Sosyal fobi olarak da bilinen sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) çok yaygın bir durumdur, ancak tespit edilmesi çok zor olabilir ve hatta bazı diğer zihinsel sağlık sorunları ile karıştırılabilir. SAB hastası olan kişi, güç durumda bırakıldığında veya sosyal ortamlarda bulunduğunda genellikle aşırı sinir ve korku duyar. Bu kişilerde titreme, terleme ve kızarma gibi fiziksel belirtiler bile olabilir. Kendinizin ya da sevdiğiniz kişinin sosyal bunalıma sahip olmasından endişeleniyorsanız, dikkat edebileceğiniz bazı yaygın belirtiler bulunmaktadır.
Sosyal Anksiyete Bozukluğu’nu Anlamak
1SAB semptomlarını öğrenin. SAB’ın en yaygın belirtilerinden bazılarını bilmek, durumun farkına varmanıza yardımcı olacaktır. SAB’dan muzdarip olan insanlar, yabancılarla yüzleşmeleri ya da başkaları tarafından gözlemlenmesi ve incelenmesi gerektiği durumlardan aşırı derecede korkmaktadırlar. Bu durum, halka açık konuşma, sunumlar, yeni insanlarla tanışma ve sosyal etkileşimleri içermektedir. SAB olan bir kişi böyle bir duruma şu şekilde tepki verebilir:
- Yoğun endişe durumu
- Durumdan kaçınma
- Kızarma, titreme veya kusma gibi fiziksel kaygı belirtileri sergileme
2Normal anksiyete ve sosyal anksiyete arasındaki farkı ayırt edin. Herkes bazen anksiyete yaşar. Topluluk önünde konuşma, etkileşim ya da başkaları tarafından gözlemlenen yeni bir durum ya da durum normal bir kaygı veya korku içerebilir. Bu endişe türleri yaklaşan duruma hazırlanmanıza yardımcı olur. Sorun, bu korku ve kaygı çok yoğun olduğunda ortaya çıkar, sizi bir şeyler yapmaktan alıkoyar ve durumdan kaçınmaya veya kaçmaya zorlar.
- Normal anksiyete şunları içerir: kamusal görünüş, konuşma veya performans öncesi kaygı, yabancılarla görüşürken utangaçlık veya beceriksizlik veya yeni bir sohbet veya sosyal etkileşim başlatırken huzursuz olma.
- Sosyal anksiyete şunları içerir: son derece yüksek kaygı ve başarısızlık korkusu, terleme, titreme ve nefes darlığı gibi fiziksel belirtiler, performans ile ilgili olumsuz düşünceler, yeni insanlarla karşı karşıya kalınca aşırı ve abartılı korku ve dehşet duyguları, aşırı endişe ve bunlardan herhangi bir şekilde kaçınma ihtiyacı, ve bir davete katılmayı utanacağınız veya reddedileceğiniz için geri çevirme.
3SAB için risk faktörlerini düşünün. Bazı insanların deneyimleri, genetiği ve kişiliği nedeniyle SAB geliştirme riski daha yüksektir. Bu risk faktörlerinden herhangi birine sahipseniz, bu SAB olacağınız anlamına gelmez, ancak SAB geliştirmede daha yüksek bir risk taşırsınız. Halihazırda SAB sahibiyseniz, risk faktörlerinin farkında olmanız bunun nedenini anlamanıza yardımcı olabilir.
- Zorbalık. Zorbalığa maruz kalma gibi küçük düşürücü veya çocuklukta geçirilen travma, sosyal fobi ve korku yaratabilir. Aynı zamanda akranlarla uyum içinde olmama hissi sosyal kaygıya yol açabilir.
- Kalıtsal faktörler. Sosyal fobi belirtileri gösteren ebeveynlerle büyümek. Çoğu zaman bir bakıcı sosyal durumlarla uğraşıyorsa, toplumsal olayları engelleyen ve çocuklarının sosyal becerilerinin ve kaçınılması gereken davranışlarının sınırlı gelişmesine neden olan bir ortam yaratır.
- Utangaçlık. Utanç, kişilikle ilgilidir ve bir hastalık değildir, fakat sosyal anksiyete sahibi bir çok kişi utangaçtır. Fakat sosyal anksiyetenin “normal” utangaçlıktan daha şiddetli olduğunu unutmayın. Sadece utangaç olan insanlar sosyal anksiyete bozukluğu olan kişilerin yaptığı şekilde acı çekmezler.
4SAB ve diğer zihinsel sağlık sorunları arasındaki ilişkiyi öğrenin. Bazı zihinsel sağlık sorunları SAB ile ilişkilidir ve diğerlerine SAB neden olabilir veya SAB’la şiddetlenebilir. SAB ile karıştırılabilen ya da SAB ile ilgili diğer zihinsel sağlık sorunlarının farkında olmak önemlidir.
- SAB ve Panik Bozukluğu. Panik bozuklukları, genellikle kalp krizi gibi hissedilebilen ve anksiyete için fiziksel bir reaksiyon gösteren bir kişide olur. SAB Panik Bozukluktan farklıdır, ancak her iki rahatsızlık da var olabilir. İki rahatsızlıktan şüphelenilen nedenlerden biri de, panik bozukluğu olan insanlar, onları görebilecek ve yargılayabilecek insanlar etrafında panik atak geçirmeyi önlemek için sosyal durumlardan kaçınmaktır. SAB’lı insanlar bu korku nedeniyle sosyal durumlardan kaçınırlar.
- SAB ve Depresyon. Depresyon, SAB ile birlikte görülen ortak bir tanıdır, çünkü SAB sahibi insanlar diğer insanlarla olan temasını sınırlama eğilimindedir. Bu, yalnız olma hissi yaratır ve depresyona neden olabilir veya depresyonu şiddetlendirebilir.
- SAB ve Madde Bağımlılığı. SAB hastalarında alkolizm ve diğer madde bağımlılığı oranları yüksektir. SAB hastalarının yaklaşık% 20’si alkol kullanımından muzdariptir. Bunun nedeni, alkol ve uyuşturucunun sosyal durumlarda anksiyete azaltıcı etkileri olmasıdır.
Kaynak
- http://www.webmd.com/anxiety-panic/guide/mental-health-social-anxiety-disorder
- http://www.wikihow.com/Recognize-Social-Anxiety-Disorder
- https://www.helpguide.org/articles/anxiety/social-anxiety-disorder-and-social-phobia.htm
Orkun Günderen