Bitti ama beni de bitirdi. Bilenler bilir, bazen kitapları istifleriz kitaplığımıza, yoğun olduğumuz bir döneme denk gelir veya kitap okuma isteğimiz yoktur, kitaplar öylece kalır rafta. Lakin kitaplığın önünden geçerken bazı kitaplara özellikle şöyle bir bakış atar, "acaba bu kitabı ne zaman okuyacağım, okurken gerçekten de keyif verecek mi" şeklinde sorgulamalara girişiriz. Ya da sadece ben girişiyorumdur. Buna da "Post'un Bilinci" diyelim o vakit :) Bu kitabı da fuardan aldığımdan beridir hep içimde bir, "acaba okurken nasıl da keyif alacağım, nasıl da dolu dolu bir kitaptır kim bilir" şeklinde bir beklenti vardı ama bu beklenti, kitaba başladıktan sonra yerini hüsrana bıraktı. İsimden yola çıkarak ve arka kapak gazıyla, psikolojik yönünün çok daha etkileyici olacağını düşündüm ama o etkiyi alamadım maalesef. İsme değindim, çünkü kitabın adı "Zeno'nun Bilinci" değil de "Zeno'nun Hayatı" olsaydı, kitaptan beklentim de ona göre olacağı için, aldığım keyfin dozu yükselebilirdi. Yanlış bir yaklaşıma düştüğümün farkındayım. Sonuç olarak sürüncemeli, gel-gitli bir okuma serüveninin ardından, bir ayımı da alıp bitti kitap.
Zeno Cosini, 1800'lü yıllar Trieste'sinde yaşayan bir karakter. Psikanalisti bir çözüm yolu olarak, hayatını yazmasını öneriyor kendisine ve o da bunları yazıyor. Üstüne üstlük bu yazdıklarını da doktoruna teslim ediyor, üstüne üstlük doktoru da, Zeno'nun bir süre sonra tedaviyi sonlandırması sonucu tutup, bu yazdıklarını kamuoyuyla paylaşıyor! Doktor-Hasta ilişkisinin kötüye kullanımına bir örnek işte. Burada, Doktor S. adıyla bahsedilen doktor, gerçekten de kitabın yazarı mıdır ve yazar gerçekten de bir psikanalist midir diye düşünerek araştırdım ama sanırım yazar, sadece kendisini doktor yerine koymuş. O kadar yani. Yalnız, yazarın, Freud'un çalışmalarından etkilendiği de bir gerçek.
Konudan bahsedelim biraz da. Zeno, hayatını, sigara tiryakiliği, babası ile ilişkisi ve babasının ölümü, sonrasında aşkı ve evliliği, akabinde ise Guido ile ilişkisi şeklinde bölümleyerek anlatmış. Final bölümü ise 1. Dünya Savaşı yıllarına ve Zeno'nun yaşlılık dönemine denk geliyor. Sigara tiryakiliği ve babasıyla ilişkisi, akabinde de babasının ölümüyle sonuçlanan sürecin psikolojik ele alımı hoşuma gitse de, sonraki bölümlerde uzun uzadıya iç hesaplaşmalar ve alınan saçma sapan kararlar sonucunda, kitaptan soğuduğumu hissettim. Karambole yaptığı evliliği ve sonrasında ailevi ilişkileri ve dahil iş ilişkileri ile ilgili uzunca kısım, beni nedense sürüklemedi ama dediğim gibi, bir adamın hayatını okuduğumu bilerek başlasaydım bu kadar soğumazdım. Yok yaa sanırım yine soğurdum. Çünkü bazı konular gereksiz yere uzatılmış ve detaylandırılmış. Her ne kadar psikolojik yönü olan bir kitap olsa da, benim aradığım daha bir, sanki böyle Zeno'nun bilincini çözümler bir kitap olduğundan oldu bütün bu soğuma durumu. Kitaba başlamadan mana yüklemenin zararları... Bunun yanında Aylak Adam Yayınlarından çıkan baskısının yazım hataları, gözardı edilemeyecek denli fazlaydı. Kelime sonlarındaki ekler vs. birçok yanlışlık gözüme çarptı. Okumayı zorlaştıran bir çeviri hatası yoktu belki ama yine de göze batan ve sık tekrar eden hatalar vardı yani. Bunu biraz da, uzunca kurulmuş cümlelerin yoğunluğuna bağladım doğrusu.
Tekrar tekrar dile getiriyorum belki ama bunu yapmak zorunda hissediyorum kendimi. Kitaba, derin psikolojik tahliller bekleyerek yaklaşırsanız pek de keyif almayabilirsiniz. Lakin Zeno gibi, kafası karışık bir adamın hayatını okumak beni sıkmaz diyorsanız, okumamanız için bir sebep yok.