Ne zaman, onun manisine göre, Perun'u fırlattığında
Kartal, üstün cesaretle
Chesme'deki Türk filosu - takımadalarda Ross'u yaktı,
Sonra Orlov-Zeves, Spiridov - Neptün'dü!
GR Derzhavin
Kartal, üstün cesaretle
Chesme'deki Türk filosu - takımadalarda Ross'u yaktı,
Sonra Orlov-Zeves, Spiridov - Neptün'dü!
GR Derzhavin
Rusya her yıl 7 Temmuz'da Rusya'nın Askeri Zafer Günü'nü kutluyor - Rus Zafer Bayramı filo 1770'te Chesme savaşında Türk filosunun üzerinde. Chesme savaşı 24-26 Haziran'da (5-7 Temmuz) 1770 yılında Türkiye'nin batı kıyısındaki Chesme Körfezi'nde gerçekleşti. 1768'de başlayan Rus-Türk savaşı sırasında, Baltık Filosunun gemileri, düşmanı Karadeniz operasyon tiyatrosundan uzaklaştırmak için Akdeniz'e gitti. Kont Alexei Orlov'un genel komutası altında birleştirilen Amiral Grigory Spiridov ve Arka Amiral John Elphinstone komutasındaki iki Rus filosu, Chesmenskaya Körfezi baskınındaki Türk filosunu keşfetti ve saldırdı. Zafer tamamlandı - tüm Türk filosu yok edildi.
tarih öncesi
1768’te, Polonya sorununun etkisi ve Fransa’nın baskısı altında, Osmanlı İmparatorluğu Rusya’ya savaş ilan etti. Polonya ve Katolik güçlerin desteğiyle işletilen Bar Konfederasyonu - Fransa ve Avusturya, Rus ve Polonya hükümet güçlerine karşı savaşı kaybediyorlardı. Zor bir durumda yakalanan Polonyalı isyancılar yardım için Porte'ye döndü. Konstantinopolis'teki Osmanlı vatandaşlarına rüşvet vermek için mücevherler toplandı. Türkiye, Rusya ile savaşta yardımcı olması için Podolia ve Volyn'e söz verdi. Paris ayrıca İstanbul'a baskı yaptı. Fransa, Polonyalıları Ruslara karşı geleneksel olarak destekledi ve Mısır'ı etki alanına sokmak için Türkiye savaşını Rusya'ya karşı kullanmak istedi. Ek olarak, Fransa kendisini Avrupa’nın ana gücü olarak görüyordu ve Rusya’nın güney denizlere ulaşma arzusu Fransızların aktif direnişi ile bir araya geldi.
Bu zamana kadar, 17. yüzyıldakiyle aynı durum güneybatı stratejik yönünde kaldı. Rusya, Türkiye'nin deniz kuvvetlerinin bölünmeden baskın olduğu Azak ve Karadeniz'de kendi filosuna sahip değildi. Aslında Karadeniz, "Türk Gölü" idi. Kuzey Karadeniz kıyıları, Azak Denizi bölgesi ve Kırım Porta'nın kontrolü altındaydı ve Rus devletine karşı saldırganlık için bir sıçrama tahtasıydı. Kuzey Pontic'te, ana nehirlerin ağzını kilitleyen güçlü Türk kaleleri vardı.
1768 sonbaharında, Kırım süvarileri bir savaş başlatarak Rus topraklarını istila etti. Düşman yenildi ve geri çekildi, ancak tehdit devam etti. Kuzey Karadeniz bölgesi ve Tuna yönü, Rus ordusunun beş yıldan fazla bir süredir Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı silahlı kuvvetleriyle savaştığı ana savaş alanı haline geldi.
Rusya filosunun Karadeniz’deki yokluğunu bir şekilde telafi etmek için St. Petersburg, Baltık Denizi’nden Akdeniz’e bir filo göndermeye ve oradan Osmanlı İmparatorluğunu tehdit etmeye karar verdi. Gezinin asıl amacı, Balkan Yarımadası’nın Hıristiyan halklarının (özellikle Mora’lı Yunanlılar ve Ege Denizi adaları) ayaklanmasını ve arkadaki iletişim Porta tehdidini desteklemekti. Rus gemilerinin, Osmanlı’nın Akdeniz’deki deniz iletişimini bozması, düşmanın kuvvetlerinin bir bölümünü (özellikle filoyu) Karadeniz’deki askeri harekat tiyatrosundan ayırması gerekiyordu. Şans ile, filonun Çanakkale Boğazı'nı kapatması ve Türkiye'nin önemli kıyı noktalarını ele geçirmesi gerekiyordu. Ana eylem tiyatrosu Ege Denizi'nde ya da dedikleri gibi Yunan Takımadaları'nda, dolayısıyla da Archipelago Expedition adıydı.
