AEPYORNIS
Tananarive, Madagaskar olarak da bilinen Antananarivo’nun doksan mil kadar kuzeyindeki bir bataklıkta bir adadır. Ada, tuhaf bir kuş türü olan aepyornis’in yaşadığı tek yer olarak ün kazanmıştır. Çevresindeki tuzlu su, serusit gibi kokan bir maddeyi içerir. Bu madde çürümeyi önler, kuşların suya bıraktığı yumurtaları korur.
Bir buçuk ayak uzunluktaki yumurtanın tadı, ördek yumurtasınınkine benzer. Açıldığında, sarısının bir yanında yaklaşık altı inç boyunda dairevi bir parçanın uzandığı görülür, üzerinde kan şeritleri ve merdiven gibi beyaz bir işaret vardır. Aepyornis cenininin kocaman bir kafası ve kavisli bir sırtı vardır; büyüyünce on dört ayak boyunda bir kazmanın arka ucu gibi geniş bir başı ve tavuğunkinden çok insanınkini andıran, sarı halkalı, kocaman kahverengi gözleri olan bir yetişkin halini alır, ince tüyleri, önce kirli kahverengi ve grimsi kabukludur, ama bu kabuklar küçük yaşta düşer ve sonunda tüyler güzel bir yeşile dönüşür; sorgucu ve gerdanı mavidir.
Dört aepyornis türü vardır: küçükten büyüğe vastus, maksimus, titan ve vastissimus. Ziyaretçiler unutmasınlar ki, bu kuşlar papağanlardan daha akıcı biçimde konuşmayı öğrenebildikleri halde, kendilerine karşı çıkılınca terbiyecilerine saldırmaya yatkındırlar.
Hiçbir Avrupalı yaşayan bir aepyornis görmemiştir. Belki de 1745 yılında Madagaskar’ı ziyaret eden -ki bu da şüpheli görünüyor- Macer ile 1891’de burada mahsur kalan Bay Butcher adlı biri hariç. Aepyornis’in Sindbad’ın “ruh” kuşuyla ilintili olduğu öne sürülmüştür. (Ayrıca bkz. RUH KUŞU ADASI.)
(H.G. Wells, “Aepyornis Island”, The Stolen Bacillus and Other Incidents, Londra, 1894)