Klor (Cl) testi kusma, ishal, dehidratasyon, alkaloz ve asidozlar gibi sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesinin değerlendirilmesi sırasında kullanılır.
Vücutta asid-baz dengesini, su balansını ve ozmotik dengeyi sağlar.
Vücuda gıdalarla ve sofra tuzuyla alınır ve emilir, fazlası idrarla atılır. Gıda alımıyla kan Cl düzeyi fazla etkilenmez çünkü fazla klor ile midede HCL asidi yapılır.
Klorür, amilaz‘ı aktifleştirir, enzim aktivatörü olan yegane elementtir.
Negatif yüklü anyondur, başlıca olarak ekstrasellüler alanda yani hücre dışındaki sıvıda bulunur.
Vücudda genellikle Na ile beraber hareket eder, onu artırıp azaltan nedenler Cl’da da geçerlidir.
Metabolik asidozda bikarbonat (HCO3) azalışına cevap olarak Cl seviyesi artar.
Aldosteron yüksekse Sodyum (Na) ve Cl absorbsiyonu artar ve kanda yükselirler.
Her türlü diürezis yani idrarla atımda da pozitif yüklü iyonlarla beraber Cl da atılır.
Kusma, ishal, barsak fissürü gibi nedenlerle barsaklardan kaybı sık hipokloremi nedenidir.
Mide’de Cl miktarı normal olarak yüksek olduğundan uzamış kusma da sık hipokloremi nedenidir.
Acilde Na,K ve Mg’a göre önemi en az olan elektrolittir, ama hipokalemik alkalozdaki K düşüklüğünün düzeltilmesinde Cl ölçümü önemlidir çünkü Cl verilmeden sadece K verilirse alkaloz düzelmez.
Hipokloremi (Kanda Cl düşüklüğü) -Başlıca:
Şiddetli kusma
Mide yıkanması
Uzamış respiratuvar asidoz
Yanıklar
Metabolik alkaloz
Konjestif kalp yetmezliği
Uygunsuz ADH sendromu (tuz kaybettirir)
Overhidrasyon (aşırı sıvı alımı, su zehirlenmesi)
Tuz kaybettiren Nefritler
İlaçlar (Bikarbonat, kortikosteroidler, diüretikler, laksatifler)
Hiperkloremi (Kanda Cl yüksekliği) -Başlıca:
Dehidratasyon
Hiperventilasyon (Respiratuvar alkaloz)
Uzamış ishal
Metabolik asidoz
Renal tübüler asidoz
Diyabetes İnsipidus
Salisilat zehirlenmesi
Hipotalamus hasarı yapan kafa travmaları
İlaçlar (Karbonik anhidraz inhibitörleri, aşırı IV izotonik NaCl infüzyonu ve NH4Cl)
Klor Testi Nasıl Yapılır ?
Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konup santrifüj edilir ve serum ayrılır. Bu serum otoanalizör cihazlara verilerek çalıştırılır.
Mümkünse hasta 8-12 saat aç olmalıdır.
Elektrolit dengesini bozan hastalık şüphesi varsa günlük ağırlık ve aldığı-çıkardığı sıvı takibi de yapılmalıdır.
Eritrosit içi klorür konsantrasyonu, plazma konsantrasyonunun yaklaşık yarısı kadar olduğundan, hemoliz‘in serum klorür konsantrasyonu ölçümüne önemli bir etkisi olmaz.
Klor için Referans (Normal) Değerler Kaç Olmalı ?
Referans değerler laboratuvardan laboratuvara küçük değişimler gösterse de yaklaşık olarak;
Yetişkinlerde : 96-106 mEq/L
Yenidoğanlarda: 96- 113 mEq/L arasında olmalıdır.
Klor için Panik Değerler Kaçtır ?
70 ve altı ile 120 mEq/L ve üstü hastada risk yaratır.
Plazmada HC03 konsantrasyonu artınca klorür kayması diye tanımlanan olayla klorür iyonu eritrositlerin içine kaçar. Bikarbonat konsantrasyonu azalınca da klorür iyonu plazmaya geri döner.