Teōtīhuacān’ın Mitokondriyal DNA Hikayesi: Tanrıların Doğum Yeri, Genetik Gizemleriyle Açılıyor
Yeni bir genetik çalışma, antik Teōtīhuacān sakinlerinin tüm mitokondriyal genom dizilerini ortaya çıkarmak için en son DNA dizileme tekniklerini kullandı. Nahuatl dilinde “tanrıların doğum yeri” olarak çevrilen Teōtīhuacān, Meksika’nın Özgür ve Egemen Meksika Eyaleti’nin Teotihuacan Vadisi’nde bulunan eski bir Mezoamerikan şehridir.
Teōtīhuacān’ın gelişimi, Teōtīhuacān I, II, III ve IV olarak bilinen dört farklı ardışık evre ile tanımlanabilir; I. evre Geç Biçimlendirme döneminde M.Ö. 200-100 civarında başlar.
MS 100-350 yılları arasındaki II. evrede, kısmen gelişen bir kentsel yerleşimin sunduğu ekonomik cazibe ve fırsatlar nedeniyle, ancak aynı zamanda Xitle yanardağının patlamasıyla ortaya çıkan ve diğer yerleşimlerden orta vadinin dışına göçü zorlayan çevresel faktörlere de bağlı olarak, şehir nüfusu hızla büyüyerek büyük bir metropol haline gelmiştir.
Güneş Piramidi (Büyük Cholula Piramidi ve Büyük Giza Piramidi’nden sonra üçüncü en büyük antik piramit), Ay Piramidi, Ölüler Bulvarı ve Tüylü Yılan Quetzalcoatl Tapınağı ile Ciudadela dahil olmak üzere Teōtīhuacān’daki en önemli anıtların çoğu bu aşamada inşa edilmiştir.
Annals of Human Biology dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada, Teōtīhuacān’da yakın zamanda kazılan mezarlardan mitokondriyal DNA çıkarılmış ve hedef zenginleştirme bağlantılı yeni nesil dizileme kullanılmıştır.
Bu, toprak ve iklim koşulları nedeniyle Teōtīhuacān bölgesinde DNA’nın zayıf düzeyde korunmasına rağmen mitokondriyal genomun (mitojenom) tamamının haritalanmasını sağlamıştır.
Gömülerden elde edilen DNA, çağdaş Kızılderili soylarının göstergesi olan A2, B2 veya D1 haplogruplarıyla ilişkilendirilmiştir. Haplogrup A2 en yaygın olanıydı, onu B2 ve D1 izledi ve Orta Mezoamerikan popülasyonunda gözlemlenene benzer bir modeli yansıttı.
Mitokondriyal DNA dizisi bilgileri ile bu altı birey daha kesin haplogruplara ayrılmıştır: A2f2, A2ae, A2d1, A2d1, B2c1 ve D1i.
Dr. Mizuno şunları söyledi: “Bu çalışmada elde edilen ayrıntılı genomik bilgiler, Teōtīhuacān’ların bu iki tür nüfus kümesine nasıl uyduğunu belirlemek için önceki verilerimizle birleştirilebilir. Daha önce, mevcut Mezoamerika yerli halkı arasındaki haplogrup frekanslarının analizine dayanarak iki tür nüfus kümesinin var olduğunu öne sürmüştük: Centro-Mesoamerican kümesi ve Pan-American kümesi. Bu çalışmada, Teotihuacan’ın Centro-Mesoamerican kümesine benzer olduğu bulunmuştur.”
Çalışmada ayrıca beslenme düzenleri hakkında yeni veriler elde etmek amacıyla aynı örnekler kullanılarak izotop analizi yapılmıştır. Bu analiz, bireylerin birincil besin kaynağı olarak mısır gibi C4 bitkilerine büyük ölçüde bağımlı olduklarını ortaya koymuştur. Temel gıda maddesi olarak mısıra olan bağımlılık, önceki arkeolojik çalışmaların bulgularıyla da tutarlıdır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Teōtīhuacān’ın Mitokondriyal DNA Hikayesi: Tanrıların Doğum Yeri, Genetik Gizemleriyle Açılıyor!