This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Eğer sürekli olarak yenilenmeselerdi, bütün hücreler 330 gün içinde ölecekti. Su, vücudun %69'unu teşkil eder. Normal bir insanda yaklaşık 47 litre su vardır. Teneffüs, terleme ve boşaltım ile her gün 2.4 litre su kaybedilir. Su, vücuttaki çoğu dokunun %20 ile %80'ini ,beyin dokusunun ise %85'ini oluşturur. Eğer 73 kilogramlık bir insanın vücudundaki suyun tamamı çıkarılacak olsaydı, geriye sadece 29 kilogramlık bir vücut kalacaktı. Su dışında vücutta birçok madde daha mevcuttur. Mesela normal bir vücutta, küçük bir sundurmayı yıkayacak kadar sönmüş kireç, 7 büyük sabun kalıbı yapacak kadar yağ, orta boy bir kavanozu dolduracak kadar şeker, 6 tuzluğu dolduracak kadar tuz, 9 bin kurşun kalem yapacak kadar karbon(13kg), 2 bin 2 yüz tane kibrit yapacak kadar fosfor, 25 milimetrelik bir çivi yapacak kadar demir, bir kaşık sülfür ve 30 gram diğer metaller bulunur. Piramitlerin sırrı * Pramitlerin her biri 20 ton olan taşlardan inşa edilmiştir. Bu taşlar temin etmek için en yakın mesafe yüzlerce kilometre uzaklıktadır. Bu taşların nasıl getirildiği bilinmemektedir. * Pramit kimin adına yapıldıysa, onun bulunduğu odaya, yılda sadece 2 kez güneş girmektedir.(Doğdugu ve tahta tahta çıktığı günler) * Mumyalarda radyoaktif madde bulunuyor. Bu yüzden mumyaları ilk kez bulan 12 bilim adamı kanserden ölmüştür. * Pramitlerin içerisinde ultra sound, radar, sonar gibi cihazlar çalışmamaktadır. * Kirletilmiş suyu, birkaç gün pramit'in içine bırakırsanız suyu arıtılmış olarak bulursunuz. * Pramit'in içerisinde süt birkaç gün süreyle taze kalır ve sonunda bozulmadan yoğurt haline gelir. * Bitkiler pramit'in içinde daha hızlı büyürler. * Pramit'in içine bırakılmış su 5 hafta süreyle bekletildikten sonra yüz losyonu olarak kullanılabilir. * Çöp bidonu içindeki yemek artıkları hiç koku yapmadan pramit içinde mumyalaşır. * Kesik, yanık, sıyrık gibi yaralar büyükçe bir pramit'in içinde daha cabuk iyileşme eğilimi gösterir. *Pramitlerin bazı odalarının içinde ne olduğu hakkında bir bilgi yoktur araştırmacıların çoğu ya içinde kayboldu ya da aynı yerde birkaç tur attılar. Ancak içlerini göremediler. *Pramitlerin içi yazın soğuk, kışın sıcak olur. Topkapı Sarayı’ndaki yasak nasıl delindi? Topkapı Sarayı’nın hazine dairesinden hiçbir şey dışarı çıkamazdı. 2. Abdülhamit, kızı Ayşe’ye taç yaptırmak için model olarak kullanılmak üzere 3. Mehmet’in muhteşem sorgucunu saray kâhyasından istedi. Kâhya padişahtan muayyen vadeli bir senet almadan sorgucu vermedi. Bu tutum Abdülhamit’in çok hoşuna gitti. Kâhyaya 100 altın hediye etti. Süresi geldiğinde sorgucu kâhyaya iade edip vermiş olduğu senedi geri aldı. Padişahların sihirli bitkisi neydi? “Anber” çok eskiden beri hükümdar hazinelerine giren, hükümdarlar arasında hediye olarak alınıp yollanan kıymetli bir hediyeydi. Osmanlı’da erkeklik gücünü artırıcı bir iksir
olarak kullanılan bu madde belli miktarda ilaç olarak yendiği gibi, padişahlar tarafından anber kaplar, kadehler, tesbihler, pencere perdeleri ve hatta anberden yapılmış gömlekler olarak kullanılırdı. Rum Ateşi’ni kimleri yaktı? 2. Sultan Mehmet İstanbul’u kuşattığı zaman donanması boğazı geçerken donanmanın üzerine Galata’daki şimdiki Yer Altı Camii’nin bulunduğu yerden, Saray Burnu’ndan ve Kız Kulesi’nden “Rum Ateşi” denilen özel bir karışımdan yapılmış, çok zor sönen ateş yağdırılmıştı. Fetih gerçekleştirilip İstanbul alındıktan sonra padişahların tahta çıkışlarında ve bayramlarda Kız Kulesi’ne yerleştirilen toplar bu kez şenlik için ateşlenmeye başladı.
Türkiye’de ilk demiryolu ne zaman yapıldı? Sultan Abdülaziz yenilikçi bir padişahtı. Yapmış olduğu Avrupa seyahatinde gördüğü demiryollarına çok imrenmiş, İstanbul’a dönüşünde İstanbul – Edirne demiryolunun yapımı için bir demiryolu şirketine yetki vermiştir. Ancak yapım sırasında demiryolunun Topkapı Sarayı’nın bahçesinden geçmesi gündeme gelince çevresindekiler bu duruma karşı çıkmışlardı. Bu itirazları tebessümle karşılayan Abdülaziz “tren saraydan değil isterse üstümden geçsin yeter ki bu demiryolu yapılsın” diyerek bu konudaki isteğinin ne denli güçlü olduğunu gösterdi.
ABD meclisindeki padişah kimdir? ABD Temsilciler Meclisi’nin salonunun duvarlarında dünyaya ün salmış kanun koyucularından 23 tanesinin mermerden yapılmış kabartma portresi asılıdır. Bunlardan biri de ünlü heykeltraş Joseph Kiselewski tarafından yapılan Kanuni Sultan Süleyman portresidir.
Ağaç kesenleri affetmeyen padişah kimdi? Kanuni Sultan Süleyman’ın büyük bir ağaç sevgisi vardı. Avrupa’ya yaptığı seferlerden birinde bir yeniçerinin bir armut ağacının dalını kırdığını görünce yeniçerinin kendi yayının kirişi ile bu ağaca asılmasını emretmişti.
45 gün süren deprem ne zaman oldu? İstanbul’un en korkunç depremlerinden biri 14 Eylül 1509’da yaşandı. Sarsıntılar 45 gün sürüp ortalığı harabeye çevirirken deniz dalgaları Galata Surları’nı aşarak şehirde bir tufan görüntüsü yarattı.
Giyotin nasıl bulundu? Kafa keserek mahkumların hayatına son veren “giyotin” adlı ölüm makinesi bir doktorun insan sevgisi yüzünden icat edilmiştir. Dr. Guillotin o yıllarda Fransız devriminin getirdiği eşitlik ilkesine uygun olarak mahkumların ölümününde eşitlik ilkesine uygun olarak yerine getirilmesini öngörüyordu. Bu yüzden projesini çizdiği yüksekten düşen büyük bir bıçaktan ibaret makine onun ismi ile anılmaya başladı.
Herkül’e benzeyen padişah kimdi? 4. Murat bedensel olarak olağanüstü güçlü bir adamdı. Çok iyi silah kullanır, iyi dövüşür, bir ok atışta kalkanı delerdi. Yanında bulunan silahtar Musa Paşa’yı zaman zaman sağ eliyle kuşağından yakalayarak havaya kaldırır, bir müddet dolaştırdıktan sonra tekrar yere indirirdi.
Osmanlı’da nevruz nasıl kutlanırdı? Farsça “yeni gün” anlamına gelen Nevruz Osmanlı’da da şenliklerle kutlanırdı. Baharın başlangıcı kabul edilen Nevruz ile birlikte herkes birbirine Nevruziye denen kıymetli hediyeler verir, yine Nevruziye denen içinde sandal ağacı, anber, gül suyu, zencefil gibi türlü baharatların bulunduğu çok kuvvetli ve nefis bir macun özel olarak hazırlanarak padişaha ve devlet büyüklerine ikram edilirdi.
Anıtkabir’in altından ne çıktı? Anıtkabir, Atatürk’ün “Buradan Ankara ne güzel görünüyor” dediği Rasattepe’de 9 Eylül 1944 yılında atılan temel çalışmalarıyla başlamıştı. İnşaat çalışmaları sırasında yapılan kazılarda buranın Frigyalılar’a ait eski bir mezar alanı olduğu bulunan mezarlardan anlaşılmıştı. Ata’nın bu kabire nakli ölümünden ancak 15 sene sonra gerçekleşti.
Denizaltıdan düzenlenen ilk suikast kimeydi? İttihat ve Terakki’nin son sadrazamı Talat bey, trenle Ankara’ya giderken Tuzla’yı geçtikten bir müddet sonra suikaste uğramıştı. Kıyı boyu giden trene birden bire Tuzla açıklarında suyun üstüne çıkan bir denzialtından ateş açılmış, Talat Bey’e bir şey olmamasına rağmen trenin yola devam edecek hali kalmamıştı. Denizaltının ve suikastın kimler tarafından yapıldığı tüm araştırmalara rağmen bulunamamıştı.
Logaritmayı kim buldu? Logaritmayı ilk kez 1730 – 1790 yılları arası yaşayan bir Türk bilgini olan Gelenbevi
yalnız bir tutam kıl bırakmayı ihmal etmezlerdi. Voyvoda Rabia kimdir? 17’nci Yüzyılda yaşadığı öne sürülen ve zalimliğiyle ünlü Bosnalı İbrahim Voyvoda aslında 18 yaşında Rabia adlı bir kızdı. Bir çengele asıldı ve halkın gözü önünde ölüme terk edildi. Buna ‘göğüs perçemi’ derlerdi. Elmasların kullanılma nedeni İran Şahı’nın. Bu muazzam caminin küçük minaresinin yapıtaşları arasında elmas madeni de vardır. Elmaslar caminin yapımı sırasında para biterse kullanılması için gönderilmişti. Kara Mehmet kimdir? Kara Mehmet halk arasında gücüyle ün yapmış bir pehlivandır. Batı’da kullanılan “logaritma” idi. Gelenbevi İsmail Efendi matematikle uğraşırken sayı değerlerini ondalık bölümlere göre düzenleyip hesapları son derece kolaylaştıran bir sistemi kendiliğinden bulmuş. Bu. Cevahir mücevher anlamına gelir. Ancak Sultan Süleyman elmasların parasını karşılayacaklarını belirtti ve minarenin yapımında kullanılmalarını emretti. Civelek kime denir? Civelek tüysüz yeniçerilere verilen isimdir. Kimsenin baş edemediği Rabia’nın ölümü biraz acı oldu. Osmanlı döneminde yüzleri pürüzsüz ve tüysüz olan civelek gençler pamuk ipliğinden bir peçe örterek sokağa çıkarlardı. . Çubuklar öylesine iç içe geçmişti ki daha sonra onları demir küskü ile açmak isteyenler başarılı olamadılar. Ne kadar güçlü olduğunu ölmek üzereyken başından geçen bir olayla son kez kanıtlamıştır. Kriz anında dayandığı dokuz çubuklu demir parmaklığı kağıt gibi birbirinin içine geçirmişti. Elmastan yapılan camii hangisidir? Süleymaniye Camii’nin sağdaki küçük minaresi Cevahirli Minare olarak bilinir. Bu perçeme mali güçlerine göre boncuk ya da pahalı inciler takarlardı..İsmail Efendi bulmuştu.. Kara Mehmet bir semt kahvehanesinde kalp krizi geçirerek ölmüştür. ancak bunu pratik bir uygulama sayıp fazla önemsemediğinden kimseye bahsetmemişti. Kanuni Sultan Süleyman’a bir çekmece dolusu elmas yollayarak yaptığı jesttir. Göğüs perçemini kim bırakırdı? Eski kabadayılar göğüslerini ustura ile tıraş ederler.
Bu kişiler başlarına üç metre boyunda şal sarar. narhları olan bir esnaf kuruluşuydu. borçlarını ödemeleri için halka yalvarırlardı. Mandadan asker olur mu? Eskiden tersane havuzlarına gemi alınınca havuzların suyu büyük bostan dolapları ile boşaltılırdı. bacaklarını açıkta bırakan kalyoncu mintanı giyer. Bu kıyafete ‘Pırpırı Kıyafet’ denirdi. Bayram arifesinde meyhaneciler gedikli müşterilerinin evlerine midye ya da uskumru dolmaları gönderirlerdi. Bu iş için tersanelerde ayrı bir bölük. vücutlarına çeşitli dövmeler yaptırarak etrafa hava atarlardı. Baba Cafer’den bir borçlu kurtarmak büyük sevap sayılırdı. Bir fındık sıçanını kuyruğu dışarıda kalacak şekilde dalkavuğun ağzına sokma 400 para. Mesela dalkavuğa atılan her tokatın bedeli 30 para. Baba Cafer kimdir? Eskiden borçları olanlar Baba Cafer Zindanı’na atılırlardı. Kurası tersaneye çıkan erkekler askerlik yapmamak için bedel olarak para ödemez. bölüğün başında da Manda Ağası bulunurdu. Bu ikramlara ‘unutma bizi dolması’ denirdi. ellerin ve ayakların domuz topu şeklinde bağlanması 40 paraydı. Dalkavuklar kendilerine yapılan her türlü hakarete tahammül eden bu işi meslek edinen insanlara verilen isimdi. Hapsedilen borçlular zindanın tek penceresinden yardım isterler. bu tezkereler sırmalı kordonlarla boynuzlarının arasına asılırdı. kollarını sıvar. Bu dolapları mandalar çekerdi. Mesleği küfür yemek olan esnaf kimdi? Dalkavukluk eskiden nizamnameleri. Köyüne veya kasabasına dönen mandalar coşkulu bir törenle karşılanırlardı. Pırpırı Kıyafet’i kimler giyerdi? 19’uncu Yüzyılın başlarında İstanbullu gençler arasında kabadayılığın o zamanki diğer bir şekli olan Külhani dolaşmak moda olmuştu. tersaneye manda verirlerdi. Sahibinin yerine askerlik süresini dolduran mandalar bir terhis tezkeresi verilir. kahyaları. Ölüm olursa masraflar işi yaptıranlar tarafından karşılanıyordu. merdivenden yuvarlamanın ücreti 180 paraydı.‘Unutma bizi dolması’ nedir? Eskiden ramazanda meyhaneler zorunlu olarak kapatılırdı. Dalkavuklara yapılan her muzipliğin bir tarifesi vardı. . Bir sakatlık olursa hareketi yapan dalkavuğu tedavi ettirmeye mecburdu.
Bu sanatkar asker sonralarda adını yaptığı eserlerle duyuracak olan Mimar Sinan'dı. yüzyılda. 16.Türkiye’nin ilk heykeli nerede dikildi? Türkiye’nin ilk heykeli 10 metre uzunluğundaki Osman Gazi büstüdür. Haliç'i gemi direkleri üzerinden iple geçen kimdi? 18. Seyyar sırtındaki ekmek küfeleriyle bekledi. Gericiler heykeli protesto ederek törene katılanları ‘Taş Dikenler’ olarak adlandırmışlardır. yüzyılın sonra İstanbul’un belediye reislerinden Hüseyin Bey. Osmanlı ordusunun ilk gemisini kim yaptı İlk gemi. Sultan IV. Serasker Rıza Paşa kimdir? Bir gün ikinci Mahmut Mısır Çarşışı’nda halk arasında gezinirken uğradığı bir dükkanda kendisine kahve getiren sevimli bir kahveci çırağını çok sevdi. Kaşıkçı da Elması çok ucuz bir bedele kuyumcuya sattı. Kaşıkçı Elması nasıl bulundu ? Osmanlı hazinesinin meşhur “Kaşıkçı Elması” IV. . Adam Elmas'ı iki tahta kaşık karşılığı bir kaşıkçıya devretti. Van gölünde. Mehmet tarafından hazineye alındı. İlginç olan. yüzyılda Üçüncü Ahmet’in oğlu Şehzade Mustafa’nın sünnet düğününde bir cambaz Haliç’i gemi direkleri üzerinde gerilen bir ipte geçti. kahvede iskambil oynamaya giden bir seyyar ekmekçiyi cezalandırmak için atının yerine bağlattı. Mehmet zamanında fakir bir adam tarafından İstanbul Yenikapı’da bir çömleğin içinde bulundu. Belediye reisi kumar oynayanlara ne yapıyordu? 19. Osmanlı ordusunun Doğu seferi sırasında bir yeniçeri askeri tarafından yapılmıştı. Hemen o gün saraya alınan çocuk sonradan tarihimizin meşhur Serasker Rıza Paşa’sı olmuştur. Bu heykel 1937’de yine Sivas Valisi Nazmi Toker tarafından kaldırılmıştır. Hadise anlaşılınca Elmas. Bu büst 1914-1918 arasında Sivas Valisi Muammer Bey’in girişimiyle Hafik-Zara yolu üzerinde yapılmıştır. açılış törenini devrin müftüsünün yapmış olmasıdır.
yüzyıl sonlarında İstanbul gençleri arasında şemsiye modası çıkmıştı. at üstünde şemsiye açarak dolaşırlardı. Onlarla beraber fırlayan koç da sahiplerini yalnız bırakmamış iri boynuzları ile önüne çıkan düşman askerini yaralayarak. . Bir gün fenerin yakıldığı büyük kandil tutuşarak ahşap kule bir meşale gibi yandı. İkinci Viyana Kuşatması ile başlayan felaketli devirde kale Almanlar tarafından kuşatıldı. at üstündeki ihtiyar çarşının kapısından sarkan zincirlere kolları ile sarılıp aynı anda bacaklarını altındaki atın karnına doladı. yüzyılda gençlerin gözde aksesuarı neydi? 18. Ağa'nın bu harekete etrafındakileri şaşkına çevirdi. "Kahraman koç"un sonu ne oldu ? 17. Kız kulesi ne zaman "aydınlandı" ? Kız kulesine ilk deniz feneri üçüncü Ahmet devrinde Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın emri ile konuldu. Kibar ve zengin gençler o zamanın kabadayılarından sayılan Levent’lerin külhanbeyi kıyafetlerini giyerler.18. Ancak ne yazık ki aynı yılın kurban bayramında kesildi! Ünlü okçu kuvvetini nasıl kanıtladı? Kanuni Sultan Süleyman zamanında okçulardan ok satın alan ünlü Kemankeşler soyundan 80 yaşındaki Ahmet Ağa'ya bir okçu çırağı. dökük kıyafetli gençlerin bile elinde görülürdü. Yangının ardından kule bu kez kagir olarak yapıldı. Bu gazi ve cengaver koç Budin’de büyük bir şöhret kazandı. Bu sözlere çok öfkelenen Ağa. Rengarenk ipek püsküllü şemsiyeler yalın ayaklı. kendini tutturmadan askerlerle beraber Budin’e gelmişti. Kendini yukarı çektiğinde altındaki atı da havaya kaldırdı. yüzyılda Macaristan’ın Sobatzka Kalesi’nin Osmanlı muhafızları çok sevdikleri bir koçu özenle besliyorlardı. O zaman ahşap olan kulenin içindeki fener ağır yağlar ile yakılırdı. Kurtuluş imkanı göremeyen askerler bir sabah vakti kaleden fırlayarak düşmanı yarıp Budin yoluna doğru yöneldiler. "baba sende kiriş gerecek kuvvet varmı ki ok alıyorsun ?" diye laf attı.
Lavabodan su niçin sağa dönerek boşalıyor? Lavabonuzu veya küvetinizi su ile doldurun ve tıkacı aniden çekin. İşte yıldırımın havadan yere mi. böyle küçük bir ortamda dünyanın dönüşünün etkili olup olmayacağı tartışma konusu. Her şey güneş ışıkları ile yeryüzünde ısınan havanın yükselmesi ile başlıyor. güney yarımkürede ise tam tersidir. pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için yükselir. Tabii içinde buharlaşan suyu da yukarı taşıyarak. Yağmur bulutlarının alt yüzeylerindeki büyük negatif yük içindeki elektronları iterek oarayı da pozitif yüklü hale getiriyor ve bu yük saniyede bin kilometre hızla toprağa iniyor.Yıldırım nasıl düşüyor? Gökyüzünde yılda 3 milyar şimşek veya yıldırım oluşmaktadır.Aslı tam bilinmemesine rağmen bulutların bu yükselişleri sırasında içlerinde oluşan buz kristallerinin birbirlerine sürtünerek bir statik elektrik enerjisi açığa çıkardıkları öne sürülüyor. Bu bulutlar daha sonra hava akımları ile 20 bin metreye kadar tırmanabiliyorlar. Güçlü bir fırtına. Yıldırımın bu andaki ısısı 30 bni derece olup güneşin yüzeyindeki ısının 5 katı kadardır. Soğuk havalarda nefes verince nefesimiz nasıl buharlaşıyorsa aynen o şekilde buharlaşıyor ve gördüğümüz bulutu oluşturuyor. yani saat yönünde. Kim bilir? Belki bir gün gelecek yıldırımları da enerji kaynağı olarak kullanmayı öğranaceğiz. Yıldırım düşerken çok şaşırtıcı bir şey oluyor. Bu yükselen hava yaklaşık 2-3 kilometreye ulaşınca havanın soğuk katmanlarına rast geliyor. Su düz olarak delikten boşalmayacak. Ardından yine yukarıdan yere iner ve iki taraf arasındaki potansiyel farkı sıfırlanana kadar bu olay 10-12 kez tekrarlanabilir. İşte bundan sonra yıldırımı hiçbir şey durduramaz. Bulutun içindeki yük havayı iyonize edecek güce ulaştığında şimşek oluşuyor. alt katmanlarında ise negatif (-) yüklü olarak birikiyor. Bir değişle yılın herhangi bir zamanında dünyanın üstünde 2 bin yıldırım bulutu vardır ve dünyamıza her saniyede 100 yıldırım düşmektedir. yoksa yeren havaya mı oluştuğunu yaratan soru bu. yani kısa devre yapıyor. Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının üçte biri hızla yükselen akım yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da yaratır. Bilim insanları buna "Coriolis" kuvveti diyorlar. Hiroşima'ya atılan atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkarmaktadır. Yıldırımlar yeryüzündeki bitkiler için faydalı maddeler olan nitratlar ve oksijenin de yeryüzüne inmesine neden olurlar. Yıldırım düşmesi insanlar için tehlikeli olmasın rağmen insan yaşamına faydası da vardır. . bir lavabodan boşalan suda. Bu dönüş yönü kuzey yarımkürede sağa doğru. Bu gök olayı insanlığın ilk tarihlerinden itibaren ilahi bir işaret olarak görülmüştür. döne döne bir hortum oluşturacak şekilde boşalacaktır. Yerden de buluta doğru bir boşalma oluyor. Her iki yarımkürede böyle birbirine ters yönde hava akımlarının ve okyanus akıntılarının olduğu herkes tarafından kabul ediliyor da. Yerden 100 metre yükseklikte bu iki akım birleşiyor ve iletkenliği çok fazla olan bir koridor oluşuyor. Bu elektrik enerjisi bulutların üst katmanlarında pozitif (+).
Şimdi ne yapıyorlar acaba? Aysız berrak bir gecede gökyüzünde gözle görülebilen yıldız sayısı 7 bindir. Gezegenlerin yıldızlardan farkları. dünya yüzünde büyük bir ölçekte okyanusların dibindeki sürtünme ve bulutların. Zaten güneş sistemimizde bulunmalarına rağmen Neptün ve Plüto teleskop kullanmadan dünyamızdan görülemezler. Ekvatordaki biri.2 milyon yılda ulaşmaktadır. Neptün ve Plüto'dur. Küçük bir teleskopla 25 milyon yıldız görülebilir. A'yı ekvatorda. Bir kısmı burada suyun musluktan çıkış şekil ve hızının. Aynı şekilde gökyüzünde asılı gibi duran bulutlar rüzgarın etkisini katmazsanız yere göre hareketsizdirler ama altlarındaki kara parçası ile birlikte dönerler. Bilim insanları bunun lavabo veya küvet gibi nispeten mikro ölçüde de mümkün olup olmadığını hala tartışıyorlar. Andromeda galaksinin ışığı dünyaya 2. Her iki yarımkürede kuzey . Neptün'e ancak 4 saatte ulaşır. Güneş Neptün'e o kadar uzaktır ki. . güneş sistemimiz içinde bizimle beraber güneşin etrafında dönüyor olmalarıdır. bu gezegenden bakıldığında görünümü parlak bir yıldızdan farksızdır. güneyde sola dönerler.Dünya kendi etrafında dönerken her tarafındaki hız aynı değildir. bilimsel deney yapmaya. Bu nedenle çok uzak olan yıldızlar gökyüzünde "sabit" dururken. Kuzey yarımkürede sağa. Haydi banyoya. lavaboya düştüğü noktanın. Bu gezegenler güneşe yakınlık sırası ile Merkür. Bir top mermisini A'dan tam kuzeye nişanlayıp attığımızda. ancak birer nokta olarak gözükürler.! Yıldızların ışıkları gece niçin kırpışıyor? Geceleri gökyüzünde gördüğümüz yıldızların birçoğu bizim güneşimizden de büyüktürler ama o kadar uzaktadırlar ki.güney doğrultusunda hareket eden hava akımları ve okyanus akıntıları bu durumdan etkilenirler. Bu durum güney yarımkürede ise sola doğru gerçekleşmektedir. Ama örneğin ABD'deki Mount Palomar gözlem evindeki teleskopla tüm gökyüzü taranabilse 2 milyar yıldız görülebilir. Yani kuzey yarımkürede kuzeye veya güneye atılan her şey atanın konumuna göre sağa gitmektedir. atış sırasında ekvatorun dönüş hızı B noktasına göre neredeyse iki kat olacağından mermi B noktasının doğusuna gidecektir. bir günde dünya çapı kadar yani 40 bin kilometre giderken bir diğer ifade ile saatte 1670 kilometre hızla yol alırken. Yani biz bu galaksiyi bu kadar yıl evvelki hali ile görüyoruz. Uranüs. lavabonun ve suyun gittiği yerin yapısının etken olduğunu söylüyorlar.. hava akımlarının üzerinde bulundukları yerle birlikte hareket etmelerinin etkileriyle oluşan bir tabiat olayıdır.. Aynı şekilde kuzey kutbundan hemen hemen hareketsiz bir konumdan tam güneye atılan bir mermi 45 paralelinde dünya dönüş hızı daha çok olduğundan bu sefer hedefin batısına düşecektir. Jüpiter. Güneş ışıklarının dünyamıza gelmek için 8 dakikada aldığı bu yolu. dünyamız. tam kutuptaki bir insan sıfır hızla sadece kendi etrafında dönmektedir. dünyamıza 8 dakikada gelen güneş ışığı. saatte bin kilometre hızla giden modern bir jet uçağı ancak 17 yıl civarında gidebilirdi. Mars. Güneş sistemimizde bile mesafeler o kadar büyüktür ki. Güneş sistemimizin dışındaki mesafeler ise inanılmaz. Halbuki sadece Samanyolu galaksisinde 100 milyar yıldız olduğu tahmin edilmektedir. Bu durumda ekvatordaki bulutlar da kutupdakilere nazaran hızlı dönmektedirler. gezegenler sürekli yer değiştirirler. diğerleri de ideal şartlarda 50 kere deney yapın ve görün diyorlar. Ancak bu. B'yi ise onun tam kuzeyinde 45 derece paralelinde iki nokta olarak düşünelim. Örneğin. Satürn. Venüs.
Niçin gök gürlüyor? Kış aylarında kar yağarken şimşek. biz ayın hep bir yüzünü görürüz ama ay dünya ile güneş arasındayken bize bakan yüzü karanlık. Bu evimizdeki sıcak radyatörün veya bir ateşin ya da yazın çok sıcak yolların üzerindeki yükselen havanın arkasındaki şekillerin görüntüsünü dalgalandırmasına benzer. Yeryüzünde nispeten ılınan hava devamlı olarak yükselme meylindedir. Kış aylarında havanın alçak ve yüksek kısımları arasında ısı farkı az. Ayın dünyamız etrafındaki dönüş süresi ile kendi etrafındaki dönüş süresi hemen hemen aynı olduğundan. Atmosferimiz olmasaydı gökyüzü gündüzleri de karanlık olacak. Ampulü de. ses hızından çok hızlı ses dalgaları yayar. alçak seviyelerde ise nem de fazla olduğundan şimşek. geceleri olan durumdur. Biz gökyüzde aya baktığımızda sadece onun güneşten yansıttığı ışığı görüyoruz. aynayı da birlikte gördüğümüz durum ise aynı gündüz görünme durumudur. yıldırım ve sonucunda gök gürültüsü olayı daha az görülür. Aslında parlak yıldızların olduğu bölgede gökyüzünün parlaklığı da biraz daha farklıdır ama bu farkı pek algılayamayız. Niçin ayı bazen gündüz de görüyoruz? Ay sadece gece görülebilir diye bir şey yok. çok uzaktan geliyor olmaları ve atmosferimizdir. Güneşi göremeyiz. Şimşek vaya yıldırım etraflarındaki havayı saniyenin milyonda biri kadar bir sürede 30 bin dereceye kadar ısıtırlar. Yıldızların zayıf ışıkları bu yükselen hava dalgası içinde kırılırlar. Bu aynen ses hızını geçen uçaklarda olduğu gibi kulağımıza bir nevi patlama sesi olarak ulaşır. . güneşe bakan arka yüzü aydınlıktır. bütün yıldızlar da. Yıldırım ve gök gürültüsünü en çok yaz aylarında. aynanın yansıttığı ışığını görebiliriz. Bu. Gündüz havanın aydınlığı yıldızların parıltısını yok eder.Yıldızların göz kırpıyormuş gibi ışıklarının kırpışmasını sebebi. Ayın yüzeyi bir asfalt yol yüzeyi gibi yansıtıcıdır. Isınan bu hava aniden genleşir. Koyu renktedir ama tam siyahta değildir. güneşle birlikta yıldızları da görebilecektik. Bazı durumlarda ampülün ışığını dğrudan görmesek bile. genişler. Genellikle "ayın karanlık yüzü" diye kullanılan deyiş şekli yanlıştır. Doğrusunun "ayın arka yüzü" olması gerekir. yani aynadan yansıyan ışığını görebiliriz. yıldırım ve gök gürültüsü nadiren olur. Güneş kadar ışık saçmıyor ama yine de gökyüzündeki en parlak yıldızdan bin kat daha fazla ışık yansıtabiliyor. Ama ayın olduğu bölgede ışık yeterli ise geceki gibi çok parlak olmasa da onu görebiliriz. ayı da büyük bir ayna olarak düşünebiliriz. Normal atmosfer basıncının neredeyse 100 misli bir basınçla. Bazen gözümüze tam olarak ulaşmazlar. Hatta hava şartlarının olumlu olduğu durumlarda hava aydınlıkken Venüs gezegenini bile görebiliriz. Bu durum gece de devam eder. Ay dünyamıza çok yakın olduğundan gökyüzünde görüntü olarak yıldızlardan çok büyük görünür. hava ılık ve nemli iken yükselen havanın etkisiyle olur. Ayı. yani kesik kesik gelirler. Ama güneşin atmosferimizde yansıyan ışınları onları görmemize mani oluyor. Güneşi büyük bir ampül. Gündüzleri de periyoduna bağlı olarak ay da tepemizde. Eğer konumuna göre güneşten iyi ışık alabilirse gündüzleri de gökyüzünde rahatlıla görünebilir. çünkü dünyamız ondan gelen ışığı bloke etmiştir. Gerçi görülebilir gezegenlerden gelen ışılar da yükselen hava dalgaları ile kırılır ama onların ışıkları daha güçlü olduklarından gözümüze ulaşmada kesinti olmaz ve göz kırpmazlar.
Şimşek de. yükselen su buharı. Kar kristalleri altıgen bir şekil içindedirler. şimşek ve yıldırımın görüntüsü gözümüze ışık hızıyla ulaşır. Steve Lindow "snomax" denilen bir proteini toz parçacıları yerine kullanarak suni kar üretmeyi başardı. Yıldırım veya şimşeğin görülmesi ile gök gürlemesinin duyulması arasında geçen süre saniye olarak ölçülür ve üçe bölünürse uzaklık kilometre olarak bulunabilir. Genel kanının aksine kar yağması havayı ısıtmaz.Buna gök gürlemesi diyoruz. su buharı yeryüzünden yükselebilir. hava akımları ile daha da yükelerek 12 bin metre civarında -50 derece hava sıcaklığında buz kristallerine dönüşür.1 milimetre çapındaki buz kristalleri birbirlerine yapışarak kar tanelerini oluştururlar. Gerçi bazı kayak merkezlerinde. Kar tanesinin oluşumu hakikaten bir tabiat mucizesidir. Buradaki güçlü hava akımları ile bu buz kristalleri de birleşerek buz tanelerini oluşturur. Bu madde sayesinde daha hafif ve kuru kar tanelerinin üretilmesi sağlandı ve Norveç'te yapılan 1994 kış olimpiyatlarında çok yaygın olarak kullanıldı. Hafiflikleri nedeniyle yere o kadar yavaş inerler ki 3 bin metreden inmeleri 2 saat alabilir. Eğer bunlar olmazsa saf su -40 derecede bile kristalleşemiyor. Bu dizilişin sebebinin oksijen atomlarının diziliş şekli olduğu sanılıyor. Çok soğuk havanın içine su alma kapasitesi daha azdır. Her bir koldan 3 ve 12'li kollar çıkar. California Üniversitesinden Prof. yıldırım da tek bir olay değil bir seri olayın birleşimidirler. 0. bir kısmı yağmur damlası halinde düşerler. bir kısmı kar. Buz taneleri ağırlıkları nedeniyle o kadar hızlı düşerler ki bulut ile yer arasındaki sıcaklık ne olursa olsun eriyecek zaman bulamazlar. sublime denilen şekilde sıvı hale geçmeden. çok yüksekliklerdeki soğuk hava tabakalarına ulaşabilir ve kar yağışı meydana gelebilir. ama soğuksa yere kadar kar tanesi olarak inmeyi başarabilirler. Çapı 5 milimetreden büyük dolular halinde . Hava 3 derece gibi biraz ısınınca. Isınan hava ile yükselen su buharı. Doğal kar tanelerinin ortasında çekirdek olarak toz parçacılarının olduğunu biliyoruz. İçine alamadığı su ya "don" şeklinde yeryüzünde kalır ya da "kırağı" oluşur. Bu şartlarda kar kesinlikle oluşamaz. elektrik akımı daha güçlü olduğundan kulağımıza gelen ikinci ses birincisinden güçlüdür. Çünkü gök gürültüsünün sesi bize ses hzı ile ulaşırken. Gök gürlemesi normal şartlarda 24 kilometreden daha fazla mesafelerden işitilmez. Dolu yağışı daha ziyade ılıman iklimlerde ve bahar aylarında görülğr. biz buna "sulu sepken" diyoruz. bulutların bulundukları yüksekliklerde hava sıcaklığı çok düşük olunca. Niçin kar yağıyor? Kış aylarında güneş ışınları olmadığı için. Bazen bulutun altındaki sıcaklık öyledir ki. Biz de sanki kar yağdığı için hava ısınmış gibi algılarız. aksine ısınan hava karın yağmasına sebep olur. kar yağışı yetersiz olduğu zamanlarda suni kar üretiliyor ama bu görüldüğü kadar kolay değil. İlk olarak 1975'de Berkeley. bulut ile yer arasındaki hava sıcaklığıdır. Yani yağmur veya kar yağmasını belirleyen ana unsur. Eğer bulut ile yer arasındaki hava sıcaksa bu kar taneleri yere düşene kadar yağmur tanesi haline dönüşebilirler. bu aşamayı atlayarak doğrudan buz kristali haline dönüşür. Yıldırımın ilk çakışından sonraki yukarı doğru olan dönüş çıkışında.
büyüdükçe büyüyorlar. hatta günlerce sürebilir. yani yüzde 78'i okyanusların üzerine yağıyor. Yani aslında şemsiyenizi açabilmeniz için yeterli süre vardır. Güneş ışığının etkisi ile yeryüzünden su buharlaşıyor. Acaba yarın yağmur yağacak mı? Şemsiyemi yanıma alayım mı? Yağmur günlük yaşantımızın çok önemli bir parçasıdır. yani başımızın üzerindeki havada 13 milyar ton su buharı bulunuyor. Atmosferde. temeli su damlacıklarının yapışabilmesi için çekirdek görevi yapabilecek tozları bulutun içine gönderebilmektir. sel basan evlerden. Bir nulutun en fazla yarısı yağmur olarak yağabilir ve bu da normalde 30 dakika sürer ama bulut devamlı olarak yeniden oluştuğundan yağmur saatlerce. Niçin yağmur yağıyor? Heralde siz de haberlerin sonunda hava durumunu merakla izliyorsunuzdur. Bulutlar nasıl oluşuyor? Tepenizde gördüğünüz orta büyüklükte. Bu durumda havadan hafif olduğundan atmosferde yükseliyor. Onlar bu yöntemle yağmur miktarını yüzde 13 oranında artırabilmişler. Yağmur damlalarının yarı-çapları 0. Suni yağmur yaratabilmek için günümüzde bazı teknolojiler geliştirildi ki.0 milimetre yarı-çapındaki bir yağmur damlasının 1800 metre yükseklikteki bir bulutun çıkıp başınızın üstüne düşmesi için geçen zaman yaklaşık 3 dakikadır. Su buharı soğudukça havadaki toz parçacıklarına tutunarak su dalası haline dönüşüyor ve bunların milyonlarcası havada birleşerek gözümüze bulut olarak görünüyorlar. yani gaz haline geçiyor. yaklaşık 1 kilometre çapındaki bir bulutun hacmi 4 . hem de çok kısa sürer. sadece bir dakikada 3. Bazı yerlerde kuraklıktan yağmur duasına çıkılırken. Peki nasıl oluyor da başımıza böyle göklerden sular geliyor? Aslında mekanizma basit. Yükseldikçe hava soğuyor ve hava basıncı azalıyor. 5. Yeryüzünden buharlaşıp. Bu işte de en iyi olan İsrailliler. bazı yerlerde de caddelerde sandallarla dolaşılıp. bulut oluşturup sonra yağmur olarak yeryüzüne dönen su buharının havada geçen bu macerası ortalama 8 gün sürüyor. bu durumda damlacıklar küçülüyor ve yağmur olarak yere düşmeyi başaramıyorlar. Yağmurun oluşabilmesi için ana etkenlerden biri olan toz parçacıklarının. ağırlıkları artıyor. eşyaları kurtarmaya uğraşırlar. Bugüne kadar dünyamızda tespit edilmiş en yoğun yağış 26 Kasım 1970'de Guadaloupe'de olmuş. Ancak bulutun içindeki su damlacıklarının tümü yağmur olarak yeryüzüne inmiyor. Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indiğini düşünebiliyor musunuz? Dünyamızda yağmurun çoğu.5 milimetreden 6. Bu da çok normal. Bu arada rüzgara bağlı olarak bulutlar devamlı hareket ettiklerinden yağmur çok geniş bir alana yağabilir. çünkü havanın içindeki su miktarının kaynağı hemen hemen aynı oranda okyanuslardan geliyor. yani hava kirliliğinin artması ise tam tersi etki yapıyor.81 santimetre yağmur yağmıştır.yeryüzüne ulaşırlar. Aslında tüm bu şartların oluşması çok enderdir ve bu nedenle dolu yağışı hem çok az görülür. Bunun için bulut uçak veya helikopterden gümüş iyodür ile bombalanıyor. Bulutları oluşturan bu su damlacıkları hemen yakınlarındakilerle sürekli birleşiyorlar.35 milimetreye kadar değişebiliyor. yeterli ağırlığa ulaşınca yer çekiminin etkisi ile yere düşmeye başlıyorlar.
Dünyadaki buzların yüzde 90'ı güney kutbundadır. çok değişken olan atmosferde iki yerde bütün bu şartları eşit olarak sağlamak mümkün değildir. Yağmur bulutlarına da diğerlerinden ayırmak için 'nimbo. Bulutun ortası ile üst kenarı arasındaki ısı farklı olduğu ve üst tarafında su damlası oluşumu devam ettiği için üst taraflar kıvrımlıdır. sıcaklık. Bu nedenle havanın içine suyu alabileceği yükseklik yatay olarak hemen hemen aynı olduğundan bulutların altları daha düzdür. Havadaki sıcaklık yatay olarak genellikle aynıdır. koruduğu için sürekli kar ve buzlarla örtülüdür. Ayrıca iki tane de yükseklik kategorisi var.milyar metreküptür ve içinde 1-5 milyon kilogram su vardır. Ortalama sıcaklık olarak güney kutbu eksi 49 derece ile kuzey kutbundan 2 derece daha soğuktur. nimbüs' gibi isimler ekleniyor.b. yani bin kez daha ağırdır. bu kadar tonlarca ağırlık havada durabiliyor? Gerçekten bulutlar gökyüzünün inanılmaz ve harika süsleridir. Sanılmasın ki güney kutbu devamlı kar yağışı aldığı için dünyanın en soğuk yeridir. 6 bin metreden daha yükseklikte ise de 'sirro' oluyor. buzlar denizinaltında 600 metre derinliğe kadar iner. ağırlaşıp yere düşene kadar tepemizde gezinip dururlar. Su damlacıkları birleşip büyüdükçe. üzerlerine gelen ışıkları doğrudan yansıtırlar ve bu tip bulutlar pamuk gibi beyaz görünürler. (İnsan saçı 100 mikrometredir. ufukta tabaka halinde görünenlere de 'stratus' deniliyor. gri hatta siyaha yakın renkte görünür. Genelde üç ana grupta toplanırlar. Çünkü oluşumlarına etki eden hava akımları. Peki nasıl oluyor da bu kadar su başımıza kovadan dökülür gibi dökülmüyor. basınç. Isınan yeryüzünden buharlaşan su. Bulutun tabanı yerden 2 bin-6 bin metre yükseklikte ise ön ismi 'alto'. havadaki toz miktarı v.6 derece ile Antartika Vostok istasyonunda ölçülmüştür. çapları birkaç mikrometredir. Gittikçe büyüyerek ağırlaşan bu damlalar bulutun altında toplandığından. Aslında yağmur yağarken yağmur damlası oluşma işlemi devam ettiğinden bulut içindeki suyu boşaltıp bir anda kaybolmaz. Soğuk hava çok uzun aralıklar da olsa düşen her yağışı dondurup. Başlangıçta bu damlalar o kadar küçüktür ki. havadan hafif minik su buharları şeklinde doğruca gökyüzüne yükselir. Bu sınıflandırmaya göre. güneşten daha az ışık alır ve güneşin gittiği zamanlarda bu ışığın getirdiği ısıyı süratle kaybeder. Bulutlar şekillerine ve yüksekliklerine göre sınıflandırılırlar. Yaşam . Belirli bir yükseklikte basınç azaldığı. tutam tutam. bu nedenle de yağmur bulutları daha koyu. yani kalınlaştıkça ışığı daha az yansıtırlar. gibi o kadar çok etken vardır ki. kümeler halinde olanlara 'kümülüs'. Her ne kadar bir kilometre çapındaki bir bulutta en azından 1000 ton su varsa da bu hacimdeki hava 1 milyon tondur. Yaşanmış en düşük ve en yüksek sıcaklık kaç derecedir? Şimdiye kadar dünyamızda tespit edilebilen en düşük sıcaklık güney kutbunda eksi 89. Çünkü güney kutbu deniz seviyesinden daha yüksektir. Hiçbir bulut diğeri ile şekil ve hacim olarak aynı değildir. ufak bulutlara 'sirüs'. hava da soğuduğu için minik su damlacıkları haline geçerler ve bulutları oluştururlar. Antartika daima karla kaplı olmasına rağmen dünyanın en az yağış alan çöllerinden daha kuraktır.) Ortalama bir yağmur damlasının oluşabilmesi için bunlardan milyonlarcasının birleşmesi gerekir. Bu nedenle de bulutlar içerlerindeki yağmur taneleri iyice oluşup. ince. Bulutların bu kadar ağarlığa rağmen gökyüzünde asılı kalabilmelerinin sebebi bu damlacıkların çok küçük olmalarıdır. bu tip bulutların tabanları üst taraflarına nazaran daha koyu renktedirler. Bulutun oluşumunda başlangıçta oluşan su damlacıkları o kadar küçüktür ki.
Ancak havanın içine alabileceği su miktarının bir sınırı vardır. donunca niçin küçülmüyor? Günümüzde ilim o kadar gelimiştir ki. genleşir. Buz. Bilindiği gibi. Yaşamımızın ayrılmaz bir parçası olan su. Burada havadaki nemin. Çok kuru bir havada 35 derecede terleyebildiğiniz için fazla bir rahatsızlık duymaya bilirseniz de. aksine sıfır derecenin altına soğutulduğunda donar ve buz olarak hacmi azalacağına artar. oksijen atomu ile birleştiklerinde. nemli. Bundan daha düşük sıcaklıkta moleküller hareket edemeyeceği için buna 'mutlak sıfır' denilir. bilimsel formülü 'H2O' olan su. Eğer buz sudan daha yoğun. dünyamızın hatta gökyüzündeki yıldızların hareketlerinin şimdiye kadar keşfedilen ve bilinen fizik kuralları ile izahı mümkündür. İşte bu fizik yasalarına aykırı özellik dünyamızdaki yaşamı sağlar. çevremizdeki her şeyin. yani daha ağır olsaydı. Buzda su molekülleri olağanüstü gevşek bir oluşum içinde yer alırlar. Dünyada bugüne kadar saptanabilen en yüksek sıcaklık gölgede 58 derece olarak 13 Eylül 1922 tarihinde Libya'da El-Azizia'da ölçülmüştür. Suyun hacmi. Soğuk bölgelerde denizlerde. Fizik kurallarına göre bir madde ısıtıldığında genişler. arada deliklerin kaldığı bir yapıya sahiptir. çekirdeğinin. kendi aralarında 105 derecelik bir açı meydana getirirler. Dünyamızda ölçülebilecek en düşük soğukluk eksi 273 derecedir. atomun. Kuzey kutbu. suya doymuş havada 25 derece bile bunalma hissi verebilir. Bildiğimiz her şey fizik kurallarına uyar. dünya yüzeyini 2. Ancak su su hidrojen atomlarının dipol bağlantıları nedeni ile sıfır derecede donar. İnsanlar terleyince ter buharlaşıp havaya karışamaz ve artık terleyemezler. Örneğin aynı yapıdaki 'H2S' eksi 83 derecede donar ve eksi 60 derecede gaz haline geçer. okyanuslardaki su düzeyi 100 metre artar ve tabii dünya haritası da önemli bir şekilde değişirdi. denizin üstünde yüzen bir buz kütlesidir. Soğutulduğunda da büzüşür. gece ve gündüz arasındaki ısı farklarını azaltırlar ve yaz günlerindeki güneş . daha doğrusu su buharı da vardır. Bu suya doyma seviyesine gelince hava artık içine su alamaz. Kuzey kutbunda bulabileceğiniz her taş mutlaka göktaşıdır. Dünay üzerindeki ortalama sıcaklık 5-10 derece artsa Grönland ve Antartika'daki buzullar erir. güneş ışığı alamayacaklarından eriyemeyeceklerdi. Böylece yıllar süren birikimlerle her tarafı buzlar kaplayacak ve buzullar devri başlayabilecekti. rahatlayamazlar. göllerde ve nehirlerdeki dibe batan buzlar. yoğunluğunun azlığı nedeni ile suyun üzerinde kalır. Bir şey hariç. Ancak buz. donarken de hacmi küçüleceğine büyür.5 santimetre kalınlığında bir su tabakası kaplardı. Atmosferde bulunan su miktarı toplanabilseydi. yani rutubetin çok önemlibir yolu vardır. Bu durumda buzlar altlarındaki suların donmalarına engel oldukları için dünyamızdaki ani ısı değişikliklerini de önlerler.ancak buz parçalarının kıyılarında penguen ve fok sürüleri olarak görülür. suyun içinde dibe batardı. altında hiçbir kara parçası olmaksızın. Bu iki hidrojen atomu. Saf su buza dönüşürken. Göremeyiz ama havanın içinde su da. hacminin yüzde 9'u oranında genişler. Ancak su bu kurala uymaz. yani hacmi azalır. iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşmuştur. Tabii en yüksek sıcaklık insanı en fazla raatsız eden sıcaklık anlamına gelmez. artı 100 derecede gaz haline geçer. Yapı olarak iki hidrojen atomunu birleştiren başka elementler de vardır ve onlar fizik kurallarına uyarlar.
Atmosferin ikinci tabakası olan ve içinde ozon tabakası da bulunan 11. Güneşe yaklaştıkça hava niçin soğuyor? Dünyamızdaki ısının kaynağı güneş olduğuna göre ve bir dağın tepesi güneşe daha yakın iken orada hava niçin daha soğuk oluyor? Öncelikle şunu söyleyelim ki. güneşe 12 bin kilometre yaklaşıp uzaklaşıyoruz. güneş ile dünya arasındaki mesafeyi düşünürsek. Bundan sonra sıcaklık değişiminin akıl almaz dansı başlıyor. Dağ zirvelerinde ise ne bu sıcaklığı yere tekar yansıtacak bulut vardır. hidrojen atomlarının arasındaki açıya biraz dokundu. en uzaklaştığı mesafe ise 152 milyon kilometredir.ışığı ile kolayca erirler.5 kilometre yol kat ettikten sonra dünyamız yüzeyine yaşayabileceğimizbir ortamı yaratacak şekilde bu kadar ince ayarla gelmesi hakikaten inanılmaz. Dikkat ederseniz bulutsuz geceler. ne de onu tutacak yoğunlukta atmosfer. Yani dünya zaten bir yıl içinde güneşe 5 milyon kilometre yaklaşıp uzaklaşmaktadır. kilometreye gelene kadar tekrar düşüşe geçiyor. Çünkü bulutlar yerden gelen ısıyı tekrar yere yansıtırlar. gezegenimizdeki tüm su rezervleri donmuş olurdu. Ondan sonra yükseldikçe nemli havda her kilometrede yaklaşık 6-7 derece düşer. Ayrıca dağdaki kayalarla birlikte kar ve buz da güneş ışınlarını fazla emmez ve çoğunu yansıtırlar. kilometreyi geçip 3. Güneş dünyamızdan 149. tabiat ana kendi koyduğu kurallara aykırı olarak. 48. Güneşin yüzeyinden 2 milyon derece sıcaklıkla çıkan ışığın 149. buzun suyun üstündekalmasını sağladı ve dünyamızı bizim için yaşanır hale getirdi. Bu durum dünyamızdaki ısıyı pek etkilemez. Bu tabakanın sonunda. Elips şeklindeki yörüngesinde dünya güneşin etrafında dönerken güneşe en fazla yaklaştığı mesafe 147 milyon. yani 88. Yeryüzünde ısınan havanın yükseldiği doğrudur. kilometrede -80 derecelere kadar düşüyor. Dağ tepesinin soğuk olmasının bir başka nedenidağ yüzeylerinin şekilleri dolayısıyla güneş ışınlarını dik alamamalarıdır. Bu nedenle dağların etekleri bile serin olur. bulutlu gecelerden daha soğuktur. Belki de başlangıçtaki buzul devrinde öyleydi de. Yeryüzünün ısınmasında bulutlar da önemli rol oynarlar. tekrar sıfır dereceye kadar çıkıyor. tabakaya girince ta 88.5 milyon kilometre uzakta iken dünyamızdaki en yüksek dağın yüksekliği 9 kilometreyi bile bulmaz. Güneşin dünyamızda yarattığı sıcaklık. bir dağın tepesine çıkmakla bu mesafedeki azalış çok önemsiz kalır. ve 48. mühim olan ışınların dik gelmesidir. (Everest: 8.846) Biz zaten her gün evimizde otururken dünyanın kendi çevresinden dönmesinden dolayı. Deniz suyu niçin tuzludur? . ama hava bu enerjisini yükselirken harcar ve dağın tepesine ulaştığında çevre hava ısısı ile aynı ısı derecesine gelir. Yani yeryüzünde ısı 25 derece iken 11 kilometre tepemizde -50 dereceye kadar düşüyor. Yani Everest'in dibi ile tepesi arasında 50 dereceden fazla sıcaklık farkı olması doğal. Bu sıcaklık düşüşü atmosferin birinci katmanına kadar böyle sürüyor. Eğer buz sudan daha ağır olmuş olsaydı. kilometreler arasında hava ısısı bu sefer tam tersi yükseldikçe artıyor. Bundan sonra da sürekli yükselişe geçerek güneşe yaklaştıkça artıyor. ışınların yeryüzünde yansıması ile olur. burada ısınıp yükselen bir hava tabakası bile oluşamaz. dünyanın çapı kadar.
Tuz iki çeşit atomdan yapılmıştır. erimiş magma içinde eriyip yok olacaktık. bu boş kuyuda yapacağımız yolculuk nasıl olurdu. başlangıçta hava sürtünmesini hesaba katmadığımızı söylemiştik. siz olun. Ama hala niçin denizlerin gittikçe tuzlu olmadığının cevabını alabilmiş değiliz. Dünyamız ise gerçekte 4. Dünyanın merkezine ulaştığımızda ağırlığımız sıfırlandı. eksilme ve ilave etme yolu ile deniz suyunun tuzluluk oranını hep aynı tutan bu müthiş ayar gerçekten çok etkileyici. Siz. gerisin geriye düşer ve bu hareket kuyunun iki ucu arasında sonsuza kadar devam ederdi. Bu açıklamaya göre. Ancak nehirlerdeki tuz oranı ile okyanuslardaki tuz oranı mukayese edilerek yapılan hesaplamalarda dünyanın yaşı 300 milyon yıl çıktı. ağırlığımız sıfır olur. Bilim insanları bunun açıklamasını da şöyle yapıyorlar: Tuz nehirler yolu ile denizlere ilave edilmektedir.5 milyar küsur yaşındadır. Kuyudan atladığımızda süratimiz gittikçe artar. her ne kadar nehirlerin suları tatlı ise de içlerinde bir miktar da erimiş mineral vardır. Yataklarındaki bu minarelleri ve içlerinde tuz buluna kayaları erezyona uğratarak okyanuslara taşırlar. yani başladığımız noktadan yaklaşık 13 bin kilometre sonra hızımız sıfırlanır. Sürtünme nedeni ile her seferinde merkezden daha az uzaklaşır ve sonunda merkezde hareketsiz kalırdık. Ama unutmayalım ki. ama ilk hızla merkezi geçer öbür uca doğrun seyahate devame ederdik. okyanus tabanındaki kayalar tarafından emilerek veya deniz suyunun çözeltisinden ayrılıp çökelti haline gelerek bir şekilde deniz suyunun içinden eksilmektedir. okyanusların diplerindeki çatlaklar ve volkanlar yolu ile denize karıştığını ve bu ikisinin birleşerek denizin tuzunu oluşturduklarını tahmin ediyorlar. yer kabuğu ile yer merkezi arasında kalan katmanlardan.Yirminci yüzyılın başlarında bilim insanları bu konuyu çok basit bir şekilde açıklıyorlardı. Sodyum (Na) ve Klor (Cl). Bilim insanları bu teoriden yola çıkarak dünyanın yaşının da hesap edilebileceğine inanıyorlardı. Biz yine de magmayı ve hava sürtünmesibi unutup. ama aynı zamanda denizdeki diğer kimyasallarlaa birleşerek. kuyunun kenarına iyi tutunamazsak. merkezi geçtikten sonra gittikçe yavaşlamaya başlar. Her ne kadar denizlerdeki tuz oranı bölgelere ve zamana göre değişiklik gösterse de içindeki belli başlı elementlerin yoğunluklarının yüz milyonlarca yıl hemen hemen aynı kaldıkları bilinmektedir. ona bakalım. Öyleyse bu yüksek miktardaki tuz başlangıçta denizlere nereden gelmiştir? Bilim insanları da tam olarak bilemiyorlar ve emin değiller ama iyi bir tahminleri var. Arzın merkezine seyahat nasıl olurdu? Eğer dünyanın merkezinden geçen ve öbür tarafa açılan bir kuyu kazabilseydik ve de bu kuyunun ağzından içeri atlasaydık ne olurdu? Kesin olan bir şey var ki. Bu minareller içinde en çok olanı kimya dilinde sodyum klorür (NaCl) diye adlandırılan bildiğimiz sofra tuzudur ve bir daha karaya geri dönmez. İnsanı dünyanın merkezine çeken yer çekimi bu noktada her yönde aynı olduğundan. Yüz milyonlarca yıl. Klor'un ise dünya tarihinin ilk dönemlerinde. Bilim insanları Sodyum'un ilk teoride olduğu gibi nehirler yolu ile karalardan denizlere taşındığını. Ayrıca bu teoriye göre denizlerdeki tuzun her geçen yıl artması gerekir. kuyunun öbür ucunda. her gördüğünüz kuyunun içine atlamayın! Gökyüzü neden mavidir? . dünyanın merkezine ulaştığımızda.
patlayıcı bir güç oluşturur. Bu da toz bulutunda. bütün renklerin karışımıdır. Benzer durum şeker. güneş sarı renkte görüldüğü halde. güneşi ufukta görenlere kırmızı ve biraz da turuncu renkler ulaşır. Eğer evinizde kristal bir avize varsa. yanıcı madde (burada un oluyor) ve tutuşturucu. Bu. Güneşin ışığı ne renktir. ortama da bağlı olarak. güneşi yine parlak bembeyaz renkte görecek ancak bütün gökyüzü geceleri olduğu gibi karanlık olacak. sarı. puding ve hatta çok ince testere talaşlarında bile oluşabilir. Bu durumda biz gökyüzünü mavi renkte görürken. Bu ışık atmosferden geçerken mor tarafındaki ışıklar. Bunun ispatı ise çok kolaydır. yeşil. güneşin beyaz ışığı aslında mor. ışınların havada daha çok molekül ve parçacık arasından geçmesi. açısı nedeniyle gözümüze ulaştığı mesafe de uzandığından. Kristalin ışığı kırarak aynı gökkuşağının renkleri gibi ayrıştırdığını göreceksiniz. güneş ufka yaklaşıp batarken nasıl turuncu. yani bir renk değildir. Böylece güneş ufukta alçalmaya. mavi. anında yanar ve bu yangın diğerlerine incirleme yayılır. bir metreküpte 50 gramı aşınca herhangi bir şekilde tutuşturulduğunda patlar. 1988'de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardı getiren kuralların uygulanmasına başlanmasına rağmen 90'lı yıllarda sadece ABD'de undan kaynaklanan ortalama yılda 13 patlama oldu. Silolarda insanların çalıştıkları yerlerde tutuşmak . Modern günlerimizin başlangıcında. Çünkü o bir karbonhidrat. Havada toz olarak asılı duran karbonhidratın miktarı. Peki nasıl oluyor da un bu kadar tehlikeli bir şekilde patlayabiliyor? Sebebi basit. 1981'de ABD'de büyük bir hububat silosu infilak edip. Bir yangının çıkması için üç şeyin bir arada olması gerekir. kırmızı tarafındakine göre daha fazla dağılırlar ve atmosferde çoğunlukla mavi renk kırılarak yeryüzüne yansıtılır. onlar tarafından daha çok yansıtılması ve dağatılması demektir. güneşi de beyaz-sarı karışımı bir renkte görürüz. turuncu ve kırmızı renklerin karışımıdır.Bu işin daha ilginç bir yanı var. Hava (içindeki oksijen). ışınları ona bakanlara da çok yol kat ederek ulaşır. hatta kıpkırmızı bir renk alabiliyor? Güneş ufukta alçaldığı zaman. 9 kişi ölüp. bir kısmı atmosferimiz tarafından emilir. Güneş ışığı beyazdır. Güneşten çıkarak atmosferimize kadar yol alan güneş ışınlarının çoğunluğu teğet geçerken. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bu patlamadan sonra konu unutuldu gitti. hiç düşündünüz mü? Çoğunuzun sarı diyeceğine eminim. Bilindiği gibi. Un tozları o kadar küçüktür ki. 30 kişi de yaralanınca gülmeler durdu. o anda tepesinde bulunduğu yerlerde kırmızı dışındaki renkler atmosfer tarafından emildiği için gökyüzü mavi. Atmosferimiz olmasaydı. batma noktasına doğru gelmeye başlayınca. güneşle beraber diğer yıldızlar da görünüyor olacaktı. bir lambanın un tozunu tutuşturması sonucu oldu. Un niçin çok tehlikeli bir patlayıcıdır? Tarihte kayda geçen ilk un patlaması 1785 yılında İtalya'da Turiri'de bir ekmek fırınında. insanlık tarihinin ana gıdası ekmeğimizin en önemli girdisi olan unun çok ciddi bir şekilde yanarak patlayabileceğini kime söyleseniz herhalde şaka kabul eder gülerdi. Peki aslında beyaz renk olan güneş ışınları yukarıda bahsedilenler nedeniyle sarı renk görülüyor da. bir parçasını annenize belli etmeden alın ve güneşe doğru tutun.
Patlamış mısır nasıl patlıyor? Patlamış mısırın hikayesi beş bin yıl evveline. Patlayan mısırın gizemini yaratan iki faktör vardır: Mısır tanesinin içinin çok güzel bir ısı geçiş özelliğive müthiş bir mekanik . soğan. üzüm. lahana. bunun yanında tencere yemeği olarak dolması da yapılır. Kolomb kıtaya ayak bastığında yerlilerin mısır kültürünü gördü.için gereken metreküpte en az 50 gram un tozu miktarına pek ulaşılamaz. karabiber ağacın meyvesi. kurabiye veya börek yapmak için aldığınız bir kilo undan 50 gramı havaya uçmaz. tabiatta bulunduğu şekilde yenilen ve tadı tatlı olan yiyecekler meyvedir. susam ise bitkisinin tohumudur. Çarşıda. maydanoz yetiştiği bitkinin yaprak kısmı iken. Amerika yerlileri gıda için kullanılacak mısır ile içi daha sulu olan patlayabilir mısırların arasındaki farkı biliyorlardı. taze fasulye. marul gibi bitki yaprakları. endişelenmeyin. Silolarda tutuşmaya sebep olan şeyler. hatta aslında bir çiçek olan karnabahar bilen birer sebzedir. Ancak bilim insanları. Onlara göre meyve. pazarda. çilek. sarımsak gibi bitki köklerri. marketlerde elma. tarçın kabuğu. Hamur yoğurmak için balkona çıkmanıza hiç gerek yok! Domates niçin meyvedir? Genellikle meyveler çiğ olarak (tabii yıkandıktan sonra). üzüm ve muz meyve olarak kabul edilirlerken. Bu arada belirtmekte fayda var. salatalık (hıyar) ve benzeri gıda maddeleri teknik olarak meyvedir. kendi tohumu veya tohumları bulunan yiyecektir. çoğunluğunu çekirdek diye adlandırdığımız. taze fasulye. asansörler ve konveyörlerin mekanizmalarından çıkan kıvılcımlar olabilir. Örneğin domates salatada çiğ olarak yenilebilir. Patlamanın yarattığı büyük basınç boşalacak yer bulamazsa binayı bile yıkabilir. yoksa sebze mi olduklarına dair karışıklıklara yol açar. Örneğin. Birincisine çok fazla yağ ve tuz ilave etmezseniz. Bu da bazı yiyeceklerin meyve mi. bilinçsizce yapılan bir kaynak. Bu tanıma göre kayısı. ama asıl ilgi 1510'lu yıllarda Güney Amerika'da terör estiren Hernanda Cortes'in Aztek'lerin dini ayinlerde ipe dizilmiş patlamış mısırları yediklerini görmesi ile başladı. Geriye kalanlar. tekrar tekrar ısıtarak veya kızgın kuma gömerek değişik şekillerde patlatarak yiyorlardı. domates. Tabii burada unutulmaması gereken patlamaya sebep verenin yanıcı maddenin havada asılı duran toz miktarı olduğudur. şalgam. içinde etli veya kuru. kabak ve patates. biz bitkilerin değişik kısımlarını yeriz. yani botanistler. Üstelik yerliler mısırı bir çeşit şişe geçirerek. Amerika kıtasının keşfinden sonra Avrupa'ya getirilen ürünlerin içinde en ünlüleri patlamış mısır ve tütündü. Amerika kıtasına kadar uzanıyor. Şüphesiz ortamın da çok önemi vardır. yoksa sebze mi? Genel kanının ikincisi olmasına rağmen aslında domates bir meyvedir. sebze-meyve ayrımını böyle yapmıyorlar. Hanımlar. sebze reyonlarında bulunur. pazar anlayışına göre. Bu olay için tonlarca un gerekir. Açık havada ise patlama olmaz ama yine de tehlikeli bir alevlenme olur. şeftali. Ancak tüm mısır taneleri patlamaz. Çarşı. yani patetes. domates. Bu durumda domates meyve midir. yoksa yere serilen unda böyle bir tehlike yoktur. bir kesme işlemi. sebzeler ise pişirildikten sonra yenilir. havuç. kesinlikle ikincisinden daha sağlıklıdır. sigara.
Kalın kabuk ısıtıldığında. etrafında kalın ve su geçirmez bir kabuk olduğu görülür. yani PPO. Kahverengi renge dönüşmeyi önlemenin bir yolu onları keser kesmez bir suya koymak ve hava ile ilişkilerini kesmektir. havanın oksijeni alıp. ev kadınlarını deli eden bu olayın da çaresi bulundu. C vitamini kararmayı önleyebilir. Bu özelliği tabiatta başka hiçbir şeyde göremezsiniz. armut. Elma. kapalı bir ortamda üzerine su serpiştirilmesi ve beklemeye bırakılmasının faydalı olacağı söylenir ama bu işlem mısırın içindeki su oaranını en fazla yüzde 1 artırır. Meyve işleyicilerini.mukavemete. elmada bulunan 'tanin' adlı kimyasalla birleştirerek kararmaya neden olur. Buradaki PPO'lar havanın oksijeni ile birleşerek aynen demirin paslanması gibi bir renk değişimi olayı yaratırlar. meyve sineğinin oluşumu ve b esmerleşme üzerine de . Bu enzim. Bu sayede ısı normal tanelere oranla neredeyse iki misli hızla içine yayılabilir. Enzimler hücrenin yaşaması için gerekli her türlü görevi yerine getirirler. kabukları soyulduğunda veya herhangi bir şekilde zedelendiklerinde farklı tonlarda renk değişimleri oluşur. Elma kesilince niçin kararıyor? Meyve ve sebzelerin bazılarında kesildiklerinde. patetes gibi birçok sebze ve meyve bu özelliği gösterir. Çekirdeksiz meyve yetiştirebilmek için çalışmalarını sürdüren genetik mühendisleri. Elmaların ve pateteslerin kesildiklerinde kararmalrı işte bu enzimlerden birinin 'polifenol oksidaz' diye adlandırılanın (biz kısaca -PPO. Bunun altındaki oranlarda yine patlar ama kısmeen açılır. yani sağlamlığa sahip kabuğu. 150 derecenin altında ısıtırsanız. Mısıra dikkatli bakıldığında. Bunun altında iki tabaka daha vardır. Bir mısırı iğneyle delerseniz. ancak sudan çıkarıldıklarında yine koyulaşmaya devam ederler. istenen sonuç alınamaz. Eğer canlılardaki hücre yapısını biliyorsanız. Bir mısır tanesinin ideal bir şekilde patlayabilmesi için. Isınma süresince gittikçe arrtan bu basınç. ayva. taninin oksijen ile temasını önler ve kararma hızını azaltır. içi dışına gelir. Mısırın içerisindeki su oranını artırmak için.diyeceğiz) yarattığı bir sorundur. Şimdi müjdemizi verelim. açılır. kesilme yüzeyindeki hücreler de bölünür. Bu tip sebze ve meyveler haşlandıklarında enzimlerin faaliyetleri durur ve 'enzimatik esmerleşme' denilen bu olay görülmez. tanenin içi de süratle ısınır ve içindeki su. Elmayı kestiğiniz veya kabuğunu soyduğunuz zaman. sonunda kalın kabuğun adeta infilak ederek yırtılmasına yol açar. her hücrede binlerce enzim olduğunu da biliyorsunuz demektir. Yani ısıtmak da bir çaredir. salata hazırlayıcılarını. Tane ilk boyutundan yaklaşık 30 misli büyür. Meyvenin kararan kısmına limon dökerseniz. Yere düşen elmaların yüzeyinde oluşan kahverengi noktaların nedeni de aynıdır. basınç ve infilakın hiçbiri gerçekleşmez. Belki biraz ekmeğin oluşumunu buna benzetebiliriz. içindeki C vitamini. Bütün enzimlerin ortak özelliği 75 derece sıcaklığın üzerinde etkisiz hale gelmeleridir. Bu nedenle meyve ve sebze işleyen yerlerde kabuklar soyulduktan veya dilimleme işlemi yapıldıktan sonra meyve ve sebzeler limon tuzu içeren suya atılır. yani tanenin içindeki yumuşak kısım dışarı çıkarak yenilebilir kısmı oluşturur. içinde en az yüzde 14 oranında su olması gerekir. bir fırında veya güneş altında bekletirseniz. yukarıda bahsedilen suyun buharlaşması. basınçlı bir su buharı oluşturur. normal mısır tanelerine göre daha düzenlidir. Tanenin bu iç kısımlarındaki moleküllerin sıralanış biçimi.
aynı tatlılığı bir çay kaşığının yirmide biri kadar suni tatlandırıcı katarak verebilirsiniz. Peki diyet kola yüzmeyi nasıl öğrendi? Her iki kolayı da suya koyduğunuzda (attığınızda değil) diyet kola yüzeye doğru çıkar ama. Aslında diyet kola ve kutunun yapıldığı alüminyumun yoğunlukları ayrı ayrı sudan fazladır ama kutunun içindeki hava ve gaz kabarcıkları. onun ortalama yoğunluğunu. Yüzeye çıkayım mı. Üreticilerin bu durumu. Neredeyse içilen bira kadarı tuvalete bırakılıp. Bira içince tuvalete gitme ihtiyacını hissettiren "antidiuretic" denilen bir hormondur. daha çok dolanlar daha ağır olabilirler. diyet kolalarda kullanılan suni tatlandırıcıların yoğunluklarının şekere göre daha az olması ve bu nedenle de bir kutuda daha az miktarda kullanılmaları şeklinde izah ediyorlar. Vücudumuzda üretilen bu hormon idrar miktarını ayarlar ve doğrudan olmasada da kanımızdaki su miktarını etkiler. kesildiklerinde benzer esmerleşmeyi gösteren ağaçlara da uygulanacak ve böylece kağıt üretimindeki bir sorun daha ortadan kalkacaktır. Bileşimlerinde okside olabilecek enzim bulunmayan turunçgillerde. yasadan çekilmeleri nedeni ile. gidilir. Suya atılan bir teneke kutu diyet kola batmaz ama aynı hacim ve ebattaki normal kola batar.gittiler. Evinizdeki aynı hacimdeki teneke kutu biraları suya koyun. . Diyet kola suda nasıl yüzebiliyor? Tabii evinizdeki teneke kutu kolaları suya atıp. Bira içenler niçin sık sık tuvalete giderler? Bira. Gerçekten "aspartame" denilen tatlandırıcı. Susuz kaldığımız zaman "ADH" böbreklerimize sinyal gönderip idrar üretimini durdurtur. Özellikle beyaz üzümden şarap ve şeker kamışından şeker elde etmede sorun olan bu esmerleşmeyi genetikçiler enzim klonloyarak önlemeyi başardılar. insanlığın en eski ve en güzel içeceklerinden biridir. yani portakal. biraz fazla doldurmayı tercih ettiklerinden kutuların çoğunluğu suda dibe gider. Bu arada biradan da bahsetmeden geçemeyeceğiz. klasik kola da taş gibi dibe oturmaz. Kutu biralar eğer üzerlerinde yasal minimum miktar kadar doldurulurlarsa. Kutunun kenarında yazan hacim miktarı yasal olarak en az olanıdır. İki bardağı bitirene kadar en az iki kere tuvalete gitmek zorunda kalınır. Bunun nedeni suyun kaldırma gücünden ziyade tüketici yasalarıdır. Ama bu güzel içkinin küçük bir kusuru vardır. Ancak üreticiler. biraları minimumdan değil de. Aslında bu olayın biranın sıvı kısmı ile pek alakası yoktur. hepsinin farklı derinliklerde kaldıklarını göreceksiniz. şekerden 2 yüz kez daha tatlıdır. Arşimet'e göre ortalama yoğunluğu sudan az olan her şey yüzebilir. Biz buna kısaca "ADH" diyeceğiz. çıkmayayım mı dercesine salınır durur. Pratikte uygulandığında büyük bir ekonomik fayda da sağlayacak bu araştırma sonuçları. Doldurma sistemindeki hassasiyet pek iyi değilse. Bunun doğruluğunu ABD'deki kola üreticilerinin yetkilileride onaylamışlardır. suyun yoğunluğunun biraz altına indirir. yüzme bilip bilmediklerini test etmek gibi bir merakınız yoksa bilemezsiniz. limon ve mandalinada esmerleşme olayı görülmez. içlerindeki hava ve karbondioksit sayesinde yüzebilirler. Yani bir kolayı tatlandırmak için 10 çay kaşığı şeker koymanız gerekiyorsa.
içindeki alkol nedeni ile "ADH"den sinyal de gelmeyince böbrekler fazla mesai yaparak vücuttaki suyu idrar haline getirirler. pişirildikçe yiyecekler yumuşamakta. sağlığımıza zararlı bakterilerin yanında. Tabiattaki hali ile çok koku türüne sahip yiyecekler sadece meyvelerdir. İçilme zamanı ve miktarı biraya eşdeğer olduğunda ayı etki onlarda da görülür. yemek ve hazım kolaylaşmaktadır. Tabii biranın sıvı kısmının da buna katkısı vardır. Buna karşı vücutta susama ile birlikte acıkma duyusu da uyarılır. Bu görüş insanların pişmiş yiyeceklerden niçin daha çok tat aldıklarını tam olarak açıklayamaz. ahududunda ise 200 koku çeşidi bir aradadır. Kaybedilen suya karşı gece yarısı yemek yeme ihtiyacı duyulur. bünyelerinde bulunan şeker ve amino asitler parçalanır ve her biri ayrı tat ve kokuya sahip yeni moleküller oluştururlar. Bu nedenle . Yiyeceklerin pişirilmeleri sırasında. Kahve ile birlikte yeterli kafein alındığında "ADH" salgılanması durur ve böbrekler idrar üretmeye devam eder. bilinen hiçbir hayvan türü yoktur. et yemek insan doğasında yoktur. Görüldüğü gibi içiki içmenin sonuçlarından birisi de vücudun kurumasıdır.Böylece su harcaması kesilerek kanıızdaki su miktarı korunur ve plazmadaki tuz miktarının yükselmesine mani olunur. zaman ve enerji kaybı en aza indirilmiş olur. Genel açılamalara göre. Bu durumda böbrekler idrar üretip üretmeyeceklerine karar veremezler ve sonunda üretmeye devam ederler. Vücudumuzdaki bu hormonu en çok etkileyen maddelerden biri de alkoldür. Yiyecekler ısıtıldıkça. havanın içindeki oksijen ile reaksiyona geçerek. Bir çilekte yaklaşık 300. Ancak etoburların gözleri önde. Bu şekilde onları küçük parçalara ayırarak yiyebildiğimiz için. Pişmiş bir biftekte en az 6 yüz değişik ve hoşumuza giden koku türü oluştuğu ileri sürülüyor. Et yemenin insan sağlığı üzerine olumsuz etkisi olduğu gibi damakta tat alma hissini de bozmaktadır. Birayı bolca içince. ama aynı sürede. insanın ot obur olduğunu iddia etmek biraz haksızlık olur. vitamin eksikliği problemlerinin yaşandığı tespit edilmiştri. ot da. İnsanlar yiyeceklerini niçin pişirerek yerler? Vejetaryenler. hidrojen ve oksijen atomları. insanı tuvalete gitmeye mecbur bırakırlar ve vücudun kurumasına sebep olurlar. ot oburların ise yanda olur teorisine göre. Yani "ADH" vücudumuzdaki su ve tuz miktarını dengeleyen. koruyucu bir işlev görür. vücudumuz için gerekli vitamimler de ölür. İnsanlar et de yer. bazı hoş olmayan kokular ve sağlığımıza zararlı toksik bakteriler de yok olmaktadır. Bu konu kimya ilminin kapsamına girer. yani etyemezler lobisine göre. Bunu sadece birkaç değişik koku türü taşıyan buğday ve arpa ile karşılaştırırsak. aynı miktarda su içildiğinde bu kadar tuvalet ihtiyacı duyulmaz. Ama niçin pişirerek? İnsandan başka yiyeceğini pişirerek yiyen. Yanlarına sadece iyi pişirilmiş et alarak yola çıkan kutup kaşiflerinde. Mevcut dengenin bozulduğunu bilmeden suyu dışarı atarlar. Örneğin şekeri yeteri kadar ısıtırsanız rengi kahverengiye dönmeye başlar ve etrafa çok güzel bir koku yayılır. Şeker moleküllerinin içindeki karbon. Halk arasında idrar söktürücü adı da verilen bazı maddeler "ADH"nin salgılanmasına mani olur. Aslında aynı durum tüm alkollü içeceklerde de geçerlidir. Durum buna uygun değilse sabah kalkıldığında bir sürahi su içilir. Bu hormonu etkileyen bir diğer önemli madde de kafeindir. Ayrıca pişirilen yiyeceklerde. pişirmenin lezzete yaptığı katkının büyüklüğü ortaya çıkar. ağzımıza ve burnumuza hoş gelen yüzlerce moleküler yapı oluşturular.
pişirilmiş yiyeceğin yanında salata. Böylece ağzımıza alacağımız bu gibi şeylerin. Bu aromada içindeki kükürtlü maddelerin büyük etkisi vardır. Kimya ilminin karışık kelimeleri aklımızı karıştırmadan esasa geçersek. özellikle sıcak iklim kuşaklarında yetiştirilmekte ve tüketilmektedir. Öyleyse hamburger domuz etinden yapıldığı için mi bu adı almıştır? Kesinlikle hayır! Hamburgerin tarihi Orta Asya'ya Tatar diye bilinen Türk toplumlarına . Soğan doğrarken deniz gözlüğü veya kontakt lens takılmasının faydalı olacağını ileri sürenler de var. siz bir tanesini bile uygulamıyorsanız. soğanın doğranılmasına tepesinden başlanılması ve cücüğünün en sona bırakılması veya soğanı doğramadan önce yarım saat buzdolabında tutulması şeklinde. dudaklar arasına bir limon dilimi. dişler arasına bir kesme şeker veya dörtte bir dilim ekmek bulundurmayı önerenler de var. Soğan besleyici bir gıda olamsının yanı sıra müthiş bir aromatik özelliği de sahiptir. Günümüzde ise dünyanın her yerinde. Soğan doğrarken gözlerimizin yaşlanmasını önlemek için. Soğan ve sarımsakta sülfür ihtiva eden amino asitlerin türevleri de vardır. Örneğin çok düşük bir ısı işlemi sonucunda dahi tamamen yok olurlar. Tost ve kahve makinelerinde veya mangalda çok ısıtılan her şeyde vitaminler yok olur ama lezzet artar. Soğan doğrarken gözlerinizin yaşarmaması için önerilen birçok önlem vardır. Bunu sağlamak için de dişlerimizin arasına bir metal kaşık koymak yeterliymiş. Hindistan ve Ortadoğu'da yiyecek olarak kullanıldığı tahmin ediliyor. Bir soğanı kestiğinizde bunlardan "S1 propenylcysteinesulphoxide" adı verilen kısım çözülür ve gözlerimizi tahriş eden "proponal-S oxit" adlı kısmı ortaya çıkar. Soğan doğrarken niçin gözümüz yaşarır? Soğanın anavatanının Güneydoğu Asya olduğu sanılıyor. bu maddenin gözümüze değmesi ile bir çeşit hidroliz olur ve içinde eser miktarda bulunan sülfrik asit gözümüzü yakar ve yaşarmasına neden olur. Bu bileşimler çok dengeli değillerdir. Diğer görüşler ise. Bu nedenle de pişmiş soğanda hiç bulunmazlar ve göz yaşartamazlar. Bir başka görüş ise soğan doğrarken ağızdan nefes almayı tavsiye ediyor. meyve veya haşlanmış sebzeler de yiyerek bu vitamin açığı kapatılmalıdır. Yiyecekleri çok fazla sıcakken yemenin sindirim sistemimize verdiği zararın dışında hiçbir faydası yoktur. keserken de ıslak tutmayıveya soğanı çeşmeden akan suyun altındfa kesmeyi öneriyorlar. Soğanın tarihi o kadar eskiye gitmektedir ki. Bu kadar çok önlem seçeneğinin içinde. Önce en ciddisini söyleyelim. kayıtlı tarihten de önce Çin. Bu görüşe göre gaz nefesimizle birlikte burnumuza girip gözümüze yaklaşmak yerine doğrudan ciğerlerimize girer ve çıkarmış. ancak aroma tek başına kükürtlü maddelerden kaynaklanmamaktadır. yapacak bir şey yok. soğanı ağlaya ağlaya doğramaya devam edeceksiniz. Hamburgerin adı nereden geliyor? "Ham" kelimesinin İngilizce'deki anlamı "domuızun bacağının üst kısmından tuzlanarak ve kurutularak yapılan yemek" demektir. Bazı aşçılar soğanı kesmeden önce ıslatmayı. aldığımız nefesteki sülfür gazını emdiğini iddia ediyorlar.
biberin etli kısmında ve tohumlarında bulunur. Daha sonraları bir aşçı bu eti kızartarak servie sunar ve ona "Hamburg'a ait" anlamında hamburger adını verir. yüzyılın ortalarında Tatar Bifteği'ni görür ve Almanya'ya getirerek Hamburg bifteği olarak sunar. hamburgerin ismi de "Salisbury Bifteği" olarak değiştirilmeye çalışıldı. insanda tükürük salgısını da artırır. Peki nasıl oluyor da. H. Almanya'nın Hamburg şehrinden bir tüccar. En iyi metot ekmek yemektir. Hamburger Amanya'yı iki yolla terk eder. önden sıcak su ile yıkanmış biftek yenilmesi gerektiğine inanıyordu. Biber neden acıdır? Biber acı değildir. içinde bulunan kapsaisin adı verilen bir tür bileşikten kaynaklanır. O zamanlar savaşçı Tatar atları çiğ et yiyorlardı. Diğer yolla ise. Zamanla bu eti eğerlerinin altına koyduklarında. bağırsaklarda emilimin azalmasına yol açar. Bu şekilde hazırlanan hamburgere İngiltere'de "Salisbury Bifteği" adı verildi. Salisbury hamburgeri İngiltere'ye getiri. biberin içindeki kapsaisin maddesi. Bunun tersi ise serinletici olup. Bu maddenin büyük bir kısmı. yenildikçe yakıcılığı daha çok hissedilir. Biberin yakıcılığı. Kapsaisin maddesi bibere yakıcılık vermekle kalmaz. sıcak havada yenilen yakıcı biberler insanı terletirler ve terin buharlaşmasıyla insanda bir serinlik hissi duyulur. Birinci Dünya Svaşı sonrası ABD'de İngilizcede'ki Alman kökenli kelimeleri ayıklamak için yapılan çalışmada. Yeşil biber kırmızı olanından daha yakıcı değildir. yüzyılın sonlarında Alman göçmenleri ile Amerika'ya gitti. hızlandırıcı rolü olduğu konusunda ciddi kuşkular vardır. Biberler A ve C vitaminleri bakımından çok zengin olup. yüzyılda bir fizikçi aynı zamanda yemek geliştirme uzmanı olan Dr. Yani tarihin hiçbir safhasında hamburgerin içinde domuz eti olmadı. Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler sonucunda. Yıllar geçtikçe. karaciğer kanserinin ortaya çıkmasında. buna da örnek olarak nane veya mentol gösterilebilir. uzun seferlerde atın hareketleri sonucunda bu etin bir şekilde az da olsa piştiğini ve daha kolay çiğnenebilir hale geldiğini keşfettiler.kadar uzanır. cilde temas ettiğinde tahrişe de yol açar. Ekmek bu yağı absorbe der . Acı. biber ve soğan da ilave ettiler ve sonunda bugünkü bilinen "Tatar Bifteği" ortaya çıktı. diğer kansorejen maddelerle birlikte alındığında. Biberden ağzımız yanınca çoğumuz hemen su içeriz ve bir işe yaramadığını görürüz. Hatta bu özelliğinden dolayı bazı romatizma ilaçlarının formüllerinde de kullanılır. solunum ve kan basıncında değişimler yaratır. Buna karşın. Biberlerin yakıcılık veren maddesi yağlı olduğu için. ama tutmadı. Hamburger etinden yapılan köftelerin ismi burada hamburger olarak yerleşti. Bu nedenle ucu pek yakıcı olamayan biberin. yağ ve su kesinlikle birbirlerine kaarışmaz. ne kadar su içerseniz için onunla birleşmez. Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda bu eti eğerin altından çıkarttıklarında onatuz. Yine 19. tatlının tersidir ve acıya örnek olarak kiwinin ya da greyfurdun tadı gösterilebilir. Gerisin geriye Türkiye'ye döndüğünde ise tarihinin atalarımıza dayandığını bilmeyenler geleneksel damak tadımıza uygun olmadığını ileri sürdüler. Salisbury sağlıklı bir yaşam için günde üç kere. 19. J. bibrin yakıcı tesirini su gideremiyor? Sebebi basit. ticaret amacıyla gittiği Orta Asya'da 19. Yakıcı biberler koyu renkli ve çok sivri uçludur. Biber acı değil yakıcıdır. Bu arada belirtelim ki.
