İnsan üremesine ait standart malumatımız zahirdir: Sperm, yumurtayı döller, embriyo gelişir ve nihayetinde yeni bir bebek doğar. Bununla birlikte, bilim kişileri pederden gelen spermin genomunun yarısıyla valideden gelen yumurtanın genomunun yarısının nasıl birleştiğine ait süreci tam olarak bilmiyorlardı.
İşte California Üniversitesi San Diego Tıp Fakültesi'nden araştırmacılar, SPRK1 ismi verilen enzimin sperm genomunun açılmasında, hususî paketleme proteinlerini devre dışı bırakarak ilk adımı attığını keşfetti. Bu proteinlerin ortadan kaldırılmasıyla birlikte pederden gelen DNA'lar açılıyor ve büyük bir yine tertibin yolu açılıyor. Bütün bunlar sadece birkaç saatte gerçekleşiyor.
Enzimin katıldığı süreç incelendi
12 Mart tarihinde Cell mecmuasında yayınlanan makalenin başyazarı Xiang-Dong Fu, hayatın başlangıcıyla ilgili temel bir soruya cevap vermekle ilgilendiklerini söyledi. Bilim kişisi, bu araştırmada birtakım kişilerde işlev bozukluğuna yol açabilecek bir süreç keşfettiklerini, SPRK1'in oynadığı rolün daha ziyade araştırılmasıyla birlikte kısırlığa bir açıklama getirebileceklerini kaydetti.
Sperm, vücuttaki sıradan bir hücrenin 20'de 1'i oranında olabilir. Alışılagelmiş bir hücrenin taşıdığı genomun yarısını taşıyan sperm, entegrasyon sağlamak için kişisel bir biçimde katlanıp paketlenmeye muhtaçlık duyar. Tabiatın buna bulduğu tahlillerden biri, histon ismi verilen bir protein alanına protamin ismi verilen değişik cinste bir proteini devreye sokmaktır.
Fu ve meslektaşlarının SPRK1 üzerine çalışma nedenleri büsbütün faklıydı. Araştırmacılar, genleri proteinlere “tercüme eden” RNA bağlama sürecindeki yeteneğini inceliyorlardı. Kolon kanserinde SPRK1'in çok faal olduğunu gözlemleyen araştırmacılar, enzimi köreltmek için inhibitörler geliştirmişlerdi.
Fu'ya nazaran, SPRK1 bu rolü oynamaya erken embriyogenez periyodunda başladı; sonrasındaysa RNA bağlama yeteneği geliştirecek formda evrimleşti. Bu yolla SPRK1 enzimi embriyogenez için ona muhtaçlık duyulmadığında bile buradan ayrılmamaya başladı. Fu, yeni araştırmalarla birlikte çiftlerdeki kısırlık sorunu hakkında da yeni malumatlar elde edebileceklerini düşünüyor.