SİLAH SATIŞLARINI DURDURMAK, VİCDANİ RET STATÜSÜ KAZANMAK
Önde gelen Güney Koreli bir barış aktivisti, Savaşsız Dünya’nın bazı başarılarını ve uluslararası barış toplantılarının değerini ortaya koyuyor
01 AĞUSTOS 2023 Yazan: Milan Rai , Choi Jungmin
Haziran ayında Londra’da düzenlenen Uluslararası Savaş Karşıtları toplantısında, Güney Koreli anti-militarist grup Savaşsız Dünya’nın şaşırtıcı çalışmalarını duymaya devam ettim. Uzun yıllar süren sıkı çalışmanın ardından, Güney Kore’nin Kuzey Kore ile resmen savaş halinde olan oldukça askeri bir devlet olmasına rağmen, vicdani retçilerin askere alınmak yerine ‘alternatif’ askerlik dışı hizmet yapma hakkını kazandılar. Grup yıllar boyunca pek çok yaratıcı ve cüretkar şiddet içermeyen eylem gerçekleştirdi; bunlar arasında Seul’ün eteklerindeki büyük bir silah fuarında bir tankı işgal etmek de vardı; bu protesto, aktivistlerinden sekizinin 15.000 ABD dolar para cezasına çarptırılmasına yol açtı.
15.000 dolarlık para cezasına çarptırılan sekiz kampanyacıdan biri olan silah ticareti karşıtı kampanyacı Choi Jungmin’le (‘chwéh chong-min’ olarak telaffuz edilir) 18 Haziran’da WRI’nin ‘Antimilitarist Kökler’ konferansında röportaj yaptım. (‘Uzun’ anlamına gelen Choi, Güney Kore’de dördüncü en yaygın soyadıdır; neredeyse 20 kişiden birinde bu soyad vardır.)
Choi Jungmin:
Güney Kore’de ‘Savaşsız Dünya’ adlı anti-militarist örgütte çalışıyorum. Küçük, yerel bir organizasyon için gerçekten iddialı bir isim (gülüyor)! Ben silah fuarlarına karşı kampanyayla ilgilenen bir personelim. Küçük bir çalışma grubumuz var. Yaptığım şey toplantıları düzenlemek ve kampanyayı tasarlamak. Bunun yanı sıra, organizasyonum için idari işler yapıyorum, muhasebecilik konusunda gerçekten kötüyüm! (gülüyor)
Sanırım ailem sayesinde aktivist oldum. Annem ve babam çok eğitimli değiller ama çok ilerici insanlar. Babam sıradan bir ofis çalışanıydı ve annem de ev hanımıydı; bu onların neslinde oldukça yaygın bir durum.
Onlar Güney Kore demokrasi hareketinin kalbi olan Gwangju bölgesinden geliyorlar. Gwangju mücadelesi 1980 yılında general Chun Doo-hwan’ın diktatörlüğü altında gerçekleşti. Uzun hikaye ama Güney Kore halkı kurumsal demokrasimizin Gwangju’dan geldiğine inanıyor, dolayısıyla Gwangju halkı Güney Kore’nin diğer bölgelerindeki insanlardan daha ilerici olma eğilimindedir. İlerici, küçük partilere daha fazla destek var.
“Bana göre pasifistler, daha iyi bir dünyanın şiddet içermeyen yollarla sağlanabileceğine inanan insanlardır”
Annemle babam Gwanju mücadelesini yaşadılar, bu yüzden daha ilerici oldular. Üniversite öğrencisiyken, Güney Kore hükümetinin yanlış uygulamalarına karşı her büyük mitinge katıldım. Annem ve babam her zaman yanımda oldular ve beni desteklediler.
İki yıl önce Savaşsız Dünya alternatif hizmet sistemini kazandığında -daha önce vicdani retçiler hapse girerdi, şimdi girmiyorlar- babam vefat etmişti ama annem ‘Tebrikler’ demişti.
Barış hareketine başladığımda ‘barış hareketi’ ‘yeniden birleşme hareketi’ ile eş değerdi. Ben öyle düşünmedim. Kuzey Kore ile tek bir ulus olmaktan pek hoşlanmıyorum, ancak birbirimizle iletişim kurma ve oraya özgürce gitme hakkımız olması gerektiğini düşünüyorum. Ama tek ulus olmak başka bir şeydir.
Vicdani retçi kampanyası üzerinde çalışmaya başladığımda yeniden birleşme hareketinden bazı aktivistlerle görüşme şansım oldu. Bana şunu söylediler: ‘Ah, kampanyanız çok iyi, çünkü artık ABD imparatorluğu altındayız, ordumuz kendi ordumuz değil, ABD tarafından kontrol ediliyor. Yani ABD ordusuna itiraz etmek gerçekten iyi… ama Kuzey Kore ile yeniden bir araya geldikten sonra kendi ordumuza, güçlü bir orduya ihtiyacımız var, o zaman vicdani ret bir seçenek olmayacaktır.’
Bu yüzden gerçek bir barış aktivizmi olarak gördüğüm şeyi başlatmamız gerektiğini düşündüm.
Bir pasifist olduğuma inanıyorum. Biliyorsunuz 1948 yılında Güney Kore hükümeti kurulduğundan bu yana hiçbir grup silahlı mücadeleye girişmedi. Bazı vatandaşlar 1980’deki Gwangju Ayaklanması sırasında silahlandılar, ancak bu, sıkıyönetim güçlerinin gelişigüzel ateş açmasına karşı kendiliğinden bir tepkiydi. Erica Chenoweth ve Maria Stephan’ın Sivil Direniş Neden İşe Yarar kitabında şiddet içermeyen bir mücadele olarak sınıflandırılır .
Bana pasifizm hakkında çok sık soru sorulmuyor, bu yüzden bazen WRI toplantılarında ya da Kore dışında bir yerde bana bu konu sorulduğunda ne diyeceğimi bilemiyorum. Toplumsal hareketlerin gücüne inanıyorum ve Güney Kore toplumsal hareketleri şiddet içermiyor, dolayısıyla şiddet içermeyen toplumsal hareketlerin gücüne inanıyorum. Bana göre pasifistler, daha iyi bir dünyanın şiddet içermeyen yollarla sağlanabileceğine inanan insanlardır.
Şiddetsiz devrim mi? Bu sivil toplum için gerçekten büyük bir hedef. Bunun mümkün olduğunu düşünüyorum ama bu sadece şiddet içermeyen bir yöntem kullanırsak devrimin doğal olarak geleceği anlamına gelmiyor ama istediğimizi elde edebilmek için daha stratejik düşünmemiz gerekiyor. Stratejik olarak planlama yaparsak şiddetsiz devrimin bize gelebileceğini düşünüyorum!
Vicdani ret hakkı için 10 yılı aşkın bir süre çok çalıştık. Sanırım bunda başarılı olmamızın nedeni her yıl çok sayıda (yaklaşık 600) vicdani retçinin hapse girmesiydi.
Bu, hapiste olan 20.000’den fazla retçi anlamına geliyor.
İtiraz edenlerin çokluğundan dolayı hükümetin ve tüm yargı-yasama sisteminin buna daha fazla dayanamayacağını düşünüyorum.
Bir planımız vardı. Öncelikle her davayı mahkemeye taşıyarak yargı sistemini sarsıyoruz: birinci mahkeme, ikinci mahkeme, ardından yüksek mahkeme ve ardından anayasa mahkemesine gidiyoruz.
Eğer bu, işleri yeterince değiştirmezse, yasa koyuculara [parlamentoya]ve ardından yöneticilere [savunma bakanlığı, ulusal insan hakları komisyonu vb. yürütme birimlerine]giderdik ve sonra tüm bunlar yapılırsa, başarısız olursa BM’ye giderdik. Yani bu döngü oldukça iyi işledi.
Mesela İspanyol vicdani ret hareketini biliyorum, hiçbir zaman alternatif hizmet talep etmediler ama bizim için bu talep vicdani retçileri daha olgun gösteriyordu; her şeyi alt üst etmeye çalışan olgunlaşmamış, bencil genç oğlanlar değil. Bunun yerine, oldukça sorumlular ve topluluklarıyla ilgileniyorlar. Alternatif hizmet talep ettikleri için böyle bir imaja sahipler.
10 yıldan fazla süren kampanyanın ardından Haziran 2018’de anayasa mahkemesinden sistemin anayasaya uygun olmadığına dair bir karar aldık. Dolayısıyla yasa koyucular (ulusal meclis, Güney Kore parlamentosu) bu sorunu Aralık 2019’da yeni bir yasa çıkararak ele almak zorunda kaldılar ve bu yasa Haziran 2020’den bu yana uygulanıyor.
Başarımızı kutladık mı? Anayasa Mahkemesi’nin eski sisteme karşı karar verdiği gün bir partimiz vardı (gülüyor), küçük bir partimiz vardı! (gülüyor) Günün geri kalanında yeni alternatif hizmet sistemini nasıl ele alabileceğimizi düşündük. [Güney Kore’de zorunlu askerlik 18 aylık askerlik hizmeti içindir; bu aynı zamanda çoğu vicdani retçinin ‘suç’larından dolayı hapishanede geçirdiği süreydi. Alternatif hizmet artık her yıl yalnızca birkaç hafta izinle üç yıl, yani iki kat daha uzun süre, askeri tarzda kışlalarda uyumak da dahil olmak üzere bir hapishanede çalışmak ve yaşamak anlamına geliyor. Bu, sabıka kaydı olmayan bir hapis cezası – ed]
Artık alternatif hizmet sisteminde neler olup bittiğini takip etmemiz gerekiyor. Yeterince bilgi topladığımızı düşünüyorum ve bu yılın sonlarında vicdani ret kampanyamızda değişiklik yapmak üzere bir strateji toplantısı yapmayı planlıyoruz.
