İlkbaharda ağaçlar ve çimenler havaya polen salmaya başlar. İnsanlar bu poleni soluduklarında alerjileri tetiklenebilir.
Alerjiler iki şekilde olabilir:
Mevsimsel: Semptomlar ilkbahar, yaz veya sonbaharda ortaya çıkar ve genellikle polen veya küf sporlarından kaynaklanır.
Çok yıllık: Semptomlar tüm yıl boyunca ortaya çıkar. Nedenleri arasında toz akarları, evcil hayvan kepeği, küf ve hamam böcekleri bulunur. İlkbaharda ortaya çıkan alerjiler, bahar alerjisi, saman nezlesi veya alerjik rinit olarak bilinir.
Nedenler
Polenler bahar alerjisini tetikleyebilir. Bir kişinin bağışıklık sistemi, alerjen olarak bilinen zararsız bir maddeye aşırı tepki verdiğinde bir alerji oluşur. Bir kişinin alerjisi olduğunda vücut, histamin ve diğer kimyasalları serbest bırakan hücrelere giden antikorlar üretir. Histamin, alerjenlerin vücuda girmesini durdurmak için burun ve gözlerde şişmeye neden olur. Histamin ayrıca alerjenleri burundan uzaklaştırmak için hapşırmaya neden olur. Bahar alerjisinin ana nedeni mevsim boyunca büyüyen ve çoğalan polenlerdir.
Polen
Bitkiler üreme için bu küçük taneleri üretir. Bazı bitkiler polenlerini yaymak için böceklere güvenirken, diğer bitkiler rüzgarı kullanır. Rüzgarla yayılan polenler, polen alerjisi olan kişilerde alerji semptomlarının ana nedenidir.
Ağaçlar erken ilkbaharda polenlerini salmaya başlar. Duruma bağlı olarak, farklı ağaçlar mevsimde daha önce veya daha sonra tozlaşmaya başlar.
Alerji semptomlarına neden olma olasılığı en yüksek ağaçlar;
kızılağaç
titrek kavak
alıç
kayın
huş ağacı
sedir
karaağaç
zeytin
meşe
Söğüt
kavak
Çim polenlerini daha sonra ilkbaharda serbest bırakır. Çim poleni ayrıca polen alerjisi olan kişilerde alerji semptomlarına neden olabilir.
Havadaki değişiklikler de bu bitkilerin ne kadar polen saldığını etkileyebilir. Sıcak günler bitki büyümesini ve döllenmeyi artırırken, yağmurlu günler polen yayılımını azaltır. Rüzgarlı günler polenlerin daha kolay yayılmasına yardımcı olur ve bu da kişinin alerji semptomlarını artırabilir.
Belirtiler
kırmızı ve sulu gözler
hapşırma
burun akması
kaşıntılı gözler, burun, kulaklar ve ağız
burun tıkanıklığı
şiş gözler
boğazın arkasından aşağı damlayan mukus hissinin olduğu geniz akıntısı
kurdeşen (nadir)
öksürme, hırıltı veya nefes almada zorluk
Önleme
Polen ve küfe maruz kalmayı önlemek için aşağıdaki adımları izleyin:
yerel polen sayımlarını kontrol edin ve polen seviyeleri yüksek olduğunda dışarıdaki geçirdiğiniz süreyi sınırlayın
bahçe çimlerini kısa tutun
çimleri biçerken ve bahçeyle uğraşırken toz maskesi takın
ölü ve çürüyen kütüklerden kaçının
mümkünse tüm pencereleri kapalı tutun ve klima ünitelerinde alerji dostu (hepa) filtreler kullanın
poleni çıkarmak için her gün saçınızı yıkayın
çarşafları haftada bir kez yıkayın
dışarıda kaldıktan sonra kıyafetleri değiştirin ve yıkayın
kıyafetleri mümkünse açık havada değil kurutucuda kurutun
eve girmeden önce ayakkabılarınızı çıkarın
Polenin gözlere girmesini ve saça ulaşmasını sınırlamak için dışarıdayken şapka ve güneş gözlüğü takın.
zeminleri haftada en az bir kez vakumlayarak temizleyin
Tedaviler
İlaç tedavisi
Bahar alerjisi semptomlarını tedavi etmek için çeşitli ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar hem reçetesiz hem de reçeteyle temin edilebilir.
Antihistaminikler: Bunlar, kaşıntılı gözler ve burun, burun akıntısı ve hapşırma gibi semptomları hafifletebilir. Antihistaminikler hap, burun spreyi veya sıvı formlarda bulunur.
Nazal kortikosteroidler: İltihabı azaltan bir tür burun spreyi. Uzun süreli kullanım yan etkilere neden olabilir.
