlerin düşündüğünden daha fazlasını görür ve duyar, çocuklar beklediğinizden daha fazlasını anlar. Konuşmak çocuğun daha iyi hissetmesini sağlayacaktır.
9. Unutmayın, çocuklar duruma nasıl tepki verdiğinizi görmeye dikkat eder. Bu durum gelecekte yaşanılacak doğal afetin nasıl üstesinden gelineceği ve planlanacağı konusunda bir örnek teşkil eder.
Tekrar belirtmek isterim,
*Gereksiz ayrıntılar vermeden gerçekler hakkında yaş seviyesine göre bilgi vermek doğal afetler hakkında aşırı hayal güçlerini önlemeye yardımcı olabilir .
*Çocukların istedikleri zaman oynamaya, keşfetmeye ve gülmeye devam etmelerini engellemeyin. Çocuklar travmaya yetişkinlerden daha kolay girer.
*Doğal afetler geçtikten sonra etkinlikler yaparak çocuklarla zaman geçirin ve ‘yakınlık’ kurun. Bu önemlidir çünkü mutluluk travmayı iyileştirmek için önemli bir anahtardır. Ayrıca zamanınızı paylaşmak çocuğunuzun kendini güvende hissetmesi için önemlidir.
*Doğal afetlerden sonra daha fazla baskı altında olsak da, çocuklara dikkat etmeye ve özen göstermeye devam etmek zorundayız.
Okul Öncesi Eğitimcisi
Zeynep Merve Şahin