Çevresel bozulma - Environmental degradation
Çevresel bozulma , hava , su ve toprak kalitesi gibi kaynakların tükenmesi yoluyla çevrenin bozulmasıdır ; ekosistemlerin yok edilmesi ; habitat tahribi ; sönme arasında yaban ; ve kirlilik . Çevrede zararlı veya istenmeyen olarak algılanan herhangi bir değişiklik veya rahatsızlık olarak tanımlanır.
Çevresel bozulma on tehditlerden biri resmen tarafından uyardı olduğunu Tehditleri, Mücadele ve Değişim üst düzey PaneI ait Birleşmiş Milletler . Afetlerin Azaltılması Birleşmiş Milletler Uluslararası Strateji "sosyal ve ekolojik hedefleri karşılamak için çevre kapasitesinin azaltılması ve ihtiyaçlar" gibi çevresel bozulmayı tanımlar. Çevresel bozulma birçok türde gelir. Ne zaman doğal yaşam alanları yok ediliyor veya doğal kaynakların tükendiği, çevre bozunur. Bu soruna karşı koyma çabaları, çevre koruma ve çevresel kaynak yönetimini içerir .
Biyoçeşitlilik kaybı
Bilim adamları, insan faaliyetinin dünyayı altıncı bir kitlesel yok oluş olayına ittiğini iddia ediyor . Biyolojik çeşitliliğin kaybı özellikle sanılıyor insan aşırı nüfus , insan sürdürdü nüfus büyümesini ve aşırı tüketim Dünyanın en zengin doğal kaynakların. Dünya Yaban Hayatı Fonu tarafından 2020 yılında hazırlanan bir rapor , insan faaliyetlerinin, özellikle aşırı tüketim, nüfus artışı ve yoğun tarımın 1970'den bu yana omurgalı vahşi yaşamının %68'ini yok ettiğini ortaya koydu . Birleşmiş Milletler'in IPBES tarafından 2019'da yayınlanan Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Küresel Değerlendirme Raporu , kabaca bir milyon bitki ve hayvan türünün, aşırı avlanma ile birlikte endüstriyel tarım ve hayvancılık için artan insan arazisi kullanımı gibi antropojenik nedenlerden dolayı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu öne sürüyor .
11.000 yıldan fazla bir süre önce tarımın kurulmasından bu yana, insanlar , bitki örtüsünün küresel biyokütlesinin yarı yarıya azalması ve karasal hayvan topluluklarının biyolojik çeşitlilikte ortalama %20'den fazla bir düşüş görmesiyle birlikte, dünya kara yüzeyinin kabaca %70'ini değiştirdi . 2021'de yapılan bir araştırma, gezegenin karasal yüzeyinin sadece % 3'ünün ekolojik ve fauna açısından bozulmamış olduğunu, yani sağlıklı yerli hayvan türleri popülasyonuna sahip ve insan ayak izinin çok az olduğu veya hiç olmadığı alanlar anlamına geldiğini söylüyor . Bu bozulmamış ekosistemlerin çoğu, yerli halkların yaşadığı bölgelerdeydi.
Bu kayıpların insan geçim kaynakları ve refahı üzerindeki etkileri ciddi endişelere yol açmıştır. Örneğin tarım sektörüyle ilgili olarak, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından 2019 yılında yayınlanan The State of the World's Biodiversity for Food and Tarım , “ülkeler, aşağıdakiler de dahil olmak üzere hayati ekosistem hizmetlerine katkıda bulunan birçok türün rapor ettiğini bildirmektedir. Haşerelerin, toprak organizmalarının ve yabani gıda türlerinin doğal düşmanları olan tozlayıcılar, habitatların tahribi ve bozulması, aşırı kullanım, kirlilik ve diğer tehditlerin bir sonucu olarak azalmaktadır” ve “gıda ve tarım için gerekli sayısız hizmeti sunan kilit ekosistemler” tatlı su temini, tehlikelere karşı koruma ve balık ve tozlayıcılar gibi türler için yaşam alanı sağlanması dahil olmak üzere, azalmaktadır.”