Günlük hayatımızda kullanılan eşyaların paslanması sonucu her yıl dünyada milyonlarca .030 saniye. Birincisi yastığın kendisi ki. yani 130 gramından 67 litre nitrojen çıkabilir. Demirin bol olması. Çok az miktarından. Bu reaksiyondan da yine ortaya nitrojen çıkar. Bir diğer etkili yol da süt içmektir. Sadece 30 milisaniye yani 0. Bu tehlikeyi önlemek için hava yastığı üreticileri kimyasal reaksiyonda sodyum ile birleşebilecek bir gaz daha kullanabiliyorlar ki. Su ile birleşince vücuda bilhassa gözlere. buruna ve ağza ağır tahribat verebilir. adı artık çeliktir. Ancak bu ayrışmadan ortaya bir de sodyum (Na) çıkar ki. Hava yastıklarının arabalara uygulanmasında birçok problemle karşılaşıldı. arabanın ön tarafında bir sensör vardır. Aslında hava yastıkları İkinci Dünya Savaşı sırasında uçakların yere çakılmalarında bir önlem olarak tasarlanmış ve ilk patent o zamanlarda alınmıştı. Bir saniye sonra yastık üzerindeki özel delikler vasıtası ile kendi kendine söner ve kazazedeye devamlı baskı yapılmasına mani olur. demirde olan zayıf bir nokta vardır. Bu kimyasal reaksiyonun ana maddesi "sodyum azide"dir. Son olarak da şişme sistemi vardır. NaN3 çözülür. Ancak çelikte de. kolay ve ucuz elde edilmesi nedeniyle çeliğin de kullanımı çok yaygındır.. Paslanma. Burada ilginç olan sensörün çarpmayı algılaması ile yastığın şişmesi arasında geçen zamandır. Rakı da diğer alkol içeren sıvılar gibi yağı çözer ve sorunu giderir. Aslında sürücü tarafındaki hava yastığı diğerlerinden farklıdır. yani NaN3. diğer bir deyişle oksidasyon. açığa çıkan nitrojen hava yastığına dolarak şişirir. Normal şartlarda durağan olan bu molekül ısıtılınca anında ayrışır ve ortaya nitrojen gazı çıkar. süratle şişmenin sağlanması.ve mideye taşır. Bir tuğla duvara yaklaşık saatte 15-25 kilometre süratlşe çarpıldığında oluşacak kuvvet karşısında sinyal verecek şekilde ayarlanmıştır. Hava yastığında üç ana parça vardır. çok reaktiftir. Arabalarda hava yastıkları nasıl çalışıyor? Hava yastıkları 80'li yılların başında ortaya çıktıklarından beri binlerce hayatı kurtarmışlardır. biberin yağı ile karışarak ağzı temizler. Hava yastıkları sıkıştırılmış veya basınç altındaki havanın veya bir gazın salıverilmesiyle şişmezler. ama sonuçları ertesi sabah ortaya çıkacak başka sorunlar getirir. ani şişme sırasında yastığın patlamasının veya kişiye zarar vermesinin önlenmesi vs. Saf demir bir bakır kadar yumuşaktır. bu da potasyum nitrattır (KNO3).. Diğerleri tipik bir silindir şeklinde iken sürücü tarafındaki direksiyonun ortasına uyacak şekildedir. Bir kimyasal reaksiyonun sonucunda şişerler. Arabanın önündeki sensör belli bir seviyenin üstündeki çarpmada. Onun içine yüzde 2'ye kadar karbon katılması ile inanılmaz bir mukavemet. İkinci olarak yastığa ne zaman şişeceğini bildiren. Basınçlı havanın araba içinde muhafazası. sertlik ve mekanik özellikler elde edilir ki. ince naylon iplikten yapılmış ve konsolda bir silindir üzerine sarılmıştır. Paslanmaz çelik niçin paslanmaz? Çelik ile demir arasında çok az bir fark vardır. Bu da yeterli değilse rakı içilmesi önerilir. Sütün içindeki kasein maddesi bir deterjan görevini üüstlenir.
1913 yılında tesadüfen keşfetti. O da elektrokimyasal reaksiyonun hızını artırır. Bu nedenle malzemenin bir yerinde başlayan paslanma boyanın altından geçerek diğer bir yerde ortaya çıkabilir. Şimdi bazı seslerin seviyelerine bakalım. FONT-SIZE: 10px. çelik artık paslanmaz. FONT-FAMILY: Arial. paslanmanın malzemenin içine nüfuz etmesi. Bu çözümler de özellikle sağlık ve gıda sektöründe başka sorunlar yaratıyordu. Desibel seviyesi matematik dilinde "eksponenşıl" denilen şekilde (aynen deprem ölçüsü "rihter"de de olduğu gibi) katlanarak artar. Helvetica. daha oluşur oluşmaz malzemenin hava ile temasını keserek koruyucu bir rol oynar. sans-serif. bakır. Krom gibi bazı metaller. Bu orana ve eklenecek nikel. Paslanmaz çelikten önce. Tüfek namluları için çeşitli metalleri birleştirerek deneyler yaparken bazılarının paslanmaya karşı dirençli olduklarını gördü. Bu tabaka zedelense bile tekrar oluşur. Halbuki jet motorunun sesi insanın işitebileceği yumuşak bir fısıldamadan bir trilyon kat daha fazladır. Başka reaksiyon olmaz. sadece görüntü değil mukavemetin de bozulmasıdır. Paslanmayı kısaca demirin havadaki oksijen ile birleşmesi olarak tanımlayabiliriz. COLOR: #000000. Kışın kar nedeni ile yollarına tuz dökülen yerler ve deniz kenarlarında paslanma daha hızlı olur. Kalınlığı birkaç atom olacak kadar çok ince ama çok sağlam bir tabaka oluştururlar. malzemenin rengi hemen hemrn değişmez. Paslanmanın hızını artıran faktörlerden bir diğeri de tuzdur. fosfor ve benzeri elemanlara bağlı olarak kullanım yeri değişir. paslanmanın ilerlemesini önler. Sadece demir ve çelik değil diğer metaller de paslanır. Demirdeki paslanmanın özelliği onun ve oksijen atomlarının boyutlarındaki büyük farktan dolayı yüzeyde sağlam bir birleşme olmaması. Paslanmaz çeliğin içinde yüzde 10-30 krom vardır. sülfür. Kulağımız en hafif bir yaprak hışırtısından. Ancak onlarda malzemem ile oksijenin birleşmesinden oluşan çok ince bir tabaka. bronz gibi. Aslında bu elektro kimyasal bir reaksiyondur. İnsan kulağı aralarında bir dB fark olan sesleri bile ayırt edebilir. alüminyum. En yüksek ses hangisidir? Sesin seviyesini ölçmede kullanılan birim Desibel'dir ve kısaca dB olarak yazılır. İnsan kulağı inanılmaz şekilde hassas olduğundan bu dB ölçüsü de biraz tuhaftır. Bu nedenle pasın rengi siyah veya çok koyu kahverengi olabildiği gibi sarımtrak da olabilir. o da bunu sanayicilere kabul ettirebilmek için uzun bir uğraş verdi. Bu tabaka o kadar incedir ki. jet motorunun yüksek sesine kadar her şeyi işitebilir. Krom belli bir oranda çeliğe katılırsa yine aynı olay olur. Her büyük buluşta olduğu gibi. FONT-WEIGHT: normal } . 1000 kat fazlası 30 dB'dir ve böyle artarak gider. pirinç. Örneğin. Bu kaybın büyük bir kısmı demir ve çeliğin paslanmasından dolayıdır. alüminyum. paslanmayı önlemek için malzeme boyanıyor veya galvaniz kaplanıyordu.dolar boşa gitmektedir. Paslanmada havadaki nemin de etkisi büyüktür. İlk paslanmaz çeliği Harry Brearley. İnsan kulağının işitebileceği en düşük ses seviyesi yani sessizlik 0 (sıfır) dB'dir. atom boyutlarının birbirine yakın olmasından dolayı oksijenle çok kolay ve süratli birleşirler. 100 kat fazlası 20 dB. Reaksiyondaki su miktarı pasın rengini de belirler. Bu seviyenin 10 kat fazlası 10 dB. titanyum.
000. Ses hava dalgaları ile yayıldığından bir saniyedeki dalga sayısı frekansını verir.000 10. Ve bu da "Herz" birimi ile ifade edilir.000.000. Kaynaktan uzaklaştıkçabu seviyeler mesafeye bağlı olarak düşer. Sesin şiddeti ile frekansı arasında bir bağlantı yoktur.000.000 100.000 1. Sesin iki temel özelliği vardır.Sesin şiddet faktörü 1.000.0 00. Tabii bu süreye de bağlıdır. çok kısa sürede 120 dB''lik bir ses seviyesi kulağa zarar vermez.000 1.000.000 1.000.000.000 1. 85 dB''in üzerindeki sesler işitme duyusunun kaybına yol açabilir.000.000 100. İnsan kulağı 20 ile 20.000. .000''in üstü ultrasonik sesler olup bu sesleri insan kulağı algılayamaz.000.000 Ses seviyesi (dB) 180 150 120 110 Sesin kaynağı Roket sesi Jet uçağının kalkışı Gök gürültüsü Klakson sesi (1 metreden) 10.000.000.000.000.000. 20.000 10 1 110 110 80 70 60 40 30 10 Metro istasyonu Mutfak blenderi Saç kurutucusu Otobandaki trafik Normal konuşma Oturma odası Kütüphane. Biri yukarıda belirttiğimiz şiddeti veya seviyesi.000.000.000 10. 10 saat 95 dB seviyesindeki sese maruz kalmak zarar verebilirken.000. hafif fısıltı Yaprak hışırtısı 0 İşitmenin alt sınırı Yukarıdaki bütün ses seviyeleri kaynağın yakınından alınmıştır.0 00 1. diğeri de frekansı.000.000 Herz arasındaki sesleri algılayabilir.
Yeterli hammadde bulmakta zorlanıldı. Avrupa'da ilk kağıt ancak 1151 yılında İspanya'da yapılabildi. Aslında insanlar MÖ 3500 yıllarında bile üzerine yazı yazabilecek çeşitli şeyler kullanıyorlardı. Kesin tarih bilinmiyor ama yaklaşık 18. 85 dB''in üstü insan kulağı için zararlı iken bebeklerin ağlaması 100 dB''in de üstündedir. herhalde Ts'ai Lun demezsiniz. ateş ve karıştırma tanklarını da kullanmıyorlardı. Bağdat'a ise 793 yılında ulaşan Ts'ai Lun'un kağıt yapma metodu. babalar bebeklerinizi ağlatmayın. Dutağacı kabuğu. Bütün bu kişilerin içinde insanlık tarihinin gelişimine en büyük faydası olan kimdir dersek. sonra zararı size dokunabilir. Günümüzde kağıt üretimi yüksek teknoloji ile ve tam otomatik olarak yapılabilmektedir ama işlemin adı esas olarak değişmemiştir.Antonie Ferchault de Reaumur ormanda ağaçların arasında yürürken bir yaban arısı kovanı gördü. Einstein. Silindirli makine çok geçmeden 1809 yılında John Dickinson tarafından ilan edildi. kimyasallar. her dönüşte tek bir kağıt yapabilen basit bir makine idi. Bumerang nasıl geri gelebiliyor? Bilinenin aksine bütün bumeranglar geri gelmezler. Ancak bu geniş bir kayışın dönerek fıçıdaki lapayı aldığı ve ince kağıt haline getirdiği. Ama O'dur. İlk kağıt makinesi 1798 yılında yapıldı. Özellikle matbaanın icadı ile birlikte kağıda olan ihtiyaç gittikçe büyüdü. presleyerek suyunu çıkardı ve bu ince tabakayı kuruması için güneşin altında ipe astı. Ayrıca bu şekilde kağıt imalatı çok zaman alıyordu ve dünyanı bir çözüme ihtiyacı vardı. Fırlatana geri dönebilen bumeranglar . Her ne kadar liflerin elde edilmesinde ağaçlar ana kaynak ise de özellik taşıayn kağıtların yapılmasında günümüzde sentetik lifler de kullanılmaktadır. yüzyılın başlarında Fransız bilimci Rene . Yaban arıları evlerinde olmadığından durup kovanı incelemeye başladı. içine katılan malzemeler. kenevir ve kumaş parçalarını suyla karıştırarak ezdi.Sesin bir kulağımıza gelmesi ile öbürüne gelmesi arasında saniyenin milyonda biri kadar bir süre olamasına rağmen sinir sistemimiz bunu beynimize ulaştırır ve sesin hangi yönden geldiğini algılarız. Birden kovanın kağıttan yapılmış olduğunu gördü. Konfiçyüs. lapa haline getirdi. Reaumur arıların sindirim sistemini de inceleyerek buluşunu 1719 yılında Fransız Kraliyet Akademisi'ne sundu. Kağıdın icadı sonraki devirlerde Çinlileri dünyanın en gelişmiş kültürünün sahibi yaptı. yaban arıları ince dalları veya çürümüş kütükleri kemirir gibi ağızlarına alıyorlar. Anneler. Kağıtların arasındaki kalite farkını kullanılan lifin türü. kimyasal veya mekanik metotlar belirler. Orta Asya'ya 751. lapanın hazırlanışı. Kağıt nasıl yapılıyor? Kleopatra. Ts'ai Lun. Şaşırtıcıdır ki. Kısa bir gözlem sonucunda gördü ki. Edison. burada mide sıvıları ve salyaları ile karıştırıyorlar ve kovanlarını yapmada kullanıyorlardı. Peki onlar paçavra kullanmadan kovanı nasıl yapıyorlardı? Sadece paçavra değil. Arılar insanların bilmediği neyi biliyorlardı? Aslında her şey çok basitti. Ts'ai Lun günümüzden yaklaşık 2000 yıl önce Çin'de yaşayan bir memurdu ve MS 105 yılında bugünkü kullanılan hali ile kağıdı icat etti.
Bumerangın yerdeki gölgesini gören kuşlar arkalarında yırtıcı bir kuş olduğunu sanıyorlar. Bu tipler daha uzun ve ağırdırlar. yaklaşık bir yüzyıldan fazla bir zaman önce. yere çarpan bir mermi gibi müthiş bir hızla dönerek yükselir. Hatta bazılarının ucu tesiri arttırmak için kanca şekllinde yapılır. 45 metrelik bir daire veya elips çizerek yörüngesini tamamlar. Günümüzde ki paraşüte benzer bir şeyler geliştirilmiş ama oyuncak olmaktan öteye geçememiştir. diğerlerinin uçuş şekillerinin gözlemlenerek veya tamamen tesadüf sonucunda geliştirildiği sanılıyor. Ciddi anlamda ilk atlamanın şerefi ise Fransız Andre-Jack-ques Garnerin'e aittir. buluşunu o seviyedeki bir yükseklikten. 1769 . Dönüşün aerodinamik kaldırma gücü ile üç eksende yaptığı cayroskobik dönüşün birleşiminin yarattığı sanılmaktadır. Günümüzde başta ABD'de olmak üzere bazı ülkelerde. 15 metre yüksekliğe kadar tırmanır. Bumerang fırlatma. Aborijinlerin yaptıkları geri dönebilen bumeranglar ise hafif ve ince olup toplam uzunlukları 50 . hedefe yakınlık. Aborijinlerin tarih öncesi zamandan beri bumerangları kullandıkları biliniyor. Aslında bugün Avustralya'yı ilk keşfedenler kanguruları görünce çok şaşırmış ve Aborijinlere bunların isimlerini sormuşlar. Eğer bir ucu yere çarpacak şekilde atılırsa. kuş sürülerinin uçuş yüksekliğinin üzerine fırlatıyorlar. Endonezya'da (Borneo) ve Amerika'da yerliler tarafından tarihin ilk çağlarında itibaren kullanıldığı biliniyor. Av hayvanlarıı öldürmede kullanılırlar. kim atladı? Aslında en çok merak edilen paraşütün icadından çok. Paraşüt fikri eski Çin'e kadar gider. Kim böyle bir şeyi ilk defa denemeye cesaret etmiştir? Sanıldığının aksine paraşüt uçaktan sonra değil. tarihte kaydedilmiş en eski sporlardan biridir. Aborijinlerin bumerangla kuş avlamaları ise ilginç. Lenomand 4. Leonardo da Vinci'nin de bu konudaki çalışmaları biliniyor. omuzlarına birer adet bir çeşit şemsiye bağlayarak ilk deneyimini yapmıştır. hız ve yakalama kategorilerinde spor olarak hala yapılıyor. fırlatanın yakınına düşer. Paraşütle ilk nasıl atlanıldı. yangın çıkan bir binadan atlayarak kaçmak için düşünmüştü. ağırlıkları da 350 gram civarındadır. Savaşlarda çok ağır yaralanmalara ve ölümlere sebep olurlar. Bumerangın iki kolunun ucu yapılırken veya yapıldıktan sonra kül ile ısıtılarak birbirinin aksi istikamete kıvrılır. bu acayip hayvana kanguru ismini vermişlerdir. onunla havadan ilk kimin atladığıdır. onlar da "kanguru" cevabını verince.5 metre yükseklikteki bir ağaçtan.sadece Avustralya yerlileri Aborijinler tarafından spor olarak veya kuş sürelerini avlamakta kullanılırlar. Halbuki kanguru Aborijin lisanında "bilmiyorum" demektir. Bumerang şeklinde ancak geri dönme özelliği olmyan benzerlerinin Abojinler gibi Mısır'da. Bumerangın nasıl geri döndüğü günümüzün bilim insanları tarafından tam anlaşılmış değildir. balonla hemen hemen aynı tarihlerde ama çok ayrı çalışmalarla icat edilmiştir. Bu fikri hayata ilk geçiren kişi ise Fransa'da 1783 yılında LouisSabestian Lenomand olmuştur.75 santimetre. Geri dönebilen bumerangların. Bumerang yere parelel veya biraz aşağı doğru atılırsa biraz sonra yükselişe geçerek. Bumerang İngilizce'de "boomerang" lan ismi de Aborijinlerin kullandığı isimden türemiştir. Bumerangı. mesafe. güney Hindistan'da. Ancak o. Kaçmak için dalışa geçiyorlar ve sonunda ağaçlar arasına gerilmiş ağlara takılıyorlar.
Floresan lambalarda. İngiltere'de iki yıl hapis yatmış ve dönüşünde 1797 yılında ilk atlayışını bin metreden bir balondan yapmıştır. Bu ilk paraşüt şemsiye şeklindeydi. Bu ışınları da tüpün iç yüzeyine kaplanmış olan fosfor tozlarına çarparak görülen parlak ışığı oluşturur. Piyasa satış fiyatları daha yüksektir ama en az on misli daha uzun ömre sahiptirler. NewYork Dünya Fuarı'nda "General Electric" tarafından sergileni. 18 Watt'lık bir floresan lamba. Önceleri ketenden yapılan paraşütler. Ayrıca çok sık açıp kapama ile ömürleri de kısalır. yaklaşık yüzde 75 enerji tasarrufu sağlarlar.Paris doğumlu Garnerin Fransız ordusunda 1793 yılında müfettiş olmuş. Floresan lambalar niçin daha ekonomiktir? Floresan lambalar ilk olarak 1939 yılında. Mavimsi ışıkları daha yumuşaktır ve gözleri yormaz. elektrik düğmesine baıldığında. 75 Watt'lık bir ampül kadar ışık verebilir. Halbuki bu miktardaki enerjiyi bir saatlik açık durumdaancak harcarlar. Işık tek bir noktadan değil de tüpün her tarafından geldiği için daha fazla dağılır. yatak odasında mücadeleyi rpmantik ışığı ile ampül kazandı. sadece gözetleme balonlarında görevli olanların. uçak saldırılarından kaçışlarında çok yaygın olarak kullanılmıştır. Uçaktan ilk atlayışı gerçekleştiren ise 1912 yılında. hatta bir keresinde 1802 yılında İngiltere'de 2 bin 400 metreden atlamıştır. daha çok ışık verirler. Örneğin tipik bir floresan lamba devamlı açık bırakıldığında 50 bin saat çalışabilir. mahsur kalan birliklere ikmal malzemesi göndermek. Bunun esas sebebi ise evlerdeki tercihin değişmesi değil. Garnerin daha sonra birçok gösteri atlayışı yapmış. çapı yedi metreydi ve ketenden yapılmıştı. Aynı evin içinde banyoda yumuşak ışığı ile floresan galip gelebilirken. Uzun mücadele sonunda zafer floresanın oldu. Bu arkın enerjisi tüpün içindeki civayı buharlaştırır. tüpün bir ucundaki elektrottan diğerine bir ark oluşturur. . Normal ampüllerde açılıp kapamanın ciddi bir etkisi yoktur. ABD Kara Kuvvetleri'nden Yüzbaşı Albert Berry oldu. elektrik giderlerinin azaltılaması gereken yoğun yaşamın olduğu işyerleri ve okullardı. Bu buhar elektrik yüklenerek gözle görülmeyen ültraviyole ışınları saçmaya başlar. transformerden geçen elektrik. sonraaları ipekten yapılmaya başlanıldı. ajanları indirmek gibi birçok alanda kullanılmışlardır. Amerikan evlerinin elektrikle ayınlatılmasından yaklaşık 60 yıl sonra oortaya çıkan floresan lambanın bilinen ampül ile savaşı günümüze kadar sürdü. İkinci Dünya Savaşı'nda ise uçak ebatlarının büyümesi ve teknolojilerinin gelişmesi ile insanların ve birliklerin yere indirilmeleri dışında silahları indirmek. Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru paraşütün uçak pilotlarının da can dostu olduğu anlaşılmıştır. Yani floresanlar daha az enerji sağlayıp. Birinci Dünya Savaşı başlarında uçaktan paraşütle atlamanın pratik olmadığı görüşü hakim olduğundan. Floresan lambalar ilk açılışları sırasında çok elektrik çekerler. Üç saatlik aralarla kapanıp açıldığında ömrü 20 bin saate düşer. Sonuç olarak floresan lambaları bir saat sonra açacaksanız hiç kapatmamanız daha ekonomik olabilir.
bu ışık gözlerinin içinden yansır ve gözleri karanlıkta pırıl pırıl parlar. gözbebeği olması gereken durumu almıştır zaten. En dışarıdaki gözümüzü koruyan ve göz akı da denilen sert tabakadır. ışığın kırmızı ve mavi kısmını absorbe ederler. Gözbebeğimiz ise bu kadar kısa zamanda küçülmeye fırsat bulamaz. kedi. Flaşın ışığı göze gelip yansıyarak geri döndüğünde doğrudan objektife gelir. İşte flaşla çekilen fotoğraflarda görülen bu kırmızılık retina tabakasındaki kılcal damarların görüntüsüdür. Işık doğrudan retinaya ulaşır ve oradan da doğrudan kılcal damarların görüntüsü yansır. Eğer karanlıkta gözlerine el lambası veya araba farı gibi bir ışık tutarsanz. Işığın bu frekansı bazı insanlarda migren denilen baş ağrıları yaratabilir. Ampul ışığında mavi renk çok azdır. karaca gibi hayvanların gözlerinin arkasında. Üçüncü tabakada retina adı verilen. ışığa duyarlı kılcal damar ağlarından oluşan ağ tabakasıdır. Geceleri flaşlı fotoğraflarda. Helikopterlerin arka pervaneleri ne işe yarar? Günümüz taşıtları içinde en çok yönlü ve şaşırtıcı olanı helikopterdir. her yönden ışık geldiği için. Günümüzde fotoğraf makineleri o kadar küçülmüştür ki. yani retinalarında ayna gibi. Bu makinelerde flaş iki kere çakar. geyik. Gündüzleri ise gözümüze dışarıdan. İkincisi de tam fotoğraf çekilirken olur ki. flaş makinesinin bünyesinde ve objektife birkaç santim mesafededir. gözlerin kırmızı çıkmasının önlenmesinin bir yolu da flaşı objektiften olabildiğince uzak tutmaktır. İnsanların gözlerinin retinasında ise böyle bir yansıtıcı tabaka yoktur. Başka bir önlem de odadaki bütün ışıkları açarak gözbebeğinin önceden küçülmesini sağlamaktır.Bazı insanların floresan tipi ışıklara duyarlıkları vardır. gözün bu kırmızı görüntüsünü azaltacak önlemler alınmıştır. birçok fotoğraf makinesinde. Evlerdeki çiçekler genellikle yeşi yapraklı olup. Fotoğraflarda gözler niçin kırmızı çıkıyor? Geceleri flaşla çekilen fotoğroflarda genellikle gözler kırmızı çıkar. Birinci çakış resim çekilmeden az önce olur ve gözbebeğinin küçülerek gözdeki yansımayı azaltmasına zaman tanır. Aslında ayırt edemeyiz ama floresanın ültraviyole içeren arkı saniyede 120 kez çakar. Bu nedenle evdeki çiçekler için floresan lambalar daha faydalıdır. Bu titreşimleri lambaya doğrudan baktığınızda göremezsiniz ama gözünüzün köşesinden baktığınızda görebilirsiniz. Mavi onlar için özellikle önemlidir. Bu damarlar sayesinde fazla ışıkta göz bebeğimiz küçülür. karanlıkta ise daha çok ışık alabilmek için büyür ama bu hareketi oldukça yavaş yapar. Günümüzde. Fotoğraf makinesinin flaşı çok kısa bir zamanda çok kuvvetli bir ışık verir. yansıtıcı özel bir tabaka vardır. Peki fotoğraftaki güzelliği bozan bu olay nasıl olur? Niçin her zaman olmaz? Niçin gündüzleri flaşla çekilen fotoğraflarda olmaz? Gözümüz iç içe geçmiş üç tabakadan oluşur. flaşın ışığı bunların arasında daha az oranda gözümüze girer ve kırmızı göz olayı yaratmaz. kan damarlarından meydana gelmiş ve ortasında göz bebeğinin bulunduğu damar tabakadır. İkincisi. Üç boyutta da . Köpek.
Kuyruktaki pervaneyi döndüren ayrı bir motor yoktur. Kanatlar arka arkaya geldiklerinde açıları büyük. Hareketini ana motordan bir şaft ile alır ve altındaki dişli kutusu vasıtası ile dönmesi gereken devire döner. yani içine alamayacak kadar düşük sıcaklık ve basınçta olması. İşte burada bu hareketi durdurabilecek ilave bir güce ihtiyaç vardır. insan yapısı buluttan başka bir şey . Buna kuyruk rotoru aynen çak pervanesi gibi bir itiş gücü yaratır ve helikopterin gövdesinin dönmesini dengeleyerek sabit kalmasını sağlar. Kanatlara hafif bir açı verilip. Bir helikopterde iki veya daha fazla kanat olabilir. Helikopterlerde ise havada kalmayı sağlayan motora bağlı pervanelerdir. yakıt ile yakar ve işlev tamamlandıktan sonra. Yani buhar halindeki suyun. bir de bulutu oluşturacak su damlacıklarının etraflarında tutunabilecekleri toz parçacıklarının olması gereklidir. motorun içinde daha da koyu hale gelerek dışarıdaki çok soğk havanın üzerine püskürtülür. Aslında uçakların arkalarında bıraktıkları bulut. yani bir bulutun oluşması için gereken şartlardan biri eksiktir. Yerden 10 bin metreden fazla yükseklikte normal şartlarda hava çok temizdir. tersi durumda da geriye doğru hareket sağlanır. Bilindiği gibi jet uçaklarının motorları. Onları bir çeşit dönen kanat olarak düşünebiliriz. Bu motorların aldıkları hava ile birlikte giren su buharı. dönen kanatlar helikopteri kaldırmaya çalışır. Bu ilave gücü sağlamanın en kolay yolu. Uçaklarda gerekli gücü motor sağlar ama asıl havada kalabilmelerini sağlayan kanatlarıdır. ileri ve geri gitmeyi. yeryüzünden buharlaşan suyu absorbe edemeyecek. kaçamak cevaplar vermiş. yani açılarının ayarlanması ile helikopterin kendi ekseni etrafında dönebilmesi sağlanır. Kuyruk pervanesinde kanatların eğimlerinin. hemen hemen her yere gidebilmesi nedenleri ile uçaklarla yapılamayan birçok özel görevlerde de kullanılabilirler. havanın. Helikopterleri çaklardan ayıran önemli özellikler. Yükseklik değiştirmeyi. Buna teknik dilde ''sublime'' olma olayı denir. dönüş yönüne dik ilave ir pervane koymaktır. üretim maliyetleri de daha yüksektir. Bir bulutun oluşabilmesi için.hareket edebilmesi. pervanenin dönüş yönünün tersine dönmeye başlar. ana motor çalıştırılınca. öne geldiklerinde daha küçük ise ileri doğru hareket. ön taraflarından havayı alarak. dönmeyi o sağlar. uçağın motorlarından çıkan duman olduğunu söylemiş ama aynı yükseklikte öan her uçakta aynı şeyin olmadığını açıklayamamıştır. Kim bilir kaçımız. çocukların gökyüzüne bakarak en sık sordukları sorulardan biridir. Helikopterlerin havada hareketsiz kalabilmeleri için pervanelerin açıları da sabit olmalıdır. Helikopterleri tam olarak kontrol edebilmek için ana ve kuyruk pervanelerinin ayarlanabilir olmaları gerekir. buz haline geçmesidir. Bunun için de inanılmaz derecede dayanıklı olması gerekir. Ana pervane ise çok önemlidir. Bu açıları tüm kanatlarda aynı anda değiştirmekle alçalmave yükselme sağlanır. sıvı hale geçmeden. Uçaklar arkalarında niçin bulut bırakıyorlar? Bu. doğrudan donması. hiç toz yoktur. Ancak helikopterlerin uçma mekanizmaları uçaklara göre oldkça karışık. havada asılı durabilmeleri ve geri geri uçabilmeleridir. İşin asıl sırrı ise ana pervanenin dönen kanatlarının eğiklik açılarının bir tam tur süresince değişmesidir. arka taraflarındaki küçük çaptaki egzozdan büyük bir basınç ile dışarı verirler. Yerde iken sorun yoktr ama havalanınca helikopterin gövdesi.
yani soğuk ortam pil için iyidir. Özellikle kuru pillerin kullanılmadıkları zamanlarda bile çok az da olsa elektrik kaçırdıkları bilinir. Pillerin buz dolabına konulamaları ömürlerini artırabilir ancak kullanma sırasında tam performans alabilmek açısından piller oda sıcaklığında olmalıdır. Bunu yazın güneş gören bir kaldırıma su döktüğünüzde görebilirsiniz. Soğuk havada arabamız niçin zor çalışıyor? Ülkemizin her tarafında olmasa bile. pillerin kullanılmadıkları zamanlarda buz dolabında muhafaza edilmeleri tavsiye edilir. nyani toz parçacıkları. Öyleyse bir çeşit pil olan akü soğuk havada doğru dürüst niçin çalışmaz? Araba aküsünden elektrik elde edilmesi de diğer pillerde oldğu gibi kimyasal bir reaksiyonndur. Benzin de diğer sıvılar gibi soğuk havada daha az buharlaşır. Sıcak havada daha akıcı olan reçel. çağın motorlarından egzost olarak çıkan yakıt parçacıkları yerine getirir. hava sıcaklığı ve vasınç düştükçe.Buna örnek olarak reçeli gösterebiliriz. Soğuk havalarda akü de sorun çıkartır. Ancak bulutun oluşması için bir üçüncü şart daha vardı. Deniz seviyesinde. Soğuk havada verdiğimiz nefes havada nasıl buharlaşıyorsa onun gibi bir şeydir. bu olayda uçağın ve motorlarının cinsi ve kapasitesinin hiçbir etkisi yoktur. İlave edelim ki. Böylece anahtarı çevirdiğinizde motorunuz. Bu sayede bir bulutun oluşması için üç şart da yerine getirilmiş olur ve motorların gerisinde uzun. Motor yağı soğuk havada kalınlaşır.n buz dolabına konulup çıkartıldığında kavonazdan daha zor akar. Esasınnda akla şu soru gelebilir. Ancak soğuk havada bu reaksiyon yavaşlar ve marş motorunuza gerekenden daha az güçte elektrik gelir. Zaten günümüzün gelişmiş pilleri. Dikiz aynasını gece konumuna getirince. Yükseklik arttıkça. bir süre orada kalır. motorlardan su buharı salınır ama düşük ısı. buzdolabına konulup konulmamaları pek bir şey fark ettirmez. nem miktarı. o kadar uzun muhafaza ömrüne sahiplerdir ki. Bu da motorun ilk hareketi için gerekenden daha yavaş dönmesine neden olur. döner kısımlarının olduğu yataklarda kaslınlaşmış yağın direnci ile karşılaşır. soğuk havada insanater döktürürler. Kalem pillerin içindeki debir çeşit kimyasal reaksiyondur. rüzgar yönü gibi etkenler tam oluşmadığı için uçakların arkasında beyaz bulut oluşmaz. Arabamızın aynaları niçin farklı gösteriyor? Önce dikiz aynası ile başlayalım. Bu nedenle bu kaçak kimyasal reaksiyonu en aza ve yavaşa indirebilmek için. hava artık su buharını içine alamaz hale gelir. bji ateşlendiğinde tutuşması da zor olur.değildir. ince bir bulut oluşur. Buradan hemen buharlaşan su. kışın çok soğuk geçtiği yerlerde. Cep radyonuzun pillerinin ömrünü uzatmak için buz dolabında saklanılması tavsiye edilir. Esasında alçak irtifada uçan uçaklarda da aynı şey oluşur. İşte burada toz parçacıklarının görevini. Bu sorunun temel üç nedeni vardır ve birleştiklerinde sabahın köründe. özellikle sabahları soğuk havada arabaların motorunu çalıştırabilmek sorun olur. gölgedeki kaldırıma döküldüğünde kolayca buharlaşamaz. Benzin de soğuk havada kolayca buharlaşamayınca. yüksek sıcaklık ve basınçta buharlaşan suyu hava kolayca absorbe eder. arkadaki arabaların farlarının ışıklarının sizi rahatsız etmeden nasıl arkayı görebildiğinizi hiç merak ettiniz mi? Eğer evinizde gece ışıklar açık ve dışarısı karanlık iken pencerenin önünde . Yeri gelmişken söyleyelim.
camdan aksinizi bir aynaya yakın netlikte görebilirsiniz. Sağ taraftaki ayna düz değil bombelidir ve cisimleri daha küçük gösterir. Dikiz aynasında arka arkaya ama birbirine açılı. Bu da sürücülerin arkalarındaki araba daha uzaktaymış gibi algılamalarına sebep olr.durursanız. Bilmem hiç dikkat ettiniz mi. Ancak bu hali ile sağ taraftaki ayna arkayı daha geniş açıdan görme ve özellikle sağ arka kör noktayı daha iyi izleme imkanını sağlar. dikiz aynasının cam kısmından arkadan gelen ışıkları nispeten az ve gözlerinizi rahatsız etmeyecek şekilde görebilirsiniz. hızlı tuşlama pek önemli kabul edilmemiştir. 80'li yıllarda kullanıcıların istekleri doğrultusunda başlayan bu farklı görüntülü ayna konulmasının getirebileceği sakıncalar göz önüne alınarak. tuşlamayı bakmadan yapabilmeyi sağlar. Bu çıkıntılar klavyeye bakmadan yazanlarda her iki elin klavyenin ortasını bulmasında yardımcı olur. cam kısmı dik duruma gelir. Bu diziliş şeklinde hesap makinelerini ve bilgisayarları yapanlar. birçok telefonda mevcut harflerin içinde "Q" ve . Ama daha şaşırtıcı bir tespit ise. 2 ve 3 rakamları yer alırken bilgisayarımızda ve hesap makinemizde tam tersi şekilde 7. Normal gündüz konumunda ayna kısmı dik durumdadır ve camdan geçen ışıklar brada yansıyarak arkanızı görmenizi sağlarlar. Yine gözden kaçan bir ayrıntı ise tuşların diziliş şeklidir. en süratli hesaplamayı esas almışlardır. arkada ise normal düz bir ayna vardır. düz ayna olup arkadaki arabaların gerçek boyut ve uzaklıklarını gösterir. 8 ve 9 rakamları dizilmiştir. Ancak ev kadınları arasında yapılan bir araştırmada. Telefon tuşlarında niçin çıkıntılar var? Günümüzde hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelen cep telefonlarının "5" tuşu üzerindeki çıkıntıya hiç dikkat ettiniz mi? Bu çıkntı en ortadaki tuşu el yoprdamı ile bularak. Birçok sürücü arabalarının sağ ve sol tarafındaki aynalardaki görüntülerin farklılıklarına dikkat etmez. Dikiz aynasını gece konumuna getirince. Bunda sadece tek bir yansıtıcı yüzey olacak ve üzerindeki özel film tabakası sayesinde geceleri parlak far ışıklarını düşük düzeyde yansıtacak. açılı hale gelen ayna kısmı ise arabanızın tavanını gösterir. Büyük bir ihtimalle bilgisayarınızdaki klavyede "F" ve "J" ya da "A" ve "K" tuşlarında da böyle birer çıkntı lduğunu fark etmemişsinizdir. bu aynanın yüzeyinin de çok büyük olması gerekir. son zamanlarda yeni arabalarda sağdaki aynaya ''arabalar göründüğünden daha yakındırlar'' şekklinde bir ikaz yazılmaya başlanıldı. Dikiz aynalarında da b özellik kullanılır. 'V' şeklinde. şimdi yeni bir dikiz aynası geliştirdiklerini söylüyorlar. Tarihi çok daha eski olan telefonun baçlangcında ise. Genellikle sürücü tarafındaki ayna. Telefondaki tuşlarda en üst sırada 1. telefondaki dizilişin onlara daha kolay geldiği ve daha süratli uygulayabildikleri saptanmıştır. telefondaki tuşların içinde "1" ve "0"ın üstünde hiç harf yoktur. General Motors ilgilileri. önde düz bir cam. Bu pozisyonda ayna kısmı tamamen karanlık olan arabanın tavanını camın arkasına yansıtır ve evdeki cam örneğinde oldğu gibi. Şüphesiz sağ tarafa da bire bir ölçekte gösteren bir düz ayna konulabilir ama burayı bombeli aynadaki kadar çok geniş açıdangösterebilmesi için.
Her iki örnekte de görüldüğü gibi. Kurşun mermiden çıktığında. Gazın basıncı fonksiyonel olarak size gerekli olduğu için. Bu gazın basıncı kurşunu namluya doğru iter. namludan 20 .30 kat daha fazladır. silahın ucuna takılan boru gibi çok basit bir madeni parça ile neredeyse işitilemeyecek kadar. bu balonu iğne ile patlattığınızda yüksek bir ses çıkar. bir şişenin mantarının çekilip çıkarıldığında oluşan sese benzer bir olay olur. Ateşlenen barut çok yüksek basınçlı ve hacimli bir sıcak gaz ortaya çıkarır. üç haneli numaralar verildiği için. Bir diğer örnek de şarap şişeleridir. kapalı bir yerde sıkıştırılmış bir gaz aniden küçük bir delikten salınıverise. daha üçüncü harfte bu servislerden birine otomatik olarak bağlanabilir ve bunların santrallerini lüzumsuz işgal edebilirdiniz. Günümüzde yaygın olarak acil servis (112). "Z" ise 9 tuşunda kendilerine yer bulabilmiş durumdalar. daha büyük bir delikten boşalmasını sağlamaktır. kurşunun mermiyi terk etmesiyle birlikte yüksek bir ses çıkarmasına yol açar. . Halbuki balonun ağzını çok az açarak basınçlı havanın rahatça boşalmasını sağlarsanız. şampanyanın mantarının patlatılmasında olduğu gibi. Köpüklü şarap veya şampanya şişelerinin mantarları çıkartıldığında çok yüksek bir ses çıkmasına rağmen. kurşunun arkasındaki barut ateşlenir. basınçlı sıcak gaz anında buraya boşalır ve basıncı yaklaşık santimetrekarede 15 kilograma kadar düşer. Silah susturucuları nasıl çalışır? Filmlerde görmüşsünüzdür. çok az bir ses çıkar. şehirlerarası numaralarda ve cep telefnlarında ilk çevrilen numaradır. daha o harfe basar basmaz doğrudan santrale bağlanacak ve santrallerin kilitlenmesine sebep olabilecektik. Tabii telefonun üzerinde zaten on tane olan rakam tuşlarının ikisine harf koymayınca. bu sesi azaltmanın tek yolu boşalan gazın tek bir delikten değil de. polis imdat (155) ve alo trafik (154) gibi acil hizmetlere 1 ile başlayan. bir tuşa dört harf konulabildiğinden "Q" 7 tuşuna. Alt tarafı balonun içindeki basınçlı havayı boşaltmışsınızdır. Namlunun ucuna vidalanan ve üzerinde delikler bulunan susturucunun hacmi. ortaya bir patlama sesi çıkmaktadır."Z" harflerinin bulunmamasıdır. yangın ihbar (110). Aslıjda kulaklara zarar verebilecek kadar yüksek olan silah sesi. normal bir şarabın mantarı çıkartıldığında az bir ses çıkar. cep telefonunuzla bir mesaj gönderirken. Kurşunun arasındaki sıkıştırılmış. Çünkü şampanya şişesinde mantarın arkasında sıkıştırılmış basınçlı gaz bulunmaktadır. Kurşunun arkasındaki yaklaşık santimetrekarede 200 kilogram olan basınç. Kurşun da namludan çıkarken arkasında şampanya örneğinde olduğu gibi basınçlı gaz olmadığından. Gerçekten de susturucular silahın sesini çok aza indirirler ve de çok basit bir prensibe göre çalışırlar. Kurşunu silahtan atabilmek için. Eğer bu "0" tuşunun üzerinde harf olsaydı. İşte silah susturucularının arkasında yatan temel fikir budur. Bir balon düşünün. Şimdiki cep telefonlarında "1" ve "0"ın üzerinde hala harf yok ama teknolijinin gelişmesi sayesinde. "0" ise bilindiğ gibi dahili santrallerde operatöre ulaşmada. eğer 1 tuşunun üzerinde de harfler olsaydı. çok düşük bir seviyeye indirilebilmektedir. geriye kalan sekiz tuşa 24 harf yerleştirebilmiş ve bu durumda İngilizce'de en az kullanılan "Q" ve "Z" harfleri tuşların üzerinde yer alamamıştır.
Kalp atışının hızının artması. · Kan basıncı (tansiyonu).normal bir şarap şişesi mantarı çıkarılıyormuş gibi. Bazı yalan makinelerinde kol ve bacak hareketleri de kaydedilir. süratle her tiptesatılan eşyaya konulmaya başlanıldı. Hatta ABD'de FBI veya CIA gibi çok önemli devlet görevlerine alınmaya aday memurlara da bu test uygulanmaktadır. "Polygraph" denilen bir alet ile sanığa 4 . Gördüğünüz gibi. tansiyonun yükselmesi ve terleme genellikle yalan söylemenin belirtileridir. fiyatlarını otomatik olarak yazar kasalarına geçiriyorlar. İyi eğitilmiş bir uzman grafiklere bakınca nerede yalan söylediğini derhal anlayabilir. Bu etikette kalınlıkları farklı dikey çizgiler ve bazı numaralar bulunuyor.6 adet sensör bağlanır. süpermarketten aldığınız ve üzerinde barkd olan herhangi bir malı elinize alın ve bu bir tip etikete bakarak anlatacaklarımızı dinleyin. Test sürsince ve sonrasında bir uzman grafikleri sürekli kontrol altında tutarak. hangi sorularda sinyallerin değiştiğini tespit eder. · Terleme miktarı. sanığa önce 3 veya 4 basit soru sorulur. · Nabzı. bazen yanıltıcı olabilir ve kesin delil kabul edilmez. bir barkodda iki kısım vardır. Yaln makinesi testi başlasığında. Daha sonra gerçek sorular sorulamya başlanılır ve sinyaller kayda alınmaya devam edilir. 2) İnsnların okuyabildiği 12 adet rakam. Ancak sistem o kadar başarılı oldu ki. işlemlerini hızlandırmaları ve stoklarını daha iyi kontrol edebilmeleri için hazırlanmıştı. Bu sensörlerden gelen çeşitli sinyaller. Her şeye rağmen. bu kodlaeı veren uluslararası bir konseyden kendi ürünlerine tahsis ettirebilirler. yalan farklı davranabildiklerinden. doğruyu söyleyip söylemediğinin kontrol edildiğini görmüş veya okumuşsunuzdur. İlk altı rakam eşyanın tanmım numarası olup. Aynı kod birden fazla çeşitteki ürün . dönmekte olan bir kağıdın üzerine grafik olarak kaydedilir. Bu şekilde sanığın verdiği sinyallerin düzeni öğrenilir. bizde pek olmasa da ABD'de polis sorgulamalarında gerektiğinde bir sanığın yalan makinesine bağlanarak. 1) Makinenin opkuduğu dikey çizgiler kısmı. Kasiyerler bu malın etiketli tarafını bir camın üzerinden geçiriyor veya etikete bir ışık tutarak. Bu sensörlerle sanığın. kayda alınır. çok az bir ses çıkarır. Yalan makinesi nasıl çalışır? Televizyondan veya gazetelerden. Barkod nedir? Bu günlerde çarşı pazardan aldığınız her şeyin üzerinde bir etiket var. insnların soruları yorumlamaları ve tepkileri farklı olduğundan. bu test mükemmele ulaşmış değildir. Şimdi. İkinci gruptaki ilk beş raklam malzeme numarasıdır. Barkodlar önceleri marketler için. üreticiler yılık bir ücret karşılığında. · Nefes alış hızı.
Normal bir fırında. Örneğin. kalın ve ince çizgiler ile aralarındaki boşluklar. Su. Görüldüğü gibi. Bu frekanstaki radyo dalgalarının ilginç bir özelliği vardır. Böylece markette ne kadar mal satıldığı. yani yiyeceğin üzerine gönderilen mikrodalgalar 2.için kullanılmaz. Bu merkez mağazadaki malların fiyatlarını her zaman değiştirebilme imkanı sağlar. yağ. teneke kola ile şişe kolanın kod numaraları farklıdır. Mikrodalga fırınlar yiyeceği nasıl pişirir? Diyelim ki. Fırının içinde ısınan kuru hava da. hep kontrol altında tutulur. şeker tarafından çok rahat emilmelerine rağmen plastik. . Ama siz fırını yanlışlıkla 250 dereceye ayarlarsanız. Yani üreticinin sattığı her değişik üründe. dışının yanmasıdır. Bir mikrodalga fırına. kekin daha içi ısınmamışkenn. Sağdaki en son rakam ise kontrol numarasıdır. Sık sık mikrodalga fırınların. bir rakamı temsil eder yani altlarındaki rakamın bilgisyar tarafından okunmasını sağlarlar. olacak olan. kumaş aniden ısınır ve içerdeki havayı da ısıtır. Radyo dalgaları yiyeceğin daha kalın ve yoğun kısımlarından farklı şekilde direnç görerek geçtiklerinden. her değişik paketlemede. barkodun üzerinde. ısı önce yemeğin piştiği kap sonrada yemeğin dışı ile temas eder ve oradan içine doğru yayılır. Bu da ısınan hava tesiri ile yiyecekte. Kasiyer barkodu taradığında sinyal sistem içinde bir merkeze gider. kızarmış bir kabuk oluşmasına mani olur. nitrojen ve oksijen gibi gazlarca emilmezler ve tekrar gerisin geriye yansıtılırlar. Hatta kutu kolanın bir kolide 6'lık. oda sıcaklığındadır. cam. yiyecekte farklı sıcaklıkta noktalar oluşabilir. Tabii ki bazı sınırlamalar da vardır. kekin içi hala nemli iken dışını kurutur ve kahverengi bir kabuğun oluşmasına yol açar. Su ve yağ molekülleri yiyeceğin her tarafına dağılmış olmaları sebebi ile. frekansları FM radyo bandı frekansının yaklaşık 20 mislidir. seramik gibi malzemeler. Dalgalar doğrudan yiyeceğin yağ ve su moleküllerini etkilerler. ısınma da aynı zamanda her yerde olur. yiyeceği içinden dışına doğru ısıttığını duyarsınız. depoda ne kadar kaldığı. normal bir fırında bir keki pişiriyorsunuz. Bir mikrodalga fırında kullnılan. çeşitli kombinasynlarda dizilerek. Bu numara bütün taranan dikey çizgilerle hafızaya alınan bilgilerin. hatta paketlerin koli olarak tekrar paketlenmelerinde hep değişik malzeme numarası verilir. diğer fırınlardaki gibi sıcak olmayıp. Kekler normal olarak 170-180 derecede pişirilirler.500 megahertz frekansındaki radyo dalgaları boyutunda olup. Kumaş yanmasa da normal bir fırında olacağı gibi kumaşın yüzeyinde kırışık bir kabuk oluşur. Bu doğru değildir. bir çeşit sağlamasını yapar. mikrodalga fırında bulunan ve çoğunlukla bu gazları içeren hava da. buradaki bilgisayar barkod numaralarına göre girilmiş ve her zaman değiştirilebilir fiyat bilgisini derhal kasaya gönderir. 12'lik veya 24 adet bulunması durumunda bile farklı kod verilir. giysilerinizdenbirini koyarsanız. malın fiyatı ile ilgili herhangi bir bilgi yoktur. Çeşitli kalınlıktaki dikey. Radyo frekansındaki bu mikrodalgalar. Yani yiyeceğin dışından başlayıp içine doğru ilerleyen veya tam tersi yönde bir ısınma söz konusu değildir. oksijen ve nitrojen tarafından emilmedikleri için. her biri.
birçok kumaş türünde su etkili olmayabilir. bunları birbirlerine araya dokuz voltluk bir pil ve bir rezistör koyarak bağlarsınız. bazılarının sesleri telefonda daha farklı gelir. . kendi interkom sisteminizi yaratmış olursunuz. bir mikrodalga fırını içine bir kahve fincanı içinde su koyarsanız. telefona gerekli akım santralden sağlandığı için. O kadar basittir ki. Eğer 1920'li yıllardan kalma bir antika telefon bulabilirseniz. Bu suyu fırından alır. Peki telefon santralının cereyanı kesilirse ne olur? Bu duruma karşı santrallerde çok büyük bir batarya sistemi bulunmaktadır. Telefonun çalışabilmesi için gerekli 6-12 volt akımın telefon santralınden gelen bakır telle sağlandığını belirtmiştik. suyla temas anlamında algılandığından bu işleme kuru temizleme denilmektedir. cereyanın kesilme durumunda bütün telefon şebekelerini beslerler ve telefonların çalışmasını sağlarlar. evimizin bir ucuna bir aparat. Bu işin üzerine giderek 1840'lı yıllarda Paris'te ilk kuru temizleme işletmesini açmıştı. diğeri yeşil iki kablo vardır. Kuru temizleme nasıl yapılıyor? Giysilerinizi evde çamaşır makinesinde yıkarken kirleri çözen madde sudur. gayet iyi çalışır. Başlangıçta kuru temizlemede çözücü madde olarak gaz ve kerosen kullanılıyordu. çalışmaya devam edecektir. sesinizin dalgaları. Bu telefonlarla kendi aralarında rahatça görüşme yapılabilir. Yeşil kablo konuşma için ortak hat olup. Karşı tarafta kulaklıkta da. suyun kaynama noktasını geçtiği halde. suyun kaynamadığını. Bu nedenledir ki. Telefonlarımızı duvardaki duylara ve oradan da santrallere bağlayan. kırmızı kablo vasıtası ile santralden telefonumuza 6 ile 12 volt arası. telefon evimizdeki en basit cihazdır. fincanın içindeki suyun ısısı. Kuru temizlemede suyun yerine bir petrol ürünü kullanılır. genellikle biri kırmızı. kazara giysisinin üzerine kerosen dökmüş ve bunun giysisinin üzerindeki lekeyi temizlediğini hayretle görmüştü. İnsanlarda ıslaklık. 30 miliamper seviyesinde bir akım gelir. Aslında olay kuru ortamda yapılmamaktadır. Eğer basit bir granüllü ahizeye sahipseniz. Telefon sistemi o kadar basittir ki. diğer ucuna bir başka aparat koyup. fişini duvardaki deliğe takın. ana yapısı yüzyıldır değişmemiştir. hava kabarcıklarının çıkmadığını görürsünüz. yok farz eder. Yani frekans olarak 400 saykılın altında ve 3400 saykılın üstündeki sesleri sistem kabul etmez.Daha ilginci. santralden kırmızı kablo ile verilen. aniden kabarcıklarla kaynayacakve hatta taşacaktır. Telefon konuşmasını ileten bu çok zayıf akımı çok uzaklara taşıyabilmek için bir frekans limitlemesi yapılmıştır. Cereyan kesilince telefonlar nasıl çalışıyor? Size şaşırtıcı gelebilir ama. Ancak örneğin yünlü kumaşlarda olduğu gibi. içine bir kahve kaşığı sokar veya onu içinde kahve bulunan bir kaba dökerseniz. bu defa tam tersi olur ve bu değişik akımlar titreşim yolu ile sese çevrilir. Bu nedenle evinizde cereyan kesilse bile. bu granülleri az veya çok sıkıştırarak. yaklaşık bu 9 voltluk akımın karşı tarafa değişik kuvvetlerle gitmesini sağlar. Ayrıca bir de yedek elektrik jeneratörü vardır ki. Joly Belin adında bir Fransız.
kapaşı bir arabaya konulup. her seferinde aynı kuvvetle itseniz bile. bardak rezonansa girer ve sonuçta çatlayabilir veya kırılabilir. İster inanın. bardaktaki titreşimi kontrolsüz bir şekilde artırır. Salıncak örneğinde olduğu gibi. Özellikle ipek ve suni ipekten yapılmış giysiler güvenli bir şekilde elde yıkanabilirler. havayı kirletmesin ve tekrar kullanılabilsin diye her seferinde bir yerde toplanır. Siz de dışardan bir kuvvet. Elbiseler. köprülerden uygun adım yürüyüşle geçmezler.Günümüzde ise hemen hemen tüm dünyada "perkloroetilen" veya kısaca "perk" diye tanımlanan bir çözücü kullanılmaktadır. Mühendisler araba dizaynında parçaların biçimlerini. Üretici firmaların. Ancak salıncak size doğru gelirken. Havada milyonda yüz partikül olunca zararlı etkileri görülmeye başlanılan bu çözücünün oranının. Salıncak size gelirken. bardağın tabii frekansı ile sesin frekansı çakışarak. yaylanmalarını ve ağırlıklarını. tam en üst noktaya ulaşmadan salıncağı itmeye kalkışırsanız. nedir bu rezonans? Salıncakta bir çocuğu salladığınızı düşünün. kuru temizleme yapılmış bir giysinin. Reonansını tutturabilirseniz sadece bardak değil başka birçok şeyi kırabilirsiniz. vücudumuzun önemli organları ve sinir sistemimiz üzerinde zararlı etkileri vardır. köprü yıkılmasın diye. yürüyüş adımlarının frekansları köprünün tabii frekansı ile çakışıp. İnsanlar günlük yaşamlarında pek farketmemelerine rağmen rezonans olayı. köprü dizaynına kadar mühendislerin en çok zorlandıkları konulardan biridir. kuru temizleyicide su yerine bu çözücü ile yıkanır. Salıncak kendi tabii frekansı ile. otomobilden. diyelim ki. askerler bir köprüden geçerlerken. daha doğrusu bir ses dalgası gönderebilirseniz. Şarkı söyleyerek bir bardak nasıl kırılır? Yapılabilir ve teorik olarak mümkündür. Çözücü buharlaşmasın. Kuru temizleme yapılan giysileri eve getirdiğinizde. Cisimlere kendi tabii frekansları ile çakışan bir frekansta her hangi bir kuvvet uygularsanzı rezonans denilen kontrolsüz bir ortam oluşabilir. itmeyi hep en üst noktada yaparsanız. Bu iki frekans çakıştı ve salıncak da bu nedenle gittikçe hızlandı. Eğer önünüzde duran bir bardağa. Hatta bu nedenle.. devir sayıları ve benzeri faktörleri . onun tabii frekansına uyan bir frekansta bağırabilirseniz. Otomobilde direksiyon mekanizması ile amortisörlerdeki titreşim aynı frekansa gelince. ister inanmayın birçok kumaş türü kuru temizleme gerektirmez. ütülenince yeni gibi dururlar. garanti süresince geri almak zorunda odukları giysileri. çekme ve deformasyon tehlikesinden korumak içindir. onu yavaşlatırsınız. fakat aynı frekansta bir kuvvet uyguladınız. Kuru temizlemede kullanılan bu "perk" isimli madde çok toksik olup. Bu şekilde temizlenen giysiler. beraberinde baş ağrısı ve mide bulantısı riskini de getirdiğinizi unutmayın. rezonans sonucunda direksiyon şiddetli sarsılmaya başlar. Hatta ünlü tenör Cruso'nun bunu başardığı rivayet edilir. Peki öyleyse. dakikada 30 salınım yaparak sallanıyordu. salıncak gittikçe hızlanacaktır. Kuru temizlemenin tek avantajı kumaşların çekmelerine ve şekillerini kaybetmelerine yol açmamasıdır. on beş dakika tutulmsı ile milyonda 350'ye ulaştığı tespit edilmiştir. giysilerin etiketlerine "sadece kuru temizleme" şeklinde ikaz yazmalarının ana sebebi. her cismin bir kendi tabii frekansı vardır.
Şüphesiz bugünkü tuşlu telefonlar çok hızlı çalıştıklarından. Bunun nedeni. Bu nedenle. Kadranlı telefonlarda 9'u çevirmek için. kendi alıcınız ile birbirini tuttuğu an rezonansa girer. hizasındaki deliğe parmağınızı sokup. Bu ses dalgalarının frekansları 20 binin üzerinde. yani ultrasonik oldukları için insanlar . Bir kere yarasa uçabilen tek memeli hayvandır. Sadece bir yarasa bir saat içinde üç yüz böcek yiyebilir. en uzun süren kod ise 448 ile Batman'dır. ikinci kısma 718 kodu verildi. Örneğin kodu 212 olan NewYork ikiye bölününce. Dünyada dokuz yüz değişik yarasa çeşidi olduğu biliniyor. Dünyanın en küçük memelisi de bir yarasa türüdür. Halbuki yarasaların çoğu kan ile beslenmez. Kadran da otomatik olarak geri dönerek eski konumuna geliyor ve bir tek numara çevirme işlemi tamalanıyordu. birbirine komşu şehirlerin kodlarının çok farklı. 212 gibi kısa süre tutan kod numaraları ülkenin en büyük. Telefon şehir kodları nasıl veriliyor? Türkiye'deki telefon şehir kodları listesine bakarsanız. Yarasalar yönlerini bulmak ve beslenmek için çok yüksek titreşimli ses dalgaları yayarlar. avakado gibi ticari değeri yüksek ağaçların çoğalmaları için polenlerinin taşınmasında en önemli rolü yarasalar oynar. Bu işlemde 1'i çevirmek 9'u çevirmekten. Chicago ve Ankara'nın da 312'dir. onları kısımlara göre bölüp. kod numaraları yakın olan şehirlerin ise birbirlerinden çok uzak olduklarını görürsünüz. İnanılmaz özelliklere ve örnek bir toplumsal dayanışmaya sahiptirler. NewYork ve İstanbul'un kod numaraları aynı. yani 212 iken. ben 212 mi Avrupa yakasıydı. Muz. Bizde ise buna pek dikkat edilmedi. Zamanla şehirler çok büyüyünce. Örneğin radyo istasyon dalgalarını araken bu dalgaları yakalarsanız. Şimdi gelelim yarasaların şaşırtıcı özelliklerine. Kan ile beslenmeleri insanların gözünde onları vampir ile özdeşleştirmiş. Yarasalar tabiatın harikulade yaratıklarından biridir. Dünyada nüfus sayısı olarak da ikinci sıradadırlar. hala karıştırırım. Zararlı böcekleri yiyerek insanlığa faydaları dokunur. genellikle mağara kovuklarında yaşar ve geceleri zifiri karanlıkta ortaya çıkarlar. İlk olarak Tayland'da keşfedilen bu minik yarasa 2-3 gram ağırlığında ve bir yaban arısı büyüklüğündedir. Çünkü yarasalar insanlardan uzaklarda. en çok telefon kullanılan şehirlerine verilmiştir.göze alıp rezonansı en aza indirmeye çalışırlar. yoksa 216 mı. numaraları aramak bakımından bir zaman farkı yok. Peki bu rezonansın hiç iyi bir yönü yok mu? Var elbette. Bu sisteme göre bugün Türkiye'de üçüncü en kısa kod 222 ile Eskişehir iken. 212'yi çevirmek 989'u çevirmekten çok daha kısa bir sürede gerçekleşiyor ve santraller daha az meşgul oluyorlardı. genliği artar ve bu istayonu işitmeye başlarsınız. Yeniler eskilerle karışmasın diye farklı numaralar verildi. hep korkulan bir hayvan olmuşlardır. sonuna kadar kadranı çevirmeniz ve bırakmanız gerekiyordu. Örneğin. kod sisteminin tuşlu telefonlar yaygınlaşmadan önce kadranlı telefonlara göre kurulmuş olmasıdır. Yarasalar niçin kan emer? Çoğumuz belki hayatımızda hiç yarasa görmemişizdir. yeni kod numaraları vermek ihtiyacı doğdu.
emzirmenin yanında yavruya takviye olarak. kar toprağın üzerini kaplar. Bazıları yiyeceklerini önceden depoladıkları bir sığınak bulurlar. Havalar ısındığında ise vücudun normal düzene geçmesi sadece birkaç saat alır. hırkalar giyerler. Bu ultrasonik sesler yerdeki avdan yansıyarak yarasaya geri gelir. yapraklar renk değiştirir ve yere düşerler. sürüngenlerde. Vücut ısısının ortam sıcaklığına düştüğü bu durumu birçok balık türünde. ay varsa onun kayboluşunu. ölmüş olduğunu sanabilirsiniz. Vampir yarasalar arka arkaya iki gece kan içmedikleri takdirde ölürler. kurbağalarda. Kış uykusu bu zor mevsimde hayvanın enerji ihtiyacını azaltır. Bu konuda kuşlar ve balıklar avantajlıdır. Hatta yetişkin yarasaların. Vücut ısıları sıfır dereceye kadar düşebilir. Buna bilim dilinde ''hibernasyon'' diyorlar. İşitme sistemi il ebu geri gelen sesi algılayan yarasa avının bulunduğu yeri kesinlikle saptar. Salgısında bulunan pıhtılaşmayı önleyici bir madde 20-30 dakika kanın sürekli akmasını sağlar ve beslenme gerçekleşir. sıcak evlerine gelirler. Bir dakika içinde sadece brkaç kez nefes alırlar. enerji tasarrufu sağlar. İnsanlar sıcak alışveriş merkezlerinde ihtiyaçlarını alıp.bunları duyamaz. Doğumdan sonra anne. Hayvanlar niçin kış uykusuna yatarlar? Kış mevsimi yaklaştıkça. Oysa kış uykusu. Bazıları da toprakta derin tüneller açarlar ama bazıları için de kış mevsimini uyuyarak geçirmekten başka çare yoktur. Hatta bazı tavşan türlerinde karda saklanabilmek için tüyler beyazlaşır. Genellikle ayıların kış uykusuna yattıkları bilinir ama bu doğru değildir. kalp atış hızı o kadar düşüktür ki. Yarasalar gece ava çıkmak için. İyi de. hayvanların hayat ile ölümü ayıran çizgiye kadar gelmeleri şeklinde tanımlanabilir. kuşlarda ve memelilerde görebiliyoruz. Toplumsal dayanışmanın bu kadar güçlü olduğu az canlı topluluğu vardır. vücut ısısında ve metabolizmanın çalışmasında ciddi bir fark yoktur. hava soğur. hissedilmez bile. hiç düşündünüz mü? Bir kısmı daha ılıman yerlere göçeler. Soğuk havada yaşayabilmek için hayvanların daha çok enerjiye ihtiyaç duymalarına rağmen karlı kış günlerinde yiyecek bulma imkanı azalır. Bazıları kendilerini kışa adapte ederler. kusarak kan da verir. Normal canlılarda uyanıkken ve uyku halindeyken. Kış uykusuna yatan hayvanlar. Bir kez kanını emdikleri hayvanla karşılaşırlarsa diğerlerini bırakıp yine ona saldırırlar. Daha doğrusu kış uykusu bir çeşit uyku değildir. Üzerlerine kazaklar. Gerçi ayılar kışın mağaralarda uzun uzun uyurlar ama bu kış uykusu değildir. Hatta devamlı gönderdiği ses dalgaları sayesinde onun hareketini de izleyebilir. yani tam karanlığı beklerler. Sıcak kanlı memeli hayvanların kanları ile beslenen yarasalar genellikle atları sığırlara tercih ederler. dişilerini arayan erkek kurbağaların seslerinden büyüklüklerini ve iyi bir av olup olmadıklarını anında saptayabilirler. tabiatta doğal ortamda yaşayan hayvanlar kışı nasıl geçirir. ölmek üzere olan bir başkasına ağızdan kan verip onu kurtardıkları görülmüştür. Hakiki anlamda kış uykusuna yatan bir hayvanı (hibernatör) gördüğünüde. sıcak arabalarında. Yarasaların bazılarının bir çeşit sonar olan bu sistemi o kadar gelişmiştir ki. daha kalın yeni tüyler çıkarırlar. Bu yetersiz kalırsa bir başkası yardımcı olur. Bazı hayvanların kış uykusuna yatmalarının iki sebebi vardır: Havanın çok soğuması ve yiyecek bulma güçlüğü. Her gece vücut ağırlığının en az yarısı kadar kan içmek zorundadırlar. günler kısalır. uyku süresince kendi vücutlarındaki yağı tükettikleri gibi . Kış uykusu bildiğimiz şekilde uymak değildir.
saatlerce tutun ölmez. Yağmurda karıncalara niçin bir şey olmuyor? Bir karıncayı alın. Bu kaybın yüzde doksanına periyodik olarak uyanmalardaki ısı üretimi ve enerji kaybı sebep olurken geri kalan yüzde on kayıp ise uyku sırasında olur. Karıncalar fırında ışınların daha az olduğu bölgeleri hissederler.ara ara uyanarak bulundukları yere yazdan stok ettikleri yiyeceği yiyenler de vardır. karıncalar çöp ve yaprak parçalarına ve yukarıda belirtildiği gibi birbirlerine tutunup yüzebilirler. Bu nokta hemen hemen fırının ortasıır. karıncalar yağmur ve seller altında bu şekilde nefeslerini tutarak mücadele vermiyorlar. Bu maddeyi yapay olarak elde etmeyi hala başaramayan bilim insanlarının örümcek çiftliği . sel sularının bir evin çatısının üstünden aşması gibi geçip giderler. Kış uykusu sırasında hayvanlar vücut ağarlıklarının yüzde kırkına yakınını kaybederler. Bazıları ise yuvalarının üstünü öyle sağlam kapatırlar ki. yapışır kalır. Aynı çaptaki bir çelik telden iki kat daha güçlü olan bu doku ne kadar çekilirse çekilsin orjinal durumuna dönecek kadar esnektir. Tekrar gerisin geriye yaylanmadığından nesne ters yöne fırlamaz. Tabii kraliçe karınca ortada. Örümcek ağının çok özel nitelikleri olan sağlamlık ve esneklik bugüne kadar taklit edilemedi. Karbondioksitten narkoz yemiş gibi olurlar. Örümcek ağları kendine yüksek hızla çarpan nesneleri yırtılmadan esneyerek frenler. Hayvanlar havaların soğumaya başlaması ile birkaç günlük bir uyku periyoduna girerler. her tarafı eşit pişsin diye ortada dönen bir tabla üzerine konulur. Zaten sıcak bölgelere girseler de. Kış mevsiminin şartları ağırlaştıkça bu periyotlar uzar. Sudan çıkardığınızda ölü gibi görünür ama birkaç saat içinde kendine gelir. Karınca yuvaları inşaat tekniği olarak örnektirler. fırın çalıştığı sürece bir zarar gelmeyeceğini biliyor muydunuz? Mikrodalga fırınlarında ışın yolculuğu bir noktaya göre ayarlıdır. vücut yüzey alanlarının hacimlerine oranla yüksek olması nedeni ile ılık bölgeyi bulana kadar kendilerine zarar gelmez Örümcek ağının özelliği nedir? Örümcekler günümüz teknolojisinin bile çözemediği inanılmaz canlılardır. nefes alamadığımız için oksijenlikten ölürüz ama su karıncaların çok ince olan nefes tüplerinden içeri giremez. Yine de bir aksilik olr. yuva su ile dolarsa. suyun içine batırın. Gündelik hayatta artık yaygın olarak kullanılan mikrodalga fırınları kapaklarında kaçak yapmamaları. Tabii ki bu süre çok uzarsa onlar da ölürler ama dayanma süreleri inanılmazdır. Çok şiddetli yağmurdan sonra oluşan çamur tünellerini kapattığı zaman ise yuvalarını yeniden inşa etmek zorunda kalırlar. Ateş karıncası denilen bir türünde ise karıncalar birbirlerine tutunarak sel sularının üstünde yüzüyorlar. Ancak bir mikrodalga fırınına girmiş karıncaya. Bu nedenle yiyecek. Örümcek ağının esneme kapasitesi bugün yapay olarak üretilmiş en iyi telin neredeyse dört katıdır. insanlara zarar vermemeleri için özel tedbirler alınır. Bir yerde karaya vurup çıkıyorlar. Ne var ki. yüksekte ve mümkün olduğunca kuru tutuluyor. Yağmuru hissedince yuvalarına giriyorlar ve giriş yollarını tıkıyorlar. Yuvanın girişine bağlı ve buradaki suyu alıp başka tarafa verebilen birçok tünel daha inşa ederler. Biz insanlar böyle suya batırılırsak. Kış uyksu kış boyunca sürmez.
