Mors Alfabesi nedir? Mors alfabesi nasıl ortaya çıkmıştır? Günümüzde Mors alfabesi nasıl ve nerede kullanılmaktadır?
Mors Alfabesi Nedir? Mors Alfabesinin Gelişimi ve Tarihçesi
Mors Alfabesi Nedir? : Mors kodu, bir mesajın harflerini, rakamlarını, noktalama işaretlerini ve özel karakterlerini temsil etmek için standartlaştırılmış kısa ve uzun element dizileri kullanarak telgraf bilgisini iletme yöntemidir. Kısa ve uzun elemanlar sesler, işaretler veya darbeler ile oluşturulabilir, bunlar açık anahtarlamada ve genellikle “noktalar” ve “kısa çizgiler” veya “altlıklar” ve “dahler” olarak bilinir.
Mors kodu çeşitli şekillerde iletilebilir: orijinal olarak bir telgraf teli boyunca elektrik darbeleri olarak, aynı zamanda bir ses tonu, kısa ve uzun tonlu bir radyo sinyali veya mekanik veya görsel bir sinyal (örneğin yanıp sönen bir ışık) ) bir Aldis lambası veya bir heliograf gibi cihazları kullanmak. Mors kodu yalnızca iki durum (açık ve kapalı) kullanılarak iletilir, bu nedenle dijital bir kodun erken bir şekliydi. Bununla birlikte, teknik olarak ikili değildir, çünkü duraklama uzunlukları bilginin kodunu çözmek için gereklidir.
Aslen Samuel F. B. Morse‘nin 1840’ların başındaki elektrik telgrafı için yarattığı Mors kodu, 1890’larda başlayan erken radyo iletişimi için de yaygın olarak kullanıldı. Yirminci yüzyılın ilk yarısında, yüksek hızlı uluslararası iletişimin büyük bir kısmı telgraf hatları, deniz altı kabloları ve radyo devreleri kullanılarak Mors alfabesi kullanılarak yapıldı.
Bununla birlikte, Morse karakterlerinin değişken uzunluğu, otomatik devrelere adapte olmayı zorlaştırdı, bu nedenle çoğu elektronik iletişim için Baudot kodu ve ASCII gibi daha işlenebilir biçimlerle değiştirildi. Mors kodunun kullanılması uluslararası iletişimde devrim yarattı. Görsel bir sinyal kullanabilme yeteneği, denizde bir cankurtarandan veya izole bir kara konumundan (arama kurtarma uçaklarına sinyal göndererek) olsun, üzüntü ve yardım ihtiyacını belirtmek için Mors kodunun kullanılabileceği anlamına geliyordu.
Yıllar boyunca, Morse hükümetlerarası iletişimde, ticarette, sıkıntı zamanlarında, savaş yapmaya ve barışa yardımcı oldu. Kullanımı gittikçe artan bir tarihsel ilgi meselesi olmakla birlikte, birkaçı, hesaplanamayan değer ve önemdeki insan iletişimine katkıda bulunduğunu tartışmaktadır.
Mors Alfabesinin Gelişimi ve Tarihçesi
1836’dan itibaren Samuel F. B. Morse ve Alfred Vail, telgraf telinin alıcı ucunda bulunan bir elektromıknatısı kontrol etmek için elektrik akımlarını kullanan bir elektrikli telgraf geliştirdiler. O zaman mevcut teknoloji karakterleri okunaklı bir şekilde basmayı imkansız hale getirdi, bu nedenle mucitler alternatif bir iletişim aracı geliştirmeliydi. 1837’den itibaren, William Cooke ve Charles Wheatstone, İngiltere’de alıcıların elektromıknatıslarını da kontrol eden elektrikli telgraflar işletiyordu; ancak, sistemlerinde gönderilen alfabetik karakterleri belirtmek için döndürülmüş iğne işaretçileri kullanılmıştır.
Buna karşılık, Morse ve Vail’in ilk olarak 1844’te faaliyete geçen ilk telgrafı, bir elektrik akımı iletildiğinde bir kağıt bant üzerinde girintiler yaptı. Morse’un orijinal telgraf alıcısı, bir kağıt kaseti taşımak için mekanik bir saat mekanizması kullandı. Bir elektrik akımı alındığında, bir elektromıknatıs, hareketli bir kağıt bandın üzerine bir prob ucunu iten ve bant üzerinde bir girinti yapan bir armatürün içine geçti. Akım kesildiğinde, elektromıknatıs kalemi geri çekti ve hareketli bandın bu kısmı işaretsiz kaldı.