Su bozulması
Çevresel bozulmanın bir büyük bileşeni olan tükenme ait tatlı su kaynağı yeryüzündeki. Dünyadaki tüm suyun yaklaşık %2,5'i tatlı su , geri kalanı ise tuzlu sudur . Tatlı suyun %69'u Antarktika ve Grönland'da bulunan buzullarda donmuştur , bu nedenle tatlı suyun % 2,5'inin sadece %30'u tüketime açıktır. Tatlı su, son derece önemli bir kaynaktır, çünkü Dünya'daki yaşam nihayetinde ona bağlıdır. Su, biyosferdeki besinleri, mineralleri ve kimyasalları tüm yaşam biçimlerine taşır, hem bitkileri hem de hayvanları besler ve malzemelerin taşınması ve birikmesiyle Dünya'nın yüzeyini şekillendirir.
Tatlı suyun mevcut ilk üç kullanımı, tüketiminin %95'ini oluşturuyor; yaklaşık %85'i tarım arazileri, golf sahaları ve parkların sulanması için , %6'sı kapalı banyo kullanımları ve açık hava bahçe ve çim kullanımı gibi evsel amaçlar için, %4'ü ise işleme, yıkama ve benzeri endüstriyel amaçlar için kullanılmaktadır. üretim merkezlerinde soğutma. Tüm dünyada her üç kişiden birinin su kıtlığı ile karşı karşıya olduğu, dünya nüfusunun neredeyse beşte birinin fiziksel su kıtlığı olan bölgelerde yaşadığı ve dünya nüfusunun neredeyse dörtte birinin su sıkıntısı çeken gelişmekte olan bir ülkede yaşadığı tahmin edilmektedir. mevcut nehirlerden ve akiferlerden gelen suyu kullanmak için gerekli altyapı. Nüfus artışı, artan kentleşme , daha yüksek yaşam standartları ve iklim değişikliği gibi gelecekte öngörülen birçok sorun nedeniyle su kıtlığı giderek artan bir sorundur .
İklim değişikliği ve sıcaklık
İklim değişikliği , Dünya'nın su kaynağını çok sayıda yolla etkiler. İklimi etkileyen bir takım güçler nedeniyle önümüzdeki yıllarda ortalama küresel sıcaklığın artacağı tahmin edilmektedir. Miktarı, atmosferik karbon dioksit (CO 2 ) yükselecek, ve bunların her ikisi su kaynaklarını etkileyecektir; buharlaşma büyük ölçüde sıcaklığa ve nemin mevcudiyetine bağlıdır ve bu da nihayetinde yeraltı suyu kaynaklarını yenilemek için mevcut su miktarını etkileyebilir .
Terleme bitkilerden atmosferik CO artışa etkilenebilir 2 su kullanımını düşürebilir, aynı zamanda, yaprak alanının olası artışlarından su kullanımını yükseltebilir. Sıcaklık artışı kışın kar mevsimini azaltabilir ve eriyen karın yoğunluğunu artırabilir ve bunun en üst düzeyde akışına yol açarak toprak nemi, sel ve kuraklık risklerini ve alana bağlı olarak depolama kapasitelerini etkiler.
Kışın daha yüksek sıcaklıkları kar örtüsünün azalmasına neden olur ve bu da yaz aylarında su kaynaklarının azalmasına neden olabilir. Bu, özellikle orta enlemlerde ve nehir sistemlerini ve yeraltı suyu kaynaklarını yenilemek için buzul akışına bağlı olan dağlık bölgelerde önemlidir ve bu alanları zamanla su kıtlığına karşı giderek daha savunmasız hale getirir; Sıcaklıktaki bir artış, başlangıçta buzullardaki eriyen suyun hızlı bir şekilde yükselmesine , ardından buzulların geri çekilmesine ve eriyiklerin azalmasına ve sonuç olarak bu buzulların boyutu küçüldükçe her yıl su kaynağının azalmasına neden olacaktır.
Suyun termal genleşmesi ve okyanus buzullarının sıcaklıktaki artıştan artan erimesi, deniz seviyesinin yükselmesine yol açar. Bu, kıyı bölgelerine tatlı su tedarikini de etkileyebilir. Daha yüksek tuzluluğa sahip nehir ağızları ve deltalar iç kesimlere doğru itildikçe, tuzlu su girişi, rezervuarlarda ve akiferlerde tuzluluğun artmasına neden olur. İklim değişikliği hidrolojik döngüyü çeşitli şekillerde etkileyebileceğinden, deniz seviyesinin yükselmesi de yeraltı suyunun tükenmesinden kaynaklanabilir . Artan sıcaklıkların düzensiz dağılımları ve artan yağışlar, su fazlalıkları ve açıkları ile sonuçlanır, ancak yeraltı suyundaki küresel bir düşüş, eriyik suları ve termal genleşme hesaba katıldıktan sonra bile deniz seviyesinde bir artışa işaret eder ve bu da sorunlara olumlu bir geri bildirim sağlayabilir. deniz seviyesinin yükselmesi tatlı su kaynağına neden olur.
