Japonya’da bilim insanları memeliler hakkında farklı bulgular elde etti. Araştırmaya nazaran, kimi göğüslü çeşitleri acil durumlarda anüs (makat) yoluyla nefes alıyor.
Bir küme Japon bilim insanı, birtakım deniz canlılarının acil durumlarda bağırsaklarından nasıl nefes aldıklarına merak saldı. Tokyo Tıp ve Diş Üniversitesindeki araştırmacılar, birebir şeyin fareler, sıçanlar ve domuzlar için de geçerli olduğunu keşfetti. Deneysel şartlar altında bu türlü bir bir durumun gerçek olduğunu kanıtlayarak bulgularını Med mecmuasında yayımladılar.
Araştırmacılar, memeliler üzerinde deneyler yaptı
Ekseriyetle hayvanlar için teneffüs, oksijen solumak ve akciğerler yahut solungaçlar kullanarak karbondioksiti atmak formundadır. Ancak kimi cinsler alternatif teneffüs düzenekleri geliştirmiştir. Bunlar, acil durumlarda hayatta kalmak için art bağırsaklarını kullanarak oksijen tüketir. Örneğin, çopra balıkları, yayın balığı, deniz salatalıkları ve küre dokuyan örümcekler üzere.
Mirketler. (Fotoğraf: Getty Images)
Bu soluma sistemine anüs yoluyla enteral ventilasyon (EVA)denir.
Makalenin baş muharriri Ryo Okabe, “Rektum, astar yüzeyinin çabucak altında ince kan damarlarından oluşan bir ağa sahiptir. Bu da anüsten verilen ilaçların kolaylıkla kan dolanımına girmesini sağlar.” dedi. Bundan yola çıkarak takım, oksijenin de kan dolanımına tıpkı biçimde verilip verilmeyeceğini merak etti.
Araştırmacılar, oksijenden mahrum fareler, domuzlar ve sıçanlar üzerinde iki sistem kullanarak deneyler yaptı. Hem oksijeni gaz formunda rektuma verdiler hem de tıpkı yoldan oksijen bakımından varlıklı bir lavmanı enjekte ettiler. Takım, iltihaplanmaya ve kan akışını artırmaya neden olmak için rektumun iç yüzeyini ovalayarak hazırladı. Bu da oksijen dağıtım aktifliğini artırdı.
Bununla birlikte, bu tıp preparasyon muhtemelen beşerler için kabul edilemez olacağından, daha emniyetli bir test de yaptılar. Klinik kullanımdaki sıvı oksijenli perflorodekalin kullanmayı da denediler.
Oksijenin hem gaz hem de sıvı halde verilmesi oksijenlenmeyi artırdı. Hayvanların davranışlarını olağanlaştırdı ve hayatta kalmalarını uzattı. Ayrıyeten grup, immünokimyasal boyama tekniğiyle hücresel seviyede oksijenasyondaki gelişmeyi doğruladı.
Teknik, teneffüs yetmezliği tedavisine uygun mu?
Çalışma, oksijenle birlikte emilen az ölçüdeki sıvının rastgele bir ziyana neden olmadığını gösterdi. İlaveten, bağırsak bakterilerini bozmadığını ekleyerek metodun inançlı olduğunu ileri sürdüler.
Kapibaralar. (Fotoğraf: Stephen Meese/Fotolia)
Araştırma takımı, çalışmanın teneffüs yetmezliği tedavisine ışık tutabileceğini söyledi. Bulgunun, ventilatörler mevcut olmadığında yahut yetersiz olduğunda teneffüs kasveti çeken beşerler için de geçerli olabileceğini belirttiler.
Ortak muharrir Takanori Takebe, çalışmaya ait konuştu. Araştırmacı, “Solunum zahmeti çeken hastalar, altta yatan durum tedavi edilirken oksijen yoksunluğunun olumsuz tesirlerini azaltmak için bu metotla desteklenebilir.” dedi.
Yale Tıp Fakültesinden Caleb Kelly, EVA’nın ciddiye alınması gerektiğini söyledi. Kelly, koronavirüs pandemisinde görüldüğü üzere, ventilatör sorunu olduğunda tekniğin rol oynayabileceğini kelamlarına ekledi.