Azerice Xocalı soyqırımı olarak geçen Hocalı Katliamı, 26 Şubat 1992’de Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında yaşayan Azeri sivillere Ermenistan’a bağlı kuvvetler tarafından yapılan katliamdır. Yapılan bu vahşette 106’sı kadın, 83’ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azerbaycanlı hayatını kaybetmiştir. Olayın üzerinden 25 yıl geçmesine rağmen katliamın kurbanları hala adaletin tecelli etmesini bekliyor.
25 yıl önce yaşanan katliamın acısını gözler önüne seren o fotoğraflar;
1. Dağlık Karabağ bölgesinin en önemli tepelerinden birisinde olan Hocalı kasabası, Ermeni güçleri için önemli bir askerî hedef niteliği taşımaktaydı.
2. Ermeniler, 1991 yılının son günlerinde ablukaya aldıkları Hocalı kasabasında 1992 yılının 25 Şubat gecesi katliam yaptılar.
3. Cesetler üzerinde yapılan incelemelerde cesetlerin birçoğunun yakıldığı, gözlerinin oyulduğu, başlarının kesildiği görülmüştür. Hamile kadınlar ve çocukların da bu vahşete maruz kaldığı tespit edilmiştir.
4. Dönemin Ermenistan Savunma Bakanı Serj Sarkisyan'ın İngiliz gazeteci Thomas de Waal'a verdiği bir röportajda, 'Hocalı'dan önce Azerbaycanlılar Ermenilerin sivillere dokunmayacağını düşünüyordu. Biz bu algıyı kırdık.' şeklindeki sözleri, Ermeni yönetimin katliamı bilinçli şekilde gerçekleştirdiğinin itirafıydı.
5. Azerbaycan, Hocalı'da yaşananları, 1949 Cenevre Sözleşmelerinin, Birleşmiş Milletlerin (BM) Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, Sivil ve Siyasi haklar Sözleşmesi, İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmesi, Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi çok sayıda sözleşmenin ihlali olarak görüyor ve uluslararası kamuoyundan suçluların cezalandırılması talep ediyor.
6. İnsan Hakları İzleme Örgütü olayı Dağlık Karabağ Savaşı içerisinde yapılan en büyük katliam olarak nitelemiştir.
7. Azerbaycan Parlamentosu 1994 yılında Hocalı kasabasında yaşanan katliamın 'soykırım' olduğunu ilan etti.
8. Bugüne kadar 15 ülkenin parlamentosu ve ABD'nin 16 eyaletinin meclisi Hocalı'da yaşananları kınayan ve soykırım olarak gören kararlar kabul etti.
9. Hocalı soykırımında hayatını kaybetmiş olan 3 yaşındaki Gülmire Mehdiyeva ile 5 yaşındaki kız çocuğunun Bakü'deki mezarları.