"Gazprom" ve Kremlin Kazakistan'ı ölüme "uyandırdı"
Gazprom, Kazakistan'da yanlışlıkla veya kasıtlı olarak protestolara neden olan gaz fiyatlarıyla oynadı.
"Gazprom" ve Kremlin Kazakistan'ı ölüme "uyandırdı"
Gazprom, Kazakistan'da yanlışlıkla veya kasıtlı olarak protestolara neden olan gaz fiyatlarıyla oynadı. Zhanaozen'deki gaz işleme tesisi ve Orenburg'daki Gazprom fabrikası, otomotiv yakıt pazarının %80'ini kapladığı Kazakistan'daki iki ana gaz satıcısı. 1 Ocak'tan bu yana, Kazakistan hükümeti bunun için fiyat düzenlemesini terk etti ve her iki satıcı da fiyatı iki katına çıkardı ve bunu dünya seviyesine çekme arzusuyla motive etti. Daha doğrusu, Orenburg ve Rusya Federasyonu'ndaki fiyat seviyesine göre, Facebook sayfasında Sergey Klimovsky yazıyor.
Gazprom'un bu konudaki ilgisi bariz görünüyor, ancak kesin değil. 1 Ocak'a kadar Gazprom'un satış fiyatı ile Kazakistan'daki perakende satış fiyatı arasındaki fark, hükümeti tarafından devlet bütçesinden karşılandı. Prensip olarak, Gazprom bu marjı kimin ödediğini önemsememelidir - Kazakistan hükümeti, yıllardır yaptığı gibi veya doğrudan tüketiciler. Varsayımsal olarak, Gazprom, Zhanaozen'deki rakibinin daha düşük bir fiyat belirleyeceğini ve Kazakistan'daki gaz işleme tesislerinin yüksek fiyatların tepesinde yağmurdan sonra mantar gibi büyümeye başlayacağını varsayarak, belirsiz gelecekte bu yenilikten biraz para kaybedebilir. Ama bu bilim kurguya daha yakın.
Gazprom'a ek olarak, Rusya Federasyonu'nda Kremlin'de yaşayan bir siyasi liderlik de var ve 2014'den sonra sadece Ukrayna'nın değil, Kazakistan'ın da hiç var olmadığını ve bunların yerli Rus toprakları olduğunu söyleme konusunda giderek daha aktif hale geldi. Ayrıca Putin'in ağzıyla, hem Nursultan olarak yeniden adlandırılmadan önce hem de yeniden adlandırıldıktan sonra Astana'dan sürekli olarak öfkeli tepkilere neden olduğunu söylüyor. Kremlin için, otogaz fiyatına sahip bu yenilik, Kazakistan'ın Ukrayna'da daha çok "Tayga Birliği" olarak bilinen Avrasya Birliği çerçevesinde Rusya'ya bağlanmasına iyi uyuyor. Bu yenilik Kazakistan ve Rusya Federasyonu arasındaki ekonomik sınırı ortadan kaldırdı, Moskova için uygun şartlarda bağladı ve gelecekte Gazprom orada birkaç gaz işleme tesisi daha kurabilir ve tekelci olabilir.
Kazakistan'daki otogaz fiyatıyla ilgili durum, Lukaşenka'nın Kremlin ile Gazprom'un Belarus'a smolensk'te olduğu gibi metreküp başına 70 dolardan gaz satması gerektiği ve 140 dolar ve üzeri için kardeşçe satması gerektiği konusunda nasıl mücadele ettiğine benzer. Uzun zaman oldu, ama bazı kısımlarda egemenliği teslim etme karşılığında 20-30 dolarlık indirimlerden başka bir şey elde edemedim. Şimdi Ukraynalıları ve Avrupalıları takip eden Kazaklar, gazın Rus emperyalizminin bir silahı olarak nasıl çalışabileceğini ilk elden görebildiler.
Şimdiye kadar, Moskova'nın sadece Kazakistan'a daha fazla boyun eğdirmek mi istediğini yoksa otogaz fiyatında bir kerelik keskin bir artışla hükümeti devirmek için bir operasyon planı mı yaptığını ve yerine Kazakistan'ın aslen Rus toprağı değilse bile ona yakın bir şey olduğunu kabul edecek bir hükümet mi koyacağını kesin olarak söylemek zor. Muhtemelen, bu tür planlar vardı, çünkü fiyat artışı beklenen protestolardan kaçınmak için zamanında uzatılabilirdi. Kazakistan'da, mesafeleriyle, bir araba gerçek anlamda bir ulaşım aracıdır, lüks değil. Bunun Kazakistan hükümeti tarafından neden dikkate alınmadığı bir muammadır. Belki para Gazprom lobisindendir ya da belki de içinde biri iktidarı değiştirmek istemiştir.
