Bebek ilk doğduğunda zamanının büyük çoğunluğunu uykuda geçirir. Fakat gece gündüz düzeni olmadığı için geceleri sık uyanır ve uyanık kalabilirler. İlk günlerde gece beslenmeye ihtiyaçları vardır ve altını da değiştirmek gerekir. Zamanla anne babanın yardımı ile hem beslenme düzeni hem de uyku düzeni sağlanır.
Bebeklerin hepsi gece sık uyanır. Kendi kendini oyalayabilen ve sakinleştirebilen bebekler tekrar uykuya dalarken diğerleri tekrar uykuya dalamaz. Bebeklerin uyku düzenini oluşturmak için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. İlk aydan sonra kaka yapmadıkça altını değiştirmemeli, gece bebek uyandığında ışığı açmamalı, gürültü yapılmamalıdır.
Bebekle konuşmak, oyun oynamak uykusunu açar ve uykuya dalması zorlaşır. Gazlı bebeklerde bu düzeni sağlamak biraz daha zaman alabilir.
Üç aydan sonra gece beslenmelerinin arasını yavaş yavaş açmak gerekir. 5-6 aydan sonra çoğu çocuk gece beslenmeye ihtiyaç göstermez. Normal durumlarda gece beslenmek için uyanmak öğrenilen bir davranıştır. Bebeğin gece her uyanmasında annenin beslemesi veya beslememesi ile öğrenilir. Bebeklerin uykusu çoğunlukla rem (uykunun hafif dönemi) şeklinde olduğu için sık uyanırlar. Her kıpırdadığında veya sesler çıkardığında hemen kucağa alınmamalı, kendi kendine uykuya dalması beklenmelidir. Ağlarsa biraz pışpışlayarak veya beşiğini sallayarak tekrar uyuması sağlanabilir.
uyku Uyumazsa emzirilir. 6 aydan sonra uyanırsa su verilebilir. Böylece bebeğin uyanması da azalacaktır. Bütün bunları yapmak için bebeğin gündüz beslenmesinin ve kilo alışının yeterli olması gerekir.
Bebeğin anne baba ile birlikte uyuması da gece uyanmada rol oynar. Bebeğin ebeveynle birlikte yatması tavsiye edilmez.Bebek bu duruma alışır ve uyku düzeni tam sağlanamaz. Aynı zamanda anne babanın istirahatleri ve ilişkileri olumsuz etkilenir.
Bebeği uyku düzenine, kendi kendine uyumasına alıştırmak için ışıklar azaltılır. Sessiz bir ortam sağlanır. Yatağına tam uykuya dalmadan, uykulu hâlde koymak gerekir. Memede iken uyumuşsa uyandırmaya gerek yoktur. Ancak karnı doymuş bir bebek, uyusun diye tekrar emzirilmez. Bebek biyolojik olarak uykuya hazır hâle gelmelidir. Uykuya hazır olmadan yatağa konursa problem artar. Çocuk uyanık kalır ve ağlar. Uyurken sallanmaya, şarkı söylenmesine, beslenerek uyumaya alışan çocuk gece uyanınca da aynı davranışları bekler ve tekrar uykuya dalmada zorlanır.
Daha büyük çocuklarda birtakım uyku öncesi hazırlıklar yapılabilir. Televizyon kapatılır. Mümkün olduğunca sessiz bir ortam sağlanır. Uyaranlar azaltılır. Dişleri fırçalanır. Tuvalet alışkanlığı kazanmışsa tuvalete gider. Kitap okunabilir. Odasında fazla aydınlık olmayan bir ışık yakılabilir. Odasında biraz kalınabilir. Fakat uyuyuncaya kadar beklenmez.
Uyku bozukluklarıyla başa çıkmak için çocuğun bireysel uyku karakteristikleri dikkate alınmalıdır. Tutarlı ve düzenli davranılmalıdır. Çocuk belli saatte yatıp belli saatte kalkmaya alıştırılmalıdır.
Gece uyanma çocukların çoğunda görülür. Ağlamıyorsa ve ebeveynini uyandırmıyorsa problem olarak görülmez.
Bebeğim Büyüyor
Uzm. Dr. Nezihe TOPALOĞLU
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı