Seyahatnamelerde Diyarbekir- Şefik Korkusuz
Cuma günleri Diyarbakır'daki Ulu caminin avlusunda, İngiltere'deki hyde park benzeri, serbest kürsü tarzı tartışmaların yapıldığını ve bunun Türkiye'de başka bir örneğinin olmadığını biliyormuydunuz?
Cuma günleri Diyarbakır'daki Ulu caminin avlusunda, İngiltere'deki hyde park benzeri, serbest kürsü tarzı tartışmaların yapıldığını ve bunun Türkiye'de başka bir örneğinin olmadığını biliyormuydunuz?
Zamanında, dört salonu ve dört minaresiyle dört mezhebe birden hizmet veren Ulu camide bugün iki mezhebin (Hanefi ve Şahfi) ayrı salonlarda, aynı anda namaz kılabildiklerini biliyormusunuz?
Diyarbakıra 1061 yılında gelen, ünlü Seyyahlardan Nasır-ı Hüsrev "Sefername" isimli seyahatnamesinde Ulu cami hakkında diyor ki:
".........(Amid'deki)... Ulucamii de bu kara taşla yapılmıştır. Öyle bir mükemmel yapıdır ki ondan daha düzgün, ondan daha sağlam yapılmasına imkan yoktur. Camiinin içinde iki yüz kusur taş direk vardır. Her direk yekpare taştandır. Direklerin üstüne, hepsi taştan olmak üzere kemerler yapılmıştır.
Kemerlerin üstünde de öbür direklerden kısa direkler, o büyük kemerlerin üstünde yine bir sıra küçük kemerler vardır. Bu mescidin bütün damları kubbelerle örtülmüş, her tarafı oyma işleriyle, nakışlarla süslenmiş, boyanmıştır.
Zamanındaki ismi ile Amid'in (Diyarbakır'ın) Asur'luların egemenliğine son defa olarak geçmeden önce, M.Ö.775-736 yılları arasında Urartuların Kontrolünde olduğunu biliyormuydunuz?
Amid, M.Ö 736 da Asur Kralı Tiglatpileser tarafından fethedilerek Asurların egemenliğine geçer. Diyarbakır bölgesindeki son Asur egemenliği M.Ö 653 yılına kadar sürer.
Asurlardan günümüze kalan eserlere rastlanan yerlerden birisi Lice ilçesinin sınırları içerisinde bulunan Bırklin (Bırkeleyn) mağaralarıdır. Diğeride Eğil kalesidir. Bu iki yerde Asurlulardan kalma stelli kitabelere rastlanmıştır.(Diyarbakır Tarihi-Şevket Beysanoğlu)
Mescidin ortasında büyük bir taş vardır, o taşın üstüne bir adam boyu yüksekliğinde çevresi iki arşın gelen pek büyük yuvarlak taş bir havuz konmuştur. Havuzun ortasında pirinç bir lüle vardır ki oradaki fıskıyeden berrak su fışkırır, o suyun nerden gelip nereye aktığı görünmez......binaların yapıldığı taşların hepsi karadır
Diyarbakıra 1061 yılında gelen, ünlü Seyyahlardan Nasır-ı Hüsrev'in "Sefername" isimli seyahatnamesinde:
" Ben Dünyanın dört bucağında Arap, Acem, Hind ve Türk memleketlerinde bir çok şehir ve kaleler gördüm, fakat yer yüzünde hiç bir ülke de Amid (Diyarbakır) şehrinin kalesine benzer bir kale ne gördüm, ne de başka bir yerde bunun gibi bir kale gördüm diyeni duydum"
dediğini biliyormuydunuz?
Yine aynı eserinde devamla:
"........ Amid'e geldik. Şehir, yekpare bir kayanın üstüne kurulmuştur....Çevresine kara taştan bir kale duvarı yapılmıştır. Yüz batmandan bin batman, hatta daha da ağır koca taşları o kadar muntazam kesmişlerdi ki...... bu taşları birbiri üstüne istif etmek suretiyle kaleyi yapmışlardı. Hisarın yüksekliği yirmi, enliği on kulaçtır. Her yüz arşında, yarım dairesi seksen arşın tutan bir burç yapılmıştır, mazgalı da aynı taştandır. Şehrin içinden kalenin üstüne çıkmak için bir çok yerler