Jean Jacques Rousseau Kimdir?
Jean Jacques Rousseau Kimdir?
O bir Aydınlanma Çağı Filozofudur…
Fransız yazar ve Aydınlanma Çağı teorisyeni olan Rousseau’nun çalışması, Fransız Devrimi’nin liderlerine ve romantik kuşağa ilham verdi.
Rousseau felsefe biliminde romantizmin kurucusudur.
Amerikanın kurucu liderleri onun fikirlerinden faydalandı.
Türkiye Cumhuriyeti Kurucu Lideri Atatürk Cumhuriyetin kuruluş aşamalarında Toplum Sözleşmesi kitabını okuyordu.
Jean-Jacques Rousseau 28 Haziran 1712’de Cenevre’de doğdu. Annesi gençken öldü ve Rousseau başlangıçta bir saatçi olan babası tarafından büyütüldü. Cenevre’yi 16 yaşında terketti.
O bir bestecidir…
Yedi adet operanın bestecisidir.
Rousseau oldukça parçalanmış bir eğitim almıştır. Ansiklopediye katkıda bulunmaya davet eden Diderot gibi çeşitli filozoflarla arkadaş oldu. Bu dönemde Aydınlanma ortamından etkilenen ana fikirlerini geliştirdi. Rousseau’yu filozof haline getiren eğitimi veren Baronnesse de Warens ile tanıştı ve Fransa’yı dolaştı.
1750’lerden itibaren mevcut sosyal düzeni son derece eleştiren birçok eserle ün kazandı. Onun felsefesi, insan doğasının temel iyiliğine ve ‘asil vahşi’ kavramında kapsüllenmiş medeniyetin çarpıtma etkilerine olan inançla desteklendi.
Ona göre, kırsal hayat insana çok daha uygundur. Rousseau bilimsel aydınlanma yoluyla ilerlemeyi reddediyordu. Tam tersine, ilerleme modern hayatın reddinden ve “asil vahşi” nin yaşam tarzına geri dönmekten geçiyordu.
Toplum Sözleşmesi (1762)
Sosyal bir sözleşme imzalayarak, insanlar egemen doğal haklarının bir kısmını devlet iktidarı lehine feda eder, özgürlüklerini, eşitliklerini, sosyal adaletlerini korurlar ve böylece ortak iradelerini ifade ederler.
Emile (1762)
Bu romanında Rousseau, doğal ortamdaki bireysel gelişmeyi savunan, medeniyetin yozlaştırıcı etkisinden korunan yeni eğitim ilkelerine öncülük etti.
Rousseau bize çocuğun kendi eğilimlerine göre gelişmesi ve büyümesi gerektiğini öğretir: Öğrenmeye hazır olmadığı şeyleri öğrenmeye zorlanmamalıdır; ama yine de eğitimi ince ince yönlendirilmelidir ki sanki herşey kendi seçimi imişçesine öğrenebilsin.
Russo, çocukta doğal yeteneklerin geliştirilmesi gerektiğinde ısrar etti. Bireyin doğal gelişimi eğitimin temel görevidir diyordu. Jean-Jacques Rousseau’ya göre, büyümenin her aşamasında, çocukta spesifik bir şey yetiştirmek gerekiyor. İki yıla kadar – fiziksel gelişim. 2 ila 12 – şehvetli, 12 ila 15 – zihinsel, 15 ila 18 yıl – ahlaki gelişimi ifade ediyor.
“Toplum Sözleşmesi ” ve “Emil ya da Eğitimde” romanındaki siyasi incelemede belirtilen Rousseau’nun fikirleri nedeniyle, Cenevre Rousseau’yu vatandaşlıktan mahrum etti ve Paris parlamentosu Emil’i yasakladı ve filozofu hapse mahkum etti. Filozof saklanmak zorunda kaldı.
