Basilisk Kertenkelesi Nedir? Nerede Yaşar, Özellikleri Nelerdir?
Basilisk Kertenkelesi Özellikleri : Dünya genelinde kertenkele türleri arasında en dikkat çeken ve su üzerinde koşabilen tek kertenkele türüdür. Basilisk kertenkeleleri günlerinin büyük çoğunluğunu yağmur ormanlarında geçiren ve gün boyunca oldukça hızlı hareket halinde nehir ve akarsu kenarlarında geçiren sürüngen türüdür. Basilisk kertenkelelerin dünya genelinde 4 farklı türü bulunurken bu türleri birbirinden ayırmak için renklerine dikkat etmek yetecektir. Türler arasında bir tür sadece krem rengi ve kahverengi olabilirken diğerleri ise genellikle Güney Amerika ve Orta Amerika bitki şartlarıyla uyum sağlaması amacıyla parlak yeşil tonlarına sahiptir.
Basilisk Kertenkelenin Bilimsel Sınıflandırılması Nedir?
- Türü: Hayvan
- Biyolojik Sınıfı: Kordatalı
- Sınıfı: Sürüngen
- Ailesi: Coryphaenidae
- Cinsi: Basiliskus
Basilisk Kertenkelesi Nerede Yaşar?
- Güney Amerika Bölgesi
- Orta Amerika Bölgesi
Basilisk Kertenkelesinin Özellikleri Nelerdir?
- Parlak renklere sahiptir.
- Kırbaç benzeri kuyruğa sahiptir.
- Su üstünde koşma ve yürüme yapabilirler.
- Gebelik süreleri genellikle 8 hafta ile 10 hafta arasındadır
- Genellikle 20 yumurta yumurtlarlar
- Yalnız Avlanırlar
- 4 türü bulunur
- Güney Amerika ve Orta Amerika bölgesinde yaşarlar
- Yaygın olarak Basilisk kertenkelesi olarak tanınırlar
- Olgunluk yaşları genellikle 10. Aydan itibaren başlarlar
- 7 yıl yaşarlar
- 1 metreye kadar uzayabilirler
- Tropikal yağmur ormanlarında yaşarlar
- Renk özellikleri genellikle “yeşil, kahverengi, sarı, siyah, kırmızı ve mavidir.”
- Saatte 24 km hıza ulaşabilirler
- Etobur olsalar da bazı durumlarda ot da tüketebilirler.
Basilisk Kertenkelesi Ne Avlar?
- Salyangoz
- Böcekler
- Küçük Kertenkeleler
- Örümcekler
- Balık
- Yılan
- Diğer sürüngen türlerini
- Kuşlar
Basilisk kertenkele türü su üstünde yürüme ve koşma yeteneklerine sahip olması nedeniyle İsa kertenkelesi olarak adlandırılır. Ayrıca İsa Mesih’in İncil’de yer alan bir kesitte su üstünde yürüme hikâyesine de atıfta bulunan bir konudur. Evcil olarak bazı bölgelerde satışı gerçekleştirilse de özgür bir canlı olması nedeniyle yağmur ormanlarında yaşamını devam ettirmektedir. Basilisk kertenkelesinin su üstünde yürüme ve koşma eylemini gerçekleştirmesinin en önemli nedeni ayaklarını su üstünde hareket ettirirken kastırmaları ve batmalarını engellemeleridir. Püsküle yani kasma benzer bir yapıya benzemesi nedeniyle su üstünde batmadan hareket edebilirler.
Basilisk Kertenkelesinin Bilimsel Adı Nedir?
Basilisk kertenkelesinin bilim alanında 4 farklı türe sahip olması nedeniyle 4 farklı ismi bulunur. Bunlar ise;
- Basilisk Plumifrons
- Basilisk Basiliscus
- Basilisk Galeritus
- Basilisk Vittatus
Küçük kral olarak adlandırılan bu kertenkele türü CORYTOPHANİDAE ailesinin bir üyesidir. Dünya genelinde dikkat çekmesinin en önemli nedenlerinden bir tanesi ise göz kamaştıran renklere sahip olmasıdır. Türlerine göre değişiklik gösterse de yeşil, mavi, kırmızı ve sarı renkte görmeniz mümkündür. Ayrıca türlerini birbirinden ayırt etmek içinde bu renkler kullanılmaktadır.
- Yaygın Basilisk kertenkelesi krem ve kahverengi
- Tüylü basilisk kertenkelesi koyu yeşilden parlak renklerde görülebilirken bazı durumlarda mavi-yeşil renklere de bürünebilmektedir. Tüylü kertenkeleyi ayırt etmenin en önemli nedenlerinden bir tanesi ise göbek ve boyun kısımlarında sarı renklerde lekelerin olmasıdır
- Kuyruklu yapıya sahip olan bu kertenkele türlerinin toplam uzunluklarının büyük kısmını kuyrukları oluşturur.
Basilisk Kertenkelesinin Davranış Şekilleri
Basilisk kertenkelesi görünüş itibariyle oldukça güzel ve tatlı gözükse de vahşi bir yapıda olduğunun bilinmesi ve kesinlikle yaklaşılmaması gereken bir tür olduğunu hatırlatmakta fayda var. Dost canlısı yapısı olmayan bu kertenkele türü, insanlarla karşılaşmaları durumunda korkak davranışlar sergiler ve kaçarlar. Öyle ki yırtıcılardan kaçmak ya da avlanmak istedikleri zamanlarda avlarına doğru hareket ettiklerinde su olsa dahi su üstünde rahat bir şekilde hareket kabiliyetlerine sahiptir. Bu sayede hem kaçarken hem de avlanırken büyük avantaj sağlarlar.
Basilisk kertenkeleleri yalnız avlanmayı seven ve yalnız yaşayan bir türdür. Günlerinin büyük çoğunluğunu avlanmak için geçiren bu tür, su ya da akarsu kenarlarında gezinirler. Yorulma ya da avlanmadan sonra ise 20 metre yüksekliğinde ağaçlara tırmanarak av olmaktan uzak bir şekilde dinlenmeye çekilirler. Bisilisk kertenkelesini görmek istiyorsanız Orta Amerika ve Güney Amerika’ya seyahat etmek gerekmektedir. Bu kertenkele türü yağmur ormanlarında yaşamayı tercih ederken genellikle suya yakın bölgelerde yaşarlar. Ana avlanma merkezleri ise akarsu ya da suya yakın olan bölgelerdir.
Basilisk Kertenkelesi Nasıl Beslenir?
Basilisk kertenkelelerinin beslenmeleri türlerine göre değişiklik gösterse de genellikle etçil bir türdür. İlk olarak kanatlı böcek türünü tercih etseler de su kenarlarında bulunan canlıları avlayarak beslenmeyi daha fazla tercih ederler. Etçil bir kertenkele türü olsa da gün içinde tükettikleri besinlerin %20’si genellikle bitki türüdür. Geriye kalan %80’lik kısım ise küçük kertenkele türleri, böcekler, küçük memeli türleri, salyangozlar ve örümceklerdir.
Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta 4 farklı sınıfı bulunan basilisk kertenkelesinin her birinin aynı besinleri tüketmemesidir. Tüylü kertenkele yani yeşil renkte olanlar genellikle etçil tür olarak bilinir ve su kenarlarında avlanması nedeniyle balık ve kurbağa avlarlar. Kırmızı renkte olan basilisk kertenkeleleri küçük omurgalılar, eklem bacaklı böcekleri tercih ederler. Ayrıca kuş türlerini de tercih eden bu türler genellikle küçük kuş ve küçük memeli türlerini avlamayı çok severler.
Böceklerden beslenmeyi tercih eden basilisk kertenkelesi, onları yakalamak amacıyla su kenarlarında gün boyu gezse de gerektiği durumlarda ağaç ya da havada da avlarını avlarlar. Avlayacakları avlar kolay olsa da avlarını yakalamak amacıyla genellikle mücadele içine girer yakalayana kadar peşlerinden kovalarlar. Su üstünde hareket yeteneklerinin olması hem avlanma sırasında hem de av olma konusundan büyük üstünlük sağlar. Su üstünde 25 km kadar hıza ulaşabilmeleri mümkündür.
Basilisk kertenkelelerinin yavruları günde 3 öğün kadar besin tüketmesi gerekirken bu yiyeceklerini de kendileri toplar. Yetişkinlerde olduğu gibi %20 bitki türlerinden beslenmeyi tercih ederken geriye kalan %80’lik kısımda diğer hayvan türlerini avlayarak beslenirler.
Basilisk Kertenkelesi Nasıl Ürer?
Diğer kertenkelelerden daha etkili bir çiftleşme sürecine sahip olan basilisk kertenkeleleri, çiftleşme dönemlerinde dişileri sadece bir erkekle çiftleşirken, erkek olanlar ise birden fazla dişi ile çiftleşmektedir. Genellikle dişi kertenkeleler 20 yumurta bırakırken bunları genellikle 4 kuluçka halinde bırakır. En dikkat çeken konu ise kuluçkaları bırakmasından sonra hiçbir şekilde dişi basilisk kertenkelesinin o yumurtaları koruma altında tutmamasıdır.
Kuluçkada bulunan yumurtalar genellikle 8 ile 10 hafta arasında çıkarken bu kertenkelelerin yumurta kabuklarından çıkma süresi 2 gün sürmektedir. Yavru olarak bilinen basilisk kertenkeleleri doğmalarının hemen ardından suda ve karada koşma özelliklerine sahip olmalarıdır. Doğum sonrasında sadece suda değil aynı zaman da ağaçlara tırmanma yeteneklerine de sahiptir.
Basilisk kertenkeleleri yavru olmalarına rağmen ne anne ne de babasından hiçbir şekilde yardım almaz ve yetişkinlik sürecine gelene kadar kendileri avlanır. 10 aylık olan yavru basilisk kertenkeleleri cinsel olgunluk seviyelerini tamamlarlar. Dikkat çeken bir diğer özellikleri ise dişilerin erkek yavrulara göre daha hızlı bir şekilde cinsel olgunluklara ulaşmalarıdır. Ortalama 7 yıl ömürleri olan basilisk kertenkeleleri hem yaşadığı ortamlar hem de etraflarında bulunan vahşi hayvanlar nedeniyle sürekli olarak tehdit altında oldukları için uzun süre yaşamaları mümkün değildir. Ya avlanarak hayatta kalırlar ya da av olarak 7 yılı görmeden ölürler.