Son dönemlerde böyle söylemek moda oldu. Devamında da, “aslında bunlar x kişinin, x toplumunun keşifleridir” diye devam edilir.
Eğer “bilimsel düşünce” hakkında bilginiz yoksa, böyle düşünebilir, ikna edebilir veya ikna olabilirsiniz. Neyse, biz Copernicus (Kopernik) üzerinden anlatalım derdimizi:
Kendisinden çok önce Aristarchus ve ondan birkaç yüzyıl sonra Biruni (ve aradaki birçok kişi) Copernicus’a atfedilen güneş merkezli “dünya” modelini dile getirmiştir, bu bilinen bir gerçek.
Fakat Copernicus’u onlardan ayıran, onun gözlemlerini, savını destekleyecek biçimde bir yayın haline getirmesidir. Güneş merkezli evren modeline ulaşmak için yaptığı gözlemleri, “başkalarının da tekrarlayabileceği” biçimde toplamış, delillerini ortaya koymuştur. Tıpkı, mikrobun (tek hücreli canlıların) varlığını eski Yunan düşünürlerinin ve bizden Akşemseddin’in dile getirmesi gibi. Fakat, mikrobun varlığını ve nasıl bir şey olduğunu şüpheye yer bırakmayacak biçimde açıklayan Pasteur’dur. O halde, mikrobun kaşifine ilk çağ Yunan bilginleri veyahut İslam bilginleri diyemeyiz. Çünkü bunlar, mikroorganizmaların varlığını kanıtlayabilecek tek bir çalışma veya tekrarlanabilir kontrollü deneyler yapmamış, sadece olabilirliğinden söz etmişlerdir.
Bir olguyu dile getirmek, ispatlamaktan farklıdır. Bu bir öngörüdür. Fakat bir öngörünün kabul edilmesi için onu “delilleri” ile birlikte açıklamanız gerekir. Herkesi ikna edebileceğiniz “elle tutulur” argümanlar ortaya koyabilmelisiniz. Bugün ben, ısrarlı bir biçimde “eğer kütleçekimi kontrol altına alabilirsek” ışıktan hızlı yolculuk yapabiliriz diyorum. Bunu benden önce son yüzyılda söyleyen bilim insanlarının sayısı da oldukça fazla.
Buna rağmen, bir gün biri kütleçekim alanlarını kontrol altına alıp ışık hızı üstü hızları mümkün kıldığında bunun mucidi ben mi sayılacağım? Elbette hayır. Bu olguyu keşfeden kişi, onun prensiplerini belirleyen, yapılabilirliğini bilimsel olarak kanıtlayan, hatta yapan kişidir.
O halde; Güneş merkezli (yani dünyanın evrenin merkezi olmadığı) evren gerçeğini ilk keşfeden kişi Copernicus’tur. Bu olguyu elle tutulabilir, üzerine düşünülebilir ve bir şekilde kanıtlanabilir biçimde ortaya koyan ilk kişidir. Hal böyleyken, zamanında o bunu demişti, öteki şöyle yapmıştı demenin anlamı yok. Copernicus, öncüllerinden çok daha büyük bir “dahi”dir.
Muallakta olan, temelsiz argümanlarla ortaya atılmış bir savı ele almış, onu elle tutulur hale getirmiş, “peşinden” gitmiş bir bilim insanıdır.