Kalp bloğu hastalığı nedir?
Kalp bloğu, elektriksel iletimlerin kalbin ileti sistemi yoluyla geçişte olan bir engel nedeni ile oluşan kalp atımındaki bozukluktur.
Kalp bloğu nedenleri ve tipleri
Kalp bloğu konjenital (doğumsal) olabilir ya da koroner arter hastalığı, kalp kapakçıklarındaki bozukluklar, kalp kası hastalığı bu duruma sebep olabilir. Diğer kalp bloğu nedenleri ise dijital ilacının aşırı dozda kullanımı (kalp hastalığı tedavisinde kullanılan bir ilaç) ve romatizmal ateş hastalığıdır.
Kalp bloğunun iki ana tipi vardır. Bir atriyumda (kalbin üst odası) bir ventrikül (kalbin alt odası) arasında bulunan kalbin ileti sistemindeki blok (atriyoventriküler blok) ve bloğun ventriküller arasındaki iletiminin sınırlandırıldığı dal bloklarıdır.
Atriyoventriküler kalp bloğu nedir?
Atriyoventriküler kalp bloğunun üç aşaması (derecesi) vardır.
- Birinci derece atriyoventriküler blok nedir? : İlk aşama blokda, atriyum büzüşmesi sonucu ventriküllerin büzüşmesi arasında bir gecikme vardır.
- İkinci derece atriyoventriküler blok nedir? : İkinci aşama blokda bazı atriyal vuruşlar ventriküllere ulaşmakta başarısız kalır.
- Üçüncü derece atriyoventriküler blok nedir? : Üçüncü derece kalp bloğu tam kalp bloğudur. Tam kalp bloğunda ise kalbin iletim sisteminde atriyal vurumların ventriküllere iletilmesini önleyen tam bir blok vardır ve buna bağlı olarak bu iki oda kendi intrensek hızlarında atar. Ventriküller çok yavaş ve atriyumdan bağımsız olarak atar.
Kalp dal blokları nedir?
Her ventrikülün sağ ve sol dalları olarak da bilinen kendi ileti sistemi vardır ve bunlar birlikte çalışır. Dalların birinde blok veya nadir olarak her ikisinde de blok olması durumunda ventriküllerin yoluyla sağlanan iletimin anormal şekilde çalışmasına sebep olur.
- Sağ dal kalp bloğu nedir? : Sağ dal bloğu bazen sağlıklı bir kalpte de görülür. Konjenital (doğumsal) kalp hastalığı, kronik akciğer hastalığı gibi bazı hastalıklar nedeni ile bu durum gelişebilir. Sağ dal bloğu altta yatan bir kalp hastalığı yok ise önemsizdir.
- Sol dal kalp bloğu nedir? : Sol dal bloğu daha ciddi bir kalp bloğudur ve genellikle altta yatan bir kalp hastalığının olduğunu gösterir. Bu duruma çoğunlukla koroner arter hastalığı sebep olur fakat bazen hipertansiyon (yüksek tansiyon) nedeni ile de sol dal bloğu gelişebilir.
Kalp bloğu belirtileri
Birinci derece kalp bloğunun ve sol ya da sağ kalp bloğunun tek başlarına olduğunda çoğunlukla herhangi bir belirtisi olmaz.
Daha ciddi atriyoventriküler kalp bloğu varlığında, ventriküler büzüşmenin hızı egzersiz sırasında bile artmaz. Bu durum kalp yetmezliği gelişmesine neden olarak nefessiz kalmaya (nefes darlığına) ya da anjina pektoris (kalp kasına yeterli kan gitmemesine bağlı göğüs ağrısı) gibi şikayetlere neden olabilir.
Ventriküler atım tamamen yavaşlar veya tam olarak birkaç saniye durur ise hastada şuur kaybetme dönemlerine sebep olabilir (hasta nöbet veya baygınlık geçirebilir).
Kalp bloğu teşhisi
Kalp bloğu teşhisi için öncelikle bir kardiyoloji uzmanlığında muayene gerekir, sonrasında doktorun isteyeceği elektrokardiyografi (EKG) ile atriyoventriküler blok ve dal bloklarının teşhisi konulabilir. EKG hasta uzanırken ya da egzersiz yaparken (bant üzerinde yürürken) çekilebilir.
Gereken durumlarda 24 saatlik EKG kalp izlemi de yapılabilir (holter testi). Yine ekokardiyografi (kalbin ultrason ile taranması işlemi) kalp kası ve kalp kapaklarının durumunu değerlendirmek için yapılır.
Kalp bloğu tedavisi
- Herhangi bir belirti vermeyen kalp bloklarında tedavi gerekmeyebilir.
- Belirti gösteren ve hastada ciddi şikayetlere neden olan kalp bloklarında kalıcı kalp pili (pacemaker) takılır.
- Kalp hızı ve kalbin büzüşme gücünü arttırıcı ilaçlar geçici olarak reçete edilebilir.
- Eğer bu duruma neden olan ve tedavi gerektiren başka bir kalp hastalığı var ise gereken durumlarda bunun da tedavisi yapılır.