Dünyanın ve Amerikanın en önemli koşularından birisi olan Kentucky Derby‘e sayılı günler kaldı. Amerika’da Gül Koşusu olarak adlandırılan, her sezon tüm at sahibi ve antrenörlerin taylarını özenle hazırlayıp bu yarışa soktuğu bilinmektedir. Kazanan safkan dünya üzerinde büyük bir sükse yapmış olur. Bizde site olarak Derby için az bir süre kala hem sizleri bu sezon için bilgilendirmek, hem de geçmiş tarihi bir nebze de olsa hatırlayabilmek adına bu yazı dizisini hazırladık.
İlk olarak Kentucky Derby tarihine şöyle bir göz atalım ;
Kentucky Derby her Mayıs ayının ilk Cumartesi günü Amerika’nın Churchill Downs hipodromunda, 3 Yaşlı İngiliz safkanları arasında koşulur. 2000 metre kum pistte safkanlar büyük ödül olan yaklaşık 1,500,000 dolar için mücadele ederler. Kentucky Derby ayrıca Amerikan Triple Crown’un ilk ayağı olarak bilinir.
Kayıtlara geçen ilk Kentucky Derby mücadelesi 1875 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu yarış Amerika Birleşik Devletleri’nin en eski spor olayı olarak tarihe geçmiştir. O zamanlar İngiltere Epsom Derby ‘si örnek alınarak koşulan yarış 2400 metre mesafede düzenlenmiş. Daha sonra 1895 yılında 2000 metre olarak değiştirilmiştir. İlk Kentucky Derby koşusunu Hal P. McGrath’ın Aristides isimli safkanı jokeyi Oliver Lewis ile kazanmayı başarmıştır.
1925 yılında Flying Ebony’nin kazandığı Derby radyolardan dinlene bilen ilk Derby olarak kayıtlara geçti.
Bu yarışı en çok kazana jokeyler 5’er defa ile ;
Eddie Arcaro (1938, 1941, 1945, 1948, 1952)
Bill Hartack (1957, 1960, 1962, 1964, 1969)
Derby’i en çok kazanan Antrenör ;
Ben A. Jones (1938, 1941, 1944, 1948, 1949, 1952) 6 Defa
Atları en çok bu yarışı kazanan isim ;
Calumet Farm (1941, 1944, 1948, 1949, 1952, 1957, 1958, 1968) 8 defa.
Derby’in en iyi derecesini Efsane Secretariat 1:59.40 ‘lık derece yaprak kazanmayı başarmıştır.
Derby’in en büyük sürprizini ise bahis oranlarında 91/1 veren 1913 galibi Donerail gerçekleştirmiştir.
Kentucky Derby’i dişi safkanlar sadece 3 defa kazanmayı başarmıştır.Bunlar 1915 yılında Regret , 1980 yılın da Genuine Risk, 1988 yılında ise Winning Colors olmuşlardır.
Son senelerde Kentucky Derby büyük süprizlere gebe olmuş durumdadır. Derby’e katılacak favorilerin anlık problemleri , yarış içerisinde yaşanılan olaylar, hazırlık koşularındaki sakatlıklar ve pistin faktörleri… Bu gibi sebeplerden dolayı bir bakıma da zevkli Derby’ler izledik. Bu sezon ise yaklaşık 10 günlük bir süre varken hazırlık koşularında ki favoriler nerdeyse firesiz olarak koştu ve Derby için son hazırlıklarını tamamladılar. Bu seneki koşuya katılacak olan (muhtemel) şanslı bir kaç ismi dilerseniz değerlendirelim..
ORB : Malibu Moon-Lady Liberty, by Unbridled orijinli safkan Stuart Janney III & Phipps Stable ortaklaşa sahibi oldukları bir isimdir..