Hava sıcaklığındaki bir artış, su sıcaklığında bir artışa neden olur; bu, su bakteri üremesine daha duyarlı hale geleceğinden, suyun bozulmasında da çok önemlidir . Su sıcaklığındaki bir artış , bir türün sıcaklığa duyarlılığı nedeniyle ve ayrıca sıcaklıktaki artışlar nedeniyle sudaki çözünmüş oksijen miktarının azalmasından kaynaklanan bir su kütlesinin kendi kendini arıtma sisteminde değişikliklere neden olarak ekosistemleri büyük ölçüde etkileyebilir .
İklim değişikliği ve yağış
Küresel sıcaklıklardaki bir artışın da küresel yağıştaki artışla ilişkili olduğu tahmin edilmektedir, ancak artan akış, sel, artan toprak erozyonu oranları ve arazinin kütle hareketi nedeniyle, su kalitesinde bir düşüş olasıdır, çünkü su daha fazlasını taşıyacaktır. besinler aynı zamanda daha fazla kirletici madde taşıyacaktır. İklim değişikliği ile ilgili dikkatlerin çoğu küresel ısınma ve sera etkisine yönelik olsa da, iklim değişikliğinin en ciddi etkilerinden bazıları muhtemelen yağış, buharlaşma , akış ve toprak nemindeki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Genel olarak, ortalama olarak küresel yağışın artması, bazı bölgelerde artış ve bazılarında azalma olması beklenmektedir.
İklim modelleri , tropikler ve daha yüksek enlemler gibi bazı bölgelerin yağışta bir artış beklemesi gerekirken, subtropikler gibi diğer bölgelerin bir düşüş görmesi beklendiğini göstermektedir. Bu sonuçta su dağılımında enlemsel bir değişime neden olacaktır. Daha fazla yağış alan bölgelerin de bu artışı kışları boyunca alması ve aslında yaz aylarında daha kuru olması ve bu da yağış dağılımında daha fazla değişiklik yaratması beklenmektedir. Doğal olarak, gezegen genelinde yağış dağılımı çok düzensizdir ve ilgili konumlarda su mevcudiyetinde sürekli değişikliklere neden olur.
Yağıştaki değişiklikler, sel ve kuraklıkların zamanlamasını ve büyüklüğünü etkiler, akış süreçlerini değiştirir ve yeraltı suyu yeniden şarj oranlarını değiştirir . Bitki örtüsü desenleri ve büyüme oranları, yağış miktarı ve dağılımındaki değişimlerden doğrudan etkilenecek ve bu da tarımı ve doğal ekosistemleri etkileyecektir. Yağışların azalması su alanlarını yok edecek ve su tablalarının düşmesine ve sulak alanlar, nehirler ve göllerin rezervuarlarının boşalmasına neden olacaktır. Ek olarak, eşlik eden sıcaklıktaki artışa bağlı olarak, buharlaşma ve evapotranspirasyonda olası bir artış meydana gelecektir. Yeraltı suyu rezervleri tükenecek ve kalan suyun tuzlu su veya kara yüzeyindeki kirleticilerden düşük kalitede olma şansı daha yüksek.
Nüfus artışı
Dünya üzerindeki insan nüfusu hızla genişlemektedir ve bu, daha hızlı ekonomik büyüme ile birlikte çevrenin bozulmasının ana nedenidir. İnsanlığın kaynaklara olan iştahı, çevrenin doğal dengesini bozuyor. Üretim endüstrileri, atmosfere duman salıyor ve su kaynaklarını kirleten kimyasalları boşaltıyor. Duman, karbon monoksit ve kükürt dioksit gibi zararlı gazları içerir. Atmosferdeki yüksek kirlilik seviyeleri, sonunda atmosfere emilen katmanlar oluşturur. Kloroflorokarbonlar (CFC'ler) gibi organik bileşikler, ozon tabakasında daha yüksek seviyelerde ultraviyole radyasyonu kabul eden ve dünyayı riske atan bir açıklık oluşturmuştur.