Dolaylı olarak, Kremlin'in "kulelerinde" bu tür planların olma olasılığı, 6 Ocak'ta ortaya çıkan Gazprom'un Moldovalı "kızının" başkanı Vadim Chaban'ın açıklamasıyla belirtiliyor. 10 Ocak'tan itibaren Moldova'nın benzin satış fiyatının artacağını belirten Başbakan, ancak nüfusa yönelik tarifelerin artırılması hakkında konuşmak için henüz erken olduğunu söyledi. Moskova'daki fikri Gazprom yetkilisi Sergei Kupriyanov tarafından geliştirildi ve Gazprom'un parasını önceden ödememesi halinde Moldova'ya gaz tedarikini durdurabileceğini söyledi. Maia Sandu hükümeti Kremlin'in boğazında bir kemiktir ve moldova'nın gaz fiyatındaki keskin bir artışla onu devirmesi için bir senaryo üzerinde çalıştıkları açıktır. Bu, Kazakistan'dan esinlenen doğaçlama bir fikir olarak düşünülmemelidir, çünkü Ukrayna hükümetinin Gazprom'un yardımıyla değiştirilmesi fikri 2005'ten beri Rus medyasında ve Devlet Duması'nda defalarca dile getirildi.
Gazprom'un Moldova'ya yönelik bilgi saldırısının, Sandu'nun 4 Ocak'ta Yüksek Güvenlik Konseyi'nin gaz ve paranın nereden alınabileceği konusunda acil bir toplantı yapmasından iki gün sonra gerçekleşmesi önemli. Gazprom'un Moldova'nın fiyat artışını ABD ile Rusya Federasyonu arasında Cenevre'de müzakerelerin başladığı güne denk gelmesi için zamanlanmış olması da önemli. Ancak Kazakistan'daki olaylardan önce bile, Gazprom 2021 Mart ayı boyunca durdurduğu 1 Ocak'tan itibaren Aniden Ukrayna üzerinden Balkanlar'a gaz geçişini açtı, 2021 boyunca Balkanlar ve Moldova'ya sadece Türkiye üzerinden gaz sürdü ve aniden 1 Ocak'tan itibaren Gazprom'un Ukrayna üzerinden Slovakya'ya geçişi kademeli olarak azaltmaya başlamasının arka planına karşı böyle bir politika değişikliği yaptı.
1 Ocak'tan bu yana Kremlin ve Gazprom, Ukrayna ve Suriye konusunda Türkiye ile büyük bir çatışmaya sessizce hazırlanmaya başlamış görünüyor. Şimdi Kazakistan, CSTO birliklerinin devreye girmesinden sonra bunlara ekleniyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın Aralık 2020'de Rus askerleri tarafından ukrayna'ya yeni bir işgal durumunda ukrayna'ya yapılan yardımlarla ilgili açıklamalarını, Rus havacılığı ve Esad'ın askerlerinin sortileri tarafından İdlib'e yönelik geniş çaplı bombardıman izledi ve bu saldırılar sadece 2 Ocak'a kadar azaldı. Türkiye onlara "asimetrik" bir şekilde yanıt verdi - İdlib'de değil, Fırat'ın diğer kıyısına Rusya Federasyonu ile işbirliği yapan Kürt müfrezelerine yönelik güçlü topçu saldırılarıyla.
Aynı zamanda Suriye'nin Esad kontrolündeki kısmından IŞİd, Suriye Demokratları, Kürtler ve ABD'nin kontrolündeki topraklar üzerinden Fırat'ın ötesinde bir yere iki balistik füze fırlattı. Daha sonra IŞİd internette bir video paylaştı ve burada Rusya Federasyonu'nda hala bu tür füzeler yaptığı için övündü. Rusya Askeri Bakanlığı, IŞİd füzelerini tedarik etmediğini ve kendisinin suriye'deki Rus ordusundan aldığını söyledi. Görünüşe göre kendilerini ayrıştırdılar, ama sakarca, Çünkü IŞİd'in, Rusya tarafından iki veya üç kez yok edildiği ortaya çıktığından, sadece hiçbir yerde kaybolmadı, aynı zamanda ordusundan füzeler de aldı. Bu nedenle, 3-5 Ocak tarihleri arasında, Fırat'ın arkasındaki Konko petrol sahalarının bombalanması artık IŞİd tarafından değil, Esad'ın ordusu ve İran ile ilişkili Şii müfrezeler tarafından gerçekleştirildi. Fırat nedeniyle, ABD'nin saldırı İhA'ları da dahil olmak üzere karşılık olarak uçtular. Rakka Savaşı'ndan beri böyle bir şeye yakın bir şey gelmedi.
