Karınca medeniyeti nasıl kuruldu?
Bunu anlamak için yüzlerce milyon sene öncesine gitmek gerek, Dünya üzerinde yaşamın başladığı ana kadar.
İlk karaya çıkanlar arasında böcekler vardı.
Dünyalarına iyi uyum sağlayamamış görünüyorlardı. Küçük, cılız, önceden gelenlerin kurbanı idiler. Bazıları yaşantılarını sürdürebilmek için, çekirgelerde olduğu gibi, üreme yolunu seçtiler. O kadar çok yavru yumurtluyorlardı ki ister istemez hayatta kalanları da oluyordu.
Diğerleri ise, eşekarıları ve arılarda olduğu gibi, zehri seçtiler, onları korkulur hale getiren zehirli iğneyi nesilden nesle miras bıraktılar.
Daha başkaları hamamböceklerinde olduğu gibi, yenilemez olmayı tercih ettiler. Özel bir beze etlerine o kadar kötü bir lezzet veriyordu ki hiç bir hayvan onları yemek istemiyordu.
Başka biri ise, peygamber develerinde ve gece kelebeklerinde olduğu gibi gizlenmeyi tercih ettiler. Otları ve ağaç kabuklarını andırır bir şekilde konuk sevmez doğa içinde fark edilmeden dolaşıyorlardı.
Bununla beraber, ilk günlerin bu balta girmemiş ormanında bir çok böcek yaşamlarını sürdürebilecek bir 'hile' bulamamışlardı ve yok olmaya mahkum görünüyorlardı. Bu 'korunmayanlar' arasında ilk sırayı beyazkarıncalar alıyordu.
Dünya kabuğunda yaklaşık olarak yüz elli milyon sene önce görülmüş olan bu, bir tür orman otlayıcılarının hiçbir süreklilik şansı yoktu. Kendinden önce gelen yaratıklar ve onlara karşı koyabilmek için hiçbir olanağa sahip olmayanlar...
Bu beyazkarıncaların akıbeti ne olacaktı?
Birçoğu öldüler ve çok zor bir duruma düşmüş olan geride kalanlar, tam zamanında, bir çözüm yolu bulmayı başardılar: "Artık tek başına mücadele etmek yok, dayanışma grupları kurmak gerek. Düşmanlar için, tek bir cephe oluşturan yirmi karıncaya birden saldırmak, kaçmaya çalışan tek bir karıncaya saldırmaktan zor gelecektir." Beyazkarınca böylece karmaşıklığın başlıca yollarından birini açmış oluyordu: Toplumsal örgütlenme!
Bu böcekler önceleri aile toplulukları halinde yaşamaya başladılar: yumurtlayan Ana etrafında toplanarak. Sonra aileler köy, kasaba, şehirler halinde toplandılar. Kumdan ve harçtan oluşan siteleri yer yüzünün her köşesinde yükselmeye başladı.
Beyazkarıncalar gezegenimizin ilk akıllı hakimleri ve ilk toplum kuranları oldular.
Edmond Wells
Göreceli ve Mutlak Bilgi Ansiklopedisi
Karıncalar, sf, 62,63, Arion Yayınevi