TEBLİĞDE FITRATA HİTAP EDEBİLMEK
Fıtrat dini olan İslam’ı insanın fıtratına sunmalıyız. Bu konuda, فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
Niyazi Beki(Doç. Dr.)
2015-11-15 04:10:32
Fıtrat dini olan İslam'ı insanın fıtratına sunmalıyız. Bu konuda,
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ
اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
"Resulüm! Batıl dinlerden uzaklaşarak yüzünü ve özünü, -Allah'ın insanı yaratmasında esas kıldığı- hak din olan İslam'a yönelt. Allah'ın bu yaratışını kimse değiştiremez. İşte dosdoğru din budur"(1) mealindeki ayetin irşadına kulak vermeliyiz.
Bu ayet açıkça gösteriyor ki, insanın bozulmamış fıtratı ile dinin emir ve yasakları arasında güçlü bir ilişki vardır. Davet ve irşatlar insanın yapısını değiştirmeye değil, yönlendirmeye yönelik olmalıdır.
Hadis rivayetlerinde değişebileceği ifade edilen hususlar ise, fıtratın değiştirilmesi anlamında değil, fıtri donanımın değişik mecralara sevk edilerek yönlendirilebileceğine dairdir. Nitekim Ebu Hüreyre'nin bildirdiğine göre; "Bir adam Resullah'a 'bana tavsiyede bulun' dedi. Efendimiz, 'öfkelenme!' diye cevap verdi. Adam sözünü tekrar ettikçe Hz. Peygamber de 'öfkelenme!' diye cevap verdi." Bu hadisi şerh eden alimler, şu ince noktaya dikkat çekerek şöyle diyorlar: "Hz. Peygamber'in (Öfkelenme!) sözünün manası "öfkenin gerektirdiği davranışlarda bulunma!" demektir. Yoksa bu söz, bizzat öfkelenme olgusunun oluşmamasına yönelik değildir. Zira insanın tabiatı gereği olan öfkenin kaldırılması mümkün değildir.(2)
Demek oluyor ki terbiyenin esası, insanın fıtratını değiştirmek değil, onu yanlış mecralara sevk etmekten alıkoymak, yanlış yönlendirilmiş duyguları, tekrar fıtri mecralarına iade etmektir.
Binaenaleyh birisine, "kızma!", " hırs gösterme!", "inat etme!" gibi telkinlerde bulunmak İslam'ın terbiye metoduna zıttır. Çünkü bunlar yaratılışta var olan ve değişmesi mümkün olmayan duygulardır. Uygun olan, şu temayüllerin hakiki mecralarını göstermek suretiyle onları yaratılış gayelerine uygun kullanılmasına katkı sağlamaktır.
Mesela Şöyle denilebilir: "Kızarsan şeytandan kız, nefsine kız", "her yönüyle muhabbete layık mümin kardeşine kızma! Beş paraya değmeyen bir dünyevi menfaatin hatırı için inat edip mümin kardeşine düşmanlık etme! Bilakis, nefsindeki adavete adavet et, o inadı kırmak için inat et. Ahireti kazanmak için inat et!" denilse, hem o damar tatmin olur, hem de mümkün olan bir yöne sevk etmek gibi makul bir irşat yapılmış olur.
Ayrıca, insanda biri şiddetli biri hafif olmak üzere değişik duygularında farklı dereceler vardır. Eğer insan, kendisine verilen o çok kıymetli manevi donanımlarını, bütün kuvvetiyle nefis ve dünyanın zevki namına istimal etse ve dünyada ebedî kalacak gibi büyük bir gafletle davransa, bu takdirde, muhabbet, şefkat, hırs, inat gibi fıtri duyguları, rezil ahlâkın, israfın ve abesle iştigal etmenin birer aleti olur. Hâlbuki eğer bu donanımların/örneğin muhabbetin, şefkatin, inadın, hırsın hafif kısmını maddi şeylere ve dünya işlerine, bunların şiddetli yüzünü ise, ahirete ve manevi işlere yönlendirse, bu fıtri donanımlar, güzel ahlakın menşei, hikmet ve hakikatin izdüşümü olarak hem dünya hem ahiretin saadetine vesile olur.
Dipnotlar
1-Rum, 30/30.
2-AbdulvahhabReşid Salih Ebu Safye, Şerhu'l- el-Erbaîn en-Neveviye, Daru'l-Beşir, 1409/1988, s.206.
Bu yazıya yorum yazın
Bu yazıya gelen yorumlar.
DİĞER YAZILAR
ASYA MÜNAFIKLARI ve AVRUPA ZALİM KÂFİRLERİ-3
3. MÜNAFIKLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ: Nifak ehlinin temel özelliklerinin ferdi hayata bakan yans
SOSYAL BARIŞIN TEMİNİ VE GÜVENLİĞİN TESİSİ-1
İslâm’da sosyal barış ve güven, Allah’ın büyük bir lütfu olarak ilan edilir. Aşağıd
ASYA MÜNAFIKLARI ve AVRUPA ZALİM KÂFİRLERİ-2
2-İMAN VE NİFAK MUVAZENESİNDE NİFAKIN TEŞEKKÜLÜ VE KISIMLARI: “Kuran ve hadislerde kalbin
ASYA MÜNAFIKLARI ve AVRUPA ZALİM KÂFİRLERİ-1
BİRİNCİ BÖLÜM: 1: NİFAKIN GENEL TARİFİ VE BAĞLANTI NOKTALARI: a) Nifak: “Küfrünü gi
ŞEHİTLER VE ÖZELLİKLERİ
Şehid, ism-i fail manasında şahid, ism-i meful manasında da meşhuddur. O, Cenab-ı Hakk’ın
YETENEK AVCILARI, YETENEĞE KASTEDENLER
İslami kesimlerin başarısızlığında biraz da takdir eksikliği var. Bu, ‘ şımarmasın’ m
İSLAMİ KESİMLERİN SİYASETLE İLİŞKİLERİ
İslami kesimlerin siyasetle ilişkilerini üç kategoride değerlendirmek mümkündür. 1- Siyas
FELAKETTEN FELAKETE NEKBE’DEN NEKBEYE!
Abbasi devletinin yıkılması Muhammed Kazım Nakşibendi gibi ulema ve füzeladan zevata göre İs
KURMACA BİR HAREKET VE SONU
Osmanlı’nın yıkılmasından itibaren İslam dünyasında ulus devletleri kuruldu ve İngilizler
İSLAMİ HAREKETLER YOL AYRIMINDA
Arap Baharı sonrasında Müslüman Kardeşler, düşman baskısıyla yöntem sıkışması arasınd
İYİ VE KÖTÜ ÂLİMLER
Kötü âlimler: İlimden maksatları, dünyada refah içinde yaşamak, itibar, makam ve mevki sahib
- HİÇ BİR ŞEY, DARBE YAPMA HAKKI VERMİYOR!
- YATSI NAMAZI PENCERESİNDEN HALİMİZE BAKIŞ
- HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-2
- HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-1
- BENİ SARSAN BİR AYET
- BERÂET GECESİ
- RUHUMUN BENZİNİ
- İSLAM’DA CİHAD ANLAYIŞI-3
- İSLAM’DA CİHAD ANLAYIŞI-2
- İSLAM’DA CİHAD ANLAYIŞI-1
- EĞİTİMDE İNSAN GÜCÜNÜN KALİTESİ VE MESLEKTE İHTİSASLAŞMA
- DUA ETMEK HAYATININ BİR PARÇASI OLSUN-2
- DUA ETMEK HAYATININ BİR PARÇASI OLSUN-1
- BİR TEVHİD DERSİ
- ALLAH BAĞIMLISI ÇOCUKLAR
- HATALARDAN ARINMAK İÇİN
- TEBLİĞDE FITRATA HİTAP EDEBİLMEK
- ŞEYH SA‘DÎNİN ABAKA HAN’A YAZDIĞI NASÎHAT-NÂME
- BİR GÜN NASIL GEÇİRİLMELİ?
- EĞİTİMDE İNSAN GÜCÜNÜN KALİTESİ VE MESLEKTE İHTİSASLAŞMA
- GÜNÜMÜZ EĞİTİM SÜRECİNDE DİNİ İLİMLERİN ÖNEMİ
- KALP ÜZERİNE
- UNUTULAN EMİR “SILA-İ RAHİM”
- ÜLKEMİZDEKİ TERÖR VE KARGAŞANIN NİHAİ AMACI
- BİR DİN ÂLİMİ NASIL OLMALIDIR?
- İSLAM’IN ANARŞİYİ ÖNLEME TARZI
- DİN VE İKTİSAT
- MALIN BEREKETİDİR ZEKÂT
- ÖLÜM ASLINDA NE DEMEKTİR?
İnsanlardan öylesi var ki, herhangi bir ilmî delile dayanmadan Allah yolundan saptırmak ve sonra da onunla alay etmek için boş lafı satın alır. İşte onlara rüsvay edici bir azap vardır.
Lokman,6
GÜNÜN HADİSİ
"Cebrail bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım."
Buharî, Edeb 28; Müslim, Birr 140-141. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 28; İbni Mace, Edeb 4
SON YORUMLAR
- şu son zamanlarda aklımda bulunan sorulara cevap niteliğinde bir paylaşım o...
- Allah razı olsun.. Ne güzel bir dua.. Bizide bu güzel insanların manevi şef...
- Mevlana Muhammed ilyas Kandehlevi yaptığı çalışmalar ile mehdi olduğunu g...
- bu yazının kaynakları nelerdir? Acil lazım....
- Ercan bey aşağıdaki linkten ilgili yazıyı okuyabilirsiniz http://www.cevap...
- selamun aleyküm. kolaylıklar diliyorum sizlere hayırlı hizmetlerinizde. m. s...
- ALLAH im o kadar caresizim ki sikintimi kimseye diyemiyorum rabbim rahmetinle be...
- ridvanullahi teala ecmain.....
- Allah razi olsun 21 ay muddetince her musait zamanimizda yanina kostuk kendisind...
- Kitabı okuduğumda orta okuldaydım bugün Rus bir yazarın kitabını okurken ...
TARİHTE BU HAFTA
*Evliya Çelebi'nin Doğumu(25 Mart 1611) *Edirne'nin İşgali(26 Mart 1913) *Ahmed Cevdet Paşa'nın Doğumu(27 Mart 1822) *Fatih Sultan Mehmed'in Doğumu (30 Mart 1432) *Lâleli Camii'nin Temeli Atıldı (31 Mart 1760)
ANKET
Sitemizle nasıl tanıştınız?
Yükleniyor...