Bu düşmanlıklar ve Gazprom'un çok nefret edilen Ukrayna üzerinden Balkanlar'a transit geçişi yeniden başlaması, Kremlin'in Türkiye ile ciddi bir çatışma hazırlıklarına işaret ediyor. Gazprom ve Kremlin'in Kazakistan'ı kafalarına "uyandırmaları" nedeniyle Moskova ile Ankara arasındaki gerginlik de eklenecek.
Büyük olasılıkla, Kremlin'in otogaz fiyatlarındaki bu kadar keskin bir artış nedeniyle kaçınılmaz olan bir tür protestoları vardı ve Margarita Simonyan'ın CSTO birliklerinin devreye girmesinden sonra bağırmaya başladığı bazı şeyler hakkında ondan almak için Nursultan Nazarbayev'e baskı kaldırakları olarak kullanılması planlanıyordu. Yani, Kırım'ın Rusya Federasyonu'nun bir parçası olarak tanınması, Kazakistan'daki Rus diline ikinci devlet dilinin statüsünü vermesi, Rusya Federasyonu'nun askeri üslerinin konuşlandırılması ve Rus özerkliklerinin oluşturulması. Simonyan şimdi Kremlin'in bu maksimum programını popülerleştirmekle meşgul, ancak gerçekte Kremlin sadece Nazarbayev'in Kırım'ın Rusya olduğu şeklindeki ifadesinden oldukça memnun olacaktır. 5 Ocak'a kadar Kremlin'in daha fazlasına güvenmedi.
Ama herkes plana göre gitmedi. Protestolar ayaklanmalara ve devrime dönüştü. Kremlin'in müzakere etmeyi planladığı Nazarbayev, kimseyle vedalaşmadan İngilizce olarak ayrıldı. Akıllıca, ama mükemmel değil. Kendisine emanet ettiği "milletin babası" statüsü, Nazarbayev'i halka televiyonlu bir konuşma yapmak zorunda, 2019'da cumhurbaşkanlığından istifasının ardından herkese bir kez daha veda ediyor ve gelecek değişiklikleri kutsadı. Nazarbayev esasen devrime yaptırım uygulayacağından, bu sadece güçlü ve güzel bir adım değil, aynı zamanda pratik bir adım olacaktır. Böyle bir hareket, atış sayısını büyük ölçüde azaltabilir ve iş bürokratik klanlarının mücadelesini daha sakin bir yöne yönlendirebilir. Ama dünya mükemmel değil, Nazarbayev de öyle. Ukrayna paralelliklerini kullanırsak, Nazarbayev, anayasa mahkemesi tarafından 1 + 1 = 1'in bildirildiği Leonid Kuçma'dır ve bir dönem daha kalabilirsiniz. Kuçma bunu yapmadı, ancak Nazarbayev yaptı ve üçüncü, dördüncü ve sonraki dönemler için cumhurbaşkanı olarak kaldı. Sıkılana kadar kaldım. Siyaset mesleğinde, zamanında ayrılmak ve başka bir şey yapmak önemlidir, ancak çok az insan bunu anlar.
Otuz yıl boyunca, Nazarbayev hükümeti sadece üç şeyden korktu: Rusya, Çin ve Salafiler. Bu nedenle Kazakistan, "Kuran"ın banknotlarla verildiği tek Müslüman ülkedir. Marksizmin kutsal metinlerinden sakıncalı paragrafları kaldırma sovyet deneyiminin etkisi oldu. ABD, NATO, CIA ve diğer bazı kısaltmaların Kazakistan'da bir "renk devrimi" yapacağı gerçeği, şu anda Moskova'da konuşuluyor, Nazarbayev'in çevresi hiç inanmadı. Muhtemelen, Kazakistan'da bazı eski Rus sömürgeciler dışında şu anda bile kimse buna inanmıyor. Nazarbayev'in yetkilileri, Kazakistan'da dünya devrimini göze aarak sendikalar kuran Troçkist İrlandalıları bile ciddiye almadılar. Şimdi bunu düzenlediği iddia edilen Polonyalılar, Rus medyasında bu konudaki makalelerin yazarları tarafından neredeyse hiç inanılmıyor.
