GLP-1 ANALOGLARININ KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
İnsülin salıverilmesinin düzenlenmesinde rol oynayan bir inkretin hormon olan ve yemekten hemen sonra salgılanan glukagon-benzeri peptid-1 (GLP-1) hormonudur. GLP-1 glukagon salgılanmasını azaltır, gastrik boşalmayı azaltarak tokluk hissi verir. İştahı azaltır; besin alımını azaltır ve kilo kaybı yapar.
GLP-1 analogları tip-2 diabetes mellitus tedavisinde kullanılırlar, subkütan kalem formunda olup glikoza-bağımlı insülin salınımını iyileştirirler, mide-boşalma süresini uzatırlar, tokluk hissini artırıp yiyecek alımını azaltırlar. Tokluk kan şekeri düşer; postprandiyal (yemek sonrası) hiperglisemi azalır, HbA1c düşer ve kilo kaybı oluşabilir.
Şiddetli böbrek yetmezliği hastalarında kullanılmamalıdır.
Tek başlarına kullanıldıklarında hipoglisemiye neden olmazken; sülfonilüre yeva metformin ile kombine kullanımında hipoglisemi yapabilirler.
GLP-1 analogları kullanımında akut pankreatit gelişebilir, pankreatit öyküsü olanlarda kullanılmamalıdır. Hasta, akut pankreatitin en karakteristik belirtisi olan geçmeyen şiddetli karın ağrısı yaşarsa ilacını da yanına alarak hemen doktora gitmesi konusunda bilgilendirilmelidir.
Gastrointestinal problem oluştururlar; bulantı, kusma, diyare, kabız gibi. Bulantı, kusma, ishal, kabızlık, baş ağrısı; bunlar genellikle birkaç gün veya hafta sonra kaybolur.
Kilo kaybı yapabilir.
Enjeksiyon bölgesi reaksiyonları görülebilir.
GLP-1 analogları iki tanedir. Etki sürelerine göre sınıflandırılırlar (Tablo-1)
Liraglutid
- Uzun etkili GLP-1 agonistidir.
- Obezite tedavisinde kullanımı vardır (VKİ≥30 kg/m2).
- Açlık kan glikozu üzerine daha belirgin etkisi vardır.
- Günde 1 kez herhangi bir saatte yemekten bağımsız uygulanır.
- Liraglutid ile tedavi edilen hastalarda daha yüksek bir kolelitiazis ve kolesistit oranı gözlenmiştir. Yüksek miktarda kilo kaybı da kolelitiazis riskini ve dolayısıyla kolesistit riskini artırabilir. Hastalar, kolelitiazis ve kolesistitin karakteristik semptomları hakkında bilgilendirilmelidir (Karın, sırt veya sağ omuzda ani şiddetli ağrı, cilt veya gözlerin sararması, ateş, kusma veya mide bulantısı, aşırı terlemek, mide şişkinliği, gaitada renk değişikliği gibi).
- Klinik çalışmalarda liraglutid ile kalp atım hızında bir artış gözlenmiştir. Hastalar, artmış kalp atım hızının semptomları (çarpıntılar veya istirahat halinde kalbin hızlı attığı hissi) hakkında bilgilendirilmelidir.
Eksenatid
- Kısa etkili GLP-1 analogudur.
- Tokluk kan glikozu üzerine etkilidir; yemekle bağımlıdır.
- Günde 2 kere sabah ve akşam öğünlerinden (aralarında en az 6 saat olmalı) önceki 60 dk içerisinde (0-60 dk) uygulanmalıdır. Öğün sonrasında uygulanmamalıdır.
- Eksenatid ile tedavi edilen klinik çalışma hastalarının yaklaşık %5’inde haftada 1,5 kg’dan fazla ağırlık azalması gözlenmiştir. Bu orandaki ağırlık kaybı zararlı sonuçlar doğurabilir. Hızlı şekilde kilo kaybeden hastalar kolelitiyazis belirtileri ve semptomları açısından takip edilmelidir.
İnkretin mimetikler ile ilgili slaytımıza gitmek için tıklayınız.