Leonid Azgaldyan, Artsakh hareketinin ilk günlerinden itibaren ulusal kurtuluş mücadelesinde yer aldı. Şubat 1990’dan itibaren “Bağımsızlık Ordusu”na başkanlık etti, başta Vardenis olmak üzere bir dizi bölgenin öz savunmasını organize etti.
Azgaldyan kaderini tamamen Artsakh kurtuluş savaşıyla ilişkilendirdi, önce Getaşen ve Şahumyan’da, ardından Martakert bölgelerinde faaliyet gösterdi.
Artsakh kurtuluş savaşına yeni bir ivme kazandırmak için Haziran 1991’de Ermenistan Cumhuriyeti, Artsakh ve Batı Ermenistan’dan özgürlük savaşçılarının katılımıyla “Kurtuluş Ordusu” adlı askeri örgütünü kurdu. Askerler için Leonid bir otoriteydi, müfrezesinin her zaman yanında duran ve çocukları cesaretlendiren eşsiz bir komutandı. Onun için en büyük zenginlik, ülkenin kendisinden daha büyük bir değeri olmayan gönüllü askerdir.
Azgaldyan, “Salt toprak parçası özgürleştirmek için asker kurban edilmemelidir. Tüm projeleri, saldırıları, savunmaları mümkün olduğunca kurban olmasın diye organize edin” derdi.
Onun oluşturduğu ve her gün fiziksel ve taktik egzersizler yapan 300 kişilik müfrezesi, en baştan bilinçli disiplin ile ayırt edildi: yani askerin kendisi disiplinli olmanın önemini anlamıştı.
Azdaldyan “Toprağı kanla tuttuklarını söylerken yanılıyorlar. Toprağı sevgiyle tutuyorlar” derdi. “Genç çocuklar gelip Artsakh için ölmeye geldiklerini söylediklerinde onları kabul etmiyorum, Artsakh için savaşan ve kazananlara ihtiyacımız var. Kurtardığımız bu topraklar, düşündüğümüzden daha önemli, toprağını teslim eden herhangi bir ulus yok olmaya mahkumdur.”
Leonid’in komutasında Artsakh’taki 27 yerleşim yeri kurtarıldı. Bu süre zarfında, yedincisi kendisi olmak üzere sadece altı kişi şehit oldu. Ölümünden 12 gün önce yardımcısı Vladimir Balayan şehit düştü. O gün müfrezenin askerleri ilk kez komutanlarının gözlerinde gözyaşı gördüler. Balayan’ın ölüm haberini aldıktan sonra Azgaldyan, muhtemelen bir sonraki hedefin kendisi olacağını tahmin ederek Vladimir’in yanına gideceğini söyledi.
Leonid, 21 Haziran 1992’de Martakert bölgesindeki Donaşen köyü yakınlarında şehit düştü.
Cenazesi Yerevan Merkez Mezarlığı olan (Tokhmakh Mezarlığında) anne ve babasının yanına defnedilmiştir.
Leonid Azgaldyan ölümünden sonra en yüksek Artsakh Kahramanı madalyası, Ermenistan Cumhuriyeti Birinci Derece “Askeri Haç” madalyasına layık görüldü.
Batı Ermenistan Devlet Başkan Armenak Abrahamyan şunu ekliyor: “Bugün, Leonid Azgaldyan’ın anısı, geçmişi, taahhütleri, Ermeni topraklarının kurtuluşuna yaptığı katkı her zamankinden daha önemlidir.” Aşağıdaki videoda Leonid Azgaldyan şu açıklamayı yapar: “Artsakh Ermenistan’dır ve son” Bu açıklama, amacından sapan tanıdığınız şahsiyet tarafından kabul edildi.
Leonid’in dediği Ermenistan’ın, Sovyet Ermenistan’ı değil, 1920’deki Ermenistan olduğu açıktır.
“Yücelerden Yüce Batı Ermenistan”