Yenidoğan bebeklerde üşüme hakkında bilmeniz gerekenler
Tüm bebekler hastalıklara karşı bir miktar bağışıklık ile doğarlar. Ancak yine de bu yeni bağışıklık sisteminin tamamen olgunlaşabilmesi zaman alır. Bu da bebekleri viral enfeksiyonlara açık hale getirir ve bunlar soğuk algınlığına sebep olurlar.
Üşütmeye, soğuk algınlığına sahip olabilen 200 virüs türü var. Neyse ki bebeğin geçirdiği soğuk algınlıklarının çoğu onun bağışıklığının artmasına yardımcı oluyor. Yine de ilk hasta olması ebeveynler için korkutucu olabilir.
Bir bebek yılın herhangi bir zamanında hasta olabilir. Çoğu bebek ilk doğum gününe kadar en az yedi defa soğuk algınlığı geçirir. Eğer etrafında daha büyük çocuklar varsa, soğuk algınlığı ihtimali de artar.
Yenidoğanlarda soğuk algınlığı tehlikeli değil ancak çok hızlı şekilde zatürree veya krup hastalığına dönüşebilir. 2-3 aylıktan daha küçük olan bebeklerdeki herhangi bir hastalıkta özellikle de ateşi varsa hemen doktoruna ulaşmak gerekir.
Yenidoğanlarda Soğuk Algınlığı Belirtileri
Burnunun tıkalı olması veya akması onun hasta olduğunun ilk işareti olabilir. Burun akıntısı ilk olarak ince ve şeffaf olarak başlayabilir ancak bir kaç gün içerisinde sarı-yeşil renge döner ve kıvamı daha koyu olur. Bu normaldir ve illa ki hastalığın daha kötü hale geldiği anlamına gelmez.
Diğer belirtiler şöyle:
- sinirlilik
- ateş
- özellikle geceleri öksürme
- burun çekme
- iştahta azalma
- emzirmede zorlanma veya burun tıkanmasından dolayı biberonla emzirme
- uykuya dalma ve devam etme zorluğu
Yenidoğanlardaki soğuk algınlığının belirtileri grip, krup ve zatürree gibi diğer hastalıklar ile aynıdır. Bu da evde teşhisi ebeveynler için daha stresli bir hale getirir.
Grip
Eğer yenidoğan bebeğinizde grip varsa soğuk algınlığı belirtilerine ek olarak üşüyebilir, kusabilir ve ishal olabilir. Ayrıca göremediğiniz ve onların da anlatamadığı baş ağrısı, kas ve beden ağrıları ile boğaz ağrısı gibi ağrıları da olabilir.
Zatürree
Soğuk algınlığı hızlıca zatürreeye dönebilir. Belirtileri şöyle:
- titremeler
- üşüme
- cildin nemlenmesi
- terleme
- yüksek ateş
- karın ağrıları ve hassasiyetleri
- daha kötü hale gelen öksürük
- hızlı nefes alma veya nefes alma zorlukları
Ayrıca bebeğinizin dudaklarında veya parmak uçlarında hafif morarma olabilir. Bunun anlamı yeterince oksijen alamamasıdır ve bir an önce hastaneye götürülmelidir.
Krup Hastalığı
Eğer bebeğinizin üşütmesi krupa dönerse, nefes alma zorluğu, boğukluk ve öksürük olur. Ayrıca hırıltı gibi ses çıkaran nefes alma sesine sahip olabilir.
Yenidoğanlarda Soğuk Algınlığı Sebepleri
Soğuk algınlığının bir diğer adı viral üst solunum yolu enfeksiyonu. Bunlar bakteri enfeksiyonundan kaynaklanmazlar ve antibiyotiklere tepki vermezler.
Bebeğin doktoru kan testi, idrar testi yapabilir veya göz ile ciltten örnek alabilir ve böylece hastalığın viral mi bakteriyel mi olduğunu tespit eder. Bakteriyel enfeksiyonlar bazen viral enfeksiyonların bir komplikasyonu olarak da gelişebiliyorlar. Ayrıca şu hastalıklara da sebep olabilirler:
- zatürree
- boğaz enfeksiyonu
- kulak enfeksiyonları
Yenidoğanlarda soğuk algınlığı sıradışı değil. Ona sebep olan virüsler havada yaşayabilirler ve kısa süreliğine sert yüzeylerin üstüne inebilirler. Bu da hasta olan birisine doğrudan temas etmeden hastalığın geçişini mümkün kılar.
Daha büyük çocukların yanında bulunan bebeklerin soğuk algınlığı kapma ihtimalleri daha fazla olur. Ancak doktorun ofisine ziyaret, bir yetişkinin onu sevmesi veya alışverişe gitmek bile bebeği mikroplara maruz bırakabilir.
Emen bebeklerin bağışıklık sistemleri mamayla beslenen bebeklerden daha iyi durumdadır. Çünkü anne sütü bebeğe antikorlar, akyuvarlar ve enzimler sağlar. Bunlar onun enfeksiyondan korunmasına yardımcı olur. Emen bebeklerde annelerinin maruz kalmış olduğu ve sahip olduğu hastalıklara karşı tüm veya kısmi bağışıklık bulunur. Fakat bu emen bebeklerin soğuk algınlığına karşı tamamen bağışık olduğu anlamına da gelmez.
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
2-3 aylıktan küçük bebekler soğuk algınlıkları varsa doktora gösterilmeliler. Böylece daha ciddi rahatsızlıklara karşı bir önlem alınır ve ayrıca aklınız da daha rahat olur.
