Uzun süredir filmlerin, kitapların, bilimsel tartışmaların ve hatta müziğin konusu olmuştur. Peki, Mars’ta hiç hayat oldu mu? Eğer olduysa, nereden gelişti? Yeni bir teori, yüzeyin altındaki yeraltı göllerinde yaşamın var olabileceğini söylüyor.
Sönük Genç Güneş Paradoksu
4 milyon yıl öncesine baktığımızda, Mars bir atmosfere sahipti. Dünya’nın ilk zamanlarındaki halinden bir farkı yoktu. Bilim adamları, yaşamın benzer bir şekilde başlamış ve gelişmiş olabileceği ihtimalini uzun zamandır düşünüyorlar. Fakat bir sorun var. Bu dönemde -Noachian dönemi olarak adlandırılır-, Güneş şimdi olduğundan çok daha sönük ve soğuktu. Dünyanın kalın atmosferi, jeotermal ısısı ve Güneş’e daha yakın olması, suyun sıvı kalmasına ve yaşamın daha iyi gelişmesini sağladı. Ancak Mars, güneş sisteminden çok daha uzakta olduğundan bu donmuş bir çorak arazide yaşamın olamayacağı anlamına geliyor. Fakat, Mars sondajları ve uzay araçları tarafından toplanan kanıtlar bununla çelişiyor. Mars’ta Noachian döneminde serbestçe akan sıvı suyun varlığını gösteren jeolojik kanıtlar var. Bu ‘Sönük Genç Güneş Paradoksu’ olarak bilinir.
Hidrotermal Yaşam Alanları
Bilim adamları, Mars’taki birçok yanardağ tarafından üretilmiş olabilecek sera gazlarını hesaba katarak bilgisayar simülasyonları gerçekleştirdiler. Ancak hiçbiri, Sönük Genç Güneş Paradoksu ile bağdaştırmak için yeterli sıcaklığı ikna edici bir şekilde açıklayamadı.
Rutgers Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan ve gezegenler arası bilmeceyi yanıtlamaya çalışan bir makalenin baş yazarı olan Lujendra Ojha, kendisi ve ortak yazarları, Mars geçmişinde yüksek jeotermal ısıya sahip olsaydı, Sönük Genç Güneş Paradoksunun kısmen düzeltilebileceğini açıklıyorlar.
Jeotermal ısı, Dünya, Merkür ve Venüs gibi kayalık gezegenlerin çekirdeğinde bulunan Uranyum gibi elementlerin radyoaktif bozunmasıyla üretilir. Mars’ın da o şekilde üretilmiş olma olasılığını düşünmek mantıklı. Mars, Noachian döneminde yeterince jeotermal ısı üretmiş olsaydı, çoğunlukla alt yüzeyde de olan suyun nasıl var olabileceğini açıklardı. Mars atmosferi yavaş yavaş uzayda ve yüzeyde kaybolurken sıcaklık ve basınç düştükçe, su sadece yüzeyin derinliklerinde sabit kalabilecekti. Evrim geçiren herhangi bir yaşam, sıvı suyu daha da derinlere kadar takip etmek zorunda kalacaktı.
Ojha’ya göre kaya-su reaksiyonlarının yanı sıra hidrotermal aktiviteden kaynaklanan sıcaklıkla da yaşamın desteklenmesi mümkün olabilirdi. Sonuç olarak, yeraltı, Mars’taki en uzun ömürlü yaşanabilir ortam olabilir!