Dolama, el parmaklarının tırnak bölgesindeki yumuşak kısımlarının, bazen de kemiğin iltihabından ileri gelen ağrılı şişliktir. Dolamayı parmakların herhangi bir şekilde yaralanıp, çizilmesi sonrası açılan küçük yaralardan içeri giren mikroplar yapar. El işleriyle genellikle kadınlar uğraştığından kadınlarda erkeklerden daha fazla görülür.
Dolama Belirtileri Nelerdir ?
Kronik dolama, çoğunlukla elleri fazla su içinde kalan kişilerde olur. Apse yavaş gelişir ama sürekli ve yineleyicidir. Şişmiş tırnak çevresinden zaman zaman irin sızar. Tırnak yüzeyi, oluşması sırasında enfeksiyonla zarar görmesi yüzünden, düzgün değildir. Tırnak kenarlarında renk değişimi görülebilir. Akut dolama ise genellikle yaralanma nedeniyle olan ve aniden başlayan şiddetli iltihaptır.
Dolamanın Nedenleri
- Kütikül, su, sabun ve yaralanma sonucu zarar görebilir. Ellerin suyun içinde fazla kalması, kütikülü zayıflatır ve yumuşatır. Sabun ve deterjanlarla uzun süreli temas, yağını alarak sertleştirir ve çatlamasına yol açar. Bu nedenle, dolama en çok ev kadınlarında ve elleri sürekli su içinde olanlarda görülür.
- Küçük yaralanmalar da kütiküle zarar verir. Parmaklar, çok fazla kullanıldıkları için kolayca yararlanabilirler. Bebeklerdeki dolamaların nedeni ise yaralanma ve parmak emme yüzünden tırnak çevresinin sürekli ıslak olmasıdır. Dikkatsizce yapılmış manikürler kütiküle zarar verebilir ama hiç bakılmamış kütiküller de tırnak ayçasına kadar büyüyerek, yarılıp, iltihaplanabilirler.
Dolama Tedavisi
- Sıcak banyolar: Dokuların iltihapla şişmesini azaltmaya yardım edecektir. Bunları takiben bir antibakteriyel madde (bakteri enfeksiyonları için) sürülebilir veya eğer bir mantar enfeksiyonu varsa % 1 lik gentian violet solüsyonu kullanılabilir.
- Cerrahi: Tedavisi cerrahi olarak apseyi boşaltmaktır. Bunun için parmak, ya tırnak ucuna yada parmak eksenine paralel bir biçimde kesilir. Birincisi iz bırakmaması ve his duyusunu bozmamasından dolayı tercih edilir. Cerrahi müdahaleden sonra kuvvetli bir antibiyotik tedavisi yapılmalıdır.