Örümceklerin birçok türünde erkeğine göre 4 – 5 kat büyük olan dişinin çiftleştikten sonra erkeğini yediği doğrudur. Kurban ağa yakalanınca yapışkan kısmı bildiklerinden kendileri de ağa yakalanmadan onun yanına kadar giderler. Yani her cins örümcek farklı özellikler taşır. ipliklerini aldıklarını biliyor muydunuz? Yaklaşık 2. kendi evlatlarını üretebilmek için kendilerini dişiye kurban etmeleridir. Halbuki. Olağan hareketler sırasında. dokunma ve duyma. Örümceklerin hepsinde zehir bezleri vardır. İnsanın dengesi birkaç unsur tarafından belirlenir. Örümcek ağını amacına göre farklı şekillerde örer. Görme. değişik sinirler tarafından bu hareketle ilgili olarak beyne yollanan bilgiler çelişki yaratır. Beyin bunları yorumlamakta zorlanır. diğer böceklerden farklı olarak sekiz bacağa ve sekiz göze sahiptirler. ayaklar sert bir şeyin üstünde durdukları için "yere dokunuyorum" mesajını verir. Ama olağan dışı bir harekette. yerin uzaklığını saptayamaz ve beyne kesin bilgi yollayamaz. Örümcek ağının her tarafı yapıştırıcı değildir. fareleri ve hatta küçük yılanları yakalayıp yiyecek kadar güçlüdür. dairesel kısımları. kendi nesillerini devam ettirebilmek. Örümcekler. vücudun pozisyonunu netleştiremez. Hava sıcaklığı 30 derece . Ancak bu erkeklerin bir gecelik zevk uğruna katlandıkları bir sonuç değil. Bu. Kutuplardaki hayvanlar nasıl yaşıyorlar? Bütün memelilerin vücutlarının ısı derecesi 35-38 derece aralığındadır. avı yakalayacak kısmı için elastikiyetleri ve sağlamlıkları farklı ipler üretir. genellikle düşmekten korkma ya da boşluktan tedirgin olma diye bilinir. bütün bu unsurlar kesişir.5 santimetre boyundaki bu örümceklerden günde hayvan başına 320 metre (yaklaşık 3-5 gram) iplik elde ediliyor ve bu iplikler ABD ordusuna kurşun geçirmez yelek yapmada kullanılıyor. Ama tam da böyle değildir. Ağın ana yapısı. Uçabilenlerde bu birkaç derece daha yüksektir. Bu iki farklı bilgi beyinde çelişki yaratır ve beyin. İşte insan çok yüksek bir yerde durduğu zaman. Dünyada 34 bin örümcek cinsi tepit edilmiştir. İnsan ısıya karşı çok hassastır. kahverengi örümcek gibi çok az türü insana zarar verebilir. Neden yükseklik korkusu olur? Yükseklik korkusu. örümcekleri sağarak.kurup. buradaki çok ince deliklerden sıvı ve damlalar halinde verilen ağ malzemesi dışarı çıkar çıkmaz donar. kertenkeleleri. esasında bir denge sorunudur. Ağdaki ipliklerin de cinsleri yerlerine göre farklıdır. böyle bir karışıklık meydana gelir. ama karadul örümceği. Erkeğinin bacağının boyu 25 santimetreyi bulur. Vücutları iki parça olup arka kısmındaki bezlerden ağ üretimi başlar. Dünyanın en büyük örümceği ise Güney Amerika’nın kuzey kısmında yaşayan “Goliath Trantula” isimli dev örümcektir. Kurbağaları. Yumurtaların sarmalanması için ürettiği yumuşak iplik onu aynı zamanda bir uçurtma gibi uçurabilir. Deyim yerindeyse beynin "kafasi karışır". Aşağı bakan göz. Büyüme safhasında bir bacak kırılırsa yerine yenisi gelebilir.
Kutuplarda. Çok soğuk iklimlerde yaşayan hayvanların yaşam nedenleri araştırılırken hep kürkleri üzerinde durulmuştur. bilim insanlarının da dikkatini çekmiştir. Aslında ısıdan etkilenmek sadece insana mahsus değildir. sineğe nazaran daha fazladır. uçak kanatlarını ve yolları buzdan kurtarabileceklerini düşündüler ama henüz geniş çaplı üretimi zor görülmektedir. beş derece üzerine palto giyer. Köpekler eksi 40 derecede kutuplarda kızak çeker. örneğin solvent gibi bir madde ile kaplanmamış olması gerekir. Halbuki burada yaşayan hayvanların kürkleri ile ılımann bölgelerde yaşayan hemcinslerinin kürkleri arasında çok ciddi bir fark yoktur. Ama bu da. buzlu sularda yaşayan balıkların. sabah serinliğinde hareketleri ağırlaştığından çok rahat yakalanabilir. sıfır ve sıfır altı derecedeki ortamda donmamalarının sırrının. Bu güce karşı gelen tuzlar ayrıca yapıştırıcı. yer çekimi yasasına meydan okurmuşcasına davranışları hep merak konusu olmuş. sıcak kanlı hayvanların kendilerini çok soğuk ortama nasıl adapte ettiklerinin sırrı hala tam çözülmüş değil. buzlu sularda balıklar çırılçıplak yüzerler. Bu sayede buzun üstünde yürüyen bu tür hayvanların ayakları üşümez. Çoğunun ayak ve burun gibi kısımları görevlerini yapabilmek için açıkta bırakılmıştır. Sinekler tavanda nasıl yürüyebiliyorlar? Sineklerin duvarlarda. Diğer dört bacak daima sabit durumdadır. camlarda hatta tavanlarda baş aşağı bu kadar rahat hareket etmeleri. Bilim insanları bu örnekten yararlanarak. Sinekler ayaklarındaki bu yüzlerce vantuz ve salgıları sayesinde her türlü yüzeyde gezinebilirler.olunca denize girer de. meyve ağaçlarını dondan. yağlı bir madde salgılarlar. Sinekler tavanda yürürken. Ortalama bir karıncanın vücudunun hacmine göre ağırlığı. Vücutlarının hacimlerine oranla. Ancak yüzeyin yağ çözücü. Kendi vücut ısısından çok daha düşük ısı koşullarında yaşayabilmek için canlıların iki silahı vardır. Oysa hayvanların giysileri yoktur. hatta genetik mühendisleri laboratuar ortamında bu proteini üreten geni yaratmayı başarmışlardır. sinek diye küçümsememek gerekir. Zaten dünyamızda üzeri tamamen kürkle kaplı hiçbir hayvan yoktur. diğeri de kürk denilen vücut örtüleridir. Dünyamızda bulunan her canlı organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak. hayvanın tüm vücudunun üşümeden bu soğuk ortamda nasıl yaşayabildiğini açıklayamaz. Biri vücut ısılarını ayarlamaları. Güneşin bulut arkasına girmesi ile havadaki iki derecelik ısı düşüşü uçan sineği zor yürür hale getirebilir. bu balıkların derilerindeki buz kristallerinin donma derecesini düşüren bir protein olduğu tespit edilmiş. Ne yazık ki. Hatta toprakta yaşayan bazı türleri düz bir zemine . kendi tabiatı ve eko sistemi içinde. Öğlen güneşinde zıp zıp zıplayan çekirge. tropik bölge de yaşayana nazaran on kat daha fazla ısı meydana getirmek veya vücut örtüsü on kat daha fazla koruyucu olmak zorundadır. altı bacaklarından ikisi hareketlidir. Üstelik domuzlar hiç kürkleri olmamasına rağmen deri altı yağ tabakaları sayesinde vücut ısılarından 20 derece daha düşük ısı ortamlarından hiç etkilenmezler. Kutup bölgesinde yaşayan bir canlı. insana bir faydası vardır. sinekler ağır sayılmazlar ve onları yere çeken güç pek önemli değildir. Karıncalarda ise durum biraz farklıdır. Bu arada şunu söyleyelim ki. Ancak buralarda vücuda sıcak kan ileten atar damarlar kılcal damarlar vasıtası ile deriye daha yakın olan toplar damarları ısıtırlar.
özellikler de safra suydur. Buna en iyi örnek inektir. Evlerimize giren küçük karıncalar. yani idrar ve terin renginin de içilen sıvı rengi ve kimyasal yapısı ile bir alakası yoktur. neresinden çıkarsa çıksın. ya da kanlı ise.bile tırmanamazlar. asıl merak edilen konu sineklerin tavanda nasıl yürüyebildiklerinden çok oraya nasıl konduklarıdır. Eğer idrarınızın rengi yeşil veya mavi ise bu duruma hemen hemen kesinlikle gıda boyaları neden olmuştur. yuvarlanan bir varil gibi yandan yarım dönüş yapıyorlardı. iltahaplanma veya idrar sisteminde kanama olabilir. ancak yüksek süratli. ne zaman ve nasıl? Uzun süre inanılan teoriye göre. Örneğin vücudumuz pancara koyu kırmızı rengi veren maddeyi bazen parçalayamaz ve pancar yedikten sonra dışkı kırmızımsı bir renk alabilir. idrar niçin açık sarı renktedir? Dışkının kahverengi olmasının sebebi bağırsaklarda hazmı sağlayan sıvılar. ayakları aşağıda uçan bir sineğin tepetakla konabilmesi için bir yerde takla atması. Bu otlar ineğin dört odalı midesinde çözülür ve moleküllere ayrılır. Safra suyu aslında yeşil renktedir fakat gıdalarla karıştıkça kahverengi renk alır. sinekler tam konma anında. İdrarın normal rengi açık sarıdır. Tavana yaklaşınca. Ama idrar öyle değildir. moleküllerin ise renkleri yoktur. Çekilen filmlerden görüldü ki. çıkan şeyin rengi ile bir alakası yoktur. saniyede birçok film çekebilen kameralar sayesinde ortaya çıktı ve sineklerin bir sırrı daha açığa kavuştu. Yeşil ot yiyen ineklerin sütleri niçin beyazdır? Hayvanların yedikleri gıdaların renklerinin. ama nerede. Ancak eğer dışkı belirgin bir şekilde normalden açık veya koyu renkte ise. Sonra sıra ile diğer ayaklarını da koyarak vücutlarının tavanda tutunmasını sağlamaktadırlar. Peki o zaman dışkı niçin kahverengi. İdrar metabolik artıkların dolaşım sistemi ile taşınmasıyla böbreklerde oluşur. Endişe edilecek bir durum değildir. ön ayaklarını başlarının üzerine çekerek ters dönmekte ve tavana önce ön ayakları ile dokunmaktadırlar. Ancak fazlaları vücuttan atılan vitaminler veya bazı doğal ve suni gıda boyaları da idrarda bunlara benzer renk değişikliklerine neden olabilir. Bu renkteki değişiklikler muhakkak bir şeylerin iyi gitmediğini gösterir. Vücudumuzu terk eden sıvı maddelerin. Çok az da olsa aldığımız gıdalar dışkının rengini etkiliyebilir. Öyle ya. Boyalar zarar vermeden vücuttan çıkar. Belki böyle şeyler ilginizi çekmiyor olabilir ama. kırmızı ise enfeksiyon. bu daha ciddi bir durumu gösterir. . Sütün renginin beyaz olmasının nedeninin içinde çözünmüş halde bulunan kalsiyum kasinat (caseinate)tır. Bu teorinin yanlış olduğu. sirklerdeki trapezciler gibi geriye yarım ters takla atmaktadırlar. sinekler tavana konarken yandan değil. Bir ineğin en çok yediği yeşil renkli otlardır. İdrar kahverengi veya kola renginde ise karaciğer veya safrakesesi problemi. çok hafif olduklarından duvarlarda yürüyebilirler. Bu nedenle dışkı bazen yeşilimsi de olabilir. şekil ve kıvam değişikliklerinin çoğu son zamanlarındaki bir beslenme değişikliği ya da geçici bir sindirim bozukluğuna dayanır. Bu durumda hemen doktora gitmek gerekir. uçuş konumunu değiştirmesi gerekir. Dışkıdaki renk. sindirim sistemimizi boydan boya geçen gıdalar eğer metabolizmada iyi parçalamazlarsa bunun sonucu dışkıda görülebilir. derhal doktora başvurulmalıdır. Sıvı veya katı olsun yemek borusundan içeri girip. başı yukarıda.
Gerçi bir kule atlayıcısı. olay yerini terk eden. Bunun nedeni ile ilgili kesin olmayan. Bu uçuş şekli ile öncelikle en öndeki kuş. sürünün ‘V’ şeklinde uçmasının amacı enerji tasarrufudur. yaklaşık saatte yüz kilometre sürate gelince limit hıza ulaşırlar. Yüksekten düşüp de ölen veya alçaktan düşüp. Böylece paraşüt etkisi yaratarak. Örneğin yaklaşık bin metre yüksekliğindeki. tartışmaya açık çeşitli görüşler vardır. Havadan yere düşen cisimler. Sonra kütlelerine bağlı olarak belirli bir mesafede hızdaki bu artış durur ve "limit hız" denilen sabit bir hızla yere düşmeye devam ederler. kendi ekseni etrafında döner ama bu tramplen veya kuleyi terk ederken ayakları ile başlattığı bir dönme hareketidir. artık hep aynı hızda düşerler ve stresi atlatıp. havuza düşmeden önce havada birkaç kez takla atar. yani yere doğru döner. önce gittikçe artan bir hızla yere düşerler. yere inerler. Biz bunlardan en çok rağbet gören ikisinden bahsedelim. her iki şekilde de hayvan hastanalerine uğramamış kedilerin sayıları bilinmiyor. kendilerine gelir ve gevşerler. kuyruğunu da bacaklarının arasına çeker. Kuşlar niçin v şeklinde uçuyorlar? Sadece kazlar değil. İyi ki de yoktur.Kediler nasıl hep dört ayak üstüne düşerler? Bilimsel olarak izahı biraz zor. ölmeyip. Yani bir gökdelenenin tepesinden atılan madeni bir paranın yere düşme anındaki hızı ile uçaktan atılan (aynı) paranın hızı arasında bir fark yoktur. Bu teoriye göre yüksekten düşen kediler. hayvan hastanelerine gelen kediler göz önüne alınarak ortaya çıkartılmıştır. tüm vücutlarını paraşüt gibi kullanarak. otuz iki katlı bir binanın tepesinden düşen bir kediye hiçbir şey olmazken. martılar. çünkü bu "limit hız" olmasaydı ve cisimler gittikçe artan bir hızla düşmeye devam etmeselerdi. yağmur damlaları kafamıza kurşun gibi düşebilirlerdi. Bilim insanları bunu da "limiz hızı" ile izah ediyorlar. pelikanlar gibi büyük su kuşları da filo olarak toplu halde giderken ‘V’ şekli oluşturarak uçarlar. hatta ölüm vakaları görülmüştür. Sırtüstü düşen bir kedi önce bacaklarını kendisine. bir arkadaki kuşa gelecek rüzgarı ve hava direncini engeller ve daha az enerji sarf etmesini sağlar. Bilime göre düşen bir cisme dışarıdan bir kuvvet uygulayamazsanız. yüksek bir yerden düşmesine göre çok daha fazla hasar yaratacağı tespit edilmiştir. yedi katlı binalardan düşenlerde ciddi sakatlıklar. Başlangıçta bahsettiğimiz dönme hareketini yaptıktan sonra. . Avustralya'da yaşayan uçan sincapların uçuşuna benzer şekilde. başını yere bakacak şekilde döndürür. Yapılan deney ve gözlemlerde bir kedinin alçak bir yerden düşmesinin. Birinci görüşe gore. ona açısal bir dönme hareketi kazandıramazsınız. Belli bir noktada tam tersini yaparak bacaklarını ve kuyruğunu açar ve vücudu tam ters yöne. yaralanma olasılığını en aza indirerek. Tabii bütün bu deney sonuçlerı ve teoriler. hızını da frenler ve inişin yumuşak olmasını sağlar.
Bilim insanları. genellikle hasta oldukları veya doğum yapacakları zaman. bu nedenle öndeki kuşu görmenin önemli olmadığını zaten sürüyü kuşların bağırışlarının bir arada tuttuğunu ileri sürüyorlar. onun kestiği rüzgar ve hava akımının avantajı ile daha az yatık harcamayı amaçlar. Bu şekilde uçan kuşlarda da sık sık en öndeki liderin değiştiği ileri sürülmektedir. Ancak bu teoriye gore her kuşun öndeki ile aynı mesafe ve açıdan uçması ve senkronize yani eş zamanlı kanat çırpması gerekir ki. atların geceleri kamplarda veya gündüz barların önünde daima ayakta. Ayakta dururken dizlerini kilitlemeleri ve uyumaları mümkündür. atların ayakta iken daha rahat olduklarını ve daha az enerji sarf ettiklerini söylüyorlar. kanadının ucunda bir hava boşluğu. hatta haftalarca yere yatmadan ayakta durabilirler ve yol gidebilirler. 70’li yıllarda yapılan bir araştırma sonucunda. Bu uçuş şekli ile sürünün fertlerinin birbirini görerek. Kuşlar konuşabilseler de anlatsalar! Atlar nasıl ayakta uyuyabiliyorlar? Amerikan kovboy filmlerinde. Bu görüşe karşı olanlar ise kuşların geceleri de uçtuklarını. binilmeye hazır vaziyette durduklarını seyrederiz. dolayısıyla tam önlerini göremezler. atlar nadiren yatarlar. Bu kuşun şeklinin daha ziyade büyük kuşlarda görülmesinin nedeni de bunların büyük kanatları ile yarattıkları hava hareketinin büyüklüğü ve arkadaki kuşun işine yarayabilmesidir. beyninizin üstüne düşmeniz kesindir. Araba yarışlarında da arkadaki araba öndekine mümkün olduğunca yaklaşarak. Çünkü atın vücudu bir hayli büyüktür ve yatarken nefes almasında iç organları kimi güçlüklere yol açar. Tellere konan kuşlar niçin çarpılmıyorlar? İnsanların dokundukları anda kömür oldukları binlerce volt cereyan taşıyan elektrik tellerine konan kuşlar nasıl oluyor da cereyana kapılmıyorlar? Çünkü . öndeki kuş kanadını çırptığında. Doğrudur. Çok basit gibi görülen bu olayın bile sebebi tam öğrenilmiş değil. Yine bu görüşe gore. Siz bunu denerseniz. yani bir girdap yaratır. yani hepsi doğru. 25 kuşluk bir filonun bu şekilde uçarak.Bunun bir başka örneği de bisiklet takım yarışlarında birbiri arkasına saklanarak giden ve sık sık en öndekini değiştiren yarışmacılarda da görülür. bu gerçekte mümkün değildir. arkadaki kuş buraya yükselen havayı kanatlarının altında bularak ve daha az enerji sarf ederek yüksekliğini muhafaza eder. kuşların gözleri başlarının yanındadır. Atlar günlerce. uçuş mesafesinin yüzde 75 artırabildiği ileri sürülmüştür. kaybolmadan bir arada kalması sağlanır. İkinci bir görüşe gore ise. belki de görüşlerin bileşimi.
elektrik akımı kuşun gövdesi ve direk yolu ile toprağa geçer ve kuş ölür. Zaten aksi olsaydı dünyanın her yerinde bulunabilen bu yaratıklar ormanda. Bunların çoğu insana saldırmaz.dağda. Eve dönmek için daima en kısa ve kolay yolu tercih eder.insan bulunmayan yerlerde yaşamlarını idame ettirmezlerdi. Sivrisinekler insanı niçin sokar? Dünyada yaklaşık üç bin sivrisinek türü olduğu bilinmektedir. ter ve ısı özelliklerini saptarlar. akım telden en kolay yol olan vücudunuza girer. Yumurta üretme gibi bir dertleri olmadığından insanları sokmazlar. direkler ve destekler topraktan izole edilerek kuşlar ölümden kurtarıldı. Onlar elektriğin evine dönmesi için bir kısa yol yaratmazlar. Alıcılar ile nem. ileri geri hareketler yaparak bu bilgileri değerlendirirler. Bazılarının ‘sivrisinek bana dokunmaz’ demelerinin esas nedeni ter ve . Dişi sivrisinekler insanın nefes verirken çıkardığı karbondioksit bulutu içinde. kendisine kuş vücudundan daha az direnç gösteren. Çünkü kısa devre yaratmazlar. kablonun içindeki iki telden biri ile çıkan akım. avın yararlı olacağına karar verirlerse eyleme geçerler. fakat sonraki yumurtaları için kana ihtiyaçları vardır. oradan da son derece iletken olan su birikintisine geçerek. Sivrisineğin duyargaları bir santigradın binde biri kadar sıcaklık değişimleri algılayabilecek kadar hassastır. yüksek voltaj taşıyan. Tüm bu ‘çünkü’lerin anlamı esasında aynı yola çıkar. hatta deniz yüzeyine gelen balıklar bile ellerinden kurtulamaz. Bulabildikleri her canlının kanını emerler. Bir su birikintisi içinde iseniz ve elektrikli bir tele dokunursanız. Bir zamanlar Almanya’da bu şekilde kuş ölümleri o kadar arttı ki. Çünkü tam bir devre meydana getirmezler. görevini yaptıktan sonar diğer nötr telden geri döner. Elektriğin. Erkekler çiçek özleri ile beslenirler. Bir jeneratörden. Dişi sivrisinekler avlarının yerlerini duyargaları ve üç çift bacaklarındaki alıcılarla bulurlar. Yüksek enerji hatlarının direklerinde oturan kuşların telleri gagalama alışkanlıkları vardır. Dişiler de insanların kanlarını kendi yumurtalarını üretebilmek için protein sağlayabilmek amacıyla emerler. çıplak elektrik telleri üzerinde durabilirler.topraklanmamışlardır. Eğer bu arada kuş kazara elektril tellerini taşıyan direğe temas ederse. lambayı yakıp. topraktan eve döner. elektronların komşu atomlara çarpıp onları titreştirmesi ile iletilen bir enerji olduğunu hepimiz biliyoruz. İnsanların kanlarını emerek yaşayan sivrisinek türlerinin yalnız dişileri kan emer. Elektrik telleri üzerine konan kuşların toprakla alakaları yoktur. Birçok cinste dişi sivrisinekler en azından ilk yumurtalarını kana ihtiyaç duymadan üretebilirler. Elektrik akımı direnci sevmez. Elektik onların vücudundan geçmektense. Kuşlar da bu nedenle bütün gün boyu. iki ayakları arasındaki teli tercih eder.
özellikle geceleri sivrisinek hücumlarını geçiştirebilmek için. Boğa güreşinde matador boğayı eline aldığı şapkasını şalını sallayarak kızdırır. Boğa güreşinin ilk versiyonu antik Yunan. Sivrisinekleri tahrik eden şey nefesinizdeki karbondioksit oranı ile derinizdeki ısı ve nem oranı olduğundan. . dinler. Yapılan deneylerde bu rengin insanlarda kan basıncını yükseltip. Niçin böcek yemiyoruz? Böcek yeme fikrinin insanda oluşturduğu tek duygu iğrenme duygusudur. yani kızmak için bu kadar sebep varken. tozlu. gürültülü ve çok sıcak bir ortamda. Boğanın kırmızı şala saldırdığı inancı yanlıştır. Önce bıçaklarla deride delik açar. Aslında boğa güreşi geleneği İspanya'dan doğmuş değildir. sonra tüplerden biri ile tükürüklerini bu deliğin içine akıtır. iki de neşter olarak kullandığı testere ağızlı bıçak vardır.nefes kokularının sivrisinek için cazip ve özendirici olmamasıdır. kalp atışını hızlandırdığı saptanmıştır. Boğaya Persliler taparlar. Tüm bu geleneklerin temelinde. dayanıklılığın ve verimliliğin simgesi olmuştur. Bu tükürük insan kanının pıhtılaşmasını önler. Roma. Kendinizi boğanın yerine koyun. Etrafınızdaki çığlık atan binlerce insanın ortasında. İlk çağlardan itibaren boğa. seyircilere hoş görüntü verebilmek için seçilmişti. kuvvetin. sırtınıza saplanmış onca kılıcın acısı içinde. teninizi serin ve kuru tutmanız gerektiğini unutmayın. İspanya'da boğaların kırmızı renge saldırdığı inancı. Kırmızı renk aslında insanları etkiler. bir de şapkasını şalını sallaya sallaya üstünüze gelen bir adam varsa. Boğalar arenada kırmızı rengi görünce asabileşmezler. matadorların kırmızı başlık kullanmaları nedni ile yaygınlaşmıştır. Eğer bir dakika içinde hala fark etmediyseniz. hayvanın gücü yatmaktadır. İnsanların gıda tüketim alışkanlıklarını. kafayı bulmuş şekilde derinizden ayrılır. Kırmızı renk boğaları niçin kızdırır? Aslında kırmızı renk hiçbir boğayı kızdırmaz. Sivrisinek sanıldığı gibi içi delik ve sivri uçlu bir boruyu deriye sokarak kanı emmez. Çünkü boğalar renk körüdür ve kırmızıyı diğer renklerden ayırt edemezler. sırf rengi kırmızı diye bir bez parçasına kızar mıydınız? Boğa güreşi hakkında bilinen yanlışlar sadece bu kadar değil. Afrika Zuluları ise öldürüp safrasını içerlerdi. kanın rengi olduğu sanılmaktadır. Halbuki başlıklarda bu renk boğayı kızdırmak için değil. böylece ikinci tüpü sokarak. sıvı kanı size farkettirmeden kolayca emer. kalori değerleri ve beslenme dengesi değil. gelenekler kısacası kültürler belirler. Sivrisinekte ağzın altındaki kesede iki tüp. Mısır ve hatta Kore ve Çin medeniyetlerinde görülür. Bu geleneğin bir şekilde İspanya'ya geldiği. deposu kanınızla dolu olarak. Bunun nedeninin de kırmızının. Avrupa ülkeleri içinde feodal düzeni en son terk eden bu ülkede de kalıcı olduğu sanılmaktadır. çok sık nefes alış-verişi gerektirecek fiziksel hareketler yapmamamız.
dişlerimiz. İnsanların böcek yeme alışkanlığını kazanamamalarının sebebi muhtemelen. çekirge yüzde 50-75. Ancak tüm konuşma olayının organizatörü beyindeki bir bölgedir. bizi dikkatli okuyan ve evlerindeki kalorifer böceğinin ekonomik değerini anlayan okurlara. Halen dünyamızda. kulak ve gözlerden gelen sinyallerle birleştirilir ve boğaza sinyal olarak gönderilir. Bu nefes konuşmanın karekteristiğini etkileyen en az 11 noktadan geçer. Kadınların erkeklere göre avantajları ses tellerinin daha uzun olmalarıdır. Sesimizin oluşmasının ana nedeni şüphesiz ses tellerimizdir. açar açmaz "merhaba" deyişinden karşımızdaki kişiyi tanıyabiliriz. Genetik olarak insanan en yakın olan şempanzelerin bile dil ve damak yapıları nedeni ile insan gibi konuşmaları mümkün değildir. yumuşakça ve kabukluları yemesine karşın. Ayrıca kişinin karekteri. Eğer böcek yemeye karar vermişseniz. dolayısıyla tüketim için gerekli olan miktarın temininin zor olamasından kaynaklanmaktadır. çeşitli minareller ve vitamin vardır. Burada düşüncenin ana yapısı oluşturulur. muhabbet kuşu hatta karga türlerinin konuşmaları onların ezberleme ve tekrar edebilme yetenekleridir. daha doğrusu insan konuşması oluşurken katkıda bulunan o kadar çok şey vardır ki. bunlar bir araya gelince iki insanın konuşmasının aynı olma ihtimali yok denecek kadar azdır. Protein içeriği bakımından. bunları yememek gerekir. havanın akışı ve hızı. insan gıdası olarak beş yüz civarında böcek türü yenilmeklte. Tüylü böcekler boğazı tahriş eder. Avrupalılar böcek yemez ama Afrika'da değişik çekirge türleri ve iri kelebek tırtılları yenir. Tayland'da bir tür iri su böceği. yalnız veya diğer besin maddeleri ile veya soslarla karıştırılıp yenmektedir. Şaka bir yana. içlerinde bol miktarda kalsiyum. Bundan sonra söyleyeceklerimiz. demir. Dudağımız. besi hayvancılığına ayrılan otlaklar bugün orman olarak korunabilecekti! Niçin her insanın sesi farklı? İnsan sesi. böceklerin boyutlarının küçük. sığır eti yüzde 20 ve kuzu eti yüzde 17 zengindir. Yeni Gine'de ağustos böceği. Konuşurken nefes veririz.Günümüz insanları birkaç omurgalı. Ne kadar uzunsalar ses o kadar ince çıkar. Bilinçli bir konuşma söz konusu değildir. renkli böcekler ise çoğunlukla zehirlidir. onları sağlıklı olarak yakalamalı ve derhal işleme koymalısınız. dilimiz olamsaydı ortaya anlaşılmaz rahatsız edici bir gürültü çıkardı. iyi bir pişirme gerekir. çünkü ölü böcekler çok çabuk bozulurlar. Aslında öyle veya böyle bütün böcekler parazit taşıdıklarından. insanlar sağlıklı bir şekilde böcek yiyebilme alışkanlığına kavuşsalardı. Bazı papağan. Japonya'da kızartılmış yaban arısı. karınca yüzde 24. tavuk yüzde 23. Ses tellerimizin boyu sesimizin kalınlığını belirler. bunun yüzde 40'ı Meksika'da tüketilmektedir. telefonda sesin alttan ve üstten belirli frekansları yok edilmesine rağmen. Hatta her bireyin konuşması o kadar kendine özgüdür ki. Tabii ki ses tellerimiz sesimizin tınısını tek başlarına belirleyemezler. Karasinekler ve hamamböcekleri gibi böcekler çoğunlukla bakteri taşırlar. ağız ve dudak yapısı da konuşmada etkin faktörlerdir. . atalarımız böcek yiyici idi. Hayvanlarda ise beyinde böyle bir bölge yoktur. balık yüzde 21. Böcekler bol miktarda protein ve yağsız sığır etinden daha az yağ içerirler. örümcek yüzde 64.
Yabancıların "akıl dişi" de dedikleri yirmi yaş dişleri geç çıktıkları gibi. ağız ve diğer şekillerin çok az fark göstermelerine rağmen hepsi birleşince nasıl bir insan diğerine benzemiyorsa. Bütün bu olaylar olurken de çenemiz gelişmeye devam eder. Yani dişimiz çürürse sinir bir problem olduğu konusunda beynimizi ikaz eder ama nedense bu ikazı diş çürdükten. Bir fonksiyonu olmadığından da diş hekimleri çekip almayı tercih ediyorlar. ancak 20 yaşını geçtikten sonra yirmi yaş dişlerine çene kemiğimizde yer açılır. işbirliği daha doğrusu kültür ve bilgileri gelecek nesillere aktarma ihtiyacından doğduğu sanılıyor. en çok kullanılan kelimelerin daha az sayıda harfle yazılamalarıdır. ağrı ve ısıyı beynimize iletirler. Onların çiğ yiyecekleri yemek için daha kuvvetli bir çeneye ve dişlere ihtiyaçları vardı. dilin arka kısmı ile de "k" ve "g" seslerini çıkarıyorlar. Bir el . Dilin ilk insanlarda. ses uyumu var ve bir ad veya fiil kökünden değişik eklerle yeni kelimeler türetebiliyoruz. göz. İnsan yüzündeki kaş. burun. Onlar döküldükten sonra ön dişler ve köpek dişleri çıkar sonra da azı dişleri. Vücudumuzun bazı bölgelerinde bulunan tüy ve kılların ana görevleri koku üretip özellikle erkek ve dişi arasında iletişim kurmaktı. iş işten geçtikten sonra yapar. Erkek ve kadınların el yazıları farklı mıdır? El yazısına bakarak yazanın kadın mı. diş hekimleri de o dişi kurtarmak için önce sinirini alırlar. Görevleri sadece çiğnemek olmasına rağmen dişlerimizin içinde sinirler de vardır. Bu nedenle bazı insanlarda bu dişler hiç çıkmadan gömülü olarak kalabiliyor. Yirmi yaş dişimiz niçin geç çıkıyor? İnsan vücudundaki bazı organların günümüzde pek işlevleri olmamasına rağmen insanlık tarihinin başlangıcında önemli roller oynadıkları sanılıyor. çoğu kez problem de yaratırlar ve diş hekimlerince derhal çekilmeleri önerilir. Zaten diğer bütün dişlerimiz de aynı anda çıkmaz. Yerine tam oturmadığından çürüyebiliyor. Vücudumuz sanki başka şeyler de yapabilmek için yaratılmış gibidir. Yirmi yaş dişleri bu sırayı biraz geçirerek takip eder. dilin ön kısmı ile "t" ve "d". Dünyadaki bütün dillerin tek ortak yanı. iltihap yapabiliyor. ama zamanla otlamaktan vazgeçtikleri için körelen bir organ olduğu sanılıyor. dizlerimiz olması gerekenden çok büyüktür. Bir kere cisimleri dişi ve erkek olarak ayırmıyoruz. Her iki dudakları ile "p" ve "b". Bu sinirler dişlerimizle ilgili acı.Dünyanın dört bir yanında farklı lisanlar konuşuluyor ama tüm bu insanlar ağızlarında benzer sesler çıkarıyorlar. ayaklarımızda bu kadar parmağa ihtiyaç var mıdır. Örneğin çok ilginç yerlerimizde kıllar vardır. yani insanın evriminde çene gittikçe küçülüyor. dudak ve dişleri ile "f" ve "v". Önce süt dişleri çıkar. apandisitimiz vücudumuzda ne arıyor? Kılların nedeninin ilk insanların duygularını sadece sesle değil hareket ve koku ile de iletmeleri olduğu sanılıyor. oluşumunda katkıda bulunan şeylerin çeşitliliği açısından konuşmamız da öyledir. yoksa erkek mi olduğunu tespit edemezsiniz. Aynı şekilde apandisitin de başlangıçta ot yiyen atalarımızın otlarını sindirmekte kullandıkları. Günümüze kadar altı bin dil geliştirilmiş. Aslında çiğnemede pek fonksiyonu da olmayan bu dişler bize henüz yiyeceği pişirerek yemeyi keşfedemeyen atalarımızın mirasıdır. Altay dilleri ailesine giren Türkçe'mizde bazı ilginç özellikler var. İnsanlık geliştikçe yirmi yaş dişine de çenemizde o kadar az yer kalıyor.
diğer parmaklarda çok olabilir de. Kökteki hücreler ölü bir hücre olan keratin üretirler ve yeni hücreler üredikçe ölü tırnağı dışarı doğru iterler. El yazısı analizi kişinin şuuraltında yatanlar hakkında az çok ipucu verebilir ama bu da bir noktaya kadardır. Sahtekar taklit ettiği imzaya kendi yazı stilinden de bir şeyler katar. olmayabilir de ama serçe parmağımızda pek görülmez. Derideki yatakları ile irtibatı biten tırnaklar beyazlaşır ve kesilmeyi beklerler. Çoğu kez bu sahte imzalar kolaylıkla ayırt edilebilir. imzayı atış şeklini ve kalem hareketlerinin sırasını çok iyi uygulamışsa bile imzanın sahte olduğu tespit edilebilir. korkuları ve savunması. insanların tırnaklarının ise geçirdikleri evrim sonucunda düzleştiği ileri sürülüyor. Aslında çok azımız düşündüğümüz gibi yazarız. Bu nedenle de aynen saçlarımız gibi tırnaklarımızı keserken de acı duymayız. Sahte imzalar da benzer bir konudur. Halbuki bu kısmın da küçük objeleri tutmak. Bu sayede yanlardan bağlı oldukları halde uzadıkça rahatlıkla ilerler. Genel anlamda tırnaklarımız saçlarımızla ortak bir özellik gösterir. firmalara ve devlete adam almada hatta mahkemenin yaptırdığı tatbikatlarda başvurulmaktadır. Bu bölüm baş parmaklarda çok belirgindir. El ve ayak tırnaklarımız. Gerçi kadınların ve erkeklerin el yazılarında ayrı ayrı bazı karakterleri benzer şekilde kullandıkları bilinmektedir ama bu tüm bir yazı hakkında tatmin edici bir fikir vermez. karakteri. ancak sahte imzayı atan hakkında bilgi edinilemez. buradan da yazı tarzı ile kişilik arasında bir bağlantı olabileceğini saptamışlardır. Tırnaklarımız deriye her iki yandan elastik fiberlerle bağlıdırlar. El yazısını analiz etme artık sosyal bir bilim dalı olarak kabul edilmektedir. hissi durumu. El yazısı insandan insana değişir. Tırnaklarımız nasıl uzuyor? Hayvanlar pençelerini toprağı kazmada. İkisinin de görülen kısımları ölü hücrelerden oluşmuştur ve komposizyonlardaki ana madde keratindir. El yazımız düşüncemizden ziyade kişiliğimizi yansıtır. imzayı çok incelemiş. motivasyonu. yazanın kişiliği. Zamanla insan olgunluğa erişince kendi kişiliğine özel ve bakıldığında yazanın kim olduğunu ele verecek yazı stili oluşur. Özellikle el tırnaklarımız parmaklarımız için çok önemlidir. Tırnaklarımız parmaklarımızı mekanik dış tehlikelere karşı korurlar. enerjisi. hayal gücü ve uyumluluğu gibi bir çok konuda fikir sahibi olunabilir ama cinsiyeti konusunda bir karar verilemez. çocuklar çok kısa sürede kendi bireysel özelliklerini harflere ve yazı şekillerine yansıtırlar. derimizin altındaki. savunmada ve saldırıda kullandıkları için bunların sivri oldukları. Bazı sinirkası reaksiyonlarının benzer kişiliklere ve beyin ikazlarına sahip insanlarda olduğunu görmüşler. Bu analizcilere iş başvurularında. akıl durumu. Bu konu nörobiyoloji dalında çalışanların da ilgisini çekmiş ve bilim adamları sinirkaslarının reaksiyonlarını sınıflandırmaya çalışmışlardır. bir . Sahte imzayı atan. Her çocuğa ilkokulda harflerin yazılması belirli bir kalıpta öğretilmesine rağmen. Eğitimli ve tecrübeli bir analizci yüzde 85-95 doğrulukla yazının sahibi (cinsiyeti değil) hakkında bilgi verebilmektedir. yoksa sağ elini mi kullandığı da tespit edilemez. tırnak diplerine çok yakın köklerinden çıkarlar. din ve hatta yazanın solak mı. Onlar olmasaydı derimizin yumuşak tabakası ile eşyaları tutup kaldıramazdık.yazısının analizi sonucu. El yazısından sadece cinsiyet değil ırk. Burada tırnak çok inceleşir ve yarım ay şeklinde beyaz bir renk alır. açıklığı.
mevcut saçın değil. belirli bir süre sonra dökülüp alttan yeni saç geldiği hatırlanacak olursa. Genç yaşlarda bu boşlukta saça renk veren melanini bir arada tutan bir sıvı vardır. kumral vs. daha doğrusu onu oluşturan kısım psikolojik değişmelere de duyarlıdır. Diğer saçlarla birlikte beyazların yerine de daha gür ve siyah saçlar çıkabilir. bir süre sonra da tekrar eski rengine döndüğü söylenir. Bütün saçlarımızın beyaza dönüşme süreci on ila yirmi yıl sürebilir. boya hücreleri de tutunamadığından sadece hava kalır. Troid bezi.5-3. yani haftada ortalama 0. Saçların devamlı uzadığı. Kıvırcık bir saçı kestiğimizde kesitinin . İşin ilginç tarafı boya hücreleri bazen üretime hız verirler. beyazların sayısı arttıkça bütün saç gittikçe açılan gri renkte görülür. Aslında her bir saç telinin rengi ya siyahtır (sarı. Çok ileri yaşlarda neredeyse yarı yarıya düşer.5-0. Ayak tırnaklarının uzama hızı bunun dörtte biri kadardır. Bütün tırnaklar sıcak havada soğuğa nazaran daha hızlı uzarlar. Saçlar boyasız hale gelir. Ancak bu süreç içinde hepsi aynı anda beyazlaşmadığından. kalınlaşır ve incelirler. En hızlı uzayan tırnak orta parmaktakidir. oradaki tırnak da o kadar hızlı uzar sonucunu çıkartabiliriz. zararlı içkiler alındığında çatlarlar.) ya da beyaz. Bu arada bir şeyi daha belirtelim.6 milimetre hızla uzamalarıdır. sivilce sıkmak gibi çok ciddi fonksiyonları vardır. Ancak bilim insanları bu olayın birkaç haftalık bir süreçte olabileceğini söylüyorlar. Elimizdeki tırnakların ayaktakilerle tek farkı. ortası boş olan ve içinde melanin denilen boya pigmentleri bulunan bir tüpten başka bir şey değildir. Tırnak. Yaşlandıkça derimiz saçalarımızı ve vücudumuzdaki diğer kılları eskisi gibi sağlıklı olarak üretemez. yaşlılığın ve güçsüzlüğün belirtisi olarak görmüşler ve bir şekilde saçlarını boyamışlardır. dolayısıyla saçların bir gecede beyazlaşmasının mümkün olmadığı görülüyor. Bebeklerde de tırnak uzama hızı yetişkinlere göre daha yavaştır.0 santimetre uzunluğa ulaşabilirler. İnsanlar arasında bir şok veya aşırı gerilim geçiren birinin saçlarının bir gecede bayazlaştığı. Saçların beyazlaşması insanlık tarihinde nedense hep sorun olmuştur.tarafımızı karıştırmak. kırmızı. ancak yeni gelecek saçın beyaz olabileceği. Saçlarımız niçin beyazlaşıyor? Aslında bir saç teli. Gittikçe beyazlaşan saçlar geçici bir süre tekrar biraz koyulaşmış gibi görünebilirler. Buradan parmak ne kadar uzunsa. Yani her bir saç teli yavaş yavaş grileşip beyazlaşmaz. Kimileri onu olgunluğun ve bilgeliğin simgesi olarak görürken. daha hızlı. Stresli zamanlarda. Hatta bazı tarihçiler Kraliçe Marie Antoinette'nin giyotine gideceği günün gecesinde saçlarının hepsinin bembeyaz olduğunu yazarlar. Kılların ortasındaki sıvı kaybolur. Bu özellikler tırnaklarımızı sağlık durumumuzu ortaya koyan önemli ipuçları haline getirir. beyaz renge yani asıl rengine dönüşür. uzun süren yüksek ateşte. Yani kesilmezlerse yılda 2. yani deforme olurlar. Tırnaklardaki uzama hızı yaş ilerledikçe yavaşlar. Dışarıdan çok basit bir yapıymış gibi görünen tırnaklarımız aslında çok karışık ve bugün bile tam olarak anlaşılamamış bir yapıya sahiptirler. saçlarımızın kıvırcık. lekeler oluşur. şeker gibi hastalıklarda ve aşırı stres veya şok gibi durumlarda kişinin renkli saçları bu süreçte tamamen dökülebilir ve geriye sadece daha önceden beyazlaşmış saçlar kalabilir. dalgalı veya düz olmasını da ebeveynlerimizden aldığımız genler belirliyor. tarih boyu savaş kahramanları.
Güneş ışığı ile karşılaşınca hapşırmanın genetik olduğu ileri sürülüyor. sesli bir şekilde ağızdan ve burundan nefes vermektir. Uyurken ayağını gıdıkladığımız kişinin ayağını çekip. duman. bazılarında seklizinci de duruyormuş. Hapşırma refleksinin detayları tam bilinmese de kesin olarak bilinen bir şey var. dalgalı saçın elips. Kibarlık olsun diye hapşırığı tutmaya çalışmak ise kesinlikle tavsiye edilmiyor. Sonra aniden açılarak hava yüksek bir sesle dışarı verilir. Uyku sırasında özellikle rüya safhasında sinir sisteminin bazı elemanları kapalı olduğundan normal şartlarda hapşırma olmaz. Hapşırmadan önce sanki bir yerimiz ısırılmış gibi sinir uçlarının ikaz göndermesi sonucu. Kalbimiz nefes ile alınan oksijeni akciğerlerimizde alan kanı vücudumuzun her noktasına pompalar. Niçin insanların kanları birbirlerinden farklı? Vücudumuzda yaşantımız boyunca hiç durmadan çalışan bir kasımız vardır. irade dışı. İşte bu saç kesitlerinden dolayı bazı saçlar dümdüz uzarken bazıları hemen kıvrılmaya başlar. saçlarınızı boşuna ütülemeyin. Ancak bu beyin tarafından tehlike olarak algılanmaz. Yani tek bir kastan oluşan kalbimiz. ani. yaklaşık altı litredir. Niçin hapşırıyoruz? Hapşırma.dikdörtgene yakın olduğunu. arkasını dönüp. Aslında burnumuz nefes almamızda çok önemli bir görev yapar. elle yayılanlardan çok daha az olduğunu saptamış bulunmaktadır. Hapşırırken gözlerinizi açık tutamazsınız. Bir dakikalık sürede ciğerlerin aldığı hava ile kalbin pompaladığı kan aynı hacimde. Buradaki sinirlerin uyarılmasının nedenleri değişiktir. Dünya nüfusunun en az yüzde 18'i bu hassasiyete sahip. Hava onun dar kanallarından türbülans oluşturarak geçerken hem ısısı ayarlanır. Hapşırma burun kanallarındaki sinirlerin uyarılması sonucu oluşan psikolojik bir reaksiyondur. parfümler hatta aniden ışığa bakma gibi başka bir çok nedenleri daha vardır. Bu salgının ardından beyine giden ikaz neticesinde baş ve boynumuzdaki kaslar uyarılarak ani nefes boşanması olayı yaşanır. İnsanlara hapşırdıktan sonra "çok yaşa " deme adetinin kökenin Hıristiyanların "God bless you" yani "Tanrı seni takdis etsin" veya "Tanrının hayır duası üzerinde olsun" cümlesine dayanmaktadır. Ses tellerinin olduğu bölüm önce kapanır ve buradaki havanın basıncı iyice yükselir. uyumaya devam etmesi gibi. saçın yapısını yani kesitinin şeklini değiştirmeden kalıcı bir düz saça sahip olmanız mümkün değil. Bazı ailelerde üç kere hapşırılırken. Biz bunun pek farkına varmayız. Bunu bilim insaları vücudumuzda bir acı veya ağrı duyduğumuzda gözlerimizi kapatmamıza bağlıyor. Kıvırcık saçlılar. düz saçın kesitinin ise daire olduğunu görebilirsiniz. Gerilim halinde ciğerlerin alıp verdiği . burnumuzdan önce bir salgı gelir. Hapşırma sayısının da genlerle nakledildiğini ileri süren bilim insanları var. Ancak tıp bilimi hapşırma ile yayılan mikropların. Uyarı çok kuvvetli ise olabilir ama anında uyanılır. Tabii beraberinde burnumuzdaki toz gibi yabancı maddeler ve soğuk algınlığı yaratan mikroplar da. hem de içindeki toz burada filtre edilir. Altıncı yüzyılda hapşıranlara vücutlarındaki şeytanı attıkları için tebrik anlamında söylenen bu söz büyük veba salgını başlayınca Papa tarafından söylenmesi zorunlu kılındı ve kanunlaştırıldı. En çok alerjik etkilenmedir ama toz.
Bu gruplamada kanlar A. ineklerde 12. Peki nasıl oluyor da bu kan insandan insana farklı oluyor ve hatta birbirleri ile hiç uyuşmuyor? İnsanların kan grupları doğmalarından önce genetik olarak saptanmıştır. 0 A. 0 0 B. yani kırmızı kan hücreleri. 0 A B AB 0 B. domuzlarda 16. Bu nedenle vücudumuzda devamlı alyuvarlar üretilir. AB Kanın Verilebileceği Grup . Arial. Uyumsuz gruplarda ise karşı tarafın savunmacı antigenleri gelenleri dost bilmeyip savaş açarak kanda pıhtılaşmaya. AB. İşte bu antigenlerin varlığı veya yokluğu kan gruplarını tayin eder. AB. B. insan vücudunda yarım tondan fazla alyuvar üretilir. kedilerde ise 2 farklı kan grubu tespit edilmiştir. Kanımızda yabancı maddeleri. sansserif. Şimdi kim kimden kan alabilir. Grup Geneva. Bu alyuvarlar sadece 120 gün yaşarlar. kim kime kan verebilir ona bakalım.hava. Helvetica. B. mikropları tespit edip bunlarla savaşan hücrelerimiz. AB AB A. B. İnsanın dışındaki hayvanların da farklı kan grupları vardır. Bu alyuvarların yüzeylerinde "antigen" denilen proteinler ve lipidler vardır. AB ve 0(sıfır) olmak üzere dörde ayrılırlar. FONT-SIZE: smaller"> Kan Grubu A. Ortalama bir yaşam süreci boyunca. 0 A. Kanın style="FONTAlınabileceği FAMILY: Verdana. kalbin kan kapasitesini aşar. Bu gruplamada bazıları birbileri ile uyumlu olabilir ve diğer gruptan kan alabilir veya verebilir. böbrek rahatsızlıklarına hatta ölüme sebep olabilirler. Bu sistemi ilk olarak 1902 yılında Avusturya kökenli ABD'li bilimci Karl Landsteiner ortaya çıkarmıştır. bir diğer deyişle alyuvarlar vardır. Örneğin. köpeklerde 7. Aslında bilinen üç yüz kan grubu vardır ama AB0 adı verilen en yaygın gruplama sistemi. ebeveynlerden miras alınan A ve B adı verilen iki antigenin varlığı veya yokluğu üzerine kurulmuştur.
Görüldüğü gibi AB grubu herkesten kan alabilmekte, 0 grubu ise herkese kan verebilmektedir. Savaş gibi kan ihtiyacının yoğun, test zamanının az olduğu zamanlarda, kan bankasında mümkün olduğu kadar çok sıfır grubu kan depolanır. İnsanlar nasıl yüzebiliyor? Bir cismin suyun üstünde kalabilmesi için sudan hafif olması gerekir. Ancak 120 kiloluk bir insanın suda çok rahat sırt üstü yattığını, çok zayıf bir kişinin ise suyun üstünde kalabilmek için debelendiğini çok kez görmüşsünüzdür. Burada önemli olan ağırlık değil yoğunluktur. Yani cismin hacim olarak bir santimetreküpünün veya bir litresinin ağırlığıdır. İki konuyu birbirinden ayırt etmek lazımdır. Yüzme bilmek insanın suda bir noktadan diğerine bir şekilde gidebilmesidir ki, bunu insanın karadaki yürümesine vaya koşamasına benzetebiliriz. Suyun üstünde kalmak ise karada ayakta durmak gibidir. Doğuştan bu yetenek bize verilmiştir. Suyun yoğunluğu, yani bir litresinin ağırlığı bir kilogram olduğundan sadece 1.00 olarak gösterilir. Kemiklerimizin yoğunluğu 1.80, adelelerimizin 1.05, vücudumuzdaki yağların 0.94, ciğerlerimizdeki havanın ise 0.00'dır. Bu yoğunlukların vücudumuzdaki miktarlarına göre ortalaması alınınca, ortalama bir insanın vücudunun yoğunluğunun sudan biraz az olduğu görülür. Yani istesek bile suyun dibinde kalamayız, su bizi yukarı iter. Bu sadece insanlar için geçerli değildir. Memeli hayvanların, koyunlar da dahil olmak üzere çoğunluğu suyun üstünde kalabilir. İnsanlarda çok adeleli olanlarla, bir deri bir kemik olanların yoğunlukları daha yüksektir ve suyun üstünde kalmaları pek rahat değildir. Kadınların vücutlarında erkeklere oranla daha çok yağ bulunduğundan, yoğunlukları nispeten azdır ve su oranları daha rahat taşır. Yüzme sporu yapanlarda ise durum farklıdır. Özellikle erkeklerin uzun boylu ve ince olmaları gerekir. Bu yapıda olanların vücutlarını yoğunlukları ortalama insandan daha fazladır ama onlar için önemli olan, suyu geri çekerek ileri hareketi sağlayacak olan kas gücü ve suya en az direnci gösterecek vücut yapısıdır. Tuzlu su, tatlı sudan biraz daha yoğundur. Bu yüzden denizde yüzmek, tatlı su dolu bir havuzda yüzmekten rahattır ve tuzlu suda daha hızlı yüzülebilir. Bütün diğer kara sporlarının aksine, yüzmede kadınların performansı erkeklere çok yakındır. Şüphesiz bunun nendeni ise kadınların erkeklere göre yoğunluklarının daha az olması ve böylece suyun onlara sağladığı kolaylıktır. Bazı ülkelerde havuzda, suyun içinde doğum yaptırıldığını medyada izlemişsinizdir. Doğan bebekler sağlıklı olarak suyun üzerine gelebilmekte, daha sonraki gelişmelerinde, suyun altında çok rahat hareket edebilmektedirler. Suyun içinde olmak onlar için değişik değil, zaten alışık oldukları bir ortamdır. Niçin gülüyoruz? Böyle de soru mu olur, tabii ki fıkralara, komik laflara ve olaylara gülüyoruz diyebilirsiniz. Ama araştırmalar olayın bu kadar basit olmadığını gösteriyor. Tabii sizler de haklı
olabilirsiniz. Gülmek araştırmacılar tarafından yıllarca araştırıldığı kadar karmaşık olmayıp, ilkel atalarımızdan kalan, çevremize uyum ve sosyal hayatı paylaşmakla ilgili bir davranış biçimi de olabilir. Bebekler doğar doğmaz içgüdüsel olarak ağlarlar ama ancak dört hafta sonra gülmeye başlarlar. Anne ve babanın bundan mutluluk duyduğunu hissettikçe bebeklerin gülmeleri fazlalaşır. Gülmek bir çeşit dışa vurum gibidir. Gülerken kalp atışı hızlanır, derin nefes alınır, beyin tarafından "endorfin" denilen kimyasallar salgılanır. Endorfin ise vücudumuzda gerginliği, ağrıyı azaltır. Gülmek de üzüntü veya öfke gibi bir boşalma yoludur, ancak bunun niçin böyle olduğu tam olarak bilinmiyor. Şüphesiz hepimiz güldükten sonra kendimizi daha iyi hissediyoruz. Gülerken bedendeki gerginlik, kaslardaki denetimin yitirildiği noktaya kadar azaldığından, sandalyeden düşebiliyoruz veya bir çok olayda kendimizi tutamıyoruz. Gülmek sosyal ilişkilerde mutluluğu paylaşmak gibi görülebilir ama her zaman mutluluk ifadesi değildir. Hepimiz patronumuzun yaptığı bir şakaya (pek komik olmasa bile) gülme eğilimindeyizdir. Yani güç, karşısında daima tebessüm eden yüzler görür. Çok yüksek sesle gülmek, gelebilecek tehlikelere karşı sinirsel bir reaksiyon da olabilir. İki insan arasındaki bir mücadelede, bir oyunda güçlü olan zayıfı ezerken de gülebilir. Yani gülmek, gücün ve saldırganlığın bir göstergesi de olabilir. Gülerken insanın yüz ifadesinden mutlu olduğunu herkes anlar ama o yüz ifadesi ile arkasında yatan duygular arasındaki ilişkiyi psikologlar bile hala tam olarak izah edemiyorlar. Hala bir müsabakayı kazanıp mutluluktan gülmesi gerekenlerin niçin gözyaşları içinde ağladıklarının, ağlaması gereken bir yerde bir insanın yine gözyaşları içinde kahkahalarla niçin güldüğünün sebebi anlaşılmış değildir. Anacak bu arada kahkaha ile gülmekle, gülümsemeyi ayırt etmek gerekir. Gülümsemek kesinlikle insanın, karşısındaki için iyi şeyler hissetmese bile kendisi için bir mutluluk ifadesidir. Yapılan bir araştırmaya göre insanlar 50'li yıllarda günde ortalama 18 dakika gülerken, bu süre günümüzde 6 dakikaya düşmüş bulunmaktadır. Yetişkinlerin günde ortalama 60, çocukların ise 500 kez güldüğü ve bir gülüşün 6 saniye sürdüğü araştırmacılar tarafından saptanmıştır. Taşıt tutması nasıl oluyor? Ne kadar hızla ve ne kadar uzak mesafeye gitmelerine bağlı olmadan, insanlar hareket halindeki vasıtaların içinde mide bulandırıcı bir rahatsızlık hissederler. Dış kulağımızın görevi işitmeyi sağlamaktır ama iç kulağımız dengemizden sorumludur. Hareket halinde olduğumuzda, iç kulağımızın içindeki sıvı çalkalanır ve sinir sistemimiz vasıtası ile beynimize sinyal gider. Eğer arabanın içinde bir şey okuyorsanız veya arabanın içinde bir şeye bakıyorsanız, gözlerden beyne hareket halinde olmadığınız sinyali gider ama iç kulaklarınızdan giden sinyal farklıdır. O, vücudunuzdaki sarsıntıdan dolayı hareket halinde olduğunuzu bildirir. Bu iki sinyal arasındaki fark, halk arasında "araba tutması" diye adlandırılan, mide bulandırıcı etkiyi yaratır. Aslında dalgalı denizde seyreden bir gemideki insanı deniz tutması ne ise hareket halindeki bir arabanın içindeki insanı taşıt tutması da aynı şeydir. Denizdeki hareket tam anlamı ile üç boyutlu olduğundan etkisi daha fazladır. Baş ağrısı, baş dönmesi, nabızdaki artış ve mide bölgesindeki baskı hissi ile kusma ihtiyacı en belirgin özelliklerdir. Bunlara ilaveten deniz tutmasında, bulantıdan önce stres hormanları da salgılanmaya başladıklarından
rahatsızlık ve panik hissi iyice kuvvetlenmektedir. Arabada iken gözlerinizle, bir uzağa, bir yakına bakarsanız, bu taşıt tutma probleminize yardımcı olabilir. Bu nedenlerdir ki, arabayı kullananlarda taşıt tutması olayı görülmez. Çünkü araba, kullananın kontrolü altındadır. Sürücü arabanın ne zaman duracağını veya hızlanacağını, ne yöne dönüleceğini bilmektedir. Taşıt tutması gençlerde daha çok görülür, çünkü yaşlandıkça ve çok seyahat ettikçe, iç kulağın hareketlere karşı hassasiyeti azalır. Bir görüşe göre, taşıt tutmasındaki denge bozukluğu, bulanık görme gibi belirtilerde beyine gönderilen sinyaller, zehirlenince beyine yollanan sinyallerle aynı. Bu nedenle de beyin mideye kusma ve içindeki zehri boşaltma emrini veriyor. Taşıt tutmasına karşı önerilerimiz şöyle: Kitap okumayın, zihniniz başka şeylerle meşgul olsun. Olay aslında beyinde oluştuğundan, onu başka bir şeyle meşgul edin. Zihinsel veya kelime oyunları oynayın. Mide bozucu şeyler yemeyin, çok gerekirse bunun için üretilmiş ilaçları, kulak arkasına yapıştırılan bantları kullanın. Çinli doktorlar yüzyıllardır taşıt tutmasına karşı akapuntur tedavisi uyguyorlar. Bu uygulamadan siyah ve beyaz insanların yüzde 50-60'ı etkilendiği halde Asyalıların hemen hepsi etkileniyor. Bu farkın da sinir sistemindeki bir genetik temele dayandığı sanılıyor. Niçin hıçkırırız? Akciğerlerimiz kaburgalarımızın içinde birer torba gibi dururlar. Nefes aldığımızda bu torbalar içerlerine alabildikleri kadar hava alarak şişerler. Göğsümüzü karnımızdan ayıran ve akciğerlerimizin altına bitişik büyük bir kas olan diyafram, büzüşerek ciğerlerimizin genişlemesini sağlar, nefes almamıza yardımcı olur. Süratli yemek yenildiğinde, yutkunma neticesinde yemek ile birlikte bir miktar da hava alınır. Hıçkırık, yiyeceğin yüzeyine yapışarak sindirim sistemine giren bu havayı atmak için sistemin gösterdiği bir tepkidir. Diyafram süratle büzüşerek, çok ani ve hızlı nefes almamızı sağlar. Bu arada boğazımızın üst tarafında, ses tellerimizin bulunduğu kısımda bir kapanma olur ve buradan geçen hava bir an bloke edilir. Bu da "hıck" şeklinde bir sesin çıkmasına neden olur. Midedeki bir olayla diyaframın ilişkisi, bu iki organdaki sinirlerin birbirine çok yakın hatta iç içe geçmiş olmalarındandır. Bu nedenle en çok yemekten sonra hıçkırırız. Sindirim işlemi bittikten sonra hıçkırık olmaz. Hıçkırığı önlemek için çok çeşitli öneriler vardır. Baş aşağı durmak, yavaş yavaş su içmek, kolları yukarıda tutmak, nefesi tutmak, ileride bir noktaya bakarak derin nefes almak, buzlu su içmek, nefesi tutarak üç kere yutkunmak, nane yutmak, parmağı kulağa bastırarak su içmek ve korkutmak gibi. Bunlardan korkutarak insanı şok etmek, dolayısıyla sinir sistemini etkilemek, derin nefes almak ve de kandaki düşük karbondioksit seviyesinin hıçkırığın oluşumunu hızlandırdığı bilindiğinden nefesi tutmak en mantıklı önlemlerdir. Aslında ise bu önlemlerin hiçbirine gerek yoktur. Hıçkırıklar yaklaşık beş saniyede bir olur ve genellikle bir dakikadan fazla sürmezler. Siz önlemlerle uğraşırken, o zaten kendi kendine kesilir. Hıçkırığı kesmek için kabul edilen genel görüş hiçbir önlemin hıçkırığı kesmediğidir. Ancak aylarca süren istisnai durumlarda, muhakkak tıbbi müdahale gerekir, hatta bu durumlarda sinirler üzerinde operasyon yapılması bile gündeme gelebilir. Çok miktarda biber yemek gibi kimyasal yanmaların, enfeksiyonların ve ülser gibi hastalıkların da hıçkırığı meydana getirebilecekeleri ileri sürülüyor. Hıçkırık süresince bir şey yememekte ve içmemekte fayda vardır, çünkü bu sırada tekrar fazla hava alınabilir.
Şimdi geldik işin en ilginç yönüne. Bu kapsülün içinde kemiklerin hareketleri sırasında buraları yağlayan bir sıvı vardır. Geceleri iyi bir uyku çekebilmek için. "Teta" dalagalarını salınımı saniyede 3. beyin dalgaları da yavaşlar. Rüya REM uykusu safhasında olur. REM kısmı uyku süresinin yüzde 25 kadarını kapsamalıdır. Yemeğe saygınız ne kadar artarsa. bacaklarda ve yüz kaslarında seğirmeler de görülebilir. o insanın yaydığı beyin dalgalarını kaydedebilirsiniz. saniyede on kez salınım yapan "alfa" dalgaları yayar. Bu tip eklem yerlerinde. En çok ve kolaylıkla çıtlattığımız yerler vücudumuzda en çok bulunan sürtünmeli eklem yerleridir. Uyanık ve hareketsiz durumdaki bir insanın beyni. Vücudumuzda en kolay çıtlatabileceğimiz eklem yerlerimiz parmaklarımızdır. insanların ise bir kısmında. hem REM. Parmaklarımız niçin çıtlar? Bazı insanlar her iki elinin parmaklarını birbirine geçirerek ve onları gererek ses çıkartırlar. kollarda. Uykudan önce alınan alkol de beyinin dalga yayma sistemini ve düzenini etkiler. hafta sonları da dahil aynı saatte uyanmalıdır.5'tan azdır. İçindeki . Çoğumuzun buradan gelen sesin kemiklerden geldiğini sanırız. yani çıtlatırlar. Normal uykudaki bir REM veya rüya bölümü 5 ila 30 dakika sürer. yemek yerken karbonatlı içki içmeyin. Uyku ilaçları daha çabuk ve derin uyumanızı sağlayabilirler ama uykunuzun ve özellikle de REM kısmının kalitesini değiştirirler. Uyku sırasında ise beyin. Bir insanı veya bir köpeği REM uykuları sırasında seyrederseniz. beyin dalagaları uyanık bir insanınki kadar hızlanır. İnsanda en derin ve uyandırılmasının en zor olduğu uyku zamanında. iki kemiğin birleştiği yerde bir bağlantı kapsülü vardır. İnsan gece uykudayken çeşitli zamanlarda beklenmeyen şeyler oluşur. gözlerinin öne ve arkaya hızla titrediğini görürsünüz. Bu safhadaki bir insanı uyandırırsanız. hıçkırık o kadar azalır. örneğin parmaklarınızda. salınımı iki kez fazla olan "beta" dalgaları yayar. REM uykusu safhasında köpeklerin çoğunda. "teta" ve "delta" dalgalarını yayar. salınımları çok daha az olan iki yür dalgayı.5 ila 7 arasında olup. İnsanın uykusu derinleştikçe. hatta rahatsız oluruz ama nedense bunu yapanlar hallerinden memnun görünürler. nitrojen ve karbondioksit gazları bulunur. Düzenli bir uyku için insan her zaman aynı saatte yatmalı. beyin artık "delta" dalgaları yaymaya başlamıştır. hem de bunun dışındaki safhaların birlikte yaşanması gereklidir. rüyasını çok canlı hatırlar ve anlatabilir. Hareketli bir insanın beyni ise. İngilizce'deki "Hızlı Göz Hareketleri" kelimelerinin baş harflerinden alınarak "REM" uykusu da denilen ve insanların çoğunluğunda bir gecede 3-5 kez görülen bu safhada. yemeğe konsantre olun. çok miktarda yemeyin. Uyurken beynimizde neler oluyor? Eğer bir insanın başına "elektroensephalograf" (ezberlemeniz gerekmez!) adını taşıyan bir cihaz bağlarsanız. Bu sıvının içinde erimiş halde oksijen. Parmaklarımız gerilince ve eklem yerlerimiz düzleşince bu kapsül de gerilir. çok konuşmayın ve gülmeyin. REM safhası dışındaki uykularda insanlar genellikle rüya görmezler.Hıçkırığı önlemek için en iyisi yemeği yavaş yiyin. "delta" dalgalarınınki saniyede 3.
Günümüzde bile solak doğan çocuklar. eklemler etrafındaki yumuşak doku zarar görmekte. yazmamıza da kumanda ettiği. dolayısı ile elin kavrama gücü azalmaktadır. silahlarda boş kovanların fırlayış yönü. Arabaların vitesleri. Eğer parmaklarınızı çıtlattığınız anda röntgenini de çekerseniz. çıtırdama sırasında iki ayrı ses duyulmaktadır. Bir görüşe göre parmak çıtlatmanın eklem yerlerimizdeki sıvıya bir tesiri yoktur. hafıza gibi çok önemli işlevlere kumanda ettiği. katılımla bir ilgisinin bulunmadığı da kesin. Ayrıca detaylı çalışmalar göstermiştir ki. Tüm bu açıklamalar. Aynı parmağınızı arka arkaya çıtlatamazsınız. Patlayan kabarcıklar neticesinde gazlar bu sıvıyı terk eder. bir elini veya ayağını diğerine göre öncelikli kullanmaz. Bu durumun genetik olmadığı. beynimizin her iki yarısı değişik yetenekleri kontrol eder.sıvının basıncı azalır ve gaz kabarcıkları patlamaya başlar. Ama sonraları beynimizin sağ yarısının da idrak. ancak tek yumurta ikizlerinin bile yüzde onunun farklı ellerini kullanmaları şaşırtıcıdır. eklem içinde oluşan gaz kabarcıklarını görebilirsiniz. Onlar daha iyi organize olmuşlar. hatta tarihin karanlık çağlarında şeytanla bile özleştirilmişlerdir. Genel görüş bunun 1/9 oranında olduğu şeklindedir. yine de bu kadar küçük gaz miktatının bu kadar büyük bir ses çıkartabilmesinin nedeni hala anlaşılmış değildir. çünkü gaz kabarcıklarının sıvı içerisinde tekrar oluşması biraz zaman alır. Dünyada tarih boyunca. Bilim insanları yıllardır bunun nedenini arayıp durmaktadır. İnsanların niçin bazıları solaktır? İnsanların çoğunun niçin. Sağ ellerini kullananlar için hayat daha kolaydır. İnsanın dışında hiçbir yaratık. daha çok sağ ellerini kullandıkları henüz bilinmiyor. Diğer bir görüşe göre ise sürekli olarak bunu yapanlarda ve bunu alışkanlık haline getirenlerde. İkinci sesin ise kapsülün uzama sınırına vardığında çıktığı sanılıyor. kültür ve ırk farkı olmaksızın insanlar arasında sağ elini kullananlar hep çoğunlukta olmuşlardır. bu kapsülün boyu ile sınırlıdır. Önceleri beynimizin sol yarısının konuşma yeteneğimize kumanda ettiği bilindiğinden. yargılama. Bir süre beklemeniz gerekir. deneylerle ispatlanmasına rağmen. iki yarısının da birbirinden üstün olmadığı ve her iki tarafın da eşit değerde görevler üstlendiği görüldü. Bilindiği gibi. parmaklar şişmekte. Bu olay eklem yerindeki hacmi yaklaşık yüzde 15-20 arttırır. Evet geldik en çok merak edilen soruya! Parmaklarımızı çıtlatmak vücudumuz için zaralı mıdır? Bu konuda elde çok az bilimsel çalışma sonucu vardır. İşte kulağımıza gelenler bu seslerdir. dünyada her şeyi kendilerine göre ayarlamışlardır. Birincisinin gaz kabarcıklarının patlaması olduğu biliniyor. hatta tuvaletteki muslukların . Eğer dünya nüfusunun yarısı solak olsaydı veya dünyada hiç solak olmasaydı. beynin her. bu durum tabiatın kurallarına daha uygun olabailirdi. Bu sorunun tatmin edici bir cevabı da henüz yoktur. Her azınlığın başına geldiği gibi solaklar toplumda bazı zorluklarla karşılaşmışlar. aileleri tarafından sağ elleri ile yazmaya zorlanmaktadırlar. acımasız bir üstünlük kurmuşlar. Solakların oranı hakkında çeşiti görüşler var. bütün önemli kumandaları bu tarafın üstlendiği sanılıyordu. sıvı daha da genleşir ve eklem yerinin hareket kabiliyetini arttırır. Bebeklerin rahimdeki pozisyonlarıyla ilgili teoriler var ama kanıtlanmış değil. Şüphesiz ki eklem yerinin gerilmesi.