İlk defa, Rus gemilerini Ege Denizi kıyılarına gönderme ve orada Osmanlılara karşı Hıristiyan halklarının ayaklanmasını yükseltme fikri, İmparatoriçe Catherine II Gregory Orlov'un favorisi tarafından ifade edildi. Bu fikrin ilk olarak, keşif gezisinin gelecek başkanı tarafından ifade edilmesi mümkündür, Gregory'nin kardeşi Kont Alexei Orlov ve Gregory onu yalnızca destekledi ve Catherine'e getirdi. Alexey Orlov, kardeşine böyle bir sefer ve bir bütün olarak savaşın görevleri hakkında şunları yazdı: “Gideceksek, o zaman Konstantinopolis'e git ve tüm Ortodoksları ve dindarları külfetten kurtar. Ve şunu söyleyeceğim, Çar Peter'in diplomalarında olduğu gibi dedim: ama haydut Mohammedans'ları eski evlerine kadar kum bozkırlarına dönüştürmek için. Ve burada dindarlık tekrar gündeme gelecek ve Tanrı'nın şerefine ve güçlü olanı söyleyelim. " İmparatoriçe altındaki Konseye bir taslak sefer sunarken, Grigory Orlov önerisini şu şekilde formüle etti: “yolculuk biçiminde birkaç gemiyi Akdeniz'e gönder ve oradan da düşmanı saptır.”
Alexei Orlov'u sayın - keşif ve keşif gezisinin ilk komutanı KL Khristinek'in portresi
Rus amiral Grigori Andreyeviç Spiridov
kampanya
1769 kışın, Kronstadt limanında, Baltık Filosu gemilerinin seyahatine hazırlıklar yapıldı. Bu sefer Baltık Filosunun birkaç filosunda yer alacaktı: toplamda 20 savaş gemisi, 6 fırkateyn, 1 bombardıman gemisi, 26 yardımcı gemi, 8 binlerce asker üzerinden. Toplamda, seferin mürettebatı 17'in üzerinde binlerce kişiyi saymak zorunda kaldı. Ayrıca, İngiltere’de birkaç gemi alım yapmayı planlıyordu. İngilizler, o zamanlar, Fransa'yı ana düşman ve Rusya'yı destekledi. Rusya, İngiltere'nin önemli bir ticaret ortağıydı. Genelkurmay Başkanlığı görevine keşif komutanı Alexei Orlov atandı. Filo, en büyük Rus denizcilerinden biri olan Büyük Petrus'a hizmet vermeye başlayan Amiral Grigory Andreyevich Spiridov tarafından yönetildi.
Temmuz ayında 1769, Spiridov komutasındaki ilk filo oldu. 7 savaş gemilerinden oluşuyordu - Saint Eustathius, Svyatoslav, Üç Hiyerarşiler, Üç Aziz, Saint Yanuarius, Avrupa ve Kuzey Kartal, 1 bombalama gemisi Grom, 1 fırkateyn "Umut Olmak" ve 9 yardımcı gemileri. Neredeyse bütün savaş gemilerinde amiral gemisi Saint Eustathius da dahil olmak üzere 66 silahları vardı. En güçlü gemi Svyatoslav - 86 silahlarıydı. Ekim ayında, Arka Amiral John Elphinstone liderliğindeki ikinci filo olan 1769, Rusların bir İngiliz hizmetine devredildi. İkinci filo 3 savaş gemilerini içeriyordu - “Bana dokunma”, “Tver” ve “Saratov” amiral gemisi (hepsinde 66 silahı vardı), 2 firkateyni - “Nadezhda” ve “Afrika”, “Chichagov” ve 2 vuruşu. Kampanya sırasında, filo kompozisyonu bir miktar değişti.
Rus filosunun Avrupa çapında kampanyası zordu ve Fransa'nın düşmanca tavrını karşıladı. Rus kampanyasının haberi Paris’e tam bir sürpriz oldu, ancak Fransızlar bu deniz seferinin üslerden tamamen kopması ve gerekli deneyim eksikliğinin Rus denizcilerin başarısızlıkla sonuçlanacağı konusunda ikna oldular. İngilizler, Fransa'ya muhalif olarak Rusları desteklemeye karar verdiler. Bununla birlikte, Londra'da Peter I'den sonra tamamen düşüş gösteren Rus filosunun başarısızlığı beklediğine inanıyorlardı.
İngilizlerin Rusya Büyükelçisi “Rusya’nın deniz kuvvetlerini önemli bir boyuta getirme arzusu” ancak İngiltere’nin yardım ve yardımlarıyla yerine getirilebileceğini belirtti. Ancak Rusya'nın bize ticari olarak veya askeri bir askeri güç olarak kıskançlıktan ilham alabilecek bir rakip haline gelmesi imkansız. Bu nedenle, bu tür Rusya’yı her zaman bizim için çok mutlu etmişimdir, çünkü yapıldığı sürece, bize bağlı ve bize bağlı kalmalıdır. Başarısı durumunda, bu başarı sadece gücümüzü artıracak, başarısızlık durumunda ise sadece sahip olamadığımız şeyi kaybedeceğiz. ”
Genel olarak, bu dönemde İngiltere'nin yardımı Rusya için yararlı oldu: çeşitli düzeylerde deneyimli muharebe subayları işe almayı ve doğrudan İngiltere'deki ve Akdeniz'deki kalelerinde - Cebelitarık ve Minorka'daki gemilerin tedarikinde ve onarımında son derece önemli bir destek almayı başardılar. Yardımsever tarafsızlık ve Rus filosuna yardım, Toskana Büyük Dükalığı (modern İtalya'nın bir bölgesi) tarafından da sağlandı. Bu devletin ana limanında - Livorno'da, Rus gemileri onarıldı ve Toskana üzerinden Rusya ile temas halinde tutuldu.
