AB anlaşmalarına göre istisna tanınan İngiltere ve Danimarka dışındaki tüm üye ülkelerin Euro Bölgesi'ne dahil olmaları gerekirken bunun için herhangi bir süre kısıtlaması bulunmuyor. Bu durumda Euro'ya geçip geçmeme, üye ülkelerin tercihine kalıyor.
Birliğe son genişleme dalgasında üye olan 12 ülkeden Slovenya 2007, Kıbrıs Rum kesimi ve Malta 2008, Slovakya 2009 ve Estonya 2011 yılında Euro Bölgesi'ne dahil oldu.
Birkaç yıl içinde bu sürecin kalan Doğu Avrupalı üyelerin geçişleriyle tamamlanması beklenirken Euro Bölgesi'nde Yunanistan'la başlayan borç krizi hesapları değiştirdi.
Portekiz, İrlanda, İspanya, Kıbrıs Rum kesimi ve İtalya'ya yayılan borç krizinde, yüz milyarlarca Euro'luk kurtarma paketlerine katkı yapmak istemeyen Doğu Avrupalı üyeler Euro Bölgesi'ne geçiş planlarını erteledi.
Yunanistan'ın çıkışıyla Euro Bölgesi'nin dağılacağı şeklindeki karamsar senaryoların güç kaybetmesi ve Almanya-Fransa ekseninin AB'de ekonomik ve mali entegrasyonu ilerletme kararlılığı, çift vitesli bir yapıda geride kalmak istemeyen Orta ve Doğu Avrupalı yeni üyeleri harekete geçirdi.
Letonya Başbakanı Valdis Dombrovskis, 1 Ocak 2014'te Euro Bölgesi'ne dahil olacaklarını açıkladı. Merkez Bankası'nın geçen hafta Riga'da düzenlediği bir konferansta konuşan Dombrovskis, "Ülkemin geleceğini Euro Bölgesi'nde görüyorum. Euro Bölgesi tek kelimeyle istikrar ve büyüme anlamı taşıyor" dedi.
Letonya'nın Euro Bölgesi'nin 18'inci üyesi olabilmesi için bütçe açığının gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 3'ünü ve kamu borç stokunun yüzde 60'ını aşmaması gerekiyor. Buna ilaveten enflasyonun, AB'de en düşük enflasyona sahip 3 ülkenin ortalamasından 1,5 puandan fazla sapmaması gerekiyor. Tüm şartları şimdiden karşılayan 2,2 milyon nüfusa ve 20 milyar Euro ekonomik büyüklüğe sahip Letonya, mali istikrarını gelecek yıl da koruyabilirse AB Komisyonu'ndan Euro'ya geçiş vizesi alabilecek.
9,5 trilyonluk Euro'luk bölge ekonomisine yapacağı katkı oldukça sınırlı kalsa da Letonya'nın ortak paraya geçişi, borç krizinde darbe alan Euro'ya güvenin yeniden sağlanması açısından önem arz ediyor.
AB'de Euro Bölgesi öncülüğünde ekonomik ve mali entegrasyonu derinleştirme çabalarının hızlanması durumunda, hazırlıklara birkaç yıl önce başlayan Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Bulgaristan başta olmak üzere kalan Orta ve Doğu Avrupalı üyelerin Letonya'yı takip ederek 5-6 yıl içinde Euro'ya geçmeleri bekleniyor.
Halen milli paralarını kullanan 3 "eski" AB üyesinden İngiltere, egemenliğini kaybedeceği endişesiyle Euro Bölgesi'ne dahil olmamakta kararlı. İngiltere örneğinde olduğu gibi Euro Bölgesi'ne girmeme hakkına sahip bir diğer AB üyesi Danimarka'da 2000 yılında düzenlenen referandumda Euro'ya destek yüzde 47'de kalmıştı.
Danimarka'da hükümetin sıcak yaklaştığı Euro'ya geçiş için, son kamuoyu yoklamalarında yüzde 30'un altına inen "evet" cephesinin güçlenmesi halinde yeni bir referandum düzenlenebilir.
Danimarka gibi Euro'ya geçişte referandum engeline takılan İsveç'te tüm partiler, yasal zorunluluk olmasa da bu konudaki kararın topluma ait olduğunda hemfikir. İsveç'te 2003 yılındaki referandumda halkın yüzde 42'si Euro Bölgesi'ne katılıma destek vermişti.
1999 başında kaydi para ve 2002 başında nakit para olarak dolaşıma giren ve ABD Doları'na rakip olan Euro bugün küresel döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 25'ini oluşturuyor.
(AA/TUĞ/GUR)
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.