Mercek Altında | Suriye rejimi Lübnan'a ilaç ihraç etmeye hazır olduğunu açıkladı
Lübnan geçici hükümeti Sağlık Bakanı, 6 Ağustos'ta yaptığı açıklamada Suriye rejimi hükümeti tarafından, rejimin kontrolü altındaki bölgelerde üretilen ilaçları, Lübnan'ın ilaç ihtiyacını gidermek için göndermeye hazır olduğu konusunda bilgilendirildiğini söyledi. Açıklama, Lübnan’ın ilaç kıtlığı krizi ile karşı karşıya kaldığı bir dönemde Lübnanlı bakanın Rusya'ya yaptığı ziyaret sırasında geldi.
Lübnanlı Bakan'ın açıklaması, konuyla ilgili bazı değerlendirmelerde bulunmayı gerektiriyor:
1- 2011'den önce Suriye'deki ilaç sanayi sektörü, ihtiyaç duyulan kalemlerin %90'ından fazlası ile pazar ihtiyaçlarının çoğunu karşılıyordu. Üretilen ilaçlar Suriye’nin ihtiyaçlarından fazlaydı ve 50'den fazla ülkeye ihraç ediliyordu. 2010 yılında ihraç edilen ilaç değerinin 300 milyon ABD doları civarında olduğu tahmin ediliyordu.
2- Suriye ilaç endüstrisinin mevcut durumu şu şekilde: 94 lisanslı laboratuvar var ancak bu laboratuvarların sahip olduğu yabancı lisansların çoğunun, özellikle de ABD ve Avrupalı şirketlerle yapılanlar ortaklıkların iptal edilmesinden sonra bir kısmı hizmet dışı kaldı. Bir kısmı ise düşük kapasite ile çalışıyor. Diğer laboratuvarlar da standartları düşük ülkelerin lisanslarını almaya başvurdu. Bu da Suriye’de üretilen ilaçların özelliklerini değiştirdi. Ayrıca hammadde Çin ve bazı Asya ülkelerinden ithal ediliyor. Çoğu 1990'dan önce kurulan fabrikaların eskimesi ve üretim hatlarının en az on yıldır bakım görmemesi nedeniyle üretim kalitesi üzerindeki kontrol de zayıflıyor.
Örneğin, devlete ait "Tamico" ve "Dimas" şirketleri 1960'larda kuruldu. Tamico son zamanlarda harap olmuş üretim hatları yerine Şam kırsalındaki fabrikası için yeni üretim hatları satın almaya çalışıyor.
3- Suriye rejimi Lübnan hükümetine yardım etme niyetini defalarca açıkladı. Ancak pratikte bu sözler gerçekleşmedi. Mart 2021'de Lübnan'a sağladığı oksijen sevkiyatı Lübnan'ın sadece bir günlük ihtiyacını karşıladı. Ayrıca Lübnan’daki bazı bölgelere elektriği sağlama sözü gerçekleşmedi.
Bununla birlikte rejimin açıklaması, Hizbullah ve rejimin Lübnan'daki diğer müttefikleri tarafından, destekledikleri rejimin imajını iyileştirmek ve bir bütün olarak eksenin imajını iyileştirmek amacıyla abartılı bir şekilde memnuniyetle karşılandı.
4- Fransa'nın düzenlediği Lübnan Bağışçılar Konferansı'ndan günler sonra gelen rejimin ilaç teklifi, Rusya tarafından kartları karıştırmanın yanı sıra Lübnan'daki Hizbullah ve rejim eksenini güçlendirmek ve sonuçta bu eksene gitmeyen uluslararası yardıma dikkat çekmek için atılmış bir adım gibi görünüyor.
Suriye ilaç endüstrisinin kalite açısından gerilmesi ve çoğu önemli ilaçların bulunmaması, Lübnan pazarındaki talebe fiilen cevap verme olasılığını sınırlayan düşük üretimi gösteriyor. Bu açıklama, uygulama kapsamı ve “Rus/İran” propaganda programlarının güçlendirilmesinden başka bir amaç taşımaması açısından geçen Mart ayında yapılan oksijen temini açıklamasından çok farklı olmayacaktır.
analiz ve düşünce birimi - Jusoor Araştırma Merkezi