Ahududu Nedir? Neye İyi Gelir?
Araştırmalara göre Alaska ve Hawaii gibi bölgeler de dahil 5 büyük kıtada vahşi ahududular binlerce yıldır varlığını sürdürmektedir. Dünya genelinde yıllık üretilen 400.000 ton ahududunun büyük bölümü Rusya, Amerika, Sırbıstan ve Polonya’da üretilmektedir. 200’den farklı türü olan meyve; kırmızı, siyah ve mor ahududu olmak üzere üç temel gruba ayrılmaktadır.
Gülgiller ailesinden olan ahududunun (Rubus idaeus) adı, ceylan anlamına gelen ahu ile dut kelimelerinden tamlamadır; harfiyen “ceylan dutu” anlamındadır. Yaz ve sonbahar mevsiminde kırmızı ve tatlı meyveler verir. (1) Mutfakta taze olarak, meyve salatalarına, smoothielere, yoğurt ve soslara eklenerek tüketimi yaygındır; ayrıca sıcak ve soğuk çayı, meyve suyu ve sirkesi de yaygın olarak tüketilir.
Ahududunun (Frambuazın) Sağlığa Faydaları Nedir?
2- Kırışıkları Azaltır: Ahududu kırışıklıkları azaltır, cildi güneşin zararlı etkilerinden korur. C vitamininin antioksidan etkileri yaş lekelerini ve renk farklarını etkili biçimde azaltır. Parlak bir cilt için ahudududan etkili bir yüz maskesi yapılabilir. 1 kase yoğurt ile 2 kase taze ahududuyu karıştırarak tamamen birbirine karışıncaya kadar blenderdan geçirir. Karşımını yüzünüze uygulayıp, 15 dakika bekleyerek yıkayın.
3- Yaşa bağlı maküler dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı) önler: Yaşa bağlı maküler dejenerasyonu önlemek için etkili bir çözüm olabilir. Bu durumda retina hasarı sebebiyle görüş bölgesinin orta noktasında görüş kaybı oluşabilir, kuru veya yaş tip makuler dejenerasyon oluşabilir.
4- Enfeksiyonları ve Kanseri Önler: Ahududu ellagik asit içeren güçlü bir antioksidan kaynağıdır ve antioksidan oranları domatesten 10 kat daha fazladır. (2) Meyve içerdiği kaemferol, kuersetin ve siyanidin bazlı moleküller olan siyanidin-3-rutinosid ve siyanidin-3-glükozil rutinosid ile hücre membranlarına serbest radikallerin verdiği istenmeyen hasarı oksidatif stres dahil çok yönlü biçimde durdurabilir. Antosiyoninlere dönüşen bu moleküller meyveye kendine özgü kırmızı rengini verir; ender antioksidan ve antimikrobiyal özellikler gösterirler. Genellikle vajinal enfeksiyonlara ve irritabl bağırsak sendromuna yol açan belirli bakteri ve mantarların vücutta aşırı çoğalmasını önleyebilirler.
Son araştırmalara göre ahududunun kansere karşı kalkan oluşturan özellikleri vardır. (3) Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalara göre meyve, kolon kanseri dahil diğer kanser türlerinde kanserli hücre bölünmesini ve tümör gelişimini önleyici potansiyel göstermektedir.
5- Genel Sağlığı Artırır: Ahududu, böğürtlen ve üzüm çeşitlerinin tümü metalloproteinaz enzimleri içermektedir. Bu enzimler dokuların gelişimi ve yenilenmesi için çok önemlidir ancak aşırı yüksek miktarlarda üretilirlerse kanser gelişimi için katalizatör olabilirler. Meyve ayrıca yüksek miktarda C vitamini, riboflavin, folat, magnezyum, manganez, niasin, potasyum ve bakır içerir.
7- Doğurganlığı Artırır: C vitamini ve magnezyum içeriğiyle hem kadın hem de erkeklerde doğurganlığı artırabilir. (4) Bir teoriye göre içerdiği antioksidanlar sperm sağlığını korur, hamile kalmayı kolaylaştırır ve düşük riskini düşürür.
8- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir.
9- Yüksek Besin Değeri Taşır.
10- Şeker Hastaları İçin Güvenli ve Faydalıdır: Kırmızı ahududu meyvesi ve diğer çoğu berry tipi meyve tip 2 diyabet hastalığı olanlarda insülin hassasiyetini artırabilir. Meyve içerdiği antosiyaninlerle açlık plazma glukoz seviyelerini düşürebilir ve kolesterol seviyelerini düzenleyebilir. (5)
11- Kardiovasküler Sağlığı Korur: Potasyum içeriğiyle nabzı ve tansiyonu düzenleyebilir. Ayrıca kırmızı kan hücrelerinin bileşiminde yer alan manganez, bakır ve demir açısından zengindir.
12- Ruhsal Durumu ve Hafızayı Güçlendirir: Ahududu tüketmek beyin hasarını ve yaşlanmaya bağlı hafıza kaybını önleyebilir. Genel stresi azaltarak yaşlanma kaynaklı diğer durumlara olumlu etkilerde bulunur. Araştırmalara göre berry türlerinden yüksek meyve tüketen insanlarda bilişsel gerileme daha az görülmektedir.
