Türkiye silah ithalatına ayırdığı bütçeyi giderek arttırmasıyla dikkat çekiyor. Son olarak ABD’li silah devi Sikorsky ile 109 helikopter için 3.5 milyar dolarlık anlaşma yapıldı. Bu miktar, son beş yılda harcanan 2.7 milyar dolarlık silah ithalatını tek kalemde geçiyor. Dünyada 14’üncü olan Türkiye, bu harcama ile ilk dörde yükselebilir. 10 yıl içinde ise sayı 600’e, bütçe 20 milyar dolara çıkacak.
Bu para herkesi ilgilendiren sorunlara aktarılsaydı nelerin yapılabileceğine dair küçük bir liste bile, silahlanmanın ürkütücü bilançosunu göstermeye yetiyor. Kaba bir hesapla; maliyeti 1 milyon dolar olan 500 yataklı 3500 devlet hastanesi, 20 derslikli 10 bin okul, Boğaz’a 1.1 milyar dolar maliyetle 3 tüpgeçit yapılabilir. Milli Eğitim’in hesabına göre bir ilköğretim öğrencisinin devlete bir yıllık maliyeti 1174 dolar. Yani bu para ile 3 milyon ilköğretim öğrencisi parasız okuyabilir.
Aynı şekilde bu para, yıllık bütçesi 3.2 milyar dolar olan Adalet Bakanlığı’na aktarılsa, adalet sistemi iyileştirilebilir. Sorunlar göz önüne alındığında benzer örnekleri arttırmak kolay. Ancak farazi hesaplar bir yana kimsenin kaçamayacağı kesin bir maliyet şimdiden belli: 109 Skorsky için Türkiye’deki 19 milyon ailenin evinden 185’er dolar çıkacak.
Neye denk geliyor
Adalet bütçesinden 300 milyon $ fazla
Eğitim bütçesinin altıda 1’i
Sağlık bütçesinin dörtte 1’i
GSYH’nin binde 5’i Türkiye bütçesinin yüzde 2’si