Dişli bileşenlerini içeren mekanizmalar veya komponentler söz konusu olduğunda, bazı tanımlar kafa karıştırıcı olabiliyor. Dişli üreticilerinin, mühendislerin ve tasarımcıların temelde aynı şeyden bahsederken farklı terimler kullanabiliyorlar. “Dişli kutusu” terimi, çoğu zaman açık dişli kutusu (gearhead) veya dişli redüktör (gearbox / genellikle servo yada motorlara direk olarak takılan kompakt dişli kutuları için kullanılan terim) gibi mekanizmaların tamamına için kullanılıyor. Bu yazımda İngilizce’de neden gearbox ve gearhead ayrımı olduğundan ve genel olarak dişli kutusundan bahsedeceğim.
Dişli kutusunun en temel tanımı, kapalı bir mahfaza içindeki bir dizi entegre dişliden oluşan mekanik ünite veya bileşen olmasıdır. Aslında, bu temel tanım kendisinin ne olduğunu tanımlar – (dişliler içeren bir kutu). Bir dişli kutusu, herhangi bir dişli sistemi gibi çalışır; Motor ve bu motorun sürdüğü yük arasında torku ve hızı değiştirir.
Bir dişli kutusunun içindeki dişliler, konik veya spiral konik dişlilerden sonsuz yada gezegen dişlilere kadar çeşitli tiplerden herhangi biri olabilir. Dişliler, sağlam rulmanlı yataklar tarafından desteklenen ve dönen millere monte edilir. Dişli kutusu, enerjiyi bir cihazdan diğerine aktarmanın mekanik bir yöntemidir ve hızı düşürürken torku artırmak için kullanılır.
Dişli kutuları, takım tezgahları, endüstriyel ekipman, konveyörler ve gerçekten tork ve hız gereksinimlerinde değişiklik gerektiren herhangi bir döner hareket güç aktarım uygulaması dahil olmak üzere birçok uygulamada kullanılır.
Kısaca bir dişli kutusu her zaman şaftlar ve yataklarla (yükleri desteklemek için) mahfaza (yada kutu diyebiliriz) içinde bulunan bir dizi eşleşen dişliden ve çoğu durumda motor montajı için bir flanştan oluşan tamamen entegre bir mekanik bileşendir. Hareket endüstrisinin çoğu, açık dişli kutusu (gearhead) ve kapalı dişli kutusu (gearbox) terimleri arasında hiçbir ayrım yapmaz. Ancak birkaç bağlamda, kapalı dişli kutusu (gearbox) terimi özellikle yukarıda açıklandığı gibi mahfazalı dişlilere atıfta bulunurken, daha genel bir terim olan açık dişli kutusu (gearhead), bazı mevcut makine şasisi içine takılan açık dişli tertibatlarına atıfta bulunur. İkincisi ise, özellikle sıkı entegrasyon ve ekstra alt bileşenlerin ihmal edilmesini gerektiren kompakt veya elektrik enerjisi ile çalışan mobil tasarımlara yöneliktir. Bu tarz redüktörler direk olarak motorun ön yüzüne civatalanarak kullanılır.