Rotavirüs nedir?
Rotavirüs bulaşıcı bir virüstür ve çocuklar arasında şiddetli ishale neden olabilmektedir. Bazı bebeklerde ve çocuklarda ishal susuz bırakacak kadar şiddetli olabilir ve acil tedavi ya da hastaneye yatırmayı gerektirebilir.
- Rotavirüs, dünyada her yıl yaklaşık 600.000 çocuğun ölümüne neden olmaktadır.
- Virüs kışın soğuk aylarda ve ilkbaharın bitiminde doruğa ulaşmaktadır.
- Birçok çocuk 2 yaşına girdiğinde rotavirüs ile enfekte olmaktadır.
- Çocukların çoğunluğu 3 ila 35 aylıkken virüsü kapmaktadır.
- Bir çocuk ya da yetişkin rotavirüs ile birden fazla enfekte olabilmektedir ancak ilk vaka daha şiddetliyken daha sonrakiler daha hafiftir.
Rotavirüs nasıl bulaşır?
Rotavirüs sıklıkla fekal-oral temasla bulaşır. Bu genellikle ellerin iyi yıkanmamasıyla ya da mikroplu yiyecek veya suyun yenip içilmesiyle gerçekleşir. Virüs solunum yollarıyla ya da diğer vücut salgılarıyla da bulaşabilir ancak bunlar en az rastlanan durumlardır. Virüs oldukça uzun bir süre kapı kollarında, oyuncaklarda ve sert yüzeylerde yaşayabilir. Bu nedenle, çocuk bakım merkezlerinde ve evi paylaşan aile bireylerinde salgın olabilir. Virüsün yayılmaması için hastanede tedavi altına alınan çocuğun diğer çocuklardan ayrı bir yerde tutulması gerekmektedir.
- Virüsle temas ettikten sonra, belirtilerin kendini göstermesi iki gün sürebilmektedir.
Rotavirüsün belirtileri nelerdir?
Rotavirüsün belirtileri hafiften şiddetliye olmak üzere çeşitli olabilir. Aşağıda rotavirüsün en yaygın belirtileri yer almaktadır. Buna rağmen her çocuk belirtileri farklı şekilde deneyimlemektedir. Belirtiler şunlardan oluşabilmektedir:
- Genellikle ilk birkaç gün içinde azalan Ateş
- Mide bulantısı ve kusma
- Karın ağrısı
- İshal (genellikle sulu ve sık tekrarlayan; 3 ila 8 gün içinde sonlanabilir)
- Özellikle bebeklerde çok çabuk meydana gelen sıvı kaybı Sıvı kaybının belirtileri şunlardan oluşmaktadır:
- Yorgunluk ya da uyuklama
- Asabiyet
- Susama
- Soluk renk beniz ya da beneklenme
- Cildin elastikiyetinin azalması
- Gözlerin çukurlaşması
- Bebeklerin bıngıldağının (ya da yumuşak noktasının) çökebilmesi
- Gözyaşının azalması ya da yok olması
- İdrara çıkmada düşüş ya da daha az alt değiştirme
- Ağız kuruluğu
Rotavirüs nasıl teşhis edilir?
Komple tıbbi öyküsüne ve fiziksel muayenesine ek olarak bir dışkı kültürü, virüsün belirlenmesi için kullanılabilir.
Rotavirüsün tedavisi nasıldır?
Rotavirüs için tedavi çocuk doktorunuz tarafından aşağıdakiler baz alınarak belirlenir:
- Çocuğunuzun yaşı, genel olarak sağlık ve medikal öyküsü
- Hastalığın boyutu
- Çocuğunuzun belli ilaçlar, uygulamalar ya da terapileri toleransı
- Hastalığın seyri ile ilgili beklentiler
- Düşünceleriniz ya da tercihleriniz
Rotavirüs için ilaç yoktur dolayısıyla hastalığın tedavisi destekleyicidir (mevcut belirtileri tedavi etmeyi amaçlamaktadır). Tedavi şunlardan oluşabilir:
- Suyla oral rehidratasyon, besin, anne sütü ve/veya Pedialyte (çok küçük çocuklar soda, meyve suları ya da sporcu içecekleriyle rehidre EDİLMEMELİDİRLER) gibi sıvı içeren özel elektrolit (şeker ve tuz içeren sıvılar)
- Çocuğunuzu katı yiyeceklerle beslemeye devam etme (eğer kaldırabilecekse)
Neredeyse her 40 çocuktan biri hastanede tedavi edilmeyi gerektiren şiddetli sıvı kaybı yaşamaktadır. Bu çocukların tedavi süreci şunları içerebilir:
- Damardan (IV) sıvı takviyesi
- Nazogastrik (NG) tüple beslenme. Küçük bir tüp çocuğunuzun midesine burun yoluyla yerleştirilebilir böylece besin ya da sıvılar idare edilebilir.
- Kan tahlili Kan tahlili çocuğunuzun elektrolit seviyesini ölçer: Kandaki şeker, tuz ve diğer kimyasalları.
Rotavirüs nasıl önlenir?
Aşağıdakiler rotavirüsün yayılmasını önlemenize yardımcı olur:
- Doğru hijyen ve el yıkama tekniğinin uygulanması
- Sert yüzeylerin, oyuncakların ve kapı kollarının temizlenmesi
- Çocuğunuz artık hastalığın belirtilerine sahip olmasa da kirli bezlerinin doğru bir şekilde kullanılması ve imha edilmesi
Eğer çocuğunuz rotavirüse yakalanmışsa hastayken kreşe ya da okula gitmemelidir. Eğer çocuğunuz hastanede tedavi oluyorsa hastanede salgın olmaması için diğer çocuklardan ayrı bir yerde tutulmalıdır.