Rus denizciler için Avrupa çapında uzun mesafe yürüyüşünün zor ve sorumlu bir sınav olduğu açıktır. Bundan önce, Rus gemileri çoğunlukla Baltık Denizi'ni tuttu, en sık Finlandiya Körfezi'ne gitti. Baltık'tan yalnızca bireysel ticari gemiler ayrıldı. Bu nedenle, Rus gemileri, en çok ihtiyaç duyulan, tamir ve tedarik üslerinden uzaktaki unsurlarla yüzleşmek zorunda kaldı. Ve Akdeniz'de, topraklarına dayanan deneyimli bir düşmanla karşılaştılar.
Kampanya Spiridov filosuna zorluklar eşlik etti. En güçlü gemi olan Svyatoslav hasar gördü. 10 (21) Gemideki ağustos ayında bir sızıntı açtı ve zar zor Revel'e döndü. Onarımın ardından "Svyatoslav" Elphinstone'un ikinci filosuna katıldıktan sonra, ikinci filonun amiral gemisi oldu. Bu nedenle Spiridov, kendi kararıyla Archangelsk'ten filoya savaş gemisi Rostislav'a katıldı.
Gotland adası bölgesinde, filo Kuzey Denizi'ne girene kadar neredeyse sürekli devam eden bir fırtına patlak verdi. Cape Skagen'de pembe "Lapomink" öldü. Ağustos 30 (Eylül 10) filosu Kopenhag'a geldi. Üç Aziz'in savaş gemisi olan Eylül ayındaki 4 (15) kumlu bir bankaya çarptı ve onu kaldırabildi, ama gemi ağır hasar gördü. Gemilerde çok sayıda hasta vardı. Gemilerin İngiltere’ye gelişiyle 24’un Eylül ayında yüzlerce insan hastalandı. İngiltere'de, filonun önemli bir kısmı, Tuğgeneral Samuel Greig komutasındaki "Prelate" de dahil olmak üzere onarılmaya devam etti.
Daha fazla yürüyüş de zordu. Biscay Körfezi'nde bir fırtına patlak verdi. Bazı gemiler ağır hasar gördü. "Kuzey Kartal" gemisi, sonunda hizmet için uygun bulunmadığı ve sökülüp alındığı İngiliz şehri Portsmouth'a geri dönmek zorunda kaldı. Uzun zamlarda, gemilerin gövdelerinin yetersiz kuvveti ortaya çıktı: tahtaların yuvarlanması sırasında, düzeltme tahtaları geri çekildi ve bir sızıntı ortaya çıktı. Kötü havalandırma ve hastanelerin yokluğu ekiplerin büyük hastalıklarına ve yüksek ölüm oranlarına yol açtı. Admiralty tarafından yapılan tatmin edici ön hazırlıkların da bir etkisi oldu. Filo yetkilileri, sorunlu işten kurtulmak için belirlenen görevi resmen çözmeye çalıştı: bir şekilde gemileri tedarik ettiler ve onlara Kronstadt'tan eşlik ettiler. Gemilerin mürettebatı yiyecek, iyi içme suyu ve üniformalara muhtaçtı. Uzun bir zammla gönderilen filonun tamamına taşınırken hasarı onarmak ve ortadan kaldırmak için sadece bir gemi yöneticisi atandı.
Yaklaşık bir ay boyunca, Rus gemilerinin İngiltere kıyılarından Cebelitarık'a transferi, limanlarda tek bir duraklama yapmadan 1500 mil boyunca sürdü. Kasım ayında 1769, Spiridov bayrağının altındaki “Evstafy” gemisi Cebelitarık'ı geçti, Akdeniz'e girdi ve Magon Limanı'na (Minorka) ulaştı. 12 (23) Kasım Cebelitarık'taki filonun ana gövdesiyle Greig, Spiridov'dan haber aldığı ve Minorka'ya gitti. Noel için 1769, 9 savaş gemileri ("Aziz Eustathius", "Üç Hiyerarşiler", "Üç Azizler", "Aziz Yanuarius") dahil olmak üzere Minorka'da yalnızca 4 gemileri toplandı. Şubat ayında 1770, 1-I filosu Morea Yarımadası (Peloponnese) kıyılarına ulaştı. Mart ayında "Rostislav" ve "Avrupa" hattının gemileri geldi.
Rus filosunun desteğiyle, Yunanlılar ayaklanmaya başladı. Yunan ulusal kurtuluş hareketini Türk boyunduruğuna karşı kullanmak için, İmparatoriçe II. Catherine, operasyon başlamadan önce, isyancı komutanlarıyla temas kurmak ve onları desteklemek üzere olan, A. A.. Orlov, Akdeniz’deki tüm Rus kuvvetlerini yönetecekti. Rus filosu, Yunan topraklarını güçlendiren ve Yunanistan'ın güney sahilinde bir kıyı kalesi kuşatması başlatan küçük topraklara indi. 10 April, Rus filosunun üssü olan Navarin kalesini ele geçirdi.
