Halit Payza tarihi gerçeklere dayanan romanında İzmir’in işgalinden sonra işgalin Anadolu’ya yayılmasını önlemek için Batı Anadolu’da kurulan Milli Mücadele birliklerini ve bu birliklerin kahramanlarından olan Atatürk’ün Nutuk’ta Akbaş Kahramanı olarak söz ettiği Köprülülü Hamdi Bey’i, Edremit, Ayvalık ve Körfez bölgesinde verilen mücadeleyi belgesel tadında romana dönüştürüyor. Okuru o yıllara götürerek, tarihsel roman alanında iddialı bir esere imza atıyor.
ARKA KAPAK
Kıyıya doğru koşuşturan deli dalgalar arasında önce alabora olmamak için çırpınan bir kayık göründü. Sonra o küçük kayığı, birbirinin aynısı on, on beş kayık izledi. Küçük kayıklara Nusrat Mayıs Gemisinin hayaleti eşlik ediyordu. Dümenlerini Bergos’a doğru kırıp, Çanakkale Savaşından kalma batık gemi enkazlarının arasından geçerek geldikleri gibi sessizce Bergos iskelesine sokuldular. Batık gemi enkazları İngiliz, Fransız gemilerinin akıntıyla kıyıya sürüklenen parçalarıydı. Aralarında 18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Savaşlarında batırılan Fransız Savaş Gemisi Bouvet, İngiliz Savaş Gemisi M.M.S. Irresistable, Ocean ve Elizabeth gibi zırhlılar vardı. Aynı gün İngiliz Agememnon, İnfexible ve Fransız Gaulois, Suffren zırhlıları da ağır yara almışlardı. Ve ne yazık tarihin oyunu olmalıydı ki Osmanlı İmparatorluğu’nu parçalayan Mondros Ateşkes Antlaşması da bu yenilginin rövanşını alır gibi onarılan Agememnon zırhlısında imzalanmıştı.