İran'da Mahsa Amini eylemlerinde gözaltına alınanlar neler yaşıyor?
BBC, 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin ahlak polisi tarafından darbedilerek öldürülmesi üzerine başlayan protestolarda gözaltına alınan İranlıların yaşadıklarını aktardı.
BBC Türkçe'de de yayımlanan haberde, üst düzey güvenlik güçlerinin protestoculara acımama ve gerçek mermilerle ateş edilmesi emri verdiği videoların BBC tarafından teyit edildiği belirtildi. İnsan hakları örgütlerinin, ülke genelinde binlerce eylemcinin gözaltına alındığına yönelik tespiti de paylaşıldı.
Haberde gerçek isimleri gizlenen İranlıların tanıklıklarına yer verildi. Bunlardan bazıları şöyle:
'BENİ DE İNFAZ EDEBİLECEKLERİNİ DÜŞÜNDÜM'
Genç protestocu Sam: "Bir güvenlik görevlisini itip, kaçmaya çalıştım ama hemen sonra bir ikincisi ve üçüncüsü geldi. Birkaç saniye sonra 15 güvenlik görevlisi beni acımasızca dövüyordu. Kanın tadını ağzımda ve şok tabancasının darbesini de vücudumda duyuyorum. Beni yere yatırdılar, kollarımı arkadan, ayaklarımı da ayakkabımın bağcıklarıyla bağladılar. Bir noktada askerlerden biri sol gözüme tekme attı ve diğer gözaltıları tuttukları noktaya götürdü. Beni ve diğer tutukluları bir buçuk saat boyunca üst üste, otobüste yere yatırdılar. Bir an beni de infaz edebileceklerini düşündüm."
'GENÇLER KORKUSUZLAR'
51 yaşındaki Meryem: "Beni yere yatırdılar ve bir polis postalını sırtıma bastırdı. Karnımı tekmeledi, ellerimi bağladı, beni kollarımdan kaldırıp, bir minibüsün içine attı. Minibüste benimle birlikte başka kızlar da vardı ama çok daha gençtiler. Cesaretlerini gördüğüm zaman kendimi toparladım. Bana yardım etmeye başladılar. Bağırıp, görevlilerle dalga geçiyorlardı. Bu kuşak benimkinden farklı. Korkusuzlar. Küçük bir polis karakoluna götürüldük. Bu kadar çok kişinin işlemini yapmaya hazır değillerdi. Ben de dahil en az 60 kadını küçük bir odaya doldurdular. Yan yana duruyorduk, oturamıyor, hareket edemiyorduk. Tuvaleti kullanamayacağımızı ve acıkırsak da kendi dışkımızı yememizi söylediler. Neredeyse bir gün geçtikten sonra, odanın içinde bağırdık ve durumu protesto ettik. Sessiz olmazsak bize tecavüz edecekleri tehdidinde bulundular."
HAKARET, TEHDİT…
Feriştah: "Gözetim merkezinde bizi kayıt altına alan görevli adımı sordu ve bana fahişe dedi. Şikayet ettiğimde de, devam edersem kardeşlerinden birini (erkek gardiyanlar) üzerime salacağını söyledi."
'FOTOĞRAFLARIMIZA, MESAJLARIMIZA BAKTILAR'
Behzad: "Küçük bir odada 80 kişiden fazlasını tuttular. Acıdan öfke içindeydik. Cep telefonlarımıza el koydular ve protestolarla ilgili herhangi bir haber paylaşmış mıyız diye bakmak için fotoğraflarımıza, videolarımıza ve mesajlarımıza baktılar. Paylaşmışsak dosyamıza ekliyorlar. Ertesi sabah bir yargıç geldi ve bizimle buluştu. Suçlamaları düşürdüler ve gençlerin çoğunu serbest bıraktılar. Ama yargıç yetişkinlere kısa sorular sordu ve kaderimize o kısa süren mahkemede karar verdi."
Behzad kendisiyle birlikte gözaltına alınanların yüzde 10 kadarına yönelik suçlamaların düşürüldüğünü ve serbest bırakıldığını, geriye kalanlarınsa duruşma tarihi belirlenene dek şartlı salıverildiğini anlattı.
'YÜZÜNDE KAN VARDI AMA GÜLÜMSÜYOR, ŞAKALAŞIYORLARDI'
İki gün boyunca gözaltında tutulan bir eylemci: "25 yaşın altındaki eylemcilerle birlikteydim. Bazıları 25'inden ufaktı. Bazılarının yüzünde kan vardı ama gülümsüyor, sohbet ediyor, şakalaşıyorlardı. Biri de benden gülümsememi istedi ve haklı olduğumuz için muzaffer olduğumuzu söyledi."