Aft sağlık sorununu kısaca açıklayacak olursak, ağzımızın içeresinde oluşan pamukçuklardır. Bunlara ise, Candida albicans mantarı sebep olmaktadır. Aftlar oldukça ağrılı olmakta ve sizlerin konuşmasından, yemek yeme alışkanlıklarına kadar birçok şeyi kötü anlamda etkilemektedir.
Çoğu aftlar bir veya iki hafta içerisinde kendiliğinden yok olmaktadır. Eğer herhangi bir iyileşme durumu yok ise, alışılmadık büyüklükte aft varsa veya ağrılı aft durumu söz konusu ise, doktorunuza veya diş hekiminize gitmeniz gerekmektedir.
Aft Belirtileri Nelerdir?
Aftlar beyaz veya sarı merkezli ve kırmızı bir sınır ile yuