Hindistan’da muhalefet protestolarını engellemek için teknoloji tabanlı araçların kullanımı
Teknoloji, Hindistan’da muhalifleri ve özellikle protestocuları izlemek için giderek daha fazla kullanılıyor ve ifade özgürlüğü üzerinde tüyler ürpertici bir etki yaratıyor. 2018’den bu yana, hepsi aynı sonuca yol açan farklı boyutlarda en az üç önemli protesto oldu: protestocuları gözetlemek ve kısıtlamak için teknolojik araçların ayrım gözetmeksizin kullanılması.
Teknolojiyi politik olarak yerleştirmek
5 Ağustos 2019’da Hindistan Hükümeti, Jammu ve Keşmir eyaletine özel statü veren 370. maddeyi iptal ederek merkezi olarak yönetilen bir birlik toprağı haline getirdi. Madde 370, bölge sakinlerinin ülkenin geri kalanına kıyasla siyasi işlerde belirli bir dereceye kadar özerklikten yararlanmasına izin verdi. Parlamentoda yasayı kısıtlamaya giden hareketi açıklayan hükümet, hareketin burada gelişen yolsuzluk, terörizm ve az gelişmişlik aşılmasında yardımcı olacağını savundu. Bu kararın ardından hükümet Jammu ve Keşmir’de tam bir iletişim kesintisi uyguladı. Haberlerde, yerel siyasi liderlerin gözaltına alındığı, bölgesel basının kısıtlandığı ve halk toplantılarına izin verilmeyen öne sürülüyor. Mevcut sınırlı bilgilere dayanarak, kısıtlamalar kademeli olarak kaldırıldığı için birkaç protestonun gerçekleştiği görülüyor, ancak iktidar kuruluşu buna itiraz ediyor.
Birkaç ay sonra, 11 Aralık 2019’da, Vatandaşlık Değişiklik Yasası (CAA) parlamentoda kabul edildi ve ülkenin çeşitli eyaletlerinde bir dizi protestoyu tetikledi . Protestocular, Yasa’nın Müslümanlara karşı ayrımcı olduğunu ve hükümetin bunu reddettiğini savundu. Bu protestoların çoğu barışçıl olurken, 23 Şubat’ta başkent Yeni Delhi’deki protesto alanlarında şiddet olayları patlak verdi ve toplumsal ayaklanmalara yol açtı. Bu şiddet olaylarında en az 53 kişi hayatını kaybederken, 200 kişi de yaralanırken, birçok ev ve dükkan tahrip edildi..
5 Haziran 2020’de hükümet, özelleştirmeyi artırarak ve hükümet müdahalesini azaltarak çiftlik büyümesini teşvik edeceğini savundukları üç çiftlik yasası geçirmeye başladı. Ancak çiftçiler, bunun kendilerini savunmasız bir durumda bırakacağından korkuyordu. Anlaşmazlık, çiftçilerle hükümet arasında bir yıl süren bir çekişmeye yol açtı. Hükümet protestolar sırasında ölen çiftçi sayısına ilişkin bir veriye sahip olmadığını belirtirken, çiftçi sendikaları en az 537 çiftçinin hayatını kaybettiğini savunuyor. Kasım 2021’de Başbakan Modi, hükümetin üç yasayı yürürlükten kaldıracağını açıkladı.
Teknoloji tabanlı gözetim trendi
Her üç olayda da kolluk kuvvetleri protestocuları gözetlemek için insansız hava araçları kullandı. Keşmir’den gelen bir haberde, bir protestocunun başlangıçta insanların insansız hava araçlarını görünce nasıl “yüzlerini kapatacaklarından” bahsettiği belgelendi. Ancak, protestocuların üzerlerinde gezinen insansız hava araçlarına çok alışması nedeniyle uygulamanın durduğunu açıklıyor. Polis memurları , İhA’ların kolluk kuvvetlerinin protestocuların hareketlerini izlemesine ve önleyici tedbirler almasına yardımcı olduğunu doğruladı.
CAA karşıtı protestolar ve çiftçi protestoları sırasında kolluk kuvvetleri protestocuların görüntülerini çekmek için drone kullandı . Dahası, yetkililer her iki durumda da yüz tanıma teknolojisini kullandılar. Ulusal bir gazete olan Indian Express, Delhi polisinin Aralık 2019’daki siyasi bir mitingde kalabalığı taramak için otomatik yüz tanıma kullandığını bildirdi. İlgili olarak, sistemde yetkililer tarafından “şehirdeki büyük protesto alanlarında” çekilen görüntüler kullanıldı. Sistem hakkında kamuya açık bilgilerin yokluğunda, CAA protestolarından elde edilen verilerin dahil olup olmadığı hayal gücüne bırakılmıştır.
