Gitmiştim, artık orada değildim; ama kimse bunun farkında değildi. Çünkü hepsine hâlâ oradaymışım gibi geliyordu; küçük yatağımın üstünde oturmuş, oyuna dalmış gibi görünüyordum.
*
Kaybettiğimiz eşyalarımız bizim yasımızı tutar mı?
*
Hiçbir şey hakkında yazmak o kadar kolay değildir.
*
– Siz ikiniz ne konuşuyordunuz?
– Tam emin değilim, o sadece Fransızca konuşuyordu.
– Nasıl anlaştınız peki?
– Kanyak.
*
“What a Wonderful World” şarkısı çalmaya başladı. Oturduğumda gözlerimden yaşlar boşanıyordu. Arkama yaslandım ve şarkıyı duymamaya çalışarak gözlerimi kapadım.
*
Fakat uçakta çok az kitap okudum. Onun yerine Dünyanın Uzak Ucu’nu izledim. Kaptan Jack Aubrey Fred’i öylesine andırıyordu ki filmi iki kez izledim. Uçuşun ortasında ağlamaya başladım. Sadece geri dön. Geri dön işte. Seyahat etmeyi bırakırım; kıyafetlerini yıkarım.
*
Ran’ı Detroit’in kenar mahallelerinden birinde, yerel bir sinemada izlediğimi anımsıyorum. Kırkıncı yaş günüm için Fred götürmüştü beni. Güneş henüz batmamıştı ve gökyüzü aydınlık ve parlaktı. Fakat üç saatlik film süresince, ki bizim bundan haberimiz yoktu, dışarda bir kar fırtınası kopmuştu ve filmden çıktığımızda kar girdabıyla kaplı kapkara bir gök bizi bekliyordu.
– Film devam ediyor, dedi.
*
– Nasıl oluyor da birbirimizden uzaklaşıp uzaklaşıp yeniden hep birbirimize dönüyoruz?
– Gerçekten birbirimize mi dönüyoruz? diye yanıtladım. Yoksa sadece buraya geliyor ve miskince birbirimizle mi çakışıyoruz?
Cevap vermedi.
– Topraktan daha yalnız bir şey yok, dedi.
– Niçin yalnız?
– Çünkü meret fazlasıyla özgür.
Ve sonra gitti. Onun durduğu yere yürüdüm ve varlığının sıcaklığını hissettim.
*
Fred öldüğünde anma törenini evlendiğimiz yer olan Detroit Mariners Kilisesi’nde düzenledik.
*
Sonunda Michigan’dan ayrıldım ve çocuklarımızla New York’a döndüm. Bir akşamüstü karşıdan karşıya geçerken ağladığımı fark ettim. Ama gözyaşlarımın kaynağını saptayamadım.
Patti Smith
M Treni /Domingo Yayınları