Sputnik Armenia ajansının köşe yazarı, Almanya’nın Güney Afrika halklarına yönelik soykırım için tazminat ödeme kararını inceliyor.
Bunun Ermenilere karşı uygulanan soykırımın tanınması yolunda nasıl bir etkisi olabilir?
Alman makamları, Türk liderlere atalarının yarattığı sorunları çözmenin medeni yolunu gösterdi. Almanya, geçen yüzyılın başında şimdiki Namibya topraklarında emperyal sömürgeciler tarafından işlenen soykırımı resmen tanıdı ve kınadı.
Dahası, Berlin tazminat ödemeye hazır olduğunu ifade etti. Alman yerleşimcilerin suçları ile Osmanlı Jön Türklerin suçları arasındaki paralellikler oldukça benzer. Şimdi Ermenilere karşı uygulanan soykırımın kesin olarak uluslararası tanınmasının gündemine getirecek bir başka önemli örnek daha belirlendi.
Söz konusu olan 1904-1908’de meydana gelen olaylar. O yıllarda Almanya hala birçok Afrika kolonisinin egemen olduğu bir metropoldü.
Ancak günümüzdeki Namibya’da yaşayan hanedan halklarının isyanı, ulusal kurtuluş hareketlerinin önceki ifadelerinden daha cüretkardı.
Herero kabilesinin lideri Samuel Magarero’nun çağrısının ardından isyancılar, aralarında birçok kadın ve çocuğun da bulunduğu 120 Alman yerleşimciyi öldürdü. Alman General Lothar von Trot’un misilleme önlemleri korkunçtu – yerlilerin öldürülmesini emretti. İsyan kana bulandı. Sonuç olarak, Herrero halkının neredeyse yüzde 80’i ve Nama kabilesinin neredeyse yarısı öldürüldü. Toplamda, o günlerde yaklaşık 75 bin kişi öldü. Güney Afrika’da olanlar elbette Batı Ermenistan’da olanlarla kıyaslanamaz. Ama aslında ikisi de soykırımdır ve aynı değerlendirmeyi hak eder.
30 yıl önce bağımsızlığını kazanan Namibya hükümeti, katliamın kurbanlarının torunlarının haklarını aktif olarak savunmaya başladı. Ve bu çabalar boşuna değildi. 2004 yılında, dönemin Almanya Başbakanı Gerhard Schroeder suçu alenen kınadı, ülkesinin sömürge geçmişi için özür diledi ve pişmanlık ve uzlaşmanın bir işareti olarak Namibya halkına ekonomik yardım sağlamaya hazır olduğunu söyledi.
2016 yılında, kabilelerin liderlerini içeren tazminat taleplerini belirlemek için ortak bir hükümetler arası komisyon kuruldu. Katliam kurbanlarının mirasçıları 4 milyar avro maddi tazminat talep etti.
Bizi desteklemezseniz Soykırımı tanıyacağız: İsrail Erdoğan’ı uyardı
Berlin, nihai bir çözüm beklemeden, Namibya’nın etkilenen kabilelerin yaşadığı bölgelerindeki sosyal sorunların çözülmesine yardımcı olan çeşitli projeleri finanse etmeye başladı. Bu yılın Nisan ayında, beş yıllık müzakereler nihayet sona erdi. Bu bağlamda, 28 Mayıs’ta Federal Almanya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, tarafların tartışmalı tüm konularda anlaştığını belirten resmi bir açıklama yaptı.
Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas şu açıklamayı yaptı: “Namibya’daki olayları, gerekçe göstermeden kendi gerçek isimleriyle ifade etmeliyiz. Bu olaylara resmen soykırım diyeceğiz. Namibya’daki kurbanların torunlarından özür dileyeceğiz.”
Almanya’nın Herero ve Nama halkların yaşadığı bölgelerin kalkınması için özel bir program başlatacağı konusunda bir anlaşmaya varıldı.
Bunun için yaklaşık yarım milyar dolar tahsis edilecek. Fonlar doğrudan soykırım kurbanlarının torunlarına verilmeyecek. Para, altyapının geliştirilmesine yatırılacak. Almanlar Namibyalılar için yollar, su şebekeleri ve fabrikalar inşa edecek. Namibyalı gençler, Alman üniversitelerinde ücretsiz eğitim alabilecekler. Buna resmen “soykırım tazminatı” denmiyor, ama aslında yardım bir klasik tazminattır.
