Zekeriya 9:9 ayeti İsa tarafından gerçekleştirilmiş midir?
Yahudi Kutsal Kitabı’nda, Mesih ile ilgili şöyle bir peygamberlik yer almaktadır:
Ey Siyon kızı, sevinçle coş! Sevinç çığlıkları at, ey Yeruşalim kızı! İşte kralın! O adil kurtarıcı ve alçakgönüllüdür. Eşeğe, evet, sıpaya, eşek yavrusuna binmiş sana geliyor! [Zekeriya 9:9 – Yeni Çeviri]
Hristiyan İncili, İsa’nın sözde mesihliğini kanıtlamak için bu peygamberliğin İsa tarafından gerçekleştirildiğini söylemektedir:
Yeruşalim’e yaklaşıp Zeytin Dağı’nın yamacındaki Beytfaci Köyü’ne geldiklerinde İsa, iki öğrencisini önden gönderdi. Onlara, “Karşınızdaki köye gidin” dedi, “Hemen orada bağlı bir dişi eşek ve yanında bir sıpa bulacaksınız. Onları çözüp bana getirin. Size bir şey diyen olursa, “Rab’bin bunlara ihtiyacı var, hemen geri gönderecek” dersiniz. Bu olay, peygamber aracılığıyla bildirilen şu söz yerine gelsin diye oldu:
“Siyon kızına deyin ki: İşte, alçakgönüllü kralın, eşeğe, evet sıpaya, eşek yavrusuna binmiş sana geliyor.” [Matta 21:1-5]
Ertesi gün, bayramı kutlamaya gelen büyük kalabalık İsa’nın Yeruşalim’e gelmekte olduğunu duydu. Hurma dalları alarak O’nu karşılamaya çıktılar. “Hozana! Rab’bin adıyla gelene, İsrail’in Kralı’na övgüler olsun!” diye bağırıyorlardı. İsa bir sıpa bulup üzerine bindi. Yazılmış olduğu gibi:
“Korkma, ey Siyon kızı! İşte, kralın sıpaya binmiş geliyor.”
Öğrencileri ilkin bunları anlamadılar. Ama İsa yüceltildikten sonra bu sözlerin O’nun hakkında yazıldığını, halkın bunları O’nun için yaptığını hatırladılar. [Yuhanna 12:12-16]
İlk bakışta, İsa, Mesih ile ilgili bir peygamberliği yerine getirmiş gibi görünmektedir. Ancak Zekeriya 9:9 ayetinin devamını okuduğumuzda durumun hiç de öyle olmadığını görmekteyiz.
Ey Siyon kızı, sevinçle coş! Sevinç çığlıkları at, ey Yeruşalim kızı! İşte kralın! O adil kurtarıcı ve alçakgönüllüdür. Eşeğe, evet, sıpaya, eşek yavrusuna binmiş sana geliyor! Savaş arabalarını Efrayim’den, atları Yeruşalim’den uzaklaştıracağım. Savaş yayları kırılacak. Kralınız uluslara barışı duyuracak, onun egemenliği bir denizden bir denize, Fırat’tan yeryüzünün uçlarına dek uzanacak. [Zekeriya 9:9-10 – Yeni Çeviri]
Öncelikle, Zekeriya 9:9-10 ayetlerini, orijinal İbranice metni ve transliterasyonu ile inceleyelim:
גִּילִ֨י מְאֹ֜ד בַּת־צִיֹּ֗ון הָרִ֙יעִי֙ בַּ֣ת יְרוּשָׁלִַ֔ם הִנֵּ֤ה מַלְכֵּךְ֙ יָ֣בֹוא לָ֔ךְ צַדִּ֥יק וְנֹושָׁ֖ע ה֑וּא עָנִי֙ וְרֹכֵ֣ב עַל־חֲמֹ֔ור וְעַל־עַ֖יִר בֶּן־אֲתֹנֹֽות׃ וְהִכְרַתִּי־רֶ֣כֶב מֵאֶפְרַ֗יִם וְסוּס֙ מִיר֣וּשָׁלִַ֔ם וְנִכְרְתָה֙ קֶ֣שֶׁת מִלְחָמָ֔ה וְדִבֶּ֥ר שָׁלֹ֖ום לַגֹּויִ֑ם וּמָשְׁלֹו֙ מִיָּ֣ם עַד־יָ֔ם וּמִנָּהָ֖ר עַד־אַפְסֵי־אָֽרֶץ
gili me’od bath-tsiyyown hari’iy bath yerushalaim hinneh malkekh yavow lakh tsaddiq wenowsha’ hu aniy werokhev al-chamowr we’al-ayir ben-athonowth wehikhratti-rekhev me’ephrayim wesus mirushalaim wenikhrethah qesheth milchamah wedibber shalowm laggowyim umoshlow miyyam ad-yam uminnahar ad-aphsei-arets