İklimden etkilenen mevcut tatlı su da giderek artan küresel nüfusa yayılıyor. Küresel nüfusun neredeyse dörtte birinin yenilenebilir su kaynaklarının %20'sinden fazlasını kullanan bir bölgede yaşadığı tahmin ediliyor; su kullanımı nüfusla birlikte artacak ve iklim değişikliğinin neden olduğu akarsu ve yeraltı sularındaki azalmalar nedeniyle su arzı da kötüleşecek. Bazı bölgelerde, yağış artışının düzensiz dağılımı nedeniyle tatlı su kaynağında bir artış görülse de, su kaynağı kullanımının artması beklenmektedir.
Artan bir nüfus, evsel, tarımsal ve endüstriyel kullanımlar için su kaynağından artan geri çekilme anlamına gelir; bunların en büyüğü, çevresel değişim ve su bozulmasının iklim dışı itici gücü olduğuna inanılan tarımdır. Önümüzdeki 50 yıl muhtemelen hızlı tarımsal genişlemenin son dönemi olacak , ancak bu süre zarfında daha büyük ve daha zengin nüfus daha fazla tarım talep edecek.
Son yirmi yılda, en azından Amerika Birleşik Devletleri'nde nüfus artışına, su talebini belirli alanlara yoğunlaştıran ve tatlı su arzına vurgu yapan kırsal alanlardan kentsel alanlarda bir artışa doğru bir kayma eşlik etti. endüstriyel ve insan kirleticilerinden. Kentleşme , özellikle gelişmekte olan ülkelerde aşırı kalabalığa ve giderek sağlıksız yaşam koşullarına neden olmakta ve bu da giderek daha fazla sayıda insanı hastalığa maruz bırakmaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık %79'u, sıhhi su ve kanalizasyon sistemlerine erişimi olmayan, kontamine sudan hastalık ve ölümlere ve hastalık taşıyan böceklerin sayısında artışa neden olan gelişmekte olan ülkelerde bulunuyor.
Tarım
Tarım, iklim dinamiklerinden doğrudan etkilenen mevcut toprak nemine bağlıdır ; yağış bu sistemde girdidir ve evapotranspirasyon , yüzey akışı , drenaj ve yeraltı suyuna sızma gibi çeşitli süreçler çıktıdır . İklimdeki değişiklikler, özellikle iklim modellerinin öngördüğü yağış ve evapotranspirasyondaki değişiklikler, toprak nemini, yüzey akışını ve yeraltı suyu beslenmesini doğrudan etkileyecektir .
İklim modellerinin öngördüğü gibi azalan yağışlı alanlarda, toprak nemi önemli ölçüde azalabilir. Bunu akılda tutarak, çoğu alanda tarımın zaten sulamaya ihtiyacı var, bu da hem suyun fiziksel kullanımı hem de tarımın suya neden olduğu bozulma nedeniyle tatlı su kaynaklarını tüketiyor. Sulama, normalde etkilenmeyecek alanlarda tuz ve besin içeriğini arttırır ve barajlar ve suyun uzaklaştırılması nedeniyle akarsulara ve nehirlere zarar verir. Gübre, hem insan hem de hayvan atık akışlarına girer ve sonunda yeraltı suyuna girer; gübreden gelen azot, fosfor ve diğer kimyasallar hem toprağı hem de suyu asitleştirebilir. Artan bir küresel nüfusla birlikte belirli tarımsal talepler diğerlerinden daha fazla artabilir ve et , küresel tatlı su arzını doğrudan etkileyen 2050 yılına kadar küresel gıda talebini ikiye katlaması beklenen bir metadır. İnekler, sıcaklık yüksek ve nem düşükse daha fazla suya ihtiyaç duyarlar ve ineğin içinde bulunduğu üretim sistemi kapsamlıysa, yiyecek bulmak daha fazla çaba gerektirdiğinden daha fazla suya ihtiyaç duyar. Etin işlenmesinde ve ayrıca hayvancılık için yem üretiminde suya ihtiyaç vardır. Gübre, ne kadar iyi yönetildiklerine bağlı olarak tatlı su kütlelerini ve mezbahaları kirletebilir, kan, yağ, saç ve diğer vücut içerikleri gibi atıklara tatlı su kaynaklarına katkıda bulunur.
