Menopoz, bir kadının yumurtlama ya da menstruasyona son verme sürecidir. Yaşamın normal bir parçasıdır ve bir hastalık veya durum olarak düşünülmemelidir. Semptomlar bir kadının son regl döneminden önce herhangi bir yılda ortaya çıkabilir. Bazı kadınlar aylar sonra veya yıllar sonra semptomlar yaşayabilir. Genel olarak menopoz için yaş ortalaması 50 yıldır. Menopoz herhangi bir kadının vücudunda yaşayacağı doğal bir süreç olmasına rağmen, şiddetli semptomları tetikleyen sert değişiklikler yaşatabilir. Bu yazı, menopozun belirtilerini ve nedenlerini açıklarken ortaya çıkabilecek herhangi bir semptomun teşhisi ve tedavisi hakkında da bilgi verir.
- Menopoz bir kadının doğurganlığının sona ermesi anlamına gelir.
- Menopoz belirtileri, gece terlemesi, kızarıklık, duygudurum dalgalanmaları ve bilişsel değişiklikler içerir.
- Östrojen düzeylerinde bir azalma da menopoz semptomlarına neden olabilir.
- Hormon replasman tedavisi (HRT) ve kendi kendine yönetim teknikleri de dahil olmak üzere semptomlara yardımcı olabilecek birçok tıbbi tedavi ve doğal yöntemler vardır.
Menopoz Neden Olmaktadır?Bir kadın yumurtalıklarında saklanan belirli sayıda yumurta ile doğar. Yumurtalıklar aynı zamanda hormonları, regl dönemlerini ve yumurtlamayı kontrol eden östrojen ve progesteron haline getirir. Menopoz, yumurtalıklar her ay bir yumurta bırakılmadığında ve regl durduğunda gerçekleşir.Menopoz, 40 yaşından sonra yaşlanmanın normal bir parçası olarak düşünülür. Fakat bazı kadınlar histerektomi gibi ameliyat sonucunda veya kemoterapi gibi sebeplerden dolayı yumurtalıklarda hasar görerek erkenden menopoz sürecine geçebilirler. Sebep ne olursa olsun, 40 yaşından önce ortaya çıkan menopoz, erken menopoz olarak adlandırılır. Doğal Menopoz Süreci Nasıl Gerçekleşir?Doğal menopoz herhangi bir tıbbi veya cerrahi tedavi yöntemiyle sağlanamaz. Süreç aşağıdaki gibi 3 aşamalıdır: Perimenopoz (Menopoz Öncesi): Bu aşama, tipik olarak menopozdan birkaç yıl önce başlar; yumurtalıklar yavaş yavaş daha az östrojen üretir. Perimenopoz, menopoz oluncaya kadar sürer, bu da yumurtalıkların yumurtlamaya son vermeye başladığı zamandır. Perimenopozun son 1 veya 2 yılı içinde, östrojen düşmesi hızlanır. Bu aşamada, birçok kadın menopoz semptomları yaşamaya başlamıştır. Menopoz: Bu aşama, kadının son regl döneminin üstünden tam bir yıl geçtiğinde başlar. Menopoz başladığında, yumurtalıklar yumurtaları bırakmayı ve östrojen salgılamayı bırakır. Postmenopoz (Menopoz Sonrası): Bunlar menopozdan sonraki yıllardır. Bu aşamada, sıcak basması gibi menopoz belirtileri çoğu kadın için kolaylaşır. Ancak kadın yaşlandıkça östrojen kaybına bağlı sağlık riski artar. Menopoz bir hastalık veya bozukluk değildir, bir kadının vücudunda bazı derin değişiklikleri tetikler. Menopoz semptomları genellikle bir yıllık sürenin sonundan önce ortaya çıkar. Düzensiz dönemler: Adet dönemindeki değişiklikler, menopozun ilk belirgin semptomlarıdır. Bazı kadınlar 2-3 haftada bir adet dönemi geçirebilir. Diğerleri ise belki de aylarca adet görmez. Düşük doğurganlık: Perimenopoz, menopozdan önceki 3 ila 5 yıllık dönemdir. Perimenopozal evrede bir kadının östrojen seviyeleri önemli ölçüde düşecektir. Bu, hamile olma şansını azaltır. Vajinal kuruluk: Kuruma, kaşınma ve vajina rahatsızlığı perimenopoz sırasında ortaya çıkma eğilimindedir. Sonuç olarak, bazı kadınlar cinsel ilişki sırasında tahriş ya da ağrı yaşayabilir. Kadınların östrojen düzeyleri düştüğü için bu acıyı yaşarlar. Bu daha düşük seviyelerde vajinal atrofiye neden olur. Vajinal atrofi, vajina dokularının incelmesi ve büzülmesinin yanı sıra yağlamanın