Glutamin, insan kanında en bol bulunan amino asittir. Glutamin sembolü Gln veya Q olan ve proteinlerin biyosentezinde kullanılan bir amino asittir. Yan zinciri gliktamik aside benzerdir. İnsanlarda olmazsa olmaz bileşenler arasında yer alır. Vücut genellikle yeterli miktarda sentezleyebilir. Ancak bazı stres durumlarında vücudun glutamine olan talebi artar ve diyetten glutamin sağlanmalıdır.(1)
Glutamin besin kaynakları özellikle sığır eti, tavuk, balık, süt ürünleri, yumurta, fasulye, pancar, lahana, ıspanak, havuç, maydanoz, sebze suları gibi sebzeler ve ayrıca buğday, papaya, brüksel lahanası gibi protein bakımından zengin besinlerdir.(2)
Aşağıdakiler her bir gıdada L-glutaminden oluşan protein yüzdeleridir:
Yumurta:% 4.4 (100 gram yumurta başına 0.6 gr)
Sığır eti:% 4.8 (100 gr sığır eti için 1.2 gr)
Yağsız süt:% 8,1 (100 g süt için 0,3 g)
Tofu:% 9.1 (100 gr tofu) için 0.6 g
Beyaz pirinç:% 11,1 (100 gr pirinç için 0.3 gr)
Mısır:% 16,2 (100 gr mısırda 0.4 gr)
Glutamin bir amino asittir. Amino asitler vücutta birçok önemli işlevde rol alan moleküllerdir. Temel amaçları proteinler için yapı taşları olarak hizmet etmektir.
Proteinler organlar için çok önemlidir. Aynı zamanda kandaki maddelerin taşınması, zararlı virüsler ve bakterilerle mücadele gibi başka işlevlere de sahiptirler. Diğer birçok amino asit gibi, iki farklı formda bulunur: L-glutamin ve D-glutamin. Bu iki form neredeyse aynıdır ancak biraz farklı bir moleküler düzenlemeye sahiptirler. Gıda ve takviyelerde bulunan form L-glutamin'dir. Bazı takviyeler L-glutamin olarak listelemekte, ancak diğerleri sadece daha geniş bir terim olan glutamin kullanmaktadır.(3)
L-glutamin, protein oluşturmak ve diğer işlevleri yerine getirmek için kullanılırken, D-glutamin, canlı organizmalarda nispeten önemsiz görünmektedir. L-glutamin vücudunuzda doğal olarak üretilebilir. Aslında, kandaki ve diğer vücut sıvılarında en fazla bulunan amino asittir. Bununla birlikte, vücutta glutamin ihtiyacının üretimden daha fazla olduğu zamanlar vardır.
Bu nedenle, şartlı olarak esansiyel bir amino asit olarak kabul edilir, yani diyet ya da hastalık gibi belirli koşullar altında dışarıdan alınması gerekir.(4)
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Ayrıca, glutamin bağışıklık sistemi ve bağırsak sağlığı için önemli bir bileşendir.
Glutamin çeşitli biyokimyasal fonksiyonlarda rol oynar:(5)
Protein sentezi
Amonyum üreterek böbrekte asit-baz dengesinin düzenlenmesi
Glikozun yanında bir kaynak olarak hücresel enerji sağlar
Pürinlerin sentezi dahil olmak üzere birçok anabolik süreç için azot bağışı
Bir kaynak olarak karbon desteği sağlar, sitrik asit döngüsünü yeniden doldurur
Kan dolaşımında amonyağın toksik olmayan taşıyıcısıdır
Nörotransmitter glutamatın öncüsüdür
Doku düzeyinde, glutamin, bağırsak mukozasının normal bütünlüğünün korunmasında rol oynar.
Glutamin, insan vücudunda en bol bulunan kan-beyin bariyerini doğrudan geçebilen birkaç amino asitten biridir. İnsanlar yedikleri gıdalarda proteinlerin katabolizması yoluyla glutamin elde ederler. Dokuların oluşturulup onarılması, bebeklerin büyümesi, yaralarda veya şiddetli hastalıklarda iyileşme gibi durumlarda, glutamin kullanılır.(6)
En iyi glutamin kullanma yollarından biri tıbbi tedavilerin bazı yan etkilerine karşıdır. Örneğin, kanserde kemoterapinin yan etkileri için, ishal, ağrı ve ağız içinde şişlik (mukozit) kas ve eklem ağrıları dahil olmak üzere kullanılmaktadır. Glutamin ayrıca kanser hastaları için kemoterapi gören kişilerde bağışıklık sistemini ve sindirim sistemini korumak için de kullanılır. Ek olarak, kemik iliği nakli veya bağırsak cerrahisi sonrası iyileşmeyi kolaylaştırmak, travmatik yaralar geçirmiş olanlarda iyileşmeyi hızlandırmak ve kritik hastalıklardaki enfeksiyonları önlemek için glutamin kullanılır.(6)
İnsanlar mide ülserleri, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi sindirim sistemi rahatsızlıkları için glutamin kullanmaktadırlar. Ayrıca depresyon, duygudurum, sinirlilik, anksiyete, uykusuzluk ve egzersiz performansını arttırmak için de kullanılır.
HIV (AIDS) olan kişiler bazen kilo kaybını önlemek için glutamin kullanırlar. Glutamin ayrıca dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve alkol yoksunluğu desteği için de kullanılır.
Amino asitler, proteinin yapı taşlarıdır. Glutamin vücuttaki en bol amino asittir. Glutamin kaslarda üretilir ve ihtiyaç duyulan organlara kan yolu ile dağıtılır. Glutamin, özellikle stres zamanlarında bağırsak işlevine, bağışıklık sistemine ve vücuttaki diğer önemli süreçlere yardımcı olabilir. Ayrıca vücuttaki birçok farklı hücreye "yakıt" (azot ve karbon) sağlamak için önemlidir. Glutamin, diğer amino asitler ve glikoz (şeker) gibi vücutta başka kimyasalları sentezlemek için de gereklidir.(7)
Ameliyat veya travmatik yaralanmalardan sonra, yaraları onarmak ve hayati organların işlevini sürdürmek için nitrojen gereklidir. Buradaki nitrojenin yani diğer bir deyişle azotun yaklaşık üçte biri glutaminden gelir.
Eğer vücut, kasların yapabildiğinden daha fazla glutamini kullanıyorsa (yani stres zamanlarında) kas kaybı olur. Bu, HIV / AIDS hastalarında ortaya çıkabilir. Glutamin tozu takviyeleri almak glutamin depolarını doldurabilir.(8)
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Bazı kemoterapi türleri vücuttaki glutamin seviyelerini azaltabilir. Glutamin tedavisi, etkilenen dokuların ömrünü muhafaza ederek kemoterapiye bağlı hasarı önlemeye yardımcı olabilmektedir. (9)