Eski bir Pers dini, Zerdüştlük
Zerdüştlük, 4.000 yıl kadar erken bir tarihte ortaya çıkmış olabilecek eski bir Pers dinidir. Muhtemelen dünyanın ilk tek tanrılı inancı, hala var olan en eski dinlerden biridir. Zerdüştlük, üç Pers hanedanının devlet diniydi, ta ki MS yedinci yüzyılda İran'ın Müslüman fethine kadar, Pars adındaki Zerdüşt mülteciler Hindistan'a göç ederek İran'daki Müslüman baskısından kurtuldu. Zerdüştlüğün şu anda dünya çapında tahmini 100.000 ila 200.000 tapanı var ve bugün İran ve Hindistan'ın bazı bölgelerinde bir azınlık dini olarak uygulanıyor.
Zerdüşt
Peygamber Zoroaster ( eski Farsçada Zarathrustra ), muhtemelen dünyanın en eski tek tanrılı inancı olan Zerdüştlüğün kurucusu olarak kabul edilir.
Zerdüşt hakkında bilinenlerin çoğu, Zerdüştlerin dini yazıtlarının bir koleksiyonu olan Avesta'dan gelmektedir. Zoroaster'ın tam olarak ne zaman yaşamış olabileceği belirsiz.
Bazı bilim adamları, MÖ altıncı yüzyılda Pers İmparatorluğu'nun kralı olan Büyük Kiros'un çağdaşı olduğuna inanıyor , ancak çoğu dilbilimsel ve arkeolojik kanıt daha erken bir tarihe işaret ediyor - bazen MÖ 1500 ile 1200 arasında.
Zerdüşt'ün şu anda kuzeydoğu İran veya güneybatı Afganistan'da doğduğu düşünülüyor. Eski bir dini takip eden ve birçok tanrıyla ( çoktanrıcılık ) bir kabilede yaşamış olabilir. Bu din muhtemelen Hinduizmin erken biçimlerine benziyordu .
Zerdüşt geleneğine göre, Zerdüşt, 30 yaşında bir pagan arınma ayinine katılırken yüce bir varlık hakkında ilahi bir vizyona sahipti. Zerdüşt, takipçilerine Ahura Mazda adında tek bir tanrıya tapınmayı öğretmeye başladı.
1990'larda, Türkmenistan'daki bir Bronz Çağı bölgesi olan Gonur Tepe'deki Rus arkeologlar, erken Zerdüşt ateş tapınağı olduğuna inandıkları yerin kalıntılarını keşfettiler. Tapınak, MÖ 2. binyıla tarihleniyor ve onu Zerdüştlük ile ilişkili bilinen en eski site yapıyor.
Pers imparatorluğu
Zerdüştlük, eski dünyanın en büyük imparatorluklarından birini, güçlü Pers İmparatorluğunu şekillendirdi. Üç büyük Pers hanedanının devlet diniydi.
Ahameniş Pers İmparatorluğu'nun kurucusu Büyük Cyrus, dindar bir Zerdüşt'dü. Çoğu hesaba göre Cyrus, İranlı olmayan tebaasının kendi dinlerini uygulamalarına izin veren hoşgörülü bir hükümdardı. Zerdüşt ashayasasına ( hakikat ve doğruluk ) göre hükmetti, ancak Zerdüştlüğü Pers'in fethedilen topraklarındaki insanlara dayatmadı.
Zerdüştlüğün inançları, Çin'den Orta Doğu'ya ve Avrupa'ya yayılan bir ticaret yolları ağı olan İpek Yolu aracılığıyla Asya'ya yayıldı.
Bazı akademisyenler, Zerdüştlük ilkelerinin , Pers İmparatorluğu'nun etkisiyle Yahudilik , Hristiyanlık ve İslam da dahil olmak üzere başlıca İbrahimi dinlerin şekillenmesine yardımcı olduğunu söylüyorlar .
