İdrarda, çıplak gözle bakıldığında, kan olduğunun gözlenmesi ya da tam idrar tahlili yapılırken mikroskopla bakıldığında idrarın içerisinde alyuvarların mevcut olduğunun görülmesi HEMATÜRİ olarak adlandırılır. Erişkinlerde, idrarda kan olması durumunda, mesanede tümör varlığı ya da böbrekte taş olması ya da idrar yolu enfeksiyonu akla gelecekken, çocukluk çağında, idrarda kan olmasının sebepleri çok daha farklıdır ve çocukluk çağına ait hastalıklara özgüdür. İdrarla beraber pembe renkte kan gelmesi ya da idrarda kan olması nedeniyle idrarın rengi et yıkantı suyu ya da kola rengine benzediğinde, ebeveyn, hekime başvurur. İdrarda eritrositlerin, yani alyuvarların mevcut olduğu, idrara çıplak gözle bakıldığında farkedildiğinde, bu duruma "makroskopik hematüri" ismi verilir. Eğer hasta bir çocuğun, rengi normal olan idrarına hekim mikroskopta baktığında, idrarın içerisinde eritrositlerin mevcut olduğunu saptarsa, buna da "mikroskopik hematüri" ismi verilir.
Çocukluk çağında mikroskopik ya da makroskopik hematürinin en önemli sebebi, A grubu beta hemolitik streptokok bakterisinin yol açtığı bademcik iltihabının sonucunda böbrek dokusunun bozulmasıdır. Bu durum, kısaca "beta" olarak anılan streptokok türü bakterinin, kalp dokusunu etkileyebilmesinden sonraki en önemli komplikasyonudur. Beta bakterisine bağlı bademcik iltihabı geçiren çocukta, bir süre sonra idrar renginin değiştiği görülür, bunun sebebi böbrek dokusunda ortaya çıkan enflamasyon, yani yangıdır. Böbrek dokusundaki enflamasyona, yani yangıya birbirleriyle savaşırken biraraya gelmiş antijen-antikor yumaklarının, böbrek dokusuna birikmeleri neden olur. Antijenler, bağışıklık sisteminin ürettiği antikorlarla etkileşime girerler, savaşı antikor üreten bağışıklık sistemi kazanır ama bu savaş sırasında böbrekler arada kalıp hasarlanırlar.
Çocukluk çağında gözlenen hematürinin ikinci önemli sebebi, bebek ve çocuklarda idrarda yoğun kalsiyum mineralinin bulunmasıdır. Hiperkalsiüri olarak adlandırılan bu durumda da en önemli belirti, idrarda eritrositlerin olmasıdır. Tek örnekte ya da 24 saat süreyle biriktirilmiş idrardaki kalsiyum ve kreatinin değerleri saptanıp bu 2 değer orantılandığında, bebeğin ya da çocuğun idrarında kalsiyum mineralinin normal olup olmadığı anlaşılacaktır. Eğer hiperkalsiüri mevcut ise, hekim nedenini araştıracak ve bebek ya da çocuğu, beslenmesi, D vitamini alıp almaması, böbrek dokusunda taşa, idrar yollarında ise enfeksiyona eğilimi olup olmaması yönünde izleyecektir. Bebek ve çocuklarda idrarda kan olduğunda kanamaya eğilim yaratan hastalıklar, travma, böbrek taşı, idrar yolu enfeksiyonu ve de Henoch Schönlein hastalığı gibi damarları bozan vaskülit grubu hastalıklar da söz konusu olabileceği, akılda tutulmalıdır.
Hematüri konusunda aklınıza gelen soruları, aşağıda yer alan YORUMLAR bölümünün sonuna giderek Dr. ERHAN ATEŞ 'e sorabilirsiniz.