Özet
Vergi hukukunun kapsamına hangi konular girer?
– Vergi hukukunun, kapsamını geniş olarak kabul etmek gerekir. Yani vergi hukuku, sadece vergileri değil, harç, resim ve benzeri kamu gelirlerini de kapsar.
– Vergi hukukunun yeni bir hukuk dalı olması nedeniyle, bu alanda bir kavram birliği yeni yeni sağlanmaya başlamıştır. Bu hukuk dalı ile ilgili olarak, mali hukuk, vergi mevzuatı ve vergi sistemi gibi kavramlar kullanılmıştır. Ancak, bu kavramların hiç birisi, vergi hukuku kavramını tam anlamıyla karşılayamamıştır. Ancak son zamanlarda, terminolojide uzun zamandır fikir birliği olmayan bu konuda, vergi hukuku kavramı benimsenmiş ve kullanılır hale gelmiştir.
Vergi hukuku, hukukun bütünlüğü içinde nasıl bir yere sahiptir?
– Vergi hukukunun bağımsızlığı da, uzun zaman tartışılagelmiştir. Kimileri vergi hukukunu, özel hukuk, kimileri de bu hukuk dalını kamu hukukunun önemli bir dalı olan idare hukuku içinde görmüşlerdir. Oysaki vergi hukuku, özel hukuk ve kamu hukukunun birçok ilke ve kavramlarından yararlanmakta ve kendine özgü ilke ve kuralları olması dolayısıyla da, bağımsız bir hukuk dalı olma niteliğini kazanmış bulunmaktadır.
Vergi hukuku diğer bilim dalları ile nasıl bir ilişki içindedir?
– Vergi hukuku, multi-disipliner bir bilim dalıdır. Bu bakımdan, vergi hukuku, hukuk, kamu maliyesi ve muhasebe ile yakın ilişki halindedir.
– Vergi hukukunun, kamu hukuku dallarından; anayasa hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, uluslararası hukuk, yargılama ve icra hukuku, özel hukuk dallarından da, medeni hukuk ve ticaret hukuku ile ilişkisi çok yakındır.
– Vergi teorisinin, kamu maliyesinin önemli bir konusu olması dolayısıyla da vergi hukuku, bu bilim dalı ile iç içedir. Diğer yandan, kamu gelir ve giderlerinin denkleştirilmesinin incelendiği ve yine kamu maliyesinin ana alanlarından biri olan bütçe kanunuyla da vergi hukuku yakın ilişki içindedir.
– Özellikle bazı vergilerin hesaplanması, bir muhasebe düzenini gerekli kılar. Gelirler üzerinden alınan gelir ve kurumlar vergisi, bu tür vergilerdendir. İyi bir muhasebe düzenine sahip olmadan, bilanço hazırlayarak beyanname dolduramaz. Bu açıdan da vergi hukukunun muhasebe ile de sıkı ilişkisi bulunmaktadır.
– Özetle söylemek gerekirse vergi hukuku, hukuk, kamu maliyesi ve muhasebe üçgeni içinde, bağımsız bir hukuk dalıdır.
Vergi hukukunun bölümleri ve alt dalları nelerdir?
– Vergi hukuku çeşitli açılardan sınıflandırılabilir. Ancak özelliği dolayısıyla bu hukuk dalını sınıflandırmak çok zordur. Son zamanlarda ileri sürülmüş olan genel vergi hukuku özel vergi hukuku ayrımının diğer ayrım türlerine oranla daha uygun olacağı kabul edilebilir.
– Vergi hukuku kısımlara ayrılmıştır. Bu hukuk dalının kısımlarını; vergileme hukuku, vergiler hukuku, vergi ceza hukuku, vergi yargılama hukuku ve vergi icra hukuku olarak beşe ayırmak mümkündür.