Ünlü yönetmen Bergman’ın “THE SEVENTH SEAL’ (7.Mühür) ölümle satranç oynama sahnesi ve bu sahneye ilham veren resmi görüntü yönetmeni Ali UTKU anlatıyor…
İsveç’ce de, “Döden spelar schack” dedikleri, “Ölümün satranç oynaması” Stockholm kentinin yakınındaki Taby Kilisesinde duvara çizilmiş bir resime verilen isimdir.
İsveç’li Ortaçağ ressamı Albertus Pictor tarafından 1480-1490 yılları arasında duvara yapılan bu resim, dünyanın en ünlü yönetmenlerinden birisi sayılan İngmar Bergman’a, yine dünyanın en iyi filmleri arasında ilk sıralarda gösterilen 1957 yılı yapımı “The Seventh Seal” filmi için ilham vermiştir.
Çağlar boyunca tiyatroda, “kötü” ve “iyi” karakterler arasında onları birbirinden ayırmak için siyah ve beyaz kostümler kullanılmıştır.
Film-noir türlerinde bu tanıdık bir model olmuştur.
Siyah beyaz çekilmiş filmler de ahlaki ya da etik açıdan etkilere sahip olabilir.
Orta Çağ’da yer alan “The Seventh Seal / Yedinci Mühür ” isimli filmde (1957 DP: Gunnar Fischer) İsveçli yönetmen Ingmar Bergman, çatışmayı belirtmek için yüksek kontrastlı siyah beyaz bir görüntü kullanmıştır.
Dindar Hıristiyanlar beyaz veya açık gri kostüm giyerken, şüphe ve umutsuzluğu olan inkar edenler siyah kostüm giyinirler.
Renk düzeni, aydınlatmada (hem yapay hem de doğal), ayarlarda (iç ve dış çalışmalarda) ve özellikle de satranç sahnesinde en belirgin haline ulaşır.
“Black Plague” (kara veba) tarafından perişan edilen ülkesine gitmek için Haçlı Seferleri’nden dönen Şövalye, beyaz taşlarla oynarken, Ölüm figürünün (siyah bir kostüm içinde) siyah taşlarla oynadığı ölümüne ya da kalımına bir satranç oyunudur bu oyun.
Knight (Max von Sydow) Ölümün alegorik şekli (Bengt Ekerot) ile Antonius Block arasındaki iklim savaşında, yönetmen Ingmar Bergman, her iki erkeği de karanlık kıyafetlerle giydirir; ancak ışıkları ve satranç figürlerini ayırt eder.
Şövalyenin sarışın beyaz saçlarını aydınlatan üstten gelen ışık, kılıcındaki Hıristiyan haçını ve satranç parçalarını görüntü boyunca öne çıkarır.
Ölümün soluk beyaz yüzünü hatlandırmak için yeterince ortam ışığı vardır, kaputunda örtülü ölüm oldukça belirgindir.
Bu aydınlatma ve renk stratejisi beklentilerimizi arttırırken, az sonra ikilinin aralarında yapacakları, “Death”e karşı satranç oyununda Şövalyenin kaybettiğini görürüz.
Son sahne, film tarihinin en ikonik görüntülerinden biridir:
Şövalye ve onun efendisi (ölüm), karısı ve arkadaşlarını ölüm dansına götürür.
Bergman’ın siyah-beyaz kullanımına dikkat edin:
Karanlık yüzlü figürler, kara toprakla beyaz bulutlar arasındaki dağda yukarı doğru hareket eder.
Ölüm hep birleştiricidir.
Kaynak : Wikipedia
Yazan : Ali Utku