1. Emanet Nedir?
Bir emanet, mali varlıkları kontrol etme ve koruma yöntemidir.
Bir emanet, bir mali aracın ya da bir varlığın bir işlemi tamamlama sürecinde olan diğer iki taraf adına üçüncü bir tarafça tutulduğu yasal bir süreçtir. Başka bir ifadeyle, bir emanet kullandığınızda üçüncü bir taraf garantör sıfatıyla hareket eder. Fonlar veya varlıklar, bir emanetçi tarafından tutulur. Emanetçi, tüm süreci kontrol eder ve taahhütlerin yerine getirildiğinden emin olur. Bu sebeple, hiç kimse diğer katılımcılarla anlaşma yapmadan kendi başına parayı kullanamaz.
2. Nasıl çalışır?
En çok kullanılan yöntemlerden biri;
Siz önemli bir bilgiye sahip olduğunuzda ve bunu güvendiğiniz insanlarla ve/ya da diğer kişilerle paylaştığınızda çalışır. Bir şifreyi, bir banka hesap numarasını, menkul kıymetlere erişimi ve daha fazlasını paylaşabilirsiniz. Hiç kimse kendi başına erişemez. Bunlara erişmenin tek yolu, karşılıklı anlaşmadır.
Fakat bazı zayıf noktaları vardır. Eğer bir taraf bilgilere erişimi kaybederse ve bir anlaşma yapmak için diğer taraflarla hiçbir bağlantısı olmazsa ya da itibarına gölge düşürürse ve güven kaybederse bunu geri kazanmaktan başka yolu yoktur.
Katılan tüm insanları bir araya getiremezseniz ya da onlara ulaşamazsanız ne olur? Ne yapılır? İşte burada eşik planı devreye giriyor.
3. Eşik Planı Nedir?
Bir eşik planı, sır paylaşmanın iyileştirilmiş bir versiyonudur.
Eşik planı tüm tarafların anlaşmasını gerektirmez. Örneğin, siz bilgiyi beş farklı tarafla paylaşırsınız fakat bunlardan herhangi üçü sırrı yeniden yapılandırabilir. İki taraf bilgiye erişmek için yeterli değildir. Emanetinizden birisini çıkarmaya ihtiyaç duyarsanız bunu herhangi bir zorluk olmaksızın yapabilirsiniz. Bu taraflar, güven seviyesine bağlı olarak birkaç gruba ayrılabilirler. Altı kişiye sahip olduğunuzu varsayalım, siz tam anlamıyla üçüne güveniyorsunuz- grup bir, ve diğer üçü daha az güvenilir- grup iki.
Bir şey olması halinde veri yeniden yapılandırmanın bir planını yapabilirsiniz. Bu yüzden, erişim grup birden üç kişiye ve grup ikiden herhangi birisine açıktır.
Ya da grup birden herhangi iki kişi ve grup ikiden üç kişiye açıktır.
Eşik sisteminde hiçbir kısıtlama yoktur. Bunlar dilediğiniz kadar karmaşık ve kolay olabilirler.
4. Emanet Sistemi Güvenli mi?
Matematik ve kriptografi, emanetin güvenilirliğini kanıtlar.
Çok sayıda matematikçi ve kriptolog, güvenlik meselesi üzerinde çalışmış ve güvenli bir emanet için algoritmalar geliştirmeyi başarmışlardır. Güvenliği kanıtlamak adına çok sayıda araştırma yapılmıştır. Bazı tarafların ihtilafa düşmesinden kaçınmak için diğerleri, diğerlerinin kararını iptal edebilirken bir plan geliştirilmiştir. Eğer bir taraf kandırmaya çalışırsa planlarını bozacak bir yol vardır. Eğer bir taraf, erişim hakkını kaybederse, şifreyi değiştirmeye gerek yoktur.
5. Eğer Emanet Sistemi Bu Kadar Güvenilirse Neden Her Zaman Tercih Edilmiyor?
Uygulamanın karmaşıklığı birçok insanın cesaretini kırmaktadır.
Tanımlanan modeller bir hayli karmaşık ve tuhaftır. Anlaşılması göründüğünden çok daha karmaşıktır. Matematik ve kriptografi ekibinde büyük olasılıkla bireysel bir uzmana ihtiyaç duyarsınız. Ayrıca, yanlış uygulama maliyetli olabilir. İlk başta sistemde herhangi bir yanlışlık fark etmeyebilirsiniz fakat bu, sistemi korunmasız ya da fonları kullanılamaz hale getirebilir.
Garantörleri unutmayın. İtibarlarını riske atıyorlar. Elbette, hizmetleri çok maliyetli olacaktır. Uzman ile birlikte, giderler önemli ölçüde artacaktır.
6. Blockchain Dünyasında Emanet Nasıl Uygulanır?
Emanet, Blockchain’de gittikçe daha popülerlik kazanmaktadır.
Birçok şirket, garantilerin yatırımcılar için dolandırıcılıkları önlemedeki önemini anlamaktadır. Ekip, halk tarafından bilinmeyebilir fakat Blockchain dünyası, itibarın su götürmez yetkilerine sahiptir. Bazı şirketler farklı anlaşmalarda üçüncü taraf görevi görürler. Bazı genç şirketler zaten yatırım sermayesi tekliflerini emanet ile piyasaya sunmaktadır. En büyük Blockchain platformu olan Ethereum, hâlihazırda bir escrowsmart sözleşmesi imzalamıştır. Emanet, amaçlarınızın ciddiliğini gösteren etkili araçlardan birisidir.