Kaplan (Panthera Tigris), kedigiller ailesinin yırtıcı ve etçil bir üyesidir. Büyük kedilerin dört üyesinden ( Aslan, Jaguar, Leopar) biridir. Vahşi Kediler arasında en güçlü olan kedi Kaplan‘dır. Soyu tükenmektedir. Sibirya‘da ve Hindistan, Malakka Yarımadasında yaşayan Kaplan‘ın beş adet alt türü bulunmaktadır.
Günümüzde yaşayan kaplan türleri; Bengal Kaplanı, Çinhindi Kaplanı, Sumatra Kaplanı, Sibirya Kaplanı ve Güney Çin Kaplanı‘dır. Özellikle Güney Çin Kaplanının soyu ciddi tehlike altındadır.
Kaplan vücut yapısı itibariyle, kedi türleri arasında en büyük, ağır ve güçlü kedi cinsidir. Kendine özgü, çizgili tüy renginin alt yapısı kahverengi ve tonlarıdır. Daha açık renkli ve beyaz kaplanlarda görülebilir.
En büyük Kaplan türü, Sibirya Kaplanı (380 kg) olmakla birlikte, aslan ve kaplan birleşmesinden dünyaya gelen Liger bir ton ağırlığına bile ulaşabilir. Erkek kaplanlar, dişilere oranla daha uzun ve ağırdır. Kaplanların türlerine göre ağırlıkları değişir. Günümüzdeki kaplanların ağırlıkları şu şekildedir:
Kaplanların tırnakları oldukça sivridir. Bu yüzden pençeleri adeta bir silah gibidir. Aynı zamanda çeneleri çok güçlü ve dişleri oldukça keskindir. Bunların yanında geceleri görme yetisi olarak üstün bir ırktır. Bu yüzden geceleri avlanmayı tercih edeler. Gece vaktinde, gözleri bir insandan 5-6 kat daha iyi görmektedir.
Kaplan özellikleri itibariyle, yalnız yaşayan ve avlanan bir hayvandır. Kendi bölgelerinde başka kaplan istemezler. erkek kaplan, 100 km.’lik bir bölgeyi kendi alanına katabilirken, dişi Kaplan 20 km.’ lik bir alanla yetinebilir. Erkek kaplan, alanlarında dişi kaplan bulunmasında sakınca görmezken, başka bir erkek kaplanı tehdit olarak görür. Alanında barınmasına asla izin vermez. Erkek kaplanlar her daim birbirlerini rakip olarak görürler.
Dişi kaplanla çiftleşmek veya alanlarını korumak için her zaman düşmanlık göstereceklerdir. Dişi kaplanlar gebelik süresince ve yavrularına bakarken çiftleşmeyi kabul etmez. Bu nedenle yavrular doğduğunda, erkek kaplan, yavruları öldürmeye kalkışabilir. Bu şekilde, dişinin tekrar çiftleşmeye açık olmasını sağlamaya çalışır.
Dişi kaplan, sadece birkaç gün çiftleşmek için uygun olur. Bu dönemde birçok kez çiftleşme gerçekleşir. Gebelik süresi ortalama 100 gün sürer. Ortalama üç yavru dünyaya getirir. Yavru kaplanın ağırlığı genellikle 1 kg.’dır. 18 boyunca anneye bağımlı olan yavrular daha sonra kendi başlarına hareket etmeye başlasalar bile, anneden tamamen ayrılmaları en az iki sene sürer.
Yavru kaplan 3-4 yaşlarında cinsel olgunluğa erişir. Dişi kaplanlar annelerinden fazla uzaklaşmazlar. Yakın bölgelerde yaşamayı tercih ederler. Ancak erkek kaplan, yuvadan uzaklaşır ve kendine bölge edinebileceği bir yer aramaya başlar. Bu bölge savaşında diğer erkek kaplanlarla mücadele içinde olur.
Kaplanlar, doğada manda, sığır, yavru gergedan, yavru fil gibi büyük hayvanları avlayarak hayatta kalmaya çalışır. Öyle ki bazen ayıları bile avlarlar. Büyük hayvanlar daha fazla besin demektir. Daha uzun süreler avlanmadan yaşamlarını sürdürebilmeleri için büyük hayvanları avlamayı tercih ederler. Özellikle sürülerinden ayrılmış olan yavru fil gibi, büyük hayvanların yavruları onlar için kolay bir av niteliği taşır. Ancak mecbur kalırlarsa, yetişkin bir gergedanı bile avlayabilirler.
Kaplanlar genel olarak güçlü hayvanlardır. Ortalama büyüklüğe sahip olan bir kaplan, tek bir pençe darbesiyle insanı öldürebilir. Ayrıca hayvanlar aleminde kaplanlar için tehlike oluşturacak herhangi bir hayvan da bulunmamaktadır. Bazı kaynaklara göre grup halindeki Hint köpekleri bir kaplan ile mücadele edebilmektedir.
Kaplanların avlanma yöntemi ise pusuya yatmaktan geçmektedir. Bu hayvanlar avlamak istedikleri hayvanı gözüne kestirdikten sonra bir süre pusuya yatar ve doğru zamanda saldırır. Yüksek ihtimalle gözüne kestirdiği avı yakalama oranına sahiptir. Kaplanlar genelde avlarının boyunlarını ısırarak avlamaktadır. Avının boynunu ısırdıktan sonra ölmesini bekler ve daha sonra avı yemeye başlar.
Kaplanlar insanlara saldırabilir ancak gerekmedikçe insanlara saldırmayı tercih etmezler. Yine de “insanlar için zararsız bir hayvan” demek yanlış olacaktır. Geçmişten bu yana safari de kaplan saldırısından dolayı hayatını kaybeden veya ağır yaralanan pek çok insan bulunmaktadır. İnsana en çok saldıran kaplanların bulunduğu coğrafya ise Bengal bölgesidir.
Kaplanların insanlara saldırmayı tercih etmediğini söylemiştik ancak bir kaplan insan etinin tadına alışırsa, sürekli olarak insan avlamak isteyebilir. Sırf bu yüzden Hindistan’da terk edilmiş pek çok köy bulunmaktadır. Özellikle gücü tükenmiş, yaşlı kaplanlar insan avlamayı tercih etmektedir.
Kaplanlar ormanlık ve yeşilin bol olduğu ortamlarda yaşamayı tercih edebilir. Bunun yanında yaşadığı alan içerisinde su olması da büyük önem taşımaktadır.
Kaplanlar iyi bir yüzücü olduğu için tehlike anlarında kendilerini suya atabilir. Bulunduğu ortamda sık çalılıkların olması saklanmasını kolaylaştıracaktır. Böylece avlarına daha iyi pusu kurabilirler. Ayrıca kaplanlar çok rahat bir şekilde ağaçlara tırmanabilmektedir.
Daha önce kaplan evcilleştiren kişiler olmuştur. Ancak her zaman için tehlike arz eden bir durumdur. Ayrıca kaplanlar evcilleştirilerek sirk gösterilerinde de kullanılmaktadır. Unutmayın ki bir kaplan korku içerisine düşerse etrafındaki kişilere saldırabilir. Bu saldırı sonucunda ağır yaralanma ve ölümler ortaya çıkabilir.