Adı hep saygıyla anılan bir müzik adamı Cem Özkan. China Band ve Rebel Moves gibi gruplarda ekip ruhu koklamışlığı var. Sade, dürüst ve bir o kadar da etkileyici bir biçimde, Alanson'dan, Ortaçgil'den, Kızılok'dan beri hasret kaldığımız bir dille hayata refakat eden şarkılar yazıyor. Özkan' ile müzik ve müzisyenlik üzerine yanyana geldik. Kaçırmayın diyor ve sözü usta müzisyene bırakıyoruz... • Waiting for the China, China Band, Hear No Evil, Rebel Moves... Niyet neydi, akıbet ne
Adı hep saygıyla anılan bir müzik adamı Cem Özkan. China Band ve Rebel Moves gibi gruplarda ekip ruhu koklamışlığı var. Sade, dürüst ve bir o kadar da etkileyici bir biçimde, Alanson'dan, Ortaçgil'den, Kızılok'dan beri hasret kaldığımız bir dille hayata refakat eden şarkılar yazıyor. Özkan' ile müzik ve müzisyenlik üzerine yanyana geldik. Kaçırmayın diyor ve sözü usta müzisyene bırakıyoruz...
• Waiting for the China, China Band, Hear No Evil, Rebel Moves... Niyet neydi, akıbet ne oldu?
Hayatımda müziğin başrolde olmadığı hiçbir dönem olmadı. Niyet müzik yapmaktı akıbet de bu oldu. Amerika'ya gitmemin ardından Ömer ve Hakan 'China Band' adıyla bir albüm yaptılar. Amerika'dan dönmemle birlikte Rebel Moves'a dönüştük. 'Hear No Evil' ise çok sıkı bir bar grubu olarak kaldı, fakat muhteşem bir dönemdi.
• Amerika'ya giderken ülkenin yaşam ve düşünce tarzına ayak uyduramamak gibi bir endişen oldu mu?
Enstrümanıyla yatıp kalkan bir adamdım ve kendimi nasıl geliştiririm, dönüştürürüm gibi düşüncelerim vardı. Georgia'da, güneyin başkentindeydim. Rap'den Country'ye, Southern Rock'dan alternatif uçlara kadar her türden müzik yapılıyordu. Sokakta, takside, radyoda sürekli farklı müziklere denk geliyordum. Bu da müziği algılayışımı değişiyordu. 1989'da Red Hot Chili Peppers'ı sahnede izleyince "Tamam, işte bu" dedim.
• Kariyerinin önemli duraklarından biri de Rebel Moves'du. İsim niye Rebel Moves? Hedef dünya pazarı mıydı?
Aksine, tamamen kaygısızlığın sembolüydü Rebel Moves; parçalar da spontan olarak çıkardı. "Amerika'dan haber geldi, Bandare şöyle başarılı olmuş, hadi piyasa yapalım" gibilerinden bir anlayışımız da yoktu. Yola çıkış fikrimiz hep aynıydı; iyi vakit geçirmek ve kendimizi ciddiye almamak.
• Rebel Moves'un sadece farklı müzik türlerine değil, farklı kültürlere karşı da özel bir eğilimi var gibiydi... Yöresel müzisyenlerin bir "dünya müziği" yaratmasında belirgin köşetaşları nelerdir?
Şarkı yazma işini pek öyle düşünüp taşınmadan yapmamız gerektiğini gördük. Bırakalım her şey doğal bir biçimde çıksın... Rebel'in kariyerini kafamıza takmadık. İşler şarkılar sayesinde kendiliğinden hale yola girdi. Bizim için her şey müziğin etrafında dönüyor, taşlar müzik sayesinde yerine oturuyordu. Bence bir şeyleri konuşmaktansa "yapmak" her zaman en iyi çözümdür. Biri Hindistan'a gitmiş bilmem kaç sene kalmış, biri Çin'den gelmiş, diğeri Almanya'da bilmem ne yapmış... Biri Amerika'da takılmış, öbürü Fransız... Zaten bu adamları bir araya koysan normal müzik çıkmaz. Rebel Moves'u evrensel kılan da bu baharatıydı.
• Solo albüm yapmak senin için özgürleştirici, ilerletici oldu mu?
Ben sadece müzik yapmak istedim, müzikle uğraştım. Kendimi her zaman bir şeyler keşfetmek, yeni şeyler yaratmak, öğrendiklerimi yeniden elden geçirmek zorunda hissettim. Kıstasım şu: "Bu işittiğim şey bana yeni geliyor mu?" Bu bir uyuşma ve denge oluşturma işi. "Tek başıma bir şey yapayım, adını da Cem Özkan koyayım" diye düşünmedim. Müzik bir ekip işi, çok kollektif bir şey. Şarkıları tamamlamak için bir tür hiyerarşi devreye girse de, işin mutfağında bir sürü müzisyen oluyor ve gözetilen bu ortaklık işi ilerilere götürüyor. Albümlere sesini, özelliğini veren şey bu. Ve bu sebepten, örneğin bu albüme gösterilen reaksiyon, daha önceki işlerime gösterilenden çok daha olgundu ve evet, ilerletici de oldu.