Bu protesto sitelerinde bulunanlar devlet tarafından verilerin kötüye kullanılmasından endişe ederken , yetkililer verileri depolamayı planladıklarını iddia ediyorlar. Basında çıkan bir haberde, üst düzey bir polis memuru “Sadece hedefli insanları yakalıyorum” dedi. “Elimizde protestocuların verileri yok ve saklamayı da planlamıyoruz” diye ekledi.
Ayrıca yetkililer, yüz tanıma teknolojisinin yasaları çiğneyen ve tutuklama yapanların belirlenmesine yardımcı olduğunu iddia ediyor. Delhi ayaklanmalarıyla ilgili tartışmaya yanıt veren parlamentoda, İçişleri Bakanı Amit Shah, yüz tanıma teknolojisinin şiddete teşvik eden 1900 kişinin belirlenmesine yardımcı olduğunu belirtti. Hareketi savunurken, “Bu bir yazılım. İnancı görmüyor. Kıyafet görmüyor. Sadece yüzü görür ve yüzün içinden, kişi yakalanıyor.” Süreçle ilgili opaklık olsa da, haberler CCTV ve “açık kaynaklı videolar” aracılığıyla çekilen görüntülerin seçmen kimlikleri ve ehliyet veritabanlarıyla eşleştirildiğini öne sürüyor. Yüz tanımaya ek olarak, yetkililer “isyanlarda bulunan kişilerin elektronik cihazlarından silinen verileri aldı”, coğrafi konum, drone haritalama, yapay zeka araçları ve DNA parmak izi kullandı. Bu araçların “özgür ve adil bir soruşturma” yürütülmesine yardımcı olduğunu savunuyorlar.
Hükümet, sahadaki protestocuların izlenmesinin yanı sıra, her üç olayda da iletişim hizmetlerini aksatarak ve sosyal medya izleme yoluyla konuşmayı kıskaç altına almaya çalıştı. Jammu ve Keşmir birlik toprakları 4 Ağustos 2019’dan bu yana çeşitli derecelerde iletişim tıkanıklığı yaşıyor. Buna, Keşmir’de bulunanların endişelerini dile getirenleri engelleyen bir sosyal medya yasağı da dahildi. Yüksek hızlı internet hizmetleri yalnızca Şubat 2021’de geri yüklendi, ancak bu, COVID-19 aracılığıyla internete erişimi olmayan sendika bölgesinin olduğu anlamına geliyor. CAA karşıtı protestolarda, ülke genelinde en az yedi eyalet bir noktada internetin kapanmasıyla karşı karşıya kaldı. Buna ek olarak, çiftçinin ajitasyonu sırasında, bir ralli şiddete dönüştükten sonra Delhi ve Haryana’da önleyici bir önlem olarak çeşitli iletişim tıkanıklıkları uygulandı.
Direniş eylemleri: politik teknolojiye yerleştirmek
Bu baskı eylemleri direniş eylemleriyle karşılandı. CAA karşıtı protestolar sırasında başkentte yüz tanımanın kullanılmasına tepki olarak protestocular, yüzlerini kapatarak güvende kalma konusunda sosyal medyada ipuçları paylaştı. Başka bir durumda, veri yönetişimi üzerine bağımsız bir araştırmacı, yüz tanımanın zararlarını özetleyen ve bunların nasıl azaltılacağını öneren bir makale yayınladı. Çiftçi sendikaları, türünün tek örneği olan bir hareketle internet ve iletişim kısıtlamalarını kınadı. Yetkililer , hizmetlerin geri getirilmesini, aksi takdirde daha fazla protesto yapılmasını talep ettiler.
Ülkedeki sivil toplum örgütleri, teknolojinin ayrım gözetmeksizin kullanımına meydan okumak için farklı yollar kullanıyor. Bunlardan bazıları arasında halkı bilinçlendirmek, bilgi taleplerinde bulunarak şeffaflık aramak ve yetkilileri sorumlu tutmak yer alıyor. Örneğin, bir dijital haklar örgütü olan İnternet Özgürlüğü Vakfı, otomatik yüz tanıma teknolojisini yasadışı olarak kullandığı için Delhi polisine yasal bildirimler gönderdi. Başka bir durumda, dijital ve sivil özgürlükler üzerinde çalışan bir başka sivil toplum örgütü olan Yazılım Özgürlüğü Hukuk Merkezi, internet kapatma emirlerine meydan okuyan birçok kez mahkemeleri taşıdı.
Bireysel ve örgütsel düzeyde bu tür direniş eylemleri bir umut ışığı olsa da, Hindistan gizliliği ve protestocuların dijital haklarını korumakla mücadele etmeye devam ediyor.
Kaynak:globalvoices.org