Uykuyla ilgili sorunlara çözüm getirilmesi ruhsal rahatsızlıkların sağaltımında da son derece etkili oluyor.
Uykuyla ilgili sorunlara çözüm getirilmesi ruhsal rahatsızlıkların sağaltımında da son derece etkili oluyor.
Depresyon ya da başka ruhsal rahatsızlıkları olanlar çoğu zaman uykusuzluk, gündüz sersemliği ve uykuya bağlı daha nice sorundan yakınır. Şimdilerde araştırmalar uykuyla ilgili sorunlara çözüm getirilmesinin ruhsal rahatsızlıkların sağaltımında da son derece etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Son araştırmaların büyük bir bölümü, uyku sırasında kişinin soluğunun durmadan kesildiği yaygın bir durum olarak bilinen, uyku apnesinin ruhsal hastalıklara yol açtığını ya da bu tür hastalıklarla ilgili belirtileri kızıştırdığını gözler önüne seriyor. Daha önceki yıllarda yapılan küçük çaplı araştırmalarda uyku apnesiyle depresyon arasında bir ilinti olduğuna dikkat çekilmişti.
Şimdi Hastalık Denetim ve Önleme Merkezleri tarafından yapılan bir araştırma bu bağlantıyı daha da güçlendiriyor. Söz konusu araştırma kapsamında uyku apnesi sorunu olan yaklaşık 10,000 Amerikalı erişkinin tıbbi kayıtları incelendi. Uyku apnesi tanısı konanlarla uyku apnesi olmayanlar arasında bir kıyaslamaya gidildiğinde, uyku apneli erkeklerde depresyona yakalanma olasılığının iki kat, kadınlarda da beş kat daha yüksek olduğu görüldü.
Araştırmayı yürüten Anne G. Wheaton ve arkadaşları Sleep dergisinin Nisan sayısında yayımlanan yazıda uyku apnesine bağlı oksijen eksikliğinin hücrelere zarar verip normal beyin işlevlerini önleyebileceğini belirtiyorlar.
Kısa bir süre önce Cleveland Kliniği’nde yapılan bir araştırma da uyku apnesi sorununu gidermenin depresyon belirtilerini azaltabileceği yönünde umut verici birtakım bulgulara işaret ediyor. Bu araştırma kapsamında hastalara yatmadan önce gırtlaklarındaki basıncı arttıran bir makineye iliştirilmiş maskeler giydirildi. Basıncın arttırılması, uyku apnesinde çoğu zaman solunumun durma nedeni olan, hava yolundaki çöküşün önlenmesine yol açar.
Ruhbilim uzmanı Charles Bae ve meslektaşları bu düzenekten yararlanmak suretiyle uyku apnesi tanısı konan 779 hastayı iyileştirdiler. Ortalama 90 gün boyunca bu düzenekle uyuyan hastaların tümünde-daha önce depresyon tanısı konup konmadığına, ya da antidepresan alıp almadıklarına bakılmaksızın- depresyonla ilgili yaygın belirtilere çok daha az tanık olunduğu belirtildi. Araştırmadan elde edilen bulgular geçtiğimiz Haziran ayında Boston’da yapılan Uyku 2012 konferansında kamuya sunuldu.
Hastaların uyku düzenlerinin incelenmesi ruhsal rahatsızlıklarla ilgili belirtilerin erkenden- hastaların psikiyatrik ilaçları denemelerinden bile önce- giderilmesine olanak tanıyabilir. Uykunun erken yaşlardaki ruhsal rahatsızlıklarla bağlantılı olduğunu ortaya koyan üç yeni araştırmaya göre, bu tür bir sağaltım özellikle çocuklar açısından son derece önemli. Ağustos ayında yapılan ve MedicalHypotheses dergisinde yayımlanan bir araştırmada dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin yaklaşık %25-50 kadarının uyku sorunları yaşadıklarına dikkat çekiliyor.
Bu araştırmadan birkaç ay önce Pediatrics dergisinde yayımlanan bir raporda da, araştırmaya katılan 11,000 çocuk denekten (anababalarının ifadelerine göre) uykuda düzensiz soluyanlarda davranışsal güçlüklerin dört yaşında %40, yedi yaşında %70 daha fazla olduğu belirtiliyor. Uyku bozuklukları duygu durumlarını da etkiliyor. Üstelik bu etki yalnızca huysuzluk yaratmakla da sınırlı kalmıyor. Journal of MentalHealthPolicyandEconomics (Ruhsal Sağlık Politikaları ve Ekonomi) dergisinin Mart sayısında yayımlanan rapora göre, gün içinde sersemlikten yakınan ergenlerin üzüntüye kapılma olasılıkları da daha yüksek oluyor.
CUMHURİYET BİLİM TEKNOLOJİ EKİ