Ahududunun Yan Etkileri / Zararları
Kırmızı ahududu yiyecek miktarlarında tüketildiğinde çoğu insan için oldukça güvenlidir, ilaç olarak büyük miktarlarda tüketildiğinde büyük oranda güvenlidir. Genel olarak bildirilen yan etkisi yoktur.
Hamilelik ve Emzirme: Hamilelik esnasında yiyecek miktarlarında tüketilmesi güvenlidir. Kırmızı ahududu yapraklarının hamileliğin son dönemlerinde, bir sağlık uzmanı gözetimi altında tıbbi miktarlarda tüketilmesi yüksek oranlarda güvenlidir. Bu yaprakların ebeler tarafından doğumu kolaylaştırmak için kullanılması yaygındır. Kendi başınıza kullanmayınız. Konuyla ilgili endişe şudur ki; kırmızı ahududu östrojen hormonu rolü üstlenebilir ve bu durum sorunlara yol açabilir.
Emzirme döneminde yüksek miktarlarda tıbbi doz olarak kullanılması hakkında yeterli bilgi yoktur.
Göğüs kanseri, rahim kanseri, yumurtalık kanseri vb. hormonal hassasiyet içeren durumlar: Kırmızı ahududu östrojen gibi aktivite gösterebilir. Östrojen varlığında kötüleşen bir sağlık durumunuz varsa kullanmayınız.
Ahududu Besin Değerleri
|Kırmızı Ahududu||10 Adet - 19 Gram|
|Miktar||% Günlük İhtiyaç|
|Kalori||9.9|
|Yağ Kaynaklı Kalori||1.0|
|Toplam Yağ||0.1 g||%0|
|Doymuş Yağ||0.0 g||%0|
|Trans Yağ||~||~|
|Kolesterol||0.0 mg||%0|
|Sodyum||0.2 mg||%0|
|Toplam Karbonhidrat||2.3 g||%1|
|Diyet Lifi||1.2 g||%5|
|Şeker||0.8 g|
|Protein||0.2 g||%0|
|C Vitamini||5.0 mg||%8|
|K Vitamini||1.5 mcg||%2|
|Niasin||0.1 mg||%1|
|Folat (B9)||4.0 mcg||%1|
|Manganez||0.1 mg||%6|
|Demir||0.1 mg||%1|
|Magnezyum||4.2 mg||%1|
*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza gör daha az veya fazla olabilir.
Ahududu Çayı Nasıl Hazırlanır?
A1. Sıcak Ahududu Çayı Malzemeler:
- 1 kase ahududu, 3-4 bardak su, 2 çay kaşığı veya 2 adet poşet siyah çay, 2 nane yaprağı (isteğe bağlı), şeker (isteğe bağlı)
A2. Sıcak Ahududu Çayı Hazırlanışı:
- Küçük bir kasede ahududuları iyice ezin, mümkün olduğunda sularını çıkarın, burada isteğe bağlı şeker ekleyebilirsiniz.
- Ezilen meyvelerden katı ve parça parça kalanları ayırın, 3-4 bardak suyla beraber parçaları çaydanlıkta kaynatın ve kaynayınca altını kapatın.
- Çaydanlığa siyah çayı ekleyin, 5-7 dakika kadar demleyin. Çok demlerseniz siyah çayın acılığı çok olur.
- İlk adımda elde ettiğiniz ahududu suyunu çaydanlığa ekleyin. Böylece güçlü bir aroması olur.
- Süzerek servis edebilirsiniz. İsteğe bağlı olarak nane yaprağı veya limon dilimi ekleyebilirsiniz.
B1. Ahududulu Soğuk Çay Malzemeler (16 porsiyon):
- 4 litre su, 1.5 bardak şeker, 340 gram ahududu, 10 poşet siyah çay, çeyrek bardak limon suyu
B2. Ahududulu Soğuk Çay Hazırlanışı:
- Suyu kaynatın ve içine şekeri ekleyin. Şeker tamamen çözününceye kadar karıştırın ve altını kapatın. İçine ahududuları, poşet çayları ve limon suyunu ekleyin. Üzerini kapatın ve bir süre demleyin. Ardından süzerek çayı soğutabileceğiniz bir kaba boşaltın. İyice soğuyuncaya kadar buzdolabında tutun ve buzla servis edin.
Kediler ve Köpekler Ahududu Yiyebilir mi?
Evcil hayvanlara zaman zaman insan yemekleri vermek sağlıkları açısından faydalıdır. Hem kedilere hem de köpeklere tek seferde 2-3 adet ahududu vermek sağlıkları için güvenli ve faydalıdır ama bu bir rutin haline gelmemeli haftada birkaç seferi geçmemelidir. Bu meyve evcil hayvanlarınızın sindirim sorunlarına iyi gelir, onları kronik hastalıklara karşı korur, iltihaplanmayı azaltır ve göz sağlıklarına iyi gelir.
Kaynaklar / Referanslar
- (1) https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahududu
- (2) https://www.cancertutor.com/ellagicacid/
- (3) https://insights.osu.edu/health/blackraspberries-cancer
- (4) https://www.medicaldaily.com/improve-male-and-female-fertility-raspberries-superfood-contains-high-levels-folate-vitamin-c-254447
- (5) https://www.diabetes.co.uk/news/2016/feb/Red-raspberry-components-beneficial-for-people-with-type-2-diabetes,-study-finds-90996104.html