The Americans dizisi altı sezon boyunca KGB ajanı olan bir çiftin hikayesini ekrana taşıdı. Casus bir çiftin gizemli hayatını keyifli bir şekilde kurgulayan dizi, aynı durumdaki gerçek çiftlerin hayatını çok iyi yansıtmıyor. Aslında, Sovyetler Birliği'nin istihbarat ve gizli servisi KGB için casusluk faaliyetleri yürüten çiftleri beraber operasyona göndermek, deyim yerindeyse deveye hendek atlatmaktan daha zordu.
KGB modelini alan Doğu Almanya Devlet Güvenlik Bakanlığı (Stasi) bu konuları ele alan bir kitap yayınlamıştı. Amerikalı araştırmacı Alex Bollfrass tarafından keşfedilen bu ders kitabı, istihbarat birimlerinde çalışan evli çiftlere önemli tavsiyelerde bulunmak için yazılmıştı.
Evli çiftlerin rehberi
Stasi arşivlerinin çoğu Sovyetlerin talebi üzerine yakıldı ancak o döneme ait bazı sırlar hala titizlikle saklanıyor. "Rehberlik, eğitim ve bireylerin nitelikleri hakkında temel konular" adlı kitap casus çiftlerin takip etmeleri gereken direktifleri açıkca ifade ediyor.
Söz konusu kitap bir takım tekniklerin geliştirilmesiyle çiftlerin evliliklerini daha güçlendirmeyi hedefliyordu, ancak "davanın" çıkarlarının her zaman göz önünde bulunması gerektiğinin altını çiziyordu.
Aynı zamanda kitap, Stasi'nin komünist ideolojiyi istihbarat operasyonları için bir temel olarak aldığını ortaya koydu. Örneğin kitabın birinci bölümünde, "Adayların, Marksist-Leninist inançlara bağlı olması, sosyal gelişim süreçlerine dair bilgi sahibi olaması ve mevcut sınıf mücadelesinin gerekliliklerine inanmasına ihtiyaç duyulacaktır" ifadeleri yer alıyor.
Yatak odasına kadar gözetim
Kitap şu cümlelerle başlıyor, "Eşler, emperyalizme karşı, tüm varlıkları ve yeteneklerini kullanarak, her zaman gizli bir mücadele yürütmelidir." Bu bağlamda sadece liyakat sahibi ve sadık komünistler 'özel diye nitelenen bu misyona' tabi olabilirdi.
Stasi adına personel alımını yürüten kişilerin, evli çiftlerin evlilik hayatları hakkında tüm bilgileri toplaması gerekiyordu. Bir yönüyle çiftin özel hayatına imkan tanınmıyordu.
Stasi’nin misyonuna gölge düşürülmemesi adına, evli çiftlerin 'uyum ve istikrarından' emin olunması lazımdı. Yetkililer, her iki bireyin de evlilikten memnun olup olmadığı konusunda bilgi sahibiydi.
Hatta, çiftlerin cinsel hayatı da dahil, haklarında bilgi toplamakla yükümlü olan eğitimciler mevcuttu. Kitapta da ifade edildiği gibi bireylerin 'bu yönde' tatmin olmalarına özenle dikkat ediliyordu.
Çiftlerin düzenli bir cinsel hayatı olmasına dikkat çeken kitap, bunun asla hamileliğe yol açmaması gerektiği yönünde de uyarılarda bulunuyordu. Stasi’nin casusları, çocuk sahibi olma arzusunu terk etmeliydi.
Yalnız söz konusu kitap bu ağır şartlar altında hayatının sürdürmek zorunda kalan çiftlerin aile mutlulukları hakkında tek bir satıra yer vermiyor.
Çiftlerin eğitimi ve misyonu
Stasi genelde, ilk başta erkekleri işe alırdı ve şartların yerine getirilmesiyle eşleri de daha sonra görevlendirirdi.
Eğitimin başlangıcında, yeni memurlar, casusluk faaliyetinin temel kurallarını öğrenerek, gizli kalma, gözetleme yapma ve savunma operasyonlarında kendilerini geliştirirlerdi. Kadınlar ise her zaman alt komuta kademesinde görevlendirilirdi.
Daha sonra, Stasi, casusluğa aday çiftin uyumu ve gelecekteki rolleri arasındaki çelişkileri silerek, Batı'ya göndermek için çifti hazır hale getiriyordu.
Zorlu eğitimin sonunda, çift Batı’da yaşamaya başlıyor ve zamanı geldiğinde de eşlere artık 'yerleşik casuslar' olduğu bilgisi veriliyordu. Böylelikle çiftler, 'bütün hayatlarını sosyalizmin rönesansına adamak' için yaşamayı kabul ederdi hatta gerekirse ölmeyi.