Tüm dünyada, bugün, 1 Nisan şaka günü... Geleneksel 1 Nisan şakaları Kuzey Kıbrıs'ta bazı gazetelerin yayınlarına da yansıdı.
Havadis gazetesi, yarım asırdır devam eden Kıbrıs sorununa son noktayı koyacak anlaşmanın 19 Mayıs'ta imzalanacağını ve anlaşmanın ana hatlarına ilişkin notları ele geçirdiğini "Şok anlaşma" başlıklı haberle manşetine taşırken; Star Kıbrıs, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Şerife Ünverdi'nin ilk kurultayda UBP Genel Başkanlığı'na adaylığını açıkladığını yazdı. Kıbrıs gazetesi ise 1 Nisan şakasını spor sayfalarındaki manşetiyle yaptı. Futbol Federasyonu Başkanı Hasan Sertoğlu'nun dünkü Doğan Türk Birliği-Küçükkaymaklı maçında darp edildiğini yazan gazete, iç sayfalarında bu haberin 1 Nisan şakası olduğunu açıkladı. Yenidüzen ise geleneksel duvar yazısını 1 Nisan konusuna ayırdı ve hükümetin bu yıl başka benzin zammı yapmayacağını açıkladığını, sonra da "Nisan bir" dediğini yazdı.
1 NİSAN EFSANELERİ
Anadolu Ajansı'nın haberine göre, tüm dünyada şaka günü olarak anılan 1 Nisan'ın nasıl ortaya çıktığına dair farklı kültür, inanç ve dillerde çeşitli efsaneler bulunuyor.
''Nisan Balığı'' veya ''Nisan Bir'' geleneğinin başlamasına ilişkin çok çeşitli efsaneler bulunurken, en eski 1 Nisan şakasının eski Romalılar döneminde yapıldığı sanılıyor. Bununla birlikte şakaların gelenekselleşmesinin başlangıcı 16. yüzyıla kadar uzanıyor. 1564 yılında Fransa Kralı IX. Charles'ın yılbaşını 1 Nisan'dan 1 Ocak'a aldırmasından sonra 1 Nisan'ı yılbaşı olarak kabul etmeye devam edenlerle alay etmek amacıyla yapılan şakalar, bir süre sonra gelenek haline geldi.
Eski Romalılar'ın Hilarya, Hintliler'in ise Huli Festivali'nde görülen şakalar, dünyanın çeşitli ülkelerinde ve kültürlerinde bir gelenek. Bazı rivayetlere göre de ''Nisan Balığı'', Mart ayının sonlarına doğru güneşin balık burcunu terk etmesinden ortaya çıktı.
''1 Nisan'' ya da ''Nisan Balığı'', Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Japonya dahil dünyanın pek çok yerinde tanınıyor. 1 Nisan, İngiltere'de ''April Fool's Day - Nisan Kaçıklar Günü'', İskoçya'da ''Gowk'' veya ''Cuckoo'' günü olarak da kutlanıyor.
DÜNYADAKİ ŞAKALARDAN ÖRNEKLER
Dünyanın pek çok ülkesinde 1 Nisan'da yapılan şakalar da dikkat çekici. Kimisi güldürürken, kimisi de tarihe geçti. İnsanların birbirine yaptığı şakaların yanı sıra medya kuruluşları da 1 Nisan'da şakalar yapıyor.
BBC'nin haber programı ''Panorama'', 1957 yılında ılık geçen kış nedeniyle ağaçlarda artık spagetti yetişmeye başladığını duyurmuş ve televizyon kanalına telefon yağmaya başlamıştı. Telefonu açan BBC yetkilileri de ''bir kutu domates soslu spagettiyi ekin ve tutması için dua edin'' yanıtını veriyordu. Sonunda bunun bir şaka olduğu anlaşıldı.
İsveç'in siyah beyaz yayın yapan tek televizyon kanalına 1 Nisan 1962'de çıkan bir teknisyen, izleyicilere ekranın önüne bir naylon kadın çorabı geçirerek renkli televizyon izleyebilecekleri müjdesini vermişti.
İngiliz gökbilimci Patrick Moore, 1976 yılında 1 Nisan 09.47'de Plüton, Jüpiter'in arkasından geçerken sıra dışı bir olay meydana geleceğini, gezegenlerin bu dizilişinin Dünya'nın çekim gücünü azaltacağını söyledi. Tam bu anda sıçrayanların havada uçma hissini yaşayacakları duyurusu üzerine çok sayıda kişi zıplayarak durumu test etti.
1977?de İngiliz The Guardian gazetesi, Hint Okyanusu'ndaki hayali San Seriffe ada cumhuriyetinin 10. kuruluş yıl dönümünü kutlamak için 7 sayfalık ek çıkardı.
