Hasan Murat Mercan, 14 Ocak 1959'da Ağrı’nın Tutak ilçesinde dünyaya geldi. Babası Eskişehir’in tanınmış doktorlarından Yaşar Nafiz, annesi Ümmü Mercan'dır. Eşi İnci Mercan’dır.
Endüstri Mühendisi ve Öğretim Üyesi, Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü mezunu oldu. Yüksek lisansını aynı bölümde, doktorasını ABD Florida Üniversitesi Karar ve Enformatik Bilimler Bölümü'nde bitirdi. Cleveland State Üniversitesi'nde Doçent unvanını aldı.
Cleveland State Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesi'nde Öğretim Üyesi olarak ders verdi. AK Parti’yi kuran 50 isimden biridir… 3 Kasım 2002’de Eskişehir Milletvekili seçildi. 22. Dönem'de Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ve Batı Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Asamblesi Türk Delegasyonu Başkanı olarak görev yaptı. 2007’de yeniden seçilen Mercan, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı oldu. Çok iyi düzeyde İngilizce bilen Murat Mercan, evli ve 3 çocuk babası. Mercan, Boğaziçi Üniversitesi mezunu. Endüstri mühendisliğini bitiren Mercan, doktorasını Florida Üniversitesi’nde tamamladı. Cleveland State ve Bilkent’te öğretim üyeliği yaptı.
2002 seçiminde milletvekili listesinin ilk sırasında yer alan Murat Mercan, 2007 yılında Kemal Unakıtan’ın ardından ikinci sırada yer aldı. Mercan, 2011 yılına kadar milletvekilliği yaptı.
Murat Mercan Genel Başkan Yardımcılığı, AKPM Türk Delegasyonu Başkanlığı, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcılığı yaptı. Mercan, 2017’den bu yana Tokyo Büyükelçisi olarak görev yapıyordu.
Mercan, Aralık 2020'de Türkiye'nin Washington Büyükelçiliğine atandı.