Mors kodu geliştirildi, böylece kullanıcılar kağıt kaset üzerindeki girintileri metin mesajlarına çevirebildiler. En eski kodunda, Morse yalnızca rakamları iletmeyi planlamıştı ve gönderilen her bir kelimeye bakmak için bir sözlük kullanmıştı. Bununla birlikte, kod kısa bir süre sonra harfleri ve özel karakterleri içerecek şekilde genişletildi, böylece daha genel olarak kullanılabilirdi. Kısa işaretlere “noktalar” ve uzun işaretlere “kısa çizgiler” ve İngilizce dilinde en yaygın kullanılan harflere en kısa diziler verilmiştir.
Klik Sesi
Orijinal Morse telgraflarında, alıcının armatürü, bandı işaretlemek için içeri girip çıkarken klik sesi çıkardı. Operatörler çok geçmeden tıklamaları doğrudan noktalara ve çizgilere çevirmeyi öğrendi ve bu da kağıt bandın kullanılmasını gereksiz hale getirdi. Mors kodu radyoya uyarlandığında, noktalar ve kısa çizgiler kısa ve uzun darbeler olarak gönderildi. Daha sonra, insanların bir sayfadan okunmak yerine, duyulan bir dil olarak öğretildiğinde Mors kodu alma konusunda daha yetkin oldukları tespit edildi. Morse kodunun sesini yansıtmak için, uygulayıcılar bir tireyi “dah” ve bir noktayı “dend” olarak seslendirmeye başladılar.
Mors Kodu
Mors kodu, uluslararası havacılığın ayrılmaz bir parçasıydı. Hem erken iletişim sistemlerinde kullanılmak hem de Mors alfabesinde sürekli üç harfli ID ileten seyir işaretlerinin tanımlanması için, ticari ve askeri pilotların aşina olması gerekiyordu. 1990’ların sonlarında, havacılık çizelgeleri Mors’ta her bir havaalanının üç harfli kimliğini listeledi ve bölümler hala uçuş navigasyonunda kullanılan Vortac ve NDB için Mors sinyallerini gösteriyor.
Mors kodu ayrıca 1999 yılına kadar Global Denizcilik Tehlike Güvenliği Sistemi ile değiştirildiği zamana değin deniz iletişimi için uluslararası bir standart olarak kullanıldı. Fransız donanması 1997’de Mors kodu kullanmaktan vazgeçti.
Morse kodunun şu anki en popüler kullanımı amatör radyo operatörleri tarafından yapılmasına rağmen, artık bazı ülkelerde Amatör lisansı almak için bir gereklilik değildir. Ayrıca, navigasyon radyosu işaret feneri ve kara mobil vericilerin tanımlanması ve bazı denizcilik hizmetlerinde gemiler arasında yanıp sönen ışık semafor iletişimi dahil olmak üzere bazı askeri iletişimler de dahil olmak üzere özel amaçlar için kullanılmaya devam etmektedir. Mors kodu, bilgisayarsız insanlar tarafından kolayca okunabilecek şekilde tasarlanan, ses kanallarında otomatik dijital veri göndermeye uygun hale getirmenin yanı sıra, enerji kaynaklarında oluşacak acil durum sinyalleri için ideal olan tek dijital modülasyon modudur. Elektrik gücü sağlayarak ve çıkararak (örneğin, bir anahtarı çevirerek veya bir el fenerini açıp kapatarak) kolayca kod gönderilebilir.
Ana elemanları
Uluslararası Mors kodu altı unsurdan oluşur:
- Kısa işaret, nokta veya ‘dit’ (·)
- daha uzun işaret, kısa çizgi veya ‘dah’ (-)
- karakter içi boşluk (bir karakter içindeki noktalar ve kısa çizgiler arasında)
- kısa aralık (harfler arasında)
- orta boşluk (kelimeler arasında)
- uzun aralık (cümleler arasında – yaklaşık yedi zaman birimi)
Bu altı unsur, Uluslararası Mors alfabesinin temeli olarak görev yapar ve bu nedenle dünya çapında Mors kodunun kullanımına uygulanabilir.
Modern Uluslararası Mors Kodu
Mors kodu, 160 yıldan fazla bir süredir kullanılmaktadır ki bu diğer elektronik kodlama sistemlerinden daha uzun olduğu anlamına gelir. Bugün Mors kodu denilen şey aslında Vail ve Morse tarafından geliştirilenlerden biraz farklıdır. Modern Uluslararası Mors kodu veya kıta kodu, 1848’de Friedrich Clemens Gerke tarafından oluşturuldu ve ilk olarak Almanya’da Hamburg ve Cuxhaven arasındaki telgraf için kullanıldı. Bazı küçük değişikliklerden sonra, 1865’te Paris’teki Uluslararası Telgraf Kongresi’nde (1865) standardize edildi. Daha sonra Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından Uluslararası Mors kodu olarak norm yapıldı. Morse’un Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanımı sınırlı olan orijinal kod özelliği Amerikan Mors kodu veya “demiryolu kodu” olarak bilinir. Amerikan Mors’u şimdi tarihi canlandırmalar dışında çok nadiren kullanılıyor.
