Richard Price Kimdir, Richard Price Hayatı Biyografi
İngiliz, filozof, tanrı bilimci. Ahlaksal değerlerin eylemin doğasında olup, insanlarca algılandıklarını öne sürmüştür.
23 Şubat 1723’de Galler’deki Glamorganshire’ın Tynton köyünde doğdu, 19 Nisan 1791’de Londra’da öldü. Calvinci düşüncelerden etkilenmiş bir papazın oğludur. 1740-1744 arasında Londra’daki Coward Akademisinde tanrı bilim öğrenimi gördü. Londra ve çevresindeki çeşitli yerlerde papaz olarak görev aldı. Yaşamının büyük bölümünü Stoke Newington’da geçirdi. Joseph Priestley ve Benjamin Franklin ile arkadaşlık kurdu. Kuzey Amerika’nın bağımsızlık kazanmasını destekledi, Fransız Devrimini benimsedi.
Price’ın en önemli katkısı ahlak felsefesi alanındadır. Locke felsefesini temel alarak, bu temele dayanan, Hutcheson’un “ahlak duyusu” öğretisini çürütmeye çalışmıştır. Price’a göre, tüm bilgi anlağın algısından kaynaklanır. Bunun yanı sıra, eylemlerin doğruluğu ve yanlışlığı, gerçekte Hiçbir görecelik tanımayan bir kesinliktir. Eylemler yanlış algılanabilir, ancak doğru olarak algılanan bir eylemin ahlaksal doğruluğu kişiye, yere ya da zamana göre değişmez. Algıyı temellendiren beş duyunun yanı sıra, bir de ahlak duyusu bulunduğu savı ileri sürülemez. Ahlaksal doğrunun değişmezliği özel bir ahlak duyusu bulunduğu varsayımıyla değil, eyleme özgü dış gerçekliklerin algılamayla açıklanmalıdır.
Price, Locke’un bilgi kuramında iki değişiklik yapar: Önce, bütün tasarımların algı ve iç duyundan kaynaklandığı görüşünü geliştirerek, anlağın bu tasarımlardan, karşılaştırma yoluyla yenilerini oluşturduğunu öne sürer. Sonra, Locke’un bu yorumunu, yakın tasarımların yeni bir sınıflandırmasıyla değerlendirir. Bu sınıflandırmaya göre kimi yalın tasarımlar gerçek ve anlıktan bağımsız bir varlığa karşılıktır, kimileri de anlık dışında bir varlık içermez.
Birincil ve ikincil nitelikler ayrımını andıran, ancak ondan aynı olan bu anlayışa göre, gerçek varlıklara karşılık olan tasarımlar arasında anlığın etkinlik ve edilgileri de bulunur, bunlar da istenç ve bellektir. Anlak, bunların yanı sıra, gerçekliğe özgü yalın tasarımları karşılaştırırken, yeni tasarımlar da yaratır. İşte bunlar ahlaksal doğruluk ve yanlışlık tasarımlarıdır. Bu tasarımlar, anlağın kurguları değil, gerçeğin yansımalarıdır. Doğruluk ya da yanlışlık gerçeklikteki eylemin doğasında bulunur, bu nedenle de değişmez.
- Eserleri (başlıca): A Review of the Principal Questions in Morah, 1758, (“Ahlakın Başlıca Sorunlarının Gözden Geçirilmesi”); A Free Discussion of the Doctrines of Materialism and Philosophical Necessity (J.Priestley ile), 1778, (“Felsefi Zorunluluk ve Maddeci Öğretilerin Özgür Bir Tartışması”).