Dekonjestanlar: Bunlar, burun pasajlarını daraltarak ve tıkanıklığı azaltarak çalışır. Dekonjestanlar hap, sıvı, damla ve burun spreyi şeklinde gelir. Uzun süreli kullanım yan etkilere neden olabilir.
Lökotrien reseptörleri: Bu tabletler, alerjik reaksiyonlarda yer alan belirli kimyasalların etkisini bloke eder.
Göz damlası: Göz damlası, göz alerjilerini tedavi eder. Göz damlaları kızarıklık, kaşıntı ve şişlik için kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
Burun spreyleri: Kuru burun pasajlarını veya kalın mukusu yatıştırmak, burun akıntısı sonrası semptomları azaltmak ve alerjik reaksiyonları önlemeye yardımcı olmak için başka spreyler kullanılır.
Boğaz spreyleri: Kuru boğaz pasajını yatıştırmak, geniz akıntısı, boğazdaki yanma ve kaşınma semptomlarını azaltmak ve alerjik reaksiyonları önlemeye yardımcı olmak için kullanılır.
İmmünoterapi: İmmünoterapi, insanları alerjilerine karşı duyarsızlaştırmayı amaçlayan uzun vadeli bir çözümdür. Yan etkiler yaşayan veya ilaçtan çok az fayda gören veya hiç fayda görmeyen kişileri tedavi etmek için immünoterapi kullanabilir.
İki tür immünoterapi vardır: Alerji iğneleri ve dil altı tabletleri.
Alerji aşıları, 3-5 yıl boyunca alerjen enjeksiyonları yapılmasını içerir. Bu enjeksiyonlar, alerjene karşı direnç oluşturmaya yardımcı olur.
Dil altı tabletleri yalnızca belirli alerji türlerini tedavi eder. Bir kişinin 3 yıla kadar her gün bir tableti dilinin altında eritmesini gerektirirler. Bir kişi bahardan önceki aylarda hapları almaya başlayabilir.
Evde yapabileceğimiz pratik çözümler
Çok sayıda doğal uygulama, bahar alerjisi yaşayan insanlara rahatlama sağlayabilir.
Buhar soluma
Buhar inhalasyonu, alerjik rinit için yaygın olarak kullanılır ve burun pasajlarını rahatlatabilir ve açabilir. Buharı solumak için, bir masanın üzerine bir kase kaynar su koyun. Başınızı, yüzünüzü ve kasenizi bir havluyla örtün ve buharları içinize çekin. Sıcak veya kaynar su kullanırken cildi haşlamamaya özen gösterin. Buhar içerisine aromaterapiden faydalanmak için nane ve okaliptus yağları ekleyebilirsiniz.
Antihistaminik etkili yağlarla hazırlanmış blenleri difüzör aracılığı ile ya da sabit bir yağla karıştırıp semptomları hafifletmek için kullanabilirsiniz.
Tuzlu Su ile Durulama
Tuz su ile durulamalar, burun pasajlarından ekstra mukusu incelterek burun tıkanıklığını ve tıkanıklığı gidermeye yardımcı olabilir. Çözüm ayrıca burun deliklerinden ve sinüslerden alerjenleri temizleyebilir.
Akupunktur
Akupunktur, terapötik amaçlar için vücudun belirli bölgelerine ince iğneler yerleştirmeyi içerir. Araştırma akupunktur geçiren kişilerin daha az burun semptomu fark ettiğini ve yaşam kalitesini iyileştirdiğini gösteriyor.
Teşhis
Bahar alerjisini teşhis etmek için aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç test yapabilir:
Cilt prick testi: Herhangi bir reaksiyon olup olmadığını görmek için kişinin cildine az miktarda alerjen sürülür. Sonuçlar yaklaşık 10–20 dakika sürer.
İntradermal test: Bu genellikle bir prick testinden daha hassastır. Bir reaksiyon olup olmadığını görmek için cildin altına küçük bir miktar alerjen enjekte edilerek yapılır.
Kan testi: Kan örneğinde üretilen antikor sayısının artıp artmadığı bakılarak yapılır (Total Ig E).
Ne zaman doktora görünmeli
Bir kişi, yaşam kalitelerinin alerjilerinden etkilendiğini hissediyorsa, bir doktora veya bir alerji uzmanına görünmelidir. Bir kişinin kronik sinüs enfeksiyonları, baş ağrıları, nefes almada zorluk veya sürekli öksürüğü varsa, tedavileri tartışmak için bir uzmana görünmelidir.
Doğal ilaçlar semptomları yatıştırmaya yardımcı olabilir. Bununla birlikte, semptomları şiddetli veya yönetilemez hale gelirse, kişi bir doktora danışmalıdır.