Ancak, genel olarak, ayaklanma başarısız oldu. Morea'nın derinliklerinde savaşan isyancılar yenildi. Türkler direnişi en acımasız şekilde ezdiler. İkinci ceza Arnavutları. Deniz kenarındaki kalenin kuşatması Coron, Mart ayında başlatılan Rus filosunun bir parçası olarak zafer kazanmadı. Kale Modon alamıyor. Yeni birlikler Türkiye'den Yunanistan'a geldi. Kısa süre sonra Türk birlikleri Navarin'e kuşattı. Kartallar, Yunan birliklerinin askeri güçsüzlüğü, içme suyu ile ilgili sorunlar ve yaklaşmakta olan Türk ordusunun tehdidi nedeniyle kaleyi terk etmeye karar verdi. Mayıs 23 (Haziran 3) kalesi havaya uçup gitti. Rus birlikleri Morea'dan ayrıldı ve mücadeleyi Ege Denizi'ne taşıdı. Böylece, Rus filosu Morea'da istikrarlı bir üs oluşturamadı. Yunan ayaklanması ezildi.
Rus birlikleri ve filosunun 1770’teki hareketleri
Denizde kavga
Bu arada, Osmanlı komutanlığı sadece kara kuvvetleri değil aynı zamanda filo idi. Türkler Navarin'i sadece karadan değil, denizden de engellemeyi planladı. Türk limanlarından büyük bir filo gönderildi. Aynı zamanda, D. Elphinstone komutasındaki ikinci filo - "Saratov", "Bana dokunma" gemileri ve hala ilk filonun "Svyatoslav", 2 firkateyninin ("Nadezhda" ve "Afrika") arkasındaki gemiler ve yardımcı gemiler. Mayıs ayı başlarında Elphinstone filosu Morea'ya yaklaştı ve sahil boyunca ilerledi. Mayıs 16 sabahı (27), Ruslar Spezia adası yakınında bir düşman keşfetti. Osmanlılar kuvvetlerde iki kat üstünlüğe sahipti, ancak savaşa girmedi ve Napoli di Romagna limanına saklandı.
Mutlu 17 (28) Mayıs ayında Rus gemileri düşmana saldırdı. Savaş her iki tarafta da zayiat vermedi. Türkler, genişleyen Rus filosunun öncüsü ile karşı karşıya olduklarına inanıyorlardı, bu yüzden kıyı akülerinin koruması altında geri çekildiler. Elphinstone, Türk filosunu engellemek için yeterli kuvvete sahip olmayacağına inandı ve ayrıldı.
Mayıs 22 (Haziran 2) Cerigo adası yakınındaki Elphinstone'un ikinci filosu Spiridov filosu ile birleştirildi. Birleşik Rus kuvvetleri Napoli di Romagna'ya döndü, ancak Osmanlılar artık orada değildi. Türk filosunun komutanı Hasan Bey, filoyu Sakız Adası yönüne götürdü. 24 Mayıs (4 Haziran), Spezia adası yakınında, Rus ve Türk gemileri görüş alanındaydı. Ancak, sakin deniz savaşını engelledi. Üç gün boyunca rakipler birbirlerini gördü, ancak savaşa katılamadı. Sonra Osmanlılar uygun rüzgârdan faydalandı ve ortadan kayboldu. Rus gemileri düşmanı aramaya devam etti. Yaklaşık bir ay boyunca, Osmanlıların peşinde Ege Denizi'nin sularını sürdüler. Haziran ayının ortalarında, Navarin'den son çıkan gemilerin bir kopması onlara katıldı.
Akdeniz'deki bütün Rus deniz kuvvetleri birleşti ve Orlov genel emri devraldı. Spiridov'un, Napoli di Romagna altındaki Türkleri özleyen Elphinstone'dan memnun olmadığını belirtti. Amiraller kavga ettiler. Catherine’in talimatlarına göre, Amiral Spiridov ve Arka Amiral Elphinstone eşit bir temele sokuldu ve ikisi de diğerine bağlı değildi. Sadece Orlov'un gelişi durumu etkisiz hale getirdi, kendisinin yüce emrini aldı.
15 (26) Haziran ayında, Rus filosuna, Yunanlıların Türk filosunun 3 adasını bir gün önce terk ettiğini bildirdiği Paros adasında su verildi. Rus komutası Sakız adasına gitmeye karar verdi ve orada düşman yoksa, Çanakkale Boğazı'nı engellemek için Tenedos adasına. 23 haziran (4 haziran), Sakız adasında, devriyeler Rostislav gemisinin öncüsünde bir düşman buldu.
