Osmanlıca Terimi Olarak Âdet-i Ağnam:
Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i Ağnam ile ilgili benzer terimler:
Darül Kurra : Cami, mescit gibi yerlerin hemen yanında yapılan kuran okuma yeri.
Bimarhane : Akıl hastanesi.(Tımarhane)
Kapan : Yiyecek ve giyecek ürünlerinin toptan satıldığı kapalı çarşılar.
İmaret : Çoğunlukla bir cami bünyesinde yapılan, bazen bir camiden ayrı olarakta ol
Arz Odası : Padişahların devlet büyüklerini ve yabancı elçileri kabul edip dinledikl
Alaya Binmek : Resmi sıfatı olan şahısların, bayramlarla resmi günlerde yapılan alayl