Bebeklerde beslenme ile ilgili sıkça sorulan sorular
Bebeklerde beslenme ile ilgili sıkça sorulan sorular
Bebeklerde ek gıdalara başlama dönemi oldukça kritik ve önemli bir süreçtir. Bebeğe doğru beslenme alışkanlığı kazandırmak, ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri doğru zamanda vermek ve alerjik reaksiyonlara karşı önlem almak adına dikkatli davranılması gereken bir süreçtir.
Ek besinlere başlama döneminde bir çok annenin aklına takılan belli başlı soruları aşağıdaki gibi özetleyebiliriz;
İnek sütünü nasıl kullanabilirim?
İlk 12 Ayda, bebeklerin bağırsak geçirgenliği fazladır. Dolayısıyla inek sütü alerjisi diğer dönemlere göre daha sık görülür. Bu nedenle alerji problemi olmayan çocuklarda en azından ilk altı ayda, alerjiye eğilimli çocuklarda ise ilk 12 ayda tam yağlı inek sütü kullanımından olabildiğince kaçınılmalıdır.
Anne sütüyle beslenen bebeklerde doğrudan inek sütü ya da hazır mama vermeye gerek yoktur. İnek sütünden yapılan yoğurt ve muhallebi, işlemden geçmiş olduğu için daha kolay sindirilir ve alerji yapma özelliği daha azdır.
Kahvaltıya ne zaman başlayabilirim?
Meyve püresi, sebze çorbası, muhallebi ve yoğurda alıştırdıktan sonra yaklaşık sekiz aylıkken bebeğinize kahvaltı hazırlayabilirsiniz.
Kahvaltı, hazır mama ya da pastörize inek sütü ya da taze sıkılmış meyve suyu, pastörize sütten yapılmış ve tuzu alınmış peynir, ev yapımı reçel ya da pekmez ve ekmek ile hazırlanır. Önce 1-2 kaşık olarak başlanır ve miktar giderek artırılır. Kahvaltıya bir çay kaşığı zeytinyağı yada tereyağı da eklenebilir. Ancak margarin kullanılmamalıdır. Kahvaltıya ekmek yerine bisküvi de eklenebilir.
Bir yaşından küçük bebeklere kahvaltıda ya da başka bir öğünde bal verilmemelidir.
Yumurta nasıl ve ne zaman verilmeli?
Yumurta, başta A, D, E ve B2 vitamini olmak üzere çeşitli vitamin ve minerallerin kaynağıdır. Yumurtada bulunan kolin, beyin işlevlerinde önemli bir yere sahiptir.
Bebeklere ek besinlere başlandıktan bir süre sonra genellikle yedi sekizinci aylarda önce yumurtanın sarısı verilmelidir. Yumurtanın alerji yaratma özelliği fazladır. Fakat aile öyküsünde böyle bir sorun yoksa çocukları bu değerli besinden yoksun bırakmamak gerekir.
Alıştırmak ve alerji yapıcı özelliğini gözlemlemek amacıyla dörtte bir yumurta sarısı ile başlanmalı ve bu miktar giderek arttırılmalıdır. Yumurta verildikten sonra deride döküntü gibi bulgular açısından gözlem yapılmalıdır. Yumurtanın beyazı ile birlikte verilmesine 12. aydan sonra başlanmalıdır.
Ek besinlerle birlikte su verilmeli mi?
Ek besinlere ilk başladığı dönemde bebeğinizin suya gereksinimi yoktur çünkü yedikleri zaten suludur. Bebeğinizin yediği katı besinlerin miktarı arttıkça ve daha hareketlendikçe su verilebilir. Gereksiz yere su vermek bebeğin zaten küçük olan midesini doldurup gelişimi için gerekli besinleri almasını engelleyebilir. Bebeklere 18. aya kadar kaynatılıp soğutulmuş su verilmelidir.
Kuru baklagiller ne zaman verilebilir?
Kuru baklagillerin esas bileşimleri karbonhidrat ve proteindir. Bunlar bebeklere ilk verilecek ek besinler arasında yer almazlar. Ancak sekizinci aya doğru verilmeye başlanabilirler. Islatma ve iyi pişirmeyle gaz yapıcı etkileri en aza indirilebilir. İçerdikleri proteinin yaralarını arttırmak için tahıllarla, örneğin pirinçle birlikte tüketilmelidir.
Bileşimlerindeki minerallerin yararları açısından bebeğinize portakal suyu ya da domates gibi C vitamininden zengin besinlerle birlikte vermeniz uygun olacaktır.
Kırmızı et ne zaman verilmeli?
Bebeğiniz sebze çorbasına alıştıktan sonra iyice pişirilen az yağlı kıyma çorbaya eklenebilir. Kırmızı et olarak tanımlanan sığır eti ve koyun eti zengin Çinko ve Demir içerikleri nedeni ile küçük çocukların temel besin kaynağıdır. Etlerin iyice pişirilmesine dikkat edilmelidir
Sakatat (karaciğer, beyin) çocuklara verilebilir mi?
Karaciğer, beyin, dalak sakatat olarak tanımlanır. Çocuklar için karaciğer iyi bir demir kaynağıdır. İyice haşlandıktan sonra zarı soyulup, püre haline getirilip tek başına yada kıyma ile karıştırılarak, sebze çorbasına katılarak verilmelidir. Ayda 1-2 kez verilebilir.
Beyin ve dalak iyi pişirilmeleri zor olduğu ve önemli besin kaynakları içermedikleri için önerilmemektedir.
Bebeklere balık verirken nelere dikkat edilmelidir?
Balık önemli bir besin kaynağıdır, ancak alerji yapma özelliği de fazladır. Balık yağının astım, romatizma ve benzeri bir çok hastalığa yararlı olduğunu gösteren araştırma sonuçları bulunmaktadır. Balık bebeğinize ete alıştıktan sonra verilebilir.
Taze, kılçığı kolay temizlenen, mevsim balıkları tercih edilmeli ve haşlama tarzında pişirilmelidir. Bebeğinize balık vermeden önce kılçıklarının iyice ayıklandığından kesinlikle emin olmalısınız.
İki yaşından önce bebeğe verilmesi önerilmeyen besinler nelerdir?
- Az pişmiş ya da çiğ yumurta
- Çiğ yumurtadan yapılmış mayonez gibi yiyecekler
- Hazır pişmiş tavuk
- Pastörize sütten yapılmamış peynir
- Midye gibi kabuklu deniz ürünleri
- Acılı ve baharatlı yiyecekler
- Hazır çorbalar ve hazır muhallebiler
- Soda gibi karbonatlı içecekler
- Genetiği değiştirilmiş yiyecekler.
Ayrıca aşağıdaki konular da ilginizi çekebilir;
Yardımcı Kaynak: Prof. Dr. Gülbin Gökçay – Yaşamın İlk 2 Yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı