AMERİKA'NIN AIRLINES REZALETİ: 40 YILDIR AYNI SENARYO
Habertürk yazarlarından Barış Erkaya, dün American Airlines'ın İflas Koruma Programına başvuru yapmasının ardından bugün köşesine Amerikalı havayolu şirketlerinin tarihini kaleme almış. İşte Erkaya'nın Amerika'daki iflasları değerlendirdiği köşe yazısı...
Dün ABD'nin başka bir reyting kuruluşu tarafından zaten düşürülmüş olan notu bu defa Fitch tarafından negatif izlemeye alındı.
Bugün ise dünyanın ve Amerika'nın en büyük ikinci havayolu şirketi battı.
Kredi notunun ardından bu batış herkesi bir ürküttü ilk aşamada. Şirket iflasları mı başladı diye düşünüyor ilk başta insan haliyle.
Öyle ya 5.6 milyar koltuk kapasitesi bulunan bir havayolu şirketi battı. Elbette onunla birlikte American Airlines hisselerini elinde bulunduran 219 kurumsal yatırımcının portföyü de battı.
Fakat durum pek öyle değil. ABD'de havayolu iflasları tarihte en çok görülen iflas türlerinden biri. Onlar bunu, iflas koruma başvurusu olarak adlandırıyor. Bizim anladığım dilde ise, kayyuma devredip borç alacak dengesinin bilirkişiler tarafından yapılması ve şirketin mevcut yönetiminin el çekmesi.
Size tarihteki ünlü ABD havayolu batışlarından biraz örnekler vereyim.
1979 New Yok Airways. Aynı yıl AeroAmerica. 1 yıl sonra Florida, Indiana Havayolları ardarda, Air Bahia ve Tejas. 1981'de aynı ay içinde Mountain West, Lanica. Aynı yıl Pacific Coast, Coral Air, Swift Air ve Golden Gate. Pan American 1991'de batana kadar arada 12 havayolu şirketi daha battı.
PanAm'dan sonra TransWorld battı.
Ardından US Airways 2002'de battı. Battı dediğimiz de yanlış anlaşılmasın, iflas koruma başvurusu yaptılar yani. Sonra kurtuldu US Ariways, ikiyıl sonra bir daha battı.
2002'de United Airlines da battı. Ertesi yıl Air Canada battı. Aloha Havayolları iki kere battı.
Bakın buraya dikkat! 2005'te Delta Airlines battı. Bugün dünyanın en büyük havayolu şirketi. Daha geçen yıl Japan Airlines battı.
Yani bu Amerikalılar için bir sendika oyunundan öte birşey değil. Battık diyerek yaygara çıkarmak, bir türlü uzlaşmayan pilotları ve sendikalı çalışanları ya "battık" senaryosuyla ce işsiz kalma korkusuyla ikna etmek veya halen uzlaşmıyorlarsa bir temiz kapının önüne koymak için oynanan rezil bir oyun. Sonuçta aylardır American Airlines, dünyadaki en yğksek işçi maliyetlerine sahip olduğu iddiasındaydı. Pilotlar ise yapılmak istenen kesintilere bir türlü boyun eğmiyordu.
Devletin kontorlünde kurtarılan şirket daha sonra dünyanın en büyük havayolu şirketi olmak için oyuna yedekten tekrar giriyorlar.
AMERİKA'NIN AIRLINES REZALETİ: 40 YILDIR AYNI SENARYO