Kitabın yazarı Plutarkhos (MS 46-119), tarih yazımını kökünden etkilemiş olup, antik döneme dair çok sayıda eseri olan ve güvenilir metotlar izleyen bir tarihçidir.
Bu kitabı da aslen "Paralel Hayatlar" ismiyle yazdığı, ikili biyografi karşılaştırması yapan tarih kitabının bir bölümüdür.
Kitabın konusu olan Lykurgos (MÖ 800-730) ise gerçekten ilginç bir kişilik. Çok alçak gönüllü olmasıyla tanınan ve kendisine verilen tahtı dahi başkasına bırakabilecek kadar hırstan uzak yapısıyla halk tarafından sevilmiş biridir. Daha sonra başta Girit olmak üzere bir çok ülkede bulunmuş ve mevcut siyasi yapıları incelemiştir. İdeal bir düzen sistemini aklında yarattıktan sonra ülkesi olan Sparta'ya geri dönmüş ve uygulamak üzere işe girişmiştir.
Bu dönemde Sparta'da yaşananları uzun uzun anlatabilirdim, ve çok da ilgi çekici olurdu, fakat kitapta bunlar zaten var ve okuması da çok eğlenceli. Kendinizin okumasını isterim.
Bu kitabın bende bıraktığı izlenim ise şöyle; aslında MÖ 8. yüzyılda denenmiş bir komünist devlet modelidir anlatılan. Şehir devleti olan Sparta'da bu uygulanabilmiş ve halkı tarafından çok taktir edilen bu lider, Lykurgos, da sonunda tanrısal bir seviyeye çekilmiştir. Komünist fikrin yanında, Nazi dönemini ve "saf, gelişmiş ırk" yaratma çabalarını andıran çok sayıda reform da yapılmış ve yeni doğan nesillerin "bozuk" olanları imha edilmiştir. Sağlam kabul edilenleri ise ailelerinden alınmış, "milletin çocuğu" olarak tam bir savaşçı makine olarak yetiştirilmiştir. Yani dönemin Sparta Devleti yarı komünist- yarı nasyonal sosyalist bir yapıdadır.
Bu kitapta Plutark'ın ne kadar abartıya yer verdiğini bilemiyorum fakat uygulandığı anlatılan "ideal devlet" modeli gerçekten ilginç ve bu işin de MÖ 700'de yapılmış olması da bir o kadar hayret verici. İlgilenenlerin okumasını tavsiye ederim. Zaten çok büyük bir kitap değil, canınız sıkılmadan okuyabilirsiniz.