Karmaşık psikolojik faktörlerin bir kombinasyonu nedeniyle ortaya çıkan Münchhausen Sendromu neden olur?
Dikkat Çekme İsteği: Birey, yoğun tıbbi ilgi ve dikkat çekme arzusuyla motive olabilir. Münchhausen Sendromu, bu ilgiyi sağlama amacını taşır.
Bağımlılık Davranışları: Bazı kişiler, tıbbi prosedürler ve ilaçlar gibi bağımlılık yaratabilecek davranışlara eğilimli olabilir. Münchhausen Sendromu, bu bağımlılığı tatmin etmek amacını taşıyabilir.
Kontrol İhtiyacı: Bireyler, tıbbi süreç üzerinde kontrol sahibi olma ihtiyacını hissedebilir. Sahte semptomlar ve hastalık süreçleri, bu kontrolü elde etme yolunu temsil edebilir.
Psikolojik İhtiyaç: Bireyler, “hasta” kimliği altında psikolojik rahatlama veya tatmin sağlayabilir. Bu nedenle Münchhausen Sendromu (Sahte hasta sendromu), içsel psikolojik ihtiyaçları karşılamak için kullanılabilir.
Konu, Blacklist dizisinde 9. sezon 14. bölümde 181 nolu davada da yer almıştır.
Münchhausen Sendromu’nun belirtileri nelerdir?
Belirtileri teşhis etmek için bir uzman ile görüşmek gerekir.
- Sürekli Tıbbi İlgi İsteği: Kişi, sürekli tıbbi muayene, testler, prosedürler veya hastanede yatışlar gibi tıbbi ilgi ve müdahaleler talep eder.
- Sahte Semptomlar: Münchhausen Sendromu olan birey, gerçek olmayan veya abartılmış tıbbi semptomlar sunar. Bu semptomlar genellikle açıklanamayan, tutarsız ve değişken olabilir.
- Sahte Hastalık Hikayeleri: Birey, geçmişteki sahte hastalık hikayelerini sık sık değiştirir veya uydurur.
- Tıbbi Kayıtları Değiştirme: Münchhausen Sendromu olan kişiler, tıbbi kayıtları veya test sonuçlarını manipüle edebilirler.
- Çatışmacı Davranışlar: Sahte semptomlarının reddedilmesi veya tıbbi gerekliliklerin yerine getirilmemesi durumunda, hasta sağlık çalışanları veya tıbbi personelle çatışabilir.
- Sürekli Hastaneye Başvurma: Birey, tekrarlayan hastaneye başvurularla tanınabilir. Bu, tıbbi sistemi sürekli kullanma eğiliminde olduklarını gösterebilir.
- Sahte Belge Üretme: Münchhausen Sendromu olan kişiler, sahte tıbbi belgeler, raporlar veya reçeteler üretebilirler.
- Tıbbi Sorumluluk Alma: Birey, tıbbi kararlar veya tedavi seçenekleri konusunda aşırı derecede etkili olmaya çalışabilir.
Benzer psikolojik hastalıklar arasında somatoform bozukluklar, yalancıya yalan söyleme bozukluğu (Factitious Disorder Imposed on Another – FDIA), histrionik kişilik bozukluğu ve borderline kişilik bozukluğu da yer almaktadır.
Daha çok kimlerde olur?
Herhangi bir yaş, cinsiyet veya sosyal sınıf grubunda görülebilir. Bu sendromun ortaya çıkmasına katkıda bulunan nedenler genellikle kişisel psikolojik ve duygusal faktörlere dayanır, bu nedenle herhangi bir kişi Münchhausen Sendromu’na yakalanabilir.
Daha çok kimlerde olur dediğimizde travma, aile içi sorunlar veya kötü çocukluk deneyimleri gören kişiler listede ilk sırada yer alır.
Özellikle borderline kişilik bozukluğu, depresyon, anksiyete ve diğer ruhsal sorunlar bu hastalığı tetikleyebilir.
Daha önce tıbbi sorunlar yaşamış olan kişilerde de sıklıkla görünür. Çünkü tıbbi ilgi ve bakımın özellikle dikkat çekici olduğunu deneyimlemiş kişiler açısından durum cazip gelebilir.
Yalnız ve izole bir hayat yaşayan kişilerde, bu semptomlar daha fazla ortaya çıkabilir. Ve son olarak sahte hastalıklar ve tıbbi terimlerle ilgili bilgi sahibi olan kişiler, semptomlarını inandırıcı hale getirmek ve sağlık profesyonellerini manipüle etmek için bu bilgiyi kullanabilirler.
Sahte hasta sendromu tedavisi var mı?
Münchhausen Sendromu tedavi edilebilir bir psikiyatrik bozukluktur. Sahte hasta sendromu tedavisi, bireyin psikolojik ve duygusal ihtiyaçlarına yönelik uzman desteği içerir.
- Psikoterapi (Konuşma Terapisi): Psikoterapi, bu sendromun temel nedenlerini keşfetmek, anlamak ve çözmek için kullanılır. Birey, bir psikoterapist ile çalışarak sahte semptomların ve davranışların ardındaki duygusal ve psikolojik faktörleri ele alabilir. Kognitif-Davranışçı Terapi (KDT) ve Psikanalitik Terapi gibi farklı terapi yöntemleri kullanılabilir.
- Psikiyatrik İlaçlar: Bazı durumlarda, bireyin eşlik eden psikiyatrik rahatsızlıkları (örneğin, depresyon veya anksiyete) tedavi etmek için ilaçlara ihtiyacı olabilir. Psikiyatrist, uygun ilaçları reçete edebilir.
- Aile Terapisi ve Destek Grupları: Aile üyeleri, hastalıkla başa çıkmak ve bireye destek olmak için aile terapisi veya destek gruplarına katılabilirler.
- Tıbbi İzlem: Kişinin sahte semptomlarını oluşturduğu veya abarttığı tıbbi durumlar ve sonuçları gözlem altında tutulur. Bu, bireyin gerçek bir hastalığı varsa tedavisinin sürdürülmesini sağlar.
- Sosyal Destek: Kişinin sağlıklı ilişkiler kurmasına ve dikkat ihtiyacını sağlayacak başka yollar bulmasına yardımcı olacak sosyal destek ağı oluşturulabilir.
Tedavi süreci zorlu olabilir çünkü Münchhausen Sendromu olan kişinin tedaviye istekli olması ve kendi davranışlarını kabul etmesi gerekebilir. Ayrıca, tedavinin başarısı bireyin istikrarlı bir tedavi sürecine bağlıdır.
Profesyonel bir sağlık ekibi, Münchhausen Sendromu tedavisine yaklaşımı planlar ve uygular. Tedavi süreci, kişinin özgün ihtiyaçlarına ve durumuna göre uyarlanır. Bu nedenle, sahte hasta sendromu şüphesi durumunda bir psikiyatrist veya psikoterapistle iletişime geçmek önemlidir.