Polen, arı zehiri veya evcil hayvan kepeği gibi yabancı bir maddeye veya çoğu insanda reaksiyona neden olmayan bir yiyeceğe bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesine alerji denir. Alerji hem çocuklarda hem de yetişkinlerde en sık görülen kronik hastalıklardan biridir.
Bazı alerjiler yaşamı tehdit ederken, diğerleri daha hafiftir. Bazı kişilerin aile öyküsü veya meslekleri nedeniyle alerjiye sahip olma olasılığı daha yüksektir, ancak çoğu alerjik reaksiyon, tanımlanabilir herhangi bir neden olmaksızın gelişir.
Bazı kişilerin birden fazla alerji türü olabileceğini de belirtmek önemlidir. Alerjik reaksiyonlar, hapşırma ve burun tıkanıklığı gibi önemsizden hava yolu daralması veya anafilaksi gibi ciddi durumlara kadar değişebilir.
Alerjik durumlar arasında alerjik rinit (saman nezlesi), gıda alerjileri, ilaç alerjileri ve atopik dermatit (egzama) bulunur. Astım ve alerjik konjonktivit de dahil olmak üzere diğer bazı hastalıklar da alerjik durumlar olarak sınıflandırılır.
Alerjik reaksiyonlar hafif ila ciddi arasında değişebilir ve şunları içerebilir;
Hapşırma ve burun tıkanıklığı. Burun akıntısı sayısında artış. Sinüslerin şişmesi (sinüzit). baş ağrısı Ağızda ve boğazda kaşıntı. Saman nezlesi tipi enfeksiyonlar (alerjik rinit). Burun tıkanıklığı (rinore). Otobüs veya trene binerken, toplu taşıma kullanırken veya alerjik reaksiyona neden olan belirli kimyasallara maruz kaldığında hapşırma veya öksürme. Alerjik reaksiyonlar kişiden kişiye değişebilir ve alerjik durumların çoğu yaşla birlikte kötüleşir. Alerjik durumlar her yaştan insanı etkileyebilir.
Anafilaksi, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden, bayılmaya ve nefes almada zorlanmaya neden olabilen alerjik bir reaksiyon, daha erken bir alerjik reaksiyonu tedavi etmek için ilaç aldıktan sonra bile herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Alerjik reaksiyonlar, egzersiz veya fiziksel efor, belirli yiyecekleri yeme veya bir alerjene (alerjeni tetikleyen madde) maruz kalma ile tetiklenebilir.
Hafif Alerjik Reaksiyonların Belirtileri Nelerdir?
Kaşıntılı gözler veya burun akıntısı (alerjik konjonktivit). Deri döküntüleri. Kurdeşen (ürtiker). Boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü. Dilin ve dudakların şişmesi. Sulu gözler (miyozis). Ağrılı bir dil veya “tıkanmış” bir burun.
Daha hafif bir reaksiyon öyküsü olan ancak vücudu alerjeni tehlikeli olarak tanımayan kişilerde şiddetli alerjik reaksiyonlar meydana gelebilir. Bir alerjik reaksiyonun ciddiyeti, şiddetli reaksiyon meydana gelmeden önce bir ilk reaksiyonun başlangıcından bu yana geçen sürenin miktarına bağlıdır. Zamanla, şiddetli bir alerjik reaksiyon, belirli gıdalara (gıda alerjileri), ilaçlara (ilaç alerjileri) veya belirli tıbbi prosedürlere (kan nakli) karşı potansiyel olarak ölümcül yaşamı tehdit eden bir reaksiyon olan anafilaksiye dönüşebilir. Anafilaksi belirtileri şunları içerir:
Nefes almada zorluk. Şok (genelleştirilmiş). Cildin, özellikle alt bacakların şişmesi (solgunluk). “Kollarda, yüzde ve boyunda döküntü (solgunluk).” Erken belirtiler kalp krizi ile karıştırılabilir. Şok, yiyeceklere, arı sokmalarına veya ciddi enfeksiyonlara karşı şiddetli alerjik reaksiyonlardan kaynaklanabilir. Anafilaksi yaşayan birçok kişi, tepkilerinin bir sonucu olarak uzun süreli semptomlar geliştirmez. Nadir durumlarda, şiddetli alerjik reaksiyonlar beyin, kalp veya karaciğer gibi iç organlarda kalıcı hasara neden olabilir.
Alerjisi olan kişilerin alerji semptomlarını tedavi etmenin en etkili ve en güvenli yolu alerji aşılarıdır. Bu atışlar, bireyin vücudunun alerjeni zararsız olarak tanımasına yardımcı olarak çalışır. Alerjileri tedavi etmek için subkutan immünoterapi adı verilen özel bir immünoterapi türü mevcuttur.
Deri altı immünoterapi, bir alerjenin çözünür formlarının düzenli aralıklarla deriye enjeksiyonunu içerir. Alerjisi olan bazı kişiler, alerjiyi tetikleyen maddeye az miktarda maruz kaldıklarında yaşamı tehdit eden bir reaksiyona (anafilaksi) neden olan bir alerji geliştirebilirler. Belirli bir maddeye alerjisi olduğu bilinen kişilerin o maddeden uzak durması gerekir.
İnsanlara, gıda alerjisi geliştirme olasılığı nedeniyle, belirli etler ve balıklar da dahil olmak üzere belirli gıdalardan kaçınmaları tavsiye edilir. Örneğin bazı araştırmacılar, yumurtaların çocuklarda gıda alerjileriyle bağlantılı olabileceğine inanıyor. Bu nedenle yumurta alerjisi olanlar veya yumurtalara karşı anafilaktik reaksiyon öyküsü olanlar yumurtasız bir diyeti dikkatle değerlendirmelidir.
Alerjik durumlar ayrıca antihistaminikler, dekonjestanlar ve steroidler gibi ilaçlarla tedavi edilebilir. Şiddetli alerjik reaksiyonlardan veya anafilaksiden muzdarip kişiler, ihtiyaç duymaları durumunda her zaman bir epinefrin oto-enjektörü (EpiPen) taşımalıdır.