Evimiz olan spiral galaksiye, Samanyolu’na yukarıdan bakabiliyor olsaydık nasıl görünürdü? Muhtemelen takımyıldız Canes Venatici’deki (Av Köpekleri) büyük plan bir spiral galaksi, Girdap Galaksisi gibi. Girdap bizden yalnızca 30 milyon ışık yılı uzakta olduğu ve yüzü dönük olarak gördüğümüz için yapısını detaylı olarak araştırabiliyor ve spiral galaksilerin yapısı ve onları şekillendiren süreçler hakkında bilgiler edinebiliyoruz. Girdap aynı zamanda (fotoğrafın solunda görülen) daha küçük bir komşu galaksiyle birleşiyor ve bu nedenle astronomlara böyle galaksi-galaksi etkileşimlerinin nasıl işlediğini anlama fırsatı sunuyor. Yukarıdaki fotoğraf, Girdap’ın Chandra X-ışın Gözlemevi fotoğrafının (mor) bir Hubble Uzay Teleskobu fotoğrafı üzerine bindirildiği bir kompozit. Bu fotoğraf Chandra’yla milyon saniyelik bir pozlamayı, Girdap’ın şu ana kadar elde edilmiş en derin X-ışın fotoğrafını sunuyor. Sıcak dağınık gaz spiral kolları izleyerek Girdap’a yayılıyor. Bu dağınık X-ışın parıltısı, süpernovalar gibi enerjik galaktik süreçlerle ilişkili sıcak gazlar tarafından üretiliyor. Astronomlar aynı zamanda 500 tane, yani önceden bilinenin beş katından daha fazla nokta X-ışın kaynağı tanımladılar. Bu kaynakların çoğu düşük veya yüksek kütleli normal yoldaş yıldızından madde koparan kompakt nötron yıldızlarından oluşan X-ışın yayınlayan çift yıldızlarken diğerleri biriktiren kara deliklerden oluşan çiftlerdir. Bu X-ışın/optik karşılaştırması, süpernovalar gibi yüksek enerjili süreçlerin ve şok dalgalarının spiralleri nasıl şekillendirdiğini göstermeye yardımcı oluyor.
Görsel: X-ışın: NASA/CXC/Wesleyan Univ./R.Kilgard, et al; Optik: NASA/STScI