Fotoğraf: Fare kıl kökündeki, CD34’e sahip çıkıntı bölge (kırmızı, sol kısımda) arasında telojen veya bekleme fazında bulunan melanosit kök hücrelerinin (yeşil, sol kısımda) değişim göstermesi ve myelin eksikliği bulunan fare beynindeki myelin kılıflarını yoğunlaştırması (sağ kısımda). Görsel: Sandeep Joshi, Maryland Üniversitesi Tıp Okulu
Kıl köklerindeki kök hücre kümelerinden biri, farelerde nöronları izole eden kılıfları rejenere etme potansiyeline sahiptir. Maryland Üniversitesi Tıp Okulu, VA Maryland Sağlık Hizmetleri Sistemi’nden Thomas Hornyak ve birçok meslektaşlarının içerisinde bulunduğu çalışma, 24 nisanda PLOS Genetics’de yayımlanmıştır. Bu çalışma, nörodejeneratif hastalıklara kesin bir çözüm bulmak için yeni bir terapötik seçenek sunmaktadır.
Melanositler olarak adlandırılan hücreler tarafından üretilen pigmentler sayesinde kıl ve deri; kırmızının, kahverenginin, siyahın ve sarının tonlarına sahiplerdir. Melanositler, destekleyici glia hücrelerine ve nöronlara dönüşebilen nöral krest hücrelerinden embriyonik olarak oluşmuşlardır. Daha öncesinde, Hornyak ve meslektaşları, olgunlaşmış kıl kökleri içerisinde melanositleri üreten iki farklı kök hücre bölgesi keşfetmişlerdir. Devam eden araştırmada, melanositlerin iki grubu da açıklayabilmişler ve CD34 olarak adlandırılan glikoproteinlerce kaplanıp kaplanmadığına bağlı olarak ayırt edilebilmişlerdir. CD34, kan kök hücresi de dahil olmak üzere diğer kök hücre türlerinin de üzerinde var olan bir yüzey molekülüdür.
Araştırmacılar, farenin kıl köklerini kullanarak melanosit kök hücrelerinin iki popülasyonunu izole etmiş ve bir kültür ortamında büyütmüşlerdir. CD34 taşıyan hücrelerin glia hücrelerine dönüşmesi araştırmacıları şaşırtmıştır. Sinir sisteminde, glia hücreleri nöronları, myelin olarak adlandırılan yağ yalıtımı ile sarmaktadırlar. Bu durum, sinir sinyallerinin daha hızlı taşınmasını sağlar. Üstelik, araştırmacılar, CD34’e sahip kök hücrelerin hem kültür ortamında hem de bu hücreleri, myelin kılıf üretilmesini engelleyen bir genetik bozukluk taşıyan farelere aktardıklarında, nöronlar üzerindeki myelini rejenere edebildiğini keşfetmişlerdir.
Yeni bulgular gösteriyor ki, kıl köklerinde bulunan CD34’e sahip melanosit kök hücreler topluluğu yeteneklerini sürdürmektedir. Eğer insan kıl köklerinde de benzer popülasyonlar var ise sinir yaralanmaları ve çoklu doku sertleşmesi gibi demiyelinizan hastalıklarda yeni tedaviler geliştirmek için potansiyel olarak yararlanılabilirler. Araştırma yazarı Dr. Thomas Hornyak “Gelecekteki planımız, bu hücrelerin nöronal yaralanma sonrası işlevsel iyileşmeyi geliştirip geliştiremeyeceğini belirlemek adına, bu alandaki araştırmaya devam etmek ve insan derisinde de benzer hücreleri belirlemektir,” demiştir.
Makaleyi görüntülemek için “CD34 Belirgin Rejeneratif Özellikleri ile Melanosit Kök Hücre Alt Popülasyonlarını Tanımlar” buraya tıklayın.
Kaynak: phys.org