Yasal mirasçılar kimlerdir konusu, vatandaşlar tarafından, en çok merak edilen hukuki meseleler arasında öne çıkıyor. Bugün ki yazımızda, Türk Medeni Kanunu Kapsamında yasal mirasçılar kimlerdir konusuna bakacak ve özellikle evlilik dışı doğan çocuğun miras hakkına odaklanacağız.
Yasal Mirasçılar Kimlerdir?
Yasal mirasçılar kimlerdir? 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu Kapsamında yasal mirasçıların kimler olduğu 495 ile 501 maddeleri arasında ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Şimdi kimlerin yasal mirasçı olduğuna yakından bakalım.
1- Altsoy (Birinci Derece Mirasçılar)
Türk Medeni Kanunu 495. Madde düzenlemesine göre yasal mirasçılar kimlerdir sorusuna birinci derece mirasçılar, miras bırakan kişinin altsoyudu cevabını verebiliriz. Altsoy kavramı miras bırakanın çocuklarını, torunlarını ve onların oğullarını kapsar şekilde uzanan silsileyi ifade eder.
Miras bırakanın, çocukları onun altsoyudur ve mirasta birinci derecededirler. Eğer çocuklardan, miras bırakandan önce ölen olursa onun yerini kendi altsoyu (miras bırakanın torunu) alır. Peki ikinci derece yasal mirasçılar kimlerdir?
2- Ana ve Baba (İkinci Derece Mirasçılar)
Türk Medeni Kanunu 496. Madde düzenlemesine göre ikinci derece mirasçıların yani ana ve babanın, mirastan pay alabilmeleri ancak, birinci derece mirasçı olmamasına bağlıdır.
Yani yasal mirasçılar kimlerdir konusunda miras bırakanın çocuğu (yada onun altsoyu) yoksa miras bırakanın ana ve babası mirasçı olur. Eğer onlarda (ana ve baba) miras bırakandan önce ölmüşse, bu defa onların çocukları (yani miras bırakanın kardeşleri) mirasçı olur.
3- Büyük Ana ve Büyük Baba (Üçüncü Derece Mirasçılar)
Türk Medeni Kanunu 497. Madde düzenlemesine göre yasal mirasçılar kimlerdir? Eğer miras bırakanın altsoyu, ana ile babası (ana ve babanın da altsoyu) bulunmuyorsa ya da miras bırakandan önce ölmüşse, miras bırakanın üçüncü derece mirasçıları olarak büyük ana ve büyük baba yaşıyorsa mirasçı durumuna gelirler. Onlar da ölmüşse onların çocukları mirasçı durumuna geçerler.
4- Sağ Kalan Eş
Türk Medeni Kanunu 499. Madde düzenlemesine göre de, sağ kalan eş, miras bırakanın yasal mirasçısıdır ve birlikte mirasçı olduğu dereceye göre mirastan pay alır. Bu kapsamda;
- Sağ kalan eş, miras bırakanın altsoyu (birinci derece) ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte birini,
- Sağ kalan eş, miras bırakanın ana ve babası (İkinci derece) ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısını,
- Sağ kalan eş, miras bırakanın büyük ana ve büyük babaları (üçüncü derece) ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçünü, bunlar da yoksa mirasın tamamını alır.
5- Evlilik Dışı Hısımlar (Evlilik Dışı Doğan Çocuğun Miras Hakkı)
Yukarıda da belirttiğimiz gibi bu bölümde evlilik dışı çocuğun miras hakkı var mıdır ve yasal mirasçılar kimlerdir sorusuna ana ve baba yönünden ayrı ayrı yanıt verelim.
Türk Medeni Kanunu 498. Madde düzenlemesine göre yasal mirasçılar kimlerdir? Evlilik dışında doğan çocuk ancak babası ile soybağı; ana ile evlilik ya da tanıma ya da hakim kararıyla (babalık davası) kurulursa, baba yönünden aynı evlilik içinde doğmuş diğer çocukları gibi mirasçı olur.
Yani baba ile soybağı; ana ile evlilik, tanıma ya da hakim kararı ile kurulan miras bırakanın evlilik dışı çocuğu da aynı evlilik içindeki çocuğu gibi miras bırakana mirasçı olur ve aynı oranda miras payı alır.
Evlilik dışı doğan çocuğun babası ile mirasçılık bağı ancak ana ile evlilik, tanıma ya da babalık davası da denilen hakim kararı ile mümkün olabilmektedir. Evlilik dışı doğan çocuk her zaman, babası ile soybağı bulunduğunun tespitini, babalık davası ile mahkemeden isteyebilir.
Yasal mirasçılar kimlerdir sorusuna evlilik dışı doğan çocuğun anası yönünden mirasçılığına bakacak olursak, ana ile çocuk arasında soybağı doğum ile birlikte kurulduğundan, evlilik dışı doğan çocuk ile evlilik içi doğan çocuklar arasında fark bulunmaz. Doğum ile soybağı kurulduğundan başkaca herhangi bir işleme gerek olmaksızın evlilik dışı çocukta, evlilik içi çocuk gibi anasının mirasından eşit oranda pay alır.
6- Evlatlık
Türk Medeni Kanunu 500. Madde düzenlemesine göre de, evlatlık ve onun altsoyu, evlat edinene kan hısmı gibi mirasçı olurlar. Bununla birlikte evlatlık, ayrıca kendi öz ailesine de mirasçı olmaya devam eder. Ancak, evlat edinen ve hısımları ise, evlatlığa mirasçı olamazlar.
7- Devlet
Türk Medeni Kanunu 501. Madde de son yasal mirasçı olarak devlet düzenlenmiştir. Bu madde düzenlemesine göre, mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.
Bu yazımızda yasal mirasçılar kimlerdir sorusuna ve özellikle Evlilik dışı doğan çocuğun anası ve babası yönünden ayrı ayrı mirasçılık durumuna değindik. Yazımızı son bir uyarı ile tamamlayalım, teknik bir hukuki konu olan mirasçılık noktasında bir avukat yardımından faydalanmak, hak kaybına uğramanın da önüne geçebilecektir.