En iyi gerilim filmleri seyirciyi koltuğuna bağlayıp önce kendi kahramanlarının gerçeklik kavramını altüst eder, arkasından yönlerini şaşırtır ve sonunda da entrikanın arkasındaki kötülükleri günışığına çıkarır. İlk defa II.Dünya Savaşı sırasında ortaya çıkan casus filmleri, ihanet, casusların karşılıklı mücadelesi ve kötülüğün doğasını sorgulayan gerilimlere dönüştü.
Ardından, film noir'ların (kara film) kötümser bakış açısı ve yeni film noir'ler seyircileri germek için muammaları, suçu ve köhne dekorları bir arada kullanıldı. Aksiyon gerilimlerinin sunduğu sürükleyici ve basit eğlence, kovalamacaların ve yarışların gücünden faydalandı. Başka bir alt türü olan psikolojik gerilim ise kahramanların aklını karıştırıp gerçeği sorgulamaya iterek çoğunlukla çarpıcı süpriz sonlarla bitirildi.
Diabolique - (Henri Georges Clouzot) - (1955)
Zampara bir kocadan muzdarip, kırılgan bir kadın, adamın icabına bakmak için onun sevgilisiyle işbirliği yapar. Ancak onlar bu işi hallettikten sonra, adamın cesedi kaybolur ve onun hayaleti gibi görünen şey kadını dehşete düşürür.
Hichcock'un Psycho'suna (1960) ilham veren süpriz son, yönetmenin seyirciyi de acıklı kadını kandırdığı gibi kandırmasıyla sarsıcı bir etki yaratır.
The Third Man - (Carol Reed) - (1949)
Grahan Greene'in karşı casusluk hakkında özgün seneryosunu savaş sonrası Viyana'sının harabe ve kanalizasyonlarında çeken Reed, öyküyü görüntü yönetmeni Robert Krasker'ın yardımıyla hayata geçirdi.
Ekspresyonist (dışavurumcu) görüntüleri, her ikisi de film noir'ı (kara filmi) niteleyen olağanüstü kamera açıları ve çarpıcı gölgeleriyle, savaş sonrası dünyanın muğlak hale gelen ahlak anlayışını ve karmaşık siyasi manzarasını yansıtıyor.
Memento - (Christopher Nolan) - (2000)
Bu başdöndürücü filmde Nolan, uzun süreli hafızasını kaybeden esşiz bir başkahraman yarattı. Vücuduna yaptığı dövmeler ve çektiği Polaroid fotoğraflarla, intikam arayışını her gün kendine hatırlatıyordu.
Filmin gelişigüzel kronolojik yapısı kahramanını boşuna umutlandırarak hayatındaki bazı insanların söyledikleri kişiler olmayabileceği ortaya çıkarınca, ana karakter kimin peşinde olduğunu anlamak için olayları tekrar yorumlamak zorunda kalır. Bu gerilim, gerçeği sorgulayan ve seyircinin yüzeydekinin ötesin görmelerini istemesi bakımından etkili olduğu söylenebilir.