İdrar, gaita, balgam ve semen gibi bazı numuneler, doğal olarak vücuttan atıldıkları için sıklıkla hasta tarafından toplanabilen numunelerdir. Ancak küçük çocuklar veya fiziksel kısıtlamaları olan hastaların yardıma ihtiyacı olabilir. Genellikle bu numuneleri alırken ağrı duyulmaz. Bazen vücuttan atılan katı ve sıvı atıklardan veya insanların gizli kalmasını tercih ettikleri vücut kısımlarından ve bazı vücut fonksiyonları sonucu oluşan maddelerden numuneler almak sıkıntılı ve hoş olmayan işlemleri gerektirebilir.
Bazen bu tip numuneler evde toplanıp, bir doktor ofisi veya sağlık kurumuna getirilebildiği gibi numuneler doktor ofisi, klinik, laboratuvar veya hastanede de alınabilir.
Aşağıda tipik olarak hasta tarafından toplanan numune örnekleri belirtilmiştir. Numune toplanmasına ilişkin talimatların hepsine dikkatle uyulması çok önemlidir. Numune almadan önce talimatları anladığınızdan emin olun
Semen — Erkek hastalar bir numune kabına boşalırlar. Bazı erkekler için zor ve utandırıcı bir işlem olabilir. Genellikle erkeklerin numune vermeden önce 3-4 gün cinsel perhiz yapmış olmaları gerekir. Numune ılık ortamda tutulmalı ve belirtilen zaman içinde laboratuvara getirilmelidir.
Balgam — Hastalardan mümkün olduğu kadar akciğerlerinin derinliklerinden gelen öksürükle balgam numunesi vermesi istenir.(Bazı durumlarda hemşire hastaya yardımcı olabilir).
Gaita— Hastalar genellikle bu numuneyi kendileri tuvalet yaparken alırlar. Hastalara numuneye tuvalet kabındaki başka maddeleri bulaştırmaması tenbih edilir. Hastalara test dönemi içinde bazı yiyeceklerden kaçınmaları da söylenebilir. Teste göre hastalara numuneyi bir kapta toplamaları, küçük bir kısmını verilen test kabına aktarmaları veya özel bir test kâğıdına az bir kısmını sürmeleri istenebilir. Bu işlemden sonra ellerinizi iyice yıkayınız.
İdrar — İdrar numunelerinin çoğunda bir kaba idrar toplanır. İdrar kültürü için toplanacak idrarların idrar yolları dışında maddelerle kirlenmemesi için hastalara bölgeyi nasıl temizlemeleri gerektiği söylenir. Hasta kaba idrar numunesi vermeden önce idrarının bir kısmını tuvalete yapar (idrar sondasına gerek duyulduğunda, genellikle bir sağlık mensubu sonda takma sorumluluğunu üstlenir). Bazı testler için evde 24-saatlik idrar numuneleri toplanır. Bu numunelerin bekletilirken buzdolabına konması gerekebilir. Numuneleri topladıktan sonra ellerinizi iyice yıkamayı unutmayın.
Tükürük — Bir ucu pamuklu çubukla (eküvyon) numune alınabilir. Test için daha çok numuneye gerek varsa hastalardan bir kaba tükürmeleri istenebilir.