Ordular başarılarını nadiren döşedikleri yollara veya döşedikleri demiryolu hatlarına göre ölçerler; ancak bu, Rusya’nın, büyük altyapı projelerinin devam ettiği veya planlandığı Ukrayna’nın işgal altındaki bölgelerinde kullandığı ölçüt olabilir.
Son aylarda Moskova medyası, Rusya’da, Azak Denizi yakınındaki ve Ukrayna sınırına yakın Rostov-na-Donu ile Kırım yarımadasının yaklaşık on kilometre kuzeyindeki Yakymivka arasında yeni bir demiryolu hattının inşasına ilişkin haberlere yer verdi.
Avrupa ve Kuzey Amerika’daki uzmanlar, bunu ve diğer potansiyel bayındırlık işleri projelerini, Kremlin’in ele geçirdiği toprakları Rusya’ya daha yakın hale getirme yönündeki geniş kapsamlı girişiminin bir parçası olarak tanımlıyor; Ukrayna’yı destekleyen Batılı ülkelerin buna çok dikkat etmesi gerekiyor.
Ayrıntılar az olmasına rağmen, yeni demiryolu hattı çoğunlukla işgal altındaki Ukrayna topraklarından (Donetsk ve Zaporizhia’nın güney bölgeleri) ve önemli şehirler olan Mariupol ve Melitopol’den geçecek.
Bir uzman, Rus ve Ukrayna ordularının ön saflarda çok az hareket nedeniyle ölüm sancıları içinde olabileceğini, ancak bu hatların gerisinde sabit çalışmanın (ve bununla birlikte gelen ekonomik konsolidasyonun) giderek daha önemli hale geldiğini söyledi.
New Haven Connecticut Üniversitesi’nden Doğu Avrupa uzmanı Matthew Schmidt, “Putin’in çatışmalardan sonra bile savaşı kazanabileceğini düşünüyorum” dedi.
“Ukrayna modern, ekonomik açıdan istikrarlı ve müreffeh bir ülke haline gelmezse, o zaman Putin, Ukrayna üzerinde askeri yollarla elde etmek istediği ancak başaramadığı türden bir siyasi kontrolü eninde sonunda uygulayabilir.”
Schmidt, konsolidasyonun “Kanada ve ABD gibi ülkelerin donör kaynaklarıyla ve büyük ölçekli doğrudan yabancı yatırımı destekleyerek Ukrayna’yı ekonomik olarak desteklemeyi kesinlikle başarmaları gerektiğinin” altını çizdiğini söyledi.
Ukrayna’nın Kanada Büyükelçisi Yuliya Kovaliv aylardır siyasi ve ticari çevrelerde aynı argümanı dile getiriyor; en son olarak da Kanada-Ukrayna serbest ticaret anlaşmasının modernizasyonunu savundu.
Kovaliv, Avam Kamarası Uluslararası Ticaret Daimi Komitesi’ne şunları söyledi: “Bu istikrar ve güvenlik, her iki ülkede de istihdam yaratacak artan yatırım ve ekonomik işbirliği için bir katalizör görevi görecek.”
Ukrayna’nın, Rus bombaları ve füzelerinin yaygın yıkımı nedeniyle altyapı açığı yaşamaya başladığını kaydetti.
“Altyapı, kritik altyapılar da dahil olmak üzere hasardan en çok etkilenen sektörlerden biri” diye ifade verdi.
“Yalnızca geçen kış, Ukrayna’nın kritik altyapısının bir parçası olan tüm elektrik şebekelerinin yüzde 50’si hasar gördü. Bu, sektörlerin yapısal olarak yeniden inşasının önünü açıyor ve Kanadalı şirketlerin altyapı sektörünü yeniden inşa etmek için Ukraynalılarla birlikte çalışmasını memnuniyetle karşılıyoruz.”
Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’ne göre ABD, Ukrayna’ya gönderdiği 107 milyar dolarla ülkenin açık ara en büyük ekonomik ve askeri yardım bağışçısı konumunda.
Cuma günü Birleşik Krallık, çoğunluğu askeri yardımdan oluşan ve değeri 4,2 milyar Kanada doları olan bir paket duyurdu. Ancak Başbakan Rishi Sunak’ın hükümeti, 15,8 milyar Kanada Doları değerindeki toplam yardım vaadiyle Ukrayna’ya en büyük bağış yapanlar arasında yer alıyor.
Kanada şu anda Ukrayna’ya 4,85 milyar dolar kredi ve ek olarak 2,4 milyar dolar askeri yardım sağladı.
Müttefiklerin yardım taahhütleri azalmaya başlıyor
Ancak Kiel Enstitüsü’ndeki analistler, savaş uzadıkça Müttefiklerin taahhütlerinin keskin bir şekilde azaldığını buldu.
Almanya merkezli enstitünün 7 Aralık 2023 tarihli bir raporunda, “Yeni taahhüt edilen yardım, Ağustos ve Ekim 2023 arasında yeni bir düşük seviyeye ulaştı; 2022’nin aynı dönemine kıyasla neredeyse yüzde 90’lık bir düşüş” ifadesine yer verildi.
Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (IFSW) de Rusya’nın işgal altındaki topraklara artan yatırımına dikkat çekti.
IFSW durum raporunda, “Rus bölgesel ve işgal otoriteleri işgal altındaki Ukrayna’yı Rusya’ya entegre etmeyi amaçlayan altyapı programlarını sürdürüyor” denildi.
Kiev’deki Askeri ve Hukuki Araştırmalar Merkezi başkanı Oleksandr Musiienko, Rusya’nın Ukrayna’nın işgal altındaki toprakları boyunca bir demiryolu hattı inşa etmesine yönelik açık bir askeri ihtiyaç olduğunu söyledi.
Musiienko, CBC News’e yaptığı açıklamada, işgal altındaki Kırım’ı Rusya’ya bağlayan biri dört şeritli yol, diğeri çift hatlı demiryolu olan paralel köprülere atıfta bulunarak, “Kerç Köprüsü’ne alternatif rotalar düşünüyorlar” dedi.
Moskova’nın askeri malzemesinin çoğu, Ukrayna kuvvetlerinin sık sık hedefi olan köprüden taşınıyor.
Musiienko, “Ukraynalılar yapıyı yıkmayı başarırsa olabileceklerden korkuyorlar” dedi.
Musiyenko, Kremlin’in işgal altındaki bölgelerdeki insanlara bölgeleri nasıl “yeniden inşa edip restore edeceklerini” göstermek istediğinin de açık olduğunu söyledi.
Dezavantajı ise Ukrayna’nın, Rusya’nın uzun menzilli füzeler ve insansız hava aracı saldırılarıyla inşa etmeye çalıştığı her şeyi yıkmaya çalışacak olmasıdır.
Rand Corporation uzmanı Howard Shatz, Aralık ayında Avam Kamarası savunma komitesine yaptığı açıklamada, Batı’nın Ukrayna’ya yatırım konusunda avantajlı bir başlangıç yapma konusunda benzersiz bir konumda olduğunu söyledi.
Tarihsel olarak, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Kanada’nın şimdiye kadar sağladığı yardım türü yalnızca yatırım aynasını hareket ettirir.
Shatz, yatırımların Batılı güvenlik garantileriyle birleştiğini belirterek, “Ukrayna’nın yeni ve mevcut yabancı yatırımcılardan, sakinlerden ve hatta – veya özellikle – Ukrayna diasporasından harekete geçireceği özel yatırımlar, başarılı bir yeniden yapılanma için hayati önem taşıyacak” dedi.
“Güvenlik konusunda şu anda söyleyebileceğim tek şey, Batı tarafından desteklenen kalıcı güvenlik düzenlemelerinin Ukrayna’nın gelecekteki Rus saldırılarını caydırmasına ve püskürtmesine yardımcı olacağıdır. Ancak bundan daha fazlasını yapacaksınız. “Tarihsel olarak buna benzer bir şey gördük.” Anlaşmalar, yatırımcılara risk alma ve uzun vadeli taahhütlerde bulunma konusunda güven verir.”