Kaynak: Bloodless L. Rus ordusu için harita ve şemalar atlası hikayeler
Sakız Boğazı'nda kavga
Rus gemileri, Sakız adasını Küçük Asya'dan ayıran Sakız Boğazı'na yaklaştığında, düşman filosunun kompozisyonunu belirlemek mümkündü. Düşmanın önemli bir avantaja sahip olduğu ortaya çıktı. Türk filosu: 16 savaş gemileri (her biri 5 silahlı 80, 10 silahlı 60, 70 silahlı 6), 1430 fırkateyn ve düzinelerce koyun, mutfak ve diğer küçük savaş ve yardımcı gemilerden oluşuyordu. Türk filosu, 16 silahlarıyla silahlandırıldı; toplam mürettebat, 9 bin kişiden oluşuyor. Orlov, savaş başlamadan önce 3 savaş gemileri, 18 fırkateynleri ve 730 silahları ve yaklaşık 6,5 bin kişilik mürettebatı olan XNUMX diğer gemileri vardı. Böylece düşmanın silahlarda ve erkeklerde iki kat üstünlüğü vardı. Güç dengesi açıkça Rus filosunun lehine değildi.
Türk filosu iki kemerli çizgide inşa edildi. İlk satır savaş gemilerinin 10'i, ikincisi savaş gemilerinin 6'i ve 6 fırkateynleriydi. Yardımcı gemiler ikinci çizginin arkasında durdu. Filonun yapımı son derece yakındı (gemiler arasında 150-200 metre vardı), yalnızca ilk hat gemileri toplarını tamamen kullanabiliyordu. Gemilerin tedariklerini tamamladıkları kıyıya yakın, geniş bir müstahkem kamp kuruldu. Türk filosunun komutanı İbrahim Hüsameddin Paşa kıyıdan çıkan savaşı izledi. Amiral Gassan Bey, Real Mustafa'nın amiral gemisindeydi.
Kont Orlov'un kafası karıştı. Ancak, Rus denizcilerin çoğunluğu savaşmaya hazırdı. Mürettebatın coşkusu, Spiridov'un ve gemi komutanlarının ısrarı, başkomutanı belirleyici bir saldırı ihtiyacına ikna etti. Orlov Petersburg'a “Bu inşaatı (düşmanın savaş çizgisi) gördüğümde”, “Korkum ve karanlıkta kaldım: ne yapmalıyım? Ancak birliklerin cesareti, herkesin coşkusu ... beni karar vermeye zorladı ve mükemmel kuvvetlere rağmen (düşmanın saldırısına), saldırmaya cesaret etti - düşmanı düşürmek ya da yok etmek için. "
Amiral Spiridov, düşman filosunun savaş oluşumunun durumunu ve zayıf yönlerini değerlendirerek, aşağıdaki saldırı planını önerdi. Uyanışın ardından kurulan rüzgâr konumundan yararlanan savaş gemileri, düşmana dik açılarla yaklaşmak ve öncü ve ilk hattın merkezinin bir kısmına saldırmaktı. İlk hattın gemilerinin imha edilmesinden sonra ikinci hattın gemilerine grev yapıldı. Bu, Spiridov'un cesaretini, önce düşmana paralel bir çizgi inşa etmenin gerekli olduğu lineer taktiklerin kurallarını ihlal eden bir deniz komutanı olarak gösterdi. Böyle bir yapı, riskle ilişkilendirildi, çünkü Ruslar, düşmana yaklaşırken, Türk filosunun güçlü topçuları ile uzunlamasına ateşe maruz kaldılar. Spiridov’un hesaplaması saldırının hızı ve belirliliği üzerine yapıldı. Rus gemileri için çok sayıda küçük kalibreli silahla en az mesafe daha avantajlıydı. Ek olarak, yakınlaşma kayıpları bir miktar azaltmayı mümkün kıldı, çünkü o zamanlar tüm Türk gemileri, özellikle de amaçlanan ateş edemedi.
Haziran 24 sabahı (Temmuz 5), Rus filosu Sakız Boğazı'na girdi ve savaş gemisinde bulunan Başkomutan A. Orlov'dan gelen bir sinyalle uyanık bir sütun haline geldi. Önde gelen gemi, Fedot Klokachev rütbesinin Kaptan 1 komutasındaki Avrupa idi, ardından avangard komutanı Amiral Spiridov'un bayrağını elinde tuttuğu Evstafy, ardından 1 rütbe kaptanı Stepan Khmetevski'nin emri altındaki Üç Azizler gemisi oldu. Onları "Yanuariy" savaşçıları, kaptan 1, Mikrov Borisov, rütbeli Samuel Greig Üç Hiyerarşisi ve 1 Rütislav Lupu rütbeti. Arka koruma gemileri “Bana dokunma” (Elfinstone'un amiral gemisi - komutanı) - 1 Beshentsev rütbesi kaptanı, kaptan 1-rütbeli Svyatoslav ve Roxburgh'un rütbesi Kaptan Polivanov'dan Saratov savaş hattını kapattı.
Yaklaşık 11 saatte, Rus filosu, daha önce geliştirilen saldırı planına göre sola döndü ve neredeyse dik açıyla düşmanın üzerine inmeye başladı. Rus gemileri, topçu voleybolu mesafesine ve saldırı kuvvetlerinin yayılmasına olan mesafeyi hızlandırmak için, yakın bir oluşum içinde yürüdü. Öğle saatlerinde, Türk gemileri ateş açtı. Avrupa sınıfındaki ileri savaş gemisi, Türk filosunun savaş hattına tabanca atış mesafesinden yaklaştı - 50 metre ve ilk ateşi veren oydu. Kaptan Klokachev gemiyi düşmana daha da yaklaştırmak istedi, ama kayaların yakınlığı onu döndürdü ve geçici olarak çizgiden çıkmasını sağladı.
