Bazı ağrılar veya bulantılar ciddi bir rahatsızlığın belirtisi olmayabilirler, ama bazı belirtiler vücudun alarm zilleridir ve mutlaka en kısa sürede üzerlerinde durulmalıdır, çünkü normal işlevlerden önemli bir sapmayı haber vermektedirler. Belirtiler kısa süreli (akut) veya uzun süreli (kronik) olabilir, bazen tekrar eder veya tekrar etmeyebilirler. Belirtiler, hastalığın, belirli bir organ veya konumdan çok, bütün vücudu etkileyen ateş, halsizlik, kilo kaybı gibi sistemik etkileriyle ilişkilidirler. Aşağıda sıralanan belirtiler ise acil bir durumun habercisidir ve hemen bir doktora görünmenizde yarar vardır:
1. Kollarda Ve Bacaklarda Güçsüzlük:
Eğer kolunuzda, bacağınızda veya yüzünüzde güçsüzlük, uyuşma veya hissizlik varsa, özellikle de vücudunuzun bir tarafındaysa bir inme belirtisi olabilir. Dengenizi bulamıyorsanız, başınız dönüyorsa ya da yürümekte güçlük çekmeye başladıysanız, bir inme yaşıyor olabilirsiniz. Aniden görme bozukluğu oluştuysa, şiddetli bir baş ağrısı başladıysa, aklınız karışıyor veya konuşma veya anlama ile ilgili sorun yaşıyorsanız, hemen yardım isteyin. Erken müdahaleyle, birçok kötüye gidiş genellikle tersine çevrilebilir. Belirtiler ortaya çıktığında, ilk dört saat içinde gerekli ilaçların uygulanması, inmeyle gelen felç ve kalıcı sakatlık riskini azaltabilmektedir.
2. Göğüste Ağrı:
Göğüste ağrı söz konusu olduğunda, özellikle de terleme, baskı, nefes darlığı veya bulantı eşliğindeki herhangi bir göğüs ağrısı, hemen bir tıp uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle efor sırasında veya aktifken hissedilen ağrı veya basınç hissi bir kalp hastalığının veya kalp krizinin belirtisi olabilir. Ayrıca, göğüs ağrısı kalpten başka, örneğin akciğerlerde bir sorun olduğu anlamına da gelebilir. Göğsünüzde bir sıkışma veya ağrı hissettiyseniz, bunlar birkaç dakikadan fazla sürdüyse veya tekrar ettiyse hemen yardım alın.
3. Baldırda Ağrı:
Baldır ağrısı, bacağınızdaki bir kan pıhtısının belirtisi olabilir. Buna derin ven trombozu ya da DVT denilmektedir. Derin ven trombozunun en büyük tehlikesi, kan pıhtısının bulunduğu yerden kopup hareket ederek, akciğer damarlarını tıkaması (emboli) ve ölüme neden olmasıdır. Uzun bir uçak yolculuğundaki gibi, uzun süre oturduktan sonra, ya da hastalık gibi herhangi bir nedenle uzun süre yatakta yatmak zorunda kaldıysanız bu ağrıyla karşılaşabilirsiniz. Eğer bir kan pıhtısı söz konusuysa, ayakta dururken veya yürürken acı hissedebilirsiniz. Ayrıca şişlik görebilirsiniz. Bacak genellikle kırmızımsı ve hassastır ve diğer bacaktan daha irileşmiş bir görünümdedir. Spor yapıyorsanız, egzersiz sonrası normal karşılanabilecek hassasiyetle birlikte eğer ayrıca kızarıklık ve şişme görürseniz, ağrının olduğu yerde bir sıcaklık hissediyorsanız, hemen doktorunuzu arayın. Pıhtı, kan akışını engellemeden önce, dikkatli bir taramayla görüntülenerek saptanıp, bu sorun acilen giderilmelidir.
4. İdrarda Kan:
İdrarınızda kan görmenizin birkaç nedeni olabilir. İdrarınızda kan görüyorsanız, ancak bir ağrı hissetmiyorsanız, bu böbrek veya mesane kanseri semptomu olabilir. Eğer belinizde veya sırtınızda çok şiddetli bir ağrı hissediyorsanız, sorun böbrek taşı olabilir. Böbrek taşı, böbreklerinizde minerallerin ve tuzların oluşturduğu kristallerdir. Doktorunuz taşları görebilmek için röntgen isteyebilir veya ultrason ile inceleyebilir. İdrarda görülen kanla birlikte, eğer çok sık tuvalete gitme ihtiyacı duyuyorsanız, idrar yaparken yanma hissediyorsanız, ciddi bir mesane veya böbrek hastalığınız olabilir. Özellikle, ateşiniz de varsa, doktorunuzu görmeyi geciktirmeyin.
5. Hışıltılı Nefes Alıp Verme:
Nefesle ilgili problemler hemen tedavi edilmelidir. Nefes alırken bir ıslık sesi duyuyorsanız, hemen doktorunuza görünün. Acilen değerlendirme yapılmazsa, nefes alma hızla zorlaşıp tıkanabilir ve sonu felaket olabilir. Hışıltı, astım nedeniyle, bir akciğer hastalığı, ciddi bir alerji veya kimyasallara maruz kalma nedeniyle ortaya çıkmış olabilir. Hışıltıya, pnömoni (zatürre) veya bronşit de neden olabilir. Sarı veya yeşil balgam çıkartan bir öksürükle birlikte, ateşiniz ya da nefes darlığınız da varsa acilen tedavi edilmelidir. Bunlar, zatürreye dönüşen bronşit belirtileri olabilir.
Kaynakça:
– David Gray, Peter Toghill, “An Introduction to the Symptoms and Signs of Clinical Medicine: A Hands-on Guide to Developing Core Skills”, CRC Press.
– R.M. Youngson, “The Royal Society of Medicine Dictionary of Symptoms” (Royal Society of Medicines), Bloomsbury Publishing PLC.
Yazar: Oben Güney Saraçoğlu