McLaren'ın arkasındaki gizli güç: Mansour Ojjeh
Azerbaycan GP'de pazar sabahı, McLaren'ın ortaklarından Mansour Ojjeh'in vefat ettiği haberi bütün padoğu üzen gelişmelerden birisiydi.
2013 yılında iki defa akciğer nakli geçirdiği için sağlık sorunları yaşadığı yaygın olarak bilinmesine rağmen, durumunun son zamanlarda daha ciddi hale geldiğini çok az kişi biliyordu.
Ojjeh, 43 yıldan bu yana Formula 1'de yer alan bir isim. İlk olarak Williams'a sponsor olarak F1'e giren Ojjeh, daha sonra 3 şampiyonluk kazanan TAG turbo motorunu destekleyen isim oldu ve McLaren'ın hissedarları arasına girdi.
Ojjeh, finansal desteği ve stratejik vizyonuyla Ron Dennis'in Woking'deki organizasyonu büyütmesinde, McLaren'ı global açıdan tanınan bir marka ve yarış takımından daha büyük bir oluşum haline getirmede etkili olan bir isimdi.
Spordaki çok uzun süreli varlığına rağmen Ojjeh, medyada pek yer almıyor ve genelde arka planda kalmayı tercih ediyordu. Bu yüzden kamuoyu tarafından pek tanınan bir isim değildi.
Ancak yine de Ojjeh, tam olarak duvar çiçeği gibi değildi. Onu yakından tanıyanlar, girdiği her odayı aydınlatan birisi olarak, yakın arkadaşları arasında Hollywood yıldızı gibi görülen ancak karşılaştığı herkese eşit saygıyla yaklaşan, karizmatik ve baskın bir kişiliğe sahip olduğunu bilir.
McLaren CEO'su Zak Brown, "Mansour, muhtemelen karşılaştığım en iyi insandı. Kimse Mansour hakkında harika şeyler dışında bir şey söyleyemez."
"Onun inanılmaz bir birey olduğunu düşünmeyen hiç kimse görmedim. McLaren onun ailesiydi. McLaren ailesinde çalışan herkes aileydi. O, insanları çok aşırı önemserdi."
"Onun asla peşinden koşmadığı ancak hak ettiği tanınırlığı ona sağlamanın zamanı. O, bu hikayeyi okumak istemezdi ancak onun F1'de McLaren'a olan katkısını anlatma konusunda ona borçluyuz." dedi.
Andreas Seidl, Team Principal, McLaren, Mansour Ojjeh, co-owner, McLaren, and Zak Brown, Executive Director, McLaren
Photo by: Mark Sutton / Motorsport Images
McLaren'ın eski takım patronu Martin Whitmarsh, "Bana göre o, neredeyse 40 yıldır McLaren'ın kalbinde ve ruhunda yer aldı. İnsanların bilmesi gereken şey, onun ne kadar büyük bir kişiliğe sahip olduğu. O, inanılmaz bir adamdı ve birçok kişi tarafından sevilirdi."
"O, kazandığı dönemlerde McLaren'daki herkese ilham verirdi. Sağduyuluydu ve muazzam bir alçakgönüllülüğe sahipti. Ve çok cömertti."
"Ve alçakgönüllülüğüne rağmen her odayı, her garajı, her motorize evi çekiciliği, zekası, sıcaklığı ve tutkusuyla doldurdu." dedi.
McLaren'ın bir diğer eski takım patronu Eric Boullier, "Mekanikerlerden lastik çalışanlarına ve pilotlara, padokta Mansour'a karşı olan hiç kimseyi tanımıyorum. O çok sevilen, çok zeki ve karizmatik birisiydi. Onunla alakalı sadece pozitif şeyler duyarsınız." dedi.
Ojjeh özünde zeki bir iş adamı ve pazarlamacıydı. Techniques d'Avant Garde ve ilgili şirketler babası Akram tarafından kurulduğundan, Mansour hayata ekonomik açıdan bir adım önde başladı. Bu sayede özel jetler ve yatların ayrıcalıklı bir dünyasında büyümüş oldu.
Ancak o, yalnızca boş zamanlar kovalamak yerine çok çalıştı ve California'da işletme alanında yüksek lisans yaptı. Bu, onu sonunda TAG'ı devralmak ve ailenin çıkarlarını daha da genişletmek için yetkin hale getirdi.
Şirketin motor sporlarına girişi tamamen onun çabalarıyla oldu. 1978 Monako GP'ye seyahati ile ilgisi başladı. Bu ziyaret onun ilgisini ateşledi ve Williams ile sponsorluk anlaşması yaparak spora girmiş oldu.
Bu birliktelik yıllarca büyüdü ve TAG, şampiyonluk kazanan bir takım haline gelen Williams'ın ana destekçilerinden birisi oldu.
Her ne kadar Williams'a sadık olsa da, Ojjeh Dennis'ten gelen fırsat dolu teklifi kaçırmak istemedi. Ron Dennis, Porsche'nin F1 motoru üretmesi için Ojjeh'in destek vermesini istedi.
Ojjeh, TAG'ın prestijli marka ile işbirliği kurmasına sıcak bakıyordu ve o motorun F1 dışında helikopter motoru olarak da kullanılabileceğini düşünüyordu.
Onun Dennis'in teklifinin ardından doğrudan Williams'tan ayrılma kararı aldığını söylemek Ojjeh'in hakkını yemek olur. O, sponsoru olduğu takımın McLaren ile aynı motoru paylaşmasını istemekle kalmıyor, aynı zamanda Williams'tan hisse satın almak istiyordu.
Ancak Frank Williams, bu teklifi kabul etmedi ve Patrick Head ile ortak olmaya devam edip Honda ile anlaşma yapmaya yanaştı.
Williams tarafından reddedilen Ojjeh, bunun sonucunda tüm çabalarını Dennis ve McLaren'a aktarmak zorunda kaldı.
Ron Dennis and Mansour Ojjeh
Photo by: David Phipps
Patrik Head, "Aslında Frank ve Mansour arasında gerçek manada bir ayrılık yoktu. Mansour, Frank'in büyük pencereden bakmaması konusunda hayal kırıklığı yaşadı ve Ron'un daha büyük potansiyele sahip olduğuna inandı. O, harika bir partner olabilirdi. Ancak her neyse, bu olmadı." dedi.
Brown, "Açıkçası o dönemde buralarda yoktum. Ancak Mansour'u tanıdıktan sonra, onun bu konuda çok düz ve açık olduğunu, çok sempatik ve onurlu olduğunu söyleyebilirim. Onun çantasını toplayıp bir anda Frank'i terk ettiğine bir saniye bile inanmadım. Mansour öyle bir kişiliğe sahip değil." dedi.
TAG motoru, Ojjeh'in Honda'ya geçişi desteklemesinden önce 1984, 1985 ve 1986'da McLaren ile dünya şampiyonluklarını kazandı. Ardından Mansour takımdaki ana hissedar oldu.
Takip eden yıllarda onun hisse miktarında yatırımcılar gelip gittikçe değişiklikler oldu ancak o, her zaman takım arkasındaki itici güç oldu. Ancak onun onlarca yıldır takıma olan katkısını düzgün bir şekilde belirlemek, ifade etmek neredeyse imkansız.
Whitmarsh, "Ron'a cesaret veren ve herkesin büyük düşünmesini sağlayan isim oydu. Hayaller kurmamızı ve o hayalleri hayal etmemizi sağlayan oydu. Sadece onun etrafında dolanarak doğal olarak bunu hissediyordunuz."
"McLaren'ın en iyisi olmasını istiyordunuz. En iyi araçlara sahip olmasını, en iyi motorize eve, pit duvarına, garaja ve yemek servisine sahip olmasını istiyordunuz."
"Bazı insanlar bununla ilgilenmeyecekler. Bunun McLaren'ın saçmalığı olduğunu ya da öyle bir şey olduğunu söyleyecekler. Ancak yaşananları her zaman doğru şekilde sunamadık! "
"Ancak bu Mansour'un hatası değildi. Bu bize bağlıydı. O bize en iyi olmaya çalışma konusunda ilham verdi. Yarışlara, o yarışı kazanacağımızı düşünerek gidiyorduk." dedi.
Ojjeh, daha sonra McLaren adı altında yeniden markalaştırılan ve şu anda motor sporları endüstrisinde önemli bir tedarikçi olan yan kuruluş TAG Electronics'in kurulmasına destek verdi.
Ayrıca, şirketi Williams gibi rakiplerinin ötesinde başka bir düzeye taşımaya yardımcı olan McLaren F1 yol otomobilinin doğuşundaki övgüyü de fazlasıyla hak ediyor.
Whitmarsh, "O itici güçtü. O, herkesten çok bir araba tutkunuydu ve biz o zamanlar sadece bir yarış takımıydık. O, 'Bir yol arabası yapalım' diyen adamdı. O hayal kurmaya cüret eden adamdı. Sadece hayal etmekle kalmayıp, dünyanın en iyi yol arabasını yapalım dedik."
"Gordon [Murray] kesinlikle takdiri hak ediyor, Ron takdiri hak ediyor. Ama Mansour'un tutkusu ve kışkırtması olmasaydı bu olmazdı." dedi.
Ron Dennis and Mansour Ojjeh on the pitwall.
Photo by: Rainer W. Schlegelmilch
Yıllar sonra, Whitmarsh, küresel bir ekonomik krizin ortasında, McLaren Automotive olacak şirketin planlarını sunduğunda benzer bir durum oluştu.
Whitmarsh o günleri, "Mansour gibi biri etkili ve destekleyici birisi olmasaydı, bunu yapabilir miydik? Mansour sadece büyük bir destekçiydi, her araçtan birer tane istedi. Çevremizdeki herkesten çok daha tutkulu ve bilgili bir süper otomobil adamıydı." diyerek hatırlıyor.
Ojjeh, motor ortağı seçimleri gibi McLaren'daki tüm büyük stratejik kararlarda yer aldı. O, günlük faaliyetlerden sorumlu değildi - onlarca yıl bunu ortağı ve hissedarı Dennis'e bıraktı. Ne yazık ki, bu iki baskın ama çok farklı adam arasındaki ilişki sonunda patlayacaktı.
Dinamikler ilk önce Whitmarsh'ın, ardından Boullier, Brown ve Andreas Seidl'ın üst düzey roller almasıyla değişti ve patronları olarak Ojjeh onları yönlendirmeye yardımcı oldu.
Her iyi şirket sahibi gibi, güvendiği insanlara yetki vermenin değerini biliyordu. Ancak o, neler olduğunu her zaman tam olarak biliyordu.
Brown, "Ayrıntılarla ilgilendi ancak yetki verdi. Tüm ilerlememiz boyunca bana her zaman muazzam oranda destek verdi. Buraya katıldığımda işler zorlaştığında, tamamen destekleyiciydi. Ve bilgi sahibi olmayı severdi. Böylece dahil olabilir ve katkıda bulunabilirdi."
"Mikro yönetici olabilmek için değil, bilgilendirilmek için ayrıntıya girmek istedi. Çok fazla yön verdi, bir fikri vardı ancak ekibi yönetmem için bana güç verdi."
"Muhtemelen yarışa gelen ve sadece gösteriş yapmak isteyen bazı patronlar vardır ancak o, bundan çok daha fazla ilgiliydi."
"Birçok işletmenin sahibi olarak, işinin en iyi yöneticileri işe alarak ve onlara ihtiyaç duydukları desteği vermek olduğunu düşündüğünü her zaman söylerdi."
"Ancak, yönetimin iyi bir iş yapıp yapmadığı konusunda bir fikir sahibi olabilmek için için ilgili işler hakkında yeterince bilgili olması gerekiyordu." dedi.
Boullier, "Aslında çok ilgiliydi. Perde arkasında çok aktif ve çok bağlıydı. Ama mesafesini koruyordu. Önemli olan her şeyi biliyordu. İnsanlara, insanların nasıl etkileşime girdiğine ve nasıl hissettiklerine çok dikkat ederdi."
"Tüm üst düzey şeyleri bilmek isterdi ve her şeyin farkındaydı, her şeyle ilgiliydi. Tavsiye veriyordu, ancak nadiren bir hissedar gibi davranıyordu. Bir F1 takımının ayrıntılarına girmek her zaman çekici olmuştur ancak o, öyle değildi. Seviyesini koruyordu." dedi.
Mansour Ojjeh, TAG and Ron Dennis, McLaren Executive Chairman
Photo by: Mark Sutton / Motorsport Images
O güven seviyesi, McLaren'ın diğer üst düzey insanlarından da takdir gördü.
Whitmarsh, "O, size doğru kararlar almanız konusunda ilham verirdi. O size kararın ne olması gerektiğini söylemezdi. Bu gerçekten çok büyük bir olaydı."
"Takım patronuysanız ve o pozisyonda desteklenmediğinizi düşünüyorsanız, sonunda bir başkası karar veriyorsa, o zaman o işe aynı şekilde sahip olamazsınız."
"O bize bu sahiplenme hakkını verdi ve bizden başarılı olmamızı istedi. Eli ağır değildi. O, bize çok şey yaptırdı. Ancak bunu bize direktifler vererek değil, ilham vererek yaptırdı."
"En güçlü liderlik bu değil midir? Bu, liderliğin en emin şeklidir." dedi.
Ojjeh sadece iyi bir yetkilendiren değildi, aynı zamanda coşkusu ile herkesi süpürebilen bir doğal bir güçtü.
Brown, "Harika bir mizah anlayışına sahip, çok esprili ve enerji dolu birisiydi. Kazanmak, doğru şekilde kazanmak istedi. Üst seviye etik bir şekilde. Ve bunu ailesinde, karısında, çocuklarında, arkadaşlarında görebilirsiniz."
"Hayatı iyi bir şekilde yaşadı. Büyük, güzel evlerde, uçaklarda ve teknelerde yaşadı. Zengin bir adamdı ve buna göre yaşadı ama her şey gösteriş değildi."
"O, her açıdan birinci sınıf bir insandı. Hayal edebileceğiniz üzere çok iyi eğitimli ve çok dünyevi birisiydi. Fabrikadaki herkes için çok motive edici bir güçtü."
"O ilgi odağı olmak istemedi ya da buna ihtiyacı yoktu. O, çok daha etkiliydi ve McLaren'a insanların düşündüğünden çok daha fazla katkıda bulundu. O, ilgi peşinde koşmuyordu ya da takdir beklemiyordu. O, sadece takımın bir parçası olmaya çalışıyordu." dedi.
Mansour Ojjeh, co-owner, McLaren
Photo by: Mark Sutton / Motorsport Images
Whitmarsh, "O, hepimizi McLaren'ı ve kendimizi daha iyi bir seviyeye getirmemizi istedi. O, herkesi önemseyen bir insandı. O, gerçekten büyük bir adım, büyük bir kişilikti."
"Ancak beni her zaman etkileyen şey; onu bir odada, yatta ya da sosyal, özel ya da herkese açık bir alanda izlediğinizde, onun herkesi umursuyor olmasıydı. O, herkesin kendisini ortama ait rahat hissetmesini istiyordu."
"O, odadaki diğer büyük adamlara yönelen ve küçük insanları görmezden gelen büyük adamlardan birisi değildi."
"Dünyanın neresine giderseniz gidin, ekibinin sadakati her zaman ilham vericiydi ve bu sadece insanlara ilham verdiği, büyüleyici ve düşünceli olduğu içindi." dedi.
Ojjeh her zaman farklı jenerasyonlardan da olsa Niki Lauda, Alain Prost, Ayrton Senna, Mika Hakkinen ve Lewis Hamilton gibi McLaren pilotlarına çok yakın oldu.
Bu sayede o, takım patronundan ziyade arkadaş gibi oldu. O pilotlar takımdan ayrılsa dahi Ojjeh ayrılan pilotlarla her zaman yakın arkadaş oldu.
Brown, "Daniel Ricciardo ile anlaştığımızda, o büyük rol oynadı. İlişki açısından o, size sıcaklık sağlayan, sizin hoş ve sevildiğinizi hissetmenizi sağlayan birisiydi."
"O, Ricciardo'yu 'Rüzgar tünelimiz geliyor' diyerek ikna edemezdi. O, bunun yerine insanları kendi evinde gibi hissettirmede yardımcı oluyor.
O ayrıca zor kararlar verirken sorumluluğu paylaşmaktan hiç korkmadı.
Brown, "Stoffel ile anlaşma yenilemediğimizde, bunun saygı çerçevesinde açıklanması önemliydi. Her ne kadar Stoffel ile bu olmasa da, Mansour tüm pilotlarını severdi ve son haberleri onlarla paylaşırdı."
"Yani o, çok dürüsttü. Bazı insanlar 'Zak, bu zor işin üstesinden gelir' diyebilir. Ancak onun öğle yemeği masasında oturup insanlara karşı dürüst olması konusunda sorun yoktu." dedi.
Ojjeh, 2013'te organ nakli yapılana kadar zaten uzun yıllardır sağlık sorunları yaşıyordu. Ve her zaman olduğu gibi onun bu sorununu çok az kişi biliyordu. Başarılı ikinci operasyon onun taze bir başlangıç yapmasını sağlayacaktı.
Mansour Ojjeh, co-owner, McLaren
Photo by: Simon Galloway / Motorsport Images
Brown, "Onun kararlılığı, enerjisi ve hayat sevgisi, yaptığı işe, ailesine ve yarış takımına olan sevgisi onu harekete geçiren şeydi. Onun kendisini taşıma şekli etkileyiciydi."
"Son dönemde insanların fark ettiğinden çok daha fazla acı çekti. Ancak bu onun için önemli değildi. O hayatı harika ailesiyle, harika arkadaşlarıyla inanılmaz derecede başarılı bir şekilde dolu dolu yaşadı."
"Bu açıdan o, kimsenin kendisi için üzülmesini istemeyen türde birisiydi." dedi.
Ne yazık ki kendisine bahşedilen ekstra zaman geçen hafta sonu tükendi. McLaren rolü bir yana, Ojjeh onu tanıyanlar tarafından sadece değerli bir arkadaş olarak değil, aynı zamanda onun gibi olmayı arzulayacak kadar ilham verici biri olarak da özlenecek.
Whitmarsh, "O, bir eğitmen olarak çok etkiliydi. Birçok insan Mansour gibi olmak isterdi. Kimler bunu başardı bilmiyorum. Ancak hepimiz biraz onun gibi olmak isterdik. Hepimiz onun insanlara ve hayata karşı yaklaşımından ilham alırdık."
"Kendi hayatımda kendi çocuklarıma karşı Mansour Ojjeh kadar iyi olmadığımı bildiğim zamanlar oluyor. Daha fazla büyüleyici, daha sabırlı, daha iyi yaklaşıma sahip olmam gereken zamanlar oluyor. O, bu konuda bir örnekti."
"Bu konuda çok abartılı konuşmak istemem ama yine de yeterince vurgulayamam. Bir insanı gerçekten sevdiğimi söyleyebileceğim çok fazla örnek yok. Bu öncelikle Kathy ve ailesi için inanılmaz derecede üzücü, ama aynı zamanda onu seven ve onu çok özleyecek olan çoğumuz için de üzücü bir gelişme." dedi.
Ailenin işleri artık zaten McLaren Group'un Yönetim Kurulu üyesi olan Mansour'un oğlu Sultan tarafından yürütülecek.
Brown, "Ojjeh ailesi, tamamen McLaren'a adanmış durumda. Mansour geçen sene yönetim kurulundan ayrılmış ve yerine Sultan'ı geçirmişti. Sultan çok akıllı birisi ve tüm hayatı boyunca yarışların içerisinde yer aldı."
"Yani bundan böyle Ojjeh ailesine ışık tutacak isim Sultan olacak. Onun harika bir iş çıkardığını düşünüyorum." dedi.
Peki McLaren, Mansour'un geri bildirimlerini ne kadar özleyecek?
Bu soruyu Brown şu şekilde cevapladı: "Çok fazla. Ancak aynı zamanda onun fabrika içinde çok fazla ilham ve motivasyon sağlayacağını düşünüyorum."
"Şahsen orada olmasa da ruhen orada olacak ve bu bizi motive edecek. Bir sonraki galibiyetimiz %100 onun için olacak."
Lewis Hamilton, Mercedes AMG F1 and Mansour Ojjeh, TAG
Photo by: Sutton Images
Önceki haber
Mazepin, askerliğe çağrılması hakkında söylentilere açıklık getirdi
Sonraki haber
Boullier: ''Fransa GP'sinin tarih değişikliği büyük bir problem oldu''