• Şarkı söyleyişini beğenmediğin ve kendine; "Hay dilimi eşek arısı soksun" dediğin doğru mu?
Doğru. Fakat yanlış anlaşılmasın, sesimi kötü buluyorum demiyorum. Müzik benim en dokunulmaz yerim; Olacaksın, daha da iyi olacaksın... Fakat "oldum" demeyeceksin, böyle bir şey yok!
• Müziğin genellikle dizi filmlerin ayrılmaz bir parçası halinde... Sinemanın müzisyenliğine bir katkısı oluyor mu?
Hafızamızın, hayatımızın iki temel unsuru müzik ve görüntülerdir bana kalırsa. Dolayısıyla dizi müziği yapmak, normal beste yapmaktan farklı, başkasının görüntüsüne, düşüncesine müzik yazıyorsun ve bunun da sana kattığı farklı pratikler söz konusu. Melekler Korusun, Es Es, Şen Yuva ve TRT için Ramiz ile birlikte hazırladığımız Yerden Yüksek'in ardından sinemaya içerden bakıyor gibi hissettim, bu çok ilginç, eğlenceli ve öğretici bir şey.
• Bora Uzer'in de konuk olduğu 'Nobel Barış Ödülü' şarkısının hikayesi nedir?
Hangi müziğin kimin üzerinde nasıl bir etki bırakacağını bilemem.... Fakat, Bora bambaşka bir perspektif kazandırdı parçaya, beni çok etkiledi. Zaten hayat böyle bir şey, iki nokta arasında bir şeyler olur ve... Derken bir şey çıkar ortaya... Dünya iyi şarkıya doymaz!
• Müzik senin için neyi açığa çıkarmanın ya da neyi uzaklaştırmanın yolu?
İstediğim her şeyi açığa çıkarmak, istemediğim her şeyi de uzak tutmamın biricik ve tek yolu...
• Müziğin hayatında bu kadar önemli hale gelmesinin miladı ne? Bir şarkıcı ya da grup posteri astın mı duvarına?
Müziğe karşı fazladan bir eğilim gösterdiğimi fark edip buna yönelmem 17'li yaşlarıma rastlar... '80'lerde ben de herkes gibi Duran Duran, AC/DC, Iron Maiden dinledim ve evet, posterlerini de astım. Benim de bir genç odam oldu.
• Bir şarkıda, tamemen müzikal yapı mı ilgini çeker, yoksa sözlerin varlığı da önemli midir?
Benim önceliğim müzikal yapıdan yana. Zira müzik sözler olmadan da zaten bir şey anlatır. Sözlü şarkı yapmak, bence konuşan heykel yapmak gibi bir şey...
• "Büyük eserler genelede büyük acılardan çıkar" diye bir laf vardır ya, sana böyle bir eser garantisi verilse, çok büyük bir acıya katlanmayı göze alır mıydın?
Planlı programlı, kurgusal olan her şeye 'hayır' diyorum. Kendiliğinden olacaksa olsun. Aslına bakarsan bu sorunun cevabı 'Dön Bana' şarkısında gizli. Beni tanıyan insanlar "bu parçayı cidden sen mi yazdın" diyor... Öte yandan böyle bir durumda kalabilir ve böyle bir parça yazabilirsin.
• "Keşke ben yazsaydım" dediğin şarkılar, vazgeçemeyeceğin isimler ve başucu albümlerin var mı?
Şarkı bazında ilk aklıma gelenler MFÖ'den 'Sanatçının Öyküsü' ve Mirkelam'dan 'Hatıralar'… Albüm olarak Jack Johnson'dan 'In Between Dreams'… Şarkı yazarı olarak da Bob Dylan, Tom Petty, John Cougar Mellencamp gibi isimleri sayabilirim... Bu insanlar bence gelmiş geçmiş en iyi şarkı zanaatkarlarıdır. Pek çok isim var, ama bana her anlamda feyz veren bir Mark Knopfler var mesela. "Bir şarkı nasıl yazılır"ı öğrenmek isterseniz, bu isimlerden herhangi birini dinleyin...
• Yaşlanıyor olmak üzerine hiç düşünür müsün?
Düşünürüm ama karaları bağlarım gibi değil... Şimdi on yaş daha genç olmak vardı dediğin anlar oluyor... Kim düşünmez... Kendimi ruhen çok da yaşlı bulmuyorum.
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)