Bugüne kadar start aldığı 7 koşusunun hepsinde tabelada yer alan Orb 4 defa kazanmayı başarmıştır..Sezonu maiden galibiyeti ile açan safkan ardından bir yarış daha kazanıp Fountain of Youth Stakes – Gr. 2 koşusuna girmiş favori isim olan Violence’yi geçmeyi başarmıştır.Ardından son olarak katıldığı Florida Derby – Gr. 1 koşusunu düzlükte çok kuvvetli atakları ve kendinden emin aksiyonları ile kazanmayı başarmış ve Derby’nin şu andaki muhtemel 2 favorisinden biri konumuna gelmiştir. Kentucky Derby’de ki muhtemel jokeyi Joel Rosario olacaktır.
Pedigri bilgisine baktığımızda baba Malibu Moon son dönemde Amerikanın en popüler aygırlarından olan A.P. INDY temsilcisidir. Malibu Moon yarış hayatında sadece 2 defa start almış ve bunun 1 tanesini kazanarak sorunları nedeni ile aygırlık yaşamına başlamıştır. Harada LIFE AT TEN, DEVIL MAY CARE, ASK THE MOON, DECLANS MOON ve MALIBU PRAYER gibi önemli isimleri vermeyi başarmıştır..
Orb’un annesi LADY LIBERTY Amerikanın ünlü aygırı UNBRIDLED kızıdır. Yarış kariyerinde 23 kez start alan 4 defa kazanan ve 4 defa plase olan kısrak $202,045 kazanç elde etmiştir. Orb ‘dan önce 2 yavrusu daha koşmuş ancak önemli bir başarı elde edememişlerdir. İkinci anne MESABI MAIDEN, bir COXS RIDGE kızı olup kariyerinde 18 startta 3 defa galip gelmiştir. Bunlardan biri Grup2 BLACK EYED SUSAN STAKES’dir. En başarılı yavrusunu LADY LIBERTY sayabiliriz. Son yarışı itibari ile benim en öne çıkaracağım safkanı, en şanslı isim olarak görüyorum.
VERRAZANO : More Than Ready–Enchanted Rock, by Giant’s Causeway orjinli safkan Let’s Go Stable ve Coolmore ortaklığının sahibi olduğu bir isim..
Bugüne kadar start aldığı 4 yarışı da kazanmayı başaran safkan 2013’ün başı itibariyle yarış kariyerine başladı. İlk koşusu maiden mücadelede kendisini belli eden şampiyon ikinci koşusunu da kolay kazanıp geldiği Tampa Bay Derby – Gr. 2 koşusunda gövde gösterisi yapmıştı. Son yıllarda katılanların ve kazananların bir türlü sağlam çıkamadığı belalı Wood Memorial Stakes – Gr. 1 koşusuna katılan diğerlerine nazaran kolay olmasa da kazanmayı başaran ve şuan için sağ salim durumda olan Verrazano şuan da Derby’nin favorisi konumunda. Ünlü antrenör Todd Pletcher tarafından antrene edilen şampiyonun muhtemel jokeyi geçtiğimiz haftalarda ciddi bir tehlike atlatarak attan düşen ve birkaç kırık ile kurtulan John Velazquez olacak. Şu anda sakatlığı devam eden usta jokeyin Derby haftasında at binmesi bekleniyor.
Pedigri bilgisine baktığımızda baba MORE THAN READY 17 defa start almış bunların 7’sini kazanmayı başarmış $1,026,229 kazanç elde etmiş bir Halo soyunun temsilcisidir. MORE JOYOUS , PHELAN READY , SEBRING ve REGALLY READY birkaç önemli yavrusudur.
