Çikolata Sivilce Yapar Mı?
Hayır. Yediğimiz hiçbir şey sivilce yapmaz (yine de kahvaltılık gevrekleri biraz sakınarak kullanın).
Sivilce, gençlerin yüzde 96′sını ergenliğin herhangi bir döneminde etkiliyor.
Her insan kılı, derideki folikül (Latince küçük kese anlamına gelir) adı verilen bağımsız bir kesede büyür. Sebum (Latince yağ ya da iç yağı anlamına gelir) adı verilen kaygan bir madden içeren bezler folikülü besler. Her folikülün yanında teri derinin yüzeyine küçük bir gözenekten geçirerek (Yunanca geçit anlamına gelen poros sözcüğünden türemiştir) taşıyan bir başka bez bulunur.
Ergenlik çağında, hem erkeklerde hem de kızlarda testosteron seviyeleri artar, bu da aşırı sebum üretimine yol açar. Bu madde ter gözeneklerine sıçrar. Gözenekler bakterilerin üremesi için uygun olan yağlı bir kompostla tıkanır. Böylece sivilce oluşur. Bunların sayısının çoğalmasıyla oluşan yığına ise acne vulgaris (kısaca akne denir). Erkeklerin testosteron seviyesi kızlardan yüksektir, bu yüzden erkeklerde akne sorunu daha ciddi olma eğilimindedir.
Öyleyse akneye yol açan çikolata değil, testosterondur. Ama beslenme şekli de bir etkendir, bazı yiyecekler bu sorunu kesinlikle artırır.
1981′de Torontolu beslenme uzmanı Profesör David Jenkins, karbonhidratların kan şekeri seviyesine etkisini ölçtü. Nişastalı besinlerin (ekmek, kahvaltılık gevrek ve patates gibi) kan şekerini önemli ölçüde artırdığını keşfetti; şekerli besinlerin etkisi ise çok daha azdı. Nişastalı besinlerin kimyasal yapısı daha az karmaşıktı, sindirim sistemi tarafından sindirilerek glikoza (şekerin en emilebilir hali olan) dönüştürülmeleri ise daha basitti. Proteinler, yağlar ve çikolata gibi daha karmaşık yapıdaki şekerler daha zor emilir. Bundan hareketle Jenkins, GI ya da Glisemik İndeks (Yunanca tatlı anlamına gelen glykys ve kan anlamına gelen haimadan türeyen) denilen ölçme sistemini geliştirdi.
GI değeri yüksek besinler (kan şekeri seviyesini en çok yükseltenler) glükoz alımını düzenleyen insülin hormonu üretimini aniden yükseltir. İnsülini testosteron denetler, testosteronuysa süt ürünlerinin uyardığı kabul edilir. Yani kahvaltıda mısır gevreği ve süt (hormonları uyarıcı iki besinin birden) tüketiminin akne oluşumunu arttırıcı etkisi şekerden daha çoktur.
İngilizce akne sözcüğü ilk kez 1835′te kullanılmıştır, ama bu Asurlulara ait 1.500 yıllık bir yazım hatasının sonucudur, 6. Yüzyılda, bugünün Türkiye sınırları içindeki Amidalı hekim Aetius Amidenus, sivilceyi tanımlarken yanlışlıkla yeni bir söz (akne) türetti. Aslında akme (noktanın Yunancası) yazmaya çalışmıştı.
En sevdiğiniz çikolatayı yerken acıyı hafifleten, stresi azaltan, kalp krizi ve kanser riskini düşüren endorfin salgılarsınız. Ama saf kakao aynı etkiyi yapmaz. Kimyasal maddeler şiddetli arzuları tek başına bastıramaz: Kalbimizi çarptırmak için tada, dokuya ve tabii ki hatıralara ihtiyaç vardır. 2007′de Mind Lab adındaki bir araştırma firması, bir parça bitter çikolatanın bazı insanların -özellikle kadınların- kalbini tutkulu bir öpüşmeden daha hızlı ve daha uzun süre çarptığını gösterdi.