Yeni tip insan akciğer hücresi keşfedildi
Solunum yolu salgı hücreleri (RASC'ler) olarak adlandırılan yeni tanımlanan bu akciğer hücreleri, kan dolaşımı aracılığıyla oksijen ve karbondioksit alışverişi yapan ufak hava kesecikleriyle kaplı hava yollarında yer alıyorlar. Bu hava yollarına bironşiyoller adı veriliyor. Alveollerin normal işleyişi için gerekli olan diğer hücreleri yeniden oluşturmalarını sağlayan kök hücre benzeri özelliklere sahiptirler.
Araştırmacılar, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olarak adlandırılan sigarayla bağlantılı yaygın rahatsızlığın ve sigara içmenin bu hücrelerin yenileyici işlevlerini bozabileceğine dair kanıtlar buldular. Bu bozulmayı düzeltmenin KOAH'ı tedavi etmek için iyi bir yol olabileceği de düşünülmektedir.
Kültürde zaman içinde bir Alveolar tip 2 hücresine geçiş yapan insan ES hücresi RASC'den türetilmiştir. Görsel kaynağı: Basil et al., doi: 10.1038/s41586-022-04552-0.
Pennsylvania Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi'nde ve Penn-CHOP Akciğer Biyolojisi Enstitüsü'nde araştırmacı olan Dr. Maria Basil, “KOAH yıkıcı ve yaygın bir hastalıktır, ama bazı hastalarda neden veya nasıl geliştiğinin hücresel biyolojisini gerçekten anlamıyoruz. KOAH'ta yaralanan yeni hücre tiplerini, özellikle yeni progenitör hücreleri belirlemek, yeni tedavilerin geliştirilmesini gerçekten hızlandırabilir" dedi.
Dr. Basil ve meslektaşları, yaptıkları çalışmada, sağlıklı insan donörlerinden alınan akciğer hücrelerinin gen-aktivite işaretlerini incelerken RASC'lerin kanıtlarını ortaya çıkardılar. Fare akciğerlerinde bulunmayan RASC'lerin, alveollerin yakınında bulunan ve hava yolunun sıvı astarı için gerekli proteinleri üreten salgı hücreleri olduğunu çok geçmeden anladılar.
Pennsylvania Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi'ndeki Penn-CHOP Akciğer Biyolojisi Enstitüsü direktörü Profesör Edward Morrisey, “Böyle çalışmalarla hücre biyolojisi düzeyinde bu çok yaygın olan hastalıkta gerçekte neler olduğuna dair bir fikir edinmeye başlıyoruz” dedi.
RASC'ler ve alveollerdeki AT2 hücreleri adı verilen önemli bir progenitör hücre arasındaki gen aktivitesi benzerliklerinin gözlemleri, ekibi daha ileri bir keşfe yönlendirdi: RASC'ler, salgılama işlevlerine ek olarak, AT2 hücreleri için öncül olarak hizmet ediyorlar - AT2 popülasyonunu korumak için onları yeniler ve alveolleri sağlıklı tutar.
AT2 hücrelerinin KOAH ve diğer akciğer hastalıklarında anormal hale geldiği bilinmektedir. Araştırmaılar, RASC'lerdeki kusurların bu anormalliklerin yukarı yönlü bir nedeni olabileceğine dair kanıtlar buldular. KOAH'lı kişilerin ve ayrıca sigara ile geçmişi olan KOAH'lı olmayan kişilerin akciğer dokusunda, hatalı bir RASC-AT2 dönüşümüne işaret edecek şekilde değişmiş birçok AT2 hücresi gözlemlediler.
Profesör Morrisey, "Daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var, ama bulgular normal RASC-AT2 farklılaşma sürecini geri yükleyerek veya hatta normal RASC popülasyonunu hasarlı akciğerlerde yenileyerek tedaviyi sağlayacak olan gelecekteki KOAH tedavilerinin olasılığına işaret ediyor" dedi.
Makale:nature.com