Verrazano’nun annesi ENCHANTED ROCK Coolmore temsilcisi GIANTS CAUSEWAY’ın kızıdır. Kariyerinde sadece bir kere start almış ve başarı elde edememiştir. Geçen sene Pulpit’ten olan oğlu EL PADRINO Kentucky Derby’e iddalı bir şekilde girmiş ancak başarı elde edememiştir. İkinci anne MR. PROSPECTOR kızı CHIC SHIRINE’dir. 16 defa start almış bunların 3’ünü kazanmış $237,944 kazanç elde etmiştir. En başarılı yavrusuna 2000 metrede Grup2 kazanmayı başarmış TARA ROMA’yı sayabiliriz. Üçüncü anne BLUSHING GROOM kızı TOO CHIC önemli bir isimdir. 8 defa start almış 4 defa kazanmayı başarmış ve $136,270 kazanç elde etmiştir.Yavruları arasında 1991 yılında şampiyon safkanlardan seçilen QUEENA vardır. QUEENA RUFFIAN HANDICAP, MASKETTE STAKES ve BALLERINA HANDICAP gibi önemli koşuları kazanmayı başarmıştır.Hara kariyerinde ise şampiyon Danzig den BRAHMS gibi önemli bir ismi vermeyi başarmıştır..
Son yarışı itibari ile akıllarda bir soru işareti bıraksa da Verrazano en şanslı isimlerden biri olacaktır..
OVERANALYZE : Dixie Union–Unacloud, by Unaccounted For orjinli safkan Coca Cola firmasının ortaklarından Mike Repole’nin Repole Stable harasının sahibi olduğu bir isimdir. Antrenörü ünlü Todd Pletcherdır.
Bugüne kadar 7 defa start alıp 4 defa kazanmayı başaran şampiyon son olarak Arkansas Derby – Gr. 1 koşusunu çok güzel bir şekilde kazanarak şanslı atlar arasına ismini yazdırmayı başarmıştır. Kısrak babası Unaccounted For olması itibari ile ayrıca bir ilgi ile takip edeceğimiz safkan, umarız ki en iyi şekilde yarışı noktalayacaktır.
Pedigri bilgisine baktığımızda Dixie Union önemli bir yarış atı ve iyi bir aygır olup 12 defa start alıp 7 defa kazanarak $1,233,190 kazanç elde etmiştir.Grup yarışlarında adından söz ettiren aygır Haskell Invitational H. (G1) koşusu galibidir. Harada geçtiğimiz sezon Derby favorisi olup istediğini alamayan ancak Triple Crown ayaklarından Belmont Stakes koşusunu inanılmaz bir şekilde kazanan UNION RAGS ‘ın da babasıdır.
Annesi ülkemizin başarılı aygırlarından olan UNACCOUNTED FOR kızı UNACLOUD’dur.Yarış yaşamı olmayan kısrak hara kariyerinde Overanalyze dışında MEADOW BREEZE gibi bir ismi de vermeyi başarmıştır. İkince anne CLOUDS AMBRE’dir.Yarış kariyerinde başarılı olamayan kısrak harada da elle tutulur bir başarı gösterememiştir.
Unaccounted For itibari ile kazanmasını dilediğimiz safkan son yarışında ki gösterdiği performans ile favorilere ciddi rakip olacaktır.
REVOLUTIONARY : War Pass-Runup the Colors, by A.P. Indy orjinli safkan WinStar Farm harasının sahibi olduğu bir isimdir. Antrenörlüğünü Todd Pletcher yapmaktadır.
Bugüne kadar katıldığı 6 yarışın 3’ünü kazanmayı başaran safkan $788,500 kazanç elde etmiştir. Withers Stakes – Gr. 3 koşusunu kazanan safkan son olarak 1 milyon dolar ödüllü Louisiana Derby – Gr. 2 koşusunu kazanarak Derby’e katılacaktır. Daimi jokeyinin başka bir ismi tercih etmesinden dolayı yarışa Calvin Borel ile start alması bekleniliyor.
Pedigri bilgisine baktığımızda baba 2 yaşlı şampiyonu ünvanı olan WAR PASS’tır. 7 defa start almış 5 defa kazanmış $1,583,400 kazanç elde etmiştir.Henüz yeni olan aygır yaşamında başarılı yavrularına JAVAS WAR ve REVOLUTIONARY ’i sayabiliriz.
