Veri uzmanları sıklıkla verileri ve bilgileri kurumsal varlıklar olarak yönetmenin öneminden bahseder, ancak bu ne anlama geliyor? Veri ve bilgilerin gerçek iş değeri nedir? Bu değer nasıl ölçülebilir? Verileri ve bilgileri varlık olarak nasıl yönetiriz? Bunlar, bu makale dizisinde ele almayı düşündüğüm sorulardan bazıları.
İlk makalede veri ve bilgilerin iş değeri yaratmak için kullanılabileceği farklı yollardan bahsetmiştik. İkinci makalede verileri özel bir tür dönen varlık olarak tanımladık ve belirli özelliklerini tartıştık. Üçüncü yazımızda veriyi bir varlık olarak yönetme süreçlerini detaylı bir şekilde anlattık. Ele almamız gereken sonraki sorular şunlardır: Tam olarak nasıl yaparız? ölçüm Verilerin iş değeri ve veri varlıklarını yönetme ve değerlerini ölçme işini kim yapmalıdır?
Verinin Değerini Nasıl Ölçeriz?
Verilerin ve bilgi varlıklarının değerini nasıl ölçeriz ve hesaba katarız? Mesela “65 terabaytlık veriyi” bir muhasebe defterine koyup ona bir değer atayamayız! Verileri ve bilgileri yönetmeyi diğer işletme varlıklarını yönetmeye göre daha zor hale getiren şey budur. Gartner başkan yardımcısı ve seçkin analist Douglas Laney’nin belirttiği gibi, “Büyük bir devlet kurumunun bilgi stratejisi başkanı bana şöyle dedi: ‘Binadaki tuvaletlerin muhasebesini elimizdeki bilgilerden daha iyi biliyoruz.”’
Ancak bu sorunu çözmenin yolları var. Yukarıdaki grafikte gösterildiği gibi Gartner[i]
veri ve bilgi varlıklarının değerini ölçmek için altı farklı yaklaşım önermiştir:
- Bilginin İçsel Değeri (IVI). Bu, bir kuruluşun verilerinin doğruluğunu, eksiksizliğini ve münhasırlığını ölçer (esasen, eğer mükemmelse, verilerin ekonomik değerine ilişkin bir tahminden, halihazırda kötü, eksik veya şüpheli olan verilerin iş üzerindeki ekonomik etkisi veya riski çıkarıldıktan sonra).
- Bilginin İş Değeri (BVI). Bu, verilerin belirli ticari kullanımlarının yarattığı değeri ölçer; örneğin siparişin yerine getirilmesini sağlamak için belirli verilerin kullanılması
- Bilginin Performans Değeri (PVI).
Bu, temel iş etkenlerini ve KPI’ları etkileyen verilerin değerini ölçer
- Bilginin Maliyet Değeri (CVI). Bu, verilerin kaybolması veya bozulması durumunda kuruluşa maliyeti ölçer
- Bilginin Piyasa Değeri (MVI). Bu, veri ve bilgilerin satılması veya ticaretinin yapılması (yani para kazanılması) yoluyla elde edilebilecek değeri ölçer.
- Bilginin Ekonomik Değeri (EVI). Bu, veri ve bilgilerin bir kuruluşun kârlılığına doğrudan katkısını ölçer
Bu önlemlerin her biri için soru şudur: Veri ve bilginin katkıda bulunduğu değeri nasıl ölçeriz? Önerdiğim yaklaşımlardan biri Altı Sigma gibi veri merkezli bir süreç iyileştirme programı kullanmaktır. Altı Sigma, bir iş sürecinin değerini ve aynı zamanda bu süreçteki iyileştirmelerin değerini ölçmek için bir kuruluşun veri varlıklarını kullanır. Dolayısıyla, bir iş sürecinin değeri, bu süreci destekleyen ve mümkün kılan verilerin değerini belirler ve bir iş sürecini iyileştirmenin sağladığı maliyet tasarrufu, bu iyileştirmeyi sağlayan verilerin değerini belirler. Ayrıca bir iş sürecini destekleyen verilerin iş değerini, bu verilerin kaybolması veya sürecin çalışmasını engelleyecek şekilde bozulması durumunda şirketin uğrayacağı kayba eşit olarak hesaplayabiliriz.
İş sürücüleri ve KPI’ler için, hedefe ulaşılması veya KPI’nın %10 oranında iyileştirilmesiyle oluşturulan iş değeri, kuruluşun bu hedefe ulaşmasını veya söz konusu KPI’yi iyileştirmesini sağlayan verilerin değeridir.
Yeni iş girişimleri için, örneğin müşterinin “360 derecelik bir görünümünü” gerektiren yeni bir müşteri etkileşim programı, pazarın genişletilmesi veya yeni bir ürün veya hizmetin tanıtılması için girişim tarafından yaratılan iş değeri, onu destekleyen ve mümkün kılan verilerin değeri. Ve tabii ki veriler paketlenip pazarlanıyorsa, o zaman bu verinin değeri, ürettiği gelirdir.
Yaptığım bir diğer öneri ise bir kuruluşun sorun raporlama ve çözüm sürecinden faydalanılmasıdır. Çoğu şirketin, bir sorun oluştuğunda “sorun bildirimleri” açmaya ve bu sorunun temel nedenini ve nihai çözümünü izlemeye yönelik bir süreci vardır. Bir iş kesintisi veya süreç arızasının eksik veya yanlış verilerden kaynaklandığı durumlarda, bu verilerin değeri kesintinin iş maliyetidir.
Bu İşi Kim Yapmalı?
Son soru şudur: Verilerin ve bilgi varlıklarının iş değerini ölçme ve iyileştirme işini kim yapmalıdır? Cevabım şu olurdu: kuruluşun veri sorumlusu (CDO) veya onun temsilcileri. Kuruluşunuzun bir CDO’su (ve destekleyici bir veri ve bilgi yönetimi/yönetişim ekibi) yoksa bir tane olmalıdır ve bu kişi CEO’ya veya CFO’ya rapor vermelidir. Olumsuz
CIO’ya (CIO’lar, unvanlarına rağmen çoğunlukla veri ve bilgilerin yönetilmesinden değil, teknoloji altyapısının dağıtılmasından ve sürdürülmesinden sorumludur).
Bana göre CDO’nun üç temel sorumluluğu var:
- Veri ve bilgi varlıklarının kalitesini ve kullanışlılığını oluşturun, paketleyin, dağıtın ve sürekli iyileştirin
- İş değeri yaratmak ve geliştirmek için bu varlıklardan sürekli olarak çeşitli şekillerde yararlanın
- Bu veri ve bilgi varlıklarının ürettiği iş değerini ölçün, kaydedin, takip edin ve bu değeri üst yönetime raporlayın
CDO, veri ve bilgi varlıklarının nerede oluşturulması veya geliştirilmesi gerektiğini belirleme sorumluluğuna sahiptir; kuruluş genelinde yüksek kaliteli verilerin mevcut olmasını sağlamak için bir veri yönetişim ekibi oluşturmak ve yönetmek; kuruluş çapındaki çalışanlara verilerin nerede ve nasıl bulunacağı, kullanılacağı ve yönetileceği konusunda eğitim verilmesi; veri ve bilgilerin iş değeri yaratacak şekillerde kullanılmasına yönelik programların oluşturulması (iş süreçlerini kolaylaştırarak, yeni iş girişimlerini mümkün kılarak, paydaş ilişkilerini yöneterek ve geliştirerek ve veri ürünlerinden ve Bilgi hizmetlerinden para kazanarak); ve bu veriler ve bilgi varlıkları tarafından oluşturulan iş değerinin izlenmesi ve duyurulması.
Özet
Veri ve bilginin varlık değeri uzun süredir konuşulan bir konu ama bana göre ciddi anlamda düşünülmedi. Yalnızca veri yönetimi organizasyonlarında değil, kurumsal yönetimin en üst düzeylerinde de yapılması gereken ciddi görüşmeler var.
İş süreçleri yaratıldığında, değiştirildiğinde veya dönüştürüldüğünde, veri ve bilgi farkındalığının her yöneticinin ve yöneticinin düşüncesinin bir parçası haline gelmesi gerekir. İşletme yöneticilerinin, şirkete gelir getiren ürün ve hizmetleri destekleyen süreçlerde veri ve bilginin önemini anlaması gerekir. Ayrıca temel verilerin kaybolması, bozulması, eksik olması veya güncelliğini yitirmesi durumunda gelirin ne kadar olumsuz etkilenebileceğini de anlamaları gerekir.
Yüksek kaliteli, zamanlı, doğru, kullanılabilir, işle ilgili verilerin her zaman mevcut olmasını ve insanların onu nerede, nasıl bulacaklarını bilmelerini sağlamak için etkili veri yönetimi ve veri yönetişimi süreçleri oluşturmak CDO’nun sorumluluğunda olmalıdır. onu edinin ve nasıl kullanılacağını öğrenin. Altı Sigma gibi veriye dayalı süreç iyileştirme programları, verileri doğrudan iş performansını artıracak ve iş değeri yaratacak şekilde kullanmak için kullanılabilir. Ve bu iş gelirleri ve maliyet tasarrufları takip edilebilir ve ölçülebilir ve veri ve bilgilerin iş değeri sürekli olarak üst yönetime raporlanmalıdır.
Sık sık “veriye dayalı” kuruluşların öneminden bahsederiz, ancak bir kuruluşun “veriye dayalı” olabilmesi için öncelikle “veri bilincine” sahip olması gerekir. Daha sonra sahip olduğu verileri nasıl yöneteceğini, bu verileri iş değeri yaratmak için nasıl kullanacağını ve üretilen değeri nasıl ölçeceğini öğrenmesi gerekiyor. Ölçülen şey yönetilendir ve yönetilen şey de iş değerini artıran şeydir.
Kuruluşlarımızın, iş değeri yaratmak için veri ve bilgileri yönetmeye, ardından bu değeri ölçmeye, izlemeye ve raporlamaya odaklanması gerekiyor.
[i] Gartner Inc. Bilgi Varlıklarınızın Değeri Neden ve Nasıl Ölçülmeli?. Teknik İnceleme, Ağustos 2015, gartner.com/smarterwithgartner/why-and-how-to-value-your-information-as-an-asset.