|gili||sevin||ben-athonowth||dişi eşeğin oğlu|
|me’od||çok||wehikhratti||keseceğim|
|bath-tsiyyown||Siyon kızı||rekhev||savaş arabaları|
|hari’iy||bağır||me’ephrayim||Efrayim’den|
|bath yerushalaim||Yeruşalayim kızı||wesus||atlar|
|hinneh||bak||mirushalaim||Yeruşalayim|
|malkekh||kralın||wenikhrethah||kesilecek|
|yavow||gelecek||qesheth||yay|
|lakh||sana||milchamah||savaş|
|tsaddiq||dürüst||wedibber||o konuşacak|
|wenowsha’||kurtulmuş||shalowm||barış|
|hu||o||laggowyim||uluslara|
|aniy||alçakgönüllü||umoshlow||egemenliği|
|werokhev||binen||miyyam ad-yam||bir denizden bir denize|
|al-chamowr||eşek üzerine||uminnahar||bir nehirden|
|we’al-ayir||erkek eşek üzerine||ad-aphsei-arets||yeryüzün uçlarına|
Ayetin en doğru tercümesi şöyle olmalıdır:
Çok sevin Siyon kızı, bağır Yeruşalayim kızı! Bak kralın sana gelecek; o dürüsttür ve kurtulandır! Alçakgönüllüdür; bir eşek üzerine; bir dişi eşeğin oğlu olan erkek eşek üzerine binendir. Savaş arabalarını Efrayim’den; atları Yeruşalayim’den keseceğim. Savaş yayı kesilecek. O, uluslara barışı konuşacak. Onun egemenliği bir denizden bir denize, bir nehirden yeryüzünün uçlarınadır. [Zekeriya 9:9-10]
Bu ayet bize, Mesih’in uluslara barışı konuşması sonucunda Tanrı’nın savaşları durduracağını söylemektedir. Aynı konuyu farklı ayetlerde de görmekteyiz:
Aşem uluslar arasında yargıçlık edecek, birçok halkın arasındaki anlaşmazlıkları çözecek. İnsanlar kılıçlarını çekiçle dövüp saban demiri, mızraklarını bağcı bıçağı yapacaklar. Ulus ulusa kılıç kaldırmayacak, savaş eğitimi yapmayacaklar artık. [Yeşaya 2:4]
Onun döneminde kurtla kuzu bir arada yaşayacak, parsla oğlak birlikte yatacak, buzağı, genç aslan ve besili sığır yanyana duracak, onları küçük bir çocuk güdecek. İnekle ayı birlikte otlayacak, yavruları bir arada yatacak. Aslan sığır gibi saman yiyecek. Emzikteki bebek kobra deliği üzerinde oynayacak, sütten kesilmiş çocuk elini engerek kovuğuna sokacak. [Yeşaya 11:6-8]
Ülkenden şiddet, sınır boylarından soygun ve yıkım haberleri duyulmayacak artık. Surlarına kurtuluş, kapılarına övgü adını vereceksin. [Yeşaya 60:18]
Ülkeden yayı, kılıcı, savaşı kaldıracağım, güvenlik içinde yatıracağım onları. [Hoşea 2:20]
İnsanlar oraya yerleşip güvenlik içinde yaşayacak. Yeruşalim bir daha yıkıma uğramayacak. [Zekeriya 14:11]
O gelince, halkını RAB’den aldığı güçle Tanrısı RAB’bin görkemli adına yönetecek. Halk güvenlik içinde yaşayacak. Çünkü bütün dünya onun büyüklüğünü kabul edecek. Halkına barış getirecek. [Mika 5:4]
İsa isimli karakterin yaşadığı iddia edilen dönemden günümüze dek savaşlar sona ermemiş, aksine artmıştır. Bu da söz konusu peygamberliğin, İsa tarafından gerçekleştirilmemiş olduğunu açıkça gözler önüne sermektedir.
