Avrupa'da yaşanan krize çözüm bulamayan liderler teker teker devriliyor. Yunanistan'da Papadimos dün yemin ederek görevine başladı. İtalya'da ise henüz resmi bir açıklama olmasa da Mario Monti'nin başbakanlığa oturmasına kesin gözüyle bakılıyor. Şimdi teknokratların zamanı!
Siyasetçilerin uzun zamandır saçmaladığı ve çözümsüz Avrupa'da, Yunanistan'ın piyasadan borçlanma faizi yüzde 30 düzeyini aşınca ve İtalya'da kamunun piyasadan borçlanma faizi yüzde 7.5 düzeyine gelince siyasiler havlu attı ve teknokratlar devreye girdi. Bu gelişmeler kabaca ülkemizde Ecevit döneminde siyasi mekanizmanın kenara çekilip, teknokrat Kemal Derviş'in yurtdışından çağırılması gibi bir durum. Genelde teknokrat çözümü uzun zaman dayanamaz, çünkü acı reçeteye direniş başlar, bu nedenle de kısa süre sonra siyasiler geri gelmek zorunda kalır. Aslında yapılacak şeyler de belli. IMF ve Avrupa geneli ile anlaşma, özelleştirme, IMF veya benzeri kuruluşlardan uzun vadeli ve ucuz borç alma, kamu ve banka borçlarının yeniden yapılandırılması, sıkı bütçe ve borç azaltma operasyonları, vatandaşın vergi yüküne zam, ücretlerin artışının sınırlanması, birkaç yıl yavaş büyüme ve sürünme döneminin kabullenilmesi. Bu önlemlerin adı da 'yapısal reform'! Türkiye bu tür değişimi 2001 krizi sonrasında başarıyla uygulamıştı.
Ömür boyu senatör unvanına sahip oldu
AVRUPA'nın en sorunlusu Yunanistan siyasilerin havlu attığı ilk ülke oldu. Lucas Papadimos adlı akademisyen teknokrat yeni hükümetin başına getirildi. İtalya'da ise henüz atama yok. Ama İtalya Başkanı Giorgio Napolitano, Berlusconi'nin isitifası ve pazarlıklar ortamında, eski Avrupa Komisyonu üyesi ve akademisyen Mario Monti'yi hayat boyu senatör olarak atadı. Böylece İtalya'da da teknokrat Monti'nin yeni Başbakan olabilmesinin yolu açıldı.
Tarih başarılı olamazlar diyor...
DÜNYA ekonomi tarihine bakıldığında teknokratlar kurulan hükümetlerin çoğu zaman başarılı olamadığı şeklinde birçok örnek mevcut. Bunun en güzel örneği 1960'ta Ford'un Başkanı iken 1961 ve 1968 arasında ABD Savunma Bakanı olan Robert McNamara'nın kaderi. Vietnam Savaşı'nda saldırı dozunu arttırarak ABD tarihindeki en kara dönemlerden birinin ve müthiş bir yenilginin doğmasına neden olan Mc Namara 1968-1981 arasında da Dünya Bankası Başkanlığı yapmıştı.
Drahmiden euroya geçişin mimarlarından
YUNANİSTAN'da Başbakanlığa gelen Lucas Papadimos 1947 doğumlu, ve ABD'de MIT'de 1970 yılında fizik eğitimini bitirdi, 1972 yılında elektrik mühendisliği masteri ve 1979 yılında da ekonomi doktorası yaptı. 1975-1984 arasında Columbia Üniversitesi'nde ekonomi hocası idi, 1988-1993 arasında da Atina Üniversitesi'nde ekonomi hocası oldu. Bu arada 1980 yılında ABD Merkez Bankası Boston şubesinde iktisatçı olarak görev yaptı. 1985 yılında Yunanistan M.Bankasında baş iktisatçı oldu, 1993 yılında M.Bankası Başkan yardımcısı ve 1995 yılında da Yunanistan M.Bankası Başkanı görevine atandı. Yunanistan'ın drahmiden euroya geçiş sürecini yönetti.
PAPANDREU'NUN DANIŞMANI
2002 yılında ayrıldı,ve Trichet döneminde 2002-2010 arasında Avrupa M.Bankası Başkan yardımcısı görevini kabullendi. 2010 yılında ayrıldıktan sonra ise Harvard Üniversitesi'nde bir süre ders verirken de Yunanistan'ın görevden istifa eden başbakanı George Papandreu'ya bedelsiz danışmanlık yaptı. 10 Kasım 2011 tarihinde başbakan olarak yeni hükümetin başına geçmeyi kabullendi. Yumuşak ve uyumlu bir insan olarak tanınıyor. Makroekonomi, para politikası ve bankacılık konusunda uzman bir kişi. Ama işi çok zor!
James Tobin'in öğrencilerinden
İTALYA'da cepheye itilmeye hazırlanan Mario Monti ise 1943 doğumlu. Milano'da Bocconi Üniversitesi'nde ekonomi okuyan Monti, doktorasını ABD'nin Yale Üniversitesinde tamamladı. Ünlü James Tobin'in öğrencisi idi. Önce Torino Üniversitesi'nde 1975-1985 arasında çalıştı, sonra da 1989- 1994 arasında Bocconi Üniversitesinde önce hocalık ve sonra rektörlük yaptı, 1994 yılından bu yana da üniversitenin rektörü. 1994 yılında Berlusconi döneminde Avrupa komisyonuna da atandı ve 1995 yılından itibaren de Komisyon üyesi oldu. 1999 yılında D'Alemo hükümeti de onun Komisyon üyeliğini uzattı ve Avrupa Komisyonu Rekabet ve Antitröst sorumlusu oldu. Microsoft'a anti monopol davası açması ve 2001 yılında General Electric -Honeywell birleşmesini incelemeye alması ile tanınıyor.
GS ve Coca-Cola'ya danışmanlık yapıyor
2004 yılında ikinci Berlusconi Hükümeti Komisyon üyeliğini konfirme etmedi ve ayrıldı. Monti Barroso'nun Komisyon Başkanlığı döneminde 2010 yılında Tek Pazarın Geleceği konulu bir rapor hazırladı. Gene 2010 yılında Spinelli Grubu ile beraber Avrupa'nın federal yapıya geçmesini destekleyen gruba dahil oldu. Bu arada 2005 yılında Bruegel adlı Avrupa kökenli think tank'in Başkanı oldu. Ayrıca 1973 yılında D. Rockefeller tarafından kurulan neoliberal Trilateral Komisyonun Başkanlığını yaptı ve Bilderberg Grubunun da üyesi oldu. Özel merakları arasında Mısır'ın tarih ve kültürü uzömanlığı da var. Torino'daki Museo Egizio adlı ve Mısır arkeolojisinde uzmanlaşmış müzenin de spornsoru. 'Süper Mario' takma adı ile tanınıyor! Goldman Sachs ve Coca Cola'nın da danışmanı!