Juneteenth’in benim için her zaman çok şey ifade ettiğini iddia etmeyeceğim.
Ailem ve akrabalarımın çoğu gibi ben de Teksas’ta doğdum, ta en azından bazılarının köleleştirildiği 19. yüzyıla kadar. Yine de, hayatımın çoğu için, o gün, topluluk takviminde işaretlenmiş başka bir tatildi – bizim günümüz olsa bile, Siyah Teksaslılar için bir gün. Belki bir şeyin size ait olduğunun bir işareti, onu olduğu gibi kabul etmenizdir.
Geçtiğimiz birkaç yıl, bazı daha güçlü duyguları yüzeye çıkmaya zorladı.
Günümüz herkesin günü haline geldikçe sahiplenici oldum. Geçen yıl federal bir tatil haline geldiğinden beri, Juneteenth her takvimde işaretlendi – hatta geçen sonbaharda Dallas’ta tanıştığım Donald Trump destekçisi gibi okullarda öğretilen “bu kritik ırk teorisi şeylerinin” yasını tutan ve bu fikri alaya alan kişiler bile. “beyaz ayrıcalık.”
Geçen yıl, meydan okuyan bir ruh hali içinde, tatil hakkında hiç yazmamaya yemin ettim ve onun yerine Galveston’daki erkek arkadaşımla sahilde geçirdim. “Atalara sevgiler” diye tweet attım. “Tazminat çeki geldiğinde bana haber ver.”
Daha yakın zamanlarda, güçlü hissim Walmart’a karşı öfkeydi. Bu bahar şirket, Juneteenth tabakları, peçeteleri ve hatta üzerinde “Bu benim için özgürlük” yazan bir kutu koozie ile birlikte bir hatıra tatlısı olan Celebration Edition: Juneteenth Ice Cream’i piyasaya sürdü. Sayısız diğerleri gibi ben de ilk başta şok oldum.
Sonra kendime sordum, bütün ulus böyle bir günü tam olarak nasıl kutlamalı? Juneteenth, belki de köleliğin “tuhaf kurumu”na yakışan tuhaf bir bayramdır. 19 Haziran 1865, şimdi bir ulus olarak kutladığımız gün, Siyah Teksaslıların Amerikan tarihinin en eski haberlerinden bazılarını resmi olarak aldığı gündü.
Tümgeneral Gordon Granger Galveston’daki bir balkona çıktı ve “Teksas halkına… tüm kölelerin özgür olduğu bilgisi verildi” dedi. Bu haberi duymak heyecan verici olabilirdi, ancak bu kadar geç duymak da rezillikti: Başkan Abraham Lincoln’ün 1 Ocak 1863’te Özgürlük Bildirgesi’ni yayınlamasından iki buçuk yıl sonra; Konfederasyonun Generali Robert E. Lee teslim olduktan iki ay sonra; Lincoln öldürüldükten iki ay sonra. Eğer bir Juneteenth dondurması için üzüldüysek, kabaca 250.000 köleleştirilmiş Teksaslının korkunç fazla mesai dolandırıcılığının kurbanı olduklarını öğrendiklerinde nasıl hissettiklerini hayal edin.
Ama gerçekten, bu ülkede hangi tatil çarpık veya ironi yüklü değil? İşçi Bayramı’nı kutluyoruz, 2021 raporu Amerikalı işçilerin iş yeri faydaları söz konusu olduğunda diğer tüm gelişmiş ülkelerden daha kötü durumda olduğunu ortaya koydu. Şükran Günü’nü kutluyoruz, ancak Yerli Amerikalılar ve sömürgeciler arasındaki o efsanevi ilk yemeğin ardından soykırımın geleceğini nadiren kabul ediyoruz. FBI’ın hepimize Martin Luther King’in doğum gününü kutlamasının saçmalığını açıklamama bile gerek yok.
Romalı şair Juvenal, bir imparatorluğun vatandaşlarını onlara “ekmek ve sirkler” vererek kontrol edebileceğinin işaretini verdi. Amerikan imparatorluğu bize tatiller veriyor.
Juneteenth ile ne yapacağız? Başka bir piç Amerikan tatiline bakalım diyorum: Paskalya.
Evanjelik bir Hıristiyan olarak yetiştirildim ve bazen kilisede geçirilen tüm Paskalya Pazarlarını düşünüyorum. Yeni takım elbise ve elbiseler. Paskalya yumurtası avları. Wazoo şekerleme. Hepsinden önemlisi, kuzenim Rhodia Fay’in her yıl nasıl cemaatimizin önüne çıktığını ve James Weldon Johnson’ın “Çarmıha Gerilme”sini Mesih’in cinayetini detaylandıran uzun dramatik bir şiiri nasıl okuduğunu düşünüyorum. Son kıtaya ulaştığında, titriyor, terliyor, gözyaşları içinde:
Rhodia Fay öldü, bu yüzden ona soramam ama onun için 2000 yıl önce bir adamın asılıp öldüğüne inandığına inanıyorum. Paskalya’nın tüm budalalıkları olayın anlamını sulandırmadı, kederini ve minnettarlığını daha az gerçek yapmadı.
