

Hayret! Gübre Böcekleri Ne Kadar da Evrimleşmiş(!)
Gübre böcekleri, minicik beyin taşımalarına rağmen, tam anlamıyla navigasyon işlevi görüyorlar; topladıkları gübre ve dışkıları bir araya getirip düzgün bir yol takip edebiliyorlar. Ancak bu daha önce böceklerin yetenekleri hakkında bilinenlerden daha önemli bir gelişme. Yeni araştırmalar gösteriyor ki; gübre böcekleri, yıldızları ve Samanyolu'nun ışıltısını kullanıp, eski gemiciler gibi yönlerini bulabiliyorlar.
Araştırmayı yapan Marie Dacke şöyle söyledi:
"İlk defa hayvanların yönlerini bulmak için Samanyolu'nu kullandıklarına şahit oluyoruz. Ve aynı zamanda ilk defa böceklerin yıldızları kullanabildiklerini görüyoruz."
Gübre böcekleri, bir yığın gübrenin yerini belirledikten sonra hepsini büyük bir kütle haline getirip yuvarlarlar. Geçen sene, Dacke ve çalışma arkadaşları bu böceklerin kendi gübre toplarına tırmanabildiklerini ve onu taşımadan önce etrafında dans ettiklerini tespit etmişlerdi. Bu dans eğlenmek için yaptıkları bir şey değil, aksine, böcekler bu şekilde gökyüzünü tarayıp yönlerini belirliyorlar. Dacke şöyle devam etti:
"Gübre böceklerinin gözlerinin üst kısmı ışığın titreşim yönünü analiz etmek üzere özelleşmiştir. Yani, bir böcek yukarı baktığı zaman Güneş'i, Ay'ı ve çevredeki titreşen ışıkları görebilir. İşte bu ipuçları böceklerin gübre toplarını kazara ters yöne; diğer böceklerin kendi yemeğini çalabileceği yöne yuvarlamalarını engelliyor."
Araştırmacılar, böcekleri Güney Afrika'da mehtaplı bir gece altında, Ay'ın olmadığı bir gecede ve kapalı bir havada test etti. Bazı denemelerde, böceklerin gözleri yere gelecek şekilde karton içinde sabitlendi. Nihayetinde bulgular gösterdi ki böcekler gökyüzünü göremediği ve hava kapalı olduğu zaman, yönlerini ve yollarını bulmaları oldukça zorlaşıyor.
Güncelleme: 02/04/2013
Kaynak: Joseph Castro, "Wow! Dung Beetles Navigate by the Stars", livescience, çev. Furkan Demirpehlivan, yaklasansaat.com, 24/01/2013.