Pompey Kimdir ?
Pompey veya Büyük Pompey olarak da bilinen Gnaeus Pompeius Magnus , Roma Cumhuriyeti'nin düşüşü sırasında askeri bir lider ve politikacıydı . 106 BCE'de doğdu ve 28 Eylül 48 BCE'de öldü. Babası Gnaeus Pompeius Strabo'ydu.
Pompey'in hayatı kolaylıkla dört aşamaya ayrılabilir: erken kariyeri (MÖ 106-71), üçlü hükümdarlığa kadar konsüllüğü (MÖ 70-60), daha sonraki kariyeri Roma (MÖ 59-50) ve İç Savaş (49- 48 BCE).
Erken kariyerPompey'in askeri kariyeri, Asculum'da (MÖ 89) babasının ordusu altında hizmet verdiği Sosyal Savaşlarda (MÖ 91-89) başladı. MÖ 83'te Pompey, Sulla için savaşmak üzere babasının gazilerinden ve müşterilerinden alınan üç lejyondan oluşan özel bir ordu satın aldı . Bu Pompey olarak gönderilmesinden sonra yanlısı praetor (a sulh bir yerine gönderilen praetor'a kadar) Sicilya ve ardından Afrika muhalifleri bastırmak için. Sulla, Pompey'nin hala sadece bir equites olmasına rağmen, 12 Mart'ta Pompey'e zafer kazandırdı.ve bu nedenle, resmi olarak bir zafer kazanmaya uygun olmayan, Pompey, büyük Makedon generali Büyük İskender'i açıkça yansıtan Magnus, Büyük adını da bu kez aldı .
Pompey, ilk eşi Aemilia'nın ölümünden sonra, Sulla'nın üvey kızı Mucia Tertia ile evlendi ve bu, zamanın çoğu evlilikleri gibi muhtemelen siyasi bir hareketti. Bu gerçeğe rağmen Sulla, Pompey'i MÖ 78'de iken vasiyetinden çıkarmayı gerekli hissetti ve konsüllük için Lepidus'u destekledi; Görünüşe göre önümüzdeki yıl Pompey dersini almış ve bunun yerine Quintus Lutatius Catulus'u desteklemişti, bunun nedeni Lepidus'un artık Sullan yasalarını iptal etmekten bahsetmesiydi. MÖ 77'de Pompey konsüllük yaptıİspanya'da Sertorius'a karşı mücadeleye yardımcı olmak için. Sertorius, c. M.Ö.'den beri bu alanda aktif olan Sulla'nın bir rakibiydi. 83 BCE. Pompey oradan MÖ 71'de geri döndü ve şimdi mağlup olan Spartacus'un altında savaşan dağınık köle gruplarını yok etti . Bunu yaparken, Pompey Köle Savaşı'nı sona erdirmek için kredi almaya çalıştı, oysa aslında savaşta ana Romalı kahramanı Crassus'du . Pompey'in zaferlerinin bir sonucu olarak, 29 Aralık MÖ 71'de ikinci zaferini kazandı.
M.Ö. 70 yılına kadar deneyimli bir adam olan Pompey, çok genç olduğu ve cursus honorum ile aynı hizada quaestor veya praetor pozisyonlarında bulunmadığı için konsüllük için okunaksızdı . Buna rağmen kurallardan feragat edildi ve Pompey, Crassus ile o yıl için konsüllüğü aldı. Pompey konsüllüğünden sonra standart olduğu gibi bir eyaleti kontrolüne almadı. Bunun yerine, Gabinian Kanunu 67 BCE Pompey karşı ve artan problemin bertaraf etmek güç ve yetki verdi korsanlık içinde Akdeniz Roma'nın gıda tedariği için bir tehdit oluşturuyordu.
