Başlıklar
Stratosfer Nedir?
Stratosfer, troposferin üstünde ve mezosferin altında yer alan Dünya atmosferinin ikinci katmanıdır. Stratosfer, Dünya'nın gezegen yüzeyine yakın, gökyüzünde yüksek sıcak hava katmanları ve alçak gökyüzünde soğuk hava katmanları ile tabakalı sıcaklık katmanlarından oluşan atmosferik bir katmandır. Yükseklik ile sıcaklığın artması, Güneş'in ultraviyole (UV) radyasyonunun ozon tabakası tarafından soğurulmasının bir sonucudur. Sıcaklık inversiyonu, sıcaklığın yükseklikle azaldığı Dünya yüzeyine yakın troposferin aksine.
Tabaka Bilgisi
Troposfer ve stratosfer arasında, sıcaklık inversiyonunun başlangıcını belirleyen tropopoz sınırı bulunur. Ekvator yakınında, stratosferin alt kenarı 20 km, orta enlemlerde yaklaşık 10 km ve kutuplarda yaklaşık 7 km kadar yüksektir. Sıcaklıklar, tropopoz yakınında ortalama −51 °C ile mezosfer yakınında ortalama −15 °C arasında değişir. Stratosferik sıcaklıklar, mevsimler değiştikçe stratosfer içinde de değişir ve özellikle kutup gecesinde düşük sıcaklıklara ulaşır. Stratosferdeki rüzgarlar, troposferdeki rüzgarları çok aşabilir ve Güney kutup girdabında 60 m/s'ye ulaşabilir.
Stratosfer Özellikleri
Stratosfer’in özellikleri şu şekildedir:
- Troposferden başlayarak, yerden yaklaşık olarak 50 km yüksekliğe kadar uzanır.
- Ozon tabakası stratosferde yer alır.
- Ozon molekülleri, Güneş’ten gelen zararlı ultraviyole ışınları emerek ısıya dönüşmesini sağlar.
- Ticari yolcu uçakları stratosfer katmanında uçar, çünkü bu tabakada türbülans olayları meydana gelmez.
İlginizi çekebilir: Atmosfer Nedir? Katmanları ve Özellikleri