IŞIK HIZINDA ARTIŞ YAPAN BEYZBOLCU
Sports Illustrated'ın 1985 yılı Nisan sayısında yaşamı boyunca Mets takımında oynamayı hayal eden ''çaylak'' bir beyzbol atıcısının hikayesi konu edildi. Sidd Finch adlı bu kişi, beyzbol topunu neredeyse ışık hızıyla metrelerce uzağa atabiliyordu. Bununla birlikte aslında söz konusu Finch ömründe hiç beyzbol oynamamış, bir Tibet manastırında beyzbol atışlarının felsefesi üzerine öğrenim görmüştü. Mets taraftarları ülkenin her yerinde bu inanılmaz, adeta tanrının bir lütufu olan oyuncu için kutlamalar yaptı. Sonunda bu oyuncuyu yazarın hayal gücüyle yarattığı ve bunun 1 Nisan şakasından ibaret olduğu anlaşıldı.
1995'te Discover dergisi, Aprile Pazzo isimli bir biyoloğun Antartika'da kafası yassı kemiklerden oluşan ve penguenleri yakalamak için buzu büyük bir hızla ısıtan yeni bir tür hayvan türü keşfettiğini açıkladı.
1996?da Amerikan fast food zinciri Taco Bell'in, Amerikan bağımsızlık tarihinin sembolü olan özgürlük çanını satın aldığını ve federal hükümetin çanın adını Taco özgürlük çanı olarak değiştirdiğini açıklaması, halk arasında infial yarattı.
1998 yılında Science and Reason dergisinin Nisan sayısında Alabama eyaletinde ''3.14'' olan pi sayısının değerinin yapılacak oylamayla yuvarlanarak ''3.0'' olacağı duyuruldu. Bunun üzerine yüzlerce telefonla halk bu kararı protesto etti. Sonunda ikinci bir sayı yayınlanarak orijinal makaleye yer verildi, bu evrim teorisiyle ilgili Mark Boslough adlı bir fizikçinin yazısıydı.
TAVUK MU YUMURTADAN
Almanya'nın Schleswig-Holstein eyaletindeki bir radyo, sürücülerden Rader Köprüsü'nü geçerken 5 avro hazırlamalarını istedi. İsviçreli bir şirketin köprüyü satın aldığını ve bayram günlerinde geçiş ücreti alacağı haberini uyduran radyo, eyalet Başbakanı Heide Simonis, çok sayıda politikacı, polis yetkilileri ve ADAC otomobil kulübünden de destek alarak onların açıklamalarını yayınladı. Tabii bu bir şakaydı.
Hıristiyanların Paskalya Yortusu, 1 Nisan gününe rastlayınca, Avusturya Haber Ajansı (APA), köşeli yumurta geliştirildiği haberini 1 Nisan şakası olarak yayınladı. APA'nın 1 Nisan haberinde, Avrupa Yumurta Araştırma Enstitüsünde görevli bilim adamlarının, tavuklardaki ''yuvarlak genini'' maniple ettikleri belirtildi. DNA'ları mutasyona uğratılan tavukların, eşit kenarlı yumurtalar yumurtladığı kaydedilen habere göre, tavuklar köşeli yumurtaları hemen benimsedi. Ambargolu yayınlanan haberde, tek sorunun tavukların yumurtlarken yaralanma olasılığı olduğu belirtildi.
KUNDUZ ORMANLARINDAN YÜZLERCE FİL GELİYOR
Samsun'un Havza ilçesinde de kendini ''Fettullah Doğrusöylemez'' olarak tanıtan kişi, ''Merkez FM'' isimli yerel radyoyu canlı yayındayken arayarak, ''Kunduz Ormanlarından yüzlerce fil size doğru geliyor'' dedi. Dinleyicilerin çoğu bunun şaka olduğunu anlamayarak, panik içerisinde radyoyu telefonla arayıp bilgi almaya çalıştı. Ancak, DJ Ertaş Çoban, ''1 Nisan şakası'' olduğunu anladı. Buna rağmen, yaklaşık 20 kişi radyoyu telefonla arayarak, ''Burada fil mi varmış? Nereden geliyorlar?'' gibi sorularla bilgi almaya çalıştı. Kısa süre sonra aynı kişi yeniden radyoyu arayarak, ''Size 1 Nisan şakası yaptım'' dedi.
ŞAKASI 15 AY HAPSE MAL OLDU
1 Nisan 2006... İstanbul'da Moda vapuruyla Kadıköy'den Beşiktaş'a giden Murat Alas, ''Üzerinde bomba olduğunu'' söyledi. Şakacı, vapur iskeleye yaklaşınca gözaltına alındı ve 2 Nisanda tutuklandı. Saruhanlı'da yaşayan Murat Alas hakkında, İstanbul 8. Asliye Ceza Mahkemesinde, ''Halk arasında korku ve panik yaratma'' iddiasıyla dava açıldı. 15 ay hapis cezasına çarptırılan Alas, mahkemenin kendisi hakkında verdiği 15 ay hapis cezası kararını 2006 yılının Ekim ayında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına temyize gönderdi, ancak Yargıtay cezayı onadı. Alas, ''yaptığı şakanın bedelini'' Manisa Kapalı Cezaevi'nde yatarak ödedi.
(GÜL-AA/HA)