Mesih’in “eşek üzerine binen” olması ne anlama gelmektedir?
Yahudi Sözlü Geleneğinin bir ürünü olan Pirkei DeRabbi Eliezer’de şöyle denmektedir:
İbrahim sabah erkenden kalktı ve İsmail’i, Eliezer’i ve oğlu İshak’ı yanına aldı ve eşeği eyerledi. İbrahim bu eşek üzerine bindi. Bu, alacakaranlıkta yaratılan eşeğin yavrusu olan eşekti.
Denildiği gibi: “İbrahim sabah erken kalktı ve eşeğini eyerledi” [Yaratılış 22:3]
Aynı eşeğe Musa Mısır’a geldiğinde de binmişti.
Denildiği gibi:
“Musa, eşini ve oğullarını alarak eşeğe bindirdi” [Mısır’dan Çıkış 4:20]
Bu aynı eşeğe gelecekte Davut Oğlu (Mesih) tarafından binilecektir.
Denildiği gibi:
“Çok sevin Siyon kızı, bağır Yeruşalayim kızı! Bak kralın sana gelecek; o dürüsttür ve kurtulandır! Alçakgönüllüdür; bir eşek üzerine; bir dişi eşeğin oğlu olan erkek eşek üzerine binendir” [Zekeriya 9:9]
[Pirkei DeRabbi Eliezer 31:4]
Rabbi Eliezer, Mesih’in tıpkı Babamız İbrahim ve Öğretmenimiz Musa gibi gerçekten bir eşeğe bineceğini söylemektedir.
Yahudi Kutsal Kitabı bize, Mesih gelmeden önce İsrail halkı ile diğer uluslar arasında büyük bir savaş olacağını söylemektedir:
Yeruşalim’i çevredeki bütün halkları sersemleten bir kâse yapacağım. Yeruşalim gibi Yahuda da kuşatma altına alınacak. O gün Yeruşalim’i bütün halklar için ağır bir taş yapacağım. Onu kaldırmaya yeltenen herkes ağır yaralanacak. Yeryüzünün bütün ulusları Yeruşalim’e karşı birleşecek. [Zekeriya 12:2-3]
Ülkeyi kaplayan bir bulut gibi halkım İsrail’in üzerine yürüyeceksiniz. Son günlerde, ey Gog, seni ülkeme saldırtacağım. Öyle ki, ulusların gözü önünde kutsallığımı senin aracılığınla gösterdiğim zaman beni tanıyabilsinler. [Hezekiel 38:19]
Mesih, uluslar arasındaki anlaşmazlıkları çözüp barışı sağladığında; Magog’dan Gog savaşını ve diğer tüm savaşları sona erdirdiğinde Yeruşalayim’e İsrail halkının kralı olarak bir eşek üzerinde girecektir. Her eşek üzerine binen, Mesih değildir.
Mesih’in at üzerine değil de eşek üzerine binmesi, kendisinin alçakgönüllü bir kral olacağını simgelemektedir. Aynı zamanda, Mesih’in savaşmak için değil savaşları sona erdirmek için geleceğini; barışı sağlayacağını simgelemektedir. Çünkü, Tanrı ayette “atları Yeruşalayim’den keseceğim” demektedir. Mesih de bir savaş hayvanı olan ata değil; bir savaş hayvanı olmayan eşeğe binecektir.
Mesih’e neden “kurtulan” denmektedir?
Mesih döneminden hemen önce, tüm ulusların Yahudi halkına karşı savaştığı bir savaş (Magog’dan Gog Savaşı) gerçekleşecek ve doğal olarak Mesih, bu savaştan sağ kurtulan birisi olacaktır. Bu nedenle, Mesih’e “kurtulan” denmektedir.
İbranice bilmeyen Matta İncili yazarının komik hatası
Onlara: “Karşınızdaki köye gidin” dedi. “Hemen orada bağlı bir dişi eşek ve yanında bir sıpa bulacaksınız. Onları çözüp bana getirin.” [Matta 21:2]
Eşekle sıpayı getirip üzerlerine giysilerini yaydılar, İsa sıpaya bindi. [Matta 21:7]
Matta İncili’ne göre, İsa öğrencilerinden kendisine bir eşek ve bir sıpa olmak üzere iki hayvan getirmelerini istemiştir. Yukarıdaki tercümeye göre, öğrencileri İsa’ya iki hayvanı da getirmiş fakat İsa bir hayvana; sıpaya binmiştir.