Lider Spiridov'un amiral gemisi oldu. Aynı anda birçok düşman gemisinin yoğun ateşi Rus amiral gemisine düştü. Fakat amiral gemimiz güvenle hareket etmeye devam etti ve tüm filoya örnek oldu. Denizcilere Osmanlı savaşına ilham veren Amiral Gregory Spiridov, çıplak bir kılıçla üst güvertede durdu. Rus gemileriyle mücadele yürüdü marşlar. Müzisyenler "Oyna!
Amiral ateşi Türk "Gerçek Mustafa" nın amiral gemisine yoğunlaştırmasını emretti. Amiral geminin ardından, Rus filosunun geri kalanı savaşa katıldı. İlk saatin sonunda, savaş genel hale gelmişti. "Üç Aziz" savaş gemisi, düşmana son derece hassas ateş açarak Türk gemilerine ciddi zarar verdi. Aynı zamanda, sütyenlerin öldürüldüğü Rus gemisinde birçok düşman kabukları vuruldu (kulelerin yatay yönde çevrilmesiyle arma). Üç Aziz, Türkiye filosunun tam ortasında, iki savaş çizgisinin arasında yıkılmaya başladı. Durum çok tehlikeli hale geldi. En küçük hatada, gemi bir Türk gemisiyle çarpışabilir ya da taşlara çarpabilir. Ancak, Kaptan Khmetevsky, yaralanmasına rağmen, geminin eylemlerini ustaca yönlendirmeye devam etti. Rus gemisi düşmanın güçlü bir şekilde bombalanmasına neden oldu. Üç Aziz üzerindeki bombardıman düşmanı sualtı delikleri ortaya çıktı, direkler zarar gördü. Ancak Rus denizciler yakın mesafeden savaşmaya devam ettiler ve onlar düşmana yüzlerce mermi attılar. Aynı anda iki taraftan da düşmana ateş ettiler.
Kaptan Borisov'un komutasındaki "Yanuarı" gemisi, Osmanlı hattını geçip birkaç düşman gemisini bir kerede vurmuş, tekrar yol boyunca yürüdü. Sonra gemilerden birinin karşısında pozisyon aldı ve ateşi üzerine yoğunlaştırdı. Çünkü "Januarius" gemiyi takip etti "Üç Hiyerarşiler". Kapudan-Paşa'nın amiral gemisi olan başka bir düşman gemisine yaklaşıp demirledi ve sert bir düello başlattı. Rus gemileri düşman gemilerine neredeyse yaklaşmıştı; bu da sadece küçük kalibreli topçuların değil aynı zamanda silahların da kullanılmasını mümkün kılıyordu. Türk gemisi ateşe dayanamadı ve geri çekilerek geri çekildi. "Aşırı kırıldı". Rostislav ve Avrupa'nın savaştığı diğer Türk gemileri de ciddi şekilde hasar gördü.
Rus filosunun amiral gemisi o kadar kısa bir mesafeden ateş etti ki, tarafları Türk amiral gemisinin her iki tarafını da deldi ve mürettebatlar tüfek ve tabanca ateşi attı. Birçok Türk savaşa dayanamadı ve denize düştü. Ancak düşman ateşi "Eustache" için ciddi hasara yol açtı. Rus gemisinin direkleri, avlular ve yelkenleri ağır hasar gördü. İşler, Efstafi'nin Real Mustafa ile buluştuğu noktaya ulaştı ve Rus denizciler yatılığa koştu. "Eustache" ve "Real Mustafa" takımlarının biniş savaşı sırasında Osmanlı gemisi ateş aldı, alevler Rus gemisine yayıldı ve ikisi de patladı. Amiral Spiridov patlamadan önce östailerden ayrılmayı başardı. Türk amiral gemisinin ölümü ile düşman filosu kontrolü bozuldu. Amiral gemisi Three Hierarchs dergisinde şöyle not edildi: “Düşman filosuna yaklaşırken, gemilerimizin geri kalanının başına gelen çekirdekli toplardan ateş etmeye başladık; Savaş 2 saatinin bitiminden önce gerçekleşti ve 2 saatin sonunda tüm Türk filosu demirledi ve Chesma'ya gitti ve oraya demirledi. 2 saatte, teyiti tersine çevirdik. ”
Filodaki Rus gemilerinin ağır topçu ateşi altında, Türkler kargaşayla Chesme Körfezi'ne çekildiler. Türkler Chesma'da ulaşılmaz bir yer edinmeyi umuyorlardı. Körfezin yüksek kıyıları rüzgardan korudu ve körfezin girişindeki bataryalar düşman gemileri için geçilmez bir bariyer görevi görüyor gibiydi.
Böylece, yaklaşık iki saat süren savaşın ilk aşamasının bir sonucu olarak, her iki tarafta bir gemi yok oldu ve inisiyatif tamamen Ruslara geçti. Türkler neredeyse bütün filosunu elinde tuttu, ancak aşağı düşman kuvvetlerinin korkusuzca saldırmasıyla moral bozuldu. Savaş gemisinin patlamasıyla "St. Evstafy "500-600 insanı için öldürdü. Türkler amiral gemilerini de kaybettiler, birkaç Türk gemisinde de önemli hasarlar oldu. Rus gemilerinden küçük hasar sadece Üç Aziz ve Avrupa’daydı.
