Almanya’da çevre sorunları konusunda çok önemli çalışmalar yürüten bir vakıf var: Heinrich Böll Stiftung. Türkiye’de ise bir dernek bu kuruluşun temsilciliğini yürütüyor. Vakıf geçenlerde kapsamlı bir belge yayımladı. Temsilci dernek de bunun Türkçesini sundu. Konu toprak, araziler ve tarlalar hakkındaki olgular ve rakamsal veriler. Bu değerli belgeye en azından göz atmanızı öneririz. Seveceksiniz, ilginç bulacaksınız.
Belge “Toprak Atlası” adını taşıyor. Buna şuraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Rapor 84 sayfa. (Hacimli bir belge olduğu için yüklenmesi biraz zaman alıyor. Sabırlı olun.) Bir fikir vermek için, işlenen konulardan gelişi güzel seçmeler yapalım:
- Dünyadaki toprağı, sanki hiç bitmeyecekmiş gibi kullanıyoruz. Bu, banka hesabından sürekli para çekip hiç geri ödeme yapmamaya benziyor.
- Yaşamsal önem taşıyan verimli toprak yüzeyde çok ince bir tabaka oluşturur. 10 santim kadar olan bu tabakanın oluşumu için 2.000 yıl gerekir.
- Gıda üretecek alanlar giderek azalıyor, zira biz onları yanlış şekillerde kullanıyoruz.
- Toprağı korumadan, artan dünya nüfusunu beslemek, küresel ısınmayı 2°C ile sınırlı tutmak ya da biyolojik çeşitlilik kaybının önüne geçmek mümkün değil.
- Arazi fiyatları her yerde artıyor. Eğer bireysel ya da kamusal haklar güvence altına alınmazsa yerli halklar zorunlu göçe maruz kalacak.
- Modern şehir planlamasına toprağı koruma ilkesi dahil edilmeli. Altyapı ve konut inşaatları verimsiz topraklar üzerinde yapılmalı.
- Gıda üretimini ve ekin verimliliğini artırmak amacıyla gübre kullanımına büyük önem yüklenir. Ama bunların toprağa verdiği uzun vadeli zarar görmezden gelinir.
- Azot, fosfor ve potasyum üretip pazarlamak büyük miktarda yatırım yapmayı gerektiriyor. Bu yüzden sektör büyük firmaların kontrolü altında.
Vakıf bu raporu Institute for Advanced Sustainability Studies ile birlikte yürütmüş.
Atila Alpöge, Ekogazete, 18.7.2015.