Düşük Doz Aspirin
Neden düşük doz aspirin alınır?
Neredeyse bir yüzyıldır ilaç dolaplarında yer alan yaygın kullanılan ağrı kesici canım aspirinin aynı zamanda önleme yeteneği var.
Kalp krizi geçirmiş kişiler için: Aspirin ikinci bir kalp krizini önlemeye yardımcı olabilir.
İnme geçirmiş kişiler için: Aspirin ikinci bir inmeyi ya da çoğunlukla yaklaşan bir inmenin tehlike işareti olan geçici iskemik atağı önlemeye yardımcı olabilir.
Hiç kalp krizi ya da inme geçirmemiş kişiler için: Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ya da tütün kullanma gibi risk faktörleri varsa, aspirin inme ya da kalp krizi yaşama olasılığını düşürebilir. Kalp krizi ya da inme riski daha yüksekse aspirin daha da yararlı olacaktır.
Kimler Almalı
Kimler düşük doz aspirin almalıdır?
Kalp krizi ya da inme geçirmişseniz, doktorunuz muhtemelen zaten sizin için düşük doz aspirin reçete etmiştir.
Eğer hiç kalp krizi ya da inme geçirmediyseniz, her gün aspirin almaya başlamadan önce doktorunuzla konuşun.
Doktorlar günlük aspirin alması gereken kişilere karar vermek için farklı kılavuzlar kullanırlar. Ama doktorunuz, takip ettiği kılavuz ne olursa olsun, kalp krizi ya da inme riskiniz ve sağlık durumunuza bakacaktır. Sonra siz ve doktorunuz, günlük aspirinin sizin için doğru olup olmadığını görmek için günlük aspirin alımının riskleri ve faydalarını karşılaştıracaksınız.
Kalp krizi ya da inme riskiniz yüksekse, aspirin sizin için daha da faydalıdır. Aspirinin faydası yan etki riskinden daha fazlaysa, günlük aspirin almak isteyebilirsiniz.
Günlük aspirin, kalp krizi ya da inme riski düşük kişilere tavsiye edilmez.
Doktorunuz, kalp krizi ya da inme yaşama riskinizi ve aspirin nedeniyle kanama riskinizi bilmenizde yardımcı olabilir.
Düşük doz aspirin kullanılabilen durumlar:
- Bir kalp krizi sonrasında, başka bir krizi önlemek için
- Koroner arter hastalığı olanlar
- Kararlı (stabil) anjinası olanlar
- Kararsız (stabil olmayan) anjinası olanlar
- Baypas ameliyatı ya da anjiyoplasti sonrasında
- Geçici iskemik atak ya da inme geçirmiş kişiler
- Felç önleme ameliyatı sonrası (karotid endarterektomi)
- 45 yaş üstü sağlıklı erkekler, kalp krizini önlemek için aspirinin sağlayacağı fayda, günlük aspirin alımı nedeniyle mide kanaması riskinden daha fazlaysa
- 55 yaş üstü sağlıklı kadınlar, felci önlemek için aspirinin sağlayacağı fayda, günlük aspirin alımı nedeniyle mide kanaması riskinden daha fazlaysa
Eğer atriyal fibrilasyonunuz varsa ve felç riskiniz düşükse, felç riskinizin düşmesine yardımcı olmak için aspirin alabilirsiniz. Gençseniz ve başka kalp ya da sağlık sorunlarınız yoksa ya da güvenli şekilde antikoagülan (kan inceltici olarak da adlandırılır) alamıyorsanız, aspirin iyi bir seçim olabilir.
Kimler Almamalı
Kimler düşük doz aspirin almamalıdır?
Bazı kişiler aspirin almamalıdır. Buna dahil kişiler:
- Mide ülseri olanlar
- Yakın zamanda beyin kanamasına bağlı felç geçirmiş olanlar
- Aspirin alerjisi olanlar
- Kontrolsüz yüksek tansiyonu olanlar
- Astımı aspirinle kötüleşenler
Kalp krizi ya da felç riski düşük olan kişilere günlük aspirin tavsiye edilmez.
Eğer inme geçirdiğinizi düşünüyorsanız aspirin almayın çünkü bütün inmeler pıhtılaşmadan kaynaklanmaz. Aspirin bazı inmeleri kötüleştirebilir.
Gut, düşük doz aspirin alan bazı kişiler için tedaviyi daha kötü ve zor hale getirebilir.
Eğer aspirin kullanamıyorsanız, doktorunuz kalp krizi ve felç riskini önlemeye yardımcı olması için klopidogrel kullanmanızı isteyebilir.
Eğer antikoagülan kullanıyorsanız, örneğin varfarin, aspirin almadan önce doktorunuzla konuşun, çünkü ikisini birlikte kullanmak kanama sorunlarına neden olabilir.
Nelerden Kaçınılmalı
Düşük doz aspirin tedavisi alırken nelerden kaçınılmalıdır?
