Osmanlı Devleti'nin nizami ordusu ile Azerbaycanlı gönüllülerin 100 yıl önce bir araya gelerek oluşturduğu ve Bakü'yü Ermeni çeteleri ile Bolşevik birliklerinden kurtaran "Kafkas İslam Ordusu", Azerbaycan ve Türkiye arasındaki kardeşliğin ve dostluğun kökleşmesinde büyük önem taşıyor.
"Uluslararası Erzurum Sempozyumu" dolayısıyla Erzurum'a gelen Azerbaycanlı tarih bilimciler, 100 yıl önce kurulan, Türkiye ile Azerbaycan tarihinde önemli bir yeri olan ve Bakü'yü Ermeni çeteleri ile Bolşevik birliklerinden kurtaran "Kafkas İslam Ordusu"nu Anadolu Ajansı'na anlattı. Azerbaycanlı Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasanlı, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, Bakü'nün kurtuluşunun Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Ordusu'nun en büyük zaferlerinden olduğunu söyledi.
Ordunun 1918 yılının eylül ayında Bakü'ye son hücum için hazırlanıldığını belirten Hasanlı, şunları söyledi: "15 Eylül'de Enver Paşa'nın direktifiyle Bakü'ye sonuncu kurtuluş operasyonu başlatıldı. Neden 15 Eylül'de kurtuluş mücadelesi verildi çünkü mukaddes gündü ve Kurban Bayramı günüydü. Enver Paşa, 'Müslüman kardeşlerimiz, kendi kutsal bayramlarını kendi şehirlerinde kutlamalıdırlar' direktifinde bulunmuştu. 15 Eylül Bakü'nün kurtuluş günüdür ve bu çok büyük bir zaferdir. Kardeşliğimizin temel taşları bu yürüyüşte koyuldu ve Türk Ordusu, Azerbaycan'ın kurtuluşunda bir kahramanlık tarihi yazdı."
"Tek millet ve iki devlet sözünün kökü o tarihten geliyor"
Azerbaycan Başkanlık Kütüphanesi'nden Dr. Nazım Mustafa ise Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurulmasında ve yükselmesinde Türkiye ve Kafkas İslam Ordusu'nun büyük rolü olduğunu aktardı.
Azerbaycanlı aydınların 1918'de Türkiye'ye gelerek Azerbaycan'ın bağımsızlığı için Türkiye'den yardım istediğini dile getiren Mustafa, şunları kaydetti: "Bakü o zaman Bolşevik ve Ermeni işgali altındaydı.1918'in Haziran ayında başlayan Kafkas İslam Ordusu'nun yürüyüşü, 15 Eylül 1918'de zaferle sonuçlandı, 3 gün Bakü'de bayram ilan edildi. O zaman bile Türkiye'nin üzerine büyük hücumlar vardı. Tüm bunlara rağmen Azerbaycan'a yardım elini Türkiye gösterdi. Azerbaycan ve Türkiye kardeşliği 1918'de başladı ve tarihe altın harflerle yazılan bir dönemdi. Tek millet ve iki devlet sözünün kökü o tarihten geliyor."
QHA