Dengeyi Koruyorum
Gerekli malzemeler
1 adet oklava (uçları bombeli değil de düz olursa daha iyi olur)
1 avuca sığacak kadar oyun hamuru
Yapılışı:
1. İlk olarak oklavayı parmak ucunuzla düşürmeden dengede tutmaya çalışın.
2. Daha sonra oyun hamurunu oklavanın herhangi bir ucundan bir karış sonrasına top şeklinde sarın.
3. Oklavayı oyun hamuruna yakın ucuyla parmak ucunuza dik olarak yerleştirin ve oklavayı bırakın. Oklavayı dengede tutmaya çalışın. Bir kez de oklavayı oyun hamuruna uzak olan ucundan tutarak dik tutmaya çalışın.
Hangi durumda oklavanın dengesini daha kolay sağlayabiliyorsunuz?
Neler Oluyor: Oklavayı parmak ucumuzla kolayca dengede tutabiliyorken, üzerine bir ağırlık eklediğimizde, durumun değiştiğini gözlemledik. Ağırlığı oluşturan oyun hamuru, oklavayı bir yöne doğru etkilemeye başladı. Ağırlık parmak ucumuza yakınken oklavanın hızla dengesini kaybettiğini, oyun hamuru parmağımıza uzakken devrilmenin daha yavaş ve dengenin daha kolay kontrol edilebilir olduğunu hissettik. Bunun nedeni, eylemsizlik momenti olarak açıklanan ve katı(bükülmez) cisimlerin, kendi dönme hareketlerindeki değişime karşı eylemsizliğini ifade eden kavramdır. Ağırlığın cisim üzerindeki konumu bu eylemsizlik süresini belirler. Ağırlık parmağımıza yakınken oklava güçlü bir momente sahipken ağırlık uzaklaştıkça momentin gücü de azalmakta, bu nedenle dengeyi sağlamamız kolaylaşmaktadır.
Eylemsizlik momenti kavramını ip cambazları dengelerini daha iyi koruyabilmek için kullanırlar. Denge çubuklarını uzun tutarak, ağırlığı (kendilerini) de ortalayarak eylemsizlik momentini arttırırlar, böylece dönmeye karşı direnç oluşturur ve dengeyi sağlamaya çalışırlar.