2 Ağustos sabahı kardeşimin mesajı acildi: “Nefesi biraz önce değişti. … Bence daha yakınız, orada değil ama daha yakınız.”
Annemiz ölüyordu, ancak Mayıs ayında beyin kanseri teşhisi konduğundan beri olduğu gibi kademeli olarak değil. Bu, solunumun ve dolaşımın durana kadar hızla yavaşladığı, yaşam sonu aşaması olan “aktif ölüm”dü.
Ben Alhambra’daki evimden hızla gelirken kardeşim annemizin başucunda hemşirelerle birlikteydi ve güncellemeler gönderiyordu. Sonun yaklaştığını biliyordu çünkü annemiz bir haftadır Glendale’deki evinde bakımevindeydi ve günlük kontrolleri yapan hemşireler ölüm yaklaşırken neler görebileceğimizi bize açıklamışlardı.
Darülaceze deneyimi, Los Angeles Genel Tıp Merkezi’ndeki bir doğum öncesi kliniğinde çalışan son derece saygın bir hemşire olan annemizin kanser tedavisi görmek için hastanede geçirdiği önceki üç aydan tamamen farklıydı. İyileşme umuduyla ameliyatlara, enfeksiyonlara, tüple beslenmeye ve kemoterapiye katlanmış ya da bunda başarısız olursa torunlarıyla bir veya iki yıl daha katlanmıştı.
Ne yazık ki, bu umut gerçekleşmeyecekti. Son taramasının tedavinin başarısız olduğunu göstermesinin ertesi günü, zayıf annemiz bizimle iletişim kurmak için kullandığı el sıkmalarıyla eve gitmek istediğini belirtti.
O gece, onkoloji koğuşundaki doktorlar ve hemşirelerle birçok ağlamaklı vedalaşmanın ve oturma odasını bir hastane yatağına dönüştürmek için yapılan lojistik koşunun ardından annem eve gitti.
O ölüyordu. Ama önümüzdeki hafta aylar içindeki en iyi haftası olacaktı.
Kolunu aralıklı olarak sıkan gürültülü IV pompaları ve kan basıncı manşonu gitmişti; onların yerini morfin ve sevdiklerinin sessiz arkadaşlığı aldı. Ziyaretçiler, hastanenin zorunlu güvenlik kontrolü olmadan gelip gitti.
Hemşirelik meslektaşları hareketli saygılarını sunmak için akın ettiler. Çocuklarım içeride ve dışarıda serbestçe hareket ederek saatlerce kaldılar. Eski Lutheran kilisemizin papazı, eğitimdeki hizmet köpek yavrusunu getirdi ve İncil’den okudu.
Hala yatalak olmasına rağmen, annem evde biraz özgürlüğe kavuştu. Yutma yeteneğini kaybettiği için hastanede “ağızdan hiçbir şey” emri altındaydı. Ama bakımevinde, en sevdiği içecekten birkaç damla diline sürdüğümde kimse itiraz etmedi. Bir hemşireye “tıbbi Diyet Kola” dedim.
Bu özgürlük duygusu ve iyileştirilmiş yaşam kalitesi, bakımın amacı rahatlık haline geldiğinde ölümcül hastalarda tipiktir. Bir kanser tedavisi ve araştırma hastanesi olan City of Hope’ta hemşirelik araştırma ve eğitimini yöneten, darülaceze ve palyatif bakım tıbbında öncü olan Betty Ferrell, “Artık hastalığa odaklanmadığımızda hastaya odaklanıyoruz” dedi. Duarte’de çalışıyor “Öyleyse, şeffaf bir merceğe sahip olmak gibi bir şey.”
Hem o hem de City of Hope’un başka bir palyatif bakım uzmanı olan Dr. Finly Zachariah, doktorları ve hastaları, ciddi bir hastalık teşhisi konulduktan hemen sonra veya ondan çok önce, yaşam sonu dileklerini tartışmaya ve direktifleri ilerletmeye teşvik ettiklerini söylediler.
Ferrell bana kariyerine başladığında “palyatif bakım” teriminin bile olmadığını söyledi. Şimdi, ölüm konforu bakımının tartışılmasında kültürel bir değişim yaşanıyor. Ferrell, bu değişikliğin bir kısmının, farklı ortamlarda ölümcül hasta sevdiklerine bakım veren deneyimlerini paylaşan insanlardan geldiğini söyledi. Bu konuşmalar, başkalarının kendi yaşam sonu dileklerini oluşturmasına ve ifade etmesine yardımcı olur.
Ailemin darülaceze bakımı deneyimi 2 Ağustos’ta sona erdi. Annemin isteyeceği türden bir sabahtı – güneşli, ancak ağustos sıcağına düşmeden hemen önce.
Ben tökezleyerek oturma odasına girerken bakımevi hemşirelerinden biri, “İkinizin de burada olmasını bekliyor,” dedi. Şu anda ne demek istediği hakkında hiçbir fikrim yoktu ama yakında öğrenecektim.
Abimin yanına oturdum ve başımı annemin kucağına koydum. Saat 10:24’tü ve 65 yaş 8 aylık Beth Maureen Farestveit’in zor bir nefes almasını izledik. Sonra bekledik, bekledik ve bir başkasını bekledik.
Darülaceze hemşirelerine annemin gidip gitmediğini sordum. Biri birkaç gözyaşı sildi ve başını salladı.