Tek bir tanrı, cennet, cehennem ve bir yargı günü fikri de dahil olmak üzere Zerdüşt kavramları, ilk olarak Yahudiye Krallığı'ndan insanların on yıllardır esaret altında yaşadığı Babil'deki Yahudi topluluğuna tanıtılmış olabilir .
Cyrus MÖ 539'da Babil'i fethettiğinde, Babil Yahudilerini kurtardı. Birçoğu , torunlarının İbranice İncil'in yaratılmasına yardım ettiği Yeruşalim'e döndü .
Müslüman Fethi
MS 633 ile 651 yılları arasında İran'ın Müslüman fethi, Sasani Pers İmparatorluğu'nun yıkılmasına ve İran'da Zerdüşt dininin gerilemesine yol açtı.
Arap işgalciler, İran'da yaşayan Zerdüştlerden dini uygulamalarını sürdürmeleri için ekstra vergi uyguladılar ve hayatlarını zorlaştırmak için yasalar uyguladılar. Zamanla, İranlı Zerdüştlerin çoğu İslam'a döndü.
Parsi Din
Parsi, Hindistan'daki Zerdüştlüğün takipçileridir. Parsi geleneğine göre, bir grup İranlı Zerdüşt, Arap fethinden sonra Müslüman çoğunluğun dini zulmünden kaçmak için İran'dan göç etti.
Uzmanlar, grubun Umman Denizi'ni geçip MS 785 ile 936 yılları arasında batı Hindistan'da bir eyalet olan Gujarat'a indiğini tahmin ediyor.
Parsiler, Hindistan ve Pakistan'da etnik bir azınlıktır. Bugün Hindistan'da yaklaşık 60.000 Parsi ve Pakistan'da 1.400 var.
Zerdüşt Sembolleri
Faravahar, Zerdüşt inancının eski bir sembolüdür. Bir eli öne doğru uzanan sakallı bir adamı tasvir etmektedir. Sonsuzluğu temsil eden bir çemberden uzanan bir çift kanadın üzerinde duruyor.
Ateş, ışığı, sıcaklığı temsil ettiği ve arındırıcı güçleri olduğu için Zerdüştlüğün bir başka önemli sembolüdür. Bazı Zerdüştler ayrıca yaprak dökmeyen servi ağacını sonsuz yaşamın sembolü olarak kabul ederler.
Zerdüşt İnançları
Ateş - suyla birlikte - Zerdüşt dininde saflığın sembolü olarak görülüyor.
Zerdüşt ibadet yerlerine bazen ateş tapınakları denir. Her ateş tapınağında, sürekli yanan ve asla sönmeyen sonsuz alevli bir sunak bulunur.
Efsaneye göre, büyük yangınlar olarak bilinen üç antik Zerdüşt ateş tapınağının, zamanın başında doğrudan Zerdüşt tanrısı Ahura Mazda'dan geldiği söyleniyordu. Arkeologlar bu yerleri aradılar, ancak büyük yangınların var olup olmadığı veya tamamen efsanevi olup olmadığı belli değil.
Zerdüştler ölü “gök cenazelerini” verdiler. Dakhma adı verilen dairesel, düz tepeli kuleler veya sessizlik kuleleri inşa ettiler. Orada, kemikler temizlenip ağartılıncaya kadar, cesetler elementlere ve yerel akbabalara maruz bırakıldı. Daha sonra toplanıp ossuaries denilen kireç çukurlarına yerleştirildi.
Dakhmas, 1970'lerden beri İran'da yasa dışı. Bugün birçok Zerdüşt, ölülerini beton levhaların altına gömüyor, ancak Hindistan'daki bazı Parsiler hala gökyüzü cenaze törenleri yapıyor. Örneğin Hindistan'ın Mumbai kenti yakınlarında bir dakhma halen faaliyette.
Böyle konuştu Zerdüşt
Pek çok Avrupalı, on dokuzuncu yüzyıl Alman filozof Friedrich Nietzsche'nin Böyle Buyurdu Zerdüşt romanı aracılığıyla Zerdüşt'ün kurucusu Zerdüşt'e aşina oldu .