azalması sonucu oluşan bir iltihaptır. Ateş dalgalanmaları: Ateş basmaları üst vücutta ani bir ısı hissidir. Yüz, boyun veya göğüste başlayabilir ve yukarı veya aşağı ilerleyebilir. Cilt kırmızı ve benek benek olabilir ve bir kadın tipik olarak terlemeye başlar. Kalp atış hızı aniden yükselebilir, güçlenebilir veya düzensiz olabilir. Sıcak basması genellikle bir kadının son döneminden sonraki ilk yıl boyunca gerçekleşir. Gece terlemeleri: Uyku döngüsü sırasında oluşan sıcak basmalarına gece terlemesi denir. Çoğu kadın, sıcak basmalarının birkaç dakikadan fazla sürmediğini söyler. Bununla birlikte, çalışmalar, orta ila şiddetli gece terlemelerinin ve kızarıklıkların yaklaşık 10 yıl için bir sorun oluşturabileceğini doğruladı. Uykusuzluk: Kadınların uykuya dalmaları ve menopoz ilerledikçe uykuya devam etmeleri zor olabilir. Bazı durumlarda, gece terlemesi gece boyunca rahatsızlıklara ve uyku güçlüğüne neden olabilir. Uyku bozukluğuna kaygı da neden olabilir. Üriner problemler: Menopoz bir kadının idrar döngüsünü bozabilir. Kadınlar menopoz sırasında idrar yolu enfeksiyonlarına (İYE) daha duyarlı olma eğilimindedir, örneğin sistit. Ayrıca tuvaleti daha sık ziyaret etmeleri gerektiğini de düşünmeliler. Duygusal değişiklikler: Kadınlar menopoz sırasında depresyon ve düşük ruh hali yaşayabilir. Hormonal değişiklikler sıklıkla depresif duyguları ve ruhsal değişimleri tetikleyebilir. Birçok durumda, bu duygusal belirtiler aynı zamanda uyku bozukluğuyla da ilgilidir. Bu duygusal değişiklikler sonucunda kadınlar düşük libido veya cinsel dürtü yaşayabilir. Odaklanma ve öğrenme sorunları: Menopoz, konsantrasyon gibi bilişsel işlevleri etkileyebilir. Bazı kadınlar kısa süreli hafıza sorunları yaşayabilir ve uzun süre odaklanmada güçlük çekebilir. Menopozun diğer semptomları şunları içerir:
- Karında biriken yağ, bazen obeziteye yol açar
- Saç dökülmesi ve saçta incelme
- Göğüs küçülmesi
Tedavi edilmediğinde, semptomlar genellikle 2 ila 5 yıllık bir periyotta devam eder. Bununla birlikte, semptomlar daha uzun süre devam edebilir. Bazı vakalarda, vajinal kuruluk, kaşıntı ve rahatsızlık kronikleşebilir ve tedavi olmadan daha da kötüleşebilir. Menopozla Gerçekleşebilecek Komplikasyonlar Nelerdir?Menopoz komplikasyonların gelişmesine yol açabilir, bunlar arasında: Kardiyovasküler hastalık: Östrojen düzeylerinde bir düşüş, artmış kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkilendirilmiştir.Osteoporoz: Bir kadın, menopozdan sonraki ilk birkaç yıl boyunca kemik yoğunluğunu hızla kaybedebilir. Düşük kemik yoğunluğu osteoporoz gelişme riskini yükseltir.İdrar kaçırma (Üriner inkontinans): Menopoz, vajina ve üretra dokularının elastikiyetini kaybetmesine neden olur. Bu, idrara çıkmada sık, ani ve ezici teşviklere neden olabilir. Bu dürtüler istemeden idrar kaybına sebep olabilir. Kadınlar menopoz sırasında öksürdükten sonra, hapşırırken, gülerken ya da kalkarken istemsiz bir şekilde idrar kaçırabilir.Meme kanseri: Menopozdan sonra kadınlar meme kanseri riskiyle karşı karşıyadır. Düzenli egzersiz, riski önemli ölçüde azaltabilir. Menopozla Bağlantılı Uzun Süreli Sağlık Sorunları Nelerdir?Menopozla bağlantılı östrojen kaybı, kadınların yaşı arttıkça daha yaygın hale gelen bir dizi sağlık problemiyle ilişkilendirilmiştir. Menopozdan sonra, kadınların aşağıdaki hastalıklara sahip olma olasılığı daha yüksektir:
- Osteoporoz
- Kalp hastalığı
- Mesane ve bağırsak sıkıntıları
- Alzheimer hastalığı riskinde artış
- Zayıf cilt esnekliği (kırışıklık artışı)
- Zayıf kas gücü
- Katarakt veya maküla dejenerasyonundan kaynaklanan görme alanında bir miktar zayıflama