Suyun altında niçin bulanık görürüz? Denize dalıp gözlerimizi açtığımızda etrafı bulanık görürüz ama deniz gözlüğünü takınca her şey netleşir. gözümüzü geçerkenki hızı ile yaklaşık aynıdır. nefes alışları ve kan dolaşımları tamamen durur. hem de sağlıklı. havadan gelecek ışığa göre yoğunluğu ayarlanmış gözümüzde tam kırılmaz. Ayrı bir sorun da suyun donduğu vakit . Işık. sadece hücre aralarındaki ve kandaki su donmalı. sudan havaya geçen ışık oradan gözümüze gelerek normal olaraka kırılır ve görüntü de retina da net olarak odaklaşır. Ancak suyun yoğunluğu farklı olduğundan buradan gelen ışık. zayıf ve kullanışsız anlamında eski İngilizce'de kullanılan "lyft" kelimesinden türetilmiştir. kalp atışları. Yani gözümüzün dışı bir görme elemanından ziyade. Eğer su ile gözümüz arasına bir cam koyar ve arkasında havanın bulunduğu bir boşluk bırakırsak. besin ve oksijen taşıyamayacağından. görüntü retinada tam odaklaşamaz ve suyun altında cisimleri flu görürüz. hücredeki zar ve proteinlerin yapıları bozulmamalıdır. hücrenin içinde oluşan buzun en az seviyede olması gerekir. havadan suya veya prizmanın içinden geçerken olduğu gibi. önce kalp atmaya başlar ve kurbağa hayata geri döner. Gözümüzün yoğunluğu ve dışbükeyliği öyle ayarlanmıştır ki. 24 saat süresince kan ve hücrelerinin arasındaki su dondukça geriye donma noktası düşük bir tip antifriz çözelti bıraktıkları ve glikoz üretimlerini çok yükselttikleri tespit edilmiştir. Hücre içindeki suyun tamamen donması ölüme yol açar. Türkçe'de de öyle değil mi? Sağ hem canlı ve hayatta anlamında kullanılır. Bunun için de dondurma işlemine hücre dışı sıvılardan başlanılmalı. Bunu biliyoruz. gelen ışık kırılma sonucunda gözümüzün arkasındaki retinada odaklaşır. Gözümüzün dışbükey şeklindeki dış yüzeyi sadece bir mercek görevi görür. arka taraftaki retina tabakasına odaklayamaz. gözümüzün önünde deniz gözlüğünün içindeki hava olmadıkça. tedavi imkanlarının üzerinde çok çalıştıkları bir konudur ve bilim insanlarını bu araştırmalara iten sebep kurbağalardır. Buzlar çözüldükten sonra. görüntünün ince ayarını yapan basit bir mercektir.yeri bile hep sağ ellilere göre tasarlanmıştır. İnsanlar niçin dondurularak saklanamıyor? Tedavisi günümüzde mümkün olmayan hastaları ölmeden önce dondurup. teknolojinin gelişip. Doğada bazı cins kurbağalar kış uykusu süresince donarlar. Yapılan araştırmalarda kurbağaların aniden donmadıkları. Analşılıyor ki. Hatta aort damarları kesildiğinde bile kanama olmaz. Bir memelinin hücresinin dondurularak saklanabilmesi için. Oysa insanda bu oranda şeker yükselmesine mani olacak birçok mekanizma vardır ve iyi çalışmalarının sonucu ise şeker hastalığıdır. Donmuş kan. Işığın sudaki hızı. farklı yoğunluktaki cisimlerden geçerken kırılır. suyun içinde görme işlevinde bir aksama olmaktadır. metabolizmada ne gibi aksaklıklar görülebileceği hala bilinmemektedir. Sağ anlamındaki "right" ise haklılık ve doğruluk anlamında da kullanılır. İngilizce'de sol anlamındaki "left" kelimesi. Bu mercek olmadan gözümüz ışığı alıp. solun ise soluk gibi bir sıfatın kökünü oluşturma dışında sadece bir nota ile isim benzerliği vardır. sağlam gibi sıfatların kökünü oluşturur.
bir kısmının da yansıtılması ile ilgilidir. Atardamarlarda kalp tarafından pompalanan kanın vücudun her yerine süratle ulaşabilmesi için basınç yüksektir. kalp tarafından emilerek tekrar oksijen depolayabilmesi için akciğerlerimize pompalanır ve çevrim böyle devam eder. karbondioksiti alıp geri dönerken yani toplardamarlarımızda iken rengi koyu kırmızı hatta biraz mora yakındır. doku yapısı bozulabilir. Herhangi bir atardamar kesildiğinde kan daha hızlı dışarı çıkar. Kanımız oksijeni havadan aldığımız nefesin sonucunda akciğerlerimizden alır ve vücudumuzun her bir noktasına ulaştırır. Damarlarımızın mavi renkte görünmesi. Kırmızı kan hücrelerini. Halen bir organ bile dondurulup saklanmadığına göre. Kanımız hücrelerde oksijeni terk edip. Bu noktalarda oksijeni hücrelere devreden kanımız. Aynı anne ve babanın çocukları niçin farklı oluyor? . Ancak bunların hücre sayıları çok azdır. damarlarda taşıyarak. Kesilme yerinden akan kan derhal hava ile temas edip. kan kaybı süratli ve çok olur. Bu nedenle derimizde gördüğümüz damarların çoğu. Hayati tehlike yaratır. hücre zarı yırtılabilir. Hücrelerimize oksijeni kanımız taşır. Tabi ki bu durum toplardamarlar kesildiğinde kanın koyu kırmızı veya mor renkte akacağı anlamına gelmez. Toplardamarlarda ise kanın basıncı düşük. hızı da daha yavaştır. kanın rengini veya renginin tonunu içinde oksijen olup olmaması tayin eder. Daha doğrusu insanı dondurup saklamak şüphesiz mümkün de. sperm ve beyaz kan hücreleri. Derimizde mavi renk gibi yüksek enerjiye sahip dalga boyundaki ışıklar daha çok yansıtılıp gözümüze geldiği için damarlarımız mavi renkte görülür.genişlemesidir. yani alyuvarları çevreleyen ve aslında demir içeren bir protein olan hemoglobin. Damarlarımızın çeperleri ve kan hücreleri renksiz olduklarından. vücudumuza gelen ışığın bir kısmının derimizde emilmesi. ondaki zengin oksijeni alır ve rengi yine bilinen kan rengine dönüşür. Nakil için böbrekler ve karaciğer buz içinde saklanır ama bunun da süresi en fazla 2-3 gündür. Kanımız kırmızı iken damarlarımız niçin mavi? Yaşamımızın sürebilmesi için vücudumuzdaki her bir hücrenin oksijene ihtiyacı vardır. Aslında artık günümüzde insanın yumurta hücreleri. Bu tehlikeye karşı atardamarlarımız daha kalın çeperli yapılmış ve derimizin altında daha derinlere yerleştirilmişlerdir. oksijenle birleşerek bilinen parlak kan rengini oluşturur. bütün bir vücudu dondurarak saklama konusunda bilim insanları pek iyimser değiller ama çalışmalar devam ediyor. Üstelik bu organlar soğuk ortamda saklanmakta ama dondurulmamaktadır. hedefe ulaşıldığında bırakan özel bir molekül vardır. deri ve korneası dondurularak saklanabilmektedir. tekrar ısıtılıp canlandırmanın yolu henüz bilinmiyor. Kanımızın içinde oksijen moleküllerini tutup. et kalınlığı az olduğu için içindeki kanın rengini daha çok yansıtan ve deriye daha yakın olan toplardamarlardır. Vücudumuzda gördüğümüz damarların hemen hemen tümüne yakını daha koyu renkli kanı taşıyan toplardamarlardır. Bu yüzden kan damarları parçalanabilir. Bir kaza veya ameliyat olmadıkça atardamarlarınızı pek göremezsiniz.
kendi anne ve babasının kromozomlarının birer yarısını rasgele. İşte rakibine karşı daima üstün gelen bu genlere hakim (dominant) gen adı verilir. görme yeteneği ve saçlılık hakim genler iken mavi göz. annesi kahverengi gözlü çocuk kahverengi olur ama mavi renk göz geni saklı olarak durur. Ve bunlardan birini çocuğuna geçirir. onun çocuklarına da geçebilir. Sperm. Eğer anne ve babadan alınan genler aynı ise. k/k) gen yapısı oluşacak yani üç çocuk uzun boylu olurken bir tanesi kısa boylu kalacaktır. Bu ikili DNA'nın birbirine sıkıca sarılmış iki koludur. Ama hangi yarısı gelmiştir? İşte doğanın müthiş düzeninin ipucu da buradadır. Bu çocuklar (U/k) gen yapılı biri ile evlenirlerse. yumurta diğerini. Koyu renk gözlü çiftlerin çocukları nasıl açık renk gözlü olabiliyor? Genlerin ana mekanizması çok basittir. Anne ve babadaki her iki gen de hakim gen ise sonuç aynı olacaktır. Ancak bir taraftan mavi göz. Ortadan "X" şeklinde bağlı bu yeni kromozomun her iki yarısı da komple bir gen setini taşır. yani çocuk her iki taraftan da mavi göz genini aldı ise problem yoktur. U/k. doğan her çocuk dört kişinin. Baba ile annenin kromozomları da kendi anne ve babalarının kromozomlarından gelmiştir. babaanne ve her iki dedesinin (dolayısıyla onların da ebeveynlerinin) genlerinin rasgele karıştırılmış şekilden oluşur ve her çocuk farklı fiziksel ve psikolojik özellikler gösterir. birbirinin tamamen aynı "X" şeklindeki kromozomları taşır. Anne için de bu aynıdır. Kadın veya erkek olsun her insanın bir set kromozomu vardır ve her kromozom birleştikleri zaman "X" harfini oluşturan iki parçadan ibarettir. Babada sperm hücreleri oluşurken. diğeri de babasından gelir. İnsanlarda koyu renk göz geni hakim gendir.Çocukların oluşumunu anne ve babadan aldıkları kromozomlar belirliyorsa. Yukarıda bahsi geçen çocuğun gözleri kahverengi olacaktır. Mavi göz rengi gibi mücadeleyi kaybeden gene de saklı (recessive) gen denilmektedir. Kendisi ile aynı genetik yapıda biri ile evlenirse yukarıdaki uzun boy-kısa boy örneğinde . Uzun boy ve kısa boy genlerinde hakim olan uzun boydur. Annenin yumurtalarında da aynı şey olunca. her çocukta mutlaka bir uzun ve bir kısa boy geni (U/k) olacak ve uzun boy hakim gen olduğundan her çocuk uzun boylu olacaktır. Babası mavi. Örneğin babada iki uzun boy geni (U/U). annede ise iki kısa boy geni (k/k) varsa.Çocuğun gözlerinin rengi mavi olacaktır. Her anne ve baba iki tam gene sahiptir. Saklı gen bu mücadelede ancak her iki tarafın geni de saklı gen ise galip çıkabilir. İnsanlarda kahverengi göz rengi. yumurta ile birleşerek yeni bir insanın oluşumunu sağlar. bu iki yakasından biri anneden. her insanda bir set kromozom varsa ve de bu kromozomlar zamanla değişmiyorsa. Tabiatta çocukların oluşumu ile ilgili özel bir sistem dizayn edilmiştir. Bir insanın kromozomunun. Esas soru şudur: Sperm ve yumurtadaki DNA nereden gelmektedir? Babadaki her hücre. renk körlüğü ve kellik saklı genlerdir. aynı anne ve babadan olan çocukların da birbirinin aynı olması gerekmez mi? Üreme konusunda tabiat müthiş şaşırtıcıdır. çocukların her birinde muhtemelen (U/U. Son yılların gözde konusu DNA ile ilgili olarak gazetelerde ve dergilerde çizilen resimlerden belki dikkatinizi çekmiştir. k/U. Sperm yeni bebeğin kromozomunun bir yarısını taşır. Saklı gen çocuğun DNA sarmalında kalıp. yani anneanne. yani bir kurala bağlı olmadan alır. diğerinden kahverengi göz genini aldı ise gözlerinin biri mavi diğeri kahverengi olmayacağına göre bu genlerden biri üstün gelecektir.
Bu durumda İstanbul'dan Newyork'a gidince vücut kendini ancak yedi gün sonra adapte edebilmektedir. Bu durumda uçuştan sonra insanda yorgunluk duyulmakta. özellikle okuma. üreme zamanı gibi periyodik fonksiyonlarını kontrol eden biyolojik bir iç saatleri vardır. vücut ısısı. kaç zaman bölgesinden geçtiğinize bağlıdır. Ayrıca parmaklarımızın uçları ve ayaklarımızın tabanları kalın bir deri tabakası ile . sizin vücut saatiniz hala İstanbul'a ayarlıdır. Örneğin İsatnbul'dan saat 12:00'de havalanır. Şüphesiz bu insanların çoğunluğunun yapısına ve yaşam düzeyine bağlıdır. yavaşlatmaya göre daha fazla zorlandığı görülmektedir. aynı zaman bölgesinde kuzey-güney mesafesinde gidilince jet-lag olayı görülmemektedir. su geçirmez keratin bir tabaka oluşturur ve suyun derimizden içeri girmesini önleyerek derimizi yumuşak tutar. Karnınız acıkacak.olduğu gibi anne ve baba kahverengi gözlü olamlarına rağmen çocuklardan biri mavi gözlü olabilir. gecikmedir. Küçük çocukların pek etkilenmediği jet-lag olayından en çok etkilenenler ise günlük yaşantısı düzenli ve rutin işler yaparak yaşayanlardır. Dünya dönüşü 24 saatte tamamlandığından. insanlarda jet-lag'a karşı direnç kırıcı diğer etkenlerdir. Jet-lag olayı uçma mesafesine değil. yoksa batıya doğru mu seyahatte daha çok görüldüğü tartışma konusudur. Bu saatlerin çoğu. kendi fonksiyonları için kendi zaman dilimlerinde çalışır. ancak ışık ve sıcaklık gibi dış etkenlerden de etkilenir. Uçaktaki havanın kuru olması. biraz sonra uykunuz gelecektir ama. yani bir saatlik bir zaman değişimine alışması bir gün almaktadır. Eğer İstanbul'dan Newyork'a uçarsanız. Newyork'ta sabah 07:00'dir. Örneğin İstanbul ile Newyork arasında yedi zaman bölgesi vardır ve aynı anda İstanbul'da saat 14:00 iken. Bu tüy ve kılların dibinde "sebum" adı verilen yağ bezleri vardır. Jet-lag olayı nedir? Bütün hayvanların vücutlarının. dünya yüzeyi kuzeyden güneye her biri 1 saatlik 24 zaman bölgesine bölünmüştür. insanın vücut saatini hızlandırmada. yeterli sıvı içecek alınamaması. akşam olmasına bile daha yedi-sekiz saat vardır. bir kısmı gözle görülebilen. Banyodan sonra ellerimiz niçin buruşur? Bütün vücudumuz. "Lag"in İngilizce'de anlamı geri kalma. uyuma. Bu durum Mendel kurallarına uygun olup mavi gözlü çocukları olan kahverengi gözlü anne ve babaların paniğe kapılmalarına ve ortada başka bir neden aramalarına gerek yoktur. seyehat süresince hareketin kısıtlı olması. araba kullanma ve iş görüşmeleri gibi konularda motivasyon ve konsantrasyon eksikliği görülmektedir. Yapılan anketler sonucunda. farklı iklimde farklı yemekler. sekiz saatlik bir uçuştan sonra Newyork'a varırsanız. Belki de en çok kullanılan yerler olmaları nedeniyle vücudumuzda sadece parmak uçlarımız ve tabanlarımızda kıl veya tüy yoktur. Aynı mesafe. içki içilmesi. Vücudunuzun saati ortama göre yedi saat ileridedir. Jet-lag olayının doğuya doğru mu. vücut saatiniz 20:00'dedir ama Newyork saat 13:00'ü yaşamakadır. büyük bir kısmı da ancak dikkatli bakınca farkedilen kıl ve tüylerle kaplıdır. NASA'ya göre insan vücudunun biyolojik saatinin her bir zaman bölgesine. çoğunluğun doğuya doğru yapılan uçuşlarda daha çok rahatsız olduğu. Dolayısıyla koruyucu keratin tabaka da yoktur. İşte bu olaya jet-lag denilir. Bunların çıkardığı yağ.
Bu oran. Cihaza üflemeyle dışarı verilen havanın 2. osmos denilen daha sulu bir maddenin daha koyu bir maddenin içine girişi sonucunda derimizin altına su girer ve bu su burada kendine yer bulmak ister. yüzde 80'i ince bağırsaklarda kana karışsa da. Parmaklarımızın uçları ve tabanlarımız suyun altında belli bir süre kalıp iyice ıslanırsa. Bu kokuların nedenleri ağza veya boğaza bulaşan alkol. nefesteki dolayısıyla kandaki alkol miktarı ölçülür. Bir kadeh sek rakı veya iki bardak şarap kanda 40 gram alkol bulunması anlamına gelir. çünkü hesaba göre kanında 40(60*0.7)=0. Çevre ısısının artması ile beyin. ciltteki ter bezlerini uyarır. alınan alkol miktarının kişinin ağırlığına bölünmesi ve erkeklerde 0. Ancak buradaki kalın derimizin genleşerek bu suya ayırabileceği fazla yeri olmadığı için. Tüm bu alkol ve kokulu yiyeceklerin molekülleri midedeki hazım sırasında mide duvarından geçerek kana karışır. Böylece akciğerlere ulaşarak nefesle beraber çevreye yayılırlar. Bu da ciddi kazalara yol açar. Bu ter bezleri de ince kanallar . Bu miktarda alkolü 60 kilo ağırlığındaki bir kadın aldığında suçlu olur.5 gramı geçtikten sonra refleksler yavaşlar.7. soğan benzeri keskin kokulu yiyecekleri yediğimizde nefesimiz kokar. dişlerimizi fırçalayalım. kadınlarda alkolün midede daha az parçalanarak kana karışım oranının yüzde 30 daha fazla olması. kadınların daha çabuk sarhoş olmaları ve sarhoşluğun daha uzun sürmesinin gözlemlenmesidir. İstediğimiz kadar ağzımızı yıkayalım. Adı da "hipotalamus".76 gr/litre sonucunu verir ki. Alkol aldığımızda veya sarımsak. şeker yiyelim veya sakız çiğneyelim fark etmez. Beynimizde terlemeyi düzenleyen özel bir bez var. İnsanlarda bir litre kandaki alkol oranı 0.6 katsayısının çarpılamsı ile hesaplanabilir. trafikteki yasal limiti aşar. Bu kokular mideden de gelmez. sürücü bilincine hakim olamaz.kaplanmıştır.1 gr/litre alkol çıkar. Bu katsayılar arasındaki farkın nedeni. aynen yazın çok sıcak havalarda yollardaki asfaltlarda olduğu gibi eğilir. bükülür yani büzüşür. ağızda dişlerin arasında kalan yiyecekler değildir. kadınlarda ise 0. Alkolün ne kadarı trafikte zararlıdır? Trafik denetlemelerinde yapılan alkol testinden ağza atılacak bir şekerle veya sakızla kurtulmak mümkün değildir. Ayrıca derimizin altında yumak görünümlü 2 milyon ter bezi ve bu bezlerin her santimetrekaresinde 400 ince kanal var. Böyle bir doz 75 kilo ağırlığındaki erkekte 40(75*0. bu kokuyu tam olarak gideremeyiz. aynı vücut ölçüleri ve yağ oaranlarına sahip bir kadın ve erkek üzerinde yapılan deneylerde.6)=1. her ne kadar alkolün yüzde 20'si midede. Trafik denetlemelerinde yapılan alkol testlerinde. çünkü yiyecek gitmediği zamanlarda yemek borusunun ucu hep kapalıdır. Onlar ağzın yıkanması ile gideribilir. Vücudumuz ısısını nasıl ayarlıyor? Vücudumuzun ısısını korumasına kış aylarında üzerimize giysiler giyerek biz yardımcı oluyoruz ama sıcak yaz aylarında üzerimizde çıkaracak bir şey kalmayınca vücudumuz ısısını nasıl ayarlıyor? Sıcak yaz aylarında vücudumuz ısısını terleme yolu ile koruyor ve ayarlıyor.000 santimetreküpü kanda bulunan alkol miktarını gösterir.
hatta bir keresinde 56 saat uyanık kaldıktan sonra sadece 1. insan beynine hafızasındaki bilgileri düzenleme. her gece bir saat uyuyarak. Nefes verirken bile terleriz. gereksizleri unutma ve arşlivleme şansı verir. ensemizde ve özellikle koltuk altlarımızda yoğun olarak bulunan ter bezlerinin salgıları sonucu oluşan terlemelerdir. Aynen esen bir akşam rüzgarından. Gece karanlığında zaten hiçbir şey yapamayacağımızdan. ama bilimsel araştırmalar bunu göstermiyor. Uyku. Diğeri de yüzümüzde.vasıtası ile. Dikkat ve konsantrasyon düşer. Niçin uyuyoruz? İşte hayatımızla ilgili son derece önemli bir soruya bir süpriz cevap daha! "Hiç kimse bilmiyor. serinletici bir fandan veya kapı önüne dökülen bir sudan sonra duyulan serinlik hissi gibi cilt soğur. göstermez. bunun tıbbi bir açıklaması var mıdır acaba? Tıbbi değilse bile basit bir açıklaması vardır. düşük çevre sıcaklıklarında kendilerini daha rahat hissederler. kimileri de kapalı." Cevabın kolay olduğunu. Kimileri sıcak yaz günlerini severken. Vücudu 36 dereceye ayarlanmış bir insan. deri üzerine gözle görülemeyecek kadar az bir sıvı salgılarlar. Uyku. Aslında normalde. Her insanın vücut ısısı. İşte size çeşitli teoriler. İki gece üst üste uyumayan insanda ise durum daha kötüdür. daha doğrusu önceden ayarlanmış ortalama vücut ısısı aynı değildir. Aynı çevre ısısında bazıları rahatsız olur ve aşırı terler. Cilt üzerine çıkan bu sıvı buharlaşırken vücudun ısısını da alır. puslu kış günlerini sever. hallerinden memnun otururlar. . ertesi gün adrenalin nedeni ile bütün aktivitelerimiz yavaşlamaktadır. Uyku süresince oluştuğu gözlemlenen diğer iki olaydan biri çocukların büyüme hormanlarının gelişmesi. uykuda enerjimizi sarj ettiğimizi söyleyebilirsiniz.5 saat uyuyarak ertesi gün tam performans ile hayatını sürdürebildiği gözlemlenmiştir. enerji tüketimimizin miktarını azaltır. diğeri ise bağışıklık sistemimiz için gerekli olan kimyasalların salgılanmasıdır. Terleme ve dolaşm sistemlerinin termostat düğmesi daha düşük derecelere ayarlanmış insanlar. Yapılan araştırmalarda. düşünce berraklığı kaybolur. Üç günden sonra insan hayal görmeye başlayabilir. Gözle görülen ve görülmeyen omak üzere iki çeşit terleme vardır. Ayrıca arka arkaya geceleri yetersiz uyuyanlarda da benzeri problemler gözlemlenmiştir. hepimizin bildiği gibi. Bu nedenle günde dört-beş kez yerine üç öğün yemekle yetinebiliriz. Daha sonra ise artık insan gerçekle ilişkisini keser. Rüyalar da bu işlemin bir parçasıdır. Fareler üzerinde yapılan deneylerde bir canlıyı uyanık tutmaya çalışmakla ölümüne neden olunabileceği ispatlanmıştır. Peki. Fakat soru hala yerinde duruyor! "Niçin uyuyoruz?" Kimse bilmiyor. hatalar artar. bir gece dahi uyuyamasak. insana kaslarını ve diğer dokularını onarma. anahtarı kapatarak enerji tassarrufu yaparız. İngiltere'de 70 yaşında bir kadının. 38 dereceye ayarlanmış bir insana göre. Uyku. Bu arada çıkan su buharı gözle görülmez. Böylece vücudumuzun bir şekilde soğuması sağlanmış olur. çevresindeki sıcaklık yükselmelerine daha hassastır. yaşlanan veya ölen hücrelerini yenileme şansı verir. bazıları da bir rahatsızlık belirtisi.
Uykunun nasıl olduğunu bir bakıma hepimiz biliriz. Vahşi doğada yaşayan hayvanlar için bu düzgün ve etrafa ilgisiz. Diğer bir deyişle uyuyan insan çevresinde oluşan şeylerin çoğuna ilgisizdir. Yetişkinler uyku için . sürüngenlerin rüya görmedikleri. yaklaşık sekiz saatlik uyuma periyodu pek mümkün görünmemekte. Beyin dalgaları üzerinde yapılan çalışmalar sonucu. memelilerin ise hepsinin uykularında rüya gördükleri saptanmıştır. Uyku nedir? Uyku insan hayatında sırrı tam olarak çözülememiş enteresan bir olaydır. inekler ayakta uyurken değil de. · Gözleri kapalıdır. beyin hücre aktiviteleri için gerekli olan enerjiyi artırabilir.Uyku. Onlar da uykularında kısa süreler için de olsa çevreleri ile ilişkilerini keserler. fakat hiçbir zaman çevre ile ilgilerini kesmedikleri biliniyor. bu durumun insanın evrimi süresince oluştuğu sanılmaktadır. Örneğin insan bir kere ve uzun süre uyurken. Uyuyan bir insan ile komada olan bir hasta arasındaki en önemli fark. uykuda olanın yeterli bir dış müdahale ile uyandırılabilmesidir.(Eğer bir koltukta otururken uyumuşsanız. Sürüngenler. Diğer organlardaki enerji harcamasını kısarak. derin uykuda koltuktan düşebilirsiniz. hem de karada yaşayanların da belirli sürelerde aktivitelerini yavaşlattıkları.) · Bir veya iki saatte bir kendi vücudunu elleri ile kontrol eder. hem de beynimizin yeni bir gün için kendisini tazelediği olgusudur. · Yatarak uyur. geceleri iyi bir uyursak. Bunlara ilave olarak kalp atışı yavaşlar ve beyinde rüya denilen çok ilginç olaylar oluşur. ancak onların da bazıları gece. yatarken rüya görebilmektedirler. dört yaşında 12 saate. Bazı balıkların ve kurbağa gibi hem suda. Uyuyan bir insanda aşağıdaki durumlar gözlemlenir. Hayvanların bazıları uyku için geceyi tercih ederken. kuşların çok az. · Adeleler tamamen gevşemiştir. İlginç olan noktalardan biri şu ki. Yeni doğmuş bir bebeğin uyku ihtiyacı günde 20 saat iken. on sekiz yaşında 10 saate düşer. Uyku hakkında tüm bildiğimiz. Böceklerin ise uyuyup uyumadıkları bilinmiyor. hiçbir şeyi işitmez. bazıları gündüzü tercih eder. bütün gün çalışan beynin bir şarj süresi olabilir. köpekler kısa aralıklarla bütün gün uyurlar. Hayvanların uyku süreçleri de farklıdır. hem vücudumuzun. sabahları kendimizi iyi hissettiğmiz. bazıları gündüz hareketsiz kalıyor. İnsanların uyku ihtiyacı yaşlandıkça azalır. · Daha yavaş ve ritmik olarak nefes alır. · Çok yüksek bir ses olmadıkça. kuşlar ve memeliler hepsi uyurlar.
Yani bir kılın veya saç telinin ulaşabileceği en uzun boyutu bu büyüme sürecinin uzunluğu belirler. yani dökülmelerine sebep olur. kışın soğuktan korurlar. Saçalarımız üç aylık bir uzamanın ardından bir durma evresi geçirir ve bu sırada alttan gelen yeni saçlar eskilerini atar. Vücudumuzdaki diğer kıllar ise derimizi serin tutar. ha! Şaka bir yana vücudumuzdaki kılların çok önemli görevleri vardır. derimizin altındaki kendi torbasında yetişir ve büyür. Diğer taraftan saçlarımızın büyüme süreci iki seneden altı seneye kadar değişir. Bu süreye "büyüme süreci" denir. bacaklarımız ve diğer yerlerdeki kıllarımızın uzamadığını düşünürüz. vücudumuzda kıl olur. Silindir ve . Ancak insan gözünün ışık ve rengi algılayan ağ tabakasını görme sinirleri vasıtasıyla bunu beyne ilettikten sonra beyinde nasıl fizyolojik etkiler yarattığını renkbilimciler henüz açıklayamıyor. Vücudumuzdaki kılların her biri topraktaki çim gibi. Burun ve kulaklarımızdaki kıllar tozların girmesini önler. Bu nedenle kıllar kısa bir süre içinde uzar. Kollarımızdaki kılları oluşturan hücrelerin büyüme süreci birkaç ay olarak programlanmıştır. kirpiklerimiz küçük parçaların gözümüze girmelerine engel olurlar. odaların renk ve ışık düzenlerinin değiştirilmesi ile bazı öğrencilerin zeka düzeylerinin ve disiplin sorunlarının olumlu biçimde etkilendiği tespit edilmiştir. Bizler sadece saçımızın. Saçlarımız niçin uzuyor? Çünkü aksi taktirde berberler işsiz kalırdı! Ha. Bu yola bir insan her gün 70-100 arasında saç teli döker. Aslında gözümüze gelen görüntü iki çeşit görme hücresi aracılığı ile tanınır. Bunu banyo yaptıktan sonra lavaboya dökülen saçlarınızdan anlayabilirsiniz. Kanada'da bir okulda yapılşan deneyde. kollarımız. gider. Gerçekte saçımız da uzamasını bir süre sonra durdurur ama bunun için bayağı uzun bir süre geçer. hepsi birden aynı anda dökülmediklerinden devamlı olarak başımızda saç. Yeni hücreler oluştukça.yedi-dokuz saate ihtiyaç duyarlar ama. kıl torbasında belirli bir sürede yeni kıl hücreleri üretilir. eskilerini torbalardan dışarı iterler ve bu hücreler dışarı itildikçe canlı olma özelliklerini kaybederler. Eğer kesmezseniz bir metre hatta daha da fazla bir uzunluğa ulaşabilir. belirli bir sürenin sonunda da alttan yenileri gelir. genelde 6 saat yeterlidir. Hayvanlarda bu süreçler aynı zamanda başalyıp bittiğinden onlar yılın belirli zamanlarında tüylerini dökerler. Bu sürecin de sonunda kılların yine büyüdüğü "büyüme süreci" gelir ve böyle devam eder. koltuklatlarında ve genital bölgelerimizdeki kılların uzadığını. Saç ve kıllarımızın her birinin büyüme ve durma süreçlerine başlama zamanları farklı olduğu için. yani ölürler ve de kıllarımızın ve saçlarımızın bizim görebildiğimiz kısmını oluştururlar. Renklerden nasıl etkileniriz? Renklerin insan davranışını ve psikolojisini önemli ölçüde etkilediği bugün kesinleşmiştir. Buna "durma süreci" denir. Vücudumuzun hangi kısmında olduklarına bağlı olarak. Kaşlarımız terimizin. sakalımızın. ısı kaybını önler. bir santimetre civarında bir uzunluğa geldiklerinde artık uzamazlar. Saçlarımız başımızı yazın güneşten. Durma sürecinde kıl kopar ve alttan gelen bir yenisi yerini alır. Sonra büyüme bir süre için durur. Bu torbalardaki yeni saç hücreleri kılların köklerini oluşturur.
turuncu ve sarı gibi sıcak renklere bakanlarda tansiyonun yükseldiği. nabzın ve solunumun hızlandığı. Niçin gıdıklanıyoruz? Gıdıklanmak rahatsız edici olduğu kadar eğlendiricidir de. ama kendi kendimizi gıdıklayamayız. daha doğrusu renksizlik olan siyah da makam araçlarının klasik rengidir. yeşil. mavi rengin ise tam tersi etki yarattığı belirlenmiştir. Aslında bir renk olmayan. hatta bazen dokunulmadan gıdıklanırız. sinyalleri beyne gönderirler. terlemenin çoğaldığı. Bunun nedeni. Kliniklerin sıcak renklere boyanması. ışığa duyarlı silindirik hücreler ise kenarında daha yoğundur. Gıdıklanma ile kan basıncı artarken. . buraların çok hassas bölgeler olmalarıdır. elimizin yanması gibi acil refleks gerektiren dışarıdan gelen uyarılara öncelik verir. Özellikle tüyle okşama. turuncu ve koyu mor renkleri tercih ederken. ayak altı. beynin uyanıklığı fazlalaşır. avuç içi ve koltuk altı gibi bölgelerdir. teskin edici mavi ve yeşil renkler tercih edilir. Gıdıklanmanın fiziksel olduğu kadar psikolojik yanı da vardır. ona doğrudan bakınca göremeyiz. Örneğin. çocuklar ise mavi. Başkaları tarafından. kırmızı. Çünkü burada ışığa hassas silindirik hücreler daha az olduğundan görüntü kaybolur. Ameliyathanelerde. Aynı şekilde gözümüzün kenarıyla baktığımız şekillerde renkler kaybolur. Bu nedenle gece gökyüzünde gözümüzün kenarından gördüğümüz bir yıldızı. Beynin gıdıklanmaya tepkisi. Erkeler yeşil. Ayaküstü hazır yiyecek satan dükkanların duvarları iştah açtıran portakal rengine boyanırken yarış arabalarında kırmızı veya turuncu-sarı renkler tercih edilir. Gözümüzde yedi milyon konik ve 100 milyon kadar silindirik hücre vardır. Gıdıklanma başlangıçta zevkli olabilirse de sürdürüldüğünde korku ve paniğe dönüşebilir. açık mavi. derinin yüzeyinde bulunan küçük sinir lifcikleri harekete geçer. İnsanların daha çok gıdıklandıkları yerler. İnsan beyni vücuda gelen uyarıların hangisinin insanın bizzat kendisinden. gönülsüz yapılan bir tepkidir. odayı daha yüksek. bulaşan kan rengini belli etmeyeceği için mantıken kırmızı giysi kullanmaları gerekirken. Renge duyarlı konik hücreler ağ tabakasının ortasında. pembe gibi açık-uçuk renkleri. Yapılan deneylerde. Bir insan gıdıklanınca. sarı renkli duvarlar ise daha geniş gösterir. nabız ve kalp atışı hızlanır. beyaz rengin hastalarda yarattığı hüzün duygusunu azaltır. asırlar boyu tehlikenin ve tahribatın simgesi olmuştur. Bazıları gıdıklanmaya karşı çok hassasken bazıları etkilenmez bile. pembe renge bakan kişilerin rahatladıkları. Araştırmalar insanların en çok mavi rengi sevdiklerini.çomak şeklinde olanlar ışığı. sarı ve turuncu gibi canlı renkleri daha çok sevmektedirler. Trafik ışılarında "dur" sinyali olarak kullanılmasının nedeni de budur. Kırmızı renk kan rengidir. Bu nedenle bir başkası tarafından gıdıklandığımızda reaksiyon gösteririz ama kendi kendimizi gıdıklamaya çalıştığımızda beyin bu noktalardaki hassasiyeti azalttığından gıdıklanmayız. kırmızı. Ancak araştırmacılar bu sinyallerin beyinde nereye kaydedildiğinden emin değiller. hangisinin dışarıdan geldiğini ayırt eder ve ona göre öncelik verir. deniz mavisi. kadınlar firuze yeşili. Bir binada sarı renge boyanmış bir tavan. koni şeklinde olanlar ise rengi algılarlar. bunu kırmızı ve yeşilin takip ettiğini göstermektedir. kaşınmaya olan tepkisi gibi. böcek yürümesi gibi olaylara hassas olan bu lifcikler.
İnsan vücudunda. Meyve sineği üzerinde yapılan araştırmalar. ancak genetik bakımdan insanlara daha yakın olan fareler üzerinde yapılan çalışmaların daha gerçekçi bilgiler verebileceği sanılmaktadır. kapalı ağızla esnemek mümkün değildir. hayvanların daha çok dikkat gerektiren bir olayı karşılama . Hem burnumuzla. ömrümüz süresince biyolojik aktivitemizde ortaya çıkan bazı kimyasal reaksiyonlar. insan ömrü konusunda ciddi bir ipucu verememiştir. Ancak ilk çağlarda insan ömrü ortalama 30-40 yıl iken günümüzde 75 yıla ulaşması. Bir başka teoriye göre ise. Bu amaçla bilimciler. İnsanların büyümesi. metabolizması yüksek. yeni hücre oluşturabilmelerinin de sayısı sınırlıdır. Bu uzun ömürlü sineklerin diğerlerinden farkları oksitlenmeyi önleyen enzim nedeniyle. Sonuna kadar bölünebilen tek hücre kanser hücresidir. sabah uykudan kalkma vaktidir. meyve sineklerinin genleri ile oynayarak daha uzun ömürlü sinekler yaratmayı başarmışlardır. yeterli sayıda hücre öldükten sonra organlar gereken düzeyde çalışmıyor ve insan ölüyor. yaşlanmaları ve ölmeleri üzerine çeşitli teoriler var. Son zamanlarda adlarından sıklıkla söz edilen E ve C vitaminlerinin de. En çok ve sık esnemenin olduğu zaman. yani oksijeni çok hızlı yakan canlıların. Japon Shigechiyo Izumi'ye aittir. Ancak farklı türlerdeki bu davranış biçimi. savunma sistemlerinin daha güçlü olması ve yağ depolama kabiliyetleri bakımından açlığa dayanıklı olmalarıdır. ancak onun önemli bir fonksiyonu olmadığı tespit edilmiştir. hücrelerimiz üzerinden yaşlanmamızı kontrol ediyor. Neden esneriz? Sadece uykumuz gelince mi esneriz? Esneme bulaşıcı mıdır? Aslında esnemenin ve fizyolojisinin ardında yatan gerçek hala tam olarak bilinmemektedir. hem de ağzımızla nefes alabilmemize rağmen. Bir teoriye göre. Bugüne kadar kayda geçen en uzun insan ömrü. Ortalama bir esneme altı saniye sürer. ama nadiren üç yıldan fazla yaşarlar. solunum olayına kısa bir destek verdiği. Bu kişi 120 yıl 137 gün yaşamıştır. kediler. hücrelerin bölünerek. Yapılan deneylerin sonucunda. kuşlar. insanın yorgun olduğu zamanlarda kandaki oksijen miktarını artırmak için vücudun yaptığı bir solunum sistemi refleksi olarak düşünülüyordu. Bilimciler insanların 150 yıla kadar yaşayabileceklerine inanıyorlar.Niçin yaşlanıyoruz? Her insan vücudu zaman geçtikçe yaşlanır. Bir başka saptama da. Önceleri esneme. Dolayısıyla aslında kanserin sırrının çözülmesi insanın yaşlanma olgusuna da ışık tutacaktır. farelerin metabolizmik hızları insandan daha yüksektir. İnsan ömrü her kişiye göre farklı olmakla birlikte günümüzde ortalama 75 yıla ulaşmıştır. Örneğin. Program. aynı fonksiyona yönelik olabilir mi? Örneğin insanların gülme olarak yaptığı yüzdeki kas hareketi diğer bazı canlılarda korkunun ifadesi olabilmektedir. Yapılan araştırmalarda. yavaş yakanlara göre daha az yaşadıklarıdır. fareler ve birçok canlı türü de esner. genetik programlamamızla ömrümüz önceden belirlenmiştir. bu savı çürütmektedir. antioksidan grubunda yer alarak. gün geçtikçe başta böbrek ve kalp olmak üzere sağlıklı hücrelerimize zarar vermektedir. Sadece insanlar değil. esnemenin. yaşlanmayı çok az da olsa geciktirdikleri gözlemlenmektedir.
ağrının. Esneyen kişinin yüz hatlarında meydana gelen şekillenmenin. telefonu çenenin altına sıkıştırarak konuşmak. öyleyse faydalıdır. herkesin sabaha kadar yatması ve hareket etmemesi gerektiği sinyalini verirdi. diğer insanlar üzerinde esnemeyi teşvik edici bir etki uyandırdığı tahmin ediliyor. Tarih boyunca ağrıyı gidermek için. Ağır bir el çantası ya da omuz çantası taşımak. İlkel atalarımız akşamları ateşin etrafında topluca otururken grubun lideri tüm dişlerini göstererek esner. Örneğin. oturumu kapatır. Yapılan araştırmalara göre. Ancak bu iletişimin sırları tam olarak çözülebilmiş değildir. Üçüncü sınıf ağrılar. Derslerde canı sıkılan öğrencilerin değil de. beyinde bulunduğunun saptanması olmuştur. ince sinir sistemimizle. . Esnemenin bulaşıcı olduğunu ileri süren bir görüşe göre ise ilk insanlardan kalma bir davranış olarak esnemekteyiz. canı sıkıldığı halde uyumamaya çalışanların daha çok esnedikleri gözlemlenmiştir. doğrudan kişinin ruhsal hali ile ilgili olan hayali ağrılardır. beyin. ağrının denetiminde beynin ne kadar büyük bir rolü olduğunu gösterir. ağrılar. onun gibi bir şey. Baş ağrısını ise diğerlerinden ayrı bir yere koymak gerekir. Baba televizyonu uzaktan kumanda ile kapatıp koltuğundan kalkıyor. baş ağrılarının en yaygın nedenlerini oluşturmaktadır. başın öne eğik olduğu konumda sürekli daktilo yazmak ve okumak gibi hareketlerin boyun ve baş kaslarını etkilemesi. Örneğin kimi kazalardan sonra kendileri ile konuşılan yaralı kazazedelerin hiç acı duymadıklarını söyledikleri çok görülür. Dördüncü sınıf ağrılar ise. İlk ikisi toplumca bilinen klasik ağrılardır. kızgın demirlerle dağlama gibi başka bir ağrı uygulama da dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılmıştır. bir kolun kesilmesinden yirmi yıl sonra olmayan kolda ağrı hissedilmesi olayları ile karşılaşılmıştır. organizmanın kendini sakinleştirmesidir. Yani nasıl yemek yiyen bir insanı görünce acıkırsak. En kuvvetli bir ağrının bile gerilim durumunda veya tam tersi olan uyku halinde ortadan kalkması. İlki. Günümüzde bu iş için daha karışık teknolojiler kullanılıyor.sırasında esnedikleri. parmağımıza inen bir çekiç darbesi sonucu duyulan ağrı. Ağrı. kas sistemimiz ve dolaşım sistemimizle doğrudan ilgilidir. tuhaf ve mantıkdışı görülen ve olaydan çok uzun bir süre sonra ortaya çıkabilen ağrılardır. sıcak su. sınava girecek bir öğrencinin veya yarışa girecek bir atletin çok esnemesinin sebebi. Bir diğer görüşe göre de. oluşum ve engelleme mekanizmasının omurilikte değil. insanların ise. Bu nedenle günümüzde esnemenin hiçbir faydası görülmemektedir ve önümüzdeki bir milyon yıl içinde ortadan kalkacağı sanılmaktadır. O zaman kadınlar niçin ağrılar içinde doğum yapar? Niçin çok ciddi bazı hastalıklarda ağrı hiç ortaya çıkmaz? Ağrılar dört sınıfa ayrılır. Nedeni hayalide olsa ağrı gerçektir. Bunların ortaya koyduğu en önemli yarar. tersine dış uyarılarda azalma olduğunda esnedikleri saptanmıştır. baş ağrılarının yüzde 90'ı kas ağrılarıdır. vücudumuzun içinden kaynaklanan. Grubun diğer üyeleri de esneyerek görüş birliği içinde olduklarını beyan ederlerdi. Esneme de gülme gibi bulaşıcıdır. Ağrı nedir? Ağrı olayı. İkincisi. romatizma. migren vb. artık gecenin başladığı. Bu tip ağrıların yüzde 30'unun ilaç niyetine verilen etkisiz maddelerle giderildiği bilinmektedir. doktorun hastalığı teşhis etmesine yardım eder.
Elektriğin elden ele veya elden ayağa geçmesi aradaki hayati organlarımıza zarar verebilir. Güneşte cildimizin renginin değişmesini sağlayan güneş ışığının içindeki ültraviyole(UV) ışınlarıdır ki bunlar camdan geçemez. 100 miliampere gelince sinirler reaksiyon gösteriyor ve 100-300 miliamperde şok oluşuyor. Süre uzarsa deride yaralar oluşur ve elektrik bu yaralardan daha çabuk geçer. Islanınca o da iletkenleşiyor. Elektriğe nereden çarpıldığımız da önemlidir. Elektrik insanı nasıl çarpıyor? İnsanların elektriğe çarpılmaları onun bir iletkeni haline gelmelerinden oluyor. Bu maddeler ağrılı duyuyu uyarmak yerine. Bu düşünüşe göre bir ila beş miliamperde acı başlıyor. genellikle hayatlarının geri kalan kısmını bu olayın izi kalmadan. bir elektrik akımının insana en tehlikeli frekans aralığı 50-60 HZ. Ne kadar ilginçtir ki. Elektriğe çarpılmada süre de önemlidir. hele üzerinde bir yara varsa direnci tamamen yok oluyor. UV ışınları görünmeyen. güneş tam karşıdan gelirken araba .Ağrı üzerinde en etkili iki ilaç. Yani tuzlu bir suyun içinde iseniz. yüksek enerjili. problemsiz olarak yaşayabiliyorlar. Elektrik çarpmasının sonucu genellikle kalp durması olduğu için ilk yardım da ona göre yapılmalıdır. Ağrı özellikle insanları ilgilendirir. Elektriğin öldürücü gücünün voltaj değil de akım miktarı olduğunu öne sürenlere göre akım doğrudan kalbi etkiliyor. Zaten elektriğin kendisinin de tam bir tanımı yapılmış veya tek bir tanım üzerinde uzlaşma sağlanmış değil. O da vücudumuzun her tarafında aynı kalınlıkta değil. Elektrik çarpmasında voltajın değil de akımın şiddetinin yani amperin önemli olduğu ileri sürülüyor. Bu konuda elektrik mühendisleri ile fizikçiler arasında görüş ayrılığı var. Sıvılar iyi iletkendirler. yani elektriği iyi iletirler. Ama az miktarda da olsa sinir sistemi üzerinde hasar bırakabiliyor. Sinir sistemimizin ürettiği elektrik ile dışardan çarpıldığımız elektrik karşılaşıp iç içe girince vücudumuzda kasılmalar ve titremeler yaratıyor. Evlerimizde 220 volt ve 50 Herz akım daima vardır. "Amper" de suyun miktarının karşılığıdır.dir. kalp ritmini düzenlemek için yine elektro şok uygulanıyor. Camın arkasında güneşte bronzlaşabilir miyiz? Hayır. Bize ağrı çektiren olayların çoğu hayvanlarda görülmez. bütün koruma görevi derimize kalıyor. Elektrik akımını evimizdeki su tesisatına benzetebiliriz. Suyun basıncı neyse "Volt" da odur. haşhaştan elde edilen morfin ile söğüt kabuğundan elde edilen aspirindir. Elektriğe çarpılanlar eğer ölmezlerse. Vücudumuzu içi sıvı dolu bir kap olarak düşünürsek. kısa dalga boylu ve görebildiğimiz renk dağılımında mor rengin ötesinde yer alan ışınlardır. Elektrikten çarpılıp şoka girenlere de. ağrının hissedilmesini engeller. Bunun için çok güneşli bir havada. Beyindeki nefes alma merkezini felç eder. Derimizden geçen elektrik akımı derhal sinir sistemimizi etkiler. cereyan tüm vücudunuza birden değeceğinden mili değil mikroamper seviyesinde bile bir akımdan zarar görebilirsiniz. Elektriğe çarpılınca şoka girmemizin nedeni kendi elektriğimizdir. Tabii bütün bu değerlendirmeler tam bir bilimsel sınıflandırma değil. kalbin ritmini bozar hatta durmasına neden olur.
alkol ağız ve yemek borusu ile temas ettikten sonra. Alkoliklerde bu oran yüzde 50 olup ciddi beslenme bozuklukları görülür. yinede güneş ışığının içindeki UV ışınlarının yarısını derimiz içine almaya devam edebilir. uzun sürede beyin hücrelerindeki dejenerasyon artar. Beyinde hücre kaybına yol açar. derimizin rengi ne kadar koyulaşırsa koyulaşsın. genellikle başarı ile tedavi edilmektedir ama ciğere veya beyine yayılabilecek çok daha kötü türleri de vardır.kullandığımızda yüzümüz değil de açık olan pencereye yaslı kolumuz kızarır. derimizin güneş altında rengini değiştirmesi olayı aslında "derma" diye bilinen cildimizin ikinci tabakasındaki pigment hücrelerinin bir reaksiyonudur. Hiroşima üzerinde patlatılan atom bombasının salıverdiği enerjiye eşittir. şok dalgaları oluşmuş ve ölümcül olmuştur. derhal merkezi sinir sistemimizi etkilemeye başlar. Bu hücreler UV ışınlarına maruz kaldıklarında "melanin" denilen daha koyu pigmentlerin miktarını arttırırlar. Özellikle gençler arasında giderek artmaktadır. Melanin. UV ışınlarını emer. Ama bir noktadan sonra bu da geçerli değildir. Güneşin altında ne kadar yanmış olursak olalım. kalp kası zorlanır ve nabız artar. Nasıl sarhoş olunuyor? İlk yudumla birlikte. Güneş enerjisi tahmin edilenden çok daha güçlüdür. yani vücudun melanin üretimini artırması. UV ışınları cisimlerden de yansır. Unutmayalım ki. Bu nedenle gölgede kalmak da çare değildir. Yapılan araştırmalara göre ABD'de insanlar genel olarak kalori ihtiyacının yüzde 10'unu alkolden karşılamaktadır. Bizim bronzlaşma ve çok sağlıklı görünüyoruz diye beğendiğimiz.1 kilokalori açığa çıkar. Büyük bir kısmı ince bağırsaklarda kana geçen alkol. Yeryüzünde üç kilometrekarelik bir tarlanın bir gün boyunca güneşten aldığı enerji. Bombadan enerji bir anda boşaltıldığından. vücudumuzdaki en ince deri göz kapaklarımızdadır. Karaciğerde yakılan her bir gram alkol için 7. Alkol karaciğer yetmezliği yanında. Alkol oldukça yavaş yakılır. psikiyatrik bozukluklar başlar. ciddi miktarda kana karıştığı ilk durak olan mideye gelir. Daha da devam edilirse. Bu arada alkolün baskılayıcı etkilerini yenebilmek için. İçmeye devam edilirse. konuşma ve muhakeme ile ilgili sinir merkezleri etkilenmeye başlarlar. beyindeki görme. solunum yetmezliği nedeni ile ölüm kaçınılmaz olur. Aşırı UV ışınlarına maruz kalmak sonunda deri kanserine bile yol açabilir. vücudumuzu UV ışınlarının tehlikeli etkilerinden korumak içindir. denge. Birkaç dakika sonra beyne geçerek sinir hücrelerini etkiler ve mesaj iletimini yavaşlatır. Ancak alkolün kana karışması en çok ince bağırsaklarda olur. kalp hastalığı ve kanser riskini de arttırır. Her yıl yarım milyon insanda bu hastalık görülmektedir. Güneşe çıkmak zorunda kalınacaksa koruma faktörü yüksek krem ve yağlar kullanılmalıdır. Gerçi bu tür. . Biraz daha içilirse şuur kaybı meydana gelebilir. alkolün kandaki oranı alkol zehirlenmesi seviyesine ulaşır. İnsan gölgede de yanabilir. Çok güneşli havalarda UV ışınları gözlerimize de çok zararlıdır. 100 gram saf alkolün vücutça yakılması yaklaşık 10 saat sürer. Bu koyu pigmetler derimizin üst tabakalarına gelirler ve böylece derimizin rengi koyulaşır.
Taeihi çok eskiye uzanan mum ışığının adeta büyülü bir gücü vardır. fitiline bir kibrit çaktığımızda onun nasıl yandığını. Tabii kışın da tam tersi. yani aslında siyah renk bir renk değildir. içe siyah giymek. hatta jeneratörler var ama mum hayatımız boyunca evimizin demirbaşı olmuştur. Bu özellik gaz lambalarının fitillerinde de vardır ve onlar da aynı prensiple çalışırlar. şerefinize! Yazın niçin açık renk giysiler giyiyoruz? Yaz günleri. Bu ısınan havanın yerini alan hava bedevilerin serinlik hissi duymalarını sağlıyor. Mum tarihin ilk icatlarından biridir. Mumun yapısında iki ana eleman vardır. Kışın üst üste giyinmenin asıl faydası iki giysi arasında hava tabakası oluşmasıdır. renksizliktir. Aslında mumun yapısı çok basittir ama yanma mekanizması o kadar basit değildir. Fitilin emici özelliği çok önemlidir. Yani ısı iletkenliği iyi değildir. kumaş ile tenin arasındaki havayı ısıtıyor ama aynı anda bir havalandırma mekanizmasının da çalışmasını sağlıyor. yandıkça katı kısmının nereye gittiğini düşünmeyiz bile. yani fitil. Siyah renkli kumaşlar ışığın hepsini tuttuklarından. Kapalı bir yerde ise enfraruj ışınları nüfuz edemeyeceği için siyah rengin ısıyı daha fazla iletmesi avantaj yaratabilir. beyaz kumaşlara göre tenimizi 5 derece daha sıcak tutarlar. Tarihi bu kadar eski olup da günümüzde de popülaritesini yitirmeyen ve çok yaygın olarak kullanılan başka hiçbir şey yoktur. Birincisi yakıt görevini gören. aileleri ve arkadaşlıkları parçalaması. Bilindiği gibi hava iyi bir izolatördür. sağlığı bozmasının yanında. ikincisi de emici özelliği olan bir çeşit sicim. hapishane ve hastaneleri doldurmasıdır. Çünkü mumun yanma sırrı burada gizlidir. sıcak günlerde genellikle beyaz veya açık renkli giysiler giyeriz. Mum yanınca niçin geriye bir şey kalmıyor? Gerçi şimdi elektrikler kesilince otomatik olarak devreye giren lambalar. Belki de dışa beyaz. Yani kışın iki kat giyinildiğinde dıştakinin siyah. içteki giysinin ise beyaz renk olması gerçekten faydalıdır. Siyah renk ise tam aksine bütün ışınları emer. Siyah renk üzerinde hiçbir ışın yansımaz. bir çeşit balmumu. Elinize herjangi bir sicim alıp ucundan su dolu bir kaba daldırdığınızda suyun sicim tarafından emildiğini ve suyun sicim boyunca yukarı çıktığını renginin koyulaşmasından anlayabilirsiniz. Mısır'da ve Girit adasında milattan 3000 yıl önceden kalma mumlar bulunmuştur ama en yaygın kullanılışı ortaçağda Avrupa'da olmuştur. Onu o kadar hayatımızın olağan bir parçası olarak algılamışızdır ki. İşte fitil de mumun üst kısmında alevden dolayı eriyen balmumunu emerek üst kısmına taşır ve bu bölgede yanmanın devamını sağlar.Ama alkolün en büyük etkisi. Siyah giysiler güneşin tüm ışınlarını tenimize geçirirler ama beraberlerinde enfraruj ışınlarını da. giysi. Bu nedenle çok güneşli bir günde açık renk giymek kesinlikle faydalıdır. Peki öyleyse Sina çöllerindeki bedeviler niçin siyah renkte giysi giymeyi tercih ediyorlar? Çünkü siyah renkli giysi. Bu şekilde güneşin ışığı tutulduğu gibi vücuttan da ısı kaybı olmaz. ten ve hava arasındaki ısı alışverişi için en ideal kombinasyondur. Haydi. tüm dinlerde ruhani bir yeri vardır. yani burada asıl yanan . İnsanda romantik duygular uyandırdığı gibi. Ayin ve adakların vageçilmez malzemesidir. Beyaz renk güneş ışığı içinde bulunan bütün ışınları yansıtır yani bütün renklerin birleşimidir.
asansörü tutan tek bir kablo değildir. Deniz seviyesinde hava basıncı 1 atmosferdir. 30 metre derinliğe inildiğinde. Mum yapmada en çok arı balmumu. sünger gibi şeyleri çıkarıp. Lütfen panik yapmayın. Yanan şey aslında mumun katı kısmı olduğundan mum tümüyle yanıp bittiğinde geriye pek bir şey kalmaz. hatta belirli derinliklerde beklenmelidir. Günümüzde en fazla kullanılan mumlar bunların karışımı ile elde ediliyor. Eğer su yüzeyine süratle çıkılırsa. akciğer yırtılması ve hatta felç gibi önemli vücut hasarlarına yol açar. aynı derinliğe tekrar indirmektir. en azından 5 veya 6 kablo vardır. sonuç fark etmez. İdeal çıkış hızı dakikada 20 metre olup. Yani siz yine de yaklaşık saniyede 13-14 metre hızla yere düşmeye devam ediyorsunuz. yani saniyede 18 metre hızla düşüyor. Oksijen dokularda kullanıldığından sorun yaratmaz. ama özellikle azot gazı damarlarda süratle genleşerek. Vurgun yemek nasıl olur? İnsanlar yüzyıllardır su altına sadece zevk veya merak için değil. Çakmağı çakıp fitili tutuşturunca. inci. balmumu alevin sıcaklığında buharlaşır ve tutuşur. Ancak suyun içinde. derine gittikçe. Mumlar çekme yöntemi ile. isterse 13 metre hızla yere düşün. Bu şekilde vurgun yiyenler. benzin üretiminde petrolden çıkan bir yan ürün olan parafin veya bitkisel ve hayvansal yağlardan yapılan "stearin" kullanılır. her 10 metrede basınç 1 atmosfer daha artar. Vurgun yememek için yüzeye yavaş çıkılmalı. akciğer kapasitesi dörtte birine düşer. Asansör düşerken zıplanılsa ne olur? Düşünün ki. asansörünüz bozuldu ve 60-70 km/saat. süratle basınç odalarına alınırlar. bilinç bulanıklığı başlar. Derinde dış basıncın yüksek olmasından dolayı tüpten solunan havanın içindeki oksijen. Bu nedenle yardımcı gereç kullanmadan 30 metrenin altına inmek tehlikelidir.ve ışığı veren fitil değil balmumunun kendisidir. . bu erimiş balmumunu yukarı aleve doğru taşır. basıncın azalmasıyla bu gazlar da süratle genleşir. Bu kabloların her biri tek başına asansörün ağırlığını taşıyabilir. Burada tekrar vurgun yediği derinlikteki basınç verilir ve dengeli olarak azaltılır. yani koyu bir hidrokarbon olup iyi bir yanıcıdırlar. Fitil. kan basıncı artar. Yukarı zıplamanız olsa olsa saniyede 4-5 metre hızla olabilir. mercan. dökülerek veya pres edilerek yapılıyor. dokulara daha küçülmüş bir hacimle dağılırlar. Bir başka önlem de vurgun yiyeni. Sizi yerden kazımak zorunda kalabilirler. mumun en üst tabakasının da erimesine ve dolayısıyla mekanizmanın çalışmaya başlamasına sebep olursunuz. Parafin balmumları ham petrolden yapılır. azot gibi gazlar. geçimlerini sağlamak için de dalmışlardır. pratikte eğitmenler bunu dalgıç adaylarına "yüzeye gelen en küçük hava kabarcığından daha hızlı çıkma" şeklinde öğretirler. damar tıkanıklığı. Her şey tamamlandıktan sonra boya banyolarına sokulurlar ve en sonunda parlaklık kazandırmak için soğuk suya daldırırlar. vücut ısısı düştüğünden kalbin atış hızı artar. İnsan vücudunun solunum ve dolaşım sistemi bu basınca ayarlıdır. Ancak tüple dalışında kendine özgü sorunları vardır. İşter saniyede 18 metre. Siz de son saniyede yukarı zıplıyorsunuz.
Bu nedenle de sağ bacakları daha güçlüdür. İşte bu sebeple bir gazete sayfasını düşey olarak yırtarsanız. Erkeklerin sadece %5'i. Tabii ki bu iş için en uygun şekil kare idi. pistin köşelerinde koşucular haifif içe meylederek koştuları için sağ ayağa daha çok yük biner ve koşucu bu kuvvetli ayağı ile sola doğru daha rahat koşar. Ayrıca sahnedekiboksöre meydan okuyan biri kafasını bu ipe çarparak dövüşmek istediğini belirtirdi. İnsanların çoğu sağ ellerini kullanırlar. Bu lifler çok az su içeriyor ve üretim bandında. hayati tehlikeyi önleyecek özel sistemler de bulunur. Özellikle kısa mesafe koşullarında. her life rastlayışında yırtılma zikzak çizer. Çoğunluğun rahatı düşünüldüğü için de atletler pistte saat yönünün aksi yönde koşarlar. Yere dikilen kazıklara ip bağlanarak boks yeri belirlenmeye başlandı. Gazete kağıdının ana maddesinin ağaç olduğunu hepimiz biliyoruz. Hatta bazı asansör boşluklarında ilaveten yaylı veya yağlı. Bir gazete kağıdında ağacın lifleri yukarıdan aşağıya olacak şekilde gelir. Ancak sağdan sola yani enine yırttığınızda düzgün yırtamazsınız. Boks ringleri niçin dört köşedir? Bilindiği gibi. Boks yapılan yerlerin dünyanın her yanında kare olmasına rağmen "ring" diye adlandırılmasının hikayesi işte bu! Atletler niçin saat yönünün aksine koşuyor? Sağ elini kullanan insanlar. sağ ayak dışarıda kalır. sağ bacaklarını öncelikle kullanırlar. . ayakla yapılan hareketlerde de. Enine yırtıldığında. muhakkak zikzaklar ouşur. bir gazete sayfasını yukarıdan aşağıya düzgün olarak yırtabilirsiniz. "ring" kelimesi. Peki lifler niçin düşey doğrultuda? Bunun nedeni kağıdın üretiliş biçiminde yatıyor. lifler kağıtta uzunlamasına yer alıyor. hiç olmazsa hayatınızda bir kere. Üretim bandı sonunda su kuruyor ama. Tabii bu durumda ve özellikle 400 metre koşularında solakların şansı biraz azalmış oluyor. liflerin yolunu takip ederek düzgün bir şekilde aşağıya kadar iner. oradaki yerli boksörlerle maç yaparlardı. en önde oturanlara alanı çevreleyen ip tutturularak. Aslında geçmişte profesyonel boksta. asansörü durduracak bir başka fren donanımı daha vardır. boksörler grup halinde. Boks yapılacak alana seyirciler daire şeklinde yerleştirilir. kasabadan. hiçbir katta durmadan doğrudan zemine inmiş oluyorsunuz. Gazeteler niçin enine düzgün yırtılamıyor? Denerseniz göreceksiniz ki. bandın hareketi boyunca yayılıyor. Sola kavis çizerek koştuklarında. halka anlamındadır. Parmağa takılan yüzüğe bile bu nedenle "ring" denilir. kasabaya dolaşır. yırtık. Bu sistemlerin hiçbiri çalışmazsa yine de iyimser olmaya çalışın. Seyirci miktarı artınca bu usulü ugulamak zorlaştı. İnglizce'de daire.Diyelim ki. bu kabloların hiçbiri görevini yapmadı. kadınların ise %3'ü solaktır. başkalarının boks yapılacak yere girmeleri önerilirdi.
yani mikrop öldürücü değildir. kılıcı kabzasına kadar yutabilme yeteneğini kazanmış. Mannix bu işi başarabilmek için haftalar boyunca. Sabun kiri nasıl gideriyor? Aslında sabun bir antiseptik. Oradaki kıvrımıda geçmeyi başardıktan sonra. kızarmış kılıçları yutma numaraları bile yapmışlar. kaburga kemiklerine de dikkat ederek. yani kördür. Bu özellik haftalar boyu süren egzersizlerle kazanılabilir. kızgın. Gerçekten kılıcı yutarlar. ışık vücudunun dışından da görülmüş. İşte burada sabun devreye girer ve aracılık rolünü üstlenir. Mannix ve asistanları işi öyle geliştirmişler ki. çünkü her iki tarafı da keskin değildir. ölü deri hücreleri. . günde en az bir saat. bu konuda 1951 yılında bir kitap bile yazmıştır. mekanik olarak derimizin üzerinden bunların alınmasını sağlamasıdır. Mannix işin en zor yanını geçtiğini zannederken esas zorlukla Adem Elma'sı denilen yerin arkasında karşılaşmış. Sabunun özelliği. Birinci problem yutkunma refleksinden çıkmış. Kılıç ve alev yutmanın büyük ustalarından Dan Mannix. ister inanmayın gösterilerde kılıcı yutanların yaptıkları numara sahte değildir. Çok az da olsa katlanabilir kılıçları kullanan bazı hilebazlar ortaya çıkınca.Sirklerde kılıcı nasıl yutuyorlar? İster inanın. Elektrik verilip nepn lamba yanınca . Suyu ve yağı(ne yağı olursa olsun) aynı kaba koyarsanız birbirlerine hiç karışmazlar aksine su ve yağ molekülleri arasında birbirlerini iten bir güç vardır. kurumuş ter. Soğuma sonucu sertleşen tabakayı parçalara bölerek sabun olark kullanmışlardır. Yutmadan önce ve sonra kılıcın steril hale getirilmesi de çok önemli bir husustur. Hele bu numarayı yaparken konuşmayı profesyoneller düşünemezler bile. Ana problem gırlak adelelerini rahatlatmayı öğrenmek. Romalılar sabun yapabilmek için. üzerindeki yağ tabakası. soğumaya bırakmışlardır. çok ince kalınlıktaki. kireç taşını ısıtarak kiraç elde etmiş. onu dağıtır ve tam anlamı ile temizlik sağlanamaz. yağlı ifrazatlar ve toz vardır. çeşitli bakteriler. "U" şeklindeki bir neon tübü yutmuş. Özel olarak imal edilmiş. kılıç boğazdan girerken boğazın büzüşmesi problemini halletmiş. Elimizi sadece su ile yıkadığımızda derimizin. suyun derimize temasına mani olur. kesme ihtimali olmayan bir kılıç ile çalıştığını söylüyor. Kirli kahverengi kalın bir tabaka oluşunca. Sonunda bir gün kılıcı sokarken boğazı gevşeyebilir hale gelmiş. tarihinin her döneminde ucuz ve kolay bulunabilen malzemelerden yapılmıştır. Normal bir deri üzerinde. böylece yutkunmaya mani olmaktır. Yine haftalarca öğle yameği yemeyerek. Oluşan gri çamuru sıcak su dolu bir kazana dökerek keçi yağı ile saatlerce karıştırarak kaynatmışlardır. Tabii önce asbest bir kılıç kınını yutarak. Kılıcın boğazı kesme ihtimali yoktur. Böylece tip şeyleri gerçekten yuttuğunu ispatlamış. bu ıslak kireci sıcak ağaç külleri üzerine püskürtüp sonrada karıştırmışlardır. Sabunun bilinen tarihi 2000 yıldan da öncesine uzanır. Mannix kılıcı gerçekten yuttuğunu ispatlayacak başka numaralara geçmiş. Sabun. Kılıç yutmayı evde kendi kendine öğrenmeye kalkışmak son derece tehlikelidir. Hatta Anadolu'da 4000 yıl evvel Hititlerin yaktıkları bitkilerin külleri ile ellerini temizledikleri bilinmektedir. Kılıcın ucu sivri gibi görünür ama midenizin tabanına ulaşamayacak boyda bir kılıç seçerseniz bu da problem yaratmaz. elektrik bağlantıları sadece bir tarafında bulunan.
bakterilerin gelişmek için muhtaç oldukları nemli ortamı ortadan kaldırır. Tuzlanan ette proteinler gevşer. hurma. Yani bir taraftan yağı severken diğer taraftan suyu sever. daha yumuşak olan sıvı sabun elde edilir. Ellerimizi ovuşturduğumuzda yağ ve kirler. losyonlar ve raklamlarda söylenilen diğer maddeler eklenmiş hali ile karşılaşıyoruz. boyalar. Neden Tuzlanır? Yiyeceği tuzlamak insanlık tarihinde bilinen en eski koruma metodur. tıraş kremi ve kozmetikler. Günümüzde eti muhafaza etmek için. Şampuan. kremler. ve peyniri tuzlayarak saklıyorlardı. her köpek yaşının yedi insan yaşına eşit olduğunu varsayarlar. hatta Çin'de M. Romalılar eti. Her sabun kireç gibi bir alkali madde ile bir çeşit yağın karışımıdır. Sabun molekülleri bu yağlı kirleri sararlar suyla birleştirirler ve artık çözünemez hale getirirler. Bir köpek yaşı niçin yedi insan yaşına eşittir? Evlerinde köpek bulunduranlar. insanın 57 yaşına eştir. karidesi. bazı katkı maddeleri. 2000 yıllarına kadar dayanan kayıtlar bulunmuştur. Alkali ve yağdan meydana gelen sabun da anne ve babasının özelliklerini taşır.. diş macunu. Sabun moleküllerinin bir ucu yağı.Ö. köpelkerinin yaşlarını insan yaşlarıyla karşılaştırabilmek için. Bu hesaba devam edersek 10 yaşındaki bir köpeğin yaşı. Eski Mısır'da ölülerin vücutları bozulmamaları için tuzla kaplanıyordu. Günümüzde alkali olarak kireç yerine genellikle kostik soda kullanılıyor. Ellerin kurulanması ile de bakterilerin çok sevdiği nemli ortam ortadan kalkmış olur. 21+(6*4)=45 yaşındadır.İşte sabun budur. . Arkeolojik kazılarda bu usulün taş devrinde bile bilindiğine dair bulgular edilmiş. deodoranlar. Musluktan akan su ile de uzaklaşır giderler. diğer ucu da bir alkali olan suyu çeker. Tuz aynı zamanda bu bakterileri de kendisi doğrudan öldürür. Aslında tuzlama bir tür pişirmedir. Bir köpek yaşı yedi insan yaşına eşittir düşüncesi seksüel olgunluğa erişmiş bir yaşındaki köpekle 7 yaşındaki bir çocuk arasında farkı düşününce anlamsız kalıyor. dolayısıyla içindeki bakteriler parçalanır. Et ve balığı tuzladığımızda aynen onları pişirmişiz gib bir kimyasal reaksiyon oluşur (lakerdayı hatırlayın). ve koyun yağlarından elde edilen don yağları. Eğer kostik soda yerine potasyum kullanılırsa.. 15 yaşındaki bir köpek ise 77 yaşındaki bir insanla aynı yaştadır. tuza kuvvetli bir bakteri düşmanı olan "potasyum nitrat" da eklenmektedir. sabunun sodyumun değişik bileşikleri ile yapılmış diğer adlarıdır. Bu hesap şekli akla uygundur. parfümler. Günümüzün modern marketlerinde ise sabunun. bakteri giderici maddeler. ve bakterilerin yiyeceği bozmalarıı önler. pamuk çekirdeği ve zeytinden elde edilen yağlar kullanılıyor. balığı. Keçi yağı yerine de sığır. Yiyecekti suyu emerek. zeytini. Bu konuda üretilen çeşitli formüller var ama en basit ve akla yatkın olanı şu: Köpeğin birinci yaşı= 21 insan yaşı Köpeğin sonraki her yaşı:4 insan yaşı Buna göre 7 yaşında bir köpeğiniz varsa insan ömrüne göre. Peki bu doğru mudur? Tam olarak değil. Tuz suyu çok seven bir kimyasaldır.
Muhammed'in tespih taşıdığına dair bir kayıt yoktur. Yenilgiyi kabul edip başka av arar. İslam'da Peygamber'in namaz kılarken . Niçin tespih çekiyoruz? Boncuk. Muhammed zamanında namaz ve dua sırasında hurma çekirdeği veya çakıl taşı kullanıldığı bazı hadislerden anlaşılmaktadır. sonra da yakaladığı avı bir öğünde bitiren akılsızlar için kullanılır. Yaklaşık iki metre uzunluğundaki benekli yırtıcı. Yani bir ceylan ele geçirmek için koştuğu süre ile. Başarının sırrı pumalıktan. Peki bir puma avının peşinden ne kadar koşar? İşte ormanların vahşi avcısını uygarlıkların kurucusu insan'a örnek yapacak olanda pumanın bu özelliğidir.çözünür ki bu et ısıtıldığında olan olay ile aynıdır. bazen ise hayatı için koşan kurbanın zaferi ile sonuçlanır. Tespihin ataları Hindistan'dan doğuya. Hani vahşi kedilerin uzak atalarından. bir tavşanın peşinden geçirdiği süre asla aynı değildir. Hatta belki Osman Gazi. Hinduizm ve Budizm'de aynı olup hepsinde de duaları ve dualar arası bölümleri saymada kullanılır. Bu nedenle ceylanın peşinden fazla. Puma avının peşinden sürdürdüğü "ölüm koşusunu" her zaman avının cüssesine göre ayarlar. Hz. yani harcanan emek. Hz. Tespihin İslam dünyasında ne zamandan beri kullanıldığı kesin olarak belli değildir. bir sonraki avda başarı getirmesi için üzerlerine takarlardı. İşte "aptal puma sendromu" bunun tersini yapan insanların ruh halini ifade etmek için. tavşanın peşinden çok daha az koşar. Daha sonraları bu ip takılar kötülüklerden ve düşmanlardan koruması için savaşlarda da takılmaya başlandı. Hristiyanlık (Katolik). ulaşılan sonuç ilişkisindeki dengeyi iyi saptamaktan geçiyor. yani bir tavşanın peşinden yıllarca koşan . Ne var ki. Boncukların dini amaçla ve duaları saymada kullanılmasına ilk olarak Hindistan'da. Bugün bile bazı taşların özel uğurlar getirdiklerine inananlar vardır. Avının peşinedüştüğü andan itibaren giderek hızlanan ve vücudunun tüm eklem ve kaslarını ortaya koyan hareketlerini seyretmek bir zevktir. İlk insanlar avladıkları avın parçalarını ip benzeri şeylere dizer. kemik. "Aptal Puma Sendromu" Nedir? Pumayı bilirsiniz. Arşivlerde tespih ile ilgili bilgilere ancak 16. yüzyılın sonlarına doğru rastlanmaktadır. Birçok özelliği ile ünlüdür bu ormanların harika kedisi. Ama en çok ta hızlı ve kıvrak koşusu ile tanınır. Hindu inanışında rastlanıyor. taş gibi küçük parçaların bir ipe dizilmesi insanlık tarihi kadar eskidir. Tespihin kullanış amacı Müslümanlık. avdan elde edeceği potansiyel enerji miktarını aştığı anda puma koşmaktan vazgeçer. Çünkü puma akıllı bir hayvandır ve koşarken harcadığı enerji miktarı. Bu ölüm koşusu bazen pumanın . belki de Fatih Sultan Mehmet de tespih kullanmadılar. sonra Ortadoğu'ya. en sonunda da Avrupa'ya yayılıyor.
Bilim insaları. bahar aylarının başlangıç tarihi olarak da kabul edilen. takvimi değiştirerek yıl başlangıcını Ocak ayının birinci gününe aldı. 500 veya 1000 olabilir. hastaları veya bir muradı olanları. Tespih çekmenin daha çok kırsal kesimlerde yaygın olmasının nedeninin tespihin boş elleri meşgul edebilmeözelliği olduğu ileri sürülüyor. çalışma yaşamının güçlükleriyle. Tekke şeyhleri. Ancak günümüzde tespihi bir oyuncak veya el alışkanlığı olarak kullananlara. Fransızlar l Nisan gününü kendi kültürlerinin bir parçası olarak görmeye başladılar. yapılmayacak bir partiye davet ettiler. sallayarak veya çeşitli figürler meydana getirerek dolaşanlara. Bu günde diğerlerine sürpriz hediyeler verdiler. Günümüz biliminin tespih çekme alışkanlığına bakış açısı biraz değişik. Çeşitli malzemelerden yapılan tespihteki tane sayısı 33. endişeler ve korkularla sürekli basklı altında tutulduğunu. sürekli ellerini kullanmaya alışmış kişilerin kış aylarında bu boşluğu tespihle doldurduklarına inanılıyor. l Nisan şakalarının sembolünün 'Nisan Balığı' olmasının nedeni ise Mart ayının sonlarına doğru. dikkatimizi başka tarafa yöneltmek için tespih çekmenin çok etkili ve faydalı olduğunu söylüyorlar. Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca. Aslında tespih çekmek din adamlarına özgü bir davranışmış gibi algılanır ama halk arasında da neredeyse bir alışkanlık haline gelmiştir. Diğerleri ise bunları Nisan aptalları olarak nitelendirip bu güne 'Bütün Aptalların Günü' adını verdiler. . iyileşmeleri veya muratlarının olması için bu tespihlerin içinden geçirirlerdi. 1564 yılında Fransa Kralı IX. sorunlar. Elhamdülillah ve Allahüekber' kelimelerini 33'er defa tekrarlamanın hangi tarihte başlayıp. 99. Yıllar sonra takvimin ayları yerine oturup. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa'da yeni yıl geleneksel olarak. gerçek olması mümkün olmayan haberler ürettiler. 16. Mart ayının 25'inde başlardı. 500 veya 1000'lik tespihler daha ziyade tekkeler ve dergahlarda zikr için kullanılırlardı. O zamanki iletişim şartlarında bazı insanların bundan haberi olmadı. onu anarken her isim için bir işaret olmak üzere ipe dizdiği bu 99 taneli şeye de 'tespih' adını vermiştir. Güneş'in Balık Burcu'nu terk ediyor olmasıdır. Charles. Bu adetin İngiltere'ye ulaşması yaklaşık iki yüzyıl sürdü. 1 Nisan'da partiler düzenlediler. bunun sonucunda sinir hücrelerinin aşırı yorulup yıprandığını ve beynimizn rahatlamak.sünneti olan 'Sübhanallah. birbirlerine hediyeler verdiler. Adeti gittikçe süsleyerek. onu özgür bırakmak. tespih tanelerini birer birer işaret parmağı ile baş parmak arasından geçirmektir. hatta tuttukları futbol takımının renklerine göre yapılmış tespihleri çekenlere sıkça rastlanmaktadır. oradan da Amerika'ya ve bütün dünyaya yayıldı. Sıcak ayları tarımsal çalışma ile geçiren. 1 Nisan şakasının kökeni nedir? Her ne kadar Roma İmparatoru Julius Caesar (Sezar) milattan önce 46 yılında takvimin başlangıcını Ocak ayı olarak ilan ettiyse de. zenginleştirerek ve yaygınlaştırarak devam ettirdiler. yayıldığı da bilinmiyor. beynimizin. Tespih çekmek. Yüce Yaratıcı'ya 99 ayrı isim veren İslami anlayış. bazıları ise bu kararı protesto etmek amacıyla eski adetlerine devam ettiler.