1764’te Russo, üç yıl yaşadığı İngiltere’ye gitti. Paris’e 1770’te döndü. Son yıllarda yalnızlık içinde yaşadı Rousseau 2 Temmuz 1778’de Paris yakınlarındaki Ermenonville kasabasında öldü.
Rousseau’nun kitapları:
“Bilim ve sanat hakkında akıl yürütme” (1750, tez).
“İnsanlar arasında eşitsizliğin başlangıcı ve temeli üzerine bir söylem” (1755,inceleme).
“Julia veya Yeni Eloise” (1761, harfli roman).
“Emil veya On Education” (1762, pedagojik roman tezi).
“Toplum Sözleşmesi” (1762, doğaya olabildiğince yakın ideal bir toplum üzerinde politik bir inceleme).
“İtiraf” (1766-1769, otobiyografik roman).
Fikirlerinden…
- herkes aynı haklara sahiptir, herkes doğuştan eşittir; tek bir insan kendi türünde doğal güce sahip değildir, her insan özgür doğar ve hiç kimsenin özgürlüğünü kontrol etme hakkı yoktur.
- insan uygarlığının ilerlemesini eleştirir; İlerlemenin sadece sıradan insanlar için hayatı kolaylaştırmakla kalmayıp, aynı zamanda filozoflara göre modern toplumun bozulmasının ana nedeni olan toplumsal eşitsizliği de yarattığına inanıyordu. Toplum, zengin ve fakir olarak bölünmüşken normal olarak var olamaz. Bu nedenle, herhangi bir gelişmenin bozulmaya katkıda bulunduğuna inanıyor.
- insanlar ilkel mutluluklarını kaybettiler ve insanlık için en mutlu zaman ilkel zamanlardır. İlkel zamanlarda herkes eşitti. Sosyal yapı bozuluyor, çoğunluk güçsüzlük ve yoksulluk içinde yaşıyor, küçük bir avuç insan şöhret ve servetin zirvesindeyken, kimseyi düşünmüyor ve topluma herhangi bir fayda getirmeden sadece kendi zevkleri için yaşıyor.
- sosyal bir sözleşmenin ana görevi, her bir üyesinin kimliğini ve mülkünü koruyabilecek bir dernek biçimini aramaktır, aynı zamanda dernek üyesi daha önce olduğu gibi sadece kendisine itaat edecek ve özgür kalacaktır.
- aile ve devlet karşılaştırması. Baba, çocuklarına – konularına dikkat etmesi gereken devlet başkanıdır. Aile sadece kabul eder, tüm ailenin (devletin) hayatını etkileyecek kararlar tüm üyeleri (vatandaşlar) tarafından uygulanmalıdır.
- yasa bir sivil birliktelik koşuludur. Yasalara uyan insanlar yaratıcıları olmalıdır. Herhangi bir yasa, eğer insanlar doğrudan kendileri onaylamadıysa, geçersizdir, bu bir yasa değildir
- Milletvekilleri yetkili kişilerdir, sadece iradesini ifade ederler. Ne yazık ki, aslında, en önemli kararlar, insanlarla koordinasyona girmeyen, çıkarları doğrultusunda hareket eden bir avuç etkili vatandaş tarafından verilir.
- güç yasama ve yürütme olarak ikiye ayrılır. Filozof, halka, yöneticiye, karşılığında hükümete yasama yetkisi verir.
- demokrasiye övgüde bulunur. Aynı zamanda Rousseau, en saf haliyle demokrasinin hiç olmadığına ve olmayacağına inanıyor.
Rousseau’da bir çok Filozof gibi yaşadığı dönemde yeterince anlaşılamadı, toplum tarafından dışlandı yalnızlığa itildi.
Şimdilerde hepimizin içinde bir doğaya dönüş isteği var. Organik kelimesi dilimize yapıştı…
Rousseau mutluluğumuzu doğaya dönüşe bağlamıştı…
Fikirleri günümüze kadar etkili olmaya devam etmektedir…