İngilizcede olumlu cümlelerde “did” ve “do” yardımcı fiillerinin kullanılmadığını öğrenmiştik. Ancak bazı cümlelerde bununla karşılaşabiliyoruz. Bu derste bunun neden olduğunu ve ne anlam verdiğini işliyoruz.
İngilizce konuşurken düzenli olarak yaptığımız eylemleri veya geçmişte yaptığımız eylemleri belirten olumlu cümleler kurarken belli bir düzen takip ederiz.
Geniş zamanda ve geçmiş zamanda olumlu cümleler kurarken hep sırasıyla fiilin yalın hali ve ikinci hali kullanılır.
- I play football every week.
- Her hafta futbol oynarım
- I played football last week.
- Geçen hafta futbol oynadım.
Do ve did yardımcı fiilleri ise olumsuz cümlelerde ve sorularda kullanılır. Mesela yukarıdaki cümlelerin olumsuz hali;
- I do not play football every week.
- Her hafta futbol oynamam.
- I did not play football last week.
- Geçen hafta futbol oynamadım.
Peki neden bazen “I do play football every week” veya “I did play football last week” gibi cümlelerle karşılaşırız?
Böyle bir cümle ile karşılaştığında yapılmak istenen şey cümleye vurgu yani ekstra bir kuvvet katmak. Olumlu cümlelerde do ve did yardımcı fiillerini “gerçekten” anlamını katıyormuş gibi de düşünebilirsin. Bir örnek üzerinden gidelim.
- I cleaned my room last night.
- Dün akşam odamı temizledim.
Cümlesiye bir örnek yapalım.
Diyelim biri senin odanı temizlemediğini düşünüyor. Buna karşılık “I did clean my room last night” dersen ve did yardımcı fiilini vurgularsan, “Gerçekten dün akşam odamı temizledim” gibi bir cümle kurmuş olursun. Kısaca, odanı temizlediğini vurgulamış olursun.
Başka bir örneğe bakalım.
“I never went to France but I did go to London” gibi bir cümle kurarsan “Hiç Fransa’ya gitmedim ama Londra’ya gittim” demiş olursun. Burada did yardımcı fiili ile cümleye ektra bir vurgu katmış oluyorsun.
Bu arada yardımcı fiil ile cümle kurarken, fiili çekimlemene gerek yok çünkü yardımcı fiil cümleye zaten zaman anlamını katıyor.
Yani “I did go to London” doğru. Bunu “I did went to London” olarak söylememen lazım. “did” zaten geçmiş zaman anlamını katıyor. Tekrar “went” diyerek go fiilinin ikinci halini kullanmana gerek yok.
Geniş zamanda da yine buna benzer cümleler kurabilirsin.
Mesela konuştuğun kişi senin pek tenis oynamadığını düşünüyor olabilir. Halbuki sen her gün oyunuyorsundur.
Buna karşılık “I do play tennis every day” dersen, düzenli olarak tenis oynadığını vurgulamış olursun.
Bunu sadece karşı taraf sana inanmadığında değil, normalde insanların yapmadığını düşündüğü bir eylemi yaptığını vurgularken de belirtebilirsin. Belki karşındaki kişi bilgisayar oyunu oynamadığını düşünüyor. “I do play video games” diyerek bunu vurgulayabilirsin.
Geçen sene konferansa katılmadığını düşündüğünü hissedebilirsin. “I did attend the conference last year” diyerek katıldığını vurgulayabilirsin.
Veya her sabah koşu yaptığını vurgulamak istiyor olabilirsin. “I do run every morning” diyrek bunu yapabilirsin.
Özetle;
Normalde geniş zamanda ve geçmiş zamanda yaptığımız eylemlerle ilgili olumlu cümle kurarken yardımcı fiil kullanmayız.
Geniş zamanda fiilin yalın halini kullanırız.
- I play tennis every week.
Geçmiş zamanda da fiilin ikinci halini kullanırız.
- I played tennis last week.
Ancak bazen “do” ve “did” yardımcı fiillerinin kullanıldığı cümlelerle karşılaşırsın.
- I do play tennis every week.
- I did play tennis last week.
Bu cümlelerde yardımcı fiilin görevi cümlelere ekstra vurgu katmak. Bu cümleleri “Gerçekten her hafta tenis oynarım” veya “Gerçekten geçen hafta tenis oynadım” gibi düşünebilirsin.
Evet, harika. Artık geniş zamanda ve geçmiş zamanda yaptığın eylemleri belirttiğin olumlu cümlelerde yardımcı fiil kullanıldığında, bunun ne demek olduğun biliyorsun.
Sen de cümlelerine bu şekilde ekstra vurgu katabilirsin. Yardımcı fiil kullandığında fiili çekimleme yeter. 🙂