Güney Afrika’da kayıt dışı yaklaşık 500 bin silah bulunuyor. Afrika genelinde bu sayının ne kadar olduğunu tahmin etmek ise oldukça güç. Bu kadar kolay ulaşılır oldukları için de, kıta için büyük tehlike oluşturuyorlar.
Güney Afrika polisi yasadışı silahlarla mücadeledeki kararlılığını her fırsatta göstermeye çalışarak, silah depolarına düzenli olarak operasyon düzenliyor. Bu operasyonlarda yasadışı silahlar imha ediliyor. Johannesburg yakınlarındaki silah deposunda yapılan aramanın ardından polis şefi Bheki Cele, bazuka, kalaşnikof ve susturuculu hafif silahlarla adeta savaşa hazırlanıldığını belirtiyor. Polis şefi, susturucuların saldırı planı olduğunu gösterdiğine işaret etti.
'Silahlar arttıkça suç da artıyor'
Aslında Güney Afrika’nın sıkı bir silah yasası bulunuyor. Yasanın yürürlüğe girdiği 2002 yılından bu yana da ateşli silahlarla işlenen suçlarda şaşırtıcı bir azalma söz konusu. Güney Afrika’daki Tıbbî Araştırmalar Konseyi’nin (MRC) yaptığı araştırma 2002 yılında her üç kişiden birinin hayatını ateşli silahlar yüzünden kaybettiğini, 2008 yılında ise bu rakamın her on kişiden biri olarak gerilediğini ortaya koydu.Güney Afrika Silah Karşıtları Lobisi Gun Free’den Pam Crowsley; “Çok basit bir ilkeye inanıyoruz; ne kadar az silah bulunursa, o kadar az suç olur. İnsanlar silaha ulaşamadığında, daha az suç işliyorlar”, dedi.
Ne var ki bu ilkeyi gerçek hayatta uygulamak pek de kolay değil. Uzmanlar, Güney Afrika’da yaklaşık 500 bin yasadışı silahın bulunduğunu hatırlatıyor. Üstelik birçoğu yasal silah pazarından tedarik ediliyor. Uluslararası Hafif Silahlara Karşı Eylem Ağı’nın Afrika Koordinatörü (IANSA) Joseph Dube bunun sebebini, “Güney Afrika'da sadece siviller ayda yaklaşık 2 bin silah kaybediyor. Bu yılda 24 bin silah ediyor. Polis 10 binini bulsa bile 14 bin silah ortada. Yasadışı operasyonlar düzenledikleri için gerçekte ne kadar silahın bulunduğunu bilmiyoruz”, sözleriyle açıkladı.
Güney Afrika Silah Karşıtları Lobisi Gun Free de, yaptığı bir araştırmayla var olan silahların büyük bir bölümünün, yasal silah pazarından alındığını ortaya çıkardı. “Sadece emniyet, 2005-2011 yılları arasında 18 bin silahın kaybolduğunu açıkladı. Bu silahların masrafı düşünüldüğünde bile kabul edilebilir bir durum değil. Zira bir tabancanın ortalama 5 bin rand olduğunu kabul ederseniz, toplamda 90 milyon randdan 9 milyon euro eder ki bu kabul edilebilir gibi değil" , şeklinde konuşan kuruluş temsilcisi Pam Crowsley, silahların Avrupa'dan yasal yollarla ülkeye girdiğine dikkat çekti.
Silah karşıtı lobi grupları, Afrika’da alışılageldiği gibi polislerin silahlarını evlerine götürmemelerinden yana. Zira, hukuki düzenlemeler ve gözetleme sisteminin yetersiz olduğu Afrika’da bir de evlerden silahların çalınması, durumu daha da çetrefilli hale getiriyor.
Umutlar temmuz ayına bağlandı
Silah karşıtı lobi grupları, Afrika'da sadece bazı ülkelerde silahların elektronik sistemde kayıtlı olduğuna dikkat çekiyor. Kıtada, etkili bir hava ulaşımı denetimi de yok. Silah taşıyan nakliye uçakları hiçbir engelle karşılaşmadan, Somali, Eritre ve Orta Afrika Cumhuriyeti'ne inebiliyor. Bu şartlar altındaki Afrika'nın Güneyin'deki Ülkeler Kalkınma Topluluğu (SADC) ve Afrika Birliği ortak politikalar belirlemeye çalışıyor. Uluslararası Hafif Silahlara Karşı Eylem Ağı'ndan (IANSA) Joseph Dube, yaz aylarında yeni bir Birleşmiş Milletler Silah Ticareti Antlaşması için görüşmelerin başlayacak olmasının, Afrika'daki silah karşıtları için büyük bir umut ışığı olduğunu belirtiyor.
© Deutsche Welle Türkçe
Claus Stäcker / Çeviren: Gezal Acer
Editör: Hülya Topçu