Yiyecek yığını ne kadar yüksekse o kadar iyi. Gelinin başına buğday ve pirinç dökülmesi tekrar moda oldu. ama bir şey atmayı alışkanlık haline getirenler bu tatlı kekleri de gelinin başına atmaya devam ettiler. Evlenmemiş veya evlenmeyi bekleyen genç kızlar. en dekoratif ve en lezzetli pastayı yapma yarışı süreci içinde düğün pastası adeti de yayıldıkça yayıldı. boylarını aşan bu pastaları. Kekler şüphesiz gelinin başına atmak için değil. Doğum gününde pasta kesmek adeti nereden geliyor? Düğünlerde pasta kesmek adetinin. fıstık. İngiltere'de ise bu getirilenler üst üste yığılmaya başlandı. Ortaçağın başlarında ise bu adet bir süre unutuldu. İngiliz ve Fransız aşçılar arasındaki yaratıcılık. düğüne getirilen keklerin bereket getirmesi için gelinin başı üstünde ufalanması. İngiliz aşçılar kekleri bir çeşit biraya batırıp kendilerine has düğün pastalarını yarattılar. evlenen çift tarafından bir pastanın kesilmesiyle başlanılması vazgeçilmez bir adet haline gelmiştir. Tıpkı günümüzde. adet yine değişti. gelinin elindeki buketten fırlattığı çiçekleri aynı inanışla yakalamaya çalışan genç kızlar gibi. düğün törenlerinde. Pastanın kat kat yüksekliği biraz da sosyal statü olarak görüldüğünden gelin ile damat. Daha sonraları bu adetin devamı olarak. Zaman geçtikçe misafirler de evlerinden getirdikleri fındık.Düğünlerde niçin pasta kesiliyor? Günümüzde düğüne. tarih boyunca bereket. yağlı çörekler ortaya çıktı. Buğday. kurutulmuş meyveler ve bala bulanmış bademlerle düğün törenine katkıda bulunmaya başladılar. Ne zaman ki. ardından da evlenen çiftin bu kek kırıntılarını birlikte yemesi gibi bir adet başladı. Evlenen çift bu yığının üzerinden birbirlerini öptükten sonra öncelik gelinde olmak üzere yiyecek tepeciğinin yenilmesine başlanıyordu. tatlı kekler yaptılar. düğün törenlerinin olmazsa olmazları arasına girdi. iyi temenniler gelinin başına buğday dökülerek sunuluyordu. yeni evlilere bereket. en iyi. Bu buğdaylarla küçük. kılıç gibi uzun bir bıçak kullanarak ancak kesebiliyorlar. doğurganlık ve mutluluğun sembolü olduğundan başlangıçta. o kadar çok bereket habercisi idi. Doğum günlerinde pasta kesmek adetinin ise tarihi kökeni ve amacı değişiktir. Zaten tek kat olan şekli ve üzerindeki mumlar nedeniyle pasta görünüş olarak da düğün pastasından farklıdır. Adet hızla Avrupa'nın batısına. yemek içindi. kısmetleri açılsın diye bu buğday duşunun kendilerinin de başlarına isabet etmesi için uğraşırlardı. . oradan da İngiltere'ye geçti. Romalılar devrinin başlangıcında aşçılar çok saygın bir meslek grubunu oluşturuyorlardı ve bu aşçılar milattan yaklaşık 100 yıl önce adeti biraz değiştirdiler. Misafirler bunları evlerinde yapıp düğüne getirmeye başladılar. doğurganlık ve mutluluk dileklerinin iletilmesinin zaman içinde gelişmiş bir şekli olduğundan bahsetmiştik. dekoratif ve süslü bisküviler.
yemek masası kullanmak zenginlere mahsus bir lüks olduğundan insanlar bir elleri ile yiyecek veya pirinç tabağını tutuyor. o gün istediği. Doğum günü pastasının bilinen tarihi Helen uygarlıklarına kadar uzanır. Doğum günleri bir festival şeklinde kutlanıyordu. Aslında tarihi gelişimi içinde 'kek' demek daha doğru olur. Ayrıca çocuğa bir çok hediyeler getiriliyor. çoğunluğu fildişi ve kemiktenmiş. Bir görüşe göre. Yemek çubukları milattan bir yüzyıl önce doğmuş. Akla daha yatkın gelen diğer bir görüşe göre ise çubukla yemek adeti Çinlilerin yiyeceklerini küçük parçalara bölüp yeme alışkanlıklarından ve buna bağlı olarak zaman içinde çok önemli bir ihtiyaçtan kaynaklanıyor. gün ağarırken başlıyordu. vakti zamanında Çin imparatorlarından biri halkın ayaklanmasından korktuğundan. Doğum günü pastasının üstündeki mumları bir üfleyişte söndürmek. pastanın üstündeki mumların ise yemek vakti gelene kadar devamlı değiştirilerek sürekli yanar halde kalmaları sağlanıyordu. Yerken çubukları kullanmak. bir gün sönecek hayatın ışığını simgeliyordu.Pasta sözcüğünü hep günümüzdeki anlamı ile kullanıyoruz. Pastanın üzerindeki mumların sayısı çocuğun yaşından bir fazla oluyordu. yani yakacak sıkıntısı başlamış. eritilip silah olarak tekrar kullanılabilecek metal olan her şeyin toplanmasını emretmiş. Yemeğin başında çocuk mumları üfleyerek söndürüyor ve şölen başlıyordu. yüzyılda Almanya'da çocuklara gösterilen ilgi belki bugünkünden bile fazlaydı. kaşık ve benzeri şeyleri vermek zorunda kalan Çinliler ne yapsınlar. Bir kutlama amacı ile ortaya çıkması ise Ortaçağda Almanya'da olmuştur. şafakta. eğer dilek gerçekleşirse bunu kimseye söylememek adetleri de o günlerden kalmadır Çinliler yiyeceklerini niçin çubuklarla yerler? Aslında nedeni tam bilinmiyor. Zamanla etleri ve sebzeleri çok küçük parçalara bölüp. Yani o zamanlarda doğum günü kutlamaları çocuklara yönelikti. O zamanlar çubukların çok azı ağaçtan. Zaten onların yerini sentetik malzemeler çoktan . 13. Bu bir fazla mum. Nüfus çoğaldıkça artan yiyecek ihtiyacından dolayı ormanlar kesilip tarlalar açıldıkça bu sefer de odun. O zamanlar ağaç sıkıntısı nedeniyle. bu arada bir dilek tutmak. Üstü yanar mumlarla süslenmiş pasta (kek) eve getirildiğinde çocuk uyandırılıyor. Şimdi artık ne metal ne de ağaç kıtlığı var. çaresiz bambu kamışlarından yapılmış ince çubuklarla yemek yemeye alışmışlar. Yemeği içindeki yağa atıp karıştırarak pişirmeye yarayan tava benzeri kaplar kullanılmadan önce yiyecekler odun ateşi üzerinde pişiriliyormuş. Günümüzde her yaştan insanın kutladığı doğum günü ve kesilen pasta işte o zamanların bir adetinin devamıdır. yemek yemek için de sadece diğer ellerini kullanabiliyorlarmış. yağ içinde karıştırarak kızartmanın hem süratli pişmeyi hem de odundan tasarrufu sağladığını görmüşler. her şeyi tek elle yemek zorunda olan Çinlilerin bütün parmaklarının kirlenmesi sorununu çözdüğü için hızla yayılmış. Doğum günü kutlaması sabaha karşı. Ellerindeki bıçak. Çinlilerin yemeklerinin bol soslu olduğunu söylemeye gerek yok. sevdiği yiyecekler hazırlanıyordu.
Benzer şekilde Kuzey Avrupa ülkelerinde de yine Hıristiyanlıktan çok daha önceki zamanlarda ağaçlar ruhani bakımdan kutsal kabul ediliyorlardı. Protestanlığın yayılması ile birlikte bunlara yanan mumlar da eklenmiştir. Her ne kadar yılbaşı günlerinde bir çam ağacının süslenmesi tüm dünyada adet olduysa da bu günün dini bakımdan bir özelliği yoktur. Adet Avrupa'ya yayılırken aynı zamanda göçmenler tarafından Amerika'ya da taşınmıştır. 15. Zamanla Kuzey Avrupa ülkelerinin 'karanlığın bitişi' ayin ve kutlamaları. Uzun karanlık günlerin bittiğinin. dünyanın yaratıldığı ay olduğuna inanılan ve tabiatın canlanmasının müjdecisi olan Mart ayından Ocak ayına kaydırılması ile kutlanacak tarihler konusunda kafalar iyice karıştı. Romalılar zamanında takvimin başlangıcının. gittikçe daha aydınlık günlerin geleceğinin müjdesi olan Aralık ayının bu günleri de törenlerle karşılanırdı. Dünyanın en çok söylenen şarkısı hangisidir? Dünyada şimdiye kadar en çok söylenmiş. evin bir köşesinde. Kuzey Avrupa'da kış aylarında sadece bir kaç saat süren gündüzler 21 Aralık'tan itibaren uzamaya başlarlar. yüzyıldan sonra bu ağaçlara sadece meyve değil ekmek. Çin imparatorunun veya odun yokluğunun yarattığı eziyete seve seve katlanıyorlar. Almanların 'cennet ağacı' adını verdikleri ve Adem ile Havva'nın gizemli hikayesine dayanarak üzerini elmalarla donattıkları ağaç köknardı. Hıristiyan dünyasınca Hz. Bir kaç günlük eğlence için çam ağaçlarını kesmiyor. Uygarlık ve teknolojinin ilerlemesi ile çam ağacı üzerindeki mumların yerlerini yanıp sönen minik renkli ampuller. Hıristiyanlık öncesi zamanlara. çubuklarla yemeğe uğraşıp. Günümüz insanı ağaçlara tapmamasına rağmen onların kıymetini daha iyi biliyor.Noel kutlamalarına dönüştürüldü. diğer ülkelerdeki bir çok insan bile bir Çin lokantası bulup. bisküvi gibi yiyecekler de asılmaya başlanmış. Ne var ki bırakın Çin'i. hatta putlara ve doğaya tapınıldığı zamanlardaki Mısır ve Çin uygarlıklarına kadar uzanır. Dünyanın Güneş etrafındaki bir turunu tamamladığı coğrafi bir konumdur. ekmek ve bisküvinin yerini rengarenk süsler aldı.almış durumda. Bu arada ağaçlar. plastik taklitlerini kullanıyor. özellikle çam ağaçları bu kutlamanın simgesi olmaya devam ettiler. minik bir çam ağacı bulundurmak ve onu süslemek adetinin kökeninin Almanya olduğu ileri sürülür. Aslında ağaçların ruhani törenlerde önemli bir sembol olarak yer alması adeti çok eskilere. halen de söylenmekte olan şarkı hangisidir diye . Yılbaşında çam ağacı süsleme adeti nereden geliyor? Yılbaşı günlerinde. Bu adet Avrupa'da güneye indikçe değişerek yayıldı. İsa'nın doğum günü kabul edilerek -ki bu kesin değildir. elma. O devirlerde doğanın yeşilliği ve ağaçlar sonsuz hayatın sembolleriydiler.
öğrencilerinin sabahları söylemeleri için besteledikleri bu şarkının orijinal adı da 'Good Morning to All' yani 'Herkese Günaydın' idi. Ne zaman şarkı doğum günü formatında Broadway'de. Kentucky'de öğretmen iki kız kardeşin. Çatal konusunda kesin bilinen bir şey. Mildred 1916'da 57 yaşında öldükten birkaç yıl sonra bestelediği şarkı 'Happy Birthday' (Mutlu doğum günü) adı altında söylenmeye başlanacaktı. bütün bir tarih boyunca yemek yerken eller kullanıldı. Hill kardeşler şarkının telif haklarını 1893 yılında almışlardı. o güne kadar sesi çıkmayan üçüncü kardeş Jessica mahkemeye başvurdu. Ne zamandan beri çatal ve kasık kullanıyoruz? Avrupa'da Rönesans başlangıcına. müziği ezbere bilinen bir şarkıdır. Ticari amaçla kullanıldığı her yerde şirkete ödeme yapma zorunluluğu vardır. 1893'de ABD'de.kullanıyorlardı. milattan 400 yıl öncesinde sofralarda yemek yemede kullanılıp kullanılmadıkları tam anlaşılamamıştır. Bunların çok küçükleri Türkiye'de Çatal Höyük'de yapılan kazılarda bulunmuş ama ne işe yaradıkları. konserlerde piyano çalıyordu. Bu şarkı herkes tarafından çok tanıdık. diğer bir deyişle insanların titizliğin ve temizliğin farkına varmalarına kadar. Bestenin gerçekten kendilerine ait olduğunu ispat etti ve şarkının tüm haklarına ailesinin sahip olmasını sağladı. Normal insanlar beş parmaklarını kullanırlarken asiller üç parmaklarını -yüzük parmağı kesinlikle kullanılmadan. 'İyi ki doğdun -isim-' veya 'mutlu yıllar sana' şeklinde söylenen doğum günü şarkısı. 78 yaşında. uzun bir hastalıktan sonra ama şarkısının dünya çapında bir doğum günü adeti olduğunu gördükten sonra öldü. müzikaller bu parçayı ya repertuarlarından çıkarttılar ya da şarkı şeklinde değil de düz okuma veya şiir şeklinde söylettiler. Tabii bunun da bir adabı vardı. Yemek yerken kullanılan parmak sayısı o kişinin statüsünü gösteriyordu. Kardeşlerden şarkının müziğini yapan Mildred Hİll aynı zamanda kiliselerde org. bir müzikalde kullanılmaya başlandı. Bu şarkı yaratılırken doğum günlerinde söyleneceği kimsenin aklına gelmemişti. Patty Hill. Ancak Robert Coleman isimli biri. şarkının bestesini kullanarak sözlerini 'Happy birthday to you' olarak değiştirdi. Şarkı zaman içinde o kadar yayıldı ki bestecileri bile unutuldu. ilk defa 11.sorulsa hemen akla gelmeyebilir. Şarkının sözlerini ise Mildred'in dokuz yaş küçük kız kardeşi Patty yazmıştı. Günümüzde bu şarkının telif hakkı Warner/Chappel Müzik Şirketi'ne geçmiştir. Onlar telif hakkı ödememek için yollar ararken Dr. Aslında Latince çatal anlamına gelen kelime. Bu haber tüm dünyayı şok etti. yüzyılda Toskana'da (İtalya) ortaya . Bu miktarın yılda l milyon dolara yakın olduğu tahmin edilmektedir. Doğum günü kutlayacakların bilgilerine sunulur. Telefonla yarım milyon insana doğum günlerinde melodiyi dinleten tanıtım ve pazarlama şirketleri bundan vazgeçtiler. çiftçilerin hasadı havaya atıp savurmada kullandıkları dev çatalların isminden türemiştir. Bundan böyle şarkının ticari amaçla kullanıldığı her yerde Hill ailesine telif hakkı ödenmesi gerekecekti.
Kaşıktaki en önemli gelişmeler sapının şeklinde olmuştur. toplumun tüm sınıflarına ve giderek dünyanın diğer yerlerine de yayıldı. Yemeği yavaş yemek bazı toplumlarda yemeğe saygı ifadesi olarak görülürken. Eti kestikten sonra kaşığı sağ ele alıp eti ağza götürmek alışkanlığı başladı. Zamanla çatal kullanmak lüks. çatal kullanımı halka yayılınca da devam etti. çatala karşı gösterdikleri direnci kaşığa göstermemişlerdir. İki uçlu olan bu çatallara insanlar 'Tanrının bahşettiği yiyecek yine Tanrının verdiği parmaklarla yenilebilir' diye şiddetle karşı çıktılar. bazı toplumlarda ise bu davranış yemek adabı bakımından saygısızlık olarak karşılanır. ağaç veya madenden yapılmış kaşık veya benzeri şeylere rastlanmaktadır. Çatal . Sağ ellerini kullanan insanlar için sol elle çatala hükmetmeye çalışmak sıkıntı verir. yemek yerken çatal kullanmaya karşı direnme gibi tavırların tarihte örneği azdır. Bu. Asil sınıfının her zaman zorlayıcı ve göslerişe yönelik nezaket kuralları. Avrupa'da ve oradan yayılan kültürlerde. sol eldeki çatalla pirinç tanelerini düşürmeden ağza ulaştırmak gerçekten alışkanlık ister. kemik. yemek süresince çatalın sol. Çatalla birlikte sofralarda her insan için ayrı tabak ve bardak kullanmak adeti de gelişti. Çatal kullanılmaya başlanınca da aynı alışkanlık devam etti. Yemek yerken çatal niçin sol elde tutuluyor? Resmi yemeklerdeki en sıkıcı durumlardan biri de budur. Avrupalılar ise aradaki bu kaşık kademesini hiç yaşamadılar. şüphesiz sıvı bir şey içmek için eli kullanmanın iyi bir alternatif olmamasından kaynaklanmıştır. Daha sonraları sofralardaki bıçakların uçları yuvarlaklaştı. Kaşık kesilen eti tutmaya yararken bıçak hem kesmeye hem de batırıp ağza götürmeye yarıyordu. 1700'lü yılların ortalarına kadar Amerika çatalsız bir toplumdu. taş. sonra çatalı sola. asalet ve statü göstergesi oldu. aynı tabakta pilav da varsa. bıçağın sağ elde tutulması gelenek haline geldi. Hele etin yanında.bıçak ile yeme adabımızı. İnsanlar yemek yerken sadece bıçak ve kaşık kullanıyorlardı. ellerindeki çatal ile bıçağı takas ettikten sonra sağ ellerine aldıkları çatalla yerler. Bir görüşe göre Amerikalıların çatalı tutuş şekillerinin ardında rahatlık değil alışkanlık yatıyor.çıktığıdır. Yemeğin temposunu düşürmek gibi bir görgü kuralları yoktu. Sağ elini kullanan bir insan için bıçağı sol elle ileri geri hareket ettirip eti kesmek zordu ama sol elle çatalı ete batırıp ağza götürmeye alışılabiliyordu. 17. Her zaman rahat hareket etmeyi seven Amerikalılar ise bu görgü kuralına pek uymazlar. Eti sağ ellerindeki bıçakla kesip. Yemekte eti kestikten sonra bıçağı masaya bırakarak çatalı soldan sağa alıp eti ağza götürmek. Bu arada Fransız ihtilalinin biraz öncesinde Fransa'da yavaş yavaş dört uçlu çatallar kullanılmaya başlandı. Bereket çorba kaşığı için böyle bir kural yok da sıcak çorbayı üstümüze başımıza dökmeden içebiliyoruz. Yüzyıla kadar süren bu direnmenin bir başka cephesi daha vardı. kökeni saray ve asil sınıfına dayanan Avrupa kültüründen almışızdır. İnsanlar. Avrupalılar çatalı ellerinde tutarlarken çatalın uçları yere . En eski zamanlara ait kazılarda bile. ısırarak yemeye alışmış erkekler çatal kullanmayı kadınsı bir davranış olarak görüyorlardı. Yiyeceği bıçakla tutup. Kaşığın kullanılmaya başlanması ise tarih kadar eskidir. Yemeği ağza götürmek bakımından doğrudan bıçaktan çatala geçtiler. İnsanların yüzyıllar boyu süren. bıçağı tekrar sağ ele almak ve bu hareketi yemek boyunca tekrarlamak yemek yeme hızını düşürür.
nem ve basınç yapılarını aniden değiştirdikleri için az çok insan hayatını etkilerler. gece uykusuzluğuna. Baş dönmesine. Genel olarak ilkbaharla beraber va yaza doğru suçların arttığını istatistikler göstermektedir. Örneğin kutup bölgeleri ve civarlarında iklimler çok az farklı olduğu için rüzgar önemli bir rol oynamaz. erken doğumların ve hatta intiharların sayılarının arttığı . Rüzgarlar da iklim ve insan davranışını etkileyici faktörlerden biridir. Yemeklen sonra tatlı yenilirken çatalın sağ elde olması ise hiçbir kültürde görgüsüzlük anlamına gelmiyor. ihtilaller ve halk ayaklanmalarının çoğu yılın bu bölümünde olmuştur. Genellikle nemini bırakmış olan kuru güney rüzgarları. rüzgarın insan üzerindeki elkisini belirler. Lodos ise güneyden eser. meltem gibi genellikle denizden karaya esen yerel rüzgarlar ise yöreye göre özel adlar alırlar. Aslın da havalar ısındıkça insanlar çevreleri ile daha ilgisiz ve enerjisiz olurlar ancak tarihte savaşlar. Yurdumuz ve benzeri bölgelerde belirli yönden esen rüzgarlar çoğu kez olağan iklimi. baş ve mide ağrılarının yanında huzursuzluk duygularına da yol açar. Belirli havalarla insanın ruhsal durumu ve anti-sosyal davranışları arasında ilişki vardır. Aslında estikleri yönlere göre adlandırılan sekiz ana rüzgar vardır. Poyraz kuzeyden eser soğuk getirir. sıcaklık. Bu iklimlerin rüzgarın estiği bölgedeki iklime göre farkı. sıcak ve baş ağrısı getirir. İşte Lodos adı verilen bu kaprisli güney rüzgarları insanlarda ruhsal sıkıntı yaratır. Lodos insanı niçin hasta eder? Çoğu insanlar sadece iki tür rüzgarın adını bilirler: Poyraz ve Lodos. Kuzeyden Kuzeydoğudan Doğudan Güneydoğudan Güneyden Güneybatıdan Batıdan Kuzeybatıdan YILDIZ POYRAZ GÜNDOĞUSU KEŞİŞLEME KIBLE LODOS GÜNBATISI KARAYEL Yani Lodos tam güneyden değil güneybatıdan eser. astım nöbetlerinin.bakar. Lodoslu günlerde trafik kazalarının. Rüzgar üzerinden geçtiği bölgelerin iklimini de taşır. Amerikalılar ise çatalı sağ elde uçları yukarı bakacak şekilde tutarlar. İmbat. kalp krizlerinin. özellikle güneşli havalarda iyice kızışır ve elektriklenirler.
Avrupalılar ise Kuzey Afrikalılara. Japon gibi doğu milletleri genetik olarak birbirlerine. Rüzgar bir hava akımıdır.gözlemlenmiştir. Hatta bu kalabalık ülkede. Lodos'un insanlar üzerinde yarattığı etkilerin sebepleri ve Lodos rahatsızlıklarına ne gibi önlemler alınabileceği konusunda çalışmalar devam etmektedir. Bu büyük göç dalgaları üç ana dil gurubunun oluşmasına yol açmışlardır. ruhsal çöküntü ve sıkıntı belirtileri gösterirler. bayrak direğinin üstüne çok ince yatay bir çubuk tutturulmuş ve bayrak yandan ve üstten sabitlenmisti. Halk arasında. Dünyanın bu genetik haritası ile konuşma lisanlarının yayılışı paralellik gösterir. Teoriye göre milattan Önce 7500 yıllarında tarımın başlaması ve hayvancılığın gelişmesi ile birlikte Yakın Doğu'dan Avrupa'ya. Konu rüzgardan açılmışken güncel bir tartışmaya da değinmeden geçmeyelim. Ortadoğululara ve Hintlilere daha yakındırlar. Yazı dili bütün Çin'de aynı olmasına rağmen halkın yüzde 70'i Mandarin dilini konuşur ve kuzeyde oturan bir kişi güneydekinin konuştuğunu anlamaz. bir başka deyişle dillerin tarihsel oluşumuna dayanan bu sınıflandırmada. çok büyük bir olasılıkla Yakın Doğu'da doğarak yayıldığı ve dünya üzerindeki iki toplum coğrafi olarak birbirinden ne kadar uzaksa genetik yapılarının da o kadar farklı olduğu düşüncesini doğrulamaktadır. İşin ilginç yanlarından biri de. (2) Ural-Altay dilleri. genellikle yağmur getirdiği için "Lodos'un gözü yaşlıdır" diye bir deyim vardır. Havanın dönmesinden çok az önce gerginlik. yani hava olmazsa rüzgar da olmaz. Hindistan'da 800'den fazla dil konuşulmaktadır. Lodos etkisi altında bulunan bir bölgeye yerleştirilenlerin ancak bir kaç yıl sonra rüzgarın etkisinden rahatsız olmaya başlamalarıdır. insanlığın dünyanın belli bir noktasında. Öyleyse Armstrong'un Ay'a ayak basar basmaz diktiği bayrak nasıl dalgalanıp duruyor? Ay'da hava olmadığına göre hangi rüzgar bu bayrağı sürekli dalgalandırıyor? Ay'a gidildiğine inanmayanlar tarafından delil olarak ileri sürülen bu olay yolculuktan önce düşünülmüş. ortak bir kökenden kaynaklandıkları varsayılan diller aynı öbeğe konulmuştur. En çok sayıda insanın konuştuğu dil ise Çin'deki Mandarin dilidir. İnsanların çoğu bir barometre gibi havaya ve yağmur öncesine duyarlıdırlar. İlk bakışta bayrağın dalgalanıyormuş izlenimini veren bu durum fotoğrafa dikkatlice bakınca fark edilebiliyordu. Diller arasındaki akrabalığa. her 12 kilometre gittikçe lisanın değiştiği söylenmekledir. Genetik bilimi. Çelişkili olmalarına ve tam tatminkar açıklaması yapılamamasına rağmen bu üç dil grubu şunlardır: (1) Hint-Avrupa dilleri. Kuzey Afrika'ya ve Hindistan'a büyük göçler olmuştur. Örneğin Çin. İnsanlar niçin değişik dillerde konuşuyorlar? Dünyadaki 6 milyar kişinin konuştuğu 3000'den fazla dil vardır ama dünya nüfusunun yarısı bu dillerden yalnızca 15'ini konuşmaktadır. Afrika'da 1000'e yakın dil konuşulmaktadır fakat 1 milyondan çok kişinin konuştuğu dillerin sayısı 30'u geçmez. .
kuşkuş. yani daha kısa olmalarıdır. kişi. diz. Avustralya. Bir İngiliz tavuğunu "bili-bili" diye çağırırsanız anlamaz. geometri. (4) Sözcüklerle ekler birleştirilerek bir cümlenin tek sözcüğe dönüştürüldüğü diller (Eskimo). ten. bilim için düşünüyor. kş-kş. Demirci ustasının demir döverken kullandığı aletlere göre değişik . Örneğin Eskimo dilinde "takusariartorumagaluarnerpa" kelimesi "onun bununla uğraşmaya gerçekten niyetli olduğunu sanıyor musunuz" anlamına gelir. HamiSami dillerinin en belirgin örneği Arapça'dır. kıl. 530-450) tarafından atılmıştır. coğrafya. dil. Eskimo'lar ata. Hami-Sami). kas. Türkçe'deki baş. Türk dilleri Ural-Altay ailesinin Altay öbeğindedir. Ayrıca hemen hemen bütün lisanlarda vücudun kısımlarının ve organlarının isimlerinin bir çoğu kısa kelimelerle ifade edilir. gibi. el. Pisagor bilimi.. göz.). en çok kullanılan kelimelerin. kış-kış. cümle içindeki yerlerine göre anlam yüklendikleri diller (Çin. Dünyadaki bütün dillerin tek ortak yanı. rengine göre değişik isimleri vardır.(3) Hami-Sami dilleri. Diller ayrıca dilbilgisi yapılarına göre de dört sınıfa ayrılır: (1) Kelimelerin kısa kısa. daha az kullanılanlara göre az sayıda harfle yazılmaları.. kaş. Afrika ve Amerika yerli dilleri bu ana sınıflandırmanın dışmdadırlar.Ö. (2) Zaman. boy. vb. yaşına. Japon ve Eskimo dilleri de bu aileden gösterilir. bel. diş. sadece at demekle yetinirken Türklerde atın cinsine. kol. Hayvanlara sesleniş bile dillere göre değişir. (3) Dilbilgisi bağlantılarının fiil kökünde değişiklik yapılarak ifade edildiği diller (HintAvrupa. İngilizler tavuğu "çak-çak" (chuck). Pisagor'un müziğin içindeki matematiği bir demirci dükkanının önünden geçerken keşfettiği rivayet edilir. kan. aya. Pisagor tüm evrenin sayılar ve aralarındaki ilişkilere göre kurulduğuna inanıyordu. aritmetik. Çin-Tibet ve Kafkasya dilleri. ek almadan. O kendi devrine kadar gelişmiş bütün çalışmaları bir disiplin altında toplamış. olumsuzluk gibi tüm durumların fiilin köküne ek gelmesiyle türetilen diller (Türkçe). Büyük dil öbeklerinin dışında sınıflandırılmalarına rağmen Kore. astronomi. Lisanın zenginliğinde milletlerin yaşadığı ortamın ve kültürün etkisi vardır. kiş-kiş. Biz kendisini okul sıralarından o meşhur dik üçgen teoremi ile hatırlarız ama Pisagor günümüzde ulaştığımız bilim seviyesinin babasıdır. bilimin uygulamak onu ilgilendirmiyordu. Müzik notaları nasıl bulunmuştur? Müzikteki matematiksel gizemi keşfederek yazıya dökmenin ilk temeli Pisagor (Pythagoras. müzik ve tabiat bilgisi olarak ayrı ayrı bilim dalları yaratmıştır. saç. Finliler "fibi-fibu" diye çağırırlar ama hemen hemen bütün dillerde tavuğu kovalama sesleri birbirlerine benzer. Vietnam. Bu nedenle 'bilgi seven' anlamındaki 'filozof' sözcüğünü ilk olarak o kullanmıştır. vb. Ancak bizler de 'kar'a sadece kar derken Eskimo dilinde karın ve yağışını tanımlayan 32 kelime vardır. bel. M.
yüzyılda notaların üzerine dizildiği beş çizgiden oluşan "porte"nin kullanılmasıyla notaların yüksekliği (do. 'Si' hariç diğer notaların isim babası Gui d'Arezzo'dur.. zamanla unutulabiliyordu. şes). D=re. Yedi günlük 'hafta' ismi de buradan alınmıştır. Notalama. sonradan 13. Nota sayesinde bir müzisyen bilmediği bir müzik parçasını icra edebilmek için tek başına yeterli bir hale gelmiştir. Notalamanın keşfi ve gelişimi müzik pratiğine olağanüstü bir gelişme ortamı yaratmıştır. Eserler kulak yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılıyor. icracıyı ezberden kurtararak hem müzik parçalarının uzamasına hem de çeşitli dönemlere ve ülkelere ait notalanmış eserlerin katılmasıyla repertuarın zenginleşmesine ve çeşitlenmesine imkan vermiştir. şiddet ve tını ise notanın yanında ek kelimelerle belirtilmişler ve kısmen de yoruma açık bırakılmışlardır. sol. F=fa.Türkçe Ba . ikilik. Aslında müziğin dört parametresi vardır: Yükseklik. Almanya ve bazı ülkelerde 'ut' hala kullanılır.. du. A=la. Arezzo bu adları Aziz Iohannes Battista ilahesindeki mısraların birinci hecelerinden alarak takmıştır. re.) kesin biçimde belirlenebilir hale geldi.Yemek. Farsça yedi 'heft' dir (veya hefte). 9. yüzyılın başına kadar notalamadan habersizdi. İngilizce'de ve Almanca'da ise notalar harflerle gösterildi (C=do. si.. B=si-ing. E=mi. cihar. bu arada değişime uğruyor. çıkan sesleri incelemiş ve kayıtlar almış. yüzyılda 'do' olarak değiştirildi.-). toplanma Ertesi . Çeşitli sesleri belirtmek ve bunların birbirlerine karışmasını önlemek için sesleri temsil eden notalara özel isimler verildi. 11. dükkanı kapattırarak ustaya çeşitli aletler kullandırmış.. G-sol. notaları sırayla söylerken tutukluk yaptırdığından 12. la.. Halen Türkçe'de kullandığımız gün isimlerinin kökenlerinin neler olduklarını biliyor musunuz? Cuma Cumartesi Pazar Pazartesi Arapça Arapça Farsça Farsça Toplama. Nota isimlerinden 'do'nun önceki ismi 'ut' idi. se. yüzyılın ikinci yarısında ilk notalama sistemi ortaya çıktı. Şimdi de yedi sayısını öğreniyoruz.sesler çıkarması Pisagor'un ilgisini çekmiş. yüzyılda Sanete Iohannes kelimelerinin baş harflerinden meydana gelen 'si' adını almıştır. fa. Bunlardan ilk ikisi zamanla genel kabul gören bir takım işaretler sayesinde kağıt üzerine dökülebilmiş. re. mi. Do. şiddet ve tını. Batı müziği 9.-. Sesli harfle başlayan bu isim.. Gün ve ay isimleri nereden geliyor? Tavla oynayanlar Farsça altıya kadar saymasını bilirler (yek. penç. mi. H=si-alm.. dörtlük.Türkçe .) ve süresi (birlik. süre. zar yer Ertesi . Yedinci notanın adı uzun zaman 'B' olarak kalmış. Arezzo'lu Guido'nun (Gui d'Arezzo) notalama sisteminin seslerin yüksekliğini kesin olarak belirtmeye başlamasıyla büyük bir ilerleme kaydedildi..
İşin daha ilginç yanı bunlardan Şubat. Hicri takvimdeki Arabi ay isimlerinin bugün hiçbirini kullanmamamıza rağmen yine de Şubat. Nisan.beşinci gün Günümüzde kullandığımız ay isimlerinin geldikleri yerler de karışık.Salı Çarşamba Perşembe İbranice Farsça Farsça Üçüncü Cehar şenbe dördüncü gün Penç şenbe . Temmuz ve Eylül hemen hemen aynı telaffuzla Yahudi takviminde de yer alıyorlar. Ocak Türkçe (Kışın evlerde ateş yakılan yer) Süryanice Latince (Mariîus – mitolojik isim Mars’tan) Süryanice Latice (Tanrıça Maria’nın ayı) Süryanice Arapça / Süryanice Latice (Roma İmparatoru Augustus’un adından) Süryanice Türkçe (Toprağı ekmekten) Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim . Temmuz ve Eylül aylarının isimlerinin kökenleri Arapça ve Süryani-ce. Haziran. Gelin ayların isimleri ve kökenlerine bir göz atalım. Nisan. Kasım ayının ise Arapça.
namaz kıldığı. O sanki bir köşede korkudan sinmiş bir şekilde olanlara bakan. Ancak bu doğal ve astronomik temelin yanı sıra astrolojik bir inanışın da. Muhamnıed'in müminleri mescitte toplayıp. En kuvvetli tez bu sürenin Ay'ın evrelerinden kaynaklandığına dayanır. Sonraları Yunanlılar. Daha sonraları dinlerde göklerin yedi kat oluşuna inanış. sonra bir haftayı 6 güne çıkardı ve sonunda pes ederek 1940'da 7 günlük haftaya geri döndü.Kasım Aralık Arapça (Bölen) Türkçe (İki zaman dilimi arası) Bir hafta niçin 7 gündür? Bir gün Güneş'in doğduğu zamandan ertesi gün doğacağı zamana kadar geçen süredir. arada sırada 'hadi ne zaman rok . titrek adımlarla birer birer ilerleyen. müzikteki ana nota ve tabiattaki ana renk sayılarının da yedi oluşu bu sayının gizemini iyice arttırmıştır. yani pazarı 'Tanrı Günü' olarak kabul ettiler. İlk çağlarda bilinen beş gezegen ile Güneş ve Ay'ın toplam sayısının yedi oluşu bu sayıya gizemli ve uğurlu bir sayı olarak bakılmasına neden olmuştur. Satrançta Şah niçin o kadar pasiftir? Satranç oyununda Şah koruma altındadır. Babilliler 7 günlük haftayı zaman birimi olarak kullanmaya başladılar. Bir hafta olarak kabul edilen yedi günlük sürenin kaynağı tam olarak bilinmiyor. Zamanla bir günden uzun. Bir ay ise Ay'ın aynı evresinin gökyüzünde tekrar göründüğü zamana kadar geçen süredir. İslam dininin doğuşundan sonra da yine yedi günlük hafta süresi benimsendi. bir aydan da kısa bir zaman birimine ihtiyaç duyuldu. dolunay. Constantinus'un çıkardığı bir emirle olmuştur. Çinliler ve Mısırlılar 10 günlük. hutbede devlet ve günlük işleriyle ilgili açıklamalar yaptığı altıncı gün (cuma) dinlenme günü olarak kabul edildi. ta Babilliler zamanından itibaren. Çok eskilerde bu zaman birimleri insanların hayatlarını organize edebilmeleri için yeterliydi. Rusya 1929'da 5 günlük hafta uygulamasına geçti. yedi günün bir hafta olarak seçilmesinde rol oynadığı ileri sürülüyor. Tevrat'ın yaratılış (tekvin) anlayışına göre Tanrı evreni 6 günde yaratmış. Ay'ın dört evresinin (yeni ay. son dördün) sürelerine en yakın olan tam gün sayısı yedidir. ilk dördün. 1792 yılında Fransa takvim yapısını değiştirerek 10 günü bir hafta kabul etti ama yürütemedi. İsa'nın diriliş hatırasına yedinci günü değil de birinci günü. yedinci günde de (cumartesi) dinlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nde 27 Mayıs 1935 tarihinde yayımlanan bir kanunla tatil günü cumadan pazara alındı. yalnız Hz. Ancak Hz. Romalılar ise 8 günlük haftayı kullanmaya çalıştılar. Hıristiyanlar haftayı Tevrat'taki şekliyle kabul ettiler. Takvimde yedi günlük haftanın resmiyet kazanması ise milattan sonra 327 yılında Roma İmparatoru I.
'Chaturunga' sözcüğü Sanskritce'de 'dört kol'. O zamanki Hint ordusu dört bölümden oluşuyordu. İlk oynanış şeklinde bugünkü hareket kabiliyetindeki bir vezir veya kraliçe yoktu. Satrancın ilk olarak 6. Filler. Yani medeniyetler satranç terimlerinde kendilerine göre bazı değişiklikler yapmışlardır. Hele satrancın tarihinin 7. Bizdeki at Arapçada süvari. güçsüz monarşik hükümdarlar gibi köşesinden pek çıkamıyordu. diğer taşlar gibi oyun tahtasının dışına çıkartılamaz. yüzyıldan öncesine gittiği göz önüne alınırsa. daha doğrusu Hinduların 'chaturunga' (şaturanga) isimli oyunundan geliştiği ileri sürülüyor. Avrupa'da ise şövalye olarak adlandırılmıştır. Avrupa savaşlarında fil kullanılmadığı için bu taşa piskopos (bishop) adı verilmiştir. yapın' diye inleyen bir insan görünüşü verir. çok çağdaş ve demokratik bir değişimdi. Bu şekli ile satranç oyunu çok yavaş oynanabildiğinden oyunu süratlendirmek için kraliçe (vezir) ve filin güçleri. Arap orduları onu 1000 yıl kadar önce. kale.yapacaksanız. işlerinde sebat eder ve başarı ile ilerlerse en güçlü taş olabiliyor. krallarının daima yanında olup onları kollamaları şeklinde sosyal bir bağlantı kurulabilir. Şaturanga Hindistan'dan önce İran'a geçti ve geçerken ismi. o zamanlar daima ordularının başında savaşa giden krallara. Avrupa'ya ulaştığında vezirin ismi kraliçe oldu ama hareket imkanı hala kısıtlıydı. Halbuki vezir. Gerçeği oyunda iken ikinci bir kraliçenin ortaya çıkması ise başlangıçta oyuncuların kafasını karıştırdı ama hangi şah bir yerine iki kraliçesinin olmasını istemez ki! Arabaların arka camları niçin tam açılamıyor? Bilindiği gibi pek çok model binek arabalarda arka kapıların camları dibine kadar tam . Sadece bir kere o da çapraz olmak koşuluyla ilerleyebiliyordu. Bugün bu dört kola. süvariler ve piyade. Gerçi şahın yanında Araplar tarafından akıllı adam diye isimlendirilen bir taş vardı ama hareket imkanı çok kısıtlıydı. Bir başka kural değişikliği ile satranç tahtasının karşı kenarına varabilen bir piyonun kraliçe (vezir) olabilmesi imkanı tanındı. Vatanı olan karelerde kımıldayamaz hale gelince esir düşer. Bu taşın bizdeki adı vezir (bakan gibi bir şey) olduğu için bu hareketlilik normal görülebilir ama Batı ülkelerinin bu taşa kraliçe anlamında 'queen' adını verdiklerini düşünürseniz ortaya tuhaf bir durum çıkar. fil. rakibi yıpratarak. anlaşılmaz. etkinlik sahaları genişletildi. Bununla belki o yıllarda Avrupa'da yaşayan güçlü kraliçelerin. satranç tahtasını oradan oraya dolaşarak. 'şatrang' oldu. yüzyıl içinde Hindular tarafından oynanmaya başlanıldığı. Taşların en güçsüzü ve alçak gönüîlüsü piyade. Asırdan asıra. savaş arabaları. Avrupa'da gün geçtikçe gelişen demokrasi. yani hareket imkanları arttırıldı. Araplar oyuna 'şatranj' veya 'al-şah-mat' (şah ölü) ismini verdiler. ülkeden ülkeye satranç oyunu gittikçe gelişti ve bazı değişikliklere uğradı. zıplayarak. fethettikleri İspanya üzerinden Avrupa'ya getirdiler. atlayarak. şahlara satrançta niçin böyle pasif bir rol verilmiştir. son derecede etkin bir şekilde hareket etmektedir. hatta karşı tarafın şahını mat ederek en son sözü söyleyebiliyordu. Ancak şah oyunda hiçbir zaman ölmez. 'dört kollu ordu' veya 'dört silah' anlamına gelmektedir. Şah artık örneği çok az kalmış. Bu. at ve piyon diyoruz. yıkılan krallıklar satranca da yansıyordu. Satranç ismi Türkçeye Arapçadan girmiştir.
Filmlerde tekerlekler niçin ters döner? Bunun için önce şunu bilmemiz lazım. Dikkat ederseniz orta ve küçük boy arabaların çoğunda arka tekerlekler arka kapılara çok yakındır. Performansı en yüksek arabayı yapabilmek için katlanılması gereken bir durumdur bu. Bunlara yapıştırıcıların. diğer kapı(lar)da da bu şekle uyuluyordu. kapının düz devam eden kısmındaki yuvasına kadar inebilir. film kamerasında ise akan film üzerinde saniyede 24 görüntü karesi kaydedilir. Zamanla kaybolur ve arabaya asılan suni koku yayıcılardan hiçbirinin kokusu onun yerini tutamaz.açılamaz. Fotoğraf makinesinde her deklanşöre basışta film karesine bir görüntü kaydedilir. Arabaların arka camlarının tam açılmamasının içeriye egzos gazı. Kovboy filmlerindeki at arabalarının . Konu arabalardan açılmışken fabrikadan yeni çıkmış arabalardaki güzel kokudan da söz edelim. Onlar ön camları tam açıp püfür püfür giderler. 'Yeni araba kokusu' denilen ve insanların hoşuna giden bu koku tek bir koku olmayıp. devamlı ve hareketli bir görüntü olarak görür. Bunu aynı hızda perdeye yansıtırsanız gözümüz arka arkaya gelen karelerdeki küçük farkları algılayamaz. Filim kamerası ile fotoğraf makinesi arasında teknik açıdan büyük bir fark yoktur. Bu durum hareket halinde iken aniden açılan kapının karşıdan gelen hava akımıyla kapanamamasına hatta kopmasına yol açabiliyordu. Tabii bu sürücüler için bir problem değildir. Bu nedenle kapıların arkadan öne doğru açılır şekilde yapılmasına başlandı. Cam. Yaklaşık üçte bir mesafeye gelince dururlar. Arabaları dizayn eden mühendisler bunu kullanıcıların çocuklarının arabadan sarkmamaları için tercih ettiklerini söylüyorlar. Ancak insanların çoğu sağ ellerini kullandıklarından sürücü tarafındaki kapı önden arkaya açılır şekilde yapılıyor. Gerçek ise farklıdır. Peki arabalarımızın kapıları niçin arkadan öne doğru açılıyor? Bir sürücü olarak kapınızı hep sol elle açtığınız dikkatinizi çekti mi? Kapı arkadan öne doğru açıldığından zaten sağ elle hiç denemeyin sorun yaşarsınız. Bu. koltuklardaki kumaşın. Şimdi gelelim filmlerdeki tekerlekler meselesine. birçok kokunun birleşmesinden oluşan çok özel bir kokudur. Ortaya çok özel ve taklidi imkansız bir koku çıkar. pencere ve kapılarda kullanılan lastik ve plastik malzemelerin kokularının bir karışımıdır. konsolda. boya ve boyadan önce kullanılan astar boya. Hatta arka camların açılmaması için arabaya kilit dahi koyuyorlar. böcek veya gürültü girmesiyle ve arabanın emniyetiyle biri alakası yoktur. Artık kilit kazara boşalsa bile karşıdan gelen hava akımı kapının açılmasına müsaade etmiyordu. şekilden dolayı zaten arka kapıdan inmek de daha zordur. daha sonra gidebileceği bir yer yoktur. Bu koku. Arabaların ilk yapıldıkları zamanlarda kapıların menteşe ve kilit sistemleri bugünkü kadar sağlam değildi. Klimalı araç sayısı çoğalıp tüm camların kapalı tutulması durumu ortaya çıkınca arka camların tam açılamaması konusu gündemden iyice düşmüştür. deri parçalarının ve döşemelerde kullanılan vinilin kokuları da karışır. Bu nedenle ön ve arka kapıların şekilleri farklıdır. Ön kapıda camın dibine kadar girmesi için yer varken arka kapılarda tekerleğin ve çamurluğunun konumlarından dolayı alt kısım daraldığından yer yoktur. izolasyon malzemelerinin.
yani 1915 yılı civarında bile bazı komedi filmleri düşük hızda çekilir. İnsanlar ne zamandan beri ayakkabı giyiyor? Ayak yere basarak vücudun tüm ağırlığını taşır. Ayakkabılar dünyada çok farklı iklimlerde yaşayan insanların yaşam şartlarına göre değişiklik gösterdiği gibi tarih boyunca moda da ayakkabıların şekilleri üzerinde çok etkili olmuştur. Taban çukuru denilen içbükey bir kubbenin iki ucuna ve kenarlarına basılır. Bunu saniyede 24 kare çeken bir kamera ile görüntülersek her kare tekerleğin aynı pozisyonunu aynı noktada görüntüleyeceği için gözümüz tekerleği duruyormuş gibi algılar. yavaş hareket ettirilerek romantizm veya daha fazla şiddet etkisi yaratma yollarına başvuruluyor. bir an durma noktasına gelir ve sonra araç ileri doğru gitmesine rağmen tekerlekler tersine dönmeye başlarlar. Yetişmiş bir insanın vücudunda 206 kemik vardır. Bu nedenle o zamanlarda. Bunlar günümüzün saniyede 24 görüntü veren makinelerinde oynatıldığı zaman hareketler neredeyse yüzde elli hızlanmaktadır. Birincisi ilk filmlerin saniyede 16 görüntü geçecek şekilde çekilmesidir. Bu tekerlekler düz daire şeklinde bir kapakla kapatılmış olsalar bu görüntü yanılgısı olmayabilir. 62 adedi ayak ve bacaklarımızdadır. Diğer sebep ise eski filmlerin çoğunluğunu oluşturan komedilerin bu şekilde gösterilmesinin filmi daha gülünç kılmasıdır. Aracın hızı arttıkça perdede görüntüdeki tekerleğin dönüş hızı gittikçe yavaşlar. Sinema konusunda en çok merak edilenlerden biri de sessiz sinema zamanındaki eski filmlerde insanların niçin hızlı hareket ettikleridir. Gerçi İspanya'daki 12 .veya trenlerin tekerlekleri aracın hareketi ile ileriye doğru dönmeye başlar. Aslında bunun iki nedeni vardır. bunların neredeyse dörtte biri. damar ve sinir yer almaktadır. Tekerleklerin dönüş hızına bağlı olarak filmin her karesi tekerleğin tam tur atmamış halini görüntülerse bu sefer de tekerlekler geri dönüyormuş gibi görünürler. kiriş. Çoğu ayakkabı 'taban' adı verilen ve kullanıldıkça eskiyen kalın bir alt parça ile 'saya' adı verilen ve ayağı saran daha ince bir üst parçadan oluşur. daha doğrusu gözümüze öyle görünürler. Günümüzdeki filmlerde bile bazen karakterler hızlı hareket ettirilerek komedi. . İnsan gövdesinde en ağır görev ayaklara düşer. Tekerlekleri saniyede 24 defa dönen ve hızla giden bir at arabasını düşünelim. Gerek at arabaları ve gerekse trenlerde tekerleğin merkezi ile çevresi arasında bağlayıcı elemanlar olduğundan bunların pozisyonları ve sayıları daha değişik dönüş hızlarında da benzer görüntüyü vererek gözü iyice yanıltır. Vücut ağırlığını taşıyan ve hareketi sağlayan bu organın bakımı ayakkabı ile başlar. Burada birçok kas. kuruyan çamur içinde sertleşip günümüze kadar kalmış olarak Mezopotamya'da rastlanmıştır. Vücudumuzdaki kasların içinde en güçlüsü tabanlarımızda bulunur. saniyede 16 görüntü hızıyla oynatılarak karakterlerin daha komik görüntü vermeleri sağlanırdı. Ayak kemikleri yere düz basmaz.15 bin yıl öncelerine ait mağara resimlerinde erkeklerde deri. Ayağın taban kısmının yapısı oldukça karışıktır. kadınlarda kürkten yapılmış giysiler görülüyor ama dünyadaki en eski ayakkabı izine. İnsanın en hassas bölgelerinden biri olan bu bölgeyi korumak insan hayatı için çok önemlidir.
Ortaçağda kızı evlenen bir baba onun üzerindeki otoritesini evleneceği adama bir ayakkabı töreni ile devrediyordu. Şimdi uzayda dolanıp duruyorlar. kutlama ve tatil günleri olmak üzere aynı tarihin her yıl değişik günlere rast gelmesi sadece yıl içersinde sağlıklı planlama yapmamızı etkilemez. Avrupa'da 11. Mısır sanat eserlerinde hükümdar ve tanrılar daima çıplak ayaklı olarak görülürler. Bugün bazı Batı ülkelerinde yeni evlenen çiftin arabalarının arkasına ayakkabı bağlama adeti de o günlerden. yüzyıllarda bütün ayakkabıların topukları kırmızı renge boyanıyordu. kız babasının damadına kızının ayakkabılarından birini vererek. ekonomik tüm aktivitelerimizi takvime göre düzenler ve planlarız. üstünü güneş ve sıcaktan koruyorlardı. Başta milli bayram. Bu ayakkabılar ayağın altını kızgın kumlardan. Kadınlar için ilk bot 1840 yılında Kraliçe Victoria için dizayn edildi. 19. ayağın girebileceği şekilde bir zarf haline getirilerek yapılırdı. yüzyıla kadar sivri burunlu ayakkabılar moda oldu. ilk ayakkabılar ham deri. kültürel. ve 17. Avrupa'da 18. Yüksekliği 15 santimetreyi bulan topuklu ayakkabıları Avrupa'da o yıllarda sadece üst sınıfa mensup insanlar (tabii iki kişinin yardımıyla) giyebiliyordu. Ortadoğu bölgesinde ise ayağı kızgın kumlardan korumak amacı ile yüksekte tutabilmek için ayakkabılara topuk ilave edildi. yüzyıla kadar kadın ve erkek ayakkabıları farklı değildi. Diğer astronot ile daha sonra gidenlerin ayakkabıları şimdi neredeler acaba? Aynı tarih niçin her yıl farklı güne geliyor? Günlük yaşantımızı. sosyal. Dünyada kaç çift ayakkabı var bilinmiyor ama uzayda dolaşan bir çift olduğu biliniyor. çalışma hayatımızı. Philadelphia'da başlandı. Takvimle ilgili en büyük güçlüğümüz sürekli 'şu tarih hangi güne geliyor' sorusunu sormak zorunda kalışımızdır. .Günümüzdeki anlamı ve şekli ile ayakkabının ilk olarak sandalet şeklinde sıcak iklimli ülkelerde ortaya çıktığı sanılıyor. Avrupa'da 16. Sandaletlerin ise bu devirde sadece ev içinde giyildiği tahmin edilmektedir. Osmanlı Türkleri'nde de deri işleme sanatının çok gelişmiş olması ve özellikle Yeniçeri Ocağı'nın at binmede uygun olan yumuşak deri çizmelere gösterdiği ihtiyaç yüzünden ayakkabıcılık çok gelişmiştir. Bağcıklı rahat yürüyüş ayakkabısı ise Birinci Dünya Savaşı sırasında ortaya çıktı. artık onun himayesine girdiğini belirtmesi adetinden kalmadır. Bugün artık en ilkel topluluklarda bile insanlar bir çeşit ayakkabı giyiyor. yüzyıldan 15. aylardaki aktif iş günlerinin değişmesi nedeni ile tüm kurumların hesap. yüzyıla gelene kadar tüm dünyada her iki ayak için de eş ayakkabılar kullanıldığını yani ayakkabılarda sağ sol farkının olmadığını biliyor muydunuz? Sağ ve sol ayaklar için ayrı ayrı ayakkabı üretimine ilk olarak ABD'de. Ay'a ilk ayak basan astronot Neil Armstrong'un ayakkabıları dönüş yolculuğunda herhangi bir hastalık veya bilinmeyen bir kirlenme tehlikesine önlem olmak üzere dünyaya getirilmeyip uzaya bırakılmış. plan ve istalistiklerini de alt üst eder. Altı lastik ayakkabılar ise ilk olarak 1916'da yine ABD'de yapıldı ve bunlara 'ket' (ked) adı verildi. Botlar ise ata binmenin yaygın olduğu soğuk ve dağlık bölgeler ile sıcak ve kumlu çöllerde ortaya çıktılar. Hititler bugün Anadolu'da çok az da olsa hala kullanılan çarıklara benzer ayakkabılar giyerlerdi.
00030 güne düşürülmüştü ki bu da 33. Helen. diğeri de milattan sonra 1582 yılında Papa Gregory XIII tarafından iki kez önemli değişiklik yapılmıştır. yani hilalin ilk gözlemlendiği aksam eski ay bitmiş. Nispeten daha doğruya yakın gibi görünen. Türkiye ise l Ocak 1926'da kabul etti. 44 dakika. Güneş Takvimi'ni ilk kullananlardan Mısırlılar'da bir yıl 365 gün (aslında 365 gün. Bu takvimde bir yıl 354 gün olup mevsim tarihleri Güneş Takvimi'ne göre her yıl 11 gün kayıyordu. 2. belli bir tarihin her yıl değişik güne rastlaması sorunu yine çözülemedi. Rusya 1918'de. Sezar ardarda üç yılı 365 gün. özellikle Ramazan ayının son günü ve takip eden bayramın ilk günü için karışıklık yaratır. Bu. Bu takvimi İngiltere 1752'de. Ne var ki ay sürelerinin eşit olmaması ve haftanın 7 gün olması nedenleri ile. Günümüzde Ay Takvimi'ni kullanmaya devam eden İslam ülkelerinde ay süreleri hilalin gözle görülmesine bağlı olduğundan. örneğin ilkbaharın başlangıcı ancak 1508 yılda bir aynı tarihe denk geliyordu. küsuratlar oluşmakta. Aradaki bu farktan dolayı. Çin ve Hint medeniyetleri. Yoksa saçları yiyeceklerin içine . Parasal hesaplar karıştı. ayları değişik günlerde başlatabilirler. dördüncü yılı ise 366 gün olarak saptamıştır. halk 'on günümüzü geri isteriz' diye gösteriler yaptı. 46 saniye) kabul ediliyordu. Dünya Takvim Reformu Birliği'nin (AWCR) bahsedilen tüm sorunları ve eksikleri ortadan kaldıracak çok kullanışlı ideal bir takvim önerisi var ama henüz hiçbir ülke. bir ayın kaç gün süreceği önceden bilinemez. 1582 yılına gelindiğinde bu fark 10 günü bulunca Papa Gregory XIII takvimi 10 gün ileri aldı. Yani Şubat 2000 yılında 29 çekebilirken 2100. Çok eski çağlarda bile insanlar etkinliklerini Güneş'in görünür hareketlerine göre düzenlemişler. 2200 ve 2300 yıllarında çekemeyecekti. yeni ay başlamış sayıldığından. 12 saat. günümüzde ülkelerin çoğunda kullanılan ve Gregoryan Takvimi olarak da bilinen Güneş Takvimi'ndeki aksaklıkları gidermek için biri milattan önce 46 yılında Jul Sezar. Ay'ın evrelerine dayanan 29 ve 30'ar günlük 12 aydan oluşan Ay Takvimi'ni kullanmayı tercih ettiler. Bu sürenin olması gerekenden 0. Ardarda iki hilalin oluşması arasında geçen süre (29 gün. o yıllarda Şubat 8 senede bir 29 gün olabilecekti. Papa'nın asıl önemli reformu 400'e böiünemeyen yüzyıllarda Şubat'ın 29 çekememesi idi. 4 Ekim'den sonraki gün 15 Ekim kabul edildi. 10 gün yaşanmadan atlanmış oldu. Bu sayede kullanılan takvim ile ideali arasındaki fark yılda 0.0078 gün daha uzun olması. bu da ideal bir takvim düzenini pratikte zorlaştırmaktadır. değişikliğin kurulu düzende yaratacağı karışıklığı ve maliyeti göze alıp bu takvimi uygulama cesaretini gösterememektedir. 48 dakika. Ancak bu bir yılın süresi bir günün tam katı olmadığından. yıllar boyu birikerek 128 yılda fazladan bir gün yaratması sonucunu doğurmuştur.Bunun sorumlusu Dünya'nın Güneş'in etrafındaki dönme süresidir. Aşçıbaşılar niçin o acayip şapkaları giyerler? Bir kere kafalarına bir şeyler giymeleri zorunludur. yani basit hali ile de olsa Güneş Takvimi'ni kullanmışlardır. Eski Babil.78 saniye) yine günün tam katı olmadığından Ay Takvimi'nin de çok sağlıklı olduğu söylenemez. Farklı İslam ülkeleri.000 yılda l günlük kayma demektir ve çok önemli değildir. 5 saat.
Bu şapkaların beyaz. Bu düşünce şüphesiz doğrudur. saflık. Sürekli annesi ile beraber yaşamasına rağmen öldüklen . Sağ ellerini kullanan insanların. hava şapkanın içinde rahatlıkla dolaşabilir ve aşçının kafasını serin tutar. Peki sol ellerini daha çok kullanan solaklar da niçin saatlerini yine sol bileklerine takıyorlar? Saatin ilk kullanılma yıllarında insanlar çoğunlukla cep saati kullanıyorlardı. Arlık pilli. iyi niyet ve barış duygulan uyandırır. Mutfağın kalabalık ve hareketli yaşamında. İlk anda insanların çoğunun sağ ellerini kullanmaları. Beyaz renk her yerde insanlarda temizlik. Philadelphia'da yaşamaya ve çalışmaya başladı. Daha sonra kol saatleri de yaygınlaşıp kurma yerleri yine '3' rakamının yanında olunca bunlar da sol kola takılır oldu. ucu da balonumsu şekilde kıvrımlarla biten beyaz şapkaları giymelerinin asıl nedeni başkadır. Anneler günü ne zamandan beri kutlanıyor? Anneler gününün nereden kaynaklandığını anlatanlar günün yaratıcısı olarak hep annesini kaybetmiş olan küçük bir kızdan bahsederler. Muharebe sırasında barış mesajı göndermek isteyen birliklerin beyaz bayrak çekmelerinin nedeni de budur. aynı tip giysiler içindeki aşçılar arasından aşçıbaşını ilk görüşte ayırt edebilmek için onun şapkası biraz daha uzun ve ucu kıvrımlıdır. terlemeyi önler. Zaten sağ ellerini kullananlar bu elleri meşgulken ister cep ister kol saati olsun saate sol kollarını kullanarak bakmayı tercih ediyorlardı. Üç yıl sonra 9 Mayıs 1905'de de annesini kaybetti. İnsanlar saatlerini niçin sol kollarına takarlar? Özel bir durum veya farklı olmak düşüncesi yoksa insanların çoğunluğu saatlerini sol bileklerine takarlar. özellikle mutfakların çok sıcak ortamlarında. sağ kol düğmelerini iliklerken ne kadar zorlandıkları malumdur.düşebilir. Sık sık kurulması gereken bu saatleri cepten çıkartıp sol elle kurmak (hangi el daha baskın olursa olsun) çok zordu. İnsanlar bu saatleri zaten yeleklerinin sol tarafında bulunan ceplerinden sol elleri ile çıkarıp bakmaya ve sağ elleri ile kurmaya alıştılar. Ama aşçıların bu kafanın üzerinde silindirik bir şekilde yükselen. 1902 yılında babası ölünce annesi ile beraber ABD'de. Gelinliklerin beyaz olması ise barıştan ziyade saflığı ve masumiyeti simgeler. saat üreticilerine kurma yeri solda olan bir saat üretmeleri için piyasadan bir talep hiç bir zaman gelmedi. Gerçekte ise bu fikri hayata geçiren Anna Jarvis annesini 1905 yılında kaybettiğinde 41 yaşındaydı. Bu saatlerin kurma düğmesi sağda '3' rakamının yanındaydı. güneş enerjili veya hareketle kendi kendine kurulan saatler kullanılıyor ve kurmalı saatler neredeyse tarihe karıştıysa da insanlar saatlerini sol bileklerine takmaya devam ediyorlar. Her iki taraf da durumdan memnun olduklarından. boyalı kumaşa göre daha hijyenik olarak kabul edilmesidir. Asıl mesleği öğretmenlik olan 1864 doğumlu Anna Jarvis. Bu tıp şapkalarda. yani boyasız olmalarının nedeni ise beyaz kumaşın. bu kolun daha hareketli olması dolayısıyla saatin bir yerlere çarpıp zarar görme olasılığının da daha yüksek olması nedeniyle sol bileğe takılmasının tercih edildiği düşünülebilir.
Senato onaylamadan çok önce. kampanyasını başarı ile sonuçlandırmıştı ama kendi hayatı pek mutlu sonla bitmedi. devlet adamlarından din adamlarına kadar ulaşabildiği herkese bu fikrini iletti. mutsuz. Dünyadan elini eteğini çekti. şefkati ve sabrı ifade eden beyaz karanfil Amerika'da anneler gününün sembolü olarak kabul edildi. Bütün dünya annelerinin en azından senede bir gün mutlu olmalarını sağlayan Anna Jarvin. asaleti. Her anneler günü onun için bu yönden acı oldu.sonra "Ona hayatta iken gerekli ilgiyi gösteremediği"ne inanıyor ve bunun ezikliğini duyuyordu. babalar itiraz etmedi. Fikir o kadar çok ve çabuk kabul gördü ki. bir çok eyalet ve şehirde anneler günü kutlamaları gayrı resmi olarak başlatılmıştı bile. Çok kısa sürede diğer ülkelere de yayılan bu gün çiçek ve tebrik kartı satışlarının tavana vurduğu bir gün oldu. Bu görüntünün asıl nedeni devekuşu yavrularının yırtıcı hayvanlarım saldırılarına karşı açık ve korumasız olmalarıdır. anneler memnun kaldı. Her ne kadar beyinleri gözlerinden küçük olsa da. Güya devekuşu başını kuma gömünce düşmanlarını ve gelecek tehlikeyi görmez. temizliği. İlk anneler günü Jarvis'in annesinin 20 yıl süresince haftalık dini dersler verdiği Grafton'daki bir kilisede. Anna Jarvis sonunda muradına ermiş. tarihte tek bir kişi tarafından gerçekleştirilen en başarılı mektup yazma kampanyası ile gazete patronlarından işadamlarına. Davaların hepsini kaybetti. Bütün gelirlerini hatta ailesinden kalan evini bile kaybetti. Onlar yetişkin devekuşları gibi hızlı . Daha ziyade dini ağırlıklı bir kutlama olarak düşündüğü bu günden ticari çıkar sağlamaya çalışanlara karşı hukuki savaş açtı. gözleri görmeyen kız kardeşi Elsinore'da 1944'de ölünce sağlığı da tehlikeye girdi. Sonunda 8 Mayıs 1914'te Senato'nun onayı. Başkan Wilson'ın da imzası ile Mayıs'ın ikinci pazarı 'Anneler Günü' olarak resmen ilan edildi. Dostları ona destek vererek son yılını sanatoryumda geçirmesini sağladılar. Fikir kabul gördü. Zaten bunu yaparlarsa boğulacakları da kesin. onun için de rahatlarmış. Güney Afrika'da 80 sene boyunca yapılan gözlemlerde böyle bir olay görülmemiştir. yarı görmez ve yalnız bir şekilde 1948'de 84 yaşında öldü. Ülkemizde de Türk Kadınlar Birliği'nin girişimi ve önerisi üzerine 1955 yılından beri Mayıs ayının ikinci Pazar günü 'Anneler Günü' olarak kutlanmaktadır. Amerika'nın önde gelen bir giysi tüccarı da finansal desteği sağladı. Jarvin her bir anneye ve çocuğa kendi annesinin en çok sevdiği çiçek olan karanfillerden birer tane verdi. devekuşları kendilerini gizlemek için başlarını kuma gömecek kadar da aptal değillerdir. Yoğun çalışmadan evlenmeye ve çocuk sahibi olmaya fırsat bulamadı. Hiçbir devekuşu kafasını kuma gömmeye teşebbüs etmemiştir. 10 Mayıs 1908'de. O günden sonra. Devekuşları niçin başlarını kuma gömerler? Bu inanç ve görüşün nereden kaynaklandığı bilinmiyor. 407 çocuk ve annesinin katılımı ile kutlandı. kuş dünyasının en akıllılarından olmasalar da. İki sene sonra Mayıs'ın ikinci pazarında. Kalan hayatını adadığı. annesinin ölüm yıldönümünde arkadaşlarını evine çağırdı ve bu günün anneler günü olarak ülke çapında kutlanması fikrini ilk onlara açtı. Sıra anneler gününü "milli bir gün" olarak kabul ettirmeye gelmişti. Jarvis.
Hatta bir görüşe göre. miktarlarına. İşitme ve görme duyuları son derecede iyidir. kanallarını da açarak toprak üzerine yatırırlar ve yavrularını güneşin kavurucu etkisinden korumaya çalışırlar. Kumaşın çekme miktarı ipliklerin boyutlarına. Daha yumurtadan çıkar çıkmaz erişkin bir tavuk büyüklüğünde olan devekuşu yavrularının uzun boyunları genellikle bej rengindedir ve üzerlerinde siyah çizgiler vardır. Kumaş yıkandıktan sonra kurutulduğunda şişmiş lifler eski durumlarına gelirler. Su. yani bir çeşit düğümler ilave edilir. O halde kumaşlar yıkanınca niçin çekiyorlar? Islandıklarında mı çekiyorlar yoksa kururken mi? Pantolonun boyunu ayarlamadan önce kaç kere ıslatmalıyız? Sıcak suda mı daha çok çekerler. soğuk suda mı? Yünlü kumaşların veya giysilerin ıslanınca çekme olayı biraz karışıktır. Boylarının da avantajı ile çevreyi çok iyi gözleyebilirler. Köşeye sıkıştıklarında ise kolay teslim olmazlar. Bu renklerle ot renkleri ve gölgeleri karışarak iyi bir kamuflaj imkanı sağlar. uzun boyunları sayesinde düşmanı yaklaştırmadan mücadele edebilirler. kot kumaşı olmak üzere dokunurken dayanıklılığını arttırmak için tabii boylarındaki liflere bükümler. kıvrımlarına ve kumaşın geçmişine bağlıdır. Kumaşlar yıkandıktan sonra niçin çeker? Bir kot pantolon aldığımızda hemen paçalarını boyumuza göre bastırıp giymek isteriz. yüksek ısı. çalkalama ve sabun -ki burada lifler arasında yağlayıcı görevi görür. Ama kumaş ilk ölçülerine dönemez. Liflerin bu genişlemesi ipliklerdeki bükümler arasındaki açıya da tesir eder ve iplerin boylarının kısalmasına neden olur. Üç metrelik boylarına ve 100 . Anne devekuşları bazen bütün vücutlarını. Aslında kumaş ıslanınca lifler şişliğinden boyunun az bir miktar uzaması gerekir ama bükümlerin açılarındaki deformasyonun yarattığı çekme kuvveti daha fazla olduğundan sonuçta kumaş boydan kısalır. bu pozisyonda kafalarını yere dayayıp düşmanlarının ayak seslerini dinledikleri de ileri sürülüyor. Bu tip uçamayan büyük kuşların başlarını kuma gömme gibi aptalca bir savunma sistemine zaten ihtiyaçları yoktur. çünkü nem ve ısı şartları liflerin sadece boylarını değil çaplarını da değiştirirler. Bir tehlikeyi sezdiklerinde aniden kendilerini bulundukları yere bırakarak. hareketsiz kalıp çevreye uyum sağlayarak düşmanlarının dikkatlerinden kaçtıklarını ümit ederler. dokunma şekillerine.hepsi birden kumaşın çekmesini kolaylaştırır. Çok seri ve kuvvetli tekme atabilirler. Kumaş ıslanınca yün lifleri şişerler. Ham iplik. Ayrıca devekuşlarının dinlenirken boyun kaslarını rahatlatmak için veya çok sık olmasa da uyurken bazen bu pozisyonu aldıkları biliniyor. Düşmanı diğer av adaylarından önce sezebilirler. Bazen kumaşa giysi olarak .koşup kaçamazlar. Kumaş birkaç kere yıkandıktan sonra ölçüleri dengeye ulaşır ve bundan sonra ne kadar yıkanırsa yıkansın boyca kısalmaz. Görülmeyen başın kuma gömülmüş gibi insanlar tarafından algılanmasının nedenlerinden biri de bu olabilir. Bu durumda otların aralarına başlarını soktuklarında vücutları görünürken boyun ve baş kısımları görülmez.150 kilogramlık ağırlıklarına rağmen saatte 50 kilometre hızla koşabilirler. Ama daha sonra daha ilk yıkamada kumaşın boyu ne kadar çeker endişesini yaşarız. Çünkü pantolonun boyunu tekrar uzatmak artık mümkün değildir.
kuvars ve sodadan meydana gelmiştir. su ile birlikte kirlerin ve bakterilerin gittiğini zannedelim. Buna rağmen birkaç gün içinde bu havlular kokmaya başlarlar. kumaşın iki yüzünde halka gibi kıvrılmış iplikler bırakan. Daha ziyade halka açık yerlerde ve işyerlerinde tuvaletlerde kullanılan elektrikli el kurutucuları elleri kuruturlar ama bakteriler yine deride kalırlar. Havlu ismi de Hav'lı kumaş anlamında Arapça'dan gelmektedir. çuha gibi kumaşların yüzeylerindeki ince tüylere verilen addır. Dolayısıyla ellerimizi sabunla yıkadıktan sonra kurulamadan ıslak bırakmanın temizlik bakımından pek faydası yoktur. Bu nedenle temizlik açısından havlular. yine de vücudumuz üstünde ölü deri hücreleri kalır ve kurulanırken bunlar havluya geçer. Havlu kumaş yapımında daha çok pamuk ipliği kullanılır ve özel bir işlemden (apre) geçirilerek su emme gücü arttırılır. paçaları bastırılmadan önce sıcak. Ellerimizi yıkadığımızda sabunun görevi derimiz üzerindeki bakierileri gevşetmektir. Aksi takdirde havluya sinmiş deri hücreleri süratle kokuşmaya başlarlar. Bunun sebebi vücudumuz değil vücudumuzdaki ölü deri hücreleridir. Aslında sıvıya daha yakındır. Zaten havası devamlı nemli olan banyolar küflenme için ideal ortamlardır. sonra soğuk suyla durulanarak makinede kurutulmaları ve bu çevrimin üç kere tekrarı tavsiye ediliyor. kadife dokumacılığınm bir yan ürünü olarak doğmuştur. Fakat camın asıl şaşırtıcı özelliği ne tam bir sıvı ne de gerçek bir katı oluşudur. Bu durumda kumaş ilerde yüzde birden fazla çekmez. yani vücudumuz tertemiz iken kullanılır ve sadece vücudumuza değerler. Türkiye'de havluculuk 18. Bu nedenle banyoları yıkanma sırasında değil de az sonra açıp havalandırmak gerekmektedir. sabunlu suda kuvvetlice yıkanmaları. Dünyanın her köşesinde rahatça bulunabilen kum. Bunun nedeni Bursa'da kadife dokumacılığının dünya çapında gelişmiş olmasıdır. 'Hav' Arapça'da kadife. Bundan sonraki sorun havalandırmadır. Havluların diğer kumaşlardan farkını yaratan. Çarşıdan alınan kot pantolonların boylarından emin olmak için. Hav'sız olarak yapılan ve peşkir de denilen keten havlular ise ayrı bir imalat konusudur. kullanılan ipliğin cinsi ve daha önemlisi havlu kumaşının dokunuş biçimidir. yüzyılın başından itibaren Bursa'da gelişmiştir. suyu kolayca emme özelliğini veren. Havlu kumaş. tabii ki temiz olmak şartıyla.dikilmeden önce özel bir çekme işlemi uygulanır. çünkü atomik yapısındaki . İstediğimiz kadar bol su ve sabunla yıkanalım. Cam neden saydamdır? Cam şaşılacak derecede basit bir maddedir. ana çözgüden ayrı bir çözgüyle dokunur. Ellerimizi bir havlu ile kuruladığımızda bu gevşemiş bakteriler de havluya geçer. Banyodaki havlular niçin çabucak kokuyor? Banyodaki havlular yıkanıldıktan sonra. Havluculuk. sıcak hava üfleyen elektrikli kurutuculardan daha etkindirler.
. Bir cismin üzerine gelen ışığın tümünü yansıttığında beyaz. O kadar ağdalıdır ki. tuzla buz olduğunda yerdeki küçük cam parçaları yığını beyaz renkte görünür. Son tabakaya gelene kadar mermi bütün momentini ve enerjisini kaybeder. Camda ise bu özellik yoktur. Buradaki nöbetçileri olabilecek ani bir silahlı saldırıdan koruyabilmek için etrafına belirli yükseklikte kum torbaları dizilir. Kumların atomlarının kristal yapısı ise düzgündür. Kumun kurşun geçirmemesinin sırrı kum taneciklerindedir. kar örtüsü de beyaz renkte görünürler. Kar tanelerinde de aynı şey söz konusudur. Aslında kurşun geçirmez camlarda da prensip aynıdır. Bu kum torbaları bir çok kişiye biraz ilkelmiş gibi görünebilir ama bir çok malzemeden daha iyi ve daha pratik kurşun geçirmez siperlerdir. aradaki bu boşluklar nedeni ile anında binlerce kum tanesine aktarılır. her biri saydam olan küçük kristallerden oluşmuştur ama bunlardan büyük bir miktar bir kapta bir araya gelince gözümüze beyaz renkte görünürler. Nöbetçi kulübelerinde niçin kum torbaları var? Nöbetçi kulübeleri çevreyi iyi gözetleyebilmek için zeminden yüksekte inşa edilirler dolayısıyla iyi bir hedeftirler. Benzeri durum tuzda da görülür. Minik taneler üzerlerine gelen ışığı her yöne gelişigüzel yansıtırlar. Çok kuvvetli mikroskoplarla yapılan incelemelerde bile camın yapısında hiç bir kristal oluşumuna rastlanmaz. Cam saydamdır. hepsini tutup hiçbirini yansıtmadığında siyah renkle göründüğünü biliyoruz. Tuz. Bir sıvıda iç sınırlar bulunmadığından camın içinden geçen bir ışık demeti kırılma ve yansımaya uğramaz. Cama çok ağdalı bir sıvı diyebiliriz. Bu nedenle kar taneleri de. Kum torbasına büyük bir kinetik enerji ile giren merminin enerjisi. su da saydamdır. Bir bakıma arabaların ön camlarına benzerler ama burada tabaka sayısı çok fazladır. Bu tip camlar. Kinetik enerjisini aniden bu şekilde kaybeden mermi de daha kum torbasını delip çıkamadan durup kalır.05 milimetreden 2 milimetreye kadar değişen kum tanelerinin şekilleri köşeli. normal dış etkenlerde bile şeklini değiştirmez. bir çok tabaka halinde. Bu nedenle bir cama baktığımızda arkasındakileri olduğu gibi görürüz. yuvarlak veya karışıktır. Katı bir cisimde atomların bir diziliş düzeni vardır. çünkü her bir cam parçası ışığı değişik yönde geçirmekledir. sandviç şeklinde sıkıştırılarak imal edilirler. Işık sadece camın yüzeyini aşarken hafifçe kırılır. Cam saydamdır ancak kırıldığında. cam ve plastik. Boyları 0.düzen sıvılardaki rasgele düzeni andırır. Bu şekilleri nedeni ile bir torbaya doldurulan kum taneleri arasında boşluklar kalır ve bu boşluklar birbirleri ile bağlantılıdırlar. Yani bu diziliş düzeni belli aralıklarla kendini tekrarlar. Arada sırada görülen bazı kristaller ise camdaki kusurlardır. Her aktarışta diğer tanelere daha azalarak geçen enerji kısa sürede sönümlenir. öyleyse donmuş su olan kar taneleri niçin beyazdır ve niçin kar örtüsü saydam değildir. Enerji kimseye zarar vermeden cam ve plastik tabakalara geçer. doğrudan geçer. Kurşun bu tip bir cama çarptığında tabakaları tek tek delmeye başlar.
