"Tek Sağlık Çerçevesi": Geleceğe Bakmak
Yeryüzündeki insan yaşamının başlangıcından bu yana, kaynaklarımızı alan ve yiyecek de dahil olmak üzere sık sık hayvanlarla paylaştık. Bununla birlikte, bu ilişkinin evrimi ile başka bir şeyin paylaşımı da geldi: hastalık. Günümüzde amaç, insan ve hayvan sağlığı arasındaki mevcut engeli yıkmaktır. Böylece, bir alandaki bilgi ve uygulamaların diğerinde ilerlemeyi hızlandırmaya yardımcı olmasını veya bunun tersini sağlayabiliriz. Bu, tek sağlık çerçevesi olarak bilinen şeydir.
“Tek İlaç” olarak da bilinen “Tek Sağlık” kavramı ilk olarak 2000’li yılların başında ortaya çıkmıştır. Halk sağlığı, hayvan sağlığı ve çevrenin birbirine bağlı olduğu gerçeği kabul edilerek geliştirilmiştir. Aynı zamanda bir arada var oldukları ekosistemlerle olan yakın bağlarından da kaynaklanmaktadır.
“Tek Sağlık” çerçevesine uluslararası destek
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Gıda ve Tarım Örgütü ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü gibi sağlık sorunlarıyla ilgilenen uluslararası kuruluşlar, çalışmalarında bu “Tek Sağlık” yaklaşımını destekler ve uygular.
Bu kuruluşlar, bunu uluslararası sağlığın karşılaştığı riskleri anlamaya yönelik küresel bir işbirlikçi yaklaşım olarak görüyor.
Bunu yapmak için, yayınladıkları hükümetler arası düzenlemelerden, topladıkları küresel sağlık verilerinden ve uluslararası uzmanlardan oluşan ağlarından yararlanırlar. Bu tür uzmanlar arasında veteriner hekimler, doktorlar, biyologlar, eczacılar ve çevre bilimcileri bulunur.
Bu üç kuruluş aynı zamanda karşılıklı sorumluluklarını ve hedeflerini açıkça tanımlayan ortak bir bildiri yayınlar. Benzer şekilde, mücadele etmek istedikleri belirli hastalıkları (yılda 70.000’den fazla insan ölümüne neden olan kuduz gibi) veya antimikrobiyal direnç gibi zorlukları da seçerler.
“Tek Sağlık” çerçevesinde gerçekleştirilen eylemlere örnekler
İlk olarak, “Tek Sağlık” çerçevesi, DSÖ tarafından belirlenen uluslararası sağlık düzenlemelerini vurgulamaktadır. Bu, DSÖ üye ülkelerinin sınırları aşmakla tehdit eden ciddi halk sağlığı risklerini önlemek ve bunlara yanıt vermek için çalıştığı bir anlaşmadır.
İkinci olarak, GTÖ ve DSÖ tarafından hazırlanan Codex Alimentarius Mundi, gıda güvenliği ve tüketicinin korunması için örnek teşkil eden bir gıda kodudur.
“Tek Sağlık”: uluslararası sağlık riski iletişiminin önemi
Günümüzde yeni teknolojiler, ülkelerin bilgiyi hızlı ve verimli bir şekilde paylaşabileceği anlamına geliyor. Sonuç olarak, farklı dünya bölgeleri bir dizi farklı iletişim sistemi aracılığıyla sağlık konularında bilgilendirilmektedir. Bunlar şunları içerir:
- GTÖ ve DSÖ tarafından yönetilen uluslararası INFOSAN ağı. Bu ağ, gıda güvenliği bilgilerinin alışverişine izin verir.
- WAHIS, DHSÖ hayvan sağlığı bilgi portalı.
Avrupa Komisyonu’nun hayvan sağlığı ile ilgili bilgileri yönetmeye yönelik çevrimiçi sisteminin bir parçası olan TRACES ağı.
Bununla birlikte, dünyadaki tüm ülkeleri birbirine bağlayan bir ağ kurma açısından daha katedilecek uzun bir yol var. Bu ağ, uluslararası sağlık risklerinin etkili bir şekilde yönetilmesine izin veren güvenilir ve anlaşılır bilgiler sağlamalıdır.
Geleceğe bakış
“Tek Sağlık” kavramı sadece insanların değil tüm canlıların sağlığı için bir çağrıdır.
Dahası, insanların birbirine bağlı bir sistemin küçük bir parçası olduğunu ve karmaşık bir ekolojik dengeye katkıda bulunduğunu kabul eder. Ayrıca insan sağlığının, hayvan sağlığının ve dolayısıyla gezegenin sağlığının bir yansıması olduğunu kabul etmektedir.
Bu durumla baş etmenin en iyi yolu, insan ve hayvan sağlığı hizmetlerinin mevcut en iyi teknolojilere dayalı olmasını sağlamaktır. Teşviklerin somut olmasını sağlamak da önemlidir. Uzmanlar, bunu yaparak, bir sonraki ciddi sağlık tehdidi ortaya çıktığında, bununla başa çıkmak için yeterli kaynağa sahip olacağımızı umuyorlar.
“Tek Sağlık” çerçevesi tarafından desteklenen en son başarılar şunları içerir:
- AB’de antimikrobiyal dirence karşı yeni bir “Tek Sağlık” eylem planı.
- “Tek Refah” kavramı. Hayvan refahının doğrudan insan ve çevre refahıyla ilişkili olduğunu vurgulayan bir girişim.