Bernhard Riemann, on dokuzuncu yüzyılın önde gelen matematikçilerinden biriydi. Kısa kariyerinde matematik, uzay, yerçekimi ve zaman kavramları üzerine çok önemli katkılar yaptı. Riemann geometrisi, Einstein‘ın genel görelilik teorisinin matematiksel temeli oldu.
Bu yazıda kısa ömürlü büyük matematikçi Bernhard Riemann kimdir, hayatı, çalışmaları ve matematiğe katkıları üzerine bilgiler bulacaksınız.
Bernhard Riemann Kimdir?
Bir Luteryan papazının altı çocuğundan ikincisi olan Georg Friedrich Bernhard Riemann, 17 Eylül 1826 günü Hannover’in bir köyünde doğdu. Riemann’ın çocukluğu yokluklar içinde geçti.
Birçok yazar Riemann ve kardeşlerinin hastalıklarını ve genç yaşta ölmelerini, kalıtımsal bir hastalığa değil de küçükken iyi beslenemedikleri gerçeğine bağlarlar. Örneğin anneleri daha çocuklar büyümeden ölmüştü.
Riemann gençliğinden beri çekingen olduğu için kimseye güvenmemiş, bir toplulukta konuşmaktan veya dikkatleri kendi üzerine çekmekten kaçınmıştır.
Matematik Yeteneğinin Belirmesi
Riemann ilk derslerini evde babasından aldı. Daha ilk derslerinde bitmek, tükenmek bilmeyen bir öğrenme arzusu gösterdi. Önce tarihle işe başladı. 6 yaşına gelince matematik yeteneği sivrilmeye başladı.
O tüm problemleri çözmekle kalmıyor, zor problemler hazırlayarak kardeşlerini güç duruma sokuyordu. Yaratıcı zeka o yaşlarda kendini gösteriyordu.
On yaşına gelince Schulz adındaki bir öğretmenden yüksek aritmetik ve geometri dersleri aldı. Kısa bir süre sonra öğretmen bilgice öğrenciden geride kaldı. Çünkü Riemann öğretmeninden daha iyi ve dikkat çekici çözümler buluyordu.
14 yaşında Gymnasium’un üçüncü sınıfına girmek üzere büyük annesinin yanına gitti.
Riemann daha lise yıllarında her şeyin tam olmasını istiyordu. Bu özellik onun eser yayınlamasını yavaşlatıyordu. Fakat yayınladığı eserler tam anlamıyla kusursuzdu.
Lise müdürü Schmalfus Riemann’ın yeteneğini görerek, kendi özel kütüphanesini onun emrine sundu. Önce Legendre’ın Sayılar Teorisi adlı eserini okudu. 859 sayfa olan bu eser oldukça zor ve düşünmeyi gerektiriyordu.
Riemann 6 gün sonra kitabı geri verdi. Müdür “Nereye kadar okuyabildin?” diye sorunca, Riemann “Değerli bir kitaptı. Tümünü okudum” diye cevap verdi. Söyledikleri doğruydu. Çünkü aylar sonra yapılan bir sınavda bu kitaptan sorulan zor bir soruyu tam olarak yapmıştı.
Riemann’ın Matematiğe Katkıları
Riemann’ın asal sayılara verdiği önem Legendre’ın bu kitabıyla başlar.
Riemann’ın en derin ve en kuvvetli çalışmalarından biri verilen bir sayıdan küçük kalan asal sayıların sayısını yaklaşık olarak veren formülü bulmasıdır. Bu araştırma 8 sayfalık bir çalışma olup Berlin akademisinin aylık notlarında basılmıştır.
Bernhard Riemann lise yıllarında sadece Legendre’ın eserini okumakla kalmadı. Euler‘in eserlerini de inceledi. 1845 yıllarında Euler’in eserlerinin modası geçtiği halde o bunlardan çok yararlandı. Euler’den sonra Gauss, Abel ve Cauchy çok yenilikler yapmışlardı. Euler’in eserleri onu iyi bir analizci yaptı. Matematikte büyük buluşlara götürdü.
Riemann daha sonra Jacobi, Dirichlet, Steiner ve Einstein’in yanında yeni matematiği öğrenmek için Berlin’e gitti. Burada birçok konu üzerinde çalıştı.
Riemann’ın matematiğe yaptığı en önemli hizmeti karmaşık fonksiyonlar üzerine yaptığı çalışmasıdır. Bu çalışmayı 21 yaşında yapmıştır.
Riemann’ı ölümsüz yapan çalışmalardan biri de kendi adıyla anılan Riemann Geometrisidir. Öyle ki bu çalışma Einstein’ın görelilik teorisinin temelini oluşturmuştur.
Kısa Ömürlü Büyük Matematikçi
Riemann küçük çapta bir kitap olacak kadar eser yazdı. Fakat yazdığı her şey büyük yenilikler içeriyordu. Eğer beden yapısı zayıf olmasaydı daha çok şey yapacaktı.
Açıkçası Riemann, matematik dışında başka konularla da ilgilenmiştir. Felsefe, manyetik ve elektrik alanları bunların başında gelir.
Bernhard Riemann 20 Temmuz 1866’da hayata gözlerini yumdu. Öldüğünde 39 yaşındaydı.