Bugün, bir süredir takip ettiğim münevver düşmani, seviyesiz bir blog sayesinde Chia e Tazi Pesen? (Whose is This Song? - Bu Şarkı Kimin?) adlı bir belgeselden haberdar oldum; üstüne üstlük bir de oturdum izledim. Alıp da okumak için sabırsızlandığım Genesis: “Büyük Ulusal Anlatı” ve Türklerin Kökeni adlı kitabında Murat Belge de bu belgeselden söz etmiş.
Belgesel, hepimizin bildiği Üsküdar'a Giderken yahut Katibim şarkısının aslında hangi ulusa sahip olduğunu bulmaya çalışıyor. Bir İstanbul şarkısıdır işte dediğinizi duyar gibiyim, o kadar emin olmayınız efendim.
Adela Peeva adlı Bulgar bir yönetmen İstanbul'da alaturka bir lokantada diğer Balkan milletlerinden arkadaşlarıyla demlendiği bir muhabbet sırasında arkada mevzubahis şarkı çalmaya başlar. Masadaki Yunan, Arnavut, Makedon vs. herkes bu şarkının aslında kendi ülkesine ait olduğunu iddia edince Peeva, bu işin peşine düşmeye karar verir. Bu şarkının ardından, İstanbul'dan çıkıp Yunanistan, Makedonya, Arnavutluk, Sırbistan, Bosna ve Bulgaristan'ı arşınlayan yönetmen, her yerde farklı versiyonlarla karşılaşır. Olaylar gelişir.
Anonim bir şarkı üzerinden, aynı ana-babadan olma kardeşler kadar birbirine benzeyen Balkan halklarının birbirlerine düşmanlıklarını izlemek biraz gönül kırıcı. Fakat yönetmen sonunda müziğin birleştiriciliğine inancını kaybettiğini ima etse de, ben tam tersini düşünüyorum. Siyasi düşmanlıkların ne kadar yüzeysel olduğunu gösteren bir örnek oldu benim için bu belgesel.
Bir saat on dakika süren belgesel hemen aşağıda. İlgilendiyseniz mutlaka izlemenizi öneririm. Şiddetle.