Pompey, Gabinian Yasasının kendisine üç yıl boyunca komuta vermesine rağmen, kontrolünün ilk üç ayında korsanlarla başarılı bir şekilde mücadele etti ve MÖ 66'da, Roma ordusunun Mithridates VI'ya karşı komutasını veren başka bir yasa çıkarıldı . Pontus. Bu yasa formları Cicero ‘ın Pro Doktorlar Manilia , zamanında Roma OPTIMATE hizipler hukuk yönelik güçlü bir muhalefet olmasına rağmen yasanın lehinde konuşan ilk tamamen siyasi bir konuşma. Mithridates VI'yı yendikten sonra Pompey, Bithynia, Pontus ve Suriye'yi Roma eyaletlerine çevirdi ve Roma'nın daha sonra Doğu'ya ilerlemesinin önünü açtı. Pompey, MÖ 62'de İtalya'ya döndü., ve ordusunu dağıtarak nihayet doğum günü olan 30 Eylül 61 BCE'de Roma'ya girdi. Pompey döndükten sonra, Roma'nın daha önce hiç görmediği, iki gün süren bir zaferi kutladı!
Ancak, hepsi Pompey'in umduğu gibi değildi, senato dağılmış ordusu için arazi hibesi önerilerini reddetti ve onlar da Pompey'in doğu yerleşimlerinin onayını reddetti; bu karara Genç Cato (Yaşlı Cato'nun büyük torunu) başkanlık etti. Sonra, Sezar'ın MÖ 60'da İspanya'dan dönüşüyle, Pompey , muhtemelen Roma'daki politik açıdan en etkili ve güçlü üç adam olan Sezar ve Crassus'la (kendi içinde eski bir terimden ziyade modern bir terimdir) ilk üçlü hükümdarlığı kurdu (özellikle çabaları birleştirildi).
M.Ö. 59'da Sezar, Crassus ve Pompey'in desteğiyle, Pompey'in emektar askerlerine toprak bağışlarını yerine getirmesini ve doğudaki yerleşimini onaylatmasını sağlayan konsolos olarak atandı. Pompey'nin hayatının en bariz politik motive edici olaylarından biri, Sezar'ın kızı Julia ile evlenmek için karısı Marcia'nın boşanmasıydı. Bununla birlikte, bu evliliğin siyasi motivasyonuna rağmen, Pompey Julia'yı sevmeye başladı ve bu çağdaşları tarafından bahsediliyor. Sezar'ın Pompey'in istediğini yerine getirmesine ve siyasi evliliğe rağmen, Pompey'nin başarısı düşmeye başlamıştı ve MÖ 58 / 7'de Publius Clodius Pulcher tarafından saldırıya uğradı. MÖ 57'de Pompey, hem Cicero'nun sürgünden dönmesini sağlamayı başardı hem de Roma'nın mısır arzının kontrolünü güvence altına aldı (çok önemli bir rol, beş yıl süren ve onaprokonsüler imperium ve on beş elçi, ancak ordu sağlanmadı). Öncelikle askeri bir adam olduğu düşünüldüğünde, Pompey'nin kamu ve sivil meselelere ani geçişine dikkat çekmek ilginçtir; ancak bunun önerebileceği şey, lojistik becerilerinin bir general olarak mısır tedarik organizasyonuna aktarılmış olmasıdır.
Bununla birlikte, bu yıl da Pompey, Kleopatra VII'nin babası Ptolemy XII Auletes'i Mısır'da iktidara getirmeyi başaramadı.. Yine de, üçlü hükümdarlık Pompey için her iki yönde çalışıyor gibi görünüyordu ve MÖ 55'te, Luca'da üç erkeğin anlaşması yeniden onaylandıktan sonra, hem Pompey hem de Crassus yeniden konsolos olarak atandı. İlginçtir ki, iki İspanyol vilayetini yönetmesi için verilmiş olmasına rağmen, Pompey, Roma'da kalabilmek için onları elçiler tarafından yönetmeyi seçti. Görünen o ki, Pompey'in kampanyalarının kendisine ve Roma'ya getirdiği muazzam zenginlik ve bu, abartılı oyunlarla açılan Campus Martius'ta Roma'nın hemen dışındaki Pompey Tiyatrosu'nun yaratılmasıyla somutlaşıyor . Kendisi de bir oluşuyordu tiyatro Tapınağı için Venüs VICTRIX ve Pompey kendisi bir heykel.
Ancak, önümüzdeki iki yıl gerginlikler üçlüsünün içinde inşa gördü öncelikle Pompey ile daha ileri siyasi evlilik bağlantıları her tür gelen bıraktı Jül Sezar Julia 54 M.Ö. doğum sırasında öldükten sonra ve 53 M.Ö. Crassus içinde öldürülen Parthia , bunlardan ikisi olaylar Sezar ve Pompey arasındaki gerginliği artırmaya hizmet etti ve bu da sonunda İç Savaşa yol açacaktı. Clodius, MÖ 62'de öldürüldüğünde, Pompey bu yıl tek konsolos seçildi ve hatta Cato tarafından desteklendi. Pompey daha sonra Titus'u koymaya devam ettiAnnius Milo yargılandı ve şiddet, rüşvet ve hakimin doğası ile ilgili yeni bir yasa oluşturdu. Bu eylemler muhtemelen Sezar tarafından olumlu görülmezken; bu, doğrudan yasallaştırılmadıkları anlamına gelmez. Pompey kendi artmış Ancak, imperium bir beş yıl boyunca, o sismik etkilenen durum quo . Aynı zamanda Pompey, siyasi müttefiki Quintus Caecilius Mettelus Piso Scipio olan Cornelia ile evlendi.kızı; Yine, Julia'da olduğu gibi, siyasi bir evlilikken, bu hiçbir şekilde sevgisiz bir evlilik değildi. Pompey'in Sezar'ı geri çağırması için çağrılar vardı ve bu, MÖ 50'de Gaius Scribonius Curio'nun her ikisine de ya da hiçbirine emirlerini bir kenara bırakmalarını istemesine yol açtı. Cicero durumu kısaca özetliyor:
İç savaşPompey bu durumu kabullenemedi ve Sezar'ın Rubicon'u geçtiği ve ünlü sözler, alea iacta est (zarlar atıldığı) olan MÖ 49'da İtalya'daki Cumhuriyet ordularının komutasını devraldı . Daha sonra orduyu Brundisium'dan Makedonya'ya taşıdı ve burada güçlerini seferber etti. MÖ 48'de Sezar geldi ve Sezar'ın gücünün kendisinden daha büyük olduğunu bilen Pompey, Caesar onu Dryrrachium'da ablukaya almaya çalıştığında geri çekildi. Plutarch'ın aşağıdaki pasajı bunu anlamaya yardımcı olurken, Sezar zaten tecrübeli, savaşla güçlendirilmiş bir orduya sahipken Pompey, Sezar'ınkinden daha az deneyimli bir orduyu sıfırdan harekete geçirmek zorunda kaldı:
9 Ağustos'ta (bunu yapmaya ikna edilmesinin nedeni açık değil) Pompey, Sezar ile Tesalya'daki Pharsalus'ta meydan savaşında karşılaştı ve korkunç kayıplar ve acımasız bir yenilgi aldı. Sezar, Galya'daki seferlerinden çok değerli deneyimler kazanmış, zorlu bir general olmuştu . Pompey daha sonra Mısır'a kaçtı, ancak MÖ 48 Eylül'de İskenderiye'ye inerken bıçaklanarak öldürüldü . Pompey'in yenilgisi ve Jül Sezar'ın zaferi ile İmparatorluk Roma'nın temelleri kazıldı ve 'demokratik' bir Roma'nın tüm duyguları onunla birlikte gömüldü.
( M.Annaeus Lucanus, İç Savaş Üzerine , 9.204-6)