Amatör radyo
Günümüzde Uluslararası Mors kodu, amatör telsiz operatörleri arasında en popüler olanıdır, burada genellikle “sürekli dalga” veya “CW” olarak adlandırılan radyo iletişim modunda bir vericiyi açıp kapatmak için kullanılan bir modeldir. Orijinal amatör radyo operatörleri, Morse kodunu yalnızca kullandılar; zira ses yetenekli radyo vericileri 1920 yılına kadar yaygın olarak bulunamıyorlardı. 2003 yılına kadar Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Morse kodu yeterliliğini dünyadaki amatör radyo lisans prosedürünün bir parçası olarak zorunlu kıldı. Bununla birlikte, 2003 Dünya Radyo Haberleşme Konferansı (WRC-03) amatör radyo lisansı için Mors alfabesi şartını isteğe bağlı olarak yapmıştır. Birçok ülke daha sonra Mors şartını lisans şartlarından çıkardı.
1991 yılına kadar, Morse kodunu dakikada beş kelimeyle (WPM) gönderme ve alma yeteneğinin bir gösterimi, Federal İletişim Komisyonu’ndan Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmak üzere amatör bir radyo lisansı almak için gerekliydi. HF bantlarını kullanma ayrıcalığı için bu yeteneğin gösterilmesi hâlâ gerekliydi. 2000 yılına kadar, 20 WPM seviyesinde yeterlilik en yüksek amatör lisans seviyesine (Ekstra Sınıf) sahip olmak için gerekliydi; 15 Nisan 2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, FCC Ekstra Sınıf gereksinimini 5 WPM’ye düşürmüştür. Sonunda, 23 Şubat 2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere FCC, tüm amatör lisanslar için Mors kodu yeterlilik gereksinimlerini ortadan kaldırdı.
Telefon (ses) ve veri iletimleri belirli amatör radyo bantlarıyla sınırlı olsa da, CW tüm amatör gruplarda izin verilen tek iletişim şeklidir – LF, MF, HF, UHF ve VHF. Bazı ülkelerde, amatör radyo bantlarının belirli bölümleri yalnızca Mors kodu sinyallerinin iletimi için ayrılmıştır. Morse yayınları açma-kapatma anahtarlı bir radyo sinyali kullandığından, diğer radyo iletişim biçimlerinden daha az karmaşık ekipman gerektirir. Mors kodu ayrıca, tek taraflı bant ses tarafından kullanılan yaklaşık 2400 Hz’ye kıyasla, tipik olarak 100-150 Hz olan ses iletişiminden daha az bant genişliği gerektirir.
Yüksek perdeli bir ses tonu
Mors kodu, yüksek perdeli bir ses tonu olarak alındığından, aktarımların tıkanmış frekanslardaki gürültüden kopyalanmasından daha kolaydır ve çok yüksek gürültü / düşük sinyal ortamlarında kullanılabilir. İletilen enerjinin çok sınırlı bir bant genişliğine konsantre olması, yakınlardaki frekanslardaki parazitlenmeyi önleyen veya ortadan kaldıran dar alıcı filtrelerin kullanılmasını mümkün kılar. Dar sinyal bant genişliği ayrıca, insan beyninin doğal işitsel seçiciliğinden yararlanır ve zayıf sinyal okunabilirliğini daha da arttırır. Bu verimlilik, CW’yi DX (mesafe) iletimleri için olduğu kadar düşük güç iletimleri için de (genellikle “gücü azaltmak” için Q kodundan “QRP operatörleri” olarak adlandırılır) çok faydalı kılar. Sağlam, yüksek hızlı kopya gerektiren birkaç amatör kulüp var, bunlardan en yüksek olanı 60 WPM. Daha yavaş bir seviye için, Amerikan Radyo Rölesi Birliği 10 WPM’de başlayan bir kod yeterlilik sertifikasyon programı sunmaktadır.
Mors kodunun gönderilebildiği nispeten sınırlı hız, iletişimi hızlandırmak için çok sayıda kısaltma geliştirilmesine neden oldu. Bunlar, alıcıları ve Q kodlarını ve ayrıca tipik mesajlar için sınırlı bir standartlaştırılmış formatı içerir. Bu kısaltmaların kullanımı, ortak bir dili paylaşmayan ve dolayısıyla ses modlarını kullanarak iletişim kurmakta zorlanacak olan operatörler arasındaki iletişimi de kolaylaştırır.
