İLYAS TUNÇ
Samar Adası, Filipinler – 24 Ekim 1901-29 Şubat 1902
– Onları esir almayın, öldürün! On yaşından büyük herkesi… Samar’ı ıssız bir yer haline getirin.
Birleşik Devletler Ordusu komutanı Jacob H. Smith’i öfkelendiren şey, otuz altı Amerikan askerinin Filipinliler tarafından Balangiga’da öldürülmesiydi. Aslında öldürülenler değil, öldürenler Amerikalılardı. Filipin Devrimi’nin önderlerinden Emilio Aguinaldo’nun halkını işgale karşı direnişe çağırdığı 1899 Şubat’ından beri Amerikalılar Filipinlileri öldürüyorlardı. Öldürmekle kalsalar!.. İşkenceden geçiriyorlar, tecavüz ediyorlar, evleri, ekinleri, sığırlarıyla birlikte diri diri yakıyorlardı. Littleton W. T. Waller’in komutasındaki Amerikan deniz piyadelerinin Smith’in emrini yerine getirmek için Samar Adası’nda giriştiği harekât, 24 Ekim 1901’de başlamış, sadece birkaç ay sürmüştü; arkasında elli bini aşkın masum kurban bırakarak… Samar Kasabı Waller, katliamdan bir süre sonra askeri mahkemede savaş suçlusu olarak yargılanacak; ancak cezalandırılmak yerine emekliliğe zorlanacaktı.
Filipinler, bağımsızlığına 1898’de kavuşmuştu.
Dört yüz yıl boyunca İspanyol egemenliği altında yaşayan halk, özgürlüğün tadını çıkaracaktı ki başka bir ülkenin işgaline uğradı. Filipin-Amerikan Savaşı, Amerika’nın zaferiyle, ama aynı zamanda katliamlarıyla, sonuçlanmıştı. Sekiz milyonluk Filipin nüfusunun yaklaşık bir milyonu katledilmişti savaş sırasında. Amerika Birleşik Devletleri, işbirlikçi bir güç de oluşturmuştu bu güzelim ada ülkesinde: Filipin Polis Kuvveti! Ülkede çıkan bütün ayaklanmalar, Filipin Polis Kuvveti sayesinde bastırılacaktı.
Amerikan askerleri, adadan 29 Şubat 1902’de ayrıldılar.
Nasılsa ıssız bir yer haline gelmişti Samar!
Kuşların bile uçmadığı…