Diğer İncilleri de inceleyelim:
Onlara: “Karşınızdaki köye gidin” dedi. “Köye girer girmez, üzerine daha hiç kimsenin binmediği, bağlı duran bir sıpa bulacaksınız. Onu çözüp bana getirin. [Markos 11:2]
Sıpayı İsa’ya getirip üzerine kendi giysilerini yaydılar. İsa sıpaya bindi. [Markos 11:7]
Markos İncili’ne göre, İsa öğrencilerinden kendisine bir sıpa getirmelerini istemiş, öğrencileri de İsa’ya sıpayı getirmiş ve İsa sıpaya binmiştir.
Onlara: “Karşıdaki köye gidin” dedi. “Köye girince, üzerine daha hiç kimsenin binmediği, bağlı duran bir sıpa bulacaksınız. Onu çözüp bana getirin. [Luka 19:30]
Sıpayı İsa’ya getirdiler, üzerine kendi giysilerini atarak İsa’yı üstüne bindirdiler. [Luka 19:35]
Luka İncili’ne göre, İsa öğrencilerinden kendisine bir sıpa getirmelerini istemiş, öğrencileri de İsa’ya sıpayı getirmiş ve İsa sıpaya binmiştir.
İsa bir sıpa bulup üzerine bindi. [Yuhanna 12:14]
Yuhanna İncili’ne göre, İsa bir sıpaya binmiştir.
İsa öğrencilerinden kaç adet hayvan istedi / buldu?
|Matta||eşek ve sıpa||2|
|Markos||sıpa||1|
|Luka||sıpa||1|
|Yuhanna||sıpa||1|
İsa kaç hayvan üzerine bindi?
|Matta||sıpa||1|
|Markos||sıpa||1|
|Luka||sıpa||1|
|Yuhanna||sıpa||1|
Matta İncili’nde İsa’nın bir eşek ve sıpa isteyip, öğrencilerinin eşek ve sıpayı getirip; eşek ve sıpanın üzerlerine giysilerini yayıp, İsa’nın eşeğe binmeyip yalnızca sıpaya binmesi biraz tuhaf görünmektedir.
Eşekle sıpayı getirip üzerlerine giysilerini yaydılar, İsa sıpaya bindi. [Matta 21:7 – Yeni Çeviri]
İlgili cümlenin Grekçe orijinal metnini ve transliterasyonunu inceleyelim:
|ἤγαγον τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, καὶ ἐπέθηκαν ἐπ᾽ αὐτῶν τὰ ἱμάτια, καὶ ἐπεκάθισεν ἐπάνω αὐτῶν.|
|ēgagon tēn onon kai ton pōlon, kai epethēkan ep᾽ autōn ta himatia, kai epekathisen epanō autōn.|
Grekçe “αὐτῶν (autōn)” kelimesi “onlar” anlamına gelmektedir.
Bir Hristiyan sitesi olan “biblehub” bu gerçeği ortaya koymaktadır:
Matta 21:7’nin doğru tercümesi şöyle olmalıdır:
Eşekle sıpayı getirip üzerlerine giysilerini yaydılar, İsa onların üzerine bindi. [Matta 21:7]
Doğru tercüme eden çeviriler:
They brought the donkey and the colt and put on them their cloaks, and he sat on them. [ESV]
They brought the ass and the colt and laid their cloaks over them, and he sat upon them. [NAB]
They brought the donkey and the colt and laid their cloaks on them, and Jesus sat on them. [BSB]
Markos, Luka ve Yuhanna’ya göre İsa bir hayvan üzerine binmişken, Matta İsa’nin iki hayvan üzerine bindiğini söylemektedir. Yeni Çeviri’yi hazırlayan ekip bu çelişkiyi gizlemek için, doğru bir şekilde “İsa onların üzerine bindi” olarak çevirmek yerine; kasten yanlış bir şekilde “İsa sıpaya bindi” olarak çevirmişlerdir.