Bardaktaki buzlar niçin birbirlerine yapışırlar? Buzun erimesi için sadece sıcaklık değil basınç da önemlidir. Dağlardaki buzulların sık sık kayma nedenleri de budur. Buzulun muazzam ağırlığının yarattığı basınç en alt tabakaların erimesine, orada kaygan bir su tabakası oluşmasına neden olur. Genellikle yemeklerde içkiye veya suya atılmak için bu küpçükler bir kap içersinde getirilir. Bir süre sonra bir tanesini almak istediğimizde, bir kaçı birbirlerine yapışmış olarak gelirler, bunları birbirlerinden ayırmak da hayli zor olur. Bir kabın içinde veya bardakta bulunan bazlar üst üste yığıldıklarında her biri altındakine değdiği noktada bir basınç oluşturur ve bu noktadaki çok küçük bir kısım erir. Buradan hareket eden su çok az yanda bu iki buz küpçüğünün birbirine en yakın olduğu noktada tekrar donar, iki küpçük arasında sanki kaynak yapılmış gibi çok güçlü bir bağ oluşturur. Artık ikisi tek bir parça gibi olduklarından bu noktadan tekrar erimeleri de mümkün değildir. Bir buz küpünü buzluktan doğrudan elimizle almaya kalkıştığımızda da elimize yapışır. Bu nedenle buzlukta suyu dondurmada kullanılan kapların çoğu plastiktir. Peki elimizi veya dilimizi bir buz parçasına veya çok soğuk bir metal yüzeye değdirince niçin yapışıp kalıyor? Bunun nedeni parmaklarımızın ve dilimizin ucunda daima çok ince bir nem tabakasının olmasıdır. Bu tabaka çok soğuk bir cisimle temas ettiğinde anında donar. Örneğin çok soğuk, sıfırın altındaki bir sıcaklıkta bir bayrak direğine dilinizle dokunursanız, metaller çok iyi iletken olduklarından direk hemen üzerindeki ısıyı dilin üzerindeki nem tabakasına yansıtır, dilin üzerindeki bu nem tabakasının donmasına sebep olur. Artık direk ile dilin arasında her iki yüzeye de yapışmış buzdan bir bağ vardır. Sonuç olarak çok soğuk havalarda dilinizle metal yüzeylere dokunmayın. Belki dilinizi çekerek kurtarabilirsiniz ama bir daha ömür boyu yediklerinizden tat alamazsınız.
Elmas gibi değerli bir taş cam kesmede nasıl kullanılıyor? Antik Çağ'da elmasın insanları görünmez yaptığına, kötü ruhları kovduğuna ve kadınları cinsel açıdan etkilediğine inanılıyordu. Günümüzde ise mücevherlerin bu kraliçesi, aşkın, çekiciliğin ve zenginliğin simgesidir. Elmas aslında saf karbondan başka bir şey değildir. Elması yakabilecek yüksek ısıya çıkılabilse hiç kül bırakmadan yanar. Tamamen karbon olan yapısına rağmen mineraller içinde en serti olanıdır. Genelde renksizdir ama hafif sarımsı gri veya yeşilimsi de olabilir. Işığı kırma, yansıtma ve renk dağıtma özelliği kuvvetlidir. Bu özelliklerinden dolayı çok kıymetlidir. Elmasın değeri rengine, saflığına ve işleniş şekline de bağlıdır. Peki elmas bu kadar değerli ve az bulunan bir mineral ise nasıl oluyor da cam kesmede, sert metalleri işleme ve delmede, torna ve matkap uçlarında bol miktarda kullanılabiliyor? Nasıl oluyor da en küçük bir parçası bile bir servet olan bu taş köşedeki camcının cam kesme bıçağının ucunda bulunabiliyor? Aslında elması iki ayrı şekilde düşünmek gerekmektedir: Süs taşı olarak ve endüstride. Süs taşı olan elmasın değeri dört 'C' ile belirlenir. Bunlar; 'Carat=ağırlık', 'Clarity=şeffaflık', 'Colour=renk' ve 'Cut=işleniş'dir. Doğada bulunan elmasın büyüklüğü çok seyrek olarak bir
santimetrenin üstündedir. Bugüne kadar bulunan en büyük elmas 621 gram gelen Cullian'dır. Süs taşı üretimlerinin yan ürünleri ile süs eşyasına uygun olmayan doğal elmaslar endüstride değerlendirilmektedir. Piyasadaki elmas uçlar aslında elmas kumu olarak adlandırılan bulanık elmaslardır. 'Karbonado' denilen bu ince taneli, kok görünümlü elmaslar sondaj makinelerinde en sert taşları bile delmede kullanılabilirler. Endüstrinin bu tür elmas uçlara olan talebi devamlı artarken, üretimin artmaması yapay elmas üretimini gündeme getirmiştir. Yapay elmas üretme tekniğinde prensip, yüksek basınç ve sıcaklıkla grafiti elmasa dönüştürmektir. Daha düşük basınçta da, gaz fazındaki karbondan yapay elmas elde edilebilmiş olup lens ve cam kaplamalarında, hoparlör diyafram kaplamalarında (paraziti azaltmada), optik aletler ve transistör telleri üretiminde ve diğer bir çok değişik alanlarda kullanılmaktadır. Süs elması olarak da 0,2 gramın üstünde yapay elmaslar elde edilebilmiştir ama maliyeti doğal elmas fiyatından on kat daha pahalıya gelmektedir. Peki, elmas ile pırlanta arasında ne fark var biliyor musunuz? İkisinin de aslı aynı, yani karbon kömüründen farksız taş parçaları. Çok yüksek basınç ve sıcaklıkta, yerin 150 - 200 kilometre derinliklerinde kristalleşmiş, daha sonra volkanik patlamalarla yeryüzüne itilmiş saf karbondan oluşmuşlardır. İşte bu saf karbon, kesim veya şekline göre elmas ya da pırlantaya dönüşür. Pırlanta daha parlak, kesim oranı daha fazla ve alt kısmı kubbe gibidir. Elmasın alt kısmı düz ve yüzey sayısı 12 ile 37 arasında değişirken, pırlantanın kesimi daha zordur ve yüzey sayısı 57'dir. Yani pırlanta elmastan daha değerlidir, daha ince isçiliktir. Renkli olanlarına 'fantezi' denilir ki fiyatları astronomiktir.
Saatin saniye göstergesi ne işe yarıyor? Bir süreyi ölçmek veya bir şeyi ayarlamak için saatimizin saniye göstergesine pek sık baktığımız söylenemez. Halbuki hemen hemen tüm kol saatlerinde saniye göstergesi vardır. Tık tık ilerleyen saniye göstergesinin belki de en önemli faydası, kımıldadıklarını gözle fark edemediğimiz o yavaş akrep ve yelkovanın yanında zamanın ne kadar hızlı akıp gittiğini bize göstermesidir. Günümüzde özellikle erkek kol saatlerinde bırakın saniyeyi, onda birini bile ölçebilen göstergeler var. Aslında saniyenin onda birinin yaşantımızda ne derecede etkili bir zaman süresi olduğunun farkına varamayız. Atletizmde kısa mesafe koşucularının yaptıkları derecelerin değerlendirilmesi dışında pek karşımıza çıkmaz. Saniyeden küçük zaman dilimleri biz insanlar için sıfır gibi bir şeydir. Bu süreleri insanlar son yüzyılın başından itibaren ölçmeye başladılar. Halbuki eski insanlar için zaman Güneş'in hareketi demekti. Hayat o kadar yavaştı ki dakikaların insan yaşamında hiçbir önemi yoktu. Bırakın tarihteki güneş ve kum saatlerini, 18. yüzyıla gelene kadar kullanılan saatlerde bile dakikayı gösteren yelkovan yoktu. Saniye ibresinin konulması ise 19. yüzyılın ortalarına rastlar. Günümüzde fizikçiler saniyenin milyarda birini bile ölçebilmektedirler. Aslında çevremizde saniyede değil, saniyenin binde birinde bile çok şeyler olmaktadır. Bu sürede bir tren 2 - 3, uçak 25, ses 33 santimetre yol alır. Dünya yörüngesi üzerinde 30
metre ilerlerken aynı sürede ışık 300 kilometre uzağa ulaşır. Canlılar dünyası için de saniyenin binde biri pek kısa bir süre sayılmaz. Henüz kan emmemişken, yani boş depo ile bir sivrisinek kanatlarını saniyede 1000 kere çırpar. Diğer bir deyişle saniyenin binde biri kadar bir zamanda kanatlarını kaldırır ve indirir. İnsanlar çok kısa bir zaman süresini belirtmek için göz kırpma süresini esas alır ve "göz açıp kapayıncaya kadar" derler. Halbuki göz kırpma 0,4 saniye, yani neredeyse yarım saniye kadar sürer, ama bu arada sivrisinek 400 kere kanat çırpmnıştır bile. Gelişen uçak teknolojisi sayesinde dünyada Güneş'in hareketlerine bağlı zaman kavramları da biraz kafa karıştırır hale geldi. Örneğin aralarında yeterli mesafe olan iki kent arasında batıya doğru uçan bir uçak, birinci kentten sabah 09:00'da kalkıp, binlerce kilometre yol katettikten sonra ikinci kente aynı gün yine sabah 09:00'da inebilir, tabii yerel saatle. Bu gelişmeler doğrultusunda zamanı ölçmek için artık Güneş'e de güven kalmadı. Çünkü Dünya üzerinde 77. paralelde saatte 450 kilometre hızla batıya doğru uçan bir uçakta bulunanlar Güneş'in hiç batmadığını, gökyüzünde hep aynı yerde asılı kalmış olacağını göreceklerdir. Bunun nedeni 77. paraleldeki bir noktanın, dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sırasında saatte 450 kilometre hızla doğuya doğru yol almasıdır. Yani gökyüzündeki Güneş ile uçağın hızları aynıdır. Yeryüzünden 250 - 300 kilometre yükseklikte bulunan astronotlar için Güneş 24 saat boyunca 16 kez doğar ve batar. Çünkü uzay aracı Dünya çevresindeki bir dönüşünü yaklaşık 90 dakikada tamamlar.
Niçin otellerin kapıları döner kapıdır? Özellikle içine girer girmez geniş bir alanla karşılaştığınız ve diğer katlara buradan merdiven veya asansörle çıktığınız, banka, otel veya benzeri binalarda ana giriş kapılarının döner kapı tipi olduğunu görmüş, belki de dört kanatlı olan bu kapıların bir gözüne acele ile iki kişi birden girmeye çalışıp zorluk yaşamışsınızdır. Döner kapıların tek amacı enerji tasarrufudur. Bu tip büyük binaların içerleri devamlı olarak ısıtılır ve ısınan hava sürekli yukarı doğru yükselir. Dışarıdaki soğuk hava kapının önünde onun yerini alabilmek için kapıyı açmanızı beklemektedir. Bina dışına açılan normal bir kapıyı açtığınızda dışarıdaki soğuk hava sert bir rüzgar şeklinde içeriye hücum eder. Bu arada içerde yükselmekte olan sıcak havanın az miktarda da olsa giren soğuk hava ile yer değiştirip açılan kapıdan dışarı kaçması mümkündür. Bu sırada binanın iç ısısı düşer, kazanlar veya klimalar daha sık devreye girer ve tekrar normal ısıya ulaşabilmek için belirli bir enerji (motorin, elektrik, vb.) harcanır. Özellikle çok kişinin sık sık girip çıktığı binalarda döner kapılar bu ısı kaybını en aza indirir. Döner dört kanattan ikisinin arasına girerken, kapılar dönüp önünüzdeki kanat sizin içeri girmeniz için yeterli aralığı sağladığında, arkanızdaki kanat soğuk havanın girişine mani olacak şekilde girişi kapamış durumdadır. Aynı şekilde karşı taraftaki diğer iki kapı da sıcak havanın dışarı çıkmasına mani olur ve içerinin ısısı korunmuş olur.
guanako {lamanın irisi) gibi hayvanlar devenin akrabaları sayılabilirler.Hint fakiri kobra yılanını nasıl oynatıyor? Sadece Hindistan'a değil. sütlerinden. bu sayede çöllerde uzun süreli yolculuklara bu kadar dayanıklı olduklarına inanılır ama gerçek bu değildir. Develerin tek hörgüçlülerine Arap devesi. Aslında yılanın sallanması fiziksel bir olaydır. burun deliklerini açıp kapayabilme. Kobra gövdesinin ön bölümünü havaya diker ve boynunu yassıltarak genişletir. Güney Amerika'daki lama. çift hörgüçlülerine ise Baktriane (Bactrian) devesi adı verilir. yünlerinden ve derilerinden de faydalanılır. Sesleri duyması mümkün değildir. Kuzey Amerika kıtasında ise zamanla yok olmuştur. Bu hareketi boyun kaburgalarını birbirlerinden ayırarak sağlar. Yılan oynatıcısı elindeki flütü sağa sola sallayarak yılanın baktığı hedefin yerini sürekli değiştirir. Yılan flüte doğru kafasını oynattıkça bu. O sadece yerden. Arap devesi 18 saat boyunca saatte 13-16 kilometre hızla yol alabilir. seyircilere sanki yılan dans ediyormuş izlenimini verir. çok uzaktan görebilme ve koku alabilme yeteneklerine sahip olmuşlardır. Öyle olsaydı deve . Yılan oynatıcılarının tercihleri daha sakin olan ve yemeyi gözünün kesmediği büyüklükteki objelere saldırmayan Asya Kobrası'dır. onu bir tür hipnotize etmesinin. Yılan oynatıcısının yılanının sepetinden çıkartıp oynatmasının. İşitme organı ve buna bağlı sinirleri yoktur. kuzey Afrika ülkelerine. dikelip aldığı pozisyon saldırı pozisyonudur. Yılanlar titreşimlere karşı çok hassastırlar. Sallanmayı kestiği an yere düşer. Hörgücünün tepesine kadar olan yüksekliği 2 metre iken Arap devesinin sadece bacak yüksekliği neredeyse 2 metredir. Çünkü kobra yılanı bir taş gibi sağırdır. Yılan oynatıcıları genellikle gördükleri her şeye anında saldıran Kral Kobrası'nı tercih etmezler. Bunlar aynı zamanda dünyanın en büyük zehirli yılanlarıdırlar. Yaşadıkları kum fırtınalarına ve diğer olumsuz şartlara uyabilmek için iki sıra koruyucu kirpikleri ve tüylü kulak delikleri oluşmuş. Boyları 5 metreyi geçer zaten en kuytu yerlerde yaşarlar ve diğer kobraların aksine insandan kaçarlar. Genelde develerin hörgüçlerinde su olduğuna. Aslında yılanın sepetinden çıkıp. yani topraktan gelen titreşimleri hissedebilir. çok önemli tarihi geçmişi olan bir bölgedir. alpaka (bir cins koyun). Onu vücudunun üst kısmını yerden yükseltebilmek için yapar. özellikle Fas'a gidenlerin en çok ilgisini çeken şeylerden biri de yılan oynatıcılarıdır. Develerin hörgüçlerinde ne var? Devenin ana yurdu Kuzey Amerika'dır. Baktriane Afganistan'ın kuzeyinde bir yer olup bugün adı pek bilinmemesine rağmen çok çeşitli medeniyet ve kültürlere ev sahipliği yapmış. Her iki cins deve de yük hayvanı olarak kullanılırlar. Develerin yük hayvanı olmalarının yanında etlerinden. flütünden (aslında flüt benzeri bir çalgıdan) çıkardığı seslerle bir alakası yoktur. Kobra yılanları türünün hepsi bir değildir. Tarih içinde oradan Güney Amerika ve Asya'ya yayılmış. Çift hörgüçlü deve daha yavaştır (3-5 kilometre/saat) ama bir günde kervan içinde durmadan 50 kilometre yol gidebilir.
İşte arıcılığın felsefesinde de bu yatar. Ortalama bir kovanın kışlık bal ihtiyacı 9-13 kilogram kadardır. Koloni kış uykusuna yatmaz ama bir salkım gibi kümeleşir.sağ seklinde değil sol . Burun mukozaları insana göre 100 kat daha büyüktür. Sonra uçuş . Bal arıları eşek arılarından farklı olarak kışı koloni halinde geçirirler. Develerin hörgüçlerinde sadece yağ bulunur. sağ . balmumu yapma. 40 dereceyi bulan sıcaklıklarda iki haftaya yakın susuz kalabilirler. Sen arılara imkan sağla. Bu şekilde kış süresince sıcak ve aktif olarak kalabilirler. onun performansını çok etkilemez. sonra sol taraflakileri atarak yürürler. onlar da hem kendileri hem de senin için bal üretsinler. yiyecek taşıma. farelerdedir.sol. Bir devenin vücudundaki toplam suyun yüzde 22'sinin kaybı halinde karnı çekilir.vücudundan su tükettikçe hörgücünün de bir balon gibi porsuyup inmesi gerekirdi. Arılar böcek dünyasının en gelişmiş sosyal hayatına sahiptirler. Arılar kendilerine yetebilecek miktardan 2-3 kat fazla bal üretebildiklerinden arıcılar da kovana şekerli şuruplar koyarak onlara bu ortamı hazırlarlar. Artık arıcı için mahsul zamanı gelmiştir. Bu karışımın su oranının yüzde 17'ye kadar düşmesini bekledikten sonra hücrelerin ağızlarını yine bir balmumu tabakası ile kaplarlar. muhafızlık gibi değişik görevler yaparlar. Arılar niçin bal yaparlar? Tabii ki sadece insanlar yesinler diye değil. Yiyecek bulamadıkları zaman buradan faydalanırlar. kedi ve zürafa önce sağ taraftaki ön ve arka ayaklarını. Hörgücün bir ikinci işlevi de deveyi çölün kızgın güneşinden korumasıdır. Arıların balı çiçeklerden topladıkları nektarı ağızlarındaki bir emzimle birleştirip altıgen biçiminde balmumundan yaptıkları hücrelere depoladıklarını biliyoruz. Arılar da sonradan ellerinden alınan bu ürün fazlasını dert etmezler. Yeri gelmişken develerin bir başka özelliğine de değinelim. İşçi arılar dünyaya geldikten sonra bir ay içinde kovanda bir iki günlük sürelerle temizlik. Bu konuda zürafa da her ikisiyle yarışabilir. kandaki suyun pek etkilenmemesidir. Genellikle bir çok hayvan ilerde enerji kaynağı olarak kullanmak üzere vücudunda yağ depolar ama develer bunu hörgüçlerinde yaparlar. Buna karşın bir insan vücudundaki suyun yüzde 5'ini kaybedince görme duyusunda azalma başlar. yüzde 12'sini kaybedince de ölebilir. saklama zamanı süresizdir. Ağzı kapalı hücrelerdeki bal hiç bozulmaz. Bal arılarının bal yapma kapasiteleri ise uygun yer bulabildiklerinde bundan çok daha fazladır. larvaları besleme. Burası 30-35 kilogramlık bir yağ deposudur. Hatta şiirdeki aruz vezninin ritminin Arap yarımadasındaki develerin bu yürüyüşlerindeki ritimden doğduğu bile rivayet edilir. Develer zaten çölde suya az gereksinim duyarlar. yaz aylarında yeterli miktarda bal depo etmeleri gerekir.sağ şeklinde. Bunun için de önceden. Develerin susuzluğa dayanıklı olmalarının nedeni su kayıplarının büyük bir kısmının dokularındaki sudan olması. Bu sayede nefes verirken havada bulunan nemin üçte ikisini geri kazanabilirler. Ancak bütün bu özelliklere rağmen susuzluğa dayanma rekoru develerde değil. kasları büzüşür ama bu. Yani sol . hayvanlar arasında sadece deve.
Ayrıca yer kürenin manyetik alanına karşı da hassastırlar. Bu nedenle arı kovanlarına çok yaklaşmamanız. polen ve su toplanır. İlginçtir ki bu kalan zehir torbasındaki kaslar arıdan ayrılsalar bile zehri pompalamaya bir süre devam ederler. Arılar geceleri ortadan yok olurlar ama uyumazlar. Bu sekil. geri dönebilir.başlar. Ultraviyole ışınlarını çok yansıtan çiçekler onlara daha parlak görünür. ince tarafı üstünde dairesel bir yol çizer ve . İşçi arılar çalışma mevsiminde 4-8 hafta yaşarlar. yumurtaların yuvada birbirlerine en yakın ve en az hava boşluğu bırakacak şekilde durmalarını sağlar. Arılar bu yolculuklarında yollarını güneşin pozisyonuna göre saptarlar. çünkü arı tarafından sokulan insan ani bir hareketle arıyı fırlatınca arının iğnesi ile beraber zehir torbası ve ifrazat bezi de yırtılarak arıdan ayrılır ve soktuğu yerde kalır. Halbuki arılar sadece iki durumda canlılara saldırır ve sokarlar: l) Kolonilerine bir tehdit olduğunda korumak için. çiçekler ziyaret edilir. yavru yapma yetenekleri yoktur. Yumurta yuvarlanıp gittiğinde düz gitmez. Ancak arılar normal olarak kovanlarından ortalama bir kilometre kadar uzaklaşırlar. el kol hareketleri yaparak hızlı hareket etmemeniz önerilir. Aslında dış yüzeyi en dayanaklı geometrik şekil küredir ama bu şekildeki bir yumurta da bulunduğu yerden yuvarlanıp gidince nerede duracağı belli olmaz. Işık dağılımında mavi ve ona yakın renkleri daha iyi görürler. Böylece hem ısı kaybı önlenir hem de yuvadaki yerden en iyi şekilde faydalanılır. Ultraviyole ışınlarına karşı da çok duyarlıdırlar. Hemen hemen tüm kuş yumurtalarının bir tarafı daha yuvarlak diğer tarafı da daha incedir. Bize bu derecede faydalı olan arılar etrafımızda dolaştıklarında veya balkonda kahvaltı sefası yaparken reçel tabağına konduklarında çoğu insan huzursuz olur. Gece boyu hareketsiz kalarak enerjilerini ertesi günkü yoğun işler için biriktirirler. Bir arı kovandan 7 kilometre uzağa gidip. Şüphesiz böyle bir yumurtayı yumurtlamak da tavuk için bir işkence olurdu. Bunun nedeni minik arının sokma tehlikesidir. Arılar polenleri. nektar. İşçi arılar dişi olmalarına rağmen kısırdırlar. 2) Korkutuldukları zaman. Buna karşın arı zehri bazı ağrılı hastalıkların özellikle romatizmanın tedavisinde kullanılır. Arılar insanı soktuktan sonra genellikle ölürler. Kırmızı rengi hiç ayırt edemezler. Gözleri polarize ışığa karşı o kadar hassastır ki çok kalın bir bulut tabakasının ardından gelen zayıf bir güneş ışığıyla bile kötü havalarda yollarını bulabilirler. Yumurtanın niçin bir tarafı yuvarlak diğer tarafı sivridir? Eğer köşeli olsalardı kenarları dayanıklılık açısından çok zayıf olurdu. su ile karıştırıp larva halindeki yavruları beslemek için toplarlar. Bu nedenle tırnağın ucu ile bir an evvel iğneyi soktuğu yerden çıkarmakta fayda vardır. Arılar renklerin çoğunu görürler. Arı zehrine alerjisi olan kimselerde arı sokmaları ağır tepkilere hatta ölüme yol açabilir. Kış mevsiminde ise arkadan gelen gençler olmadığı için ömürleri 5-7 ay sürebilir.
Papağan ve benzeri kuşların yaptıkları da konuşma değil. Aslında bu. Ses organlarının bu yeri dolayısıyla tavuk. Sürüngenlerde ise bu düzenek yoklur. Tabiatla içice yaşarken diğer kuşların seslerini taklit edebilmeleri sayesinde onlarla daha iyi iletişim kurabilmişler ve çevreye daha iyi uyum sağlayabilmişlerdir. Kuşlar nasıl konuşabiliyorlar? Sadece papağan ve muhabbet kuşları değil. Genel tahminin aksine yumurtanın yuvarlak yani daha geniş tarafı önce çıkar. Onların yumurtaları çıkışta küresel şekildedir. daralır. Hormon burada bulunan binlerce yumurtadan birinin içine pirer ve o yumurtanın aniden çok hızlı bir şekilde büyümesini sağlar. Bu hormon kan dolaşımına girer ve bu yolla yumurtalığa taşınır. İlerlemesi sırasında arkada kalan dairesel kaslar büzüşerek hem yumurtayı ileri iterler hem de bu kısmına baskı yaparak konik bir sekil almasına sebep olurlar. Pek alakasız gözükse de tavuğun içinde yumurtanın oluşmaya başlayabilmesi için önce güneş ışığının veya yapay bir ışığın tavuğun gözüne çarpması gerekir. Önce yumurta sarısı meydana gelir ve yumurta. Hayvanlar bu nedenle konuşamaz. Hatta bir kaç kelime söyleyebilen serçe ve kanaryalar bile kayıtlara geçmiştir. Yumurtanın şeklinin ve kalın kısmının önce çıkışının nedeni de budur. Yani bu şekli ile yumurtanın düz bir yüzeyde yuvarlanarak kaybolup gitmesi mümkün değildir. Çıkışa kadar yumurta kabuğu da sertleşir ve bu haliyle dışarı çıkar. Buradaki dairesel kaslardan sırası ile geçerken. yumurta kanalına geçer. yumurta kanalını kesik kesik hareketlerle geçer. Yumurta. üzerinde uğraşıldığında kargalar. Yumurta bu kanalın başında iken küre şeklindedir. yüzyılın ortalarında . Beyinde oluşan düşünceler daha sonra dilimize ve dudaklarımıza aktarılır. kuşların yaptıkları konuşma değil.başladığı yere yakın bir noktada durur. yumurtanın önündeki kas gevşek durumda iken arkasındaki kas kasılır. karın boşluğunun derinliklerinde yer alması kuşların bu ses taklit özelliklerini daha anlaşılmaz bir hale getirmektedir. Böylece göz yolu ile uyarılan tavuğun hipofiz bezi bir hormon salgılar. Asıl önemlisi bu şekli ile yumurtanın kuştan veya tavuktan daha rahat çıkmasıdır. Muhabbet kumarı 19. Bu ses taklit yeteneği bazı kuşların doğasında vardır. mükemmel bir ses tınısı ezberi ve tekrarıdır. Her insan ağzı ile konuşur ama konusabilmeyi sağlayan asıl organ beyindir. döllenme organlarında geçirdiği aşamalardan sonra 24-25 saatte oluşumunu tamamlar. Kuşların ses organlarının memeli hayvanlardan çok farklı olarak gırtlakta değil de göğüs kafeslerinin dibinde. Papağanlar arasında en iyi konuşan tür olan Afrika Papağanları'nın gelişi ise daha sonradır. sesleri ezberlemeleri ve taklit etmeleridir. kuzgunlar. ördek gibi bazı kuşgiller kafaları kesildikten sonra da ötmeye devam ederler. Konuşma denilince ilk akla gelen kuş olan papağanlar Avrupa'ya ilk olarak Büyük İskender tarafından Hindistan'dan getirilmişlerdir. saksağanlar ve sığırcıklar da konuşabilirler. Hem bunu hem de yumurtanın her iki tarafındaki farklı şeklini sağlayan yumurtanın çıkış yolu üzerindeki kaslardır.
Örneğin fil zıplayamayan tek memeli hayvandır. Asya'da özellikle Hindistan'da ise fillerin saklanabilecekleri ağaç gölgeleri çok olduğu için oralarda yaşayanların kulakları daha küçük ve üçgenimsidir. Bir papağan 500-600 kelime öğrenebilir. yakalayıcı bir hortuma dönüşmüştür.10 metre yükseklik ve 10. Filin kulaklarında bir çok kan taşıyıcı damar vardır.7 ton ağırlık ile bir Afrika filine aittir. Bugüne kadar yaşayan fillerin içinde büyüklük rekoru 4. Fillerde dişler yeme değil de savunma amaçlı olup Asya fillerindekiler daha ince ve uzun ama daha hafiftirler. İnsanda kalp tek bir kastan oluşmuşken gülmek için 17. Afrika filleri çok az ağaç bulunan kurak yerlerde yaşadıklarından kulakları daha büyüktür. Papağanlar insan isimleri. Bu inanış tam doğru değildir. Fillerin en önemli özelliklerinden birinin kendilerine yapılan bir hareketi unutmadıkları olduğu söylenir. Bunlar sıcak kanı kulağın yüzeyine taşırlar ve sıcaklığın buradan havaya gitmesini sağlarlar. Suyun kokusunu 5 kilometre öleden alabilirler ve bir günde 250 litre su içebilirler. Kendisine . Filin burnu değişikliğe uğrayarak uzamış. Ancak bugüne kadar sirklerde ölümcül kazalara aslan ve kaplanlardan çok filler yol açmışlardır. Filler. surat asmak için ise 43 kasın çalışması gerekir. Bir insanın vücudundaki kasların sayısı 600 iken bir filin gövdesinde 50 bin kas vardır. özellikle Asya filleri sakin ve uyumlu hayvanlardır. selam. Papağanların insan seslerini ve hayvanların bağırışlarını son derece benzeterek taklit etme ve parmaklarını kullanabilme yeteneklerine rağmen çok gelişmiş bir tür oldukları söylenemez. ruhsal bakımdan kargagillerden daha az gelişmişlerdir. bu bölge sadece yağdan oluşmuştur. Böylece hayvancağız kulaklarını oynatarak kendini serinlemiş hisseder. Afrika filleri Asya fillerinden ortalama yüzde 5 daha büyüktürler. Bir günde 30 kilometre yüzebilirler. Bu hortumu ile fil bir ağacı devirebilir. Zamanla bazı kelimeleri unutur ve yerine yeni kelimeler öğrenir. Yapılan deneylerde fillerin zor öğrenen ama bir kere öğrenince ömür boyu unutmayan hayvanlar oldukları saptanmıştır. Ayrıca fil insanın dışında başı üstünde amuda kalkabilen tek hayvandır. Filler parmak uçlarına basarak yürürler. Bilindiği gibi filler çok büyük hayvanlardır ve havanın çok sıcak olduğu bölgelerde yaşarlar. Fillerin kulakları niçin büyüktür? Fillerin kulaklarının büyüklüğünün daha iyi işitmeleri ile bir ilgisi yoktur. emir ve soru sözcüklerini öğrenmekten hoşlanırlar.Avustralya'dan Avrupa'ya getirilmişlerdir. yerdeki bir toplu iğneyi alabilir. Yani gülmek daha az yorucudur. Filleri diğer hayvanlardan ayıran bazı ilginç özellikleri vardır. kulaklar soğutucu görevi yaparlar. çünkü ayaklarının geri taraflarında kemik yoktur. bu arada hortumlarını şnorkel gibi kullanarak hava alabilirler. Fillerin kaslarının 40 bini hortumda bulunur. Uzmanlara göre papağanlar.
Ne var ki gözleri birbirlerinden çok uzaktadırlar. Bu nedenle de sürekli endişe içindedir. şekil olarak bile gözlüğe benzemez. Kendisini döven kim olursa olsun fırsatını bulduğunda intikamını alır. Aslında atlar için takılan gözlük. ona etken olan diğer olayları veya faktörleri göremediğini veya görmek istemediğini anlatmak için kullanılır. onların görüş kapasitelerini arttırmak için değil aksine azaltmak için takılır. ona etken olan diğer olayları veya faktörleri göremediğini veya görmek istemediğini anlatmak için kullanılır. Bugün steplerde yaşlı bir aygırın önderliğinde sürüler halinde yaşayan ve yabani olarak nitelendirilen atların evcil atlardan türeme oldukları herkes tarafından kabul edilir. insanın dostu olarak en ağır işlerde yardımcı olması. Nesneleri neredeyse iki misli büyük gören at tehlikeyi olduğundan daha yakındaymış gibi algılar. renk ve mesafe. Atın evcilleştirilmesi. savaşlarda ölüme beraber gitmesi o kadar eskilere dayanır ki bildiğimiz atın yabani soyu hakkında hiçbir bilgi yoktur. onların görüş . Bu da at için cisimlerin mesafelerini tespit bakımından büyük bir zafiyet yaratır. Yarış atlarına koşu sırasında yandaki hemcinslerinden ürkmemeleri için yan taraflarını görmelerini engelleyecek gözlükler konulurken at arabalarını çekenlere sadece önlerini görmeleri. Yani at gözlüğü ile bakmak insan için olumlu bir davranış değildir ama atlar için durum farklıdır. Aslında atlar için takılan gözlük.yapılan kötü bir hareketi hiçbir zaman unutmayan hayvan devedir. Atlara niçin gözlük takıyorlar? 'Olaylara at gözlüğü ile bakmak' ifadesi bir kişinin bir olaya tek bir açıdan baktığını. iyi bir mesafe tahmini yaparak kaçabilmek çok önemlidir. Özellikle avcı olmayan otobur hayvanlar için tehlikeyi uzaktan sezip. At arkasından ya da yandan yaklaşan tehlikeyi görür ama tehlikenin ne kadar yakın veya uzakta olduğunu kavrayamaz. şekil olarak bile gözlüğe benzemez. Canlıların gözlerinin algılayıp beyine bildirdikleri üç ana husus vardır: Biçim. 'Deve kini' tanımı işte bu nedenle kullanılır. binek hayvanı olarak daha uzak yerlere ulaşmasını sağlaması. Atlara niçin gözlük takıyorlar? 'Olaylara at gözlüğü ile bakmak' ifadesi bir kişinin bir olaya tek bir açıdan baktığını. Atlar her iki yandaki gözleri sayesinde hem Önlerini hem de arkalarını görme yeteneğine sahiptirler. Dayak yedikten yıllar sonra sahibini öldüren develer görülmüştür. diğer yönlerde olan hareketlerden etkilenmemeleri için gözlük takılır.
florasan ampul ise yüzde 10'unu ışığa dönüştürebiliyor. iyi bir mesafe tahmini yaparak kaçabilmek çok önemlidir. Atlar her iki yandaki gözleri sayesinde hem Önlerini hem de arkalarını görme yeteneğine sahiptirler. . Kesin olarak bilinen bunun moleküler seviyede kimyasal bir işlem olduğu. bazı moleküllerin ayrışarak daha yüksek enerjili hale geçebildikleri ve bu fazla enerjiyi ışığa dönüştiirebildikleridir. savaşlarda ölüme beraber gitmesi o kadar eskilere dayanır ki bildiğimiz atın yabani soyu hakkında hiçbir bilgi yoktur. Bunun bilimsel adı 'soğuk ışık'tır ki günümüz teknolojisi bu ışığı henüz yapay olarak üretmeyi başaramamıştır. Bilim insanları dünyada milyonlarca yıldır mevcut olan bu tabiat teknolojisinin önce çalışma mekanizmasını çözmek sonra da taklit ederek insanlık hizmetine sunabilmek için çalışmalarına hız vermişlerdir. Ne var ki gözleri birbirlerinden çok uzaktadırlar. Aslında bu böceğin verdiği ışığın ateşle de sıcaklıkla da bir ilgisi yoktur. böceğin bu iş için kullandığı enerjinin tamamını ışığa dönüştürebildiğini tespit edince hayrete düştüler. Ateş böceği nasıl ışık saçıyor? Yaz gecelerinin karanlığında otların arasında veya havada uçarken parıldayan. Gelelim ateşböceğinin ışık üretme mekanizmasına. Yani at gözlüğü ile bakmak insan için olumlu bir davranış değildir ama atlar için durum farklıdır. gece karanlığında izini kaybettiren bu böceğin ismi ateş böceğidir.. geri kalanını ısı olarak yayıyorsa. insanın dostu olarak en ağır işlerde yardımcı olması. Bugün steplerde yaşlı bir aygırın önderliğinde sürüler halinde yaşayan ve yabani olarak nitelendirilen atların evcil atlardan türeme oldukları herkes tarafından kabul edilir. Kısa bir zaman öncesine kadar sürtünme veya ısı olmadan ışık elde etmenin imkansız olduğuna inanılıyordu. Yani ışık üretim mekanizması hakkındaki bilgiler hala teoride kalmaktadırlar. Nesneleri neredeyse iki misli büyük gören at tehlikeyi olduğundan daha yakındaymış gibi algılar. renk ve mesafe. Yarış atlarına koşu sırasında yandaki hemcinslerinden ürkmemeleri için yan taraflarını görmelerini engelleyecek gözlükler konulurken at arabalarını çekenlere sadece önlerini görmeleri. binek hayvanı olarak daha uzak yerlere ulaşmasını sağlaması. Nasıl ki normal bir ampul kendisine verilen enerjinin yüzde 4'ünü. At arkasından ya da yandan yaklaşan tehlikeyi görür ama tehlikenin ne kadar yakın veya uzakta olduğunu kavrayamaz. Yanına yaklaşıldığında ışığını söndüren. diğer yönlerde olan hareketlerden etkilenmemeleri için gözlük takılır. Özellikle avcı olmayan otobur hayvanlar için tehlikeyi uzaktan sezip. Atın evcilleştirilmesi. ateş böceğinde de benzer bir durum olduğunu sanan bilim insanları. Aslında ateş böceklerinin ışık verme reaksiyonları o kadar hızlıdır ki bu fonksiyonun kademelerini incelemek hemen hemen imkansızdır. yanıp sönerek sarı-yeşil bir ışık veren bir böceği görmüşsünüzdür. Canlıların gözlerinin algılayıp beyine bildirdikleri üç ana husus vardır: Biçim. Bu nedenle de sürekli endişe içindedir.kapasitelerini arttırmak için değil aksine azaltmak için takılır. Bu da at için cisimlerin mesafelerini tespit bakımından büyük bir zafiyet yaratır..
Erkekler dişileri aramak için geceleri uçarlar ve ışıklarını birbirleri ile iletişim kurmak için kullanırlar. küçük bir karınca ağırlığının 50 katı kadar bir yükü . O devirlerde onlarla birlikle yaşayan. böceğin ışık bölgesine yakın solunum organının ışık verme anında burayı oksijenle beslemesi gerektiği tespit edilmiştir. Bilim ve teknolojinin bu kadar gelişmesine rağmen insan bu savaşta nihai zafere ulaşamamıştır. saklanabilmekte. insanın ortaya çıkmasından milyonlarca yıl önce de dünyada yaşıyorlardı. kolaylıkla kaçabilmekte.2 milimetre olan bir pire 196 milimetre yüksekliğe sıçrar ve 330 milimetre uzaklığa rahatça atlar. Bu gizemli böceklerin 2 bin çeşidi olup erkekleri uçabilirken dişileri kanatsızdırlar. Bacak uzunluğu 1. En iyi ışık verimini gelişmiş dişiler verir. Böcekler bu bedenleri ile her yere girebilmekte. İkincisinin ise yapısındaki gizem çözülmesine rağmen sentetik olarak üretilmesi hala mümkün olamamıştır. okyanusların derinlikleri hariç dünyanın her köşesinde yaşamayı başarmışlardır. Böcekler mi üstündür. Bilinmeyen bir başka ayrımı ise bu ışığı hangi şalterin açıp kapadığıdır. dünyanın asıl sahibi olduğumuzu zannederiz. Bunlardan birincisinin kimyasal yapısı aydınlatılmış ve yapay olarak elde edilmiştir. Genellikle ısırarak zehirledikleri salyangozları yedikleri için kireçli toprakların olduğu nemli bölgelerde daha çok görünürler. Bir kere böcekler. Böceklerle taşınan virüs. Halbuki böcekler fare piresi ile yayılan veba mikrobu aracılığıyla tarihte 100 milyonun üzerinde insanın ölmesine sebep olmuşlardır. gıdamıza ortak olmakta. kazara onu yiyen bir düşmanı kusmak zorunda kalır ve bir daha başka ateş böceği yemeye teşebbüs etmez. Oysa diğer canlılar bir yana insanlar böceklerle yaptığı savaştan bile galip çıkamamıştır. bakteri ve mikropların insana verdiği zarar ve zayiata tarih boyunca hiç bir savaş sebep olamamıştır. Muhteşem kas yapıları nedeni ile bir kaç milimetre boyunda olan bir sinek saniyede 330 kez kanat çırpabilir. Oysa böceklerin insanlarla savaşlarındaki başarılarının en önemli faktörlerinden biri de bu boyutlarındaki küçüklüktür. Eğer insanoğlu kendi bedenine göre pire kadar kuvvetli olabilseydi bacak uzunluğu 90 santimetre olan ortalama bir insan 146 metre yüksekliğe sıçrayabilir. insanlar mı? Biz insanlar kendimizi tabiattaki en mükemmel varlık olarak kabul eder. başta dinazorlar olmak üzere. evimizde yaşamakta hatta kanımızı bile emebilmektedirler. Ateş böcekleri geceleri 3 saat süreyle ışık verebilirler.Ateş böceğinin karın bölgesindeki ışık organında bulunan guddelerden. Böceklerin beden yapılarının küçük olması. onlar çoğalma kapasiteleri ve farklılaşarak yeni türler çıkarma yetenekleri sayesinde günümüze kadar gelebilmişler. bir çok canlı türü tabiattan silindikleri halde. ışık elde elmede rol alan iki ana kimyasal madde üretilmekledir. İlk bakışta boyutlarının küçüklüğü böcekler için bir dezavantaj olarak görülebilir. onların çok kuvvetli bir kas sistemine ve inanılmaz fiziksel özelliklere sahip olmalarını sağlamıştır. İnsan en baştan beri böceklerle savaş halindedir. Ateş böceklerinde üretilen iki kimyasalın birleşiminin de ışık vermeye tam olarak yetmediği. 247 metre uzağa atlayabilirdi. Parlamayı sağlayan kimyasal maddeler sayesinde.
Zaten şimdilik her iki taraf da belirgin bir üstünlük sağlamış değillerdir. Kuşlar dünyasında niçin erkekler daha süslü? Hayvanlar aleminde genellikle dişiler erkeklerini seçerler. Böceklerin bir çoğu insan kemiğinden daha sert. Çevresindekilere büyüklük. Şükür ki tabiatın dengeleri hiçbir zaman buna müsaade etmez. Şimdiye kadar böceklerin hep zararlarını anlattık. O halde dünyamızın bu üstün yaratıkları ile savaşla. parlak renkleri ve kuvvetli ötüşleri bir açıdan da yuvayı savunma sorumluluğunu taşımalarındandır. tabiatın dengesini bozmamaya çok dikkat etmemiz gerekmektedir. Bu özellikler ne kadar kuvvetliyse düşman o kadar ürküp çekinebilir. toprağın üstünde ve altında 65 milyon böcek yaşayabilmektedir. kuşların tüylerindeki melanin denilen bir maddeden kaynaklanmaktadır. Dişileri cezbetmek için bu kadar gösterişli olmak erkekleri düşmanları için çok kolay bulunan bir av haline getirir. Sadece dış görünüşü ile değil kuşlarda olduğu gibi özellikle çiftleşme zamanında sesleriyle. Kuşlarda erkeklerin daha iri olmaları. Bu nedenle erkek cazip olmak zorundadır. bunların toplam ağırlığı. horozun ibiği hep ya düşmana karşı veya sürü içinde liderlik yarışındaki rakiplerine karşı etkileyici bir silahtır. Bu. güç. düşmanların dikkatlerini çekmezken çoğunlukla erkekler hedef olurlar. Güzellik ve gösteriş sadece kelebeklerde güzel olma amacına yöneliktir. daha dayanıklı ve hafif. iyi ile kötüyü ayırt etmeye. İnsanların aksine hayvanlarda erkek daha güzeldir. Erkek geyiğin gösterişli boynuzları. Ayrıca böceklerin dünyada yaşadıkları yerlerde nüfus yoğunlukları da çoktur. Çiçeklerin ve meyvelerin çoğunun üremeleri böceklerin taşıdıkları tozlarla olur. yaş ve cinsiyet konularında fikir verir.itebilir. Böcekler üreme bakımından da insanlardan çok üstündürler. o yuvayı bırakıp daha başka kolay avlara yönelebilir. dünyamızda yaşayan tüm insanların ve hayvanların ağırlıklarının toplamından fazla olurdu. etkiler. Eğer dünyadaki bütün böcekler bir araya gelebilselerdi. İpeği yapan ipek böceği ya da balı yapan arı da birer böcektir. Ormanlık bir bölgede 4 bin 500 metrekarelik bir alanda. kelebek şeklindeki kısacık . dişisinden görünüm ve ebat olarak farklıdır. Çekirgelerin sürü halindeki uçuşlarında 320 kilometrekarelik bir alanı kapladıkları görülmüştür. erkek aslanın yelesi. Dişiler kendilerini tabiat içinde veya yuvalarında gösterişsiz renkleri ile daha iyi saklayabilir. Onlar ömürlerinin büyük bir kısmını kuluçka devrinde geçirdiklerinden. Bu madde insanın saç ve derisinde de vardır ama miktarı kuşlardakine oranla çok azdır. yani ötüşleriyle de rakiplerinden üstün olmaları gerekir. Aslında tüm kuşlar memeli hayvanlardan daha güzel ve süslüdürler. mekanik ve kimyasal dış etkenlere hatta aside dayanıklı bir dış iskelete veya beden duvarına sahiptirler. Hayvanlar dünyasında güzellik ve renklilik önemli bir iletişim aracıdır. Bir çift sineğin bıraktığı yumurtaların hepsi yaşasa ve bunlar erginleştikten sonra hepsi üremeye devam edebilse 5 ay içerisinde sayıları inanılmaz bir miktara ulaşırdı (l91'in yanına 18 tane sıfır koyun).
kurbağa. hakimiyet sahasının geniş olmasından ve daha fazla yiyecek imkanına sahip olmasındandır. Köpekler böyle değillerdir. memeli hayvan türleri içinde sadece yüzde 3'ü tek eşli iken kuş türleri içinde tek eşlilik oranı yüzde 90'dır. Şüphesiz dişi kuşlar da en çok öten erkeği tercih ederler. Sıcak iklimlerde yaşayan aslan. Şunu da ilave edelim ki. biraz kaprisli biraz da tembel olmaları ve suya girmenin menfaatleri açısından bir anlam ve amaç taşımamasıdır. Zaten eski Mısırlılarda kedileri evcilleştirme düşüncesini yaratan da bu fare yakalamadaki ustalıkları olmuştur. kaplan. Çok yıkanırsalar deri kurur ve çatlar. Patileri ile balıkları sudan dışarı atar. Bir taraflarına su değdiğinde bütün vücutlarını yalayarak temizlemek zorunda kalmaları da cabası. Aslında erkekler yiyecek bulmak için çok zaman harcamazlar. Kaplan ve jaguarlar sudaki bir avı veya düşmanı yakalamak için hiç düşünmeden suya atlayabilirler. jaguar gibi akrabaları sudan kaçınmazlar. Kediler balık ve sütü niçin severler? Suyu. Köpek derisinde ter bezleri yoktur. Mısır'da evcilleştirilmelerinden önce yaşadıkları ortam su kenarları idi. Ne var ki su. Karaya çıktıklarında silkelenerek etraftakilere de duş yaptırırlar. Bu tercih tabii ki erkeğin sesinin güzel olmasından dolayı değil güçlü olmasından. onlar daha çok öterler. Su. Tabiatın kanunu dişi kuşlar için de geçerlidir. Ev kedileri. Kedilerin sudan nefret ettikleri inancı doğru değildir. yıkanmayı sevmeyen kedilerin balığı niçin sevdiklerine gelmeden önce kediler sudan gerçekten mi nefret eder ona bir bakalım. sadece bol miktarda yağ bezi vardır. mutlu bir şekilde suya atlarlar. Erkeklerini zengin ve güçlü oldukları için seçerler. Günümüzde bile kedinin kuzey Hindistan ve güneydoğu Asya'da yaşayan türleri ırmakların kenarlarında dolaşarak balık avlarlar. zaten temiz bir hayvan olmaları. Sahibi denize bir sopa veya küçük bir top attığında onu alıp geri getirmek için hiç düşünmeden. Ev kedisinin balık sevmesinin yanında kuşlara ve farelere de olan düşkünlüğünün nedeni evcilleştirilmeden önce Nil vadisinde balık. Eğer bulunduğu yerin hava şartlarına göre bu kedi için önemli ise ıslanmaktan kaçınır. ısı ayarını solunum sistemleri ile yaparlar. Hayvanlar aleminde kuşların en çok ötenleri de erkeklerdir. kedinin tüylerini ıslatır ve bu da kedinin soğuğa karşı olan direncini azaltır. özellikle yavru olanları havuz veya . Soğuk bölgelerde yaşayan kar leoparı gibi akrabaları da gerekirse suya girerler ama derin yerlere yaklaşmazlar. Bunu hem dişi kuşu davet hem de hakimiyetleri altında olan alanları belirtmek için yaparlar. suya girmeyi.yaşamlarında bu kadar güzel olmaları da haklarıdır doğrusu. Belki bu nedenle köpekler suya girdikten sonra tozlu topraklı yerlere gidip yatarlar. Van ve Ankara kedileri diğer cinslere göre suyu daha çok severler. bu arada gerekirse tamamen suya da girerler. köpeklere kedilerden daha fazla zararlıdır. Kedilerin sudan uzak durmalarının diğer nedenleri. Köpekler insanlarda olduğu gibi ısı düzenlemesi için terlemezler. küçük kuşlar ve fareleri avlayarak yaşamış olmasıdır. Aslında kediler de diğer bir çok hayvan gibi suda gayet iyi yüzebilirler.
daha mutlu olmak için yüzlerce kilometre yol git.. Yakıt olarak vücutlarındaki yağı kullanan kuşların göç süresince kat ettikleri mesafeler de inanılmazdır. Gerçi insanlarda da göçmenlik yaygın ama onlar göç ettikleri yerlerde kalırlar. Yunanlı tarihçi Siculus eski Mısır'ı anlatırken kedi bakıcılarının onları ekmek ve sütle beslediklerinden. geceleri ise yıldızlardır. karlı ortamda yaşamadılar. biraz insanların yaz aylarında yazlığa gidip dönmelerine benziyor ama insanlarda durum farklı. Birinci sebep. göçmen kuşların başlıca dayanak noktalan gündüz Güneş. bu amaçla ıslanmaktan da pek kaçınmazlar. ebeveynlerin işleri var. Göçmen kuş türlerinin bir çoğunun yolculuklarında yerin manyetik alanından da faydalandıkları tespit edilmiştir. belirli bir ihtiyaç ve amaç uğruna yapılmıştır. kuşların bu göç işini oturup düşünerek yapmadıkları bir gerçek. Belki kar yağışının geleceğini bilmiyorlar. buzul çağı zamanlarından kalma olduğunu ileri sürenler de var. kışı beklemeden hava şartlarındaki değişiklikleri hissettikleri an göç yollarına düştükleri şeklinde. Kuşların göç ettikten sonra geri dönmeleri kadar. belki de göçmen kuşlar hayatlarında hiç kar görmediler.akvaryumlardaki balıklara karşı aynı eğilimi gösterirler. dağlar gibi yeryüzündeki coğrafik şekilleri kullanıyorlar. Ekvator Afrikası'ndan dönen bir kuşun Doğu Anadolu'da bir ahırda bir evvelki yıl yaptığı yuvayı tekrar bulabilmesi de ilginçtir. kuşların iç biyolojik takvimlerine göre belirli zamanlarda hormonal dengelerinin değiştiği. Kuşların göç nedenlerinin atalarından. Kuşların göç ettikten sonra baharda tekrar geri dönmelerini uzmanlar çeşitli sebeplere bağlıyorlar. Bu. yiyeceksiz kalmadılar ama göçme işini tecrübeleriyle değil biyolojik takvimleri ve bunun tetiklediği hormonal değişimler sayesinde otomatik olarak yapıyorlar. Nil nehrinden getirdikleri balıkları çiğ olarak yedirdiklerinden bahseder. şüphesiz baharda kuzey yarımkürenin ısınması. Hava kapalıysa akarsular. Bütün bu nedenlere rağmen geri dönüş sinyalini yine de biyolojik takvimlerinin verdiği biliniyor. bol yiyecek bulmak. Bu görüşlere göre kuşlar Eylül ayı civarında göçe başlasalar bile yağ depolamaya çok daha önce. süt zevkinin ise Mısırlı bakıcıların yarattığı beslenme alışkanlığından kaynaklandığı anlaşılıyor. yazın en sıcak günlerinde başlıyorlar. Kuşlar göç ettikten sonra niçin geri dönerler? Kuşların kış ayları gelirken niçin güneye. sonra da gerisin geriye dön. Bu arada güney yarımkürede bu kadar kuşu besleyecek yiyecek olmaması aksine kuş avlayarak beslenen hayvanların çok olması da ilkbahardaki geri dönüşe etken. Örneğin dış görünüşü ile diğer kırlangıçların aynısı olan Kutup Denizi Kırlangıcı her yıl Arktika'dan . Günümüz kedilerinin balık merakının vahşi atalarından gelen genlerden. Ancak günümüzdeki görüşler. çocukların okulları. Kışın beslenemeyecekleri için göç ettikleri bilgisi genel anlamda doğrudur ama kuşların göçü sanıldığı kadar basitçe izah edilebilecek bir olay değildir. Bu mevsimde gündüzlerin uzaması nedeniyle yiyecek arama sürelerinin artması ve ana besinleri olan böceklerin çoğalması da diğer sebepler. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki. ılıman bölgelere göç ettiklerinin nedeni herkes tarafından bilinir. uzun bir yolculuğa hazırlık olarak vücutlarında yağ depolama miktarlarını arttırdıkları. Zaten bu düşünülmüş. Soğuk havalar gelirken kuşların daha ılıman yerlere göç etmeleri tamam da göç ettikten sonra niçin tekrar geri dönüyorlar? Daha sıcak iklimlerde yaşamak.
kare ve altıgen şekillerden toplam kenar uzunluğu en az olanı altıgendir. duvar kalınlığı ise milimetrenin yüzde beşi kadardır... Eğer beşgen. 15.. Yani aynı miktarda balmumu ile daha çok altıgen odacığın kenarı çevrilebilir. hatta insan vücudunun da bu oranda yaratıldığını ileri sürüyor. . mineral krislallerindeki geometrik yapılar ve değişmez açılar.. Yüzyılın ikinci yarısında yaşamış matematikçi Pacial Luca tabiatta daima kenarları arasında 1. Leonardo Fibonacci (1170-1250) isimli büyük matematik ustası ta o yıllarda. 144. sümüklü böceğin kabuğu.. 3. kara çam kozalaklarında ve ananas meyvesinde ise 8 sağ. işçi arılar fazla mesai yaparak ve daha fazla balmumu harcayarak bu boşlukları doldurmak zorunda kalacaklardı.618 oranı bulunan bir dikdörtgen bulunduğunu. 55.... 610. petek gözleri yatayla sabit bir açı yapacak şekilde inşa edilirler. Her bir gözün derinliği 3 santimetre. 13 sol spiral bulunması tesadüf değildir elbette. Gerçi üçgen veya kare yapsalardı bu boşluklar olmayacaktı ama altıgenin bir başka özelliği daha vardır. Kesiti düzgün altıgenler oluşturan prizma şeklindeki petek gözlerinin dipleri bir piramit oluşturarak sona ererler..61803 olması... 89. Ama birbirinin benzeri iklimde ve buzlarla kaplı bu iki yer arasında gidip gelmekte ne bulur bilinmez.. 233.. tohumların dizilişlerindeki spiraller. 8 sol spiral oluşturması. toplam 35 bin kilometre uçar. sekizgen veya daire şekillerini seçselerdi bitişik gözler arasında boşluklar kalacak. Aslında matematiğin.. 34. Sayı ile 12. 8.. örümcek ağları. 5. Sayı arasındaki oranların da bu sayıya çok yakın olmalarıdır. 13. 2. Papatyanın ortasındaki sağ spirallerin sayısının 21.. Bu kadar ince duvar kalınlığına rağmen altıgen yapı nedeniyle büyük bir direnç kazanırlar ve arıların depoladıkları kilolarca balı rahatlıkla taşıyabilirler. 377. l. sol spiral sayıları. l... mahkeme tarafından yakılma tehlikesine karşı da . Himalaya çamının kozalaklarındaki pulların aynı şekilde 5 sağ.. 5. Arıların petek gözlerini kusursuz bir şekilde altıgen yapmalarının başka sebepleri de vardır. Alanları aynı olan üçgen. tavus kuşunun kuyruğundaki lekeler. geometrinin ve simetrinin en kusursuz örnekleri sadece bal peteklerinde değil doğanın her yerinde görülebilir. Bu dizinin ilginç bir yanı da on ikinci terimden yani 144'den sonraki ardışık sayıların birbirlerine oranlarının (233/144 = 377/233 = 610/377) 1... bu dizide artarda yer alan sayılardır.. tüm bunlar görünümü olarak kusursuz olmalarına karşın müthiş bir matematik düzen de gösterirler. her sayının kendinden önce gelen iki sayının toplamı olduğu bir dizi geliştirdi. Dikkat ederseniz yukarıda verilen sağ.. 21. sol spirallerin ise 34 olması.Antarktika'ya ve tersine 17 bin. Kovanlardaki şekliyle dik duran her petekte. Arıların bal petekleri niçin altıgendir? Arılar doğanın gerçekten usta mimarlarıdırlar. Kar taneciklerinin hepsi birbirlerinden farklı altıgen şekilleri. Ancak bizler günlük hayatın hayhuyu içinde bu mükemmelliğin farkına varamayız..
daha canlıdır. Öterek o gün boyu kendi alanı içinde olan kümesin ve tavukların yanına kimsenin özellikle diğer horozların yaklaşmamasını ikaz eder. Havaların ısınmasıyla birlikte de aniden ortaya çıkıverirler. Horozlar niçin sabah erkenden öterler? Horozun sabah erkenden. Gerek doğan Güneş'in ışığının etkisini gerekse yine aynı zamanda ötmeye başlayan diğer kuşların seslerinin etkilerini ölçmek amacıyla horozlar ışık ve ses geçirmez bir bölmeye konulmuşlar ama yine aynı saatte ötmeye başladıkları görülmüştür. yiyeceği. Onlar kendileri için öterler. Gerek horozun gerekse diğer kuşların gün içinde ötmelerinin nedeni ise farklıdır.Leonardo da Vinci'nin çizimlerini göstererek meydan okuyordu. tehlikeyi haber veren. Kuşların büyük çoğunluğu da aynı saatlerde dallarda koro halinde ve kuvvetlice öterler. gün doğarken ötmesinin. Bu sabah ötüşünün nedeni kuşun kendi hakimiyeti altındaki alanı belirtmesidir. Güneş bir bulutun arkasına girdiğinde oluşan sıcaklık . Ortalık da iyice sessiz olunca çok uzaklardan bile duyulabilir. onun sesinin diğerlerinden daha güçlü olmasındandır. Buradan da sabah sabah ötmenin horozun biyolojik saatinde ayarlanmış olduğu anlaşılıyor. Gün boyu kuşlardan duyabileceğiniz en büyük ses hacmi bu saatlere rastlar. Zamanın heykeltraşlanın heykellerinde de bu oranı kullandıklarını belirtmeleri üzerine bu oran 'Tanrısal Oran' olarak da anılmaya başlandı. 'Her horoz kendi çöplüğünde öter' ifadesi bu bakımdan çok doğrudur. Sabah Güneş doğarken ötmek sadece horozlara mahsus değildir. Kulağa en çok horozun sesinin gelmesi. diğerlerinin gözden kaybolmamaları için 'ben buradayım' mesajını veren. insanları uyandırma arzusu ile bir ilgisi yoktur. Bu ötüşler. Aslında horozlar gün boyu öterler ama gün ağarırken ötmeleri daha kuvvetli. Horozların ötüş tempoları öğleden sonra saat 3'e doğru düşer. böcekler uyurlar mı? Sinekler ısıya çok hassastırlar. Acaba mesai saatlerinin dışında ne yaparlar? Sinekler. Yazın karasinekler gece gündüz evlerimizin baş köşesinde dolanırlarken sivrisinekler gündüzleri ortada görünmezler. Horoz da her ne kadar uçamasa da bir kuş türü olduğundan onun da sabah ötüş nedeni aynidir. Evlerimizdeki sinekler kışın nereye gidiyorlar? Sineklerin her türü kışın ortadan kaybolur. Horozların ötmeye başlamaları tam şafak vakti veya çok az öncedir. zaman zaman da aşkını ifade eden iletişim ötüşleridir.
. Zaten uykunun gizemi de tam çözülmüş değildir. Kar. bitkiler. işin bir başka ilginç boyutu da kuşların bir kısmının. Onların da bizim gibi uyudukları hatta rüya bile gördükleri kesin olarak biliniyor. buz veya soğuk sığ suların üzerlerine konduklarında. Kuş hareket edeceği vakit bacaklarını düzleştirir. İşte bunun sebebi de kafalarından oluşacak ısı kaybını sıcacık tüylerinin altında önlemektir. Yani evinizde gördüğünüz sinekler geçen senekiler değillerdir. Sineklerin. flamingo gibi uzun bacaklı olanlarının sadece uykuda değil uyanıkken de tek bacak üzerinde durmayı tercih etmeleridir. Bu kilitleme o kadar güçlüdür ki. Hareketsiz kalıp. Boş vakitlerinde çoğunluğu. Kuşlar nasıl tek ayakları üzerinde uyuyabiliyor? Kuşların bacaklarının arkasında. Bu durum basitçe diğer ayaklarını dinlendirme olarak yorumlanır ama asıl sebep başkadır. ayaklarının altına kadar uzanan 'fleksor tendonu' denilen bir kilitleme mekanizması vardır. tendon gevşer ve kilit açılır. vücutlarından önemli miktarda bir ısı enerjisini bacakları yoluyla kaybederler. evcil olanlar kafeslerinde incecik bir tel veya tahta parçası üzerinde düşmeden uyuyabilirler. Renkleri ve boyutlarından dolayı onları oralarda fark etmek kolay değildir. Kuş uyuyacağı vakit bacaklarını kısar ve ağırlığı bu bağlantıya yüklenir. Bunun sonucu pençelerini tünediği yer etrafında iyice kapatır. Bu nedenle tek bacakları üstünde durarak ciddi bir enerji tasarrufu sağlarlar. Fakat bu arada beyinlerinde neler oluştuğunu kimse bilmiyor. Aktif oldukları bu süre bir veya en çok iki saati geçmez. sabaha karşı ve akşamüstü daha aktiftirler. Bu sayede kuşlar elektrik tellerinin üzerlerinde. özellikle gelişmiş olanlarının yaşama şanslarını yok eder. köpeklerin. çimenler ve ağaçlar üzerinde dinlenirler. Bazıları ise evlerin odalarında loş köşelerde kalırlar. Belki dikkat etmişsinizdir kuşların büyük bir kısmı uyurken kafalarını kanatlarının altına sokarlar.değişikliğinden bile etkilenirler. Lavra veya yumurta halindekiler ise yaşamaya devam ederler. balıklar da. Çoğu alacakaranlık saatlerinde. Memeli hayvanların. ineklerin uykuları ve bu sırada beyinde oluşan elektriksel dalgalar konusunda ciddi araştırmalar yapılmıştır. havadaki nem oranının düşük olması ve rüzgar. günün en azından 22 saatlik bölümünde ne yapıyorlar? Kuvvetli ışık. Kış günlerinde bazı bölgelerde sıfırın bile çok altına inen sıcaklıklar onların. böceklerin uyuyup uyumadıkları ise uyumak fiilinin tanımına bağlıdır. Ancak bir karasineğin veya örümceğin beynine elektrik kabloları bağlayıp bir molekül boyutundaki beyinlerinde neler olup bittiğini araştırmak hala pratikte pek mümkün değil. kuşun minik gövdesinin salınımına hiç bir şekilde müsaade etmez. İnsanların olduğu yerlerde yaşayan sivrisinekler çoğunlukla gece faaliyet gösterirler. Öyleyse sivrisinekler aktif olmadıkları. otlar. özellikle leylek. Kuşların bacaklarında tüy yoktur. örneğin kedilerin. dış ortamdan bağlantıyı koparmayı uyku olarak nitelendirirsek böcekler de uyur. onların çocuklarıdırlar. sivrisineklerin işe çıkmalarına mani olan en önemli faktörlerdir. Bahar aylarında gelişmiş birer karasinek olarak yaşantımıza katılırlar.
Yuvalarını yüksek binaların pencere. kendi vücutlarına zarar vermez {arabalarımızın boyalarını ise mahveder). Ancak bu durum kuşların hiç dışkıları yok anlamına gelmez. Sokaklarda. Öbür hayvanlar gibi yanlarında yavruları. Bu sayede aşağıdan gelecek düşmanlarını görebiliyorlardı. Buralarda yuvalarını kayalıkların üst noktalarına kuruyorlardı. bir ağaç kovuğu. Şehir hayatının bir parçası haline gelen serçe. Aslında üzerimize düşen kuşun dışkısı değil idrarıdır. Böylece idrarlarını yaparken su kaybını da önlemiş olurlar. Onlar yeterince emniyetli görmedikleri ağaçlara yuva yapmazlar. karga gibi kuşlar da etrafta çok miktarda bulunmasına rağmen bunların ölülerine aynı nedenle hiç rastlayamazsınız. Kafasına kuş pisliği isabet eden biri önce onu nasıl temizleyeceğini düşüneceğine en yakın piyango bayisini aramaya başlar. Güvercinlerin ana yurdu Kuzey Afrika'dır. Bu da nedense insanlar tarafından bir uğur olarak kabul edilir. Yavrularını gelişene kadar buralarda büyüttüler. kayaların arası veya saklanabilecekleri herhangi bir yer olabilir. Hiç dikkat ettiniz mi? Bütün bu güvercinlerin boyutları üç aşağı beş yukarı aynıdır. . Bunun nedeni güvercinlerin yuva kurdukları yerlerdir. Yani kuşlarda idrar ve dışkı aynı anda aynı yerden atılır. dışkıdır.Kuşların niçin hep havada pislediklerini düşündünüz mü hiç? Kuşların. özellikle güvercinlerin yoğun olduğu yerlerde çok fazla kuş pisliği göremezsiniz. hayvanın kendisini güçsüz hissetmesi nedeniyle bir düşmanla karşılaştığında karşı koyamamak ve kaçamamak korkusudur. minik güvercinler yoktur. çatı gibi yüksek yerlerine kurdular. Sonradan başka bölgelere göç eden güvercinler bu içgüdüsel alışkanlıklarını buralarda da sürdürdüler. meydanlarda insanlardan hiç çekinmeden dolaşan güvercinler bazen balkonlarımıza bile konarlar. Kuşların pisliği genellikle beyaz renktedir ama ortasındaki küçük siyah kısım. Bu güç/ağırlık oranlarını korumaları için kuşlara tanınmış bir ayrıcalıktır. Saklandıkları yerlerde öldükten sonra da vücutları bir şekilde ya bir başka hayvan ya da böcekler tarafından yenilerek yok edilir veya kendi kendilerine çürüyerek toprağa karışırlar. Bu. güvercin. çünkü kuşlar tuvaletlerini havada yani uçarken yaparlar. Kuşun idrarında üre değil suda çözülemeyen ürik asit bulunur. Buradaki içgüdü. Zaten güvercin yavruları çok hızlı büyürler. Yani yavrular uçabilecek hale gelince boyut olarak büyüklerinden farkları kalmaz. Bu ürik asit toksik değildir. birinci ay sonunda uçarak anne ve babalarını izlerler. Kısa bir süre içinde vücutları tüy ve teleklerle örtülür. Ortalıkta niçin ölü güvercin görmüyoruz? Genellikle hayvanlar kendilerini ölüme yakın hissettiklerinde ölümü beklemek için bir yerlere gizlenirler.
Uçaklar 2-3 bin metreye çıkınca hava basıncı oldukça azalır.7 milimetredir. giysileri de berbat ediyordu. kuğu. Mürekkep uca sürekli ve düzgün olarak geldiğinden dolgun. dolma kalem mürekkebinden daha farklı. İlk insanlar sivriltilmiş çakmak taşları ile hayvan kemiklerinin üstüne resim kazırlardı. Bilye uçlu kalem aranan bu özelliklece sahipti. Güneş ışığında kararan gözlük camları nasıl yapılıyor? . Tükenmez kalemdeki bilye uç. mürekkep akıtmayacak bir kaleme ihtiyaç duydu. karga gibi kuşların kanatlarındaki tüylerin mürekkebe daldırılması şeklinde kullanılan tüy kalemler yaygınlaştı. Tükenmez kalem adı ile bilinen bilye uçlu kalemin son yılların bir buluşu olduğu sanılır. özel bir kimyasal birleşime sahip olup çabuk kuruyan türdendir. bu nedenle de parmaklar daha fazla ve çabuk yorulurlar. daha ince yazılar için 0. Normal yazı kalemlerinde bu bilyenin çapı l milimetre. Mısır. Yunan ve Roma medeniyetlerinde saz ve bambu gibi bitkilerin içi boş saplarından yapılmış kamış kalemler kullanılırken. Alakasız gibi gözükse de tükenmez kalemin tekrar gündeme gelmesinde uçakların gelişmesinin etkisi olmuştur. Bilye mürekkebin yuvadan dışarı çıkmasını önler ama yuvasında döndükçe yüzeyine sıvanan mürekkebi kağıda verir. seri üretimine geçilememiştir.Tükenmez kalemin dolmakalemden farkı nedir? Kalemin tarihi yazınınkinden de eskidir. Genellikle bir tükenmez kalemin 2-3 kilometre boyunda bir çizgi çizmeye yetecek kadar mürekkebi vardır. Başlangıçta sadece havacılar tarafından kullanılırken kısa zamanda geniş halk tabakalarına da yayıldı. Tükenmez kalemlerde mürekkep kağıda. İkinci Dünya Savaşı'nda Amerikan Hava Kuvvetleri uçuş personeli için havada kullanabilecekleri. Ortaçağda kağıdın üretimi ile beraber. kaz. Dolmakalemin haznesinde atmosferik basınç altında doldurulan mürekkep dışarıdaki basınç düşük olunca kendiliğinden akıp yazıları da. Tükenmez kalem mürekkebi. Mürekkepli metal kalemler aslında ta Romalılar devrinden beri biliniyordu ama John Mitchell adlı bir İngiliz 1822'de ilk kez makine yapımı çelik ucu imal etti. Halbuki bu kalemin ilk modeli 1880 yıllarında ortaya çıkmış ama pek rağbet görmemiş. pirinç uçtaki yuvaya yerleştirilmiş olan minik bir bilye aracılığı ile aktarılır. kağıt üzerinde dolma kalem ucundan çok daha az bir sürtünmeyle ve çok daha çabuk hareket edebildiğinden yazma hızı büyüktür ancak bilye ucun kağıt üzerine sürekli olarak değmesini sağlamak için kalemi daima kuvvetle bastırmak gerekir. temiz ve lekesiz bir yazı yazılmasını sağlar. Dolmakalemler ise sertleştirilmiş yapay kauçuğun elde edilmesinden sonra yapılabildi. Türkçeye Arapçadan geçen kalem sözcüğünün kaynağı 'kamış' anlamına gelen eski Yunanca 'kalamos' sözcüğüdür.
01 ile 0. Kutular ayrıca ısıya ve yangına karşı tedbir olmak üzere plastikle çevrili sıvı köpük ile de donatılmışlardır. Gözlük tekrar loş bir ortama götürüldüğünde. Gözlük camlarına bol miktarda ultraviyole ışın ihtiva eden güneş ışığı geldiği zaman kristallerdeki gümüş iyonları etkilenerek gümüş atomlarına dönüşür ve camın içinde küçük gümüş parçacıklar oluşturmaya başlarlar. Kristaller normalde şeffaf olup son derecede küçüktürler ve gözlük camına bakıldığında fark edilmezler. Kokpitteki sesleri ve uçuş bilgilerini kaydeden her iki kutu da paslanmaz çelikten yapılır. uzun mesafelere az yakıtla ulaşabilmeleri. arabaların içinde. Uçakları niçin karakutunun malzemesinden yapmıyorlar? Uçak kazalarında uçak paramparça olsa da. Bu gümüş parçacıkları sivri uçlu ve o kadar düzensiz şekillerdedirler ki gelen ışığı olduğu gibi absorbe ederler. Sonraları kutular uçağın kuyruk kısmına konulmaya başlanıldı.Güneş ışığına maruz kaldığında kararan gözlük camları ilk olarak 1960'ların sonlarında geliştirildi. denizin dibine gitse de hemen kokpit denilen pilot kabinindeki son konuşmaları kaydeden karakutular aranır. Karakutu bu kadar sağlam malzemeden yapılıyorsa neden uçağın tümünde aynı malzeme kullanılmıyor? Uçakların rahatça havada kalabilmeleri. . gümüş atomları tekrar birleşerek gümüş kristalleri haline dönüşürler ve gözlük camının rengi normale döner. Bu siyah-beyaz fotoğrafçılıktaki partiküllerin oluşumuna benzer ve tamamen kimyasal bir reaksiyondur. Dolayısıyla ultraviyole ışınlarını geçirmeyen camların arkasında. denize düşmüş bir uçağın kutuları 7 sene sonra çıkarılabilmiş ama buna rağmen kayıtlar sağlıklı olarak dinlenebilmiştir.1 arasında gümüş kristalleri ihtiva eden özel camlardan yapılırlar. mümkün olduğunca hafif malzemeden yapılmış olmalarına bağlıdır. Fotokromatik camlar gördüğümüz ışığa değil ultraviyole ışınlarına hassastırlar ve reaksiyona girerler. ortam çok ışıklı da olsa kararmazlar. Bu tip gözlük camları fotokromik veya fotokromatik adı verilen ve yüzde 0. Çoğunlukla korkunç kaza enkazı arasından sağlam olarak bulunan bu kutular sayesinde kazanın nedenlerine ulaşılır. Başlangıçta kutular kanatların birleşme noktasına yakın bir yere konuluyorlardı. hiçbir rengi yansıtmazlar ve dolayısıyla kararırlar. Başlarda gözlük camının tümü fotokromatik olarak yapılıyordu. Kutuların et kalınlıkları ise 6-7 milimetre kadardır. derinlikleri 12-13 santimetredir. En ve boyları yaklaşık 25'er santimetre. Kutular o kadar sağlamdırlar ki. Her iki yöndeki kimyasal reaksiyonlar da çok hızlı cereyan ederler. Günümüzde ise merceğin milimetrenin binde 150'si kalınlığındaki kısmı bir banyoya daldırılarak fotokromatik tabaka kimyasal reaksiyon yolu ile merceğin bünyesine işleniyor. ince kısımlarda daha açık oluyordu. Bu malzemeler çoğunlukla alimünyum ve plastiktir. Sonraları merceklerin üzerleri milimetrenin binde beşi kalınlığında kaplanmaya başlandı. Eğer fotokromatik camlar tekrar eski haline dönmezlerse fırında kısa süre ile (çerçeveyi eritmeyecek kadar) ısıtılmaları önerilir. Tabii bu. Bu bölge uçağın en ağır kısmı olduğundan düşüş anında bu ağır parçalar kutuların üzerlerine düşerek zarar verebiliyorlardı. Tabii kararma olayı da camın kalın olduğu kısımlarda daha koyu. yaygın olarak kullanılmaya başlanılması ise 1990'lı yıllarda oldu.
