Kum Saati Nerelerde Kullanılır?
Kum saati nedir? Kum saati nasıl yapılır? Hangi durumlarda kullanılır? Kum saatinin tarihçesi, nerelerde kullanılır?
Kum saati belirli bir zaman aralığını ölçmeye yarayan basit bir aygıttır. İlk kez 15. yüzyılda yapılan kum saatleri günümüzde de değişik amaçlarla kullanılmaktadır. Kum saatinin dar bir boğazla birbirine bağlı, armut biçiminde iki ampulden oluşan cam gövdesi genellikle tek parça halinde yapılır. Ampullerden biri kuru kumla doldurulduktan sonra ağzı kapatılarak ahşap yada metal bir çerçeveye oturtulur. Kum saati dolu ampul yukarıda olacak biçimde durduğu zaman üstteki kum dar boğazdan geçerek aşağı akar. Boğazın genişliği, kumun tümünün belirli bir sürede, örneğin bir saatte akmasını sağlayacak bir şekilde ayarlanmıştır. Üstü alta gelecek biçimde her çevrilişinde kum saati yeniden kullanılabilir.
Değişik zaman aralıklarını gösteren kum saatleri çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. 19. yüzyıla kadar gemilerde nöbet saatlerini belirleyebilmek için kum saati kullanılırdı. Geminin hızını ölçen eski tip paraketelerle birlikte de 28 saniyelik kum saatleri kullanılırdı. Geminin hızını ölçmek için üzerine 14,4 metre aralıklarla düğümler atılmış olan uzun bir ipe bağlı bir kütük geminin arkasından denize atılır, boşalan ipin ilk düğümü geçince kum saati çevrilirdi. Saatin süresi geçinceye kadar geçen düğümler sayılarak geminin hızı bulunurdu. Bu ölçümlerde her geçen düğüm saatte bir deniz mili hızı gösteriyordu.
Günümüzde mutfaklarda üç yada dört dakikalık kum saatleri rafadan yumurta pişirirken kullanılır.