lenfatik sistem
Lenf Sistemi Hakkında Bilgi
Lenfatik Dolaşım
Kapiller duvardan dışarı çıkan sıvının tamamı kapiller sisteme katılmaz bir kısmı lenfatiklere girer ve kana drene olur.Bu durum intersisyal sıvı basıncının artmasını engeller. 24 saatlik lenf akımı 2-4 L. dir. Karaciğer ve barsaklarda önemli miktarlarda, diğer organlarda az miktarlarda protein intersisyal aralığa girer. Lenfatik kanalların duvarları makromoleküllerin geçişine izin verir ve proteinler sistemik dolaşıma lenfatik sıvı ile tekrar döner (bir günde dolaşımdaki proteinin % 20-50 si).
Lenf akımını Sağlayan Faktörler:
**İskelet kaslarının hareketi: Lenf damarlarındaki kapaklar geri kaçışı engeller ve kontraksiyonlar lenf sıvısını kalbe doğru yönlendirir. Lenfatik damarların çevresindeki arterlerin pulsasyonları da benzer etki gösterir.
**Negatif intratorasik basınç
**Lenfatiklerin sonlandığı venlerdeki yüksek hızlı kan akımının oluşturduğu vakum etkisi
**Büyük lenfatik damar duvarlarının ritmik kasılmasıdır.
Venöz Dolaşım:
-> Venüllerde basınç 12-18 mmHg
-> Büyük venlerde 5.5 mmHg
-> Sağ atriuma giren büyük venlerde 4.6 mmHg (santral venöz basınç) ve solunum ve kalbin aktivitesi ile değişir. Periferik venöz basınç (arteriyel basınçta olduğı gibi) yerçekiminden etkilenir.
*Sağ atriumun altında her 1 cm mesafe için 0.77 mmHg artar.
*Sağ atriumun üstünde her 1 cm mesafe için 0.77 mmHg azalır.
*Büyük venlerde akım hızı 10 cm/s dir.
Venöz Akımı Etkileyen Faktörler:
- Torasik Pompa: İnspirasyon sırasında intraplevral basınç –2.5 mmHg dan –6 mmHg ya iner. Bu negatif basınç büyük venlere ve atriuma yansır. Santral venöz basınç ekspirasyonda 6 mmHg iken inspirasyonda 2 mmHg ya iner. İnspirasyon sırasında diyafragma kası aşağıya inerek intra-abdominal basıncı arttırır, kanın kalbe doğru itilmesini sağlar.
- Kalbin Çalışması: Ventrikül sistolünün ejeksiyon safhasında atrioventriküler kapaklar ventrikül içine doğru çekilir ve bu hareket büyük venlerdeki kanın atriumlara emilmesini sağlar. (Taşikardide önemli) Kalbe yakın venlerde kan akışı pulsatildir.
- Kas Pompası: Ekstremitelerde venler iskelet kasları ile sarılmışıtır. Kasların kasılması venlere baskı yaparak ve venöz kapakların (beyinde ve visserada yok) tersine akımı önlemesi nedeni ile kanın kalbe doğru yönlenmesini sağlar.
Ödem Nedenleri
Ödeme Yol Açan Etkenler ve Etkiler
Artmış kan basıncı veya Venöz obstrüksiyon-> Kapiller filtrasyon basıncını kapillerin arterioler ucunda arttırır.
Artmış doku protein konsantrasyonu -> Kapillerin venöz ucunda suyun emilimini azaltır. Enflamasyon ve Allerjik reaksiyonlarda kapillerden sızan plazma proteinleri neden olur. Mixödem bu kategoriye girer.
Artmış kapiller permeabilite -> Substans P, Histamin ve Kininler
Azalmış plazma protein konsantrasyonu -> Kapillerin venöz ucunda suyun emilimini azaltır. Yetersiz protein üretimi sonucu oluşur (Karaciğer ve Böbrek hast.) Protein malnütrisyonu
Lenfatik damarların obstrüksiyonu ->
Ayak damarlarında kanın göllenmesi venöz dönüşü azaltır. Böylece kalp debisi azalır ve Bayılma gerçekleşir. Variköz venler (kapaklar yetersiz) gelir. Venöz staz sounucu Ayak Bileğinde ödem gelişir.
Not: Ayakta durma pozisyonunda ayak bileğindeki venöz basınç 85-90 mmHg
baroreseptörler