Geleneksel telgraf anahtarı (düz anahtar) hala birçok amatör tarafından kullanılmasına rağmen, yarı ve tam otomatik elektronik anahtarların (“hatalar” olarak bilinir) kullanımı günümüzde yaygındır. Mors kodu radyo sinyalleri üretmek ve kodunu çözmek için bilgisayar yazılımı da sıklıkla kullanılır.
Diğer kullanımlar (Mors Alfabesi Nedir?)
Mors kodu konusunda uzman kişiler genellikle 40 WPM’yi aşan oranlarda başlarındaki kodları anlayabilir (“kopyala”). Kod kopyalamaya ilişkin uluslararası yarışmalar halen ara sıra yapılmaktadır. Temmuz 1939’da Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Asheville’deki bir yarışmada Ted R. McElroy, Morse kopyalaması, 75.2 WPM için durgun bir rekor kırdı. Yüksek hızlı gönderme konusundaki çevrimiçi kitabında William Pierpont Nohff, bazı operatörlerin 100 WPM’yi geçtiğini belirtti. Bu zamana kadar sözcüklerden ziyade cümleleri ve cümleleri “işitiyorlar”. 1942’de ABD Ordusu üssündeki bir gösteride 35 WPM’ye ulaşan Harry Turner W9YZE (d. 1992) tarafından şimdiye kadar elde edilen en hızlı hız elde edildi.
2007’den İtibaren
2007’den itibaren ticari radyo-telgraf lisansları ABD’de hala Federal İletişim Komisyonu tarafından verilmektedir. Gemi ve sahil istasyonu operatörleri için tasarlananlar, gelişmiş radyo teorisi hakkında yazılı sınavları geçmiş. Ayrıca 20 WPM kod yeterliği gösteren adaylara verilir. Bununla birlikte, 1999’dan beri uydu ve çok yüksek frekanslı denizcilik haberleşme sistemlerinin (GMDSS) kullanılması onları eskimiş duruma getirmiştir.
Radyo navigasyonu, Morse Code biçimindeki bilgileri tanımlayan havayı kullanan yayın VOR ve NDB’ler gibi yardımcı olur. Bu tür yardımları kullanmadan önce, bir pilot uygun yardıma ayarlandığından emin olmak için Mors kodu tanımlamasını dinler.
Uzman Mors alfabesi operatörleri ve uzman cep telefonu SMS mesajı mesajlaşma kullanıcıları arasındaki hız yarışmalarında, Mors kodu tutarlı bir şekilde kazandı, cep telefonu üreticilerinin bir gün Mors kodu girişi için arayüz oluşturabilecekleri spekülasyonlarına yol açtı. Bu arayüz Mors kodu girişini metne çevirir, böylece herhangi bir SMS özellikli cep telefonuna gönderilebilir, böylece alıcının okumak için Mors kodunu bilmesi gerekmez. (Mors kodu girişine SMS gönderilmesine izin veren bazı cep telefonları için zaten mevcut olan üçüncü taraf uygulamaları vardır (harici bağlantılara bakın).
Diğer öngörülen uygulamalar arasında mevcut Mors kodu yardımcı uygulamasının alınması ve cep telefonunda titreşimli alarm özelliğini kullanarak SMS mesajlarını Mors koduna çevirmek için gelen mesajların sessiz, eller serbest “okuması” bulunur. Nokia cep telefonlarının çoğu, Mors alfabesinde “SMS” veya “CONNECTING PEOP” (birebir) mesajını almak için sesli bir uyarı olarak sesli uyarı verme seçeneğine sahiptir.
Yardımcı bir teknoloji olarak Mors kodu
Mors kodu, çeşitli engelli kişilerin iletişim kurmasına yardımcı olan yardımcı bir teknoloji olarak kullanılmıştır. Mors, asgari motor kontrolüne sahip oldukları sürece, ağır hareket engelli kişiler tarafından gönderilebilir. Bazı durumlarda bu, alternatif olarak plastik bir tüpe (“puf ve yudum” arayüzü) üfleme ve emme anlamına gelir. Duyusal yetersizliklere ek olarak şiddetli hareketsizliği olan kişiler (örneğin sağır veya kör olanlar), Mors’u cilt ziliyle alabilirler. Bir bilgisayarın işletim sisteminin Mors kodu ile kontrol edilmesini sağlayan ve kullanıcının İnternet ve elektronik postalara erişmesini sağlayan ürünler mevcuttur.
Radyo amatör dergisi QST’de yayınlanan bir olayda inme geçirmiş. Ayrıca konuşma veya yazma yeteneğini kaybetmiş eski bir gemi telsiz operatörü için şöyle denilmektedir. Morse’da gözlerini kırparak doktoruyla (bir radyo amatörü) iletişim kurabiliyordu.