Aivazovsky'nin resmi, iki bayrak gemisinin çatışması olan savaşın doruk noktasını gösteriyor.
Chesme savaşı
Davayı tamamlamak ve moral bozucu düşmanı yok etmek gerekiyordu. Haziran 25'te (Temmuz XNUM), G. A. Spiridov, C.C. Greig, D. Elfinston, Yu. V. Dolgorukov, I. A. Hannibal ve diğer komutanların katılımıyla Komutan Orlov başkanlığında bir askeri konsey toplandı. Orlov ve Spiridov tarafından, denizden kıyıya esen gece esintisini kullanarak, Chesme Körfezi'ndeki Osmanlı filosuna saldırmak ve yakmak için karar verildi. Spiridov, anılarında şöyle dedi: "Kont, Alexei Grigorievich ve diğerleriyle birlikte, her zaman herkesle birlikte hareket ettiği diğer bayrak gemileriyle, bütün Türk filosunu yakma emri verdi."
Düşman gemilerine ateş yakmak için, küçük amiral gemisi SK komutası altında özel bir dekolman kuruldu. Greig'in 4 savaş gemileri, 2 firkateynleri ve Thunder bombalama gemisi. Orlov, Greig'e “Gökgürültüsü” nü derhal Chesme Körfezi'ne göndermesini ve Türklerin kafasını karıştırırken sürekli olarak düşmana ateş açmasını emretti. Donanma topçusu ustabaşı I.A. Hannibalu, itfaiyecileri düşmana saldırması için eğitmek üzere görevlendirildi. Brander gemiyi kundaklamak ve düşman gemilerinin imha etmek için kullanılan yanıcı veya patlayıcı maddelerle dolu olarak adlandırdı. Ertesi gün havai fişekler hazırdı. Küçük yelkenli yelkenlilerle donatıldılar ve barut ve katranla dolduruldular.
Türk filosu komutanı İbrahim Hüsameddin Paşa, Rus gemilerinin şiddetli bir savaşın ardından kuvvetlerine saldıramayacağını ve Chesma’nın pozisyonlarının erişilemezliğine güvenerek, Rusya’nın en iyi Osmanlı denizciliğinden ayrılması amacıyla denize girme fikrinden vazgeçtiğini umuyordu. gemiler. Türk komutası, Çesme Körfezi savunmasını aceleyle yoğunlaştırdı. Koyun girişinde bulunan kıyı akülerinde gemilerden uzun menzilli silahlar alındı. Sonuç olarak, kıyı savunması önemli ölçüde geliştirilmiştir.
Haziran 26 gecesi (Temmuz 7), Greig'in çıkardığı körfeze girdi. “Avrupa”, “Rostislav” ve “Bana dokunma” savaş gemileri, kuzeyden güneye, Türk gemileriyle savaş yapan bir çizgi oluşturdu. 66 silah "Saratov" yedekte kaldı ve "Thunder" ve firkateyn "Afrika" batı yakasındaki bataryalara saldırdı. Yakında ilk Türk gemisi patladı. Yanan enkaz, körfezdeki diğer gemilere düştü. İkinci Türk gemisinin patlamasından sonra, Rus gemileri ateş etmeyi bıraktı ve itfaiyeciler körfeze girdi. Çeşitli nedenlerle üç farklı güvenlik duvarı hedefe ulaşamadı. Teğmen D. S. İlyin emrinde sadece bir kişi görevi yerine getirdi. Düşman ateşi altında, 84 silahlı Türk gemisine yaklaştı ve ateşe verdi. Brander ekibi, Teğmen Ilyin ile birlikte tekneye girdi ve yanan Brander'ı terk etti. Kısa süre sonra Osmanlı gemisinde bir patlama meydana geldi. Birçok yanan moloz Chesme Körfezi'ne dağıldı ve yangını Türk filosunun hemen hemen tüm gemilerine yaydı.
Greig kendi dergisinde şöyle yazdı: “Türk filosunun ateşi sabah saat üçe kadar yaygınlaştı. Düşmanı ele geçiren dehşeti ve kafa karışıklığını tanımlamaktan daha hayal etmek kolaydır! Türkler, henüz ateşi bulamayan gemilerde bile bütün direnişi durdurdu. Kürek gemilerinin çoğu, kendilerine koşan birçok insandan battı ya da devrildi. Korku ve çaresizlik içinde olan tüm ekipler kendilerini suya attı, körfezin yüzeyi sayısız mutsuz, kaçan, birbirlerini boğanla kaplıydı. Kıyıya ulaşan az sayıda umutsuz çaba hedefi. Türklerin korkusu o kadar büyüktü ki, yalnızca henüz ateş etmemiş gemileri ve kıyı bataryalarını bırakmadılar, hatta kale ve sakinler tarafından terkedilmiş olan kale ve Chesma kentinden bile kaçtılar. ”
Chesme savaşının kahramanlarından biri Samuel Greig
Sabaha, Türk savaş gemilerinin 15'i, 6 firkateynleri ve 40'ten daha fazla yardımcı gemi yakıldı ve battı. Bir düşman savaş gemisi olan "Rhodes" ve 5 galerileri ele geçirildi. Türk filosu büyük kayıplara uğradı - 10-11 bin kişi. Sonunda Prens Yu. Dolgorukov daha sonra şöyle yazdı: “Kanla ve külle karıştırılmış su çok iğrenç bir görünüm aldı. Yanmış cesetler dalgalar üzerinde yüzüyordu ve liman o kadar doluydu ki, botlarla dolaşmak zordu. ”
Rus filosunun o gün gemilerde bir zararı yoktu. 11 kişiyi öldürdü. Böylece, Rus filosu, düşman filosunu tamamen imha eden ve en az kayıpla mükemmel bir başarı elde etti.
