kimilerine göre türkiye kürtlerinin konuştuğu iki lehçeden biri (diğeri kurmancî
), kimilerine göre ise kürtlerden ayrı bir halkın kürtçe
den farklı bir dilidir.dersim
zazacası, kurmancî'den farklı olarak 'ts' ve 'dz' şeklinde artiküle edilen ünsüz harfleri alfabesinde barındırır. ayrıca özellikle güney kurmancîsinde sıklıkla rastlanan gırtlak ünlüleri zazacada kullanılmaz. buna karşın q, x gibi gırtlak ünsüzleri kurmancî ile ortaktır.
gramatik yapısı kurmancî ile neredeyse aynı olan, tek ve iki heceli (dolayısıyla daha kadim) kelimeleri etimolojik olarak oldukça yakın olan bu iki lehçe ya da dili konuşanlar bütün bu yakınlıklara rağmen birbirlerini -genellikle- net anlayamazlar.
dersim'de yaşayan zazalar kendi dillerinden bahsederken zonê ma
ya da kırmancki
(kurmancî'yle karıştırılmamalı) ifadelerini kullanırlar. özellikle genç kuşakta zazacayı konuşanların sayısı oldukça azdır. bu nedenle zazaca bir sonraki kuşakta yok olma tehlikesiyle yüzyüzedir.