Bronşit, bronş adı verilen hava yollarının iltihaplanmasıdır. Bu durum hava akışını azaltarak nefes almada güçlük çıkarır. Bronşit, akut (kısa süreli) veya kronik (uzun süreli) olabilir. Akut bronşit genellikle bir virüsün neden olduğu üst solunum yolu enfeksiyonu sonucu ortaya çıkar. Soğuk algınlığı veya grip gibi solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak gelişebilir.
Bazen bakteriler de akut bronşitin nedenidir. Kronik bronşit, sigara içmek, hava kirliliği, kimyasal inhalasyon veya diğer hava yolu tahriş edici maddelerle uzun süreli maruz kalım sonucu oluşur. Sigara içmek, kronik bronşit riskini artırır ve bu nedenle sigara içenlerde daha sık görülür. Bronşit ayrıca altta yatan astım gibi solunum yolları ile ilgili diğer durumlarla birlikte de görülür. Bronşit hastalığının birçok belirtisi vardır.
En yaygın belirtiler öksürük (bazen balgam çıkarma), göğüs ağrısı veya sıkışması, nefes almada güçlük çekme,halsizlik, ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya burun akıntısı (akut bronşit durumunda), Bu belirtiler akut bronşit ve kronik bronşit için de geçerlidir ancak kronik bronşit durumunda, öksürük ve nefes darlığı gibi semptomlar, her gün 3 aydan fazla sürer ve en az 2 yıl boyunca devam eder.
Bronşit hastalığının birçok risk faktörü vardır. Bu faktörler arasında en sık karşılaşılan sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmaktır. Sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmak, akciğerlerinizi tahriş eden birçok kimyasal maddeyi soluyarak akciğerlerinize zarar verebilir. Sigara içmek, kronik bronşit geliştirme riskinizi artırır ve sigara içenlerde akut bronşit daha sık görülür. Hava kirliliği, solunan havadaki toksik maddelerin akciğerlerinize girmesine ve tahriş etmesine neden olur.
Endüstriyel kirlilik, evcil hayvan tüyleri, küf, polen, toz ve diğer hava kirliliği türleri kronik bronşit hastalığının nedenlerinden biridir. Solunum yolu irritanları, solunan havadaki maddelerdir. Bunlar arasında kimyasal maddeler, toksik gazlar ve dumanlar gibi maddeler bulunur. Solunum yolu irritanlarına maruz kalmak kronik bronşit riskinizi artırır. Soğuk algınlığı, grip veya zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonları, bronşit hastalığına neden olur. Virüsler veya bakteriler, bronşlarınızda tahrişe neden olarak akut bronşite yol açar. Astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi solunum yolu hastalıkları, kronik bronşit hastalığının gelişmesine neden olur. Solunum sistemi dışı hastalıklar, solunum yollarınızı etkileyebilir ve kronik bronşit hastalığına neden olabilir.
Kronik bronşit hastalığının gelişmesinde genetik faktörler rol oynar. Eğer ailenizde kronik bronşit hastalığı öyküsü varsa, bu sizin de hastalığa yakalanma riskinizi artırır. Yaşlılık, solunum yollarının zayıflamasına ve kronik bronşit hastalığının gelişmesine neden olur. Yetersiz beslenme, özellikle D vitamini eksikliği, bağışıklık sisteminizin zayıflamasına ve enfeksiyonlara karşı direncinizin azalmasına neden olur. Bu da bronşit hastalığına yakalanma riskinizi artırır.
Bronşit genellikle iki çeşide ayrılır: akut bronşit ve kronik bronşit. Akut bronşit, virüsler veya bakteriler gibi enfeksiyonlar genellikle akut bronşite neden olur. Bu durum genellikle soğuk algınlığına veya grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlıdır. Ayrıca kimyasal tahriş edicilere veya sigara dumanına maruz kalmak da akut bronşitin nedeni olabilir. Kronik bronşit, sigara içmek veya diğer solunum irritanlarına uzun süre maruz kalmak gibi kronik solunum yolu irritasyonundan kaynaklanır. Bu durum en az üç ay boyunca her yıl en az iki yıl boyunca öksürük ve balgam üretimi gibi semptomlara neden olur. Kronik bronşit ayrıca KOAH’ın bir parçası olarak da görülebilir.
Bronşit tanısı, semptomların ve fizik muayenenin yanı sıra bazı testler ve görüntüleme yöntemleri kullanılarak konulur. Uzmanlar akciğerlerinizi dinleyerek ve semptomlarınızı sorgulayarak bronşit tanısı koyarlar. Eğer balgam üretiyorsanız balgam kültürü yaptırılır. Bu test balgamda bakteri veya mantar enfeksiyonlarının varlığını tespit etmek için yapılır. Bronşitin nedeni viral enfeksiyonsa, kan testlerinde değişiklikler görülebilir.
Akciğer fonksiyon testleri solunum kapasitenizi ve akciğerlerinizin hava akışını ölçer. Bir diğer tanı yöntemi ise göğüs röntgenidir, akciğerleriniz ve hava yollarınızı gösterir bu sayede bronşit olup olmadığınızı tespit edilir. Bu testler bronşitin tipini(akut veya kronik) ve şiddetini belirlemede yardımcı olur ve en uygun tedavi yöntemi belirlenir.
Bronşit tedavisinde kullanılan yöntemler bronşitin nedenine ve şiddetine bağlıdır. Viral enfeksiyona bağlı bronşitler genellikle kendi kendine iyileşir ve antibiyotik kullanımına gerek yoktur. Ancak semptomların hafifletilmesi için öksürük ve ağrı kesici gibi ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca bol sıvı alımı ve nemlendirici buhar solunumu semptomların hafifletilmesine yardımcı olur. Kronik bronşit tedavisinde amaç semptomların hafifletilmesi ve ilerlemesinin önlenmesidir. Sigara içiyorsanız, sigarayı bırakmanız en önemli adımdır.
Doktorunuz ayrıca hava yollarının açılması ve iltihaplanmanın azalması için bazı ilaçlar önerebilir. Solunum terapisi de semptomların hafifletilmesi ve akciğer fonksiyonunun artırılmasına yardımcı olur. Bronşitte, solunum yollarında enfeksiyonlar gibi komplikasyonlar gelişebilir. Bu durumlarda, antibiyotikler kullanılabilir. Ayrıca, solunum yolu enfeksiyonlarının tekrarını önlemek için grip aşısı gibi koruyucu aşılar önerilebilir.
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemleri (GETAT Uygulamaları) faydaları, hangi hastalıklara iyi geldiği hakkında hemen bilgi edinmek için arayın.
Havzan Mah, Havzan Cd. No:87
D:101, 42060 Meram/Konya