"Polonya izi" fikri sadece Polonya'daki tanınmış Belarus telgraf kanalı NEXTA'nın Kazakistan'daki protestoları olumlu bir şekilde tanımlamasına dayanıyor. Konu - "Kazak Devrimi'nin merkezi Kiev'de yer almaktadır", Rusya Federasyonu'nun özel hizmetlerine bağlı göçmen bankacı Muhtar Ablyazov tarafından Paris'ten Moskova'nın Yankısı aracılığıyla başlatıldı. Ablyazov bu devrimde Oleg Lyashko'nun Ukrayna Devrimi'nde olduğu gibi aynı spoiler olmaya çalışıyor. Ancak Andriy Parubiy, Kiev'deki Kazaklara çadırların kazıklarını rüzgarla savrulmamaları için asfalta nasıl süreyeceklerini kesinlikle öğretmiyor ve Petro Poroşenko kesinlikle bu kursları finanse etmiyor.
Kazakistan'daki devrim, hükümetinin siyasi dar görüşlülüğü, Gazprom'un açgözlülüğü, Moskova'nın imparatorluk entrikaları ve er ya da geç başlaması gerektiği için başladı. Kazakistan 30 yıldır teknolojik ve zihinsel olarak modernize edilmiştir ve bu değişiklikler kaçınılmaz olarak arkaik otoriter-klan siyasi ve sosyal sistemiyle çatışmaya girmek zorunda kaldı. Her zaman olduğu gibi, böyle bir çatışmanın akut bir evreye gireceği anı kimse tahmin edemiyor, ancak bunun kaçınılmaz olduğu biliniyor. Bilinen tüm devrimler zikzaklar halinde geliştiği için değişikliklerin nasıl gerçekleşeceğini söylemek daha da zordur, bu yüzden devrim hızlı bir konu değildir. Elbette, Bolşeviklerin 1917'de yaptıkları, kendilerinin ne yaptığını ve yaptıklarının sonuçlarını anlamadıkları gibi, bunun için bir karşı devrimci darbeyi geçiştirmezseniz.
Devrimlerin iki itici gücü vardır : egemen sınıflardan liberal reformcular ve ast sınıflarından demokratik reformcular. Bu güçlerin her ikisi arasındaki ilişki, kısıtlanmış rekabetten silahlı mücadeleye kadar çok farklı olabilir. Ek olarak, her birinde genellikle çok çeşitli ılımlı ve radikal gruplar vardır.
Muhafazakar ve gerici güçler de bir gecede yok olmazlar, homojen değildirler, ayrıca her şeyde yekparelik noktasına kadar nadiren birleşirler ve ne yazık ki, her zaman yaratıcılık eksikliğinden muzdarip değildirler. Buna yarı politik yağmacılar, dış müdahaleler ve değişimin istikrarla bir arada bulunduğu sosyal bir "sürekli hareket makinesinin" ortaya çıkmasını bekleyen geniş bir işe yaramaz aptal katmanı eklenmelidir.
Sonuç olarak, devrimlerin, tüm bu vektörlerin toplamı olarak, zikzaklar ve fışkırtarak hareket etmekten başka seçeneği yoktur. En büyük ilerlemeyi ancak liberaller ve demokratlar az çok koordineli hareket ettiklerinde, spoilerlar kesildiğinde ve jacobinler veya Bolşevikler gibi hiç kimse herkesi "yemeye" veya inançlarına dönüştürmeye çalışmadığında başarmayı başarırlar. Bunu yapmak için, "en tepelerden" liberallerin ve "diplerden" demokratların devrimin en başından itibaren bir diyalog başlatmaları ve her ikisi için de ne kadar erken olursa o kadar iyi olması tavsiye edilir. Ders kitabındaki bir örnek, liberallerin nişinin hala Cumhuriyetçi Parti tarafından işgal edildiği Amerikan Devrimi'dir.
Kazakistan'daki devrimin başlangıcından bu yana çok az zaman geçti ve bu konuda tam bir resim verebilecek çok fazla bilgi yok. Şu ana kadar kesin olan bir şey var: Cumhurbaşkanı Kassym-Jomarat Tokayev, Aktau ve Zhanaozen'deki göstericilerle yaptığı elçilerin müzakereleriyle ilgili haberler doğruysa, iktidar gruplarından liberal reformcular için bir cazibe merkezi haline geliyor ve "sokaktan" demokratlarla temas kurmaya çalışıyor. Soru, bu görevle ne ölçüde başa çıkabileceği ve genellikle durumu kontrol altında tutabileceğidir. Bakan' ın reformların başlaması ve erken parlamento seçimleri için yaklaşık 180 günlük sükunet sözleri doğru yönde hareket ettiğini gösteriyor. Ayrıca, spontane misilleme eylemlerine, iç savaşa, yarı suç iş yapılarının savaşlarına, sıradan yağmalara ve Rus özel servislerinin "yaratıcılığına" karşı garantör olarak ılımlı muhafazakarlar için kabul edilebilir bir figürdür.