Silah fuarı kampanyası
Hedefimize ulaştığımıza göre kampanyamızı yeniden yönlendirmemiz gerekiyordu. Silah ticaretine ve silah fuarlarına karşı olan ikinci kampanyamız bu zaferden önce başladı, çünkü önceki hükümet bize alternatif hizmet konusunu ele alacağına söz vermişti… ancak hükümet değişti ve yeni muhafazakar hükümet bu sözünden vazgeçti.
İkinci kampanyamız giderek büyüdü ve artık ana kampanyamız oldu. Bazı aktivistler iki nedenden dolayı başka bir kampanyaya ihtiyacımız olduğunu düşünüyorlardı.
Birincisi, hareketimiz giderek büyüyor ve istikrarlı hale geliyordu ve dolayısıyla militarizmin temel direkleriyle mücadele etme kapasitemiz artıyordu. Bir nedeni de bu.
İkincisi ise vicdani ret hareketinin örgütümüzdeki tüm aktivistleri kucaklamadığını hissettik. Ne kadar çabalarsak çabalayalım, kampanyanın kahraman erkek vicdani retçilerle ilgili olduğu görüldü; ayrıca onları destekleyen ve bazen vicdani retçiler için ağlayan (gülüyor) bir grup kadın aktivist de vardı. Özellikle medya, farklı bir imaj sunma çabamızı satın almadı.
Başka bir projeye ihtiyacımız olduğunu düşündük ama bu proje, katılmak isteyen tüm aktivistleri kucaklamalı.
2006 yılında Ululslararası Savaş Karşıtları (WRI) konferansına gittik. O zamanlar dil kapasitemiz gerçekten kısıtlıydı. Vicdani ret konulu tema grubuna hareketimiz hakkında bir sunum yapmaya davet edildik; katılanlardan bazılarımız biraz İngilizce konuşabiliyordu. [‘Tema grupları’ aynı kişinin liderliğinde birkaç gün boyunca WRI konferanslarında buluşuyor – ed]
Atölye listesini gördük ve bir tema grubu daha seçtik, sadece bir tane, çünkü heyetimizde İngilizce’yi iyi konuşan ve anlayan tek bir kişi vardı. Grubu silah ticaretiyle ilgili olarak seçtik ve çok ilham aldık! Bu uluslararası bir dayanışmaydı.
Daha sonra bir çalışma grubu oluşturduk, kitaplar ve diğer kampanyalar üzerinde çalıştık. 2010 veya 2011 yılında kendi kampanyamızı başlattık. Seçtiğimiz ilk şey misket bombalarına karşı bir kampanyaydı çünkü en büyük misket bombası üreticilerinden ikisi Güney Koreli şirketlerdi.
Daha sonra, sanırım 2013 yılında, Birleşik Krallık’taki Silah Ticaretine Karşı Kampanya’dan, Güney Kore’nin demokrasi yanlısı hareketi bastırmaya yardımcı olmak için hâlâ göz yaşartıcı gaz ürettiğini ve hatta bunu Bahreyn’e ihraç ettiğini söyleyen bir e-posta aldık. Şok olduk. Yaptığımız işi bırakıp bu konuda kampanya yapmaya karar verdik.
Elimizden gelen her şeyi yaptık. Para topladık, Bahreynli aktivistleri Güney Kore’ye davet ettik, onları halka açık etkinliklere ve ulusal meclise götürdük. Bahreyn’e sevkiyatları başarıyla durdurduk.
İki yıl sonra Türkiye’ye sevkiyatımızı da durdurduk.
Başarımızın ardındaki faktörler: Öncelikle iyi bir hikaye yazdığımızı düşünüyorum. Güney Kore’de artık göz yaşartıcı gaz dumanını göremiyoruz. Çok kızgındık. [Göz yaşartıcı gaz, Güney Kore diktatörlükleri tarafından onlarca yıldır kullanılan nefret edilen bir baskı silahıydı ve 1980’lerde demokrasi hareketinin ana odak noktası haline geldi ve 1999’da polis tarafından kullanımının yasaklanmasına yol açtı – ed.]
1980’lerde göz yaşartıcı gaz mağdurlarına, diktatörlüğe karşı demokrasi hareketinden insanlara ulaştık. Sesleri Güney Kore halkı için gerçekten güçlü, etkisi olduğunu söyleyebileceğim tek şey bu.