Doktorlar niçin dizimize çekiçle vuruyorlar? Canlılarda yaşama savaşı her zaman en hızlı tepkileri olan türlerin yararına sonuçlandığından. Bu reflekste de baldır kaslarındaki duyu sinirleri kasın genişlemesine tepki gösterirler ve yeni sinir sinyalleri oluşturarak kaslara hafif bir basınç uygulandığını ve gerildiklerini omuriliğe iletirler. Bir sandalyeye rahatça oturup bacak bacak üstüne atarken doktor dizkapağının hemen altına. Vücudumuzun her yanı sinirlerle örtülü olduğu halde sinir hücrelerinin gövdeleri yalnızca beyinde ve omurilikte bulunur. Uçak kazalarının nedenleri değişiktir. Karakutuların renkleri kara değil turuncudur. Bütün vücuda dağılmış milyonlarca sinire karşılık beyinden ve omurilikten yalnızca 43 çift sinir çıkar.uçağın kuyruk kısmındaki koltuklar insanlar için daha emniyetlidir anlamına gelmez. Bu nedenle de uçağın yapıldığı malzeme bu açıdan önemli değildir. Örneğin elimiz sıcak bir tencereye değdiğinde aniden çekmemiz bir reflekstir. Uçak yere bir bütün halinde çarpsa da düşen bir asansörde olduğu gibi yolcular çarpmanın şiddetinden hayatlarını kaybederler. Görüldüğü gibi refleks. Bunlar merkezden ayrıldıkları sonra gitgide dallanarak vücudun her yanına dağılırlar. Dize çekiçle vurularak yapılan kontrol tek başına tabii ki yeterli bilgi vermez. hareket organları (kaslar) ve bunlar arasındaki ilişkiyi sağlayan organlar. Bu rengin tercih edilmesinin sebebi enkaz arasından daha rahat fark edilmeleri içindir. Doktorlar bir ön bilgi almak için bu çabuk ve kolay testi yaptıktan sonra vücut üzerinde diğer muayene ve kontrollerine devam ederler. . en basit organizmalarda bile haber alma organları (duyu organları). Diz kapağı refleksinin sınanması özellikle omuriliğin işleyişi konusunda bilgi veren önemli bir tanı yöntemidir. Havada bir şekilde infilak ederek düşen uçaklarda yolcuların kurtulma olasılığı yoktur. Uçağın içine sıvı köpük doldurmak elektronik aletleri koruyabilir ama insanların sadece ölüm nedenlerini değiştirir. Beyne bilgi gidebilir ama refleks olayında beyin aktif olarak rol oynamaz. yani sinir sistemi gelişmiştir. doğrudan omuriliğin komutlarıyla gerçekleşmiştir. beynin denetiminden geçmeksizin. Bu alanda uzmanlaşmış bir doktor basit bir kaç testle sinir sisteminin işleyişine ve ne kadar sağlıklı olduğuna ilişkin pek çok bilgi edinebilir. parçalanma ve yangından zarar görme tehlikelerini önler ama ne yazık ki bu malzemeden yapılmış bir uçak da uçamaz. ancak bu yer karakutuların uçağın enkazından en uzağa düşmesini sağlamaktadır. Çekiçle vurulduğunda bacağın normalden fazla hareket etmesi tümörden kalsiyum eksikliğine kadar bir çok hastalığın habercisi olabilir. Reflekslerde komuta omuriliktedir. Omurilik ise bu basınca dayanabilmesi için kasların kasılması gerektiğini bildirir ve bacak tekrar geri hareket eder. Refleks bir uyarıya vücudun ani ve otomatik olarak cevap vermesidir. Uçağın malzemesini karakutu malzemesinden yapmak. yani beyin devrede olmadan. kası kemiğe bağlayan tendona minik lastik bir çekiçle sertçe vurursa bacağınız ileri doğru fırlar.
Balonları tek tek patlatarak inerken biraz da şanssızlığından. Hem üzerlerindeki değerler kaydedilir hem de oldukça pahalı olan bu ölçüm aletlerinin tekrar kullanılabilmeleri sağlanır. Bu ölçüm aletleri bir tarlanın ortasına. Bu arada yanında bulunan telsizle yakından geçebilecek uçakları ikaz etmeyi de ihmal etmemiş. Havadan çok daha hafif helyum gazı ile şişirilen bu balonların ağızlarından kaçırdıklarını eve getirdiğimiz ve tavana yapışıkmış gibi havada duran balonun sabah olunca porsuyup yere inmiş olduğunu görünce anlarız. Bu üstün başarısından dolayı takdir bekleyen Larry'e ulusal havacılık kurallarını ihlal etti diye . sepetinde insan taşıyan büyük balonlar 30 bin metreye. kendisi de alimünyum bir sandalyeye oturmuş. çok az da olsa hava daha doğrusu helyum kaçırırlar. emniyet olsun diye de yere bir halatla bağlanmış. bilim insanları tarafından içinde ölçüm aletleriyle birlikte yollanan araştırma balonları da 40 bin metreye kadar yükselebilirler. bir ağacın tepesine veya bir vadi yatağına da düşebilirler. Kaç tane uçan balon bir insanı uçurabilir? Bu deneyi ilk olarak ABD Caiifornia'da Larry Walters. Bu balonlar yaklaşık 30 bin metre yükseklikte patlayacak şekilde yapılmışlardır. basıncını ve nem oranını ölçen aletler vardır. Tam yükselmeye başlarken yere bağlı halat kopmuş ve kontrolsuz bir şekilde 5 bin metreye kadar yükselmiş. Balonların belirli yükseklikte dış basıncın azlığına dayanamayıp patlamalarından bazı bilimsel gözlemlerde de faydalanılır. Sonunda balonun yapıldığı malzemeye.Uçan balonlar ne kadar yükseğe çıkabilir? Bazen çocuğa alınan bir uçan balon elinden kaçabilir. Hep beraber havada yükselen balona bakakalınır. Yükseldikçe hava basıncı azaldığından ve balonun iç basıncı dışındakinden daha yüksek kaldığından balon yükseldikçe şişmeye başlar. Bundan sonra yanında bulunan tabanca ile yüksekliği kontrol için balonları tek tek patlatmaya başlamış. Bu balon havada ne kadar yükselecektir acaba? Uçan balonların doldurma uçları ne kadar iyi bağlanmış olursa olsun. Balonun ağzının ideal bir biçimde bağlanmış olduğunu kabul etsek bile havada yükselebileceği mesafe yine de sınırlıdır. Küçük uçan balonlar en çok 10 bin metreye. balonları bağlayan teller elektrik hatlarına takılmış ama sonunda yere sağ salim inmeyi başarmış. hacmine ve malzemenin kalınlığına bağlı olarak belirli bir yükseklikte patlar. Onları bulanların ilgili makamlara götürmeleri artık aletlerin ne olduklarını anlamalarına veya insaflarına kalmıştır. Hava tahmin balonlarına bağlı hava sıcaklığını. Aletler açılan bir paraşütle yere yumuşak iniş yaparlar. bildiğimiz çocuklar için olan uçan balonlarla değil meteoroloji balonları ile yapmıştır. Larry 42 tane balonu kendine bağlamış.
dudak. Bu hikayenin gerisi bilinmiyor ama biz hesap yolu ile kaç uçan balon bir insanın ayağını yerden kesebilir bulabiliriz. Bu şekilde normal bir satın okumak için gözümüzü 8-12 kere hareket ettirmemiz gerekir. kimileri ise yazıyı içinden kelime kelime okur. Helyumun bir litresi havadan l gram hafif olduğuna göre bu balon ucuna bağlanan 14 gram ağırlığı havaya kaldırabilir (balonun kendi ağırlığı ve ip ihmal edilerek). dil. bir anda yanınızdan kaybolup havalandığını görebilirsiniz. örneğin 400 sayfalık bir kitapta yaklaşık 96 bin kelime vardır. beyin de değerlendirir.ilgililer çok kızmışlar ve cezalandırmaya karar vermişler.18 gramdır. hemen hemen saf nitrojen kadar yani 1. 30 metre çapındaki bir balon ise 14 ton ağırlığı kaldırabilir. Kimi duyulacak şekilde (özellikle çocuklar) sesli okur. bin kelime okuyabilen . İnsanlar sadece göz ve beyin arasında olması gereken okuma işleminin arasına bazı lüzumsuz alışkanlıklar katarlar. Yavaş okumamızın birinci nedeni gözümüzün görme alanını iyi kullanmamamız yani okurken her kelimeye tek tek bakmamızdır. insanın sahip olduğu kapasiteye göre hayli yavaştır. tabii teorik olarak. kiminin okurken dudakları kıpırdar. Diyelim ki çocuğunuz 30 kilogram ağırlığında. 30 santimetre çapındaki bir balonu tam küresel düşünüp hacmini hesap edersek 14. 500 kelime okuyan 3 saatte. patlamasına neden olabilir. Ancak okumayı öğrenmeye başladığımızdan beri edindiğimiz ve hemen herkeste bulunduğu için farkına varamadığımız bazı alışkanlıklar nedeni ile okuma hızımız. Hızlı okuma tekniği nedir? Bir resme.137 santimetreküp yani 14 litre eder. Hindenburg zeplininin bu nedenle başına gelenlerden dolayı zeplinle yolculuk tarihe karışmıştır. zeplin türü hava araçlarının hacimleri çok büyüktür. 3 metre çapında bir kaç balon bulabilir ve helyumla şişirebilirseniz 55 kilogram ağırlığındaki eşinizi kaldırmaya 4 tanesi yetecektir. Bir litre hava l gramdır diye bilinir ama onun yüzde 80'inin nitrojen olduğunu düşünürsek bir litre hava. Eğer daha büyük. Günümüzün baş döndürücü temposunda yavaş okuyarak zaman kaybetme lüksümüz yoktur. Aslında ikisi arasında bir fark yoktur. en ufak bir kıvılcım. Bu nedenle balon. Gözümüz şekilleri görür. Bir litre helyum 0. Bu kitabı dakikada 150 kelime okuyan bir kişi 10 saatte. Her biri 14 gram kaldırma gücündeki balonlardan 2. bir litre havadan yaklaşık l gram daha hafiftir. Yani bir litre helyum. Halbuki okuma sırasında ağız. Aslında bir litresinin ağırlığı 0. Halbuki gözümüzün bir bakışında birden fazla kelimeyi görebildiğimizden aynı uzunluktaki bir kelimeyi 2-3 göz harekeli ile okumamız mümkündür.150 tanesini alıp eline verirseniz. bir karikatüre bakarız ama bir yazıyı okuruz. Helyum gazı kullanılarak tekrar eski günlerine dönmesi ümitle beklenmektedir.25 gramdır diyebiliriz.09 gram olan hidrojen bu işler için idealdir ama çok yanıcıdır. damak ve gırtlak gibi organların çalışmalarına hiç gerek yoktur. Bütün bu kötü alışkanlıklar okuma süresince ekstra bir güç sarfettirdiğinden okurken çabucak yorulmaya da sebep olurlar.
. beta ve gama. beta ışınları deriden çok az miktarda geçebilirler. nükleer enerji ile çalışan uçak gemilerinde de. Gözler diğer kelimelerin resimlerini çekecek ve beyne ileteceklerdir. Halbuki dakikada 6 bin kelime okuyarak küçük yaşta üniversiteye giden Mariel Aragon.5 saatte bitirebilir. Sadece atom bombasından. Nasıl odun. Basit fakat disiplinli bir eğitimle kazanılacak zaman muazzamdır. Türbinlere verilen buhar da türbinleri çevirir. dakikada 2 bin 500 kelime okuyarak ABD'yi yöneten John Kennedy hızlı okuyarak daha iyi anlamanın mümkün olduğunun kanıtlarıdır. kömür. Bu dönüşüm işi olurken uranyum atomunun içindeki bazı parçacıklar da ışık olarak yayılırlar. Yani radyasyon bir ışıktır.ise l. Sonunda türbinler de kendilerine bağli elektrik jeneratörlerini çevirerek elektrik üretirler. matematik bilmeye gerek yoktur. Daha geniş sütunlarda da yine aynı şekilde ancak her satırda kelimeleri birer atlayarak yani 4-5 kelimelik bir satırda ikinci ve dördüncü kelimeleri okuyarak sütunu taramak yeterli olmaktadır. Kontrol altında kullanıldıkları zaman ise insan yaşamını iyileştirmekten sağlığa kadar bir çok konuda insanlığa bahşedilmiş birer lütufturlar. sütunun ortasından bir doğru boyunca sözleri aşağıya doğru kaydırmak yeterlidir. Bu ısı reaktörün etrafında dolaştırılan suyu buhar haline çevirir. Nükleer enerji ve onun sonucu radyasyon iyi amaçlarla kullanılmadıkları zaman insan neslini dünyadan silebilecek kadar tehlikelidirler. Radyasyon olayında üç ana ışık türü vardır: Alfa. denizaltılarda da aynıdır. Alfa ışınları deriden geçemezler. Bunların içinde anlama bakımından sütun okuma en etkin olanıdır. gama ışınları ise deriden ve . Gelelim radyasyona.. Nükleer enerjinin esasını anlamak için çok fazla fizik. nükleer atıklardan çıkmaz tabiatta da bol miktarda vardır. sütun okumak. Yani tarihte kurşundan altın elde etmek için uğraşan simyacıların başaramadıkları işin benzeri uranyumda kendi kendine oluşur. Uranyum santralde başka bir yakıta dönüşürken ortaya müthiş bir ısı çıkar. konsantrasyonun yanında kültüre ve sürekli egzersiz yapmaya da bağlıdır. Çernobil'deki nükleer santral kazası ve nükleer atıklar gelir. Radyasyon nedir? Nükleer enerji denilince aklımıza Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombaları. Prensip. Etrafındakilerden sürekli 'tane tane oku' veya 'yüksek sesle oku' direktiflerini alan bir çocuğun bu alışkanlığı zamanla kökleşmiş hale gelir. Yalnız ışıma yolu ile değil besinler yolu ile de vücuda girebilir. Okumamızı yavaşlatan en önemli psikolojik etken ise hızlı okursak anlayamayacağımızı zannetmemizdir. Tüm bu koşulları sağlayanlar rahatlıkla dakikada bin kelime okuma seviyesine çıkabilmektedirler. Süratli okuma teknikleri ise paragraf okumak. çapraz okumak gibi çeşitlidir. Devamlı bir çalışma sonunda sütunu tamamıyla anladığınızı göreceksiniz. Bu teknikte 3-4 kelimelik dar bir sütunu okuyorsanız. Uranyum gibi kararsız elementler gerek atomik yapılarına müdahale edilerek gerekse tabiattaki halleri ile bir başka elemenle dönüşebilirler. Nükleer santralarda kullanılan yakıtın en bilineni uranyumdur. Çok fazla kişisel yetenek gerektirmeyen hızlı okuma tekniği ile okumak. petrol ürünleri kullanarak ısı enerjisi elde ediyorsak nükleer enerji de öyledir. kimya.
yüzeylerin ıslanabilir. Kanserin ışınla tedavisi. bir de yapışkan gerekir. Yapıştırıcılar nasıl yapıştırıyor? Yapıştırıcıların sağladığı yapışma olayı aslında kimyasal bir reaksiyondan başka bir şey değildir. kalma süresi de önemlidir. aradaki boşlukları doldurmak. Burada en önemli görev yapıştırıcıdadır. Atomların birbirlerini çekebilmeleri için iki cismin yüzeyleri arasındaki mesafenin milimetrenin 10 milyonda birini geçmemesi gerekir. Sonraları. Radyasyon her an her yerde vardır hatta Güneş ışığında bile. Alfa ve beta ışınları sadece yoğunlaştıkları organ üzerinde tahribat yaparlarken gama ışınları tüm organlara zarar verirler. Bu radyasyon ışınları isabet ettikleri atomların yapılarını bozarak sonunda hücrelerin ölmelerine sebep olurlar. Aslında günlük yaşantımızda radyasyonla iç içe yaşıyoruz. Günümüzde imalatçılar yapıştırıcıları sentetik malzemeler kullanarak yapıyorlar. Yapıştırıcının moleküllerinin diğer iki madde molekülleri ile birleşme eğilimi gösterir bir yapıda olmaları gerekmektedir. Oysa son derecede pürüzsüz olarak görülen bir cismin bile yüzeyinde milimetrenin on binde dördü kadar yükseklikte girinti ve çıkıntılar vardır. Yapışma olayında benzer veya ayrı malzemeden iki madde. Tabiatta evini yapan arı. vücudun direncini yıkarlar. kurumuş kan ve su bitkilerinin özleriyle sabitliyorlardı. Mağara duvarlarına resim benzeri şekiller yapan atalarımız bunları duvarlara yumurta akı. Pratikte ise bu oluşumu sağlamak mümkün değildir. lazerin tıpta kullanılması gibi. hücreler moleküllerden.vücuttan geçebilirler. moleküller de atomlardan meydana gelirler. kayalara ve gemilerin altındaki kesimlerine tutunan midye gibi çok iyi yapıştırıcı üreten canlıların sayısı az değildir. Radyasyonun insan bünyesi için faydalı olduğu durumlarda vardır. enfraruj ve ultraviyole tedavileri. Aslında iki maddeyi birbirlerine ideal bir şekilde yaklaştırabilsek yapıştırıcı bile kullanmadan birbirlerine yapışabilirler. en fazla miktarda bağ oluşturarak moleküllerin birleşmesini sağlamak için araya bir yapıştırıcı gerekir. 250 temel maddeden binin çok üstünde özel türler üretiyorlar. Tabii bu arada ışına maruz. Yapıştırıcıların hikayesi tarih öncesi çağlara kadar uzanıyor. Her iki maddenin yüzeylerindeki atomların farklı kutupları birbirlerini çekerler. milattan önce 3500 yıllarından başlayarak eski Mısırlılar ve Sümerler hayvan derilerini ve kemiklerini kaynatarak daha sağlam yapıştırıcılar yapmayı öğrendiler. Bu durumda her iki malzeme aynı cins olsalar bile yüzeyleri hiçbir zaman ideal düzlükte olamayacağından. Vücut için sürekli gerekli olan hücre üreme mekanizmasını bozarlar. Vücudumuz hücrelerden. Yapıştırıcının akıcı ancak kuruduğunda katılaşıp kolay kolay kopmayacak özellikte. tamamen temiz toz ve yağdan tamamen arındırılmış olmaları . Yaz mevsiminde deniz kenarında yapılan bilinçsiz güneşlenmelerde isteyerek aldığımız radyasyonun etkisi cilt kanserine yol açabilecek kadar tehlikeli olabilir.
ilerde yapılabilecek hamleleri ve karşı oyunları hesaplayabilecek şekilde hazırlanır. 5 bin yıl evvel Mısırlılar tarafından oynanmaya başlandığı. kahvede oynanabilmesi bakımından basit bir halk oyunu olarak bilinmesine rağmen satranç gibi stratejik bir savaş oyunu olup en az onun kadar. denge halindedirler. Bu günkü oynanış kuralları 17. yüzyılda İngiltere'de tekrar düzenlenmiş. kırda. bizde ise İtalyanca 'tavola'dan geçmiş ismi ile 'tavla' olarak bilinen oyun. Tüpün kapağı açıldıktan sonra ağız kısmında görülen ve tüpün kullanılması için delinen sızdırmaz kısım da yapıştırıcının hava ve nem alıp tüpün içine yapışmaması için alınmış bir tedbirdir. Tüpün iç yüzeyi tamamen nötr olduğundan biri diğerine üstün gelemez. Bir bilgisayarın herhangi bir oyunu bir insan kadar veya daha iyi oynayabilmesi için ya insandan daha akıllı olması yahut da belirli bir sürede insandan daha çok iş yapabilmesi gerekir. internet aracılığıyla dünyanın öbür ucundaki kişilerle tavla oynanabiliyor. 20. Ne var ki bu programlar amatör bir seviyeden öteye geçemiyorlar. zaten 21 tane değişik pozisyon gelme olasılığı . Ancak tavla şampiyonları şansın yanında oyunda. kazanmak için ikisinin de gerekli olduğu. Sonraki hamleleri düşünmeyi zorlaştıracak şans faktörü oyuna eğlenceli bir yan katar. Tavla. şans ve kabiliyetin çok güzel dengelendiği. Tavlada ise her iki zarı attığınızda. Tüpün içinde bunlar bir halatı birer ucundan çeken iki kişi gibidirler. tahayyül ve sezgi yeteneklerini hatta psikolojik faktörleri bile kullanırlar. burada kurallarından bahsetmek bile ayıp olabilir. Satranç oyununda her bir oyuncunun bir hamlede yapabileceği 20-30 değişik hareket vardır. Yunanlılar ve daha sonra da Romalılar tarafından oynanıp Avrupa'ya yayıldığı biliniyor. yüzyılın başlarında. Biri yapıştırıcı sıvının moleküllerini birleşmeye zorlar. Yapıştırıcı tüpten çıkınca havadaki nem stabilizer kısmının etkinliğini yok eder. toplumun her seviyesinde ve her yerde oynanabilen bir oyundur. Satranç ustası bilgisayar niçin iyi tavla oynayamıyor? İngilizce adı 'backgammon' olan. Tavlanın bilinen en eski oyunlardan biri olduğu. Yapıştırılacak yüzeylere yapıştırıcıdan ince bir tabaka sürülmesi tavsiye edilir çünkü fazlası yapıştırıcının kendi içinde bağlar oluşturup sertleşmesine yol açar. Günümüzde bilgisayarda. stabilizer denilen diğeri de tersi. 1920'lerde ise çift zarla oynanmaya başlanmıştır. Program bir insanın yapamayacağı kadar kısa bir sürede. Bilgisayarla karşılıklı tavla oynayabileceğiniz çok güzel programlar var.gerekmektedir. Satrançta olduğu gibi dünya şampiyonlarını bile yenebilecek programlar üretilemiyor. kaybettiğinizde de kötü şansınızı suçlayabilirsiniz. Peki nasıl oluyor da bu kadar güçlü olan yapıştırıcılar tüpün içinde tüpe yapışmadan durabiliyorlar? Bir çok yapıştırıcının içinde iki tür katkı malzemesi vardır. ihtimaller hesabını. Oyunu kazandığınızda bunu kabiliyetinize yorarken. hatta araya şans faktörünün de girmesi ile ondan daha zor bir oyundur. Tavla o kadar bilinen bir oyundur ki. Oyun programlarında genel strateji akıl üzerine kurulamaz. yapıştırıcı sertleşir ve sürüldüğü yere yapışır.
Tabii bu arada pulları kırma. kritik yerlerde kapı alarak rakibin zarı ne gelirse gelsin onu oynatmama. kuru ve sıfır derecedeki havada saniyede 331. gele atma gibi durumlar da göz önüne alınırsa. eksinin eksi ile çarpım sonucu artı iken artı ile eksinin çarpım sonucu eksi oluyor. sonraki hamleleri görebilmeyi ve tedbir almayı zorlaştırır. 5 kilometre uzaklıktaki bir arkadaşınızla telefonla konuşurken onun bulunduğu yerde gök gürlerse. şimşeğin ışığının gökgürültüsünden önce gelmesi gibi. ses burada elektrik akımına çevrilir. İşte bu durum tavla oyununun herhangi bir anında çok ileriye bakmayı. Tavlada bir başka faktör de zamandır. Oyunun herhangi bir kademesindeki durumu kavramada geçen zaman açısından insan. bir de çift atıldığında 4 kere oynanabileceği faktörlerini de hesaba katarsak. En basit bir hesapta bile görülebilir ki tavlada 3 kere zarları atışta oynanabilecek pozisyon sayısı 250 milyona ulaşır. Bakır kablo içinde ise saniyede 3500 metre kadardır. sadece bir kerede tavlada kaç değişik oyun oynama olasılığı olduğu ortaya çıkar. Karşı tarafın telefonunda tekrar sese çevrilene kadar yolculuğunu elektrik akımı olarak yapar. Telefonun ağız kısmı denilen mikrofona konuştuğumuzda. Halbuki tavlada her seferinde atılan zara bağlı olarak 21 değişik seçenek vardır. İşte bu nedenle programlamada arka arkaya olabilecekler için bir fonksiyon türetip. Bilindiği gibi elektriğin hızı ışık hızı ile aynıdır. Yani sesimiz telefonda ışık hızı ile değil de ses hızı ile gitseydi (ki bu mümkün değildir) 600 kilometre uzaklıktaki bir arkadaşımız konuştuklarımızı telefonda 3 dakika sonra duyabilirdi. Bu her bir pozisyon da en az 4-6 değişik şekilde oynanabileceği. Artının artı ile. Peki bunun . Dolayısıyla ses telefonda ışık hızı ile yol alır. Satranç gibi oyunlarda. bilgisayarın tavla oyununda niçin çok başarılı olamadığı ortaya çıkar. bir kerede yapılabilecek hamleler hesaplanırken en mantıksız ve yapılmaması gereken hamleler çıkarıldığında geriye oynanması mümkün 5 bilemediniz 10 hareket kalır. bilgisayardan hala üstündür. Telefonda ses ne kadar hızlı gidiyor? Sesimiz telefonda ses hızı ile gitmez. Düşünebiliyor musunuz böyle bir konuşma sonunda gelecek telefon faturasını? Matematikte niçin (-2) ile (-2)'nin çarpım sonucu (+4)'dür? Aslında çok eğlenceli olabilecek matematik bizlere katı formüllerle ve mantığın kolay kabul edemeyeceği ifadelerle öğretilince bir kabus olup çıkıyor. Ses hızı.vardır. gökgürültüsünün telefondaki sesi de havadan gelen sesine göre daha önceden kulağımıza ulaşır. yazılım yapabilmek içinden çıkılmaz bir hale gelir. Bunun analizini yapabilmek bilgisayar için bile zordur. deniz seviyesinde.4 metredir.
İşte basıncın. bir ifade olduğudur. Bu basınç biraz artarsa (denize daldığımızda) veya biraz azalırsa (uçakta veya yüksek dağlara çıkıldığı zaman) vücudumuz. Çizginin neresinde olursanız olun bir adım geri atmaktır. Vakumda. Bir de bütün vücudun üzerinde olanı düşünün. yani hava basıncı atmosfer basıncından daha düşük olduğunda üzerimizdeki . Her gün gidişgeliş kullandıkça iki tanesi eksiliyor. bir adım geri atarak '+3'e gelmiş olursunuz. Parmağınıza l kilogramlık bir yük taksanız zor taşırsınız ama parmağınızın minik bir bozuk para büyüklüğünde olan kısmı üzerinde her zaman bu ağırlık vardır. Ters bir kararın tersini yapınca doğruyu buluyorsunuz yani. şaşırtmaca. vücudumuzun her santimetrekaresi üzerinde l kilogram hava basıncı vardır. Toplama ve çıkartmada nispeten kolay olan bu açıklama. Vakum nedir? Boşluk. Her gün bilet almak yerine iki gün süresince hiç bilet kullanmıyorsunuz. Bir eşitliğin başına '-2' yazdığınız zaman başlangıçta bu sizin sıfır noktasından iki kere geri sıçrayarak '-2' noktasına ulaşacağınız anlamına gelir. Yani çizgide '+4' noktasında iseniz ve ona '-1' ilave ederseniz. Eğer sayıları bir çizgi üzerinde gösterirsek. Bu hareket yapmanız gerekene göre negatif yani ters yönde bir harekettir. Hala biraz karışık değil mi? Bir örnek daha verelim. bir beyan. Sıfırdan '-2'ye sıçrama hareketini iki kere ters yönde (-2) yapıyorsunuz ve sonunda '+4' noktasına ulaşıyorsunuz. Siz bu işi 5 gün süresince yani 5 kere yaparsanız (-2)x(+5)=(-l0) olur ki biletler biter. bunun sadece rakamların ve önlerindeki işaretlerin belirlediği mantıksal bir denklem olmadığı. Esas bilmemiz gereken (-2)x(-2)=(+4) diye bir eşitlik yazdığımızda. Ama siz yapacağınız bu hareketin tam tersini yani negatifini iki defa yapıyorsunuz. Bunun eşitlikteki yeri '-2' dir.8 kilogramlık (800 gram) bir basınç pratikte atmosfer basıncının ne kadar altında ise o kadar yani l 000-800= 200 milibar vakum olarak ifade edilir.mantıki izahı nedir? Yani -5 derece sıcaklıkla -8 derece sıcaklığı çarpınca sonuç +40 derece olup ortalık ısınıyor mu? Tabii bu bir şaka. İki günlük 4 bileti kullanmıyorsunuz. Örneğin haftanın 5 günü işe otobüs ile gidip geliyorsunuz. iş çarpmaya gelince biraz zorlaşıyor. '-1' sıfırın eksi tarafındaki ilk sayı olarak düşünülebilir ama eşitlik içinde bu böyle değildir. 10 milyon tutarında 10 tane bilet aldınız. Örneğin santimetrekarede 0. kulaklarımız başta olmak üzere bunu hemen algılar. deniz seviyesinde. İki kere negatif hareketi '-2' bilet üzerinde yapınca o hafta elinizde (-2)x(-2)=(+4) bilet kalıyor. Üzerimizdeki atmosfer tabakasının ağırlığının yarattığı bu hayli yüksek basınç altında ezilmeyiz hatta hissetmeyiz bile. Vücudumuz buna göre ayarlanmıştır. Normal şartlarda. Bu sefer yapmanız gereken hareketi yapmıyorsunuz. Her sefer bir milyonluk bir biletle yapılıyor. santimetrekareye l kilogram (l 000 gram) olan atmosfer basıncının altına düşmesine vakum denilir. Diyelim ki bayram tatilinin iki günü o haftanın perşembe ve cuma günlerine denk geldi ve tatil. havasızlık anlamında kullanılan 'vakum' terimi çoğu kez yanlış anlaşılır.
vakumdur diyebiliriz. içerdeki vakumun yerini alır. Radyonun sesi açılınca pili daha çabuk mu biter? Pille çalışan portatif radyolarda sesin yüksekliği pilin ömrünü etkiler. bu nedenle uzayda bile hakiki vakum vardır diyemiyoruz.9999. Atmosferin üst katmanlarına gittikçe de hava basıncı sıfıra yaklaşır. elektron. Radyo açık. Pillerin kullanış şekilleri de ömürlerini belirler. Atmosferde 10 bin metreye çıkıldığında (yolcu uçaklarının normal uçuş yüksekliği) hava basıncı santimetrekarede 0. makineyi uzun süre açık tutmak mı pilin ömrünü daha çabuk bitirir. Ne kadar çok rakamla. volkmen vb. atmosfer tabakamız da uzayın boşluğuna kaçıp gitmez. atom. bu nedenle uzayın boşluğu hava moleküllerini çekemez. devamlı açık tutulduklarında. bu pratikte mümkün değildir. Uzayda bile hakiki vakum yoktur. Pille çalışan hesap makinelerinde. vakumlu ortamına kaçmıyor? Örnekteki havanın. Hesap makinesi açıldığında. ve atomun diğer küçük parçacıklarından hiçbirinin olmaması gerekir.1 kilograma düşer.basınç da azalmış yükümüz hafiflemiş olduğuna göre vücudumuz da daha rahat etmez mi? Hayır. parçacıklar da o kadar küçüktürler ki yüzde 99. 16 bin metrede 0. Havanın vakumlu ortama kaçmasını yaratacak bir hava basıncı yoktur. devam etmesi durumunda ise insanı ölüme götürebilir. denge bozulacağından ve iç basıncımız fazla geleceğinden başta damarlarımız olmak üzere tüm organlarımız zarar görebilir. Tabii dünyanın çekim gücünü de unutmamak lazım.. ne kadar çok işlem yapılırsa. Ancak uzay o kadar büyük. Bu durum. için aynıdır. Elinize bir şişe alıp havasını boşaltıp.3 kilograma. O halde dünyamızı çevreleyen hava tabakası niçin uzayın boşluğuna. Dışımızdaki basınç düşerse. tersine. Bir ortamın hakiki yani mutlak vakumda olması için içinde molekül. şişenin içine dalmasına sebep üzerindeki atmosferik basınçtır. Uzayda 'neutrinus' denilen partiküller vardır. pillerin ömürleri o kadar kısalır. Bir radyoyu 4 saat sürekli açık tutmak ile birer saatlik aralarla 4 kere açıp kapamak arasında da fark vardır. sesi kapalı durumu ile sesin sonuna kadar açık durumu arasındaki fark pillerin ömürlerinin üçte bir kadar kısalmasına neden olur. yani ilk hareket anında daha fazla akım çeken motorları çalıştıran piller için geçerli değildir. Piller çalışmıyorken çok az da olsa kendilerini toparlayabildiklerinden. teyp. . Şişenin kapağında bir delik açarsanız dışarıdaki hava derhal içeri hücum eder. ağzını da sızdırmaz şekilde kapatırsanız şişenin içinde vakum oluşmuştur diyebiliriz. pille çalışan ve hapörleri olan bütün radyo. yapılan işlemin dışında akım çeken tek şey ekranın aydınlatmasıdır ki pilin ömrü üzerinde işlemler kadar etkili olamaz. Ses sonuna kadar açıldığında pillerden çekilen akım yüzde 30 artmaktadır. aynı toplam süre için ömürleri daha kısa olur. hesap makinesi çalışıyorken en fazla güç çeken kısmıdır. yoksa yapılan işlemlerin yoğunluğu mu? Makinede hesapları yapan mikro işlemci.. Vücudumuzun iç basıncı atmosfer basıncına göre ayarlıdır. küçüğünden büyüğüne.. Şüphesiz bu durum ilk çalıştırmada. Hakiki veya mutlak vakum tam sıfır hava basıncına ulaşmaktır ki.
Vakumlu yani havasız ortamın izolasyon özelliği. vakum yani boşluk. Kazanan isim Yunanca 'ısı' anlamına gelen 'Thermos' oldu. 1890'lı yıllardaki bu buluşunun patentini hiç bir zaman almadı ve bilimsel kuruluşlara bağışladı.'in gemimizi kurtar (Save Our Ship).S. nokta ve çizgilerin değişik kombinasyonundan oluşuyor. Dewar'ın Alman asistanı Reinhold Burger bu cihazdaki ticari geleceği iyi gördü ve 1903'de Almanya'da patentini aldı. Termosun içine kahve konulursa ısısı dışarı kaçamayacağı için kahve sıcak kalır. harfleri hiç bir kelimenin baş harfinden oluşturulmamıştır. Termos başlangıçta kahve veya soğuk suyun sıcaklığını muhafaza etmek için değil. Tam olmasa da üreticiler tarafından elde edilebilen tama yakın bir boşluk vardır. . alanlar da mors alfabesini ezbere bildiklerinden bu 'bip' ve 'dııııt'larda hangi harfler olduğunu çözüyor ve normal yazıya dönüştürüyorlardı. İmdat çağrısı S. İçerden dışarıya. bir laboratuar aleti olarak sıvı ve gazları muhafaza etmek amacı ile tasarlandı. İngiliz fizikçi Sir James Dewar. Tamamen telgraf zamanından kalmadır ve gemilerde de yakın zamana kadar telsiz telgraf kullanılıyordu. soğuk su koyarsanız dışarıdan içeriye ısı giremeyeceği için su ısınmaz. İkisinin arasındaki hava ise boşaltılmıştır. soğukluğunu muhafaza eder.S. Cismin ısısı başlangıçta ne ise o halde kalır. soğuğu soğuk tutabiliyor? Tek sebebi var. Termosun daha çok tanınmasını ve evlerde yaygın olarak kullanılmasını sağlayanlar kuzey ve güney kutbuna giden kaşifler. biraz daha uzunca basınca 'dııııt' sinyali gidiyordu. ruhumuzu kurtar {Save Our Soul) veya diğer sinyalleri durdur (Stop Other Signals) kelimelerinin baş harflerinden oluştuğunu sanır. Bu sinyali gönderen maniple denilen alete tek dokunuşta karşıya nokta yani 'bip'. Gönderenler de.O. Dıştaki metal bir kap olup içteki genellikle bir cam şişedir. Bu bilgiler tamamıyla yanlış olup S. 1643 yılından. Ne var ki yaratılan vakumu muhafaza edebilecek.O. Toricelli'nin bugünkü termometrelerin atası olan civalı barometreyi icadından beri biliniyordu. Bu isim 1970 yılına kadar ticari bir marka olarak kaldı.Termos nasıl sıcağı sıcak. Vakumlu bir ortamda hava molekülleri de olmadığından ısı iletilemez.S'in anlamı nedir? Çok kişi S. Hatta ismi için ödüllü bir yarışma dahi açtı. Bilindiği gibi telgrafta mors alfabesi denilen sistemde her harf. Sonraları bu tip cihazların genel ismi olarak herkes tarafından kullanılması kabul edildi. aynı zamanda da ısıyı iletmeyecek lastik türü malzemelerden o zamanlar kimsenin haberi yoktu. Everest'in tepesine çıkan dağcılar ve zeplin yolcuları oldu. dışardan içeriye ısı geçişi olmaz. Bir termosta iç içe geçmiş iki kap vardır. Dünyanın bir ucuna giderken bile kahveyi sıcak tutabilen termosa karşı insanların güven duyguları arttı.O. Termos piknik çantasında unutulmaması gerekenlerin içinde en baştaki yerini aldı.
büyük rakamdan önce gelen daha küçük rakam büyükten çıkartılıyor. Filmlerde görmüşsünüzdür. üç çizgi olan S. Filmleri tercüme edenler ise bu kelimeyi bir erkek ismi sandıklarından. L(50). Yapılacak iş 77'nin içinden X ve V rakamlarını silmektir. IIII yerine IV. Nasıl bizde telefonda harfleri söylemek için Ankara'nın 'A'sı. Bursa'nın 'B'si denilirse Roger kelimesi de İngilizce'de 'R' harfinin tanımı için kullanılır. özellikle uçaklar. herkes birbirine 'Roger' diye ismen hitap ediyormuş gibi çevirirler.S. bip. tehlikeli bir durumda yardıma ihtiyaçları olduğunda 'mayday' (mey-dey) çağrısı yaparak durumlarını bildirirler. II(2). dııııt.O. seçildi. D(500). büyükten küçüğe doğru ve soldan sağa yazılıp bunların hepsi toplanarak bulunur. Sonra konuşmalı iletişime geçilince 'Roger' olarak kullanılmaya başlanıldı. Örneğin 68'den 16'yı çıkarmak için 68 yani 'LXVIII' rakamından 16'yı ifade eden 'XVI' rakamlarını silince geriye 'LII' yani 52 kalıyordu. bip. VII(7). dııııt. dııııt. C(100). Filmleri tercüme edenlerin ABD bahriyesinde nasıl oluyor da bu kadar Roger bir araya geliyor diye uyanmamaları gerçekten ilginç! Romen rakamlarını hesaplamada niçin kullanmıyoruz? Zamanımızda. LXXX(80). Daha ziyade toplama ve çıkarma işi yapan tüccarlara Romen rakamları daha pratik geliyordu. X(10). Avrupa'da Romen rakamlarından günümüz rakamlarına geçiş Ortaçağda olmuştur. LXX(70). üç nokta. Bir başka uygulama da aynı harfi üç kereden fazla tekrar etmemek şeklinde. Diğer bir örnek olarak 77 (LXXVII) sayısından 15'i (XV) çıkartalım. dııııt. Yani telsizde 'dıııt. III(3). bu şekilde 1999 sayısı olan MCMXCIX (1 000+900+90+9)=1999 olarak bulunuyor. Bu rakamların kökeni yani ilk ortaya çıktığı yer Hindistan'dır ve buradan önce Arabistan'a. Gemiler. diğer ülkelerde 'Arap rakamları' diye bilinir. R harfi ise mors alfabesinde başlangıçta 'anlama'nın kodu idi. Aslında bu nitelendirme yanlıştır. XL(40). Hiç dikkat ettiniz mi. dünyanın büyük bir bölümünün ve bizim de kullandığımız rakam şekilleri. daha sonra İslami kültür yayılımı ile birlikte Avrupa'ya geçmiştir. Sonuç 'LXII yani 62'dir. VIII(8). yani Roger'in 'R'si denilir. MDCLXVI sayısı neymiş bulalım: (M=1 000)+(D=500)+(C=100)+(L=50)+(X=10)+(V=5)+(I=1)=1966 Ancak günümüzde sistem tam böyle çalışmıyor. XXXX yerine XL kullanılıyor. O yıllarda Avrupa'da hesap işleriyle uğraşanlar Romen rakamlarını hemen terk etmediler. Bu arada Romen rakamları nelerdir bir görelim: I(1). filmlerde telsizle konuşan her kişinin ismi hep 'Roger' (rocır)dır. V(5). Halbuki 'roger' telsiz konuşmalarında 'anladım' anlamında kullanılır ve her iki taraf da cümlenin başında ve sonunda bu kelimeyi kullanırlar. Bu kelime Fransızca'da bana yardım et anlamındaki m'aidez kelimesinden türetilmiştir. IV(4).İmdat çağrısının çok kolay akılda tutulabilmesi için 1908'de üç çizgi. IX(9). XXX(30). XX(20). Örneğin IX=(10-1)=9. M(1 000) Romen rakamaları her bir sayının karşılığı olan harfler. dııııt' sinyali aldığınızda hemen acil yardıma ihtiyacı olan biri olduğunu anlıyordunuz. bip. Ancak Romen rakamlarında M'den büyük harf . LX(60). VI(6).
milyar(9). Tüm bu nedenlerle günümüzün karmaşık işlemlerinde Romen rakamlarının kullanılmaları mümkün değildir. trilyon(12). novemdesilyon(60). Magnetik kutupların niçin ve nasıl yer değiştirdikleri henüz tam bilinmiyor. kattırdesilyon(45). dudesilyon(39). Bu olayın dünyada kraterlerin oluşması. sekstrilyon(21). Bilim insanları magnetik kutupların yer değiştirmesinin 170 milyon yılda yaklaşık 300 defa tekrarlandığını. Pusulalar gerçekten kuzeyi mi gösteriyor? Dünyanın kendisi. Ancak bildiğimiz coğrafi kutuplarda değil. Teorilere göre dünyanın merkezindeki sıvı halindeki çekirdek bölümündeki ısı. Olayın ilginçliği bu kadarla da bitmiyor. Bu büyük mıknatısın artı ve eksi uçları kuzey ve güney kutuplarındadır. Pusulanın gösterdiği kuzey yönünü devamlı takip ederseniz kuzey kutbuna hiçbir zaman ulaşamazsınız. dış demir katmanlara ulaşarak dünyanın dönüşü ile beraber bir dinamo etkisi yaparak magnetik alanı meydana getirmiştir. Bu magnetik kutupların yerleri de sabit değil. Romen rakamlarında sıfır yoktur. bazı canlı türlerinin yok olması gibi olaylarla yakın ilgisi olduğu sanılıyor. Halbuki günümüz rakamlarında '1' tek başına iken '1'dir ama sağdan ikinci haneye geçince '10' değerini. güney kuzeye geliyor. seksdesilyon(51). üçüncüye geçince '100' değerini alır. desilyon(33). oktrilyon(27). andesilyon(36). Daha büyük sayılarda ise sayının kaç kere 10'un katı olduğunu ifade etmek için parantez işaretleri kullanılıyor. Sadece magnetik kutupların yer değiştirmelerinin değil dünyanın magnetik alanının bile başlangıçta nasıl oluştuğu tam açıklığa kavuşmuş değil. vijintilyon(63). birkaç milyon yıl önce pusulanızın kuzey gösteren ucuna bakarak seyahat edince sizi penguenlerin büyük atalarının karşıladığım. kuindesilyon(48). Sayı isminin yanına bir parantez içindeki rakamlar o sayıda kaç tane sıfır olduğunu gösterir: Milyon(6). Rakam gösterildiği işaret kadar yani 'X' nerede olursa olsun '10'dur. gösterdiği noktaya magnetik kutup denir. katrilyon(15). Duvar saatlerinde dekoratif amaçlı kullanılmaları yanında pratik bir kullanım yerleri yoktur. Günümüzde milyon. yani güney kutbuna vardığınızı şaşırarak görürdünüz. Romen rakamlarında sayıdan önce 'bir' gelmesi sadece dört (IV) ve dokuzda (IX) vardır.olmadığından 1 000'den sonra örneğin 4 000 MMMM şeklinde yazılabiliyor. çekirdeğindeki soğumamış kısımlarından dolayı dev bir mıknatıstır. Sıfır sayısının katılmasıyla hiç rekabet güçleri kalmamıştır. zamanla değişiyor. Eğer elinize bir pusula alıp zaman yolculuğu yapabilseydiniz. oktadesilyon(57). Bilimin kesin olarak saptadığı bir sürpriz daha var. septendesilyon(54). O noktadan 7 derece yani kilometrelerce uzaklıktaki magnetik kutba varırsınız. tredesilyon(42). nanilyon(30). septrilyon(24). iklimlerin değişmesi. Pusulanın minik ucu tam kuzeyi göstermez. kuintrilyon(18). . İleriki yıllara hazırlık amacıyla milyondan başlayarak sonra gelen sayılara bir bakalım. kuzey güneye. bugünkü konumuna en son 750 bin yıl önce geldiğini ileri sürmektedirler. milyar derken trilyonları hatta katrilyonları ifade eder hale geldik.
Tam emniyetli olması bakımından. İlk otomobillerde şeker ve balın antifiriz olarak kullanılmaları denendi. radyatörden buharlar çıktığında. o bölgede olabilecek en düşük hava sıcaklığı belirler. Suyla karışabilen her şey onun sıfır derece olan donma noktasını düşürür. Mantıken ters gelebilir ama belirli orandan fazla konulan antifiriz bu sefer de tamamen ters tepki veriyor. Donunca genişler ve yaptığı basınçla motor bloğunu çatlatabilir. Suyun içine katılan kimyasalların donmayı önleme özelliği. Motorun soğutma suyunun içine ne oranda antifiriz konulacağını. sıfırın çok altındaki derecelerde bile donmasına mani olacak 'anti-firiz' dediğimiz sıvı ilave edilir. Günümüzde bu amaçla 'etilen glikol' denilen renksiz kimyasal bir sıvı kullanılıyor.Yerkürenin magnetik alanının şiddet ve doğrultusunu ölçmek için 1979 Ekim'inde uzaya gönderilen 'Magsat' uydusu 3 yıla yakın görev yapıp da yanmadan önce gönderebildiği en önemli bilgi. . böyle giderse muhtemelen bin yıl sonra magnetik kutupların yerlerinin tekrar değişebileceği bigisiydi. Hepsi de bir dereceye kadar aynı işlevi görür ancak hiçbiri diğer tehlikeli yan etkileri bakımından tavsiye edilmez. magnetik alanının şiddetinin gittikçe azaldığı. Su donarken önce moleküllerinin hareketleri yavaşlar sonra da düzgün ve sabit bir pozisyona gelirler yani kristalleşirler. sonraları ise alkolde karar kılındı. katılarda (buzda) ise sabit ve düzgün bir yapıdadırlar. Ancak bu sefer de alkolün kaynama noktası düşük olduğundan motor sıcakken sorun çıkardı. hava sıcaklığı sıfırın altına düşünce. Suya yüzde 50 oranında katılmış antifiriz -37 derecede donarken. Kışın soğuk aylarında. soğutma suyunun yerine niçin tamamen antifiriz doldurmuyoruz? Antifiriz oranı yüzde yüzü bulunca sıcaklık ne kadar düşerse düşsün maksimum korunma sağlanmış olmaz mı? Hayır. Motor bloğu içinde devamlı dolaşan su ile motor soğutulur. Yani donma derecesini düşürmek için suya toz şeker. Bu olayı önlemek için suyun içine. yani bilinen tabiri ile arabamız hararet yaptığında varırız. O halde ideal antifirizin donmayı önlemesi ama aynı zamanda da suyun kaynamasına sebep olmaması gerekiyordu. İşte antifirizin buradaki rolü. şurup hatta aküdeki asit bile konulabilir. olmuyor. moleküllerinin su molekülleri ile birleşerek onların buz kristalleri oluşturmalarına mani olmaktır. herhangi bir arıza durumunda soğutma olayı yetersiz kaldığında. arabamız kapı önünde hareketsiz halde iken bu soğutma suyu da her su gibi donabilir. antifirizin kendisi yani saf antifiriz -12 derecede donuyor. Kapalı bir çevrimde ve ideal ısı dengelerinde devamlı oluşan bu olayın farkına biz ancak. Bilindiği gibi tüm sıvılarda olduğu gibi suda da moleküller serbest ve düzensiz halde. O zaman şöyle düşünülebilir. Antifiriz suyun donmasını nasıl önlüyor? Arabamızın motoru arabayı yürütecek gücü sağlarken bir yandan da ısı üretir. suyun ve buzun moleküler yapıları ve antifirizin bu yapılara olan etkisinden ileri geliyor. Motordan aldığı ısı ile ısınan bu su da radyatörde havanın yardımıyla soğutulur. her on yılda şiddetinden yaklaşık yüzde birini yitirdiği.
Peki öyleyse ortada su yokken antifiriz kendi kendine niçin daha çabuk donuyor? Çünkü suya katıldığında antifirizin su moleküllerine yaptığını su da antifiriz moleküllerine yapar. Donmayı önlemek daha doğrusu geciktirmek iki taraflı çalışır, su da antifirizin donma derecesini düşürür. Sonuç olarak arabanın soğutma suyuna önerilenden fazla antifiriz konmasının hiçbir faydası yoktur aksine zararı vardır.
Ne zamandan beri insanlar gözlük kullanıyorlar? Şüphesiz tarih boyunca tüm insanlarda görme kusuru olmuştur. 13. yüzyılda gözlük ortaya çıkıncaya kadar gerek doğuştan gerekse sonradan göz bozukluğu olan insanlar, ömürlerini böyle geçirmeye, iş yapamamaya hatta evden dışarı çıkamamaya mahkumdular. Aslında gözlüğün ana malzemesi olan camın tarihi dört bin 500 yıl evveline kadar gidiyor. Antik dünya insanlarının optik hakkında bilgileri olduğu, camın belirli bir formunun cisimleri büyüttüğünü fark ettikleri biliniyor. Hatta milattan önce bin yıllarına ait, büyüteç olarak kullanılmış cam örneklerine Girit'teki kazılarda rastlanılmıştır. Ne var ki büyütecin cam haline gelmesi çok zaman aldı. Gözlüğü ilk bulan kişinin kim olduğu bilinmiyor. İnsanlık tarihinin büyük teşekkür borçlu olduğu, bu parlak buluşu gerçekleştiren kişinin kim olduğu bütün araştırmalara rağmen hala sırrını koruyor. Bu kişinin 1250 veya 1280 yıllarında Venedik'te yaşamış olması büyük bir olasılık, çünkü 13. yüzyılda, Ortaçağda Venedik, İtalya'da cam üretimiyle ünlü olan bir yerdi. İlk gözlüklerin mercekleri konveks, yani dışbükeydi ve sadece yakını görme problemi olanların işlerine yarıyordu. Uzağı görme sorunu olanların derdine çare olacak konkav (içbükey) merceklerin üretilmesi için yüzyıl geçmesi gerekecekti. Görüldüğü gibi gözlüğün tarih içindeki gelişmesi oldukça yavaştır. Uzağı görme sorununu yani miyopluğu düzeltecek merceklerin ancak 15. yüzyılda yapılabilmesinin sebebi o tarihlerde, gözlüğün daha çok yakını okuma amaçlı kullanılması, uzağı görememenin o kadar önemsenmemesi ve içbükey merceklerin imalinin daha zor ve pahalı olmalarıydı. Gözlük icat edildikten ancak 350 yıl sonra düşmeden yüzün ortasına tutturulabildi. Aslında bu gözlük tarihindeki en son ve önemli buluştu. Edward Scarlett 1730'da Londra'da sabit gözlük sapım icat etti. Saplar kafaya göre ayarlanabildiği için gözlük burun üzerine daha az ağırlık yapıyor, düşme tehlikesi de önlenmiş oluyordu. Ancak tüm bu yavaş gelişmeye karşın gözlüğün insanlığa hizmeti büyük oldu, en azından onların yaşama bağlılıklarını arttırdı. Matbaanın icadından, basılan kitap ve gazete sayısının artmasından sonra gözlük lüks olmaktan çıkıp tam bir ihtiyaç oldu. 14. yüzyıl ortalarında İtalyanlar gözlük camlarına belki şekillerindeki benzerlikten dolayı 'mercimek' anlamında 'lenticchie' adını verdiler. İngilizcesi de 'lentis' olan mercimek, yaklaşık iki yüzyıl gözlük camı anlamında da kullanıldı. Günümüzde kullanılan 'lens' adının kökeni de bu sebeple mercimeğe dayanıyor. İlk gözlükçü dükkanı 1783'de Philadelphia'da açıldı. Francis Mc Allister dükkanında gözlükleri bir sepetin içine yığıyor, müşteriler de bunları tek tek deneyerek gözlerine uygun
geleni alıyorlardı. İlk güneş gözlüklerinin 1430'lu yıllarda Çinliler tarafından kullanıldığını biliyor muydunuz? Ateşte dumanın isi ile kararttıkları gözlükler görme kusurlarını düzeltmek için değildi. Sanılacağı gibi Güneş'ten korunmak için de değildi. Çinliler başta mahkemeler olmak üzere bir çok yerde gözleri görünmesin, düşünceleri göz ifadelerinden belli olmasın diye bu koyu renkli gözlükleri takıyorlardı. Daha sonraları İtalya'dan Çin'e numaralı gözlükler de getirildi ama Çinliler onların da çoğunu iste kararttılar.
Beyaz ve kahverengi yumurtalar arasındaki fark nedir? Bakkaldan veya marketten yumurta alırken kabuğunun rengi sizin için önemli mi, bu konuda bir tercihiniz var mı? Sizce kabuk renkleri farklı olan yumurtaların içleri de besin değeri olarak farklı olabilir mi? Tavukların niçin bazılarının yumurtaları beyaz da bazılarının açık kahverengi? Bu konuda iki zıt ama ikisi de yanlış olan görüş var. Kabuktaki beyaz rengin, yumurtanın ideal oluşumunu tamamladığını gösterdiğini, bunun dışında bir renk değişiminin kalitede düşüş anlamına geldiğini iddia edenlerin yanı sıra kabuğun rengi ne kadar koyu ise besin açısından da o kadar değerli olduğunu ileri sürenler de var. Genellikle Avrupa ülkelerinde kahverengi yumurtalar makbul sayılırken ABD'de durum tam tersidir. Oysa her iki görüş de yanlıştır. Besin değeri, lezzet ve pişme karakteristikleri bakımından her iki renk yumurtanın da içi aynı değerdedir. Her iki yumurtada da aynı miktarda protein, mineral ve vitaminler (C vitamini hariç) vardır. Tabii tavuğun yediği yemin kalitesi de belirli farklar yaratabilir. Yumurtanın içi değil de kabuğunun rengi ile haklı olarak ilgilenenler sadece onları paketleyenler ve satanlardır, çünkü bir pakette hep aynı rengin olması müşteri tarafından tercih edilmektedir. Tabiatta yaşayan hayvanların yumurtalarını renkli veya koyu renkte hatta gölgeli ve çizgili şekilde yumurtlamalarının ana nedeni, bu yumurtaları yemek isteyen düşmanlarına karşı kamuflaj yaparak neslin devamını sağlamaktır. Yumurtaların kabuklarının renklerini, tavuğun kökenine, atalarının yaşadığı yerlere bağlayanlar da var. Bu görüşe göre Asya kökenli tavukların yumurtaları kahverengi, Akdeniz kıyıları kökenlilerin ise beyaz oluyormuş. Daha çok kabul gören bir diğer görüşe göre ise beyaz kabuklu yumurtalar beyaz ibikli ve kulak memesi beyaz olan tavuklar tarafından yumurtlanıyormuş. İbik ve kulak memesi kırmızı olanlar ise kahverengi kabukları olanları yumurtluyormuş. Kabuğu hangi renk olursa olsun işte size yumurta ile ilgili bazı faydalı bilgiler: Yumurtayı haşlayıp haşlamadığınızı unuttunuz. Masanın üstünde fırıldak gibi döndürün. Eğer hemen duruyorsa taze yani pişmemiş, biraz daha uzun süre dönmeye devam ediyorsa içi katı yani haşlanmış demektir. Yumurtanın tazeliğini merak ediyorsanız suya koyun, taze ise suda batacak, bayat ise yüzecektir. Yumurtada hemen hemen hayati tüm vitaminler vardır. Bulunmayan tek vitamin C vitaminidir. Yumurtanın besin değeri yüksek olan kısmı sarısıdır. Akı ve sarısı
karıştırılarak, omlet gibi pişirilen yumurtalarda, aktaki bazı maddeler sarıdaki vitaminlerin bir kısmının etkilerini yok ederler. Kalori açısından et ve süt ile mukayese edildiğinde 55 gramlık bir yumurta, 40 gram yağlı sığır etine veya 100 gram yağlı süte eşdeğerdedir.
Düdüklü tencere yiyeceği nasıl çabuk pişiriyor? Tencere daha 14. yüzyılda hemen hemen tamamıyla bugünkü şeklini aldı. O zamanlar tencereler sadece yemek pişirmek için değil, su kaynatmak hatta içinde çamaşır yıkamak için bile kullanılıyordu. En eski tencereler dökme demirdendiler. Sonraları toprak, bakır, alimünyum, emaye ve camdan olanları da yapıldı Bakır tencerelerin, kullanış ve dayanma bakımından iyi olmalarına karşın sık sık kalaylanmaları gerekir. Alimünyum tencerelerin sakıncalı yanları ise kesif soda ve alkali eriyiklerin alimünyum üzerine olan etkileridir. Sıcak-soğuk farkından etkilenip çatlasalar da en sağlıklı tencereler cam (payreks) olanlarıdır. Pişirme sırasında içleri görülebildiğinden sık sık kapaklarının açılması gerekmez, yiyeceğin vitamini kaçmaz. Düdüklü tencerelerin yan yüzleri basınca dayalı malzemeden yapılır. Kapakları ise ilginçtir. Çevrilince tencerenin ağzını içten sıkı sıkı kapatırlar ve buharın kaçmasına mani olurlar. Düdüklü tencerenin kapağında herhangi bir patlama tehlikesine karşı, istenen basınca, dolayısıyla pişme derecesine göre ayarlanabilen bir subap vardır. Basınç ayarlananın üstüne çıkınca subap açılır, buhar buradan dışarı kaçar, hızla çıkan buharın çıkardığı düdük sesi de etrafı olaydan haberdar eder. Düdüklü tencere ismini de bu nedenle almıştır. Düdüklü tencerenin pişirme prensibinde suyun kaynama özelliği yatar. Su 100 derecede kaynar demek tek başına doğru bir ifade değildir. Kaynama sıcaklığı atmosfer basıncı ile doğrudan ilgilidir. Basınç atmosfer basıncından düşükse, su daha düşük sıcaklıklarda da kaynayabilir veya basınç atmosfer basıncından yüksekse suyun kaynaması için daha yüksek sıcaklıklar gerekir. Normal tencere ısıtıldığında su 100 derecede kaynar ve tüm su kaynayana kadar bu sıcaklık sabit kalır, yemek de bu sıcaklık da pişer. Düdüklü tencerede ise buhar dışarı kaçamadığından tencerenin içindeki basınç gittikçe artar, dolayısıyla su 100 derecede kaynamaz, tenceredeki sıcaklık 130 dereceye kadar çıkar. Böylece pişirilmesi istenen besinlerin ısısı suyun kaynama derecesinden çok daha yükseğe çıkar. Bu yüksek sıcaklık yiyeceğe süratle nüfuz ederek, vitamin ve minerallerini kaybetmeden daha çabuk pişmesini sağlar. Bundan dolayı et haşlaması en çok yarım saatte, kuru sebzeler yirmi dakikada pişebilirler. Gelelim düdüklü tencerenin öyküsüne. 1682 yılının 12 Nisan akşamı Londra'da bir evde kraliyet sosyetesinden bir grup yemek yiyeceklerdir. Bu yemek o güne kadar yenmiş yemeklerden farklıdır çünkü davetlilerden Fransız mucit, 35 yaşlarındaki Deniş Papin, yemeği son buluşu olan, her tarafı kapalı, üzerinde emniyet vanası olan bir kap içinde pişirecektir. Papin, gazlarla ilgili ana kanunları formüle eden İrlandalı fizikçi Robert Boyle'nin asistanıdır ve kabın içindeki buhar basıncını arttırarak, yemeğin sıvı kısmının kaynama noktasını yükselten bu buluşunu 1679'da gerçekleştirmiştir. Yemekte bulunanlar pişen
Ancak ıspanağı diğer yeşil sebzelerden ayıran. Özellikle C vitamini diğer sebzelere oranla daha fazladır hatta limon. Vücudumuzun bir günlük demir ihtiyacını sadece ıspanaktan karşılayabilmek için yılda vücut ağırlığımızın iki misli kadar ıspanak yememiz gerekir ki bu da çok iyi bir fikir değildir. Her icadın ilkinde olduğu gibi. bu buharlı tencere süratle yayılmış. bunda da bazı aksamalar olmuş. demir bakımından aşırı bir zenginlik de söz konusu değildir. İkincisi ise ıspanakla demir. Gelelim ıspanağın niçin yoğurtla yenildiğine. emniyet valfı sık sık tutukluk yapmış. tencere patlayınca yiyecekleri duvarlarda seyretmek zorunda kalmışlardır. 'Bir ordu midesi üzerinde hareket eder' diye bir vecizenin sahibi olan Napoleon askerlerine yiyecek ikmalini sağlıklı yapamamaktan şikayetçi idi. Temel Reis'in neden başka bir sebze değil de ıspanağı tercih ettiği konusunda. portakal gibi turunçgillere yakındır. Ispanaktaki okzalik asit aşırı alındığında. Papin'in buluşunu geliştirerek günümüzdekine benzer pratik bir düdüklü tencere yapmış ve tekrar yaygın olarak kullanılmasını sağlamıştır. Birincisi. idrarda toplanarak böbreklerde taş oluşumuna sebep olabilir. güzel bir akşam yemeği yemeye hazırlananlar. Bu sorunu çözmek için parasal ödül vaat etmesi üzerine Fransız şef Nicholas Appert. ıspanak yemekle giderileceğine insanları inandırmaktır. içindeki okzalik asitin verdiği ekşimsi tadı nedeniyle ıspanak yemeyi sevmeyen çocuklara bu yemeği sevdirmek. vitamin ve diğer besin maddeleri bakımından oldukça zengin bir sebzedir. demirle kuvvet arasında ilişki kurarak demir eksikliğinin vücutta yarattığı zayıflık ve halsizliğin. Bu patlamalar düdüklü tencerenin neredeyse 150 yıl unutulmasına yol açmıştır. hemen hemen bütün yiyeceklerin hatta pasta ve pudinglerin pişirilmelerinde bile kullanılmıştır. Gıdaların bileşimlerinde bulunan bazı maddeler. Her ne kadar çizgi roman kahramanlarının en eskilerinden olan Temel Reis zorda kalınca. Bu nedenle okzalik asitçe zengin olan . Ayrıca bir mineralin bir sebzede çok bulunması. o gıdanın besin değerini azaltır. pazuları şişip insan üstü bir güce sahip oluyor gibi görünüyorsa da ıspanağın içindeki gerek kalsiyumun gerekse demirin insan vücudu tarafından emilmesi zordur. Demir eksikliğinin anemi denilen kansızlık hastalığı yarattığı doğrudur ama çok demir almanın da insanın kuvvetlenmesiyle fazla bir alakası yoktur. Tekrar popüler olması ise Napoleon Bonaparte sayesinde olmuştur. Bu nedenle ıspanaktaki demirin insana pek faydası yoktur. teneke kutu içinde satılan ıspanağın reklamını yapması dışında iki görüş daha var. kalsiyumun vücut tarafından alınmasına mani olur. Eşit ağırlıklı bir hamburgerde de ıspanak kadar demir vardır. bir konserve kutusu açıp içindeki ıspanağı yiyince adeleleri. Örneğin ıspanakta bulunan okzalik asit.etten o kadar memnun olmuşlardır ki. Yapısının büyük bir kısmını su oluşturur. Ispanaktaki demir insanı gerçekten güçlü kılar mı? Ispanak. yenilince doğrudan vücudumuza geçeceği ve vücudumuzu bu mineraller bakımından zenginleştirip kuvvetlendireceği anlamına gelmez. Ispanak kalsiyum ve demir bakımından da zengindir.
bebekler için zararlı olabilir mi? Bir yaşını geçmiş çocuklara balın bir zararı olamaz ama 12 aylıktan daha küçük bebeklere tavsiye edilmez. tabiatın arılar vasıtası ile bahşettiği bu muhteşem gıda bebekler için zehirleyici olabiliyor? 'Botulizm' kelimesi bir çeşit zehirlenmeyi tarif eder. Gerek vücudun savunma sistemi gerekse midenin asitli ortamı. baş dönmesi hatta kol ve bacaklarda ağrı. Daha çok Karadeniz bölgesinde görülen bu zehirlenmenin nedeni arıların balı yaparken kara ağrı ve sarı ağrı adı verilen bitkilerin çiçeklerinden aldıkları toksindir. Genellikle ölümle sonuçlanmaz. Bal. Balın bir türü olan delibal zehirlenmesi ise bir başka olaydır. Ispanak. Bebeklerde ise hem savunma sistemi yeterli gelismemiştir. bu bakterinin zarar vermesine müsaade etmezler. Botulizm bakterisi tabiatta bol bulunur ama havadaki oksijen tarafından hemen öldürülür. Ağzı sıkı kapalı kutuların oksijensiz ortamında canlanan bakteriler. Zehirlenen bebek nefes alma ve yutkunma zorluğu çekebilir. pazı gibi gıdaların. ebegümeci. Peki nasıl oluyor da. Bu. en çok teneke konserve kutularda saklanan gıdalarda görülür. bacaklar ve boyunda güçsüzlük ortaya çıkabilir. sonucu ölüme yol açabilecek hasarlar verebilir. hem de mide hala ancak anne sütünü hazmedebilecek durumdadır. vücudun kalsiyumu bol gıdalarla takviye edilmesi gerekir. 8 aydan sonra tehlike geçmiştir ama en iyisi. yaşa bağlı olmadan tüm insanları etkileyebilir. kalsiyum zengini yoğurt ile yenilme alışkanlığının kökeni veya bilinçli olarak başlatılıp başlatılmadığı. bebeğin sağlığını emniyete almak için bir yaşına kadar bal yedirmemektir. ishal. kusma. kol. durum çok ciddi sonuçlara yol açabilir. . bir kişinin bu baldan 50-100 gram yemesinden sonra ortaya çıkar ve kendini karın ağrısı. Bu balın bekletilmesi veya kaynatılması da zehirlenmeye çare değildir. Botulin ise bakterilerin ortaya çıkardığı bir protein olup kaslardaki fiber doku yoluyla sinir hücrelerini istila eder. insanların tat vermesi için mi yoksa sağlıklarını düşündükleri için mi bu alışkanlığı kazandıkları bilinmiyor ama kalsiyum eksikliğini gidermesi açısından yoğurt ilavesi son derecede yararlı ve sağlıklıdır. Ancak aktif olmadıkları zamanlarda bile oksijensiz bir ortamda yine hayat bulurlar. semizotu. kramp ve felçler şeklinde belli eder. Aslında botulin proteini bebeklere 6 aya kadar zarar verebilir.gıdalarla yoğun olarak beslenildiğinde. Yetişkinlerde bu balın yenmesi sorun yaratmaz. eğer yiyecek iyi ısıtılmazsa zehirleyici toksinler üretirler. Zehirlenme. Arılar bal yapmak için nektar toplarlarken botulizm sporlarını da beraber alıp farkında olmadan bal yapımında kullanabilirler.
Böylece bakteri ve mikropların gelişmesi önlenir. bu ortamda gıdada bulunan bakterilerin. 100 derecenin altındaki ısıl uygulamalar ise pastörizasyon adını alır. Gıdaları soğukta veya dondurarak muhafaza en çok başvurulan ve püf noktaları olan yöntemlerdir. buz kristallerinin büyümelerine fırsat bırakmayacak şekilde mümkün olduğunca hızlı olmalıdır (şok donma). yapısı bozulmuş olan bu gıda çözünme sırasında dışarıdan gelecek bakterilerin hücumuna karşı direnç gösteremez ve çabucak bozulur. Ancak yine de bazı kimyasal reaksiyonlar oluşur ve bunlar da renk koyulaşmasına ve gıdanın acılaşmasına yol açarlar. tekrar dondurmak da çare değildir. gıdanın hücre suyu. Ancak dokulardaki suyun donarak buza dönüşmesi sırasında hacim büyüdüğünden hücrelerdeki doku yapıları da bozulabilir. Gıdaları yavaş yavaş dondurursak oluşan buz kristalleri hücre dokularını parçalayacağından. en fazla donma noktasına kadar soğutulur. Çünkü bir kere dondurulduktan sonra çözülen gıda artık steril değildir. Dondurarak muhafazaya geçmeden önce pastörizasyon. donma hızına bağlıdır. Sterilizasyonda gıda 100 derecenin üzerinde ısıtılır. Bunu önlemek için donma olayının hızı çok iyi kontrol edilmelidir. Günlük gıdalarımızı bozulmasınlar diye buzdolabında saklarken. Isıtarak muhafaza ve kurutma gibi. Kurutarak saklamada.Gıdaları muhafaza etmek için niçin donduruyoruz? Bugün artık hemen hemen her evde buzdolabı var. Bu yöntemde hücre suyunun donması ve hücrelerin ölmesinin sağlanmasına kadar sıcaklık düşürülür. mikropların kısacası mikro organizmaların gelişerek faaliyetlerini sürdürmeleridir. Soğukta muhafazada. Her iki yöntemde de amaç daha işin başında bakteri ve mikropları öldürmektir. Süte pastörizasyon işleminin uygulanmasının asıl amacı dayanıklı bir ürün elde etmekten ziyade verem mikrobunu öldürmektir. Meyve ve sebzelerde bu sıcaklık +4 ile -2 derece arasındadır. Hangi yöntemin uygulanacağını gıdanın asit durumu belirler. Bunun için düşük asitli gıdalar sterilize edilirlerken yüksek asitli gıdalar pastörize edilirler. Bu yöntemin en yaygın kullanma yeri buzdolabıdır ve dondurarak muhafaza ile karıştırılmaması gerekir. Bu şekilde dondurulmuş gıdalar tüketiciye ulaşana kadar dondurulmuş durumda olmalı ve depolarda -18 derecenin üstüne çıkılmamalıdır. Bu arada gıda muhafazasında tam tersi yollar da vardır. uzun süre saklayacaklarımızı da buzluk veya derin dondurucu dediğimiz kısmına koyuyoruz. sterilizasyon gibi sık sık ismini duyduğumuz veya etiketlerin üzerlerinde gördüğümüz terimlerin anlamlarına bir bakalım. Gıdaların normal hava şartlarında bozulmalarının nedeni. Gıdadaki su miktarının azalması bakteri ve mikropların yaşamalarına uygun olmayan bir ortam yaratır. Asit oranı fazla gıdalarda bakteri ve mikropların ısıya dirençleri azalır. donma sırasında oluşan buz kristallerinin boyutları. -18 veya -20 derecede muhafaza edilir. O halde donma. . su ortamdan uzaklaştırılır. Günümüzde gıdaların dondurularak saklanması çok yaygın bir şekilde uygulanan en iyi muhafaza yöntemidir. Gıdalar genellikle -40 derecede dondurulur. hatta bu durumda bozulma daha hızlı oluşur. Hatta turşu kurmak bile bir muhafaza yöntemidir. biyokimyasal reaksiyonlar en aza indirilir. Ancak sütte durum farklıdır. Gıdaları daha dayanıklı kılmak amacıyla uygulanan yöntemlerden pastörizasyon ve sterilizasyon ısıl uygulama ile muhafaza anlamına gelmektedirler.
Kovanda ana arı adayı olmak demek ölüm demektir. yokluğunda iş düzeni ve üretim durur. doğrudan doğadan gelen önemli bir tabii gıdadır. yüzde 35'i ise protein. Ana arı kovanda tek olduğu gibi. arı sütünü kaşıklarla gözlerden toplarlar. pembe ve sarı idiler. İnsan sadece havuç yerse teni turuncu olur mu? Evet doğrudur. Hatta bu konuda çok ileri gidilirse ölüme yol açabilecek zehirlenmeler bile olabilir. Yüzde 65'İ su. özellikle sinir sistemi hastalıklarında. binlerce erkek arı ve sadece bir tane ana (kraliçe) arı vardır. kıraç yerlerde yetişen yabani havuçtur. Çok besleyicidir. yağ. Aslı yol kenarlarında. Beyaz. kökü yenilen otsu bir bitkidir. buradan da Ortadoğu yoluyla dünyaya dağılmıştır. kısırlık ve damar sertliği tedavilerinde. Beyaz ve sarı renkteki havuçlar yem olarak kullanılırlar. Fakat havuçtan zehirlenme olayı o kadar azdır ki. Ana arı yok olunca koloninin kendisine süratle yeni bir ana arı edinmesi gerekecektir. yorgunluk sorunlarında. Ana arının yok olmasına bir şekilde ölmesi neden olabileceği gibi arıcı tarafından da bilinçli olarak kovandan alınabilir. Bu yumurtaların arı sütü ile beslenmesi. Bu yeni ana arı eskisinin yumurtladığı son yumurtalardan çıkacaktır. hafif keskin koku ve tatta bir sıvı salgılarlar. Turuncu veya kırmızımsı havuçlar 1600'lü yıllarda Hollandalılar tarafından geliştirilmişlerdir.Arı sütü nedir? Bir arı kolonisinde on binlerce işçi arı. Piyasaya saf veya bala karıştırılmış halde. Ana arı kovanın her şeyidir. Arı yetiştiricileri bu safhada larvaları yok ederek. şeker ve vitamin ihtiva eden kuru maddeden oluşmuştur. içinde yüzde dokuz karbon hidrat ve . Bu salgı ile beslenen yumurtalar 16 gün sonra arı olarak gözü terk ederler. draje veya tablet halinde sunulmaktadır. Havuç. İlk olarak bundan 3 bin yıl kadar önce Orta Asya'da Afganistan dolaylarında yetiştirilmiş. Arı sütü. Çiğ veya pişmiş olarak yenilebilir. pelte kıvamında. yeni ana arının arı sütü içinde doğuş ve gelişme evrelerini geçirmesi gerekmektedir. Günümüzde tüketilen havuçların hemen hemen tümü Hollanda kökenlidir. İlk havuçların renkleri turuncu değildi. patatesin yeşillenmiş kısmının yaratabileceği zehirlenmenin yanında değerlendirmeye bile alınmaz. Her bir gözden yaklaşık 0. Burada görev yine işçi arılara düşer.1 gram arı sütü alınabilir. ölümü halinde yerine geçebilecek ikinci bir arıya da izin vermez. İşçi arılar üst çene bezlerinden beyaz renkte. İşte arı sütü budur. insana güç ve zindelik kazandırmada kullanılan.
Hatta bu düşüncelerini 'fosfor olmadan bir beyin sağlıklı çalışamaz' diyerek çok iddialı bir biçimde sundular. Bunlar yenildiğinde vücudumuz. rengi sarı ve turuncu olan bütün meyve ve sebzelerde bulunur. Fosfor vücutta kemiklerde ve dişlerde kalsiyumla birleşmiş halde bulunur. balıkta ciddi bir oranda fosfor yoktur. Tuzlu suda yaşamasına rağmen balık etinde çok az tuz vardır. Zamanla bu tip ilaçların zehirlenmelere yol açtıkları tespit edildi ve kullanımdan kaldırıldılar. vitamin ve mineral tuzlar vardır. Kandaki hemoglobin miktarını arttırarak kanın tazelenmesini sağlar. Yağlı balıklarda bulunan lipitlerin insan sağlığı üzerine hiçbir zararları olmadığı gibi vücudu kalp ve damar hastalıklarına karşı da korurlar. Havuç çok miktarda yenildiğinde cildi turuncu renge çeviren de bu karoten denilen turuncu renkli boya maddeleri. Bir adet havuç vücudumuzun günlük A-vitamini ihtiyacının yüzde 220'sini karşılar. Fosforun eksikliği çocuklarda kol ve bacak kemiklerinde biçim bozukluklarına. yani pigmentlerdir. yetişkinlerde ise kemik yumuşamasına neden olur. Hatta balıkların birçok türünü doktorlar tuzsuz yemek rejimlerinde önerirler. Balık yemek zekayı arttırır mı? Beslenme uzmanları olumsuz hiçbir yanı bulunmayan balık etini hararetle tavsiye ederler. beynin zihinsel aktivitesini yürütebilmesi için gerekli kimyasal elementin 'fosfor' olduğunu ileri sürdüler. Aslında fosfor insan organizması için gerçekten gereklidir. beynimize gerekli diğer kimyasal elemanların yanında fazladan bir faydasının olduğu ve beynin fonksiyonlarını arttırdığı saptanmamıştır. derimizi ve saçlarımızı canlı tutmaya yarar. A pro-vitamini şeklinde havuçta bol miktarda bulunan karoten. Eskiden fosforlu bitki yağı ve fosforlu balık yağı şeklinde insanlara sinir kuvvetlendirici ilaç olarak verilirdi. tahıllar ve sebzelerin yanında balıklardan da sağlanır. Bol miktarda balık tüketilen ülkelerde yapılan sağlık ve yaşam suresi istatistikleri de bu görüşü destekler. Bu arada bir başka bilimci de balık etinin fosfor bakımından çok zengin olduğunu ortaya çıkarınca. enfeksiyonlara karşı vücuda direnç kazandırır. karoteni A-vitaminine çevirir. süt. Günümüze kadar yapılan araştırmalarda fosforun. Bu boya maddesi. Eczacılıkta kullanılan fosfor ise beyaz fosfordur. bu iki fikir birleşti ve balık etinin beyine dolayısıyla zeka gelişimine çok faydalı olduğu gibi genel bir inanış doğdu. Aslında normal olarak yenildiğinde bir tesiri olmayan karoten çok miktarda yenilen havuç vasıtası ile aşırı alındığında cildin rengini de değiştirir ama bu geçicidir. sağlıklı büyümeye.karoten denilen boya maddesi bulunur. ayrıca geceleyin iyi görmeye yaradığı da ileri sürülüyor. Ancak ısrarla aşırı havuç yenilmesine devam edilirse ciddi sonuçları görülebilir. Kaynatılarak içilen suyu ishale iyi gelir. Gereken miktar et. Sonuç olarak. 19. olsa bile fosforun fazlası insan . Karoten sadece havuçta değil kavunda ve balkabağında da vardır. Balıkta bol miktarda protein. yüzyılda iki Alman kimya mühendisi.
Benzer şekilde çaya Ruslar "chay" Araplar "shaye" Japonlar “cha” diyorlar. İngiltere'de ise çay içmek alışkanlık haline gelince kadın dergileri ev kadınlarının çay yüzünden ev işlerine soğuk bakmaya başladıklarını. kaşığı. mide ağrısı giderici. sonradan elde dikilmiş ipek torbaların bu iş için daha pratik ve ucuz olacaklarını düşündü. Günümüzde çayın yaygınlaşmasına en çok etki eden faktör poşet çayın icadıdır. çaydanlık. işyerlerinde çay paydosu. Her ne kadar icadının tam farkına varmasa da poşet çayın mucidi Thomas Sullivan'dır. Miktar tam olarak bilinemiyor ama dünyada senede 2 milyon ton civarında çay tüketildiği tahmin ediliyor. Müşteriler torbaların çayın kaynamasını kolaylaştırdıklarını keşfetmişlerdi. başlangıçta da ilaç muamelesi gördü. hoş bir koku etrafa yayılmaya başladı. Çayın Avrupa'ya geldiği ilk yıllarda tüccarlar satışını ateş düşürücü. romatizmayı önleyici bir ilaçmış gibi yaparlarken. Fransız fizikçiler çayı asrın en münasebetsiz yeniliği diye nitelendirirlerken bir Alman doktor da 40 yaşından sonra çay içenlerin ölüme daha yakın olacaklarını iddia ediyordu. İmparator merak edip suyun tadına bakınca çay keşfedilmiş oldu. doktorlar biraz daha ileri giderek çaydan yapılan iksirin tüm hastalıklara karşı direnç kazandırdığını ve yaşlanmayı geciktirdiğini ileri sürüyorlardı. . Çok geçmeden siparişler başladı ama şaşırtıcı olan esas malı değil torba içindeki örnek çayları sipariş etmeleriydi. Şükür ki çay milattan önce 2737 yılında büyük Çin imparatoru Shen Nung tarafından tesadüfen de olsa keşfedildi. müşterilerine sık sık çay örnekleri gönderiyordu. Zamanla bu sefer de çayın aleyhine görüşler yayılmaya başladı. Çay ismi de Çincedeki "ça"dan geliyor. Çayı kim keşfetti? Çaysız bir dünya nasıl olurdu acaba? Çay keşfedilmeseydi. İmparatorun kendi keşfi hakkındaki düşüncesi çayın susuzluğu bastırdığı. Çay bugün dünyada sudan sonra en çok içilen içecektir. Halbuki o yıllarda çay Orta Asya'da o kadar değerliydi ki çay balyaları ticarette para yerine geçebiliyordu. Başlangıçta bu iş için teneke kutuları kullanırken. harareti giderdiği ve uykuya olan isteği azalttığı şeklindeydi.zekasını arttırmaz sadece çok ciddi zehirlenmelere yol açar. Kahve ve çay ticareti ile uğraşan Sullivan. çay fincanı. Ancak bunların hiçbiri çayın dünyanın en favori içeceği olmasını önleyemedi. Nung yaprakları suyun içinden toplayamadan yapraklar suda kaynamaya. Çayın torba (poşet) içinde satımı o kadar geliştirildi ki Batı ülkelerinde tüketim oranı toplam çay tüketiminin yarısına ulaştı. Avrupa'ya gelişi 1610 yılını buldu. şehirlerarası otobüslerde çay molası olamazdı. Shen Nung bir gün bahçede ağzı açık bir kapta su kaynatırken çalılıklardan bir kaç yaprak kaynayan suyun içine düştü. ekonomistler ise çalışmaya harcanacak zamanın çay içmekle tüketildiğini ileri sürdüler.
5-10 gramlık kafein tozu erişkin bir kişiyi öldürebilmektedir. ishal. Kafein en çok kahvede bulunur. Kafeinli içecekler içildiklerinde vücut tüm kafeini emer. kakao ve kolalı içeceklerdir. gut. hastalandığımızda şişen. Bu kanın bir kısmı başımızın ön tarafından geliyor ve geldiği yerdeki acı/ağrı alıcılarını ikaz ediyor ve bu sebeple de ağrı başta duyuluyor. çayda ise kahvenin yarısı ile beşte biri kadardır. . Halbuki fazla miktarda kahve içimi de anormal zihinsel durumlar oluşturabilir. mide. çikolata. Soğuk bir şey yediğimizde niçin başımız ağrıyor? İnsanların yaklaşık yüzde 30'unun dondurma gibi çok soğuk bir gıdayı yedikten veya soğuk bir içeceği çabucak içtikten sonra başları ağrır. Kafein sinir sistemine uyarıcı etki yapar. yani burnumuzdan aldığımız havayı akciğere giderken nemlendiren. duyulduğu yerin farklı olduğu bir ağrı çeşididir. kalp çarpıntısı gibi belirtiler görülebilir. Bir görüş. orijini farklı. kandaki seviyesi 15-45 dakikada en yüksek seviyesine çıkar. Kafein kandaki yağ asitlerinin seviyesini arttırır. boşluklardaki hava aniden soğuyarak. bağırsak ve idrar yolları hastalıklarına da yol açtığı ileri sürülmüş ama bu hastalıkların hiçbirinin nedeni ile aşın kafein alımı arasındaki ilişki kanıtlanamamıştır. 'Beyin donması' veya 'dondurma başağrısı' da denilen bu ağrı. Bu nedenle kafein üzerindeki araştırmalar kahve üzerinde yoğunlaşmıştır. burnumuzun üstündeki boşluklar olduğunu ileri sürüyor. Soğuk bir şey yenildiğinde kan. Bir fincan kahvede 85-100 miligram. kolalı içeceklerin litresinde ise 100-130 miligram kafein bulunur. Alınan miktarın en azından yarısının vücutta kullanılıp atılmasına kadar geçen zaman yaklaşık beş saattir. canlılığı arttırır. Bir insan kısa sürede 6-7 fincan kahve içerse. uykusuzluk. Ağrı ağızda değil de başta duyulmaktadır. ağrıya hassas sinir uçlarını tetikliyor ve ağrının başta hissedilmesine sebep oluyor. kahve. bu maddeler enerjiye çevrilerek vücut direncini arttırırlar. bir bardak çayda 60 miligram. Günlük hayatımızda başlıca kafein kaynakları. Kafein zehirlenmesi belirtileri sıkıntı. kafeine bağlı. Ancak kafein zehirlenmesi olabilmesi için günde 80-100 fincan kahve. 125 bardak çay veya 200 kutu kolalı içecek içilmesi gerekmektedir ki bu da pratikte mümkün değildir. kalp hastalarının sol kollarında duydukları ağrı gibi. kusma. Alkol alınmasına ve sigara içilmesine sağlık kuruluşlarınca karşı çıkılmasına karşılık kahve içme alışkanlığı hiç bir zaman benzeri eleştirilerle karşılaşmamıştır. Diğer bir görüşe göre ise ağzımızın kenarlarında ve tavanında bulunan damarlardaki kan hücrelerinin akışı ağrıya neden oluyor.Kafeinin ne kadarı zararlıdır? İnsanların sıkılınca geleneksel olarak başvurdukları üç şey alkol. kafeinin birden kesilmesi kendine özgü olumsuz belirtiler ortaya çıkarabilir. kalp çarpıntısı ve komadır. Kalbin durması ve solunum yetersizliği nedeniyle ölüm bile meydana gelebilir. o bölgeyi ısıtmak için soğuk kısma hücum ediyor. çay. huzursuzluk. bunun nedeninin sinüslerimiz. nikotin ve kahvedir. Buna göre soğuk bir şey yenildiğinde. uykuya olan reaksiyon zamanını uzatır. Aşırı kahve alımının şeker.
5 metre mesafe doldurulup taş döşenmiş. Bu iki duvarın arasındaki ortalama 6. insan yapısı uzay araçlarından çekilen fotoğraflar ve astronotların gözlemleri esas alınıyor. yüzyılda Hun Türklerine ve Moğollara karşı ülkenin kuzey sınırını oluşturmak ve korumak için parça parça yapılmaya başlanmıştır. Çin Seddi uzaydan bakıldığında görülebilir mi? Bu görüş nereden. içmek ve ağızda biraz bekletip ısıtmak. Dünya yörüngesinde dönen uzay araçlarından dünyadaki pek çok şey görülebilir. Oysa dünyadaki insan yapısı şekiller ile akarsular gibi tabiat yapısı şekillerin çoğunluğu böyle değildir. en çok gitme rekorunun sahibi. İdeal görüşe sahip bir insan. hatta karla kaplı düzlüklerde temizlenmiş geniş yolları görebildiğini söylüyor. Çin Seddi milattan önce 3. Bu yükseklikten ancak kilometrelerce düz olarak devam eden kanallar hatta otoyollar görülebilir.5 metre genişliğindeki Çin Seddi'ni teleskop kullanmadan ancak 20 kilometre yükseklikten görebilir. Uzaya altı kere giderek. Uzay araçları dünya üzerinde ortalama 165 ile 330 kilometre yükseklikte dönüp dururlar. Ay'dan bakınca dünyada görülenler. Gözlemin yapıldığı yer olarak dünya üzerinde yörüngede dönen. ancak 250 kilometre yükseklikten Piramitleri ve Rusya'da Baykonur'daki Uzay Merkezini. Şüphesiz bu hiç de doğru değildir. kimden doğdu belli değil. sarımsı kısımlar (çöller) ile kahverengi ve yeşil kısımlardır (ormanlar ve bitki alanları). beyaz kısımlar (bulutlar). bunu düşünmenin bile çok saçma olduğunu ayrıca belirtmişlerdir. birkaç atlının yan yana at koşturabileceği bir yol haline getirilmiştir. . Zaten Neil Armstrong (Apollo-11) ve Jim Irwin (Apollo-15) Ay'dan Çin Seddi'nin görülmediğini. seddin uzaydan görülebilecek kadar belirgin şekil ve renk farkı oluşturmadığım. 6 bin kilometre uzunluğunda olan Çin Seddi. mavi kısımlar (okyanus ve denizler). hiç bir uçuşunda Çin Seddi'ni göremediğini. ortalama yüksekliği 7-8 metre olan iki duvardan oluşmuştur. Bırakın uzay araçlarını insan daha aya gitmeden önce bazı kişiler Çin Seddi'nin Ay'dan görülebildiğini iddia etmekteydiler. gören birisini de bilmediğini. 6. Her iki durumda da bu yükseklik dünya etrafında dönen bir uzay aracı yüksekliğinin çok altındadır. Bir kere burada uzay denilince gezegenler ve ışık yılı bazında uzaklıktaki yıldızlar kastedilmiyor. En iyisi soğuk gıdaları biraz daha yavaş yiyip.Hangi görüşün tam doğru olduğu henüz kesinlik kazanmış değil. Gemini ve Uzay Mekikleri uçuşlarının da ilk komutanı olan John Young. yüzyılda stratejik önemini kaybetmiştir. Yere düşen gölgesi de hesaba katıldığında bu mesafe 60 kilometreye çıkabilir ama burada atmosferin görüş mesafesine olan olumsuz etkisini de unutmamak gerekir. Çin Seddi 7. Ay'a giden astronotlara ve bu görevler sırasında çekilen fotoğraflara göre. Böylece hem gıdanın lezzeti daha iyi alınır hem de kimsenin başı ağrımaz.
yani saniyede 300 bin kilometre olduğunu varsayalım.Evrende yolculuk nasıl olurdu? Böyle bir soruyu ilkçağlarda okyanus kıyısında yaşayan bir kişiye 'bu denizlerin sonuna yolculuk nasıl olurdu' diye sorsaydınız herhalde hayal gücünü bile kullanamazdı. Tabii bu uzay aracının hızı dünyamızdaki yolcu uçaklarınınki kadar. İnsanlık tarihi ise ancak 200 bin yıl evveline kadar gidebiliyor. Bir kaç yüz bin yıl daha boşlukta gidip geriye baktığımızda 100 milyar yıldızdan oluşan Samanyolu'nu hızla dönen büyük bir girdap gibi görürüz. yani saatte bin kilometre civarında olursa. 'süt' veya 'sütlü yol' anlamında 'Milky way' adını vermişlerdir. yani Taş Devri' çizgi filmindeki Fred'in hiç bir zaman bir dinozoru olamadı. Son tur başladığında dinozorlar dünyada ortaya çıkmışlardı. 4 yıl 3 ay sonra Proxima Centauri'ye varırız. gezegenler ve biz. burada geçen ömrümüzün de sınırlı olmadığını kabul edelim. Bunlardan en yakın olanına 400 bin yıl sonra ulaşırız. İçinde bulunduğumuz Samanyolu galaksisine diğer ülkeler mitolojiden kaynaklanan. Dinozorlar 21. Buraya kadar 6 milyar kilometre yol gelmişizdir ve geriye dönüp baktığımızda artık Dünya'nın yanında Ay'ı seçemeyiz. Işık hızı ile yoluna devam eden uzay aracımız 3 milyon yıl sonra Samanyolu'nun ikizi olarak bilinen Andromeda galaksisini de geçerek galaksiler grubunun dışına çıkar ve daha büyük bir boşluğa dalar. Aslında biz dünyadan baktığımızda bu mesafeden 3-4 bin kat daha uzak gök cisimlerini de . insanı andıran maymun kalıntıları ise 3.5 milyon yıllık.5 milyar yaşındadır ve Samanyolu'nda bir turunu 220 milyon yılda tamamlar. Biz bugün evren hakkında o zamanın insanının dünya hakkında bildiğinden daha çok şey biliyoruz. Bu arada gözümüze bizim Samanyolu'na benzer başka yıldız grupları da çarpar. Anadolumuzda ise bu yıldızlar topluluğu. Güneşimiz 4. Madem hayali bir seyahat yapıyoruz. Afrika'da bulunan. Bir turda dünyada olup bitenlere bakın. Onun için aracımızın hızının ışık hızı. Buralardan artık Güneş sistemimizin devleri Jüpiter ve Satürn de dahil hiç bir gezegen gözle görülemez sadece Güneş sönük bir yıldız olarak gözümüze çarpar. bugüne kadar galakside 20 turu tamamlamış bulunuyoruz. Bu hızı tahayyül edebilmek için bir silahları çıkan merminin hızının saniyede bir kaç kilometre olduğunu belirtelim. 8 dakika sonra Güneş'te oluruz.5 saat sonra gezegenleri arkamızda bırakarak Güneş istemimizden çıkarız. Güneş sisteminden çıkarken rotamızı en yakın yıldıza çevirelim. 22 milyon yıl sonra yirmi birinci tur da tamamlanmış olacaktır. Güneş'e bile varmak yıllarca sürer. Şimdilik bilebildiğimiz kadarıyla evrenin büyüklüğünü daha iyi anlayabilmek için gelin hayali bir uzay aracı ile hayali bir uzay yolculuğuna çıkalım ve içinde bulunduğumuz Samanyolu galaksisinin ikizi Andromeda galaksisine bir gidip gelelim. Burada artık Güneş de gözden kaybolur. Dünyadan hareket eder etmez. tur bitmeden dünyadan silinip gittiler. Güneş'in sıcaklığından bir an evvel kurtulmak için yolumuza devam edersek 5. 20 bin yıl sonra içinde bulunduğumuz yıldız grubu Samanyolu'nun sınırına ulaşıp dışarı çıkarız. bir saniyeden biraz fazla bir süre içinde Ay'ı sollar. saman çalan bir hırsız kaçarken dökülen samanlara benzetilip 'Saman uğrusu' adı verilmiş bu ad zamanla Samanyolu'na dönüşmüştür. Neyse biz yolculuğumuza devam edelim. Yani Güneş.
gözlemleyebiliriz ama iyisi mi boşlukta kaybolmaktansa artık geri dönelim, evimize varmak için daha 3 milyon yıllık yolumuz var.
Dünya tarihinde bugüne kadar kaç insan yaşadı? Bunu kesin hatta yaklaşık olarak bilmek bile zor, çünkü evrim teorisi daha tam açıklığa kavuşmuş değil. İnsanı ne zamandan başlayarak insan nüfusuna dahil etmek gerekiyor hususu üzerinde bir fikir birliğine varılabilmiş değil. Maymunlar gibi ellerini ayak gibi kullandığı zamanlardan mı, iki ayağı üzerine kalkmayı başardığı zamandan beri mi, yoksa toplumsal yapıda belli bir üretim yapabildiği, yani diğer canlılardan ayrı olarak içgüdüleri yerine aklını kullanmaya başladığı zamandan beri mi insanı "insan" saymak gerekiyor belli değil. Tabii ilk insanlar da on binlerce yıl yiyecek bulma ve yaşama kaygılarından nüfus sayımına vakit ayıramadılar. Tahmini olarak bu sayının 60 milyar ile 110 milyar arasında olduğu sanılıyor. Kesin sayı vermeyi seven araştırmacılar ise dünyada 200 bin yıldan bu yana 70 milyar insanın doğup öldüğünü söylüyorlar. Şu anda dünya nüfusunun 6 milyarı geçtiği hesaba katılırsa şu fani dünyadan gelip geçmiş insanların neredeyse yüzde 10'u hala aramızda.
Uzay aracının içinde yer çekimi niçin sıfırdır? Uzay mekiğinin içindeki astronotların havada yüzer gibi dolaştıklarını, eşyaların ortalarda uçuştuklarını televizyonda görmüşsünüzdür. Uzay mekiğinin dönüp durduğu yükseklik, dünyanın boyutları ile mukayese edildiğinde o kadar da fazla değildir. Peki nasıl oluyor da bu kadar bir yükseklikte yer çekimi sıfırlanıyor? Koskoca Ay'ı bile yörüngesinde tutan dünyamızın çekim gücü, ufacık bir uzay aracına nasıl etkili olamıyor? Aslına uzay aracında da yer çekiminin yok olması söz konusu değildir. "Yerçekimsiz ortam" deyimi doğrudur ama bu, mekiğin yörüngesindeki uçuşundan doğan bir durumdur. Astronotları (veya kozmonotları) bu ortama alıştırmak için özel hazırlanmış yolcu uçaklarının kullanıldıklarını duymuşsunuzdur. Uçak belirli bir yüksekliğe gelince aniden ve hızla bir eğri çizerek yere doğru inişe geçer. Saniyeler süren bir sürede uçağın içinde yer çekimsiz ortam yaratılmış olur. Uzay mekiğinin ve uzay istasyonlarının dünya etrafında dönüşü, uçağın yaptığı hareketin veya çizdiği rotanın sürekli olan bir şeklidir. Yerden bakınca düz gidiyormuş gibi görünür ama uzay aracı devamlı düşüş halindedir. Eğer düz gitseydi (uzaydan baktığınızı düşünün) yörüngeden çıkar giderdi. Nasıl lunaparkta eğlence trenleri önce yükseğe çıkar sonra oradan hızla düşermiş gibi inerse, uzay aracının da dönüşü, aslında bu düşüş hareketinin devamlı bir halidir. Uzay araçlarının uçtukları yükseklikte şüphesiz yer çekimi vardır ama bu sadece aracı yörüngede tutmaya yarar. Dünya'dan Ay'a doğru düz bir hat üzerinde yolculuk yaptığınızı
düşünün. Ay ile Dünya arasında öyle bir nokta vardır ki burada Dünya'nın yerçekimi kuvveti biter Ay'ınki başlar. Yani uzayda nereye giderseniz gidin bir şeyin sizi çekmesinden kurtuluş yoktur.
Ay'sız Dünya nasıl olurdu? Güneş sistemimiz oluşurken koşullar çok az farklı olsaydı, bizler için her şey değişik olabilirdi. Dünyanın madde dağılımı, büyüklüğü, enerjisi, dönme ekseni açısı, atmosfer ve mevsimler çok farklı olabilirdi. Dünyamızda hayat belki yine gerçekleşebilirdi ama farklı şekilde. Bu hali ile sanki her şey, en ince detayına kadar insan için özel olarak hazırlanmış gibidir. Peki bu oluşum içinde ayın görevi nedir? Nasıl oluştuğu ve dünyanın yörüngesine nasıl girdiği hala büyük bir sır olan Ay'ın bu mükemmel düzen içindeki yeri nedir? Yaşamın oluşmasına ne katkısı vardır? Ay olmasaydı ne olurdu? Dünyadaki yaşam koşulları bakımından Ay'dan kaynaklanan hiçbir olumsuz etken yoktur. Yani Ay'ın varlığının hiç bir zararı yoktur. Ya yararı? Ay'ın dünya üzerindeki en büyük etkisi, çekim gücü nedeniyle onun kendi etrafındaki dönüş hızını yavaşlatıp, bildiğimiz günlük periyoduna getirmesidir. Ay'ın olmaması dünyanın dönüş hızının artmasına, yaklaşık 15 saatlik bir gün süresinin oluşmasına sebep olacak, günler kısalacak, canlılardaki biyolojik saat alt üst olacak, yaşam biçimleri ve yapılan farklılaşabilecek buna ayak uyduramayanlar yok olacak, fırtına, kasırga gibi atmosferik olaylar çok şiddetlenecekti. Neyi değiştireceği bilinmez ama Ay'ın yokluğunda artık Ay ve Güneş tutulmaları da olmazdı. Dünya üzerindeki gel-git olaylarının yüzde 70'i Ay'dan, diğer yüzde 30'u ise Güneş ve gezegenlerden kaynaklandığı için Ay olmayınca, gel-git olayları da yüzde 70 azalırdı. Denizlerdeki gel-git olayı en çok Kanada'da Fundy körfezinde meydana gelir. Bu sırada deniz 15,4 metre yükselir. Bu olay Manş sahillerinde 11,5 metre, Çanakkale Boğazı'nda 56 santimetre olup İstanbul Boğazı'nda pek hissedilmez. Ay'ın etkisiyle yalnız denizler değil karalar da hareketlenir. Kara parçalarında saptanan en büyük yükselme ise 50 santimetredir. Astronomik gözlemlerde nasıl atmosferimiz iyi görüş almamıza mani teşkil ediyorsa Ay'ın ışığı da öyledir. Öyleyse Ay'ın olmaması bu konuda faydalı olacaktı. Dünya'nın yörünge hareketindeki Ay'dan kaynaklanan küçük salınım hareketleri yavaş yavaş ortadan kalkacak ama dünyanın dönme ekseni bundan pek etkilenmeyecekti. Ay uzay boşluğunda başıboş gezen göktaşlarına karşı bir kalkan görevi yaptığından, yokluğunda dünya yüzeyine daha fazla göktaşı düşebilecekti. Ay olmayınca etkinliklerini geceleri Ay ışığında sürdürebilen bir çok canlı türü de bunu yapamayacaklardı. Ay olmasaydı insanların dolunaydan etkilenmesi ve kurt adam hikayeleri de ortadan kalkacak ama en önemlisi romantik çiftlerin el ele tutuşup seyrettikleri, gökyüzündeki o muhteşem manzara olmayacaktı.
Kuyruklu yıldızların niçin kuyrukları vardır? Kuyruklu yıldızların diğer gökcisimlerinden farklı ve gizemli şekilleri, aniden ortaya çıkıp bir süre sonra yok olmaları, onların tarih boyunca insanlar tarafından Tanrıların habercileri olarak algılanmalarına yol açmıştır. Onların ölüm ve felaket habercileri olduklarına, kuraklık, sel, açlık gibi büyük doğal afetlerin ve salgın hastalıkların hatta her iki dünya savaşının da o sıralarda görülen kuyruklu yıldızlardan kaynaklandığına inanılmıştır. Milattan önce 43 yılında Sezar'ın ölümünden sonra çok parlak bir kuyruklu yıldız görüldü ve onun Roma imparatorunun göğe yükselen ruhu olduğuna inanıldı. Böylece kuyruklu yıldızlardan ünlü kişilerin ölüm haberlerini almak gibi bir boş inanç daha yerleşti. Bilim insanları Güneş sistemimizden çok uzakta ama yine Güneş çekimine bağlı olarak bir yörüngede dönen, her birinin kütlesi ve boyutu dünyamızdan çok az olan kirli kar topu şeklinde milyarlarca kuyruklu yıldız olduğuna inanıyorlar. Bu görüşe göre başlangıçta görkemli kuyrukları olmayan bu gök cisimlerinden bazıları sistem içindeki karşılıklı çekim güçleri nedeni ile Güneş'e doğru hareket etmeye başlıyorlar. Güneş'e yaklaştıkça, dış katmanlarında donmuş halde bulunan uçucu gazlar (karbondioksit, su, metan amonyum, vb.) hızla buharlaşmaya başlıyor. Güneş'e yaklaştıkça cismin etrafını gaz bulutu olarak sarıyorlar. Güneş yüzeyinde devamlı patlamalar olduğundan ve uzaya büyük hızlarla gaz bulutları fırlatıldığından, cisim Güneş'e iyice yaklaştığında bunların etki alanına giriyor ve etrafındaki gaz bulutu Güneş'in tersi yöne doğru savrularak bir kuyruk görünümünü oluşturuyor. Bu nedenle kuyruklu yıldızların kuyruklarının yönleri hep Güneş yönünün ters tarafındadır. Kuyruklu yıldızın kuyruğunun parlaklığına Güneş ışınlarının, gaz bulutu ve parçacıklardan yansımaları neden olur. Aslında büyüklüklerine bağlı olarak kuyruklu yıldızlar kuyruklarından sürekli madde kaybederler. Sonunda gök taşları haline gelen kuyruklu yıldız kalıntıları, dünya yakınından geçerken bize akan yıldız yağmurları olarak görünürler. Eğer dünyamız bir kuyruklu yıldızın kuyruğu içinden geçerse ne olur? Bu, korkulacak bir şey değildir. Çünkü kuyruklu yıldızların kuyrukları yoğun değildir ve dünyanın bu kuyruk içinden geçmesi ona hiçbir şekilde etkide bulunmaz. Nitekim Halley kuyruklu yıldızı 1910'da geldiğinde, Dünya onun kuyruğunun içinden geçmişti ve bunun yeryüzüne bir zararı olmamıştı. Zamanımızda kuyruklu yıldızların normal gök cisimleri oldukları biliniyor. Bunlar çok büyük hacimli kuyruklarından dolayı korkutucu görünen aslında küçük ve hafif cisimlerdir. 12. yüzyılın ortalarından itibaren bilimin bunların yapılan ve ne olduklarını çözmeye başlamasından sonra halkın peşin hükümleri ve korkuları kaybolmaya başlamıştır.
Ay'ın nasıl oluştuğu niçin hala bilinemiyor? Ay'ın kütlesi Dünya'nın 81'de biri kadardır ve bir gezegen uydusu olabilmek için çok büyüktür. Güneş sistemimizde başka örneği yoktur. Gerçi Jüpiter, Satürn ve Neptün'ün de Ay'ın boyut ve kütlesine yakın uyduları vardır ama bu gezegenlerin kütleleri de dünyamızdan sırasıyla 318, 95 ve 12 kat daha çoktur. Bu durumda Ay'ın oluşumu özel bir
Bu arada sağa sola kilometrelerce yürüyüş yaptılar. Dünyamızın tek doğal uydusu. çekim alanına takılan bir gök cismi olduğudur. Ayrıca Dünya'mn ve Ay'ın yapılarındaki kimyasal birleşimlerin çok farklı olması ve bunun Ay'dan getirilen aytaşlarının analizleri sonucunda ispatlanması birinci teorinin doğruluğunu mümkün kılmamaktadır. Niçin Ay'ı da bir eyaletleri ilan edip bayraklarına bir yıldız daha ilave etmediler? Aslında insanların çoğu tarafından. yüzyılın başından itibaren teleskopla incelenmesine de başlandı ve bu gelişim 1969 yılında Ay'a ilk defa bir insanın ayak basmasıyla son aşamasına geldi. Ay için sarf edilen ve katlanılan bunca şeye karşılık Ay'ın ABD'ye ait olması pek mantıksız gelmiyor. zamanla düzenli hareketleri ile takvimin oluşmasını da sağlamıştır. biricik uydumuz Ay. Ay Dünya çevresinde dolanan. bilgi. Dünya ile karşılıklı çekim gücü sonucunda denizlerde gel-git olayını yarattığı ve Dünya'nın dönüşünü gittikçe yavaşlattığı biliniyor ama nereden geldi. sırlarını şimdilik bize açıklamak istemiyor. Ayın oluşumu hakkında üç teori vardır. emek. Ancak bu da Ay'ın yörünge uzaklığını. Yakınlığı nedeni ile gözlemlenmesi kolay olan Ay'ın 17. Günümüzde Ay'ın tarihi çok iyi bilinmesine. Bütün bunlar az şey değil. 30 bin fotoğraf getirdiler. toz ve küçük taşlardan meydana gelen parçacıkların zamanla bir araya gelmesi sonucu oluşmuştur. bilimsel verilere göre. dünyanın oluşumunun başlangıcında çok hızlı döndüğü ve bu nedenle bir parçasının koparak Ay'ı oluşturduğu şeklindedir. Ay genetik olarak dünyamızın yavrusu değil. 1969 ile 1972 yılları arasında Apollo projesi kapsamında üzerinde insanlar dolaşıp. Öyle görünüyor ki. Yaşının diğer gezegenler gibi dört küsur milyar yıl olduğu. Dünyaya dönüşlerinde 400 kilogram kaya ve toprak örneği. birinci teorideki kimyasal birleşim farkını açıklar ama bu şekilde. Bu tez. Birincisi. Nereden geldi. İkinci teori ise Ay'ın dünyanın yakınlarından geçerken. kim bilir? Ay'ın sahibi kimdir? Bu gün Ay yüzeyine dikilmiş tek bayrak ABD'ye ait.problem niteliğini taşıyor. Bütün bu gelişmelere rağmen Ay'ın nasıl oluştuğu hala bilinmiyor. Üçüncü teoriye göre. Onca çalışma. binlerce yıl önceki uygarlıklar tarafından Tanrıça olarak değerlendirilirken. Aya ilk ayak basmanın yanında 19691972 yılları arasında 12 ABD'li astronot ay yüzeyinde dolaştılar. gaz. para ve risk. Ancak şurası mutlak ki. Yani hiçbir teori ayın oluşumuna ait tutarlı bir açıklama getirememiştir. mümkün değildir. toplam 170 saat Ay'da kaldılar. Neil Armstrong'un aya ilk ayak basığından ve oraya ABD bayrağını . şu anda dışında ve içinde hiçbir faaliyet olmayan ölü bir gök cismi olduğu. bu. Yapılan hesaplamalara göre bu kopma olayının meydana gelebilmesi için Dünya'nın o zamanlar kendi ekseni etrafında iki saatte bir dönüş yapması gerekiyordu ki. ayın hızını frenleyerek. uzaydaki en yakın komşumuz Ay. neden büyük bir demir çekirdeğe sahip olmadığını ve kimyasal farklılığı açıklayamaz. nasıl oluştu halen meçhul. günümüz bilimindeki tüm gelişmelere ve bu yoldaki gayretlere rağmen. yakalamayı sağlayacak büyük enerji miktarını bugüne kadar bilinen hiç bir oluşumun sağlayamayacağı hesap edilmiştir. dünyaya örnekler getirmelerine rağmen Ay'ın nasıl oluştuğu halen büyük bir sırdır.
düşüşün son anında görülen parlamayı takiben yok olurlar. Sonunda 1968 yılında. Sonunda tamamına yakını. Atmosfere girdiklerinde yanan ve çoğunlukla yok olan göktaşlarına "meteor" denilirken bunlardan yere ulaşmayı başaranlara da "meteorit" deniliyor. yani Ay'a seyahatten bir yıl önce yapılan uluslararası bir anlaşma ile çözüme ulaşıldı. Yıldızlar dünyadan milyarlarca kilometre ötedeki uzak güneşlerdir. Halk arasında yıldız kayması diye tanımlanan bu olayın aslında yıldızlarla hiç bir ilgisi yoktur. o yıldızın öleceği ve ölmeden önce dilek dileyenin arzusunu yerine getireceği inanışı yaygındır. Sürtünmeden dolayı ısınırlar. Ancak bu bayrak sembolik açıdan bir önem taşıyor ve şimdilik Ay kimseye ait değil. Yer atmosferine her yıl toplamı 15 bin ton olan 200 bin kadar göktaşı düştüğü kabul ediliyor.dikmesinden beri Ay'ın ABD malı ve toprağı olduğu sanılıyor. Dünyada bilinen göktaşlarının en büyüğü ise güneybatı Afrika'da Grootfentein'de bulunan göktaşıdır ve kütlesi 80 ton kadardır. Bu sırada içinizden bir dilek tutup. Bugüne kadar dünyada 20 civarında insanın göktaşı isabeti nedeniyle yaralandığı tespit edilmiştir. Yani uzayda. bu dileğin gerçekleşmesi için de gördüğünüzden kimseye bahsetmemişsinizdir herhalde. Bunlardan Dünya'nın yakınından geçerken çekim alanına girenler. Ülkemizde rastlanan en büyük göktaşı 25 kilogram olup Domaniç yaylasında bulunmuştur. Sovyet Rusya ile ABD'nin uzaya gitme yarışına başlamaları ile birlikle uzayı sahiplenme konusu da gündeme geldi. çizgi gibi bir iz bırakırlar.5 milyar yıllık ömrü içinde gelen göktaşları sayesinde epeyce artmış olması gerekiyor. Yıldız kayması nasıl oluyor? Geceleyin açık bir havada gökyüzünü seyrederken. Tüm dünyanın malı olarak kabul edilen Antarktika gibi uzay ve Ay kimseye ait değil veya herkese ait. Ay'ın ve diğer gökcisimlerinin ve uzayın araşlırılması ve kullanılması konusunda belirli kurallar getirildi. milyarlarca kilometre yol alan bir taş. yanmadan yere kadar ulaşarak gelsin kafanıza düşsün. Güneş sistemimizin içinde Güneş ve gezegenlerin çekim kuvvetleri arasında bir oraya bir buraya gezinen sayısız göktaşı vardır. İşte kısmet diye buna denir! . Çünkü insanlar arasında. çeşitli renk ve parlaklıktaki yıldızların oluşturduğu o inanılmaz ve muhteşem manzaranın içinden bir yıldızın parlak bir çizgi çizerek kayıp gittiğini muhakkak görmüşsünüzdür. yanarlar ve arkalarında parlak. İsteyen gidebilir. Bu hesaba göre yerin kütlesi 4. hızla atmosfere dalarlar. atmosfere çok uygun bir açıdan girsin. Dünyamızın büyük bir kısmı okyanuslarla kaplı olduğundan yere ulaşabilen göktaşlarının çoğu da buralara düşerler. Bu anlaşmaya göre. bir yıldız kaydığında. uzay hiç bir şekilde ve hiç bir ulus tarafından sahiplenilemez. Dünya'ya düşen göktaşlarının incelenmeleri sonucu içlerinde dünyada var olmayan yeni bir elemente rastlanmamıştır. Ancak Dünya'nın bir çok yerinde de karalar üzerinde meteoritlerin yol açtığı izler ve çukurlar vardır. binlerce yıl boyunca.
Gökkuşağı niçin yuvarlaktır? Su damlası ve yakıcı güneş. Yağmur damlalarından yansıyan ışınların gözümüzde odaklaşabilmeleri için bir daire şeklinde dizilmiş olmaları gerekir. sarı. . yeşil. biz ve yağmur damlaları. Sarı gibi görünmesine rağmen güneş ışığı aslında beyazdır ve bütün renkler onun içindedir. İşte gökkuşağı bunlardan oluşur. Gökkuşağını görebilmek için Güneş. Böylece parlaklıklarını yitiren ışıklardan oluşan ikinci gökkuşağı zar zor görülür. turuncu. Ama daha önemlisi milyonlarca yağmur damlasından yansıyan ışınların gözümüze geliş açıları mutlaka aynı olmalıdır ki biz gökkuşağını görebilelim. Günümüzde ise bir sır olmaktan çıktı. Güneş ışığı bu kendi tarafındaki yüzeyinden doğrudan içine girer. lacivert ve mor renklere ayrışır. Birinci kuşakta kırmızı renk şeridin en dışında iken ikinci kuşakta en içtedir. Diğer renklerin sıralamaları da terstir. Gökyüzünde gökkuşağı gördüğünüz vakit biliniz ki. Bir ikinci zayıf kuşağın daha bulunmasının nedeni bazı güneş ışıklarının su damlasının iç yüzeyine bir kez değil iki kez çarpmalarıdır. Zaten gökyüzünde sabit bir gökkuşağı oluşmuyor. Mor renk çemberin içinde kırmızı ise en dışındadır. Aslında o bölgedeki bütün yağmur damlaları gelen ışığı renklere ayrıştırarak yansıtırlar ama sadece bir yarım daire içinde olan yağmur damlalarından yansıyanlar gözümüze odaklaşırlar. Işığın damlanın ön yüzünden değil de arka yüzünden yansımasının nedeni içbükey. o yağmur damlalarından oluşmaktadır ama güneş kesinlikle arkanızdadır. gördüğü gökkuşağı farklı yerde oluyor. içbükey arka yüzden çeşitli açılarda yansımaları sonucu gözümüze sırayla dizili renklerden oluşmuş bir bant şeklinde görünüyorlar. Yağmur damlaları burada ışığı renklerine ayıracak bir prizma görevi görürler. mavi. Yağmur damlasının içine girince kırmızı. Genellikle fark edilmez ama gökkuşağı daima içice iki halkadan oluşur. Onu Tanrıların elçi-+lerinin geçmesi için yapılmış bir köprü olarak görüyorlardı. İçinde renklere ayrıdır ve kürenin arka duvarına vurarak gerisin geriye yansır. Ayrışmış renkler. Yağmur damlası çocukken oynadığımız misket veya bilye gibi küresel saydam bir şekildedir. muhakkak belirli bir açıda dizilmek zorundayız. Yağmur ve güneş ile ilişkisi ilk olarak milattan önce 310 yıllarında Aristoteles tarafından ileri sürüldü. Gökkuşağının görüldüğü yere doğru gidilince görülebildiği sürece kişiye hep aynı mesafede kalıyor. Herkesin bakış yönüne göre. Güneş ne kadar yüksekse gökkuşağı dairesi de o kadar aşağı iner. dışbükey mercek özelliklerindendir. Bazen bir uçaktan veya yüksek bir dağdan baktığımızda gökkuşağını tam daire şeklinde görmemiz de mümkün olabilmektedir. İkinci kuşak pek dikkat çekmez. Güneşin paralel ışınları başınızın üstünden geçerek yağmur damlalarına çarparlar. Atalarımız gökkuşağından çok korkarlardı. Bunun içindir ki yedi renkli gökkuşağını sabah ve akşam yağışlarından sonra daha çok görürüz. Biz de sadece o yağmur damlalarından gözümüze gelen renklerine ayrılmış ışınları görebildiğimizden gökkuşağını da yarım daire şeklinde görürüz. Altından geçenin cinsiyetinin değişeceği veya yere değdiği noktada bir küp altın gömülü olduğu lafları sadece şakalarda kullanılıyor.
2 gün içinde yağmur 2 gün için güzel hava. Ancak hava basıncındaki değişiklik tek başına o günkü veya gelecek günlerde oluşacak hava durumları hakkında yeterli bilgi veremez. 12-24 saat içinde yağmur 1-2 gün için güzel hava. Bir fincan kahve de aynı işi görebilir. Bir çoklarımızın evinde termometre vardır da barometre yoktur. Eğer rüzgar yönünü de biliyorsanız o zaman kısa dönemler için pratik tahminler yapabilirsiniz. hatta fırtına gelebilecektir.Barometre ne işe yarar? Barometre hava basıncını ölçmeye yarar. Çok sağlıklı hava tahminleri meteoroloji balonları. 12 saat içinde yağmur 24 saat içinde yağmur rüzgar artacak. Eğer 30'un altında ve düşmeye devam ediyorsa hava bulutlu ve rüzgarlı olacak. Örneğin barometre 30'un üstünde gösteriyor ve yükselmeye devam ediyorsa hava açık olacak ve rüzgar şiddeti azalacak demektir. Eğer kahve üzerindeki kabarcık ve köpükler fincanın ortasında toplanıyorlarsa hava basıncı yüksek. kenarlara doğru yayıiıyorlarsa basınç düşük demektir. hava sıcaklığı yavaşça düşecek güney-güneydoğu yavaşça düşüyor hızla düşüyor güneybatı-kuzeybatı sabit hızla yükseliyor güneybatı-kuzeybatı sabit yavaşça düşüyor Diyelim ki evinizde bir barometre yok. Şimdi rüzgar yönleri. bir de rüzgar yönünü gözlemleyerek hava tahminini rahatlıkla yapabilirsiniz. Atmosferdeki hava basıncındaki değişiklikler rüzgarları yaratırlar. şimdilerde ise uydular vasıtası ile yapılıyor ama evinizde barometrenin düşüş veya yükselişini takip ederek. Olanların da çoğu için pek mana ifade etmez. Hava basıncını ölçmenin diğer pratik yolları da var. . barometrenin durumu ve bunlara göre oluşabilecek hava durumlarına bir bakalım: Rüzgar yönü güneydoğukuzeydoğu Barometre yavaşça düşüyor hızla düşüyor Hava durumu 12-18 saat içinde yağmur rüzgar artacak. Problem değil. Halbuki barometre hava tahmininde en önemli araçtır.
Güneş tarafından saniyede yakılan hidrojen miktarı 564 milyon tondur. Gezegenimizin de içinde bulunduğu Samanyolu galaksisinde tam 200 milyar güneş bulunuyor.Güneş daha ne kadar süre ısı ve ışık verebilir? Güneş sistemimiz. Güneş'in şu andaki enerji durumunda önümüzdeki 5 milyar yılda önemli bir değişiklik olmayacak. Bunu bilen arı peteğini altıgen yaparak en az malzemeyle en fazla peteği üretir. bu mesafenin 250 bin katı daha uzakta olduğu düşünülürse. sıcaklığı bugünküne göre yüzdde 20 artacak dev bir kızıl yıldıza dönüşecektir. Bizim güneşimiz de bunlardan farklı bir oluşum değil. bu gezegenlerin etrafında dönen 60'dan fazla uydu (Ay).7'si ise doğrudan enerjiye çevrilmekte. şimdiden telaşa kapılmaya gerek yoktur. okyanuslar kaynayıp buharlaşacak ve gezegenimiz bizim bildiğimiz türden bir hayatın var olduğu bir yer olmaktan çıkacaktır. Bilim insanlarına göre Güneş'ten söz ederken yüzey kelimesini kullanmak hatalıdır çünkü Güneş tamamen gazdan oluşmuştur.5 günde tam dönüş yaparken daha kuzeydeki bir noktası 31 günde yapar. merkezinin hemen çevresinde sürüp giden nükleer tepkime (hidrojen bombasında olduğu gibi) yani hidrojen atomlarının helyum atomlarına dönüşürken çıkardığı büyük enerjidir. Güneş evreni dolduran milyarlarca yıldızdan biridir. Yeryüzünde yaşam Güneş ışınlarına bağlı olduğuna göre. Katı bir cisim olmadığından ekvatoru üzerindeki bir nokta 24. Dünyamızdan bakınca Güneş sabitmiş gibi görünür ama o da kendi ekseni etrafında döner. Daha sonra genleşmeye başlayacak. toz ve parçalardan oluşur. Üstelik tamamıyla sıradan bir yıldızdır. Güneş'in insanlar için gerekli olan enerjiyi daha ne kadar zaman sürdürebileceğini bilmek hakkımızdır. O zaman yeryüzündeki sıcaklık dayanılmaz bir yüksekliğe ulaşacak. Güneş'in ısı ve ışık olarak yaydığı enerji. Güneş'e burnumuzun dibinde diyebiliriz. Güneş bize çok yakın (150 milyon kilometre) olduğu için çok büyük ve parlak görünür. Bunun yüzde 0. Güneş'e baktığımızda katı bir maddeymiş gibi görürüz ama aslında yanan bir gaz kütlesinden başka bir şey değildir. Böylelikle . ısı ve ışın yayınımına gitmektedir. aynı şekilde ısı ve ışık vermeye devam edecektir. Yani kutuplarına gittikçe dönüş hızı yavaşlar. yine Güneş'in etrafında dönen gezegen olarak kabul edilemeyecek kadar küçük 5 bin civarında astroit. Arılar peteklerini neden altıgen yaparlar? Altıgen diğer çokgenlere gore kenar uzunluklarının toplamı en kısa olan şekildir. bizim Güneş adını verdiğimiz tek bir yıldız ve onun etrafında dönen dokuz gezegen. Güneş bu sistemdeki enerjinin de tek güç kaynağıdır. Dönüş yönü dünyanınkine göre terstir. Güneş'in fotoğraflarında görülen keskin köşeler ise gazın yoğunluğunun birdenbire arttığı yerlerdir. sayısız göktaşı. Güneşten sonra bilinen en yakın yıldızın. Ancak 5 milyar yıl hayli uzun bir zaman süresidir.
Bu iki güç Çinliler'e göre. yapıldığı petekte üretilen balı muhafaza etmek açısından maksimum hacim sağlar. ***Kurutulmuş çiçeklerin de belli bir ömrü var. Ertesi gün işinizden kovulma endişesi duyarsınız. Mavili. sağlık ve bereketi sağlamak ve arttırmak üzere değerlendirmeyi amaçlar. ***Bembayaz bir eviniz varsa. şeklini. enerjisini kaybeder. etrafınızdaki sütun ya da üçgenlere sizin değil. Yatağın üzerine yastıklar koyabilirsiniz. Bu sizin enerjinizi artıracak ve daha dinamik olmanıza yardımcı olacak. ***Çok önemli bir toplantıya giderken kırmızı iç çamaşırı giyin. Çünkü cam kırılgandır ve güvensizlik yaratır. Mümkünse bir kaç da çiçek olsun.su" dur. Feng-Shui'ye göre. Kendinizi güvende hissetmezsiniz. Bir arı kolonisi peteklerini yatayla 7-8 derecelik bir açı yapacak şekilde inşaa eder. ***Yatak odanıza arada sırada ateşi getirmek için bir mum yakın. yeşilli yatak örtüleriyle. ***İmzanızda adınız ve soyadınız mutlaka olsun. Eğer koltuklarınızı değiştiremiyorsanız. Feng-Shui nedir? Feng Shui Çin'in 3500 yıllık uyumlu bir ortam yaratmak için kullandığı bir yöntemdir. Metal enerjisini kırmalısınız. Ve bu açı hiçbir zaman şaşmamamıştır. ***Yatağı pencerenin önüne koymak yanlıstır. yeryüzünün eğimini. Uyumak için önce kendinizi güvende hissetmelisiniz. yumuşak hatlı koltuklar kullanın. Uzun süre evlerinizde bulundurmayın. adınızda geçen g. bir süre sonra ekonomik olarak ferahladığınızı göreceksiniz. atalardan gelen enerjiyi de kullanmanız için gerekiyor. ***Evlerinizde kare değil de. topografyasını belirler. su. Feng-Shui metodu yaşanan mekanlardaki enerjiyi. Soyadınızı yazmak. Çünkü evinizde gevşemeniz gerekiyor. Bunun nedeni peteğin içine bırakılan balın yere dökülmemesidir. Tehdit altında kalan o olacaktır. "rüzgâr .Kelime anlamı ise. bitkiler kullanmalısınız. y ve ğ'lerin kuyruklarını torba gibi yapın. Plastik çiçeklerin de ağaç enerjisi vardır ancak belli bir süre sonra eskir. huzur. ***Önemli biriyle kritik bir görüşme yapıyorsanız. onun yüzü dönük olsun. .malzeme tasarruflu kullanarak balmumu israfı önlemiş olur. mutlaka yumuşak yastıklar kullanın. akarsu posterleriyle değişik bir hava yaratabilirsiniz. Ayrıca altıgenler. İmza atarken. Harflerin bu kuyruklarına "para torbası" deniyor.
***Yatak odasında. Çalışma ortamında belirli bir kişiyi hedef alan ve uzun süre devam eden olumsuz davranışlar olarak tanımlanıyor. onun iletişim fırsatlarını ortadan kaldırmayı ve iş başarısını düşürmeyi hedefliyor. Şirketin üst yönetimi bu problemi çözmek yerine görmezlikten gelirse problem derinleşiyor ve büyüyor. 'Mobbing' nedir? Mobbing İngilizce bir kelime. İlk kez 1984'te İsveçli psikolog Heinz Leymann'ın yaptığı bir araştırmayla gündeme geldi. yattığınız yerden kendinizi bir aynada görüyorsanız. Bu davranışlar o kişiyi bezdirmek ve işinden istifa etmesini sağlamak amacıyla yani bilinçli bir şekilde uygulanıyor. hor görme anlamlarına geliyor. Altının daha özel ve iyi bir enerjisi vardır. Depresyona yol açtığı için dikkatli kullanın. ***Florasan ışık insan doğasına aykırıdır. 'İşyerinde ruhsal taciz' veya 'psikolojik terör' olarak Türkçe'ye çevriliyor. aşağılama. okul veya dini kurumlar gibi otoritenin pek de sıkı olmadığı ortamlarda rastlanıyor. ***Dijital saatler kalp ritmini etkiler. ***Balkonları depo olarak değerlendirmemeli. uyanmak için başucunuzda klasik saatler kullanın. kullanmalıyız. Saldırılar kişinin itibarını zedelemeyi. duygusallaştırır ve ağlama isteği verir. Bir şirketin organizasyonundaki bozukluklar ve kötü yönetim otomatik olarak mobbing için ortam yaratıyor. Belirsizlikten kaynaklanan otorite boşluğunda güçlü güçsüzü eziyor.***Gümüs takı kullanmak insanı olumsuz yönde etkiler. İlk bilgisayar nasıl ortaya çıktı? . bu uykunuzu bozabilir. Leymann 'mobbing'i bir ya da birkaç kişinin bir çalışana karşı sistematik olarak ve düşmanca yürüttüğü aktiviteler olarak tanımlıyor. Bu nedenle en çok hastane. Saldırma. Rüya görmenizi ve dingin uyanmanızı engelleyebilir.
Doğa filozoflarının sonuncusu olan Demokritos. 17. yani "hiçbir şey hiçten doğmaz". Daha sonra Leibniz aynı prensiple çarpma işlemi de yapabilen bir makine daha geliştirmiştir. Presper Erchert ve John W.Ö.000 kondansatörden oluşmuş 30 ton ağırlığındaki bu dev makina. özellikle matematikçilerle dostluk kurduktan sonra Atina'ya dönerek kendisini bütünüyle felsefeye adamıştır M.İnsanoğlunun ilk hesap makinesi abaküslerdir ve abaküse benzeyen ilk araçlar bundan 3. Mısır'da beş yıl kalan ve Asya'yı baştan başa dolaşan Demokritos. Amerikalı J. 420'ye doğru Abdera'da kendi felsefe okulunu kurmuştur. Mekanist ve atomcu bir maddeciliğe dayanan felsefesine göre doğa. 460-370).500 röle. basımevlerinden uzay gemilerine kadar hemen bütün makina ve araçların kontrolünü de bilgisayarlar üstlenmeye başladı.000 sayıyı bir saniye içinde toplayabiliyordu. Babbage'nin Analitik Motor adını verdiği cihaz. yüksek işlem hızına sahip tam elektronik ilk sayısal bilgisayarı geliştirdiler. Onun yaptığı bilgisayar. belli bir programlama içinde hesapları otomatik olarak yapabilmekteydi. 1941 yılında Berlin'de Kondrad Zuse tarafından geliştirilmiştir. Bu gelişmeler sayesinde.500 civarında elektron tüpü. bölünmez parçacıklar olan atomlardan oluşmuştur ve her şey sürekli hareket eden bu atomların çeşitli biçimlerde bir araya gelmelerinden oluşur. Otomatik hareketlerden yararlanan ilk toplama makinesini Blaise Pascal geliştirmiştir. Hesaplamada elektronik sistemin öncüsü İngiliz bilim adamı Charles Babbage'dir. Bilgi üretimi ve dolaşımı hızlandı. 1946'da. Abdera'da doğdu. Gerçek anlamda bilgisayarlar.000 direnç ve 10. Mauchly. Bilgi toplumunun oluşumunu hızlandıran bu gelişmelerin yanısıra. 70. on haneli 5. Pascal bu makineyi tasarlarken. 1. bilgiyi çabuk ve doğru bir şekilde işleme ve saklama özellikleri nedeniyle. çeşitli bilginlerle. .Ö. Böylece insanlar uzun süre alan ve oldukça karmaşık olan yorucu ve bıktırıcı işlerden kurtuldular. Sonraki yıllarda inanılmaz bir süratle geliştirilen bilgisayarlar. elektron lambalarından oluşuyordu ve aynı yıllarda Busines Machines Corporation adlı firmanın yaptığı otomatik bilgisayardan çok daha hızlı çalışıyordu. bir tarafa doğru döndürülen dişli çarkların hareketinden faydalanmıştır. Demokritos kimdir? Yunan filozofudur (M.000 sene önce kullanılmıştır. kısa sürede günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiler. bir toplumun bütün bireylerinin bilgiye kolayca ulaşmaları ve onu tüketmeleri mümkün oldu.
Arka fon beyaz kullanıldığında. bizi kimi zaman neşeli. Kentucky Fried Chicken ve benzer . çünkü her şey doğanın değişmez yasalarını izler. buluşlara yönelten zorunluluklardır ve insanlar "ilerleme" sonucu "kültür"e sahip olmuştur. Demokritos'a göre atomların devinimlerinin ardında hiçbir bilinçli "amaç" yoktur. tamamen mekanik bir şeydir. bunu iş hayatında sıklıkla kullanmaya başlamış ve çok da başarılı olmuşlar. olup biten her şeyin ardında bir doğallık. duvar boyaları ise kahverengi-şampanya-pembe karışımıdır. Renkler. kimi zaman da düşünceli yapan renkler ve marifetleri saymakla bitmez. insanlar müzede yavaş hareket etmiş. atom teorisinin öncüsüdür denebilir. bir neden olduğunu ileri sürüyordu. Hiçbir fastfoodcunun duvarını beyaz göremezsiniz. Demokritos. İşte renklerin dünyası. daha az alan dolaşmış ve müzeyi çok daha kısa sürede terketmişler. Pers ülkesine kral olmaktansa böyle bir doğal neden keşfetmiş olmayı yeğlediğini söylemişti. Ona göre algılayışımızın nedeni. Arka fon kahverengiye döndüğünde ise. atomların boşlukta hareket edişleriydi. kendi dilleriyle karşınızdakine. Hayatımızı şekillendiren. daha uzun süre kalıp. İşte renklerin yadsınamaz etkisini farkeden batılı şirketler. Dikkat ederseniz dünyadaki fast-food restaurantlarının hepsinin sandalyeleri ve masaları kahverengi. insanlık tarihinin başlangıcını merak etmiş ve insanların önceleri hayvanlarınkine benzer bir yaşam sürdüklerini ileri sürmüştür.Demokritos için. insanlar müzede çok daha hızlı hareket edip. Demokritos'a göre atom teorisi algılarımızı da açıklayabiliyordu. muhattabınıza sizin karakterinizi sizden önce anlatıyor. Ay'ı görmemizin nedeni "Ay'ın atomlarının" gözümüze girmesiydi. Her ne kadar 'zevkler ve renkler tartışılmaz'dense de uzmanların elde ettikleri dikkat çekici sonuçların bu tartışmanın yapılmasında gecikildiğini açıkça gösteriyor. Bir keresinde de. Burger King. Ona göre akıllı bir yaratık olan insanı. duvar rengini beyaz ve kahverengi olarak değişebilir yapmışlar. daha fazla alanda dolaşmışlar. Renklerin hayatımızdaki etkileri neler? Renklerin insanlar üzerindeki etkisi hiç de yabana atılır cinsten değil. Demokritos. Bu her şeyin "rastlantısal" bir biçimde oluştuğu anlamına gelmez. şirketlerin bunu nasıl kullandıkları ve bizle nasıl olnadıkları: KAHVERENGİ Kansas Üniversitesi Sanat Müzesi'nde bir araştırma için halının altını elektronik bir sistemle donatmışlar. Doğa.
altın bronz karışımı bir şekil ve rengi kullandığını hatırlayın. nevrotik duyguları açığa çıkardığı. YEŞİL Yeşil. otoriteyi ve verimliliği çağrıştırır. kendilerine sallanan koyu renkli beze saldırırlar. Uluslararası toplantılarda tüm devlet başkanları lacivert takım elbise giyerler. Fonda kullanıldığında karamsarlığı çağrıştırır. MOR Mor. Coca Cola. Sakinleştirici bir renktir. Kırmızı tansiyonu yükseltir ve kan akışını hızlandırır. Pizza Hut. Hırsın da bir ifadesidir. Ülker. büyük jüriye ifade vermesinden önce mavi kravat takarak. güven verir. Batı'da bu etkisi yüzünden intiharları azaltmak için köprü korkuluklarını maviye boyarlar. Dünyadaki ünlü gıda firmalarının hepsinin logosunun kırmızı olduğunu hayretle farkedeceksiniz. Yani boğalar da renk körüdür. Araplar ise mavi taşların kanın akışını yavaşlattığına inanırlar. . O yüzden bankaların logolarında en çok tercih ettikleri iki renkten biridir. Nazar boncuğu o yüzden mavi taşlıdır. Kırmızıya değil. Sakız paketlerinde ve sebze satılan yerlerde de yeşil en çok tercih edilen renktir. Faber Birren ise tansiyonu düşürdüğünü söyler. sonsuzluğu. Dünyadaki firmaların yarısından fazlası logolarında maviyi kullanırlar. iştah açar. Bizde ve Batı'da siyah. gücü ve tutkuyu temsil eder. Burger King. Mavi ve özellikle lacivert kozmik bir renk olarak kabul edilir. insanları bilinçaltında korkuttuğu tespit edilen bir renk. MAVİ Freud. Daha çok altını ve parayı çağrıştırır çünkü. Einstein'in konsantre olabilmek için perdeleri siyah. Batı'da büyük otellerin mutfaklarında duvar renginin. aşçıların yeniliklerini arttırmak için yeşile boyandığı söylenir. KIRMIZI Kırmızı. SİYAH Siyah. McDonald's.fast-foodlar yıllardır bilinçli olarak tüm duvarlarını baştan aşağıya kahverengi ağaç kaplama yaparlar. Çünkü rahatlatıcı ve sakinleştiricidir. Konsantrasyonu en çok getiren renktir. gün ışığı olmayan bir odaya girip ve bu şekilde düşündüğü söylenir. matemi simgelerken Japonya'da mutluluğun simgesidir. Tabiatı en çok hatırlatan renktir. maviyi sakin diye niteler. Yeşil alanlarda insanların daha az mide ağrısı çektikleri tespit edilmiş. maymunların dışında. Hastaneler de logo ve iç dizaynlarında yeşili tercih eder. 'Peki boğalar niye kırmızı renge saldırıyor?'cevabı ise ilginç. Işığı yok eder. araştırılan hayvanların hemen hepsi siyah-beyaz görmektedir. Bu listeyi binlere çıkarabilirsiniz. Yatak odası için de rahatlatıcı bir renktir. Aynı şekilde Bill Clinton.
şifa ve ruhsal çalışmalara dayanan binlerce yıllık ve enerji aktarımı ile şifa vermeye dayalı bir tekniktir. Mikao Usui tarafından yeniden ortaya çıkarılmış ve bir şifa tekniği halinde sunulmuştur. SARI Sarı. Japonya. Reiki fiziksel. beyaz ağırlıklı kıyafetleri seçmelerinde yarar var. Kaynağının Tibet olduğu sanılan Reiki. zihinsel. Türkiye'de de son yıllarda yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Türkiye'de sarıyı logosunda baskın bir renk olarak kullanan tek banka. duygusal sorunların tümünde kullanılabilir. Yani Reiki.PEMBE Pembe giyenlere. Reiki. yüzyılda Japon Budisti olan Dr. öğrencisine Reiki'yi kullanma yeteneğini transfer etmesiyle olur. Reiki. Seminere katılan kişi enerjiyi. hizmetlerinden dolayı ödeme yaparken kendimizi daha rahat hissettiğimizi tespit etmişler. O yüzden dünyada hiçbir banka ambleminde bildiğimiz sarıyı kullanmaz. devamlılığı ve temizliği simgeler. Reiki nedir? Reiki. Amerika ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde Reiki klinikleri bulunmaktadır. kalıcı olmasını isterler. tamamlayarak ve temelde bilinç değişikliği gerçekleştirerek ruhsal. bedende meydana gelen enerji dengesizliklerini ve negatif enerji blokajlarını çözebilmek için yetersiz veya eksik kalan kendi enerji bedenimizi dengeleyip. istikrarı. bir ruhsal şifa tekniğidir. Dikkat çeksin ve geçici olduğu bilinsin diye. sizin temiz olduğunuz imajını verir. İngiltere'de Boots ve Marks and Spencer mağazalarında tüm tezgahtarların pembe gömlek giydiği bilinir. dolayısıyla da fiziksel iyileşme sürecini başlatmamız yolunu açar. devlet bankası Vakıfbank'tır. Ancak ezoterik olarak "yüce kaynağın bilincini taşıyan. ruhsal amaçla çalışan yaşam gücü enerjisi" açıklaması anlamını daha iyi ortaya koyar. Batı'ya yayılmaya başladığında "Evrensel Yaşam Enerjisi" olarak tercüme edilmiştir. bir Reiki Master'ının. (Portakal ve bronz ya da bakır kimi zaman yer alabilir) Paranın geçici değil. geçiciliğin ve dikkati çekiciliğin ifadesidir. lütfen geri getirin' demek istiyorlar. Beyaz elbiseler. 'Ürün geçici. BEYAZ Beyaz. Bu yüzden üzerinde fazla şaibeler olanların. Araba kiralama firmaları logolarında hep sarıyı kullanırlar. Reiki bir din değildir ve hiçbir inanca bağlı tutulmaz. 19. enerjinin çalışma sistemini ve el ile tedavi etmeyi . O yüzden tüm dünyada taksiler sarıdır.
Bu yıllarda telepati. yapılamayacağı yapmak. Parapsikoloji nedir? 1930’lu yılların başında ABD'nin Duke Üniversitesi'nde J. doğuştan tüm bireylerde varolmakla beraber. uygularken konsantrasyon ve inanmak şart değildir. Ancak yeni doğan bir kuşa. ispinoz gibi türlerin erkek kuşları. Parapsikoloji konusunda birçok kitap yazılmış ve ayrıca Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülkede seminerler düzenlenmiştir. farklı psikoloji anlamına gelmektedir. Psişik güç denen bu olgu. serçe. Enerji aktarımı sırasında uygulama yapılan kişiye. Rhine ve eşi L. kendi türüne ve başka bir türe ait kuş seslerinden oluşan yapay bir şarkı dinletildiğinde. Siz inanmasanız bile o çalışır ve şifa verir. imkansızı imkanlı hale getirmek gibi farklı bir konu olduğundan büyük ilgi görmektedir. Rhine tarafından yürütülen çalışmalarda. geçmişi.öğrenir. . bir haritanın üzerinde yapılan çalışmayla karada su bulma yöntemine kadar birçok farklı konu. doksan gün içerisinde kendi türünün şarkısını tamamen öğrenebilir ve bu süreç insanın konuşmayı öğrenmesine benzer biçimde aşamalar halinde gelişir. psişik çalışmaları belirtmek için Almanca "parapsychologie" terimini kullanmışlardır. Demek ki bazı kuşların kendi türlerinin seslerini seçmesine ve öğrenmesine yarayan doğuştan sahip olduğu bir beyin mekanizması vardır. Trans haline geçilerek farklı boyutlara gidilebilmesi. Normal dışı. Duyu dışı algılamaları. Reiki. Somut dünyadan çok farklı bir konu olan parapsikoloji. B. parapsikolojiye dahil olabilmektedir. kuş yalnızca kendi türüne ait olan şarkıyı yapay şarkının içinden seçerek taklit eder. o kişiden de uygulama yapan kişiye herhangi bir problem geçmez. telekinezi ve durugörü çalışmalarının yoğun olduğu duyu dışı algılamalar görülmektedir. Kuşlarda öğrenme nasıl olur? Kanarya. Duyu dışı algılamalarında kimi insanların daha başarılı olduğu bilinmektedir. aynı seviyede olmamakta ve çalışmalarla ilerletilebilmektedir. şimdiki zamanı ve geleceği algılama diye önce üçe ayırmışlardır.
Oysa yetişkinlik döneminde yapılan böyle bir etki. bir domuzu ya da atı öldürebilir. Vücudundan ayrılan kuyruk. gelecekte araştırmacılar. Ayrıca araştırmacılar.Zebra ispinoz kuşunun beynindeki çekirdekler ve bunların birbirleriyle olan bağlantısından yararlanarak şarkı üretme sistemi oldukça iyi tanımlanmıştır. Ortaya ilginç bir sonuç çıktı. * Bir karınca kendisinden 50 kat fazla bir ağırlığı taşıyabilecek güçte. beyinlerindeki ses kontrol mekanizmalarının çoğunlukla beyinlerinin sol yarıkürelerinde bulunduğunu göstermiştir. kuşların kendi türlerinin şarkılarını öğrenmeleri aşamasında etkin olan bir gendir. kuşların öğrenme yetisinin bazı genlere bağlı olduğunu göstermektedir. Karıncaların bu özelliklerini biliyor muydunuz? * İşçi karıncaların neredeyse tamamı dişidir. Saldıran hayvanın dikkati bu yöne kaydığından. sokabilirler ve arkalarından asit fışkırtabilirler. * Karıncalar acımasız savaşçılardır. Bu gen sayesinde. * 500 binin üzerindeki bir karınca grubu bir kuşu. kuşların. Kutuplarda yaşayan bu sevimli . Zenk geni. kertenkele hızla oradan uzaklaşır. * Kraliçe karınca 20 yıl yaşayabilir. * Karıncalar yaklaşık 60 milyon yıldır değişim geçiriyorlar. kasların kasılmasıyla bir süre yerde oynamaya devam eder. kertenkele kuyruğunu bırakır. Kertenkeleler neden kuyruklarını bırakırlar? Kuyruklarını bırakma yöntemi. bir kuşun kendi şarkısını öğrenme aşamalarını ortaya koyabileceklerdir. tıpkı insanlardaki gibi beyinlerinde bir asimetri vardır. şarkıyı hasara uğratmaz. Erkekler çiftleştikten kısa bir süre sonra ölürler. kuşun şarkısında bazı hatalar yapmasına yol açmıştır. Başka bir hayvan kendilerine saldırdığında. Kuşun. Bazı sinir hücrelerinde bulunan bu gen. Ayrıca yapılan araştırmalar. gelişme döneminde bu sistemin bazı bölgelerinin etkisiz hale getirilmesi. Ve yaşamı boyunca yaptığı tek şey yumurtlamaktır. Penguenler neden paytak yürürler? Penguenlerin tıpkı hacıyatmaz gibi sağa sola sallanarak yürümelerinin sebebini bilimadamları araştırdı. erkek kanarya gibi kuşlarda "zenk" adı verilen bir genin varlığını ortaya çıkartmışlardır. Isırabilirler. kertenkelelerin bir savunma yöntemidir.
Köpekler besinlerini neden gömerler? Köpekler.gibi önemli oranda enerji tüketimi oluşturuyor. Bu. Demek oluyor ki. Bu. yakaladıkları küçük avları. insanlar tarafından istifçilik veya besin depolama olarak adlandırılır. Evcil köpekler ise kemiklerini gömdükten sonra onunla ilgilenmez. “Gordion Düğümü” ne demektir. Bir kişi günde 8 saat boyunca ara vermeden şekersiz ciklet çiğnediği takdirde yılda 5 kilo verebiliyor. halı veya elbiselerin altına vs. araştırmanın sonucunu şöyle açıkladı : "Aşırı kısa bacaklı olan penguenler. Sadece yürümeye başlarken enerji harcıyorlar. enerji tasarrufu yapmak için sarkaç hareketiyle yürüyorlar. ABD’de bulunan Mayo Clinic uzmanları. kemiklerini gömmeye eğilimi olan hayvanlardır. daha sonra kullanmak üzere gömerler.. tamamen vahşi hayattan kalma bir içgüdüdür.hayvanlar. çevrelerine yakın yerlere. Vahşi hayatta yaşayan kurtlar.. ciklet çiğneme ile ortalama ne kadar kilo verildiğini bile hesaplamışlar. ihtiyaçları olacak yiyecekleri gömerek. kendi heybetlerindeki bir hayvandan iki kat daha fazla enerji harcamaları gerekiyordu. Evde yaşayan köpekler de gıdalarını koltuk araları. Çünkü çiğneme eylemi. besinlerini depolarlar. Böylece her adımın sonunda bir sonraki adım için enerji depoluyor. Colorado Üniversitesi'nden Timothy Griffin ve Rodger Kram. saklar ve koku yardımıyla tesadüfen bulmazlarsa. Normal yürümüş olsalar. yana doğru adımlar atarak kaslarının daha az yorulmasını sağlıyor. bir de dururken. kullanmaz ve unuturlar. Ev hayvanları arasında sadece köpekler. ne ifade eder? . saatte 11 kj. evcil köpekler gömme işlemini besin ihtiyaçlarını garanti altına almak için yapmamaktadırlar. Sakız çiğnemek zayıflatır mı? Bütün bir gün sakız çiğnemek.. penguenleri San Diego kentindeki Deniz Dünyası Merkezi'nde aylarca süren bir incelemeye aldı ve ilginç bulgular elde etti. İşte bunu keşfederek bu şekilde yürümeyi geliştirmişler. kuşkusuz sevimli bir iş değil ama bunun insanı zayıflattığı da bir gerçek. unuturlar. yani daha sonra çıkarıp. İki bilimadamı.
. tüm erkekler bir silah taşıyor ve çoğunluğu da bu silahı sağ eli ile kullanıyordu. diğerini aniden silahını çekmesine mani olmak için.Makedonya Kralı Büyük İskender. Tırnaklar üzerinde neden beyaz lekeler oluşur? Halk rasında bu olay.Ö. Zengin kadınlar da. tırnağın altında küçük bir hava boşluğunun oluşmasıdır. sağ ellerini kullanarak daha hızlı ilikleyebiliyorlardı Bu nedenle. 333 yılında Anadolu’nun içlerine girerek Frigya’nın başkenti Gordion’a ulaşır. Hizmetçiler ise hanımlarının karşısında. Kadınların düğmeleri neden solda? Giysilerde düğmelerin kullanılmaya başlandığı ilk zamanlarda. Kendisine kentin ilk kurucusu Gordios’un arabası gösterilir. hem de herkesin almayacağı kadar pahalı idi. birlikte ellerini hafifçe sıkarak duruyorlardı. Bu olayın nedeni. ağızdan alınan bazı ilaçlarla tedavi edilir. Bu hastalık. Ancak bu hava boşluğundan kaynaklanan beyaz lekeleri anımsatan mantar oluşumu tamamen farklı bir şeydir. Çünkü tam bir devre meydana getirmezler. İnsanlar niçin tokalaşıyorlar? Tokalaşma aslında çağlar öncesi bir adet. onların düğmelerini. ucu görülmeyen bir düğümle arabanın okuna bağlanmıştır. Tellere konan kuşlar niçin çarpılmıyorlar? İnsanların dokundukları anda kömür oldukları binlerce volt cereyan taşıyan elektrik tellerine konan kuşlar nasıl oluyor da cereyana kapılmıyorlar? Çünkü topraklanmamışlardır. elinde silah bulunmadığını göstermek için. çözümü çok zor olan olaylar için kullanılıyor. düğmeler hem çabuk kırılabiliyordu. birbirinden emin olana kadar. elektrik akımı kuşun gövdesi ve direk yolu ile toprağa geçer ve kuş ölür. “Lökonik hastalığı” adı verilen bu durum. Oysa tırnaklar üzerinde zaman zaman beyaz lekelerin oluşmasının kesinlikle patolojik bir rahatsızlıkla ilgisi yoktur. İnanışa göre bu düğümü çözen Asya’nın fatihi olacaktır. uzun elbiselerini ancak hizmetçilerinin yardımı ile giyebiliyorlardı. Arabanın boyunduruğu. Ama her iki taraf da kendini emniyete almak. Büyük İskender düğümü kılıcıyla keser. Bugün bu terim. Bir erkek diğerine dost olduğunu. Çok eski çağlarda. Daha sonra da kendiliğinden kaybolur. digeri de aynı şeyi yapıyordu. Ama kuş kazara elektrik tellerini taşıyan direğe temas ederse. terziler dügmeleri hizmetçilerin sağına. Çünkü kısa devre yaratmazlar. hanımların ise soluna gelecek şekilde diker oldular. M. boş sağ elini uzatıyor. tipik bir deri mantarı rahatsızlığıdır ve genellikle tırnaklarında mantar olan kişilerle el sıkışması yoluyla geçer. Bu hava boşluğu zaman içinde büyür ve yukarı doğru çıkar. organizmanın vitamin eksikliğine bağlanır.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.