Almatı'daki çatışmaların çoğunun, 2014'te Ukrayna'da yapmaya çalıştıkları gibi, yerel yarı suç grupları kullanılarak Rus özel servisleri tarafından organize edilmiş olması mümkündür. Moskova, Ablyazov aracılığıyla, Tokayev tarafından atanan geçici hükümetin, Nazarbayev'e ve bazı yetkili kişilere karşı direniş gazilerinden geçici bir Ulusal Güven hükümetiyle acilen değiştirilmesini öneriyor. Tabii ki, Ablyazov ilk rollerde kendini onda görüyor. Böyle bir hükümetin sloganı birçok devrimde popüler olmuştur, ancak Kazakistan söz konusu olduğunda, neredeyse böyle yetkili gerçek yapılar ve kanaat önderleri yoktur. Tüm direniş sadece bir hafta sürer. Bu, Yanukovych rejiminin Maidan kuşatmasının sürdüğü üç ay bile değil ve Kazakistan,Ukrayna'nın 2014'e kadar sahip olduğu kadar uzun bir siyasi mücadele geçmişine sahip değil.
Tokayev hükümetinin yerine acilen Kremlin'e yakın kaynaklardan yayılan ulusal güven hükümeti çağrılarında, Moskova'nın Tokayev konusunda hevesli olmadığı ve onu ortadan kaldırmak istediği öne sürülüyor. Bu şüphe, Simonyan'ın dağıldığı, Tokayev'in CSTO birliklerinin devreye girmesi karşılığında, iddiaya göre kendi adını taşıyan dört şartı kabul ettiği bariz sahtesiyle pekiştirildi. Kremlin'in gerçekten böyle bir anlaşması olsaydı, Kazaklar arasında infial yaratmamak, Tokayev'i gözlerinden sarsmamak ve tüm oyunu bozmamak için kesinlikle reklamını yapmazsa. Sahte Simonyan, Rusya Federasyonu'nun tüm medyası tarafından "yabancı ajanlara" kadar çoğaltıldığından, bunun tek bir anlamı vardır - Kremlin'in Tokayev ile böyle bir anlaşması yoktur.
Tokayev, KSSÖ askerlerini davet ettikten sonra ilginç ve güçlü ama riskli bir hamle yaptı. De facto olarak, Rus paraşütçüleri Almati sokaklarında Rus ajanlarını vurmaya davet etti. Bu ilginç durumu çözmek için ve AcilEn Patrushev'e koştu. Bu hamleyle Tokayev, Kremlin için iki senaryoyu daha bozdu. Kremlin artık "Putin, askerleri getir" sloganıyla kalabalığı sokaklara dökemez. Kremlin'in Kazakistan'ın kuzeyinde "halkın Rus cumhuriyetleri" senaryosunu başlatması da zordur, çünkü bu durumda temelde tüm minerallerin çıkarıldığı güneydeki bölgeleri kaybeder. Kremlin, işlemeleri için geri dönüşümü olmayan tek endüstrili kasabalar alacak. Kazakistan'ın kuzeyine Sibirya'nın güneyi ne kadar derseniz deyin, ekonomik olarak kazakistan'a bağlıdır, ona değil. Aynı Orenburg Gaz İşleme Tesisi Kazakistan'dan gaz alır.
Bu aşamada Tokayev açıkça Putin'i geride bıraktı ve "satranç tahtasına" uzun süre oturduğu görülüyor. Kremlin bunu anlıyor, bu yüzden Rus medyasında CSTO askerlerinin piyasaya sürülmesinden hiçbir sevinç yok ve analizini Gazprom medya grubuna ve çeşitli "yabancı ajanlara" bırakarak bu haberi vurgulamamaya çalışıyorlar. Kazak devrimindeki Tokayev, Poroşenko'nun Ukrayna devriminde oynadığı birleştirici rolün aynısını ilk aşamasında oynayarak iç savaşın Kremlin'i rahatsız etmesini engelleyebilir. Şimdi Kremlin, Ukrayna için eski senaryolardan calques kullanmak yerine Kazakistan için yeni senaryolar geliştirmek zorunda kalıyor.