Günlük aspirin alırken her gün 3 ya da daha fazla alkollü içki içmek karaciğer hasarı ve mide kanaması riskinizi artırır. Eğer doktorunuz aspirin almanızı öneriyorsa, alkol kullanımını kesin ya da sınırlayın.
Aspirin, reçeteli veya reçetesiz pek çok ilaç, vitamin, bitkisel ilaç ve takviyelerle alınmamalıdır. Bu yüzden aspirin tedavisine başlamadan önce, kullandığınız bütün ilaçlar ve diğer takviyeler hakkında doktorunuzla konuşun.
Aspirin kanın pıhtılaşma yeteneğini azalttığından, doktorunuz, kanamaya neden olabilecek ağız sağlığı işlemleri ya da herhangi bir ameliyattan önceki 5 gün boyunca aspirin kullanmayı bırakmanızı isteyebilir. Önce doktorunuzla konuşmadan aspirin kullanmayı birden bırakmayın. Koroner damarınızda stent varsa öncelikle doktorunuzla konuşmak özellikle önemlidir.
Kolayca berelenme, kanlı ya da siyah dışkı, sıyrıklar veya kesilme sonrası kanamanın normalden uzun sürmesi dikkatinizi çekiyorsa doktorunuza anlatın.
Steroid olmayan iltihap önleyici ilaçlar (NSAID’ler), örneğin ibuprofen ve naproksen, aspirin gibi ağrı ve iltihabı gidermekle birlikte kan pıhtılaşmasına aspirinle aynı şekilde etki etmez. NSAID’leri aspirinin yerine koymayın, çünkü ikinci bir kalp krizi riskini azaltmazlar.
Eğer her gün aspirinle birlikte bir ağrı kesiciye ihtiyacınız varsa, almanız gereken ağrı kesicinin ne olduğunu doktorunuzla konuşun. Eğer üstü başka bir maddeyle kaplanmamış aspirinle birlikte ibuprofen alıyorsanız, aspirin kalp krizinden korunmada tek başına kullanıldığı kadar işe yaramayabilir. Ağrıyı gidermek için ibuprofen yerine asetaminofen kullanılabilir. Ama tek seçeneğiniz ibuprofense, aspirin aldıktan sonraki 30 dakika ve almadan önceki 8 saat boyunca ibuprofen almaktan kaçınmalısınız. İbuprofeni arada bir alırsanız, bu sorunlar için bir neden görünmüyor.
Uzmanlar, ibuprofen dışında bir NSAID ile başka bir maddeyle kaplanmamış aspirin arasındaki etkileşimi bilmiyor. Ayrıca başka bir maddeyle kaplanmamış aspirini günlük olarak alan insanların, ibuprofen ya da başka bir NSAID’in aspirinle etkileşiminden endişe duymaları gerekip gerekmediğini de bilmiyorlar. Bu ilaçları her gün alıyorsanız doktorunuzla konuşun.
Nasıl Alınır
Düşük doz aspirini nasıl alacaksınız?
Doktorunuz, aspirin dozunu ve ne sıklıkta alacağınızı söyleyecektir. Pek çok insan kalp krizi ya da inmeden korunmaya yardımcı olmak için her gün aspirin alır, fakat diğerleri iki günde bir aspirin alabilir.
Düşük doz aspirin (81 mg) kalp krizi ve inmeden korunmak için yaygın kullanılan dozdur. Ancak günlük aspirin dozu 81 mg ile 325 mg arasında değişebilir. Düşük doz aspirin 81 mg aspirin içerir. Yetişkinler için güçlü doz yaklaşık 325 mg aspirin içerir.
Düşük doz aspirinin, kalp krizi ve inmeyi önlemede yüksek dozlar kadar etkili olduğu görülür.
Eğer midenizi rahatsız ediyorsa aspirini yemekle birlikte alın.
Düşük doz aspirin terapisinde, aspirini kafein ve sodyum gibi içeriklerle kombine edilen ilaçlar almayın.
Önleme
Aspirin kalp krizi ve inmenin önlenmesini nasıl sağlar?
Aspirin pıhtılaşmaya bağlı inmeden korurken aynı zamanda kalp krizinden de korur.
Aspirin, trombositlerin kümelenmesini azaltarak pıhtılaşma eylemini yavaşlatır. Trombositler, kan pıhtılarının oluşmasına yardımcı olan ve birlikte tutan hücrelerdir. Aspirin, bir araya kümelenen trombositleri tutar, böylece kan pıhtılarını azaltmaya ya da önlemeye yardımcı olur.
Kalp krizi sırasında, kan pıhtıları zaten daralmış bir damarda oluşur ve oksijence zengin kanın kalp kasına (ya da felç durumunda beynin bir bölümüne) akışını engeller. Kalp krizi sırasında alındığında, aspirin pıhtılaşmayı yavaşlatır ve kan pıhtısı oluşumunun boyutunu azaltır. Günlük alındığında, aspirinin pıhtılaşma önleyici etkisi ilk ya da ikinci bir kalp krizinin önlenmesine yardımcı olur.