Suyun tarımdan kentsel ve banliyö kullanımına aktarılması, tarımsal sürdürülebilirlik, kırsal sosyoekonomik gerileme, gıda güvenliği, ithal gıdalardan kaynaklanan artan karbon ayak izi ve azalan dış ticaret dengesi ile ilgili endişeleri artırıyor . Daha spesifik ve nüfuslu alanlara uygulandığı şekliyle tatlı suyun tükenmesi, nüfus arasında tatlı su kıtlığını artırmakta ve ayrıca nüfusları çeşitli şekillerde ekonomik, sosyal ve politik çatışmalara duyarlı hale getirmektedir; yükselen deniz seviyeleri , kıyı bölgelerinden iç kesimlerdeki diğer alanlara göçü zorlar , sınırları ve diğer coğrafi kalıpları ihlal eden nüfusları birbirine yakınlaştırır ve suyun mevcudiyetinden kaynaklanan tarımsal fazlalar ve açıklar, ticaret sorunlarına ve belirli alanların ekonomilerine neden olur. İklim değişikliği, gönülsüz göçün ve zorla yerinden edilmenin önemli bir nedenidir Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre, hayvansal tarımdan kaynaklanan küresel sera gazı emisyonları ulaşımdan daha fazla.
Su yönetimi
Tatlı suyun tükenmesi konusu, su yönetiminde artan çabaları teşvik etmiştir. Su yönetim sistemleri genellikle esnek olmakla birlikte, yeni hidrolojik koşullara uyum sağlamak çok maliyetli olabilir. Verimsizliğin yüksek maliyetlerinden ve su kaynaklarının rehabilitasyonu ihtiyacından kaçınmak için önleyici yaklaşımlar gereklidir ve su sürdürülebilirliğinin planlanmasında genel talebi azaltacak yenilikler önemli olabilir.
Su tedarik sistemleri, şu anda var oldukları şekliyle, mevcut iklimin varsayımlarına dayanıyordu ve mevcut nehir akışlarını ve taşkın frekanslarını barındıracak şekilde inşa edildi. Rezervuarlar, geçmiş hidrolojik kayıtlara ve sulama sistemlerine göre tarihsel sıcaklık, su mevcudiyeti ve mahsul su gereksinimlerine göre işletilir ; bunlar gelecek için güvenilir bir rehber olmayabilir. Mühendislik tasarımlarını, operasyonları, optimizasyonları ve planlamayı yeniden incelemek ve su kaynaklarını yönetmek için yasal, teknik ve ekonomik yaklaşımları yeniden değerlendirmek, su bozulmasına tepki olarak su yönetiminin geleceği için çok önemlidir. Diğer bir yaklaşım ise suyun özelleştirilmesidir ; ekonomik ve kültürel etkilerine rağmen, hizmet kalitesi ve suyun genel kalitesi daha kolay kontrol edilebilir ve dağıtılabilir. Akılcılık ve sürdürülebilirlik uygundur ve aşırı kullanım , kirlilik ve koruma çabalarına sınır getirilmesini gerektirir .
Ayrıca bakınız
- antroposen
- Çevre sorunları
- Ekolojik çöküş
- Ekolojik olarak sürdürülebilir kalkınma
- eko-sosyalizm
- Doğal kaynakların sömürülmesi
- ben=PAT
- restorasyon ekolojisi
- Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik On Yılı
- Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
- Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)
- Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI)
Kaynaklar
Bu makale, ücretsiz bir içerik çalışmasından metin içermektedir . Wikimedia Commons'ta CC BY-SA IGO 3.0 Lisans beyanı/izni kapsamında lisanslanmıştır . Gıda ve Tarım için Dünyanın Biyoçeşitliliğinin Durumu - Kısaca , FAO, FAO'dan alınan metin .
Referanslar
- Artan Hastalık Popülasyonunun Ekolojisi ve Çevresel Bozulma
- Kalahari'deki Çevresel Değişim: Amerikan Coğrafyacılar Birliği'nin Yıllıklarında Dengesiz Kurak Alan Ortamları için Entegre Arazi Tahribatı Çalışmaları
- Genel Günlük Kısa Tehdit: Çevresel Bozulma
- Odak: Çevresel bozulma, dünya çapında sağlık tehditlerine katkıda bulunuyor
- Nükleer Sistemlerde Malzemelerin Çevresel Bozunması-Su Reaktörleri
- Herndon ve Gibbon Teğmenleri Amerika Birleşik Devletleri Donanması Amazon Vadisinin İlk Kuzey Amerika Kaşifleri, Tarihçi Normand E. Klare tarafından. Kaşiflerden gelen Gerçek Raporlar, mevcut Amazon Havzası koşullarıyla karşılaştırılır.
- Jha & Murthy'nin Çevresel Bozulma Endeksi (174 ülke için)