Gazeteci, Varşova’daki otogara giderek Ukraynalılara Kerç Boğazı gerginliği üzerine sorular yöneltti ve aldığı cevaplar onu şok etti.
Durumu Tatyana Montyan aktarıyor.
“Kerç Boğazı’ndaki olaylardan sonra başta Polonya Devlet Başkanı Andrzej Duda olmak üzere, Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk ve BM Güvenlik Konseyi Başkanı Rusya’ya karşı öfkesini dile getirildi.
Yazar, “En çok Ukraynalıların bu konu hakkındaki görüşleriyle ilgilendim” şeklinde devam etti. Sorularını otobüslerin, dakika başı Varşova-Ukrayna seferi yaptığı otogarda soruyordu. Kendisinin de ifade ettiği üzere cevapların “kayıtsızlığı” onu “şok” etmişti.
“Ukraynalılara kimin suçlu olduğunu sordum: Putin mi Poroşenko mu?”. Lvivli Andrey cevpladı: “Bunu söylemek çok zor kim bilir olaylar tam olarak nasıl başladı. Belki de Poroşenko. Detayları bilmiyorum ancak her ne olduysa politikayla bağlantılı. Ben Ukrayna’nın batısında yaşıyorum, orada her şey sakin” “Bu durumu gözlemleyecek vaktim yok.” dedi bir başka genç de.
“Muhtemelen bunu Ukrayna başlattı. Gemilere el konulması elbette iyi bir şey değil, bizimkiler de sahip çıkmalıydı ancak karşılık vermediler.” şeklinde fikrini dile getiren iki kadın oldu. “Tüm bunların seçim arifesi olduğu için gerçekleştiğine inanıyoruz. Başkanın desteğinin az olması onu bir şeyler yapmaya itiyor. Seçimler geçince her şey sakinleşecektir.” diye eklediler.
“Doğudaki komşularımızı bu şekilde düşünmeye iten şey nedir? Belki de hükümetlerinin durumu kötüdür ve bu da Ukraynalıların olumlu düşünmelerine engel oluyordur. Belki de gelecek seçimlerde oy verebilecekleri bir alternatifleri bulunmamaktadır. Rus Propagandası bu denli kuvvetli mi ki Vladimir Putin’in masallarına inanıyorlar? Tüm bunları bilemiyorum ancak bu durumların hepsi oldukça karamsar duruyor.” şeklinde makalesini bitiriyor gazeteci Osovski.
Makaleye yapılan ilginç yorumlardan birkaç tanesi:
- Putin silah gücü aracılığıyla bütün agresifliğini gösterirken ABD, savaş arayışında ve Ukrayna ile Polonya’nın arasını bozmaktadır. Bu durum ortalığı kızıştırmaktadır. Dolayısıyla Polonya’nın “Kanun ve Adalet Partisinin” (PiS) politikaları ülkeyi felakete sürükleyebilir.
- Ukraynalı birçok gencin Polonya’ya geliş sebebi, rüşvet vererek askerlik görevini ertelemek veya tercihen askerlikten muaf olmaktır. Bu da, Ukraynalı gençlerin, destekçilerinin düşündüğü gibi Poroşenko uğruna ölmeyeceklerini göstermektedir.
- Ukrayna, tarihi, geçmişi, gelenekleri ve milli değerleri olmadan yaratılmış bir ülkedir. Polonyalılar savaş öncesinde bile sınır bölgelerinde yaşayanları “Rusinler” olarak isimlendiriyordu. (Doğu Avrupa bölgesinde yaşayan Slav halk)
- Ukraynalı bir arkadaş ile konuşurken kışkırtıcı bir şekilde Rusya’nın Ukrayna’yı fethetmesinin güzel olacağını dile getirdim ve arkadaşım bu fikri sevdi. Onlar da Rusya’yı özlüyor.
- Putin’in Ukrayna’ya “kendi bölgesini hak etmeyen bir ülke” demesi için mantıklı gerekçeleri bulunmaktadır ve bu doğrultuda Polonya’nın da eski Polak topraklarını işgal etme fikri mantıksız değildir.
- Ukraynalılar ile ancak büyük bir mesafe içerisinde ve güvenli bir sınıra sahipseniz onlar ile yaşayabilirsiniz; bütün gece bir arkadaşınla içebilirsin, ancak sabaha boğazını kesebilir.
- Doğu Ukrayna, Poroşenko’nun ordusunu ateşe tutacak ilk Rus tankını ufukta görmeyi bekliyor. Doğu Ukrayna halkı, Kiev rejiminin silahlanmayı bırakmasını sabırsızlıkla bekliyor.
- Bandera’nın destekçilerinin (milliyetçi kesim) dışındaki diğer Ukraynalılar, kendilerini ülkelerine bağlı hissetmiyorlar üstelik ülkenin doğusu için savaşanlar oldukça az sayıda. Güçlü bir Ukrayna’nın, ne yapacağını kestirmek Rusya’ya kıyasla daha zor olurdu. Polonya’nın böyle bir komşu ile sorunları olurdu. Bu ülkenin yapay olarak tasarlandığını ve vatandaşlarının önemli bir kısmının Rus yanlısı olduğunu düşünüyorum. Bu ülkeyi daha iyi hale getirmenin ve değiştirmenin yanlış olduğunu düşünüyorum çünkü er ya da geç onlar bize karşı tavır alacaklardır. En güvenli ve iyi çözüm ülkenin Rus kısmı ve özerk kısmı olarak bölünmesidir; Lviv kısmı Avrupa Birliği’nin de kabul etmesiyle Polonya’ya dahil olacak şekilde özerk bir bölge olmalıdır. Tüm bunlar barış içerisinde ve Ukraynalılara yaşayacakları yeri seçme hakkı verilerek gerçekleştirilmelidir.
Ukraynalı insan hakları aktivisti ve “pravda.ru” gazetecisi Tatyana Montyan bu konu hakkında şöyle demiştir: “Polonya’daki Ukraynalılar kendilerinden geçmiş bir şekilde hayatları ve aileleriyle uğraşırken bu umutsuzluk tünelini oluşturduklarını fark etmediler.”
İnsan hakları savunucusuna göre vatanseverlik “Ukrayna’da iktidarı ele geçiren çöplük ile” alakalı değildir. “Tam olarak bu vatanseverler iktidarı desteklemeyen kesimdir, hangi normal insan Maydan yıkımı sonrasında onları destekler ki” diye belirtti insan hakları savunucusu.
Tatyana Montyan’ın görüşüne göre “Putin’in propagandası işe yaramıyor. O kadar işe yaramaz ki, ancak zihinsel engelli biri inanabilir buna.”
“Lvivliler savaşı evine getirmek istemediği için Batı Ukrayna’nın sakin olduğunu söyleyebiliriz. Seçimlerin gerçekleşebilmesini umalım. Şimdiye kadar Petro Poroşenko, yıldırma denemelerinde başarısız oldu. Birlikte yaşayıp göreceğiz. 30 günlük sıkı yönetim süreci bitene kadar belki de yeni bir şey uydurur, yeni provokasyonlar dener. Tüm bu gösterinin faturasını Doğu’ya kesmelerinden endişeleniyorum.” şeklinde bitirdi Tatyana Montyan.
Çevirmen Hakkında
Zelina Çeper / TESA Rusça Çevirmeni
İstanbul Üniversitesi
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler