Sağlıksız lipid düzeylerini taramak ve kalp hastalığı geliştirme riskinizi belirlemek için diğer lipid testleriyle birlikte HDL kolesterol (HDL-C) testi kullanılmaktadır
Önceki test sonuçları kalp hastalığı riskinizin arttığını göstermişse, kalp krizi geçirmişseniz veya yüksek kolesterol düzeyleriniz için tedavi görüyorsanız doktorunuz düzenli olarak HDL-C düzeyinizi izleyebilir.
Kolesterol tarama testi sonucu yüksek değerler elde edilmişse hasta takibi için HDL-C testi istenebilir. Genellikle yalnız başına HDL-C testi istenmez. Bir sağlık kontrolü sırasında lipid profilinin bileşenleri olarak kolesterol, LDL kolesterol (LDL-C) ve trigliseritlerle birlikte HDL-C testi de istenir. Tüm erişkinlerin en azından 5 yılda bir test edilmesi önerilmektedir.
Kalp hastalığı açısından bir veya daha fazla sayıda risk faktörüne sahip olanlarda lipid profilinin bir bileşeni olarak daha sık aralıklarla HDL-C testi istenebilir. Başlıca risk faktörleri:
Sigara kullanımı
Yaş (erkekler 45 yaş ve üstü veya kadınlar 55 yaş ve üstü)
Hipertansiyon (kan basıncı 140/90 veya daha yüksek veya kan basıncını düşürücü ilaçlar almakta)
Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü (yakın akrabada kalp hastalığı–erkek akrabada 55, kadın akrabada 65 yaşından önce)
Önceden var olan kalp hastalığı veya yakın zamanda kalp krizi geçirmiş olmak
Düşük riskli çocuklar ve ergenler için rutin olarak lipid testi istenmemektedir. Ancak erişkinlerde olduğu gibi kalp hastalığı geliştirme riski yüksek çocuklar ve gençler için lipid profil taramaları önerilmektedir. Bazı risk faktörleri erişkinlerinkine benzemekte olup ailede mevcut kalp hastalığı, diyabet, yüksek kan basıncı veya obezite gibi sağlık sorunlarını içerir. Yüksek riskli çocuklara ilk lipid profili (HDL-C dahil) testi 2-10 yaş arasında uygulanmalıdır. İki yaşından küçük çocukların test edilmesi gerekmez.
HDL-C düzeyinizi yükseltmeyi amaçlayan diyet, egzersiz, sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı değişikliklerinin başarısını değerlendirmek için belli aralıklarla HDL-C düzeylerinin ölçümü istenebilir
HDL-C erkekler için 40 mg/dL (1.0 mmol/L)’den, kadınlar için 50 mg/dL (1.3 mmol/L)’den daha düşükse, LDL düzeyi dahil olmak üzere diğer risk faktörlerden bağımsız bir artmış kalp krizi mevcuttur.
Tipik HDL-C düzeyi erkekler için 40-50 mg/dL (1.0-1.3 mmol/L), kadınlar için 50-59 mg/dl (1.3-1.5 mmol/L) olup orta derecede kalp hastalığı riskiyle ilişkilidir..
Birçok epidemiyolojik çalışmaya dayanarak 60 mg/dL (1.55 mmol/L) HDL-C veya daha yüksek düzeyler ortalamadan daha düşük kalp hastalığı riskiyle ilişkilidir. Bazı sağlık klavuzlarında 60 mg/dL üstü kolesterol değerinin sağlığı koruyucu olduğu ve negatif risk faktörü olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Ancak bazı güncel çalışmalar yüksek HDL-C’nin tümüyle koruyucu değer taşımadığını akla getirmektedir (Sıkça sorulan sorular bölümü 2. soru).
Çocuklar ve ergenler için risk kategorileri erişkinlerden farklıdır. Çocuğunuzun sonuçları hakkında çocuğunuzun doktoruyla konuşun.
Bazı laboratuvarlar total kolesterolün HDL kolesterole orantısını rapor etmektedir. Total kolesterolü HDL kolesterole bölerek bu orantı elde edilir. Örneğin, hastanın total kolesterol düzeyi 200 mg/dL, HDL kolesterol düzeyi 50 mg/dL ise orantının 4 olduğu belirtilir (veya 4:1). Arzulanan orantı 5 (5:1)’in altında, optimal orantı ise 3,5’dir. (3,5:1)
HDL, lipid profilinden gelen bulgular ve doktorunuzla konsültasyon bağlamında yorumlanmalıdır.
Tam bir lipid profili 9-12 saat aç kalmayı gerektirir. Kişi aç değilken test yapılmışsa risk değerlendirmesi için yalnızca HDL-C ve total kolesterol değerleri kullanılabilir.
Kişi sağlıklı ise HDL kolesterol düzeyi ölçülmelidir Akut rahatsızlık sırasında, kalp krizinin hemen ardından veya stres altındayken (cerrahi veya kaza nedeniyle) HDL kolesterol düzeyi geçici olarak düşebilir. Kolesterol düzeyini ölçtürmek için bir rahatsızlık iyileştikten sonra en azından altı hafta beklemelisiniz.
Kadınlarda gebelik sırasında HDL kolesterol düzeyi değişebilir. HDL kolesterolünüzü ölçtürmek için bebeğiniz doğduktan sonra en azından altı hafta beklemelisiniz.
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi 15 Mart 2011. | Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 5 Aralık 2011.
Gözden geçirilme tarihi, en güncel bilgileri yansıtmasını sağlamak için makalenin baştan sona en son gözden geçirildiği tarihi gösterir. Gözden geçirme makalede herhangi bir değişiklik yapmayı gerektirmeyebildiğinden iki tarih her zaman aynı olmayabilir.
Değiştirilme tarihi makalede bir veya birden fazla değişiklik yapılmış olduğunu gösterir. Bu değişiklikler sayfanın tümüyle gözden geçirilmesine bağlı olabilir veya olmayabilir. Buna bağlı olarak iki tarih her zaman aynı olmayabilir.