Neden Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri İsa’nın bir hayvan getirtip / bulup; bir hayvan üzerine bindiğini söylerken Matta İncili iki hayvan getirtip iki hayvan üzerine bindiğini söylemiştir?
Bunun nedeni, Matta İncili’nin zayıf veya hiç olmayan İbranice bilgisidir.
Ayette “werokhev al-chamowr we’al-ayir ben-athonowth” Türkçe tercümesi ile “bir eşek üzerine; bir dişi eşeğin oğlu olan erkek eşek üzerine binen” demektedir.
Zekeriya 9:9 ayeti, şiirsel bir anlatıma sahiptir. Zekeriya peygamber, aynı ifadeyi ikinci ve üçüncü satırlarda farklı kelimelerle ifade etmiştir. Bu kullanım şekli, Yahudi Kutsal Kitabı’nda yer alan şiirsel metinlerde görülmektedir.
Örnek:
Mısır’da bütün ilk doğanları; Ham’ın çadırlarında bütün ilk çocukları vurdu. [Mezmurlar 78:51]
Ayette, iki farklı olaydan değil aynı olaydan farklı ifadelerle bahsedilmektedir.
İngilizce’de buna “synonymous parallelism” denmektedir.
Matta İncili’nin yazarı, zayıf veya hiç olmayan İbranice bilgisi nedeniyle buradaki anlatım tekniğini anlamamış, sanki ayette iki farklı hayvandan söz ediyormuş gibi olayı kurgulamıştır.
Bu hata, Matta İncili’nin ve Matta; Markos, Luka ve Yuhanna ile çeliştiği için tüm Hristiyan İncili’nin basit bir insan ürünü olduğunun, Tanrı sözü olamayacağının net kanıtıdır ve içerisinde yazan tüm ifadelerin de güvenilirliğini ortadan kaldırmıştır.
Zekeriya 9:9 ayeti ile Hristiyan İncili’nde yer alan alıntıları karşılaştıralım:


Zekeriya Peygamber
|Matta||


Yuhanna
|Çok sevin Siyon kızı, bağır Yeruşalayim kızı! Bak kralın sana gelecek; o dürüsttür ve kurtulandır! Alçakgönüllüdür; bir eşek üzerine; bir dişi eşeğin oğlu olan erkek eşek üzerine binendir.||Siyon kızına deyin ki: İşte, alçakgönüllü kralın, eşeğe, evet sıpaya, eşek yavrusuna binmiş sana geliyor.||Korkma, ey Siyon kızı! İşte, kralın sıpaya binmiş geliyor.|
Matta ve Yuhanna İncillerinin, Zekeriya 9:9 ayetini alıntılarken, ayette yazan bazı ifadeleri çıkardıkları, bazılarını ise farklı ifadelerle değiştirdikleri görülmektedir. Matta ve Yuhanna İncillerinin yazarları Tanrı sözü üzerinde bu denli oynamalar yaparken, onların Tanrı sözü olduğunu iddia etmek; Tanrı’ya hakaret etmektir.
Matta ve Yuhanna, Septuagint’ten mi alıntı yapmıştır?


Septuagint
|Matta||


Yuhanna
|Χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιων· κήρυσσε, θύγατερ Ιερουσαλημ· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι, δίκαιος καὶ σῴζων αὐτός, πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πῶλον νέον||εἴπατε τῇ θυγατρὶ σιών, ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι, πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον, καὶ ἐπὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου||μὴ φοβοῦ, θυγάτηρ σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεται, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου|
|Chaire sphodra, thygater Siōn; kērysse, thygater Ierousalēm; idou ho basileus sou erchetai soi, dikaios kai sōzōn autos, praus kai epibebēkōs epi hypozygion kai pōlon neon||eipate tē thygatri siōn, idou ho basileus sou erchetai soi, praus kai epibebēkōs epi onon, kai epi pōlon huion hypozygiou.||mē phobou, thygatēr siōn; idou ho basileus sou erchetai, kathēmenos epi pōlon onou|
Görüldüğü üzere, Matta ve Yuhanna İncilleri, günümüzde Septuagint olarak bilinen metinden alıntı yapmamıştır.
İsrail’in Kutsalı; İbrahim, İshak ve Yakup’un Tanrısı olan Aşem bizleri bu korkunç ve yanlış öğretilerden uzak tutsun ve daima yol göstersin. Amen.