Bu Juneteenth, kanalize ettiğim duygular bunlar: Amerika’nın gülünç yarışmasının ortasında bile keder ve şükran.
Büyükannem Clarice, bir serbest adam kasabası olan Pelham, Teksas’ta doğdu. Yıllarca torunlarımızı eve götürmek için geri götürdü, hatta bazen bize pamuk toplatarak “Tarihini bilmelisin” diye hatırlattı. Ayrıca Pelham’da çocukken tanıdığı ve bazıları köle olarak dünyaya gelen insanlardan da bahsetti, bu beni dehşete düşürdü. Clarice her zaman sempatilerimi reddetti.
“Çocuk, insanların köleliğin ne kadar kötü olduğu hakkında söylediklerine inanma,” diye açıklardı. “Herkesin bir işi, kalacak bir yeri ve yiyecek bir şeyleri vardı. Şimdi biri gelip kiranı ödeseydi, oturup gitmek istediğini konuşmazdın, değil mi?”
Bu beni şaşırttı, ta ki çoğunlukla şaka yaptığını anlayana kadar. Ama verdiği yanıtta daha derin bir şey vardı. Sonunda, yeni özgürleşen Siyah Teksaslılarla tanışan şiddet hakkında daha fazla şey öğrendim. Ku Klux Klan üyeleri, yerel yetkililer ve sıradan vatandaşlarla birlikte, serbest bırakılanları istedikleri zaman ve hiçbir tepki göstermeden terörize ettiler. Kiliseleri ve evleri yaktılar, iş arayanları ve daha kötüsünü korkuttular. Yeniden Yapılanma sırasında Teksas Departmanı komutanı General Joseph Jones Reynolds, 1868’de, “Zencilerin öldürülmesi o kadar yaygın ki, onların doğru bir hesabını tutmayı imkansız hale getiriyor” yorumunu yaptı. Eşit Adalet Girişimi, 1865’ten 1877’ye kadar süren Yeniden Yapılanma sırasında 2.000’den fazla Siyah kadın, erkek ve çocuğun ırkçı terör linçlerinin kurbanı olduğunu bildirerek denedi.
Kölelik kuşkusuz korkunçtu, ancak özgürleşme kendi benzersiz acımasızlıklarını da beraberinde getirdi. Eskiden köleleştirilmiş Teksaslılar, sıfırdan daha az hayat kurmaya zorlandı; yeni isimler seçin; çalıntı ortaklar, kardeşler, çocuklarla yeniden bir araya gelmeye çalışmak. Özgürlüklerini ciddi şekilde kısıtlayan yeni Siyah kodlar yüzünden her gün hapis ya da daha kötüsüyle karşı karşıya kaldılar – çalışma özgürlükleri, aynı zamanda işsiz kalma ve hatta çok uzun süre hareketsiz kalma özgürlükleri.
Öğrendikçe, büyükannemin bakış açısını daha iyi anladım. Hem köleliğin trajedisini hem de özgürleşmenin dehşetini yaşamak zorunda kalanların tanıklıklarını duymuştu. Halkımızın özgür olmak için ödediği muazzam bedeli hafife almama izin veremezdi.
Clarice’i bazı günler çok özlüyorum, doğru düşünmek zor. Ailemiz hakkında, Pelham’daki hayatı hakkında daha fazla soru sormadığım için üzgünüm. Clarice’in neslinden daha fazla insan öldükçe, tarihimizi bilenlerle – bizim tarihimiz olanlarla – son fiziksel bağlarımızı kaybediyoruz. Bu Haziran’da hâlâ bizimle olan ihtiyarlarla vakit geçirmekten daha iyisini yapamayız. Onları konuştur. Hikayelerini kaydedin.
Bu tarihsel ve sistemik adaletsizlikler çözülmedi. Ancak Siyah Amerikalılar olarak, ülkemizin atalarımıza olan saygıyı vasiyet edeceği ya da bu tazminatları bize ileteceği günü bekleyemeyiz.
Nefesimizi tutmak yerine, bulabileceğimiz en taze havayı bulalım ve elimizden geldiğince derin, neşeyle soluyalım. Atalarımız için üzülelim ve özgür olabilmemiz için halkımızın ödediği muazzam bedeli düşündüğümüzde derin şükran duyalım. Unutmayalım ki, köleliğin yozlaşmasına rağmen onlar da tamamen insan hayatı yaşadılar. Güldüler. Sevdiler. Rüya gördüler. Tatlılar yediler. Onlara dua edelim ve bu yıl ve her zaman şunu söyleyelim: Teşekkürler.
Casey Gerald (@CaseyGerald), “Burada Mucize Olmayacak” hatıratının yazarıdır. Makaleleri arasında, köleleştirilmiş ilk Afrikalıların 1619’da Virginia’ya gelişinin 400. yıldönümünü yansıtan “Kaçışın Kara Arkası” yer alıyor.
Times, editöre çeşitli mektuplar yayınlamaya kararlıdır . Bu veya makalelerimizden herhangi biri hakkında ne düşündüğünüzü duymak isteriz. İşte bazı ipuçları . Ve işte e-postamız: [email protected] .
The New York Times Opinion bölümünü Facebook , Twitter (@NYTopinion) ve Instagram’da takip edin .