Mauritius neden deniz kabuklarını kaybediyor?
Çocukluğumda ailemle Mauritius’a tatile gittiğimde kumsalda bir sürü deniz kabuğu görürdüm. Fakat iklim değişikliğinin tesirleri ile ilgili …
Çocukluğumda ailemle Mauritius‘a tatile gittiğimde kumsalda bir sürü deniz kabuğu görürdüm.
Fakat iklim değişikliğinin tesirleri ile ilgili haberleri izlemek için adaya döndüğümde, Hint Okyanusu kıyılarındaki kumsallar boş görünüyordu.
Babamın gençlik yıllarında yaptığı koleksiyondaki üzere yüzlerce farklı deniz kabuğu bulmak artık burada imkansız.
Hayatında neredeyse hiç deniz kabuğu görmediğini söyleyen 14 yaşındaki iklim aktivisti Anesh Mungur için bu şaşırtan değil.
“Deniz kabuklarının kaybolması çok üzücü” diyor ve şöyle devam ediyor:
“Adanın iklim değişikliğinden etkilendiğini düşünüyorum. Korunması için çok geç olmadan daha fazla bir şeyler yapılmalı.”
Deniz kabukları Mauritius kültüründe her vakit kıymetli bir rol oynadı. Monetaria annulus ya da “altın yüzük” diye bilinen deniz kabuğu, aşk yahut baht getirmesi için ikram veriliyor.
Binlerce yıl evvel Afrika’nın birtakım yerlerinde para yerine kullanılan Monetaria moneta çeşidi deniz kabuğu da Mauritius’da yaygındı.
Isınan sular
Denizbilimci Vassen Kauppaymuthoo, adadaki deniz kabuğu sayısının son 30 yılda yüzde 60 azaldığını söylüyor.
Kauppaymuthoo, bunu iklim değişikliği ile çok balık avlama, turizm ve atık sularla teknelerin yarattığı kirliliğe bağlıyor.
Mauritius, dünyada iklim değişikliğinden etkilenme mümkünlüğü en yüksek olan ülkelerden.
Yükselen su düzeyleri, kuraklık ve kasırgalarla gayret ediyor.
Deniz suyunun ısınması, deniz kabuğu içinde yaşayan yumuşakçaların da dahil olduğu ekosistemi büyük ölçüde etkilerken, atmosferde karbondioksitin artması da Kauppaymuthoo’nun tabiriyle “okyanusun asitlenmesine ve deniz kabuklarının incelmesine” neden oluyor.
Kauppaymuthoo, “bu da hayvanların kabuk üretmekte sorun yaşamalarına neden oluyor” diyor.
Bunların hepsinin zincirleme bir tesiri var.
“Yumuşakçalar olmayınca, onların beslendiği başka öbür organizmalar çoğalmaya başlar ve bu, tropikal adada ve dünyadaki ekosistemin istikrarını bozar” diyor Kauppaymuthoo.
Küçük balıklar ve ahtapotlar da korunmak için deniz kabuklarına sığınıyor. Birçok kuş, yuva yaparken deniz kabuğu kesimleri kullanıyor.
Mauritius’un geleceğini korumak için çalışan bir kümeye üye olan Anesh, 2020’deki dev petrol sızıntısı üzere etraf felaketlerini durdurmak için daha fazla uğraş edilmesi gerektiğini söylüyor.
2020’de Japon tankeri MV Wakashio’nun karaya oturması, yaklaşık bin ton petrolun okyanusa sızmasıyla Mauritius’un en büyük etraf felaketine neden olmuştu.
Mauritius hala 300 metre mercan kayalığına ziyan veren ve çok sayıda balığın vefatına neden olarak balıkçıların geçim kaynağını kurutan bu olayın tesirlerinden kurtulmadı.
Anesh, dünyanın bunun farkına varmasını istiyor.
“Çoğuları, deniz kabuklarının değerini ve ne kadar etkilendiklerini bilmiyor” diyor.
Koleksiyoncularla uğraş
Kauppaymuthoo, deniz kabuklarının azalmasıyla ilgili olarak içinde hala canlı hayvan varken kabukları toplayanları da suçluyor.
Hükümet son 15 yıl içinde iki yasa çıkararak, deniz kabuğu toplanmasını ve turistlere hatıra olarak satılmasını önlemeye çalıştı.
Kauppaymuthoo, artık yasal olarak yalnızca 10 cins deniz kabuğu toplanabildiğini aktarıyor.
Deniz kabuğu toplamak kısıtlamalara tabi, deniz kabuğu ihracatı da yasak olmasına karşın, insanların buldukları kabukları çantalarına atmasını önlemek güç.
Deniz kabuklarının kıyılarda erozyonu da önlediğine dikkat çeken Kauppaymuthoo, “Kumsallardan deniz kabuğu toplamayın” diyor.
Kauppaymuthoo’nun tatil anısı isteyenlere önerisi ne mi?
“Deniz kabuklarına bakın, onların fotoğrafını çekin, böylelikle hem güzel bir anıya sahip olur hem de onları korursunuz.”