Bir de ihbarcı vardı. Sevkiyatın ne zaman olacağı, şirketin yönetim kurulu toplantısının ne zaman yapılacağı gibi her türlü bilgiyi aldık. Örnek bir ihbarcı değildi, hatırlayamadığım nedenlerden dolayı kovuldu, bu yüzden kızdı ve bize bilgi vermek için yanımıza geldi, bu da bize çok fazla enerji tasarrufu sağladı. Bu da başarımızdaki bir diğer faktördü.
Tabii uluslararası dayanışma da vardı. CAAT olmasaydı Güney Kore’nin göz yaşartıcı gaz üretip Bahreyn’e satacağını hayal bile edemezdik. Bu hikayeyi uluslararası dayanışmadan öğrendik. Ne zaman Güney Kore’de bir eylem ya da etkinlik yapsak, CAAT arkadaşları Londra’daki Güney Kore büyükelçiliği önünde dayanışma eylemleri yapıyordu, böylece her şey yolunda gitti.
Güney Kore hükümeti iç baskıyı ve elbette dışarıdan gelen baskıyı hissetti. Vazgeçtiler.
Silah fuarı eylemi
Geçtiğimiz yılın eylül ayında Güney Kore ordusunun düzenlediği DX Korea [Savunma endüstrisi eShibition] silah fuarında küçük bir eylem gerçekleştirdik.
Hava kuvvetlerinin düzenlediği ve daha büyük olan ADEX silah fuarında eylemler yapardık ama geçen yıl ilk kez ordunun silah fuarında bir eylem gerçekleştirdik.
Çok kızdılar. İşlerini aksattığımız için bize suç duyurusunda bulundular.
Sekizimiz oraya gittik, bir K-2 Black Panther muharebe tankının ve bir K808 White Tiger zırhlı aracının tepesine çıktık, müzik çaldık, ilahiler söyledik ve şarkı söyledik. Bunlar Hanwha Grubu silahları değil. Güney Kore’nin en büyük silah tüccarlarından biri olan Hanwha’yı sembolik amaçla hedef almak istedik ama korkaklar sadece silahlarının minyatürlerini sergilediler, biz de bundan vazgeçtik.
Orada o kadar uzun süre kaldığımızı sanmıyorum, belki beş dakika. Güvenlik görevlileri tarafından aşağıya indirildik.
Sekizimiz, aşağı yukarı toplam 15.000 ABD doları tutarında para cezasına çarptırıldık.
“Bahreyn’e göz yaşartıcı gaz sevkiyatını durdurduk. İki yıl sonra Türkiye’ye sevkiyatı da durdurduk”
Kızgınım. Benzer eylemleri defalarca yaptım. Çoğu zaman hiçbir suçlama yoktu. Bir defasında ceza yedim ama bu tutarın üçte biri kadardı. Bunu anlamıyorum. Nasıl oluyor da onların ölümcül işleri yolunda gidiyor ve onların işlerine olan itirazımı dile getirmeye çalışmak birdenbire suç oluyor? Bunun adil olduğunu düşünmüyorum.
Öfkemi mümkün olduğu kadar yaratıcı bir şekilde ifade etmeye çalışıyorum. Cezayı ödemek yerine hapse girmek öfkemi ifade etme yollarından biri.
Eylemden sonra savcılıktan ne kadar para cezası keseceğimize dair tebligat gelince sekizimiz ilk başta ödemeyeceğimiz ve en azından bir miktar hapse gireceğimize karar verdik. herhangi bir ödeme yapmadan önce günler veya bir hafta.
Bir günlük hapis cezası 80 dolar para cezasına eşdeğerdir. Cezanın tamamını hemen ödemek yerine hapse girmekle bir kez daha yetkililerle alay etmiş, eyleme katılan aktivistlerin cesaret ve kararlılığını göstermiş oluyoruz.
Bu stratejiyi daha önce de kullanmıştık ve sorunları tekrar ön plana çıkarmada etkili olduğunu gördük. Aynı zamanda para cezaları ve Savaşsız Dünya’nın diğer eylemleri için para toplamanın da harika bir yolu!
Bir başka sorun da, aramızdan sekiz kişiden üçünün Savaşsız Dünya’nın personeli olmamız. Eğer hepimiz hapse girersek ofis kapanır! Stratejik olarak bu durumu nasıl halledebileceğimizi düşünmeliyiz.
Uzun zaman alacak, bu kararı gidebildiğimiz yere kadar resmi mahkemeye, istinaf mahkemesine ve üst mahkemeye götürmeyi planlıyoruz. Karar verilmesi bir yıl sürebilir!
Kaynak: Peace News