1- HSP hastalığı nedir?
Bir diğer adıyla Henoch-Schönlein purpurası, küçük kan damarı iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu damar iltihaplanmasına vaskülit ismi verilir. Genellikle 10 yaşın altındaki çocuklarda görülür. Erkek çocuklarında daha çok görüldüğü de tespit edilmiştir.
Henoch-Schönlein purpurası, kendini ciltteki döküntülerle gösterir. Vücutta yayılarak farklı organları da etkileyebilir. Bu nedenle erken teşhisinin yapılması gereklidir.
Bu arada “Purpura nedir?” diye merak ediyor da olabilirsin. Purpura, kırmızı döküntü anlamına gelir. Henoch-Schönlein hastalığı döküntülerle ortaya çıktığı için purpura olarak adlandırılmıştır.
Döküntülü bir diğer sorun: El Ayak Ağız Hastalığı
2- HSP hastalığı neden olur?
Henoch-Schönlein purpurasının nedenleri tam olarak bilinmiyor. Ama virüs ve bakterilerin tetikleyici bir unsur olduğu düşünülüyor. Keza bu hastalığı yaşayan çocukların çoğu öncesinde üst solunum yollarıyla ilgili enfeksiyon sorunları yaşıyor.
Hadi bak: 5 Soruda Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Bunlar dışında;
- Suçiçeği, kızamık gibi hastalıklar,
- Bazı ilaçların kullanımı,
- Böcek sokmaları,
- Bazı gıda alerjileri,
- Bazı kimyasal maddelere ve soğuğa maruz kalma gibi durumlar da purpura nedenleri arasında.
3- HSP hastalığı belirtileri nelerdir?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi HSP hastalığının en net semptomu vücuttaki kırmızı döküntülerdir. Bu döküntüler kızamık, kızamıkçık gibi hastalıklarla bile karıştırılabilir. Bu döküntüler başta toplu iğne başı kadar ve kırmızı renktedir ama ilerleyen zamanlarda kurdeşen tarzı bir hal alıp morarabilir. Ayrıca git gide ciltten daha kabarık bir hal alır. Bu döküntülere “ele gelen purpura” da denir.
Aradaki farkı öğren: Çocuklarda Kızamık Nasıl Olur, Nasıl Geçer?
Döküntülerin dışında;
- Özellikle diz, bilek ve parmak gibi eklemlerde oluşan ağrı ve şişlik,
- İdrarda kan,
- Karın ağrısı,
- Kilo kaybı,
- Ateş,
- Halsizlik,
- Bazı böbrek problemleri,
- İshal gibi durumlar da HSP hastalığı belirtileri arasında.
4- HSP hastalığı zararları nelerdir?
HSP hastalığının cilt dışında en çok etki ettiği yerler böbrek ve bağırsaktır. Hastalık söz konusu olduğunda bu organlarda bulunan kan damarları da iltihaplanabilir. Yukarıda belirtiler arasında saydığımız idrardan kan gelmesi, böbrek hasar gördüğünde oluşur. Eğer müdahale edilmezse böbrek yetmezliği söz konusu olabilir.
- Bağırsak hareketlerinde bozulma,
- Nadir olarak hastalık vücuda yayılırsa akciğer ve beyin kanaması,
- Baş ağrıları,
- Hastalık kalbe ilerlerse kalp yetmezliği gibi durumlar da Henoch-Schönlein purpurasının komplikasyonları arasında.
5- HSP hastalığı tedavisi nasıl yapılır?
Önce “HSP hastalığı ne kadar sürer?” sorunu yanıtlayalım. Henoch-Schönlein purpurası, böbrek ve bağırsak sorunlarına yol açmadığı takdirde bir ay içerisinde kendi kendine düzelir, kalıcı bir yan etkiye de neden olmaz. Doktor, ilaç tedavisi ile semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilir. Bu süreçte HSP tedavisi için ağrı kesiciler, alerji ilaçları; eklemlerdeki sorunlar çözmek adına ise romatizma ilaçları kullanılabilir.
Eğer bu süreçte çocukta böbrek rahatsızlığı geliştiyse buna uygun bir tedavi yöntemi uygulanır.
HSP hastalığı evde istirahatle kolayca atlatılabilir. Özel bir beslenme düzeninden bahsetmek mümkün değildir ama “HSP hastası ne yemeli?” sorusuna cevap vermek gerekirse antioksidan içeren koyu renkli meyveler ve sebzeler, A, C, E vitaminleri içeren besinler tercih edilebilir. Bu gıdalar HSP hastalığı bitkisel tedavisi olarak değerlendirilebilir. Bunun dışında çocuğun fiziksel durumu ve yaşına göre dengeli beslenme düzenine dikkat edilmelidir.
HSP hastalığında dikkat edilmesi gerekenlerden biri de çocuğun idrar ile kaybettiği protein eksikliğini düzenlemektir. Bunun için doktora danışılarak balık yağı kullanılabilir, besinlerle alınan protein miktarı arttırılabilir.
İşine yarayabilir: Protein Ağırlıklı Çocuk Beslenmesi İçin Bilmen Gereken 8 Kural
6- HSP hastalığı bulaşıcı mıdır?
Hayır, Henoch-Schönlein purpurası bulaşıcı ya da kalıtsal özellik taşımaz.
7- HSP hastalığı ölümcül müdür?
Hayır, yukarıda da bahsettiğimiz gibi böbrek yetmezliğine benzer istisnai durumlar dışında HSP hastalığı kendi kendine düzelme gösteren ve yan etki bırakmayan bir hastalıktır.
8- HSP hastalığı tekrarlar mı?
Henoch-Schönlein purpurasının tedavisinin ardından tekrarladığını gösteren bir bulgu mevcut değil.