Bilim insanları evrenin aşırı düzeyde hızlandığını doğruladı
04 Temmuz 2023 22:19
Bilim insanları, evrenin başlangıcında "aşırı yavaş hareket" halinde olduğunu ama o zamandan beri çarpıcı ölçüde hızlandığını keşfetti.
Einstein'ın genel görelilik teorisinde öngörülen bu keşif, bilim insanlarının evrenin Büyük Patlama'dan hemen sonraki halini gözlemlemelerinin ardından nihayet doğrulandı.
Independent Türkçe'nin haberine göre; Einstein'ın teorisi, uzak evrenin bugünkünden çok daha yaşlı olduğu ve çok daha yavaş işlediği zamanları görebilmemiz gerektiğini öne sürüyor. Ancak bilim insanları esasen o kadar uzağa bakıp teoriyi doğrulayamamıştı. Şimdiyse bilim insanları parlak kuasarları bir tür uzay saati olarak kullandı ve bu da onların evrenin bugünkünden çok daha yaşlı olduğu zamanı ölçmelerine olanak sağladı.
Yeni araştırmanın başyazarı Sidney Üniversitesi'nden Geraint Lewis, "Evrenin 1 milyar yıldan biraz daha yaşlı olduğu bir zamana baktığımızda, zamanın 5 kat daha yavaş aktığını görüyoruz" dedi. Eğer orada, bu bebek evrende olsaydınız, bir saniye bir saniye gibi görünürdü ama bizim konumumuzdan, 12 milyar yılı aşkın bir gelecekten, bu erken zaman sürükleniyor gibi görünüyor.
Profesör Lewis ve diğer araştırmacılar araştırma için 200 kuasardan veri topladı. Kuasarlar, erken galaksilerin ortasında yer alan çok aktif süper kütleli kara delikler. Bu nedenle çok daha genç bir evrene bakmanın güvenilir bir yolunu sağlıyorlar.
Önceki araştırmacılar da aynı şeyi süpernovaları veya devasa patlayan yıldızları kullanarak yapmıştı. Bunlar da yararlı yöntemler ama evrenin ilk zamanlarındaki çok ama çok uzun mesafelerde görülmeleri zor. Bu yüzden elde edilen deliller, yalnızca kozmosun yaşının yaklaşık yarısıyla sınırlı oluyor.
Şimdiyse bilim insanları kuasarları kullanarak çok daha geriye, evrenin sadece 1 milyar yaşında (bugünkü yaşının yalnızca 10'da 1'i kadar) olduğu zamana kadar bakabildi. Profesör Lewis, "Einstein sayesinde, zaman ve uzayın iç içe geçtiğini ve Büyük Patlama'nın tekilliğinde zamanın başlangıcından bu yana evrenin genişlediğini biliyoruz" dedi.
Uzayın bu şekilde genişlemesi, evrenin erken dönemlerine ilişkin gözlemlerimizin bugün akan zamandan çok daha yavaş görünmesi gerektiği anlamına geliyor. Bu makalede, bunu Büyük Patlama'dan yaklaşık 1 milyar yıl sonrasına dayandırdık.
Bilim insanları, bulguları doğrulamak için, 190 kuasarın 20 yılda toplanan ayrıntılı verilerini inceledi. Araştırmacılar kuasarların her birinin "tik takını" standartlaştırmayı ve ardından onları karşılaştırmayı başardı. Bu da evrenin genişlemesinin ve hızlanmasının verilerde görülebileceğini ortaya koydu.
Profesör Lewis, "Bu mükemmel verilerle, kuasar saatlerinin tik taklarının haritasını çıkararak genişleyen uzayın etkisini ortaya çıkarabildik" dedi. Çalışma, Nature Astronomy'de yayımlanan "Yüksek kırmızıya kayma kuasarlarının kozmolojik zaman genişlemesinin tespiti" başlıklı yeni bir makalede anlatılıyor.