Ateş bebeğin soğuk algınlığı ile savaş yöntemlerinden birisidir. Fakat yine de 38 derecenin üzerindeki ateşe sahip 2-3 aylık bebeklerde doktoru aramak gerekir.
Ayrıca bebek daha büyükse, yani 3-6 aylıksa ve ateşi 39 derecenin üstündeyse yine doktora ulaşmak gerekir.
Yaşı ne olursa olsun 5 günden uzun süren ateş bir doktor ziyareti gerektirir.
Bebeğinizin belirtilerini göz önünde bulundurun. Eğer aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipse doktoru görmelisiniz:
- isilik
- kusma
- ishal
- sürekli öksürük
- sıradışı, garip bir ağlama sesi
- nefes alma zorluğu
- ağız ve burundan gelen koyu yeşil veya kanlı sümük, balgam
- 5-7 günden uzun süren ateş
- kulağını ovuşturma hareketi veya bedenin herhangi bir yerindeki fiziksel rahatsızlığı belirten işaretler
- susuzluk işaretleri, örneğin eskisi kadar çok bez ıslatmamak
- emmeyi reddetme
- parmak uçları ve dudaklarda mavilik ve morarma
Kendi bebeğinizi en iyi siz biliyorsunuz. Eğer kendisi gibi görünmüyorsa doktoru arayarak soğuk algınlığından daha ciddi rahatsızlıkları eleyebilirsiniz. Doktorlar bunun için varlar.
Soğuk Algınlığını Evde Tedavi Etmek
Yenidoğanın hastalığının tedavisi onu daha rahat ettirmekten geçiyor. Yapılacaklar ve yapılmayacaklar şöyle:
Yapılacaklar:
- Başını biraz kaldırarak nefes almasını kolaylaştırın. Başının altına sert bir yastık koyarak bunu yapabilirsiniz. Yumuşak ve bol kumaşlı şeyler kullanmayın.
- Anne sütü, mama ve su gibi bol bol sıvı vermeye çalışın.
- Burnundaki sümüğü temizleyin. Damla veya emme cihazları kullanılabilir.
- Havayı bir nemlendirici ile nemlendirin. Doktora sıcak buharlı mı yoksa soğuk buharlı mı olması gerektiğini sorun. Sıcak nemlendiriciler daha büyük, meraklı bebekler için risk oluşturabilirler.
Yapılmayacaklar:
- Antibiyotikler virüslere etki etmezler ve bu nedenle soğuk algınlığında verilmemeliler.
- 3 aydan küçük bebeklerde doktor önermedikçe ateş düşürücüler kullanılmamalılar. 1 yaşından küçük bir bebeğe herhangi bir ilaç vermeden önce doktoruna sorun. Bu ilaçlar kusan bebekler için de uygun olmayabilirler.
- Aspirin bebek ve çocuklara asla verilmemeli.
- Öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları 2 yaşın altındaki çocuklara önerilmiyorlar.
- Vicks gibi ürünler bebeklerin nefes yollarını rahatsız edebilirler.
- Bebeğin burnu tıkalı olsa bile karın üstü uyutmayın.
Soğuk Algınlığı İçin Diğer Tedaviler
Yenidoğanın soğuk algınlığı için zamanın geçmesinden başka tedavi yok. Yapabileceğiniz en iyi şey ona konfor sağlayarak yanında olmak. Böylece bebek rahatlayabilir ve ihtiyacı olduğu şekilde dinlenebilir.
Soğuk Algınlığı Yenidoğanlarda Ne Kadar Sürer?
Ortalama bir soğuk algınlığı 9-10 gün sürer. Buna pek belirti olmayan ancak biraz tıkanıklık olan, normal hareket ettikleri ancak biraz burun akıntısı olan dönem de dahil.
Önlemek İçin İpuçları
Emzirme bebeklerin bağışıklık sistemini güçlendirebilir. Anne sütüyle desteklenmiş mama da bu konuda fayda sağlayabilir. Bu özellikle antikor zengini kolostrum için geçerli. Bu süt, bebeğiniz doğduğunda ilk ürettiğiniz süttür.
Bebeğinizi tamamen izole bir ortamda tutamazsınız. Ancak bazı mikroplara maruz kalmasından kaçınabilirsiniz:
- Ellerinizi sık sık yıkayın ve ziyaretçilerin aynını yapmasını sağlayın.
- Hasta olan insanlar ile temastan kaçının ve öksüren, hapşuran insanların dokundukları yüzeyleri temizleyin.
- Bebekle temasa geçen insanları ellerine değil, kollarına, dirseklerine doğru öksürük hapşurmalarını isteyin.
- Mümkünse bebeğin daha büyük çocuklar ile temasını sınırlandırın.
Sonuç Olarak
Soğuk algınlığı virüslerden kaynaklanır ve yenidoğanlarda yaygınlar. Emzirilen bebekler bile bağışıklık sistemleri emmeyen bebeklerde daha güçlü olsa da soğuk algınlığı kapabilirler.
Soğuk algınlığı ciddi bir hastalık değildir ancak daha ciddi hastalıklara dönüşebilir. 2-3 aylıktan daha küçük olan bebekler soğuk algınlığı kaparlarsa doktorunun ona bir bakması gerekir, özellikle de yüksek ateş ve başka belirtileri varsa. Bebeğin doktoru daha ciddi rahatsızlıkların olmadığını onaylayabilir ve zihninizi rahatlatır.