-
istanbul un fethi - gündelik anlamları...
Online Gündelik - Türkçe Sözlük
istanbul un fethi1) fatih sultan mehmed ilk iş olarak devrin mühendislerinden musluhiddin, saruca sekban ile osmanlılara sığınan macar urban edirne'de top dökümü işiyle görevlendirildi. "şahi" adı verilen bu topların yanında, tekerlekli kuleler ve aşırtma güllelerin üretilmesi (havan topu) yapılan hazırlıklar arasındaydı. yaptırılan bu büyük toplar ıstanbul'un fethedilmesinde önemli rol oynadı.
eflak ve sırbistan ile var olan barış antlaşmaları yenilendi. macarlarla da üç yıllık bir antlaşma yapıldı. osmanlıların bu hazırlıkları karşısında, bizanslılar da boş durmuyordu. surlar sağlamlaştırılıyor ve şehre yiyecek depolanıyordu. ayrıca bizans ımparatoru konstantin, haliç'e bir zincir gerdirerek, buradan gelecek tehlikeyi önlemeye çalıştı.
aynı zamanda haçlı dünyasından yardım isteniyor, papa ise yapacağı yardım karşısında katolik ve ortodoks kiliselerinin birleştirilmesini istiyordu. ancak katoliklerden nefret eden ortodoks rumlar, roma kilisesine bağlanmak istemiyor, "ıstanbul'da kardinal külahı görmektense, türk sarığı görmeye razıyız" diyorlardı.
fatih sultan mehmed, hazırlıklar tamamlandıktan sonra, bizans ımparatoru konstantin'e bir elçi göndererek, kan dökülmeden şehrin teslim edilmesini istedi. fakat ımparatordan gelen savaşa hazırız mesajı üzerine, ıstanbul'un kara surları önüne gelen osmanlı ordusu, 6 nisan 1453'de kuşatmayı başlattı. osmanlı donanması ise haliç'in girişinde ve sarayburnu önünde demirlemişti. ordu; merkez, sağ ve sol olarak üç kısma ayrıldı. 19 nisan'da yapılan ilk saldırıda, tekerlekli kuleler kullanıldı ve bu saldırı ile topkapı surlarından burçlara kadar yanaşıldı.
osmanlı ordusundaki er sayısı 150.000 ile 200.000 arasındaydı. bu kuvvetlere rumeli ve anadolu beylerine bağlı çeşitli kuvvetler de katılmıştı.
çok şiddetli çarpışmalar oluyor, bizanslılar şehri koruyan surların zarar gören bölümlerini hemen tamir ediyorlardı.
venedik ve cenevizliler de donanmalarıyla bizans'a yardım ediyorlardı. fatih sultan mehmed osmanlı donanmasının kuşatma sırasında yeterince kullanılamadığını ve bu yüzden kuşatmanın uzadığını düşünüyordu. ıstanbul'un haliç tarafındaki surlarının zayıf olduğu biliniyordu. bizans bu bölgeye zinciri bu nedenle germişti. yüksekten atılan taş gülleler bizans donanmasından bazı gemileri batırmıştı fakat bir kısım donanmanın haliç'e indirilmesi kesin olarak gerekliydi.
fatih sultan mehmed, ıstanbul'un fethedilmesini kolaylaştıracak önemli kararını verdi. osmanlı donanmasına ait bazı gemiler karadan çekilerek haliç'e indirilecekti.
tophane önündeki kıyıdan başlayıp kasımpaşa'ya kadar ulaşan bir güzergah üzerine kızaklar yerleştirildi. gemilerin, kızakların üzerinden kaydırılabilmesi için, galata cenevizlilerinden zeytinyağı, sade yağ ve domuz yağı alınarak kızaklar yağlandı. 21-22 nisan gecesi 67(yada 72) parça gemi düzeltilmiş yoldan haliç'e indirildi.
haliç'teki türk donanmasına ait toplar, surları dövmeye başladı. ciddi çarpışmalar cereyan etti. bundan sonraki günlerde top savaşı, ok, tüfek atışları, lağım kazmalar, büyük ve hareketli savaş kulelerinin surlara saldırıları devam etti.
kuşatmanın uzun sürmesi ve kesin başarıya ulaşılamaması askerler arasında endişe yarattı. ancak, ıstanbul'u her ne şartta olursa olsun almaya kararlı olan fatih sultan mehmed kumandanların ve alimlerin de bulunduğu bir toplantı düzenledi. cesaretlendirici bir konuşma yaptıktan sonra, 29 mayıs'ta genel saldırının yapılacağına dair kararını açıkladı.
çarpışmalar sırasında bizans'ı koruyan surlar üzerinde kapatılması mümkün olmayan gedikler açılmaya başlamıştı. surlar içerisine küçük sızmalar oluyor, ancak geri püskürtülüyordu. ılk defa ulubatlı hasan ve arkadaşlarının hayatlari pahasına tutunmayı başardıkları ıstanbul surları, artık direnemiyordu. 53 gün süren ve 19 nisan, 6 mayıs, 12 mayıs ve 29 mayıs'ta yapılan dört büyük saldırıdan sonra doğu roma ımparatorluğu'nun 1125 yıllık başkenti olan ıstanbul, 29 mayıs 1453 salı günü fethedildi.
-
Gündelik Sözlük