Büyük Patlama (Big Bang) Nedir?
Büyük Patlama (Big Bang) Teorisi, evrenin nasıl oluştuğuna dair en yaygın kabul gören teorilerden biridir. Teoriye göre başlangıçta küçük olan evren zamanla genişlemeye başlamıştır. Evrenin başlangıcında, fındık büyüklüğünde bile olmayan gaz, genişledikçe sıkışmaya başladı.
Bu sıkıştırmaların temeli, uzay boşluğunda atomların toplanmasıdır. Evren genişledikten yaklaşık 380.000 yıl sonra, sıkıştırılmış gaz Big Bang’e ve bu patlama nedeniyle gezegenler ve yıldızlar kısaca evrene neden oldu.
Teori 1920’lerde iki bilim adamı tarafından önerildi. Big Bang Teorisi, “ilk atom hipotezi” olarak bilinen Rus fizikçi ve matematikçi Alexander Friedman ile Belçikalı matematikçi ve astronom Georges Lemaitre’nin araştırma sonucu olup, şu anda en çok çalışılan teoridir.
Büyük Patlama (Big Bang) Nasıl Oluştu?
Büyük Patlama (Big Bang) Teorisi ilk olarak 1927’de Georges Lemaitre tarafından önerildi. Bu teoriye göre Lemaître, evrenin genişlemesinin sıcak ve yoğun bir noktadan başladığını ve günümüzde bile genişlemeye devam ettiğini iddia etmiştir. Bu iddia, birkaç yıl sonra yapılan gözlemlerle desteklenmektedir.
Amerikalı astronom Edwin Hubble 1929’da uzak galaksilerin uzaklaştığını gördü. Detaylı olarak araştırdığında, aslında gökyüzüne baktığında gördüğümüz tüm cisimlerin bizden uzaklaştığını gördü. Bu, evrenin önemli ölçüde genişlediği anlamına gelir.
Sonraki yıllarda yapılan çalışmalarda Big Bang olayının 13,7 milyar yıl önce gerçekleştiği hesaplandı. 1998’de Berkeley Üniversitesi’ndeki iki gökbilimcinin çalışması, süpernovaların hızla Dünya’dan uzaklaştığını gösterdi. Bu çalışmalar erken evrende neler olduğunu açıklamasa da, Big Bang teorisinin gerçekliğini pekiştiriyor.
Büyük Patlama (Big Bang) Sonrası Ne Olmuştur?
Her şeyin bir gaz ve toz bulutu olduğunu söylemeden önce, milyonlarca yıl önceki Büyük Patlama (Big Bang) sonrası daha büyük olaylar olmuş diyebiliriz. Sıcak ve yoğun her şey patladı. Bu patlamadan sonraki ilk olayları zaman açısından ifade etmek güçtür. Çünkü yaşananların çoğu kuantum düzeyinde zaman aralıklarında değerlendirilir.
Büyük Patlama (Big Bang) sonra her şey 10 ila 26 kat genişledi ve 100.000 kat soğudu. Bu soğumadan sonra ilk madde dediğimiz plazma kuarkları ortaya çıktı. Maddenin bu durumuna kuark-gluon plazması denir. Kuantum renk dinamiği adı verilen bir yasa olan QCD sayesinde bu maddenin hareketini anlayabiliriz.
İlk mikrosaniye içinde kuarklar oluşur ve saniyenin milyonda birinden sonra protonlar ve nötronlar üretilmeye başlar. Dakikalar içinde bu protonlar ve nötronlar birleşerek atom çekirdeğini oluşturur. Yaklaşık 380.000 yıl sonra, bu çekirdeklerin yörüngelerinde elektronlar ortaya çıktı.