Bu yazımızda eğitim bilimlerinde kullanılan ölçme araçlarına değineceğiz. Bilişsel hedef alanı ölçme araçları: yazılı sınavlar, sözlü sınavlar, kısa cevaplı testler, doğru-yanlış testleri, çoktan seçmeli testler ve eşleştirmeli testlerdir.
Yazılı sınavlar, kişinin özgün ve yaratıcı düşünme gücünü yazılı anlatım becerisini, belli konularda görüşünü, ilgi ve tutumunu ölçmede kullanılabilir. Cevabın yazılı olarak verilmesi, aslında ölçülmek istenmeyen özelliklerinde cevaba yansımasına neden olur. Örneğin yazılı sınavlarda yazı güzelliği puanı etkileyebilir. Yazılı sınavlarda, yazma hızı okuma hızından düşük olduğunda az sayıda soru sorulur. Bu da sınavların güvenirlik ve geçerlik geçerliliğini düşürür. Cevabı bilemeyen öğrenci farklı bir cevap yazarak öğretmeni kandırmaya çalışabilir ya da şişirme cevaplar vererek fazla puan alabilir. Yazılı sınavlarda öğrencilerin verdiği cevaplar doğru ya da yanlış olarak sınıflandırılamayabilir. Yazılı sınav sorularının hazırlanması kolaydır ve az zaman alır fakat puanlamaya çeşitli hatalar karışır. Bu yüzden yazılı sınavların puanlaması sübjektiftir diyebiliriz.
Yazılı sınavlarda şans başarısı yoktur.
Sözlü sınavlar, soruların sözlü olarak verildiği ve cevapların da sözlü olarak kabul edildiği sınavlardır.Öğrencilerin sözlü anlatım becerilerinin ölçülmesi amacıyla kullanılır. Bu tür sınavların temel özellikleri şunlardır;
Sözlü sınavlarda soru sayısının az olması kapsam geçerliliğini ve güvenirliliğini düşürür.
Kısa cevaplı testler, öğrencinin bir sözcük, bir rakam, bir tarih ya da en çok bir cümle ile cevaplayabileceği sorulardan oluşur. Kısa cevaplı testlerde daha çok bilgi düzeyinde, hatırlamaya dönük sorular sorulduğundan öğrenciler ezbere yönlendirilir. Bu da kısa cevaplı testlerin en önemli sınırlılığıdır.
Öğrencinin belli konulardaki yanlış ve doğrularını seçme gücünü ölçen test türüdür. Testteki maddeler doğru ve yanlış önermelerden oluşturulur. İlkelerin ve genellemelerin yoklanması, belli bir konuda seçme yapılması istendiğinde kullanılır. Doğru yanlış testlerinin özellikleri şunlardır:
Çoktan seçmeli testler bir sorunun doğru cevabını, verilen seçeneklerden bulunmasını gerektiren bir test ürünüdür. Bilgi, kavrama, uygulama ve analiz düzeyindeki davranışları ölçmede etkilidir. Çoktan seçmeli testler sentez düzeyindeki davranışları ölçmede yetersiz kalmaktadır.
Eşleştirilmiş testler, çoktan seçmeli testlerin farklı bir biçimidir. İki bölümde verilen bilgiler, kelimeler ya da semboller eşleştirilir. Öğrencilerin nesnel olaylar hakkında ilişki kurma güçleri ölçülür.
Eşleştirilmiş testlerin özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
Geçerlilik, bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği, başka herhangi bir özellikle karıştırmadan, doğru olarak ölçebilme derecesidir. Bir ölçme aracının, geliştirilmiş bulunduğu […]
Standart sapma, tüm istatistiksel ölçüler arasında en fazla bilgi veren veridir. Öğrencilerin almış oldukları notların ortalama değere olan uzaklığına standart sapma […]
İstendik özelliklerde ölçme aracı hazırlamak için test geliştirme aşamalarını kullanırız. Test geliştirmesi 11 basamaktan oluşur sırasıyla yazımızda bulabilirsiniz. Test Geliştirme Aşamaları […]
Güvenirlilik hesaplama yöntemlerini bu yazımızda inceleyeceğiz. Güvenirlilik hesaplamaları uygulanması gereken form sayısı ve uygulama sayısına göre değişiklik göstermektedir. Yazımızda test tekrar […]
Ölçme araçlarında güvenirlilikten bahsedecek olursak testin güvenilir ve geçerli olması bekleriz. KPSS Eğitim bilimleri sınavında bu bölümden sıklıkla soru gelmektedir. Güvenirlilik […]
Ölçmede birim konusu ölçme ve değerlendirme dersindeki en temel konulardan biri birimdir. Birimin sahip olduğu nitelikler ölçme sonucumuzu doğrudan etkileyecektir. Birim […]
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.