Diş kistleri genellikle sorunlu bir dişin veya diş eti dokularının sonucudur. Bu küçük sıvı cepleri bazen steril olabilir veya bulaşıcı materyal içerebilir. Diş kistleri ölü/enfekte dişlerin kökleri çevresinde, diş etlerinde, gömülü yirmi yaş dişlerinin çevresinde, maksiller sinüslerinizde veya çene kemiğinde bulunabilir.
Ağzınızda tuhaf büyümeler ve diş sağlığınızla ilgili başka sorunlar fark ederseniz, bu değişiklikleri diş hekiminizle görüşmekten çekinmeyin. Erken tedavi, ciddi bir sağlık sorununu erken bir aşamada tespit etmek veya daha fazla diş problemini önlemek için önemlidir. Diş kistinin nedeni ve ciddiyeti tedavinin seyrini belirleyecektir.
Oral kist, ağızda oluşabilecek küçük bir büyüme türüdür. Küçük bir yumru gibi olan kistler küçük, sıvı dolu bir keselerdir. Bu oral kistlere bazen mukosel veya mukus kistleri denir. Çoğu durumda, oral kistler zararsızdırlar. Ağız kistleri en çok dudakların iç kısımlarında görülür, ancak yanaklarınızın iç kısımlarında, dilinizde, damağınızda, ağzınızın tabanında ve mevcut olabilecek herhangi bir ağız piercinginin çevresinde oral kistlerin oluşması da mümkündür.
Genellikle ölü veya ölmekte olan bir dişin köklerinin ucunda kistler oluşmaya başlar.
Genetik bir sendrom (Gorlin sendromu) nedeniyle ortaya çıkabilir.
Başarısız bir kanal tedavi sürecinden sonra görülebilir.
Gömülü dişlerin kronlarının etrafında kistler oluşabilir. Gömülü yirmi yaş dişleri kist oluşumunun yaygın nedenleridir.
Kistten etkilenen dişler öldüğünden (travma veya enfeksiyon), dişlerin kökü tedavi edilmemiş veya yanlış tedavi edilmiş olabilir.
Diş kistleri herhangi bir dişinizde oluşabilir ve genellikle birer birer oluşurlar, ancak bazı insanlar bunlara diğerlerinden daha duyarlıdır.
Diş Kistleri Hangi Sorunlara Neden Olabilir?
Diş kistleri şu sorunlara neden olabilir;
Enfeksiyona bağlı ağrı veya şişlik
Kistin genişlemesi nedeniyle çene kemiğinin zayıflaması
Büyüyen kist tarafından kenara itilen dişlerin yer değiştirmesi
Sinüs sorunları ile ilgili solunum ve uyku sorunları
Semptomsuz diş kistleri aylarca veya yıllarca fark edilmeden kalabilir
Odontojenik Kist: Diş çürüğü veya travma sonucu diş içindeki pulpa dokusunun ölümü veya nekrozu bu kist tipine neden olur. Pulpa nekrozu süreci, kök ucunun tepesinde veya sonunda iltihaplanmaya ve toksinlerin salınmasına neden olur.
Genellikle endodontik tedavi ile tedavi edilir. Endodontik tedavinin etkili olmadığı durumlarda diş çekimi kullanılır, kist yeri temizlenir ve yapay kemik materyali ile doldurulur.
Foliküler Kist: Dentigeröz kist olarak da bilinmekle beraber En yaygın olarak alt yirmi yaş dişleri veya kalıcı üst köpek dişleri bölgesinde bulunur. Dişin folikül üzerine uyguladığı basınç dentigeröz kiste neden olabilir. Bu basınç, kan akışını engelleyebilir ve mine membran dokusu ile dişin koronal kısmı arasında bir sıvı birikimi oluşturabilir. Dentigeröz kistler genellikle hızla büyür ve genişler. İlişkili dişin çıkarılması ve kistin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Tedavi genellikle başarılı olur.
Keratokistik Odontojenik Tümörler: Daha çok alt çene veya mandibulanın arka bölgesinde bulunur ve özellikleri diğer kist tipleri ile benzerdir. Sadece biyopsi ve mikroskobik analiz, panoramik röntgen ile kesin tanı konulabilir. Şişlik genellikle bir hastanın yaşayacağı tek semptomdur. Keratokistin kökenini çevreleyen birkaç teori vardır. Bazı uzmanlar kistin dişin olması gereken yerde geliştiğine inanmaktadır. Diğerleri, tümörlerin gömülü dişlerin laminasından kaynaklandığını iddia etmektedir. Ek tedavi ile birlikte cerrahi eksizyon kullanılır. Hasta, nüks kanıtı olup olmadığını kontrol etmek için yaşamı boyunca izlenir.
Bir röntgende çene kemiği içinde gelişen küçük bir diş kisti görülebilir. Daha büyük kistler, yüz şişmesine neden olabilir. Dişleriniz kistten etkilenen bölgede de hızla yer değiştirmeye başlayabilir.
Kist teşhisinin doğrulanması lezyonun cerrahi olarak çıkarılması sırasında alınan bir doku örneğinden (biyopsi) sonra yapılır. Kistlere benzeyebilecek, ancak çok farklı şekilde tedavi edilen başka tümörler de vardır. Periyodik diş röntgeni, diş kistlerinin ve diğer kemik anormalliklerinin tanımlanması için gereklidir.
Diş kistini tedavi etmenin iki yolu vardır:
Cerrahi: Her türlü kist veya tümörün çıkarılması için.
Endodontik Tedavi: Bu, kist enfekte bir kök kanalı ile ilişkiliyse cerrahi ile birlikte yapılır.
Diş kistleri normalde diş röntgenini içeren rutin bir muayene sırasında belirlenir. Diş hekiminiz kist, çevredeki dişler ve kemik içindeki diğer yapılar (sinirler, sinüsler) ile ilişkisi hakkında daha fazla bilgi sağlayacak detaylı bir tarama isteyebilir.
Birkaç gün önce kapsamlı bir tesviye ve polisaj yapılır. İyileşmenin pürüzsüz olması ve tükürükteki faydalı bakteri sayısını artırmak için oral bir probiyotik de verilir. Kanal tedavisine ihtiyacınız varsa, bu işlem ameliyattan önce tamamlanacaktır.
Kist, lokal anestezi altında kemikteki bir pencereden ağız cerrahı tarafından çıkarılır. Kistin içinde gömülü bir diş varsa, o da çıkarılabilir. Kist çıkarıldıktan sonra geride kalan boşluğu doldurmak için kemik grefti materyali de yerleştirilebilir. Dikişler daha sonra diş etlerine yerleştirilecektir. Bunlar birkaç gün sonra alınır. Eksize edilen doku, mikroskop altında tanımlanmak üzere bir patoloji laboratuvarına gönderilebilir. Bu, kistlere benzeyebilecek diğer tümör türlerini belirlemek için önemlidir.
Canlı kalan dişlerin yanında nadiren kist gelişir. Bir dişteki sinirler ölürse (bir enfeksiyon veya travma sonucu), enfeksiyon kaynağı haline gelmemesi için profesyonelce tedavi edilmelidir. Bu başarılı olursa, kökün yanındaki dokular bir kist (veya apse) oluşturmak için uyarılmamış olur.
Bazen diş hekiminiz gömülü bir dişiniz olabileceğinden endişe duyabilir. Bilgisayarlı tomografi, diş pozisyonu ve sağlık durumunu kontrol etme olasılığı için bu gibi durumlarda önerilir. Bu, kistleri küçükken tespit etmeye yardımcı olabilir.