Sağlıklı bir insanın beyninde onlarca milyar nöron bulunur. Nöronlar, bilgileri elektriksel ve kimyasal sinyallerle işleyen ve ileten özel yapıda hücrelerdir. Beynin farklı bölümleri arasında, beyinden kaslara ve diğer oranlara mesaj iletme görevini üstlenirler. Alzheimer hastalığının yaptığı ise basitçe, nöronlar arasındaki iletişime engel olarak hücre ölümlerine neden olmaktır.
Nöronların Yapısı ve İşlevleri
Nöronlar basitçe üç temel bölümden oluşurlar.
1. Hücre gövdesi: Hücreyi yönlendiren, faaliyetlerini düzenleyen ve genetik planı taşıyan bölümdür.
2. Dentrit: Hücre gövdesinden uzanan dal benzeri yapılardır.
3. Akson: Dentritlerin ucunda kablo benzeri yapı olup, diğer nöronlarla iletişimi sağlar.
Nöronların işlevleri birkaç temel biyolojik işleme dayanır:
- İletişim: Nöronlar komşu beyin hücreleriyle sürekli iletişim halindedir. Bir nöron diğer nöronlardan mesaj aldığında biyolojik yollarla bir elektrik yükü üretir ve mesaj diğer nöronlara iletilir. Bir nöronun yedi bin farklı bağlantısı olabilir.
- Metabolizma: Hücre içindeki kimyasalların ve besinlerin parçalanması işlemi çok önemlidir. Beyin de diğer organlardan çok daha fazla kaynak tüketir. Bu oran vücudun tükettiği toplam enerjinin %20’sine denk gelir ve tüm diğer organların tükettiğinden fazladır.
- Onarım, Yenilenme: Vücudun göreceli kısa ömürlü birçok hücresinin aksine nöronlar çok daha uzun süre yaşamak üzere evrimleşmiştir. Bu nedenle nöronlar sürekli kendini korumak ve yenilemek zorundadır. Nöronlar sürekli olarak bazı bağlarını zayıflatır veya güçlendirir, hatta tamamen kesebilir. Bazı yetişkinlerde dahi beyin yeni nöronlar üretebilir.
Nöronlar merkezi sinir sisteminin önemli bir parçasıdır. Ancak başka bazı hücreler de sağlıklı bir beyin için vazgeçilmezdir.
Alzheimer Hastalığı Beyni Nasıl Etkiler?
Beyin sağlıklı olarak yaşlanırken bir miktar küçülür. Ancak şaşırtıcı şekilde pek fazla nöron kaybetmez. Alzheimer hastalığında ise pek çok nöronun çalışması durur, çalışan nöronların ise artık çalışmayan veya ölen diğer nöronlarla bağlantıları kopmuştur. Bu nedenle hasar oldukça yaygın hale gelir.
Alzheimer başta entorinal korteks ve hipokampus daha sonra ise beynin diğer bölümlerindeki nöronları ve bunların bağlantısını etkiler. Daha sonra dil, sosyal davranışlar ve muhakemeden sorumlu beyin korteksi zarar görür. Alzheimer’lı birey bağımsız yaşama ve çalışma yeteneğini yavaş yavaş kaybeder.
Alzheimer hastalığında nöronlar beyin boyunca kaybedildikçe beyin bölgesi küçülmeye başlar. Hastalığın son aşamalarında beyin hacminde ciddi kayıplar oluşabilir.
Alzheimer hakkında daha fazla bilgi edinmek için www.adorahuzurevleri.com adresini ziyaret edebilir veya bizi iletişim kanallarımızdan arayabilirsiniz.