Annesi ünlü aygır A.P. INDY’nin kızı RUNUP THE COLORS’dır. Şampiyon kısrak 18 defa start almış 6 defa kazanmış ve $555,024 kazanç elde etmiştir. Grup1 ALABAMA STAKES koşusu galibidir. Hara kariyerinde TAFASEEL, TROOPING THE COLOR ve ELDER STATESMAN gibi yarış kazanmış isimleri vermeyi başarmıştır. İkinci anne UP THE FLAGPOLE önemli bir isimdir. 22 defa start alıp 7 defa kazanan safkan $166,960 kazanç elde etmiştir. Grup2 Delaware Oaks koşusu galibidir. Hara kariyerinde İtalya,Fransa ve İngiltere de yarışlar kazanmayı başaran FLAGBIRD ve Amerika da 2 adet grup1 kazanan PROSPECTORS DELITE ’yi vermeyi başarmıştır. Ayrıca PROSPECTORS DELITE 18 startta 10 defa kazanan $2,283,402 kazanç elde eden 4 defa Grup1 galibiyeti olan MINESHAFT’ın annesidir. 3. anne THE GARDEN CLUB 15 startta 3 defa kazanmayı başarmış bir isimdir. Hara kariyerinde DINNER MEETING ve NOSTALGIA gibi isimleri vermeyi başarmıştır.
Pedigirisi itibari ile özellikle anne tarafı çok iyi olan REVOLUTIONARY ’i baya bir ön sıralarda değerlendiriyorum. Güçlü sprinti ile mutlaka kendinden söz ettirecektir. WinStar Farm LLC , Todd Pletcher ve Calvin Borel ortaklığı 3 sene önce büyük bir sürpriz Super Saver ile Derby’i kazanmışlardı. Bu sene ise daha şanslılar.
NORMANDY INVASION : Tapit–Boston Lady, by Boston Harbor orjinli safkan Fox Hill Farms harasının sahibi olduğu bir isim. Antrenörü ise Chad Brown’dur.
Bugüne kadar start aldığı 5 yarışta 1 kere kazanabilen safkanın o koşusu da maiden koşusudur. Ancak Remsen Stakes – Gr. 2 ve Wood Memorial Stakes – Gr. 1 koşusunda ki ikincilikleri vede yarışın sonlarına doğru kendini bulması safkanın bende ve sahiplerinin açıklamasında biraz daha mesafe yüksek tempolarda kendini daha iyi göstereceği şekildedir. Yani işin özü öndeki favoriler birbirini yerken dökülenleri toplayacak bir isim varsa bana göre en önemlisi NORMANDY INVASION olacak.
Pedigri bilgisine baktığımızda baba son yılların Amerika da ki en iyi aygırlarından biri olan TAPIT. 6 defa start alıp 3 defa kazanan şampiyon WOOD MEMORIAL belasına takılan birkaç isimden biri olarak yarış hayatını noktalamıştır. Harada iyi yavrular vermeyi başaran aygırın ülkemizde de Tapit Girl gibi bu sezonun flaş dişilerinden birinin babasıdır.
Anne BOSTON LADY yarış hayatında ve hara kariyerinde başarısız bir isimdir. 5 defa start almış ancak ilk 3’e dahi girmeyi başaramamıştır. İkinci anne GAY SENORITA da yarış ve hara kariyeri parlak olmayan bir isim. 6 defa start almış sadece 1 kere kazanmıştır… Harada da üst düzey başarı elde eden yavrusu olmamıştır. 3. anne GAY SERENADE ise 28 defa start almış 8 defa kazanmayı başarmıştır. Bu koşular genellikle uzun mesafeli yarışlardır 2600 metrelik EASTER CUP galibidir. Hara kariyerinde ise Grup2 ve Grup3 galibiyeti bulunan GULLS CRY’ı vermeyi başarmıştır.
Amerika da birkaç yarış yazarı tarafından ön planda tutulan bazıları tarafından açıkcası hiç umursanmayan safkan bakalım Derby günü nasıl performans sergileyecek?
Kendi bildiklerim doğrultusunda şanslı olduklarına inandığım birkaç safkanı inceledim..Umarım beğenmişsinizdir..
İnşallah bütün safkanların ayakları düz basar ve güzel bir yarış izleriz…
Kerem ÖZBAY