Peki Türkiye’nin bununla ne ilgisi var? Mesele şu ki, Alman-Namibya hükümetler arası komisyonunun kurulmasından önce Ankara’da oldukça ilginç bir olay yaşandı.
Federal Meclis’in Ermeni Soykırımı’nı tanıma kararına yanıt arayan Recep Tayyip Erdoğan, Almanları benzer bir suçla suçlamaktan daha özgün bir şey bulamadı.
Türkiye Cumhurbaşkanı, “Almanya, Namibya halkının yok edilmesini hatırlıyor mu? Bizi herhangi bir şeyle suçlamadan önce Almanlar, yüz binden fazla Namibyalı’nın yok edilmesinden sorumlu tutulmalı” dedi.
Hemen ardından, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nden bir grup milletvekili, Alman sömürgecilerin Namibya’daki eylemlerini soykırım olarak tanıyan bir karar taslağı sundu.
ABD’nin “keskin-delici” argümanları, veya Ermeni Soykırımı’nın tanınmasının ardında ne saklanıyor? Bu bir yeni taktik değildi
Başka bir ülkenin parlamentosu Ermenilere karşı işlenen soykırımı her tanıdığında Ankara “aptal sensin” gibi yüz ifadesiyle tavır koyardı. Rusya Federasyonu Duması Jön Türklerin eylemlerini kınayan bir karar aldığında, Erdoğan’ın etrafındakiler Çerkeslerin ve Adıgeylerin soykırımını tanımaktan bahsetmeye başladılar. Fransız Ulusal Meclisi Ermenilere karşı uygulanan soykırım inkarını suç haline getirdiğinde Ankara, Cezayir’deki “Arap soykırımını” hatırladı. Joseph Biden nihayet 24 Nisan’da Ermenilere geleneksel mesajında ”soykırım” kelimesini kullandığında, Türkler Kızılderili katliamını tanıyarak karşılık verebileceklerini ima etti. Almanya örneğinde, her şey aynı şemaya göre yapıldı.
Türk diplomatlar, Namibyalı meslektaşları ile iletişime geçmeye başladılar ve Alman soykırımı meselesini uluslararası bir mahkemede gündeme getirmeye karar verecekleri durumda kapsamlı yardım sağlayacaklarını açıkladılar. Namibyalılar, Ankara’nın desteğinden ilham alarak Berlin’den talepte bulundu.
Ancak Almanlar, Türklerin beklentilerinin aksine sorumluluktan kaçınmaya çalışmadılar. Ve yetkili Windhoek, Berlin ile yapılan görüşmeleri kabul ettiğinden, Türk makamları Güney Afrika soykırımının tanınması konusunu meclis gündemine getirmeye cesaret edemedi. Namibya diplomatların ısrarı üzerine oylama yapılmadı.
Türklerin tehdidi Almanlar için acı verici bir şey olmadı. Berlin, tarihinin karanlık sayfalarını kimsenin yardımı olmadan tanımaya hazır olduğunu ilan ederek Ankara’yı silahsızlandırdı. Aynı zamanda bu adım, tüm dünyanın dikkatini, soykırımı suçlayan Türklerin, Almanların aksine, atalarının işledikleri korkunç suçlardan tövbe edemedikleri gerçeğine çekmeye yardımcı oldu. Medeni yaklaşımları arasındaki fark budur.
Böylece, Herero ve Nama halklarının soykırımının tanınmasını kışkırtan Türkler, kendi kalesine bir gol attı.
ABD mahkemeleri Türkiye aleyhindeki Soykırım iddialarını dinlemeye yeniden devam edebilir
Namibya örneği bizim için çok önemli. Mesele şu ki, Alman sömürgecilerinin eylemlerinin değerlendirilmesi, Jön Türk cellatlarının suçlarının kınanması talebiyle uyguladığımız aynı yasal kriterler temelinde verildi. Ankara, 1948’de kabul edilen BM Soykırım Sözleşmesi’nin kabul edilmeden önce işlenen suçlara uygulanamayacağı konusunda ısrar etmeye devam ediyor. İddia tartışılabilir, ancak argüman belli. Ve burada, Namibya’daki katliamı soykırım olarak tanıyan Almanya, BM Sözleşmesinin standartları ve gereklilikleriyle yönlendi. Bu emsal, kuşkusuz Ermenilerin argümanlarını güçlendirecek ve muhaliflerini silahsızlandıracaktır.