Yeni bir psikoloji araştırması, eşitsiz koşulların çalışma motivasyonunu azalttığını gösterdi ve bunun avantajlı kişiler için de geçerli olduğu ortaya çıktı.
Medical Express'in haberine göre, araştırmacılar aynı iş için verilen ödüller arasındaki büyük farkın, tüm katılımcıları mutsuz ettiğini ve bunun sonucunda çalışma heveslerini kaybettiğini gösterdi.
Hakemli bilim dergisi PLOS One'da yayımlanan makalenin başyazarı, University College London'dan Dr. Filip Gesiarz şöyle konuştu:
Burada fırsat eşitsizliğinin psikolojik etkilerini ve herkesin üretkenliğiyle esenliğini nasıl yaraladığını gösterdik.
Araştırmada 810 katılımcıdan basit bir görevi bir miktar para karşılığında tamamlamaları istendi. Yapılan üç deneyde eşitsizlik düzeylerini çeşitlendirmek için farklı senaryolar üretildi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bu esnada katılımcılara aynı görevi gerçekleştiren diğer kişilere göre daha az ya da daha fazla ödeme yapılacağı bilgisi verildi. Araştırma ekibi, katılımcılara işi reddetme seçeneği de sundu ve katılımcılara bu durumla ilgili nasıl hissettiklerini sordu.
Bunun sonucunda, hem az kazanacağı bildirilen hem de diğerlerinden daha fazla para alacağı söylenen kişilerin çalışma isteğinin azaldığı ortaya çıktı.
Bulgulara göre insanlar, sadece avantajsız konumda olduğu için değil, sistemin kendisini adaletsiz gördüğü için de motivasyonlarını kaybediyor.
Dr. Gesiarz, "Ekonomik açıdan dezavantajlı kişilerin motivasyonu ve esenliği muhtemelen iki kat sarsılıyor" dedi ve ekledi:
İlk sarsıntı, görece avantajsız konumda olmaları nedeniyle gerçekleşiyor. İkincisi de fırsatların adil paylaşılmamasına gösterdikleri tepki yüzünden meydana geliyor.
Katılımcılara ayrıca, verecekleri kararın diğer çalışanların kazancını değiştirmeceği bildirildi. Ancak buna rağmen avantajlı kişilerin de işi reddetme eğilimi gösterdiği keşfedildi.
Makalenin kıdemli yazarı, psikoloji profesörü Tali Sharot, "Eşitsizliğin laboratuvarın dışında, yani ‘gerçek dünyada’ da avantajlı kesimi olumsuz etkileyip etkilemeyeceğinin daha iyi araştırılması gerekiyor" dedi ve ekledi:
Deneyimizde göz önünde bulundurulması gereken bir nokta, kişilerin kendi pozisyonlarının rastgele atandığının farkında olmalarıydı. ‘Gerçek dünyada’ bireyler çoğu zaman, bulundukları konumun yetenek ve çabalarıyla ilgili olduğunu varsayar. Bu nedenle eşitsizlik, ayrıcalıklı bireylerin güdülenmesi ve esenliği üzerinde olumsuz etkiye sahip olmayabilir. Bu gelecekte cevap vermeyi umduğumuz önemli bir soru.
Medical Express
Independent Türkçe için çeviren: Umut Can Yıldız