spoiler
senaryo sorunları var, mantık hataları var, cevaplanmamış sorular var. mesela: haydi, diyelim ki pedofil-sapık valinin ölümüne "biz" (film değil) açıklama getirebiliyoruz da onca koruma nasıl geberdi? çocukluk travmasını atlatamamış, ptsd
'den muzdarip anti-kahramanı, travis bickle
(taxi driver
) gibi kahramanlaştırmaması gayet güzel olmuş. yani travis finalde pezevengi öldürüp çocuğu (jodie foster
) kurtarıyordu. joe (mükemmel joaquin phoenix
) ise hayvani büyüklükteki malikaneye girince herkesin öldürüldüğünü görüyor. bu nasıl oldu? benim entarilerimi okuyanlar bilirler, en sorgulanmaması gerekli filmlerde, en dandik filmlerde bile kalkıp filmi sorguluyorum, elimde değil. bunca korumayı kim öldürdü? kız mı? kızın da joe gibi sağlıklı olmadığını öğrenmiştik ama nasıl oldu da herkesi öldürdü? haydi, diyoruz ki sapık vali oynaşmaya çalışırken kız elindeki usturayla herifin boğazını yardı. öyle tahmin ediyorum. peki korumalar? bu herif 2. kez seçimlere hazırlanırken nasıl bu kadar kolay öldü? filmin sorunu da bu. jason statham
abimiz benzer filmlerinde kolayca milleti öldürünce pek takılmıyoruz, zira filmlerinin kalitesi belli ama bu filmde takılmadan edemedim. bu kadar övülen filmde inandırıcılık sorunları olmamalıydı.
valinin ölümüne dair açıklama yok (herifin sapık olduğu dışında hiçbir şey öğrenemiyoruz). kızın babasına dair açıklama yok (galiba babası da kızını taciz ediyor). joe'nun kızı eliyle koymuş gibi bulmasına, pek efor sarf etmeden kızı batakhaneden kurtarmasına da ne diyeyim bilemedim. evet, sonradan kızı joe'dan alıyorlar da e joe 15 dk sonra kızı tekrar eliyle koymuş gibi buluyor. valla gta
bu kadar kolay bir oyun değildi anacım. lynn ramsay
her şeyi özetliyor. joe'nun geçmişini birkaç flashbackle es geçiyor; çocukken babasından şiddet görmüş, bunu anladık da o çöldeki sahneler neydi? açıklama yok. kızın babasının ölüm nedeni gerçekten intihar mı, yoksa vali mi öldürdü? bilemiyoruz. yani senaryo sorunlu. öte yandan orijinal bir senaryo da değil. taxi driver'ın mükemmelen işlediği öyküyü almış, nicolas winding refn
'in de drive
'daki stili alınmış, harmanlanmış. joe travis gibi sorunlu birisi. ywnrh de taxi driver gibi seçim arifesinde geçiyor. joe da travis gibi küçük kızı kurtarma misyonunu ediniyor. küçük kızlar iki filmde de fahişeliğe itiliyor. drive'a gelelim. drive'da kahramanın geçmişi bilerek gizlenir, burada da bu filmin izinden gidiliyor ama şöyle bir fark var: burada mesela çöle dair yapılan flashbackle oluşan sorular yanıtlanmıyor. halbuki refn flashbacklerle falan uğraşmayarak karakteri bile isteye geçmişsiz bırakmıştı. soruları yanıtlamayacaksan, felsefi bir film değilse niye o sahneyi koyuyorsun ki? bilemedim şimdi...
demek istediğim iki filmden de kopyalamalar var ama öykü taxi driver kadar iyi işlenmiyor. senaryoda gedikler var. öte yandan son derece sürükleyici bir film. ramsay'in yönetmenliği, senaristliğini aşmış. yönetmenlik, kurgu, j. phoenix ve jonny greenwood
çok iyi. ramsay'in şiddeti gösterirken bile göstermemesi gayet yerinde ve güzel bir tercih olmuş. joe içeri girip korumaları öldüresiye dövmeye başlar ama ramsay bu sahneleri tarantino gibi gösterebilecekken kamerayı şiddetten alabildiğine uzaklaştırıyor, güvenlik kameralarını kullanıyor, kapıları kullanıyor, kamerayı sarsıyor vs böylelikle şiddeti göstermiyor. çok iyi. reji de şahane. nasıl başladı, nasıl bitti anlamıyorsunuz, öyle sürükleyici. ses ve ses miksajı da şahane. greenwood'un soundtrack'iyse müziğe cuk oturmuş, bu müziklerle sahneler daha fazla etkiliyor. öte yandan sahneler de etkileyici. ama işte etkileyici sahnelerin, rejinin vs etkisi senaryo sorunları nedeniyle azalıyor. j. phoenix'i bir kez daha övmem gerekiyor. gene mükemmel, gene mükemmel. bu arada joe gösterdi ki phoenix, joker
için doğru bir seçim. senaryo da iyi olursa taxi driver benzeri joker filminde gene mükemmel bir performans verebilir. özetle, ywnrh yılın en keyifli, etkileyici filmlerinden ama senaryosu sorunlu, o yüzden yağ gibi aksa da iyi bir film diyemiyorum.
imdb'de birisi bir teori ortaya atmış. teoriye göre filmde olan çoğu şey aslında olmuyor, hepsi joe'nun fantazilerinden ibaret. yani küçük kız, sapık vali, kızın babası, joe'nun suç ortakları falan aslında yoklar. joe aslında kimseyi kurtarmıyor. gerçek hayatta zayıf karakterli olduğundan (bkz intihara meyilli oluşu) fantazilerinde kendisini kahraman olarak görüyor. yani taxi driver'ın aynısı, orada da "travis aslında kızı kurtarmıyordu" diye bir okuma mümkündü bence. neyse. teoriyi atana göre, joe'yla annesi arasında ensest bir ilişki var, baba bu ilişkiyi öğrenip ikisini dövüyor, ama sonra baba aileden çıkıyor (joe öldürmüş olabilir diyor adam), joe'nun annesini eve kilitlemesi ve gizliliğe önem vermesinin de nedeni bu ensest ilişkiymiş, joe hiçbir zaman ırak'a gitmemiş falan diyor. güzel teori, sevdim ama % 100 doğru diyemeyiz, hatta ben hâlâ ensest okuma için yeterli bir neden bulamadım.
spoiler
edit: bir teori ekledim.