Yılmaz Erdoğan 'Çalsın Sazlar' filminin galasında oyunculuk ve yönetmenliğin yanı sıra yapımcılık da yaptığını ve bu işin her şeyden daha zor olduğunu söylemiş: "Gelir dağılımına baktığınızda en az parayı alan yapımcıdır. Bir sinema bileti 10 lira, mısır 8 lira. Sanki mısıra çalışıyoruz gibi bir hava var. Sinemanın önde gelenlerinin toplanarak bu soruna bir çözüm bulması gerekiyor."
Sadece mısır mı? Kola ve su da; sinemalarda markete ve bakkala göre çok ama çok pahalı. Bazen görüyorum; gençler çantalarına mısır, kola, çikolata koyup sinemaya gidiyor. Yakında salon kapılarına 'Dışarıdan yiyecek-içecek getirmek yasaktır' diye yazarlarsa şaşırmam.
Ama mısırın, kolanın pahalı olmasının da bir nedeni var.
Vakti zamanında ABD'de Stanford Üniversitesi, sinema fuayelerinde satılan mısır, içecek gibi ürünlerin neden çok pahalı olduğunu araştırmıştı. Sinema salonu işletmecileri, mısırı ve kolayı yüksek fiyattan sattıkları için sinema bileti ücretlerini düşük tutulabiliyor. Mısır, kola normal fiyattan satılsa; bundan izleyicinin geneli daha zararlı çıkıyormuş. Çünkü bu durumda, bilet fiyatları yüzde 20-40 oranında artarmış.
PAHALI AMA NEDENİ VAR
ABD'de sinema fuayelerinde satılan ürünlerden elde edilen para, toplam sinema hasılatının yüzde 20'sine, kârın da yüzde 40'ına denk geliyor. Türkiye'de de benzer bir durum söz konusu. Yani bazıları parasına kıyıp yüksek bedelle mısır, kola aldığı için bilet fiyatları yükselmiyor.
'Nasıl olur? Bilet fiyatları zaten yüksek' dediğinizi duyar gibiyim. Hayır, yabancı ülkelere göre yüksek değil; fiyatlar aşağı yukarı aynı. Bizdeki gelir dağılımına göre bilet fiyatları belki 1-2 lira daha az olmalı ama daha ucuza kimse bilet satamaz.
REKLAM SÜRELERİ UZUN
Sinema üretimi, pahalı bir sanat dalı. Yapımcı; oyuncuya, yönetmene, set çalışanına, ulaştırmaya, dekora, yemeğe vs. dünyanın parasını veriyor. Çekim süresi uzarsa maliyet daha da artıyor. Bir de çekilen filmin laboratuvar, kopya masrafı var. Dağıtımcı ve salon sahibinin payı derken yapımcı, her sinema biletinin yarısını kazanıyor. Yani 15 liralık sinema biletinin 7.5 lirası yapımcıya gidiyor. Salon sahiplerinin kira, elektrik, eleman giderlerini de unutmayalım. Özetle; herkes emeğini, parasını koyup bu işten bir şeyler kazanıyor.
Ha bazı salon sahipleri reklamın süresini, mısır ve kolanın fiyatını abartmıyor mu, abartıyor elbette. Salonların tekelleşmesinin de bunda etkisi var. Bu köşede salonların tekelleşmesinden herkes zarar görecek diye yazmıştım ama yapımcılar bu durumu pek umursamamıştı. Şimdi itirazlar gelmeye başladı galiba... Bu da ayrı bir tartışma konusu.
Özetle sinemadaki mısır, kola pahalı olmasa ve herkese 20 dakikalık reklam izlettirilmese, bilet fiyatları yüzde 20-30 artar.