Kapitalizmin ortaya çıkış koşullarını anlamanın en iyi yolu Karl Marx, Adam Smith gibi düşünürleri veya tarih, iktisat kitaplarını okumak değil roman okumaktır! Özellikle 18.-19. yüzyıl İngiliz romanından başlayarak… Bana göre JaneAusten’ı, Bronte kardeşleri, Charles Dickens‘ı okumadan, onların hikayelerindeki karakterleri tanımadan burjuva sınıfının niteliğini, nasıl ortaya çıktığını kavramak imkansızdır.
18. yüzyılın sonlarından itibaren İngiliz romanı ve şiiri Batı burjuvazisinin doğuşunu ve feodal sistemin çöküşünü ağır çekimle zihninize nakşeder. Max Weber‘in ‘kapitalizmin ruhu’ olarak nitelendirdiği ‘Protestan ahlakı’ ve buna karşı çıkışlar İngiliz roman kahramanında cisimleşir. Sanayi Devrimi’nin eşiğinde yazılan bu eserlerin en tipik örnekleri kadın yazarlara aittir. JaneAusten, Emily Bronte, Charlotte Bronte ve Anne Bronte gibi yazarlar, feodal-muhafazakar İngiliz toplum yapısını temsilen ‘ahlaklı, üretken, köklerine bağlı’ ev kızlarını eserlerinde yüceltirken, toprağa ihanet edip yüzünü sermayeye dönen ‘yozlaşmış’ genç İngiliz ‘asilzade’lerini yerden yere vururlar. Burjuvazinin ilk DNA’sını taşıyan bu ‘topraksız asilzadeler’ ise toprakla bağlarını yadsımadan ‘özgürlük’ tanımıyla süslü yeni bir zengin yaşayışın ve fikirsel dönüşümün önündeki engelleri bertaraf etmeye çalışırlar. Tüm hikaye bu asilzadeler etrafında döner. Nitekim yeni İngiliz toplumu da onların etrafında şekillenmeye başlamıştır.
Devamını okumak için tıkla: http://hurbakis.net/content/leyla-erbil-ahmet-arifi-neden-sevmedi