Zaferden sonra Spiridov, Admiralty Board'taki St. Petersburg'a, Başkan Chernyshov'a verdiği demeçte: “Tanrı'ya şükür ve Tüm Rusya Filosuna şükret! 25'ten 26'e, düşman filosu saldırıya uğradı, parçalandı, paramparça oldu, yakıldı, gökyüzüne atıldı, battı ve kül oldu ve bu yere korkunç bir rezalet bıraktı ve hepsi Merhametli Egemenimizin tüm takımadalarında olmaya başladı ”.
Türk filosunun Chesma'daki yenilgisi. Jacob Phillip Hackert tarafından resim
Chesme savaşı. Sanatçı I. K. Aivazovsky
sonuçlar
Chesme savaşı büyük askeri ve politik öneme sahipti. Filosunu yitiren Osmanlı Devleti, güçlerini Çanakkale Boğazı ve kıyı kalelerinin savunmasına konsantre olarak, Adalar'daki Ruslara yönelik saldırı eylemlerini bırakmak zorunda kaldı. İstanbul’da Rusların imparatorluğun başkentini tehdit edebileceğinden korkuyorlardı. Fransız askeri mühendislerinin öncülüğünde Türkler, Çanakkale Boğazı savunmasını aceleyle güçlendirdi. Türk kuvvetlerinin bir kısmı Karadeniz Tiyatrosu'ndan uzaklaştı. Bütün bunlar, Kyuchuk-Kaynardzhi barış antlaşmasının sonuçlanmasında önemli bir rol oynadı. Savaş, Rusya'nın artan deniz gücünün bir kanıtıydı. Chesme Zaferi, Avrupa ve Asya'da geniş bir rezonansa neden oldu. Rus denizcilerin en büyük mücadele başarısı o kadar açıktı ki filomuzla ilgili ihmal ve şüphecilik yerini düşünceli ve hatta tutukladı. İngilizler, Chesma'nın sonuçlarını çok takdir etti: “Bir darbeyle, Osmanlı İmparatorluğu'nun tüm deniz gücü yok edildi ...”
İmparatoriçe Catherine II cömertçe kendini seçenlerin hepsini ödüllendirdi: Amiral Spiridov'a İlk Çağrılan Aziz Andrew Emri, Kont Fyodor Orlov ve Komutan Greig'e Aziz George 2-Sanat Sanatı Emri verildi. Tüm itfaiyecilerin komutanları da dahil olmak üzere bir takım memur olan Khmetevski, Aziz George 3-st'in emrini aldı. Akdeniz'deki bütün Rus kuvvetlerinin başkomutanı Alexei Orlov, o andan itibaren, soyadı Chesmensky'ye ve “filosunun cesur ve makul liderliği ve Assy'nin kıyılarındaki ünlü zaferi Türk filosuna kazanarak ve onu tamamen imha etme” için onurlu bir katkı aldı. Aziz George’in emri. Ayrıca, Genel Müdür rütbesine verilen sütuna, Kaiser bayrağını kaldırma ve ambleme girme hakkı verildi.
Madalya "Chesme'deki Türk filosunun yakılmasının anısına". arasında 1770
Catherine II'nin emriyle, Tsarskoe Selo'daki (1778) Chesme Sütunu, zaferi yüceltmek için inşa edildi ve Chesme Sarayı (1774 - 1777) ve Chesme Kilisesi, Aziz Petrus Kilisesi'nde inşa edildi. Chesme zaferinin anısına, altın ve gümüş madalya verildi. "Chesma" ismi, Rus askeri filosunun filo savaş gemisi tarafından taşındı.
Temmuz ayında, 2012, Rusya Federasyonu Başkanı V.V. Putin, "Askeri Zafer Günleri ve Rusya'nın Unutulmaz Günleri" yasasında, Temmuz 7 tarihiyle - Zürih Savaşında Türk Donanması'nın Rus Donanması Zaferi Günü olan askeri zafer günlerinin listesini tamamlayan yasada değişiklikler yaptı. Chesme Zaferi, Rusya donanmasının sicil kaydında Rus filosunun en parlak zaferlerinden biridir.
Catherine Park Tseskoye Selo'daki Chesme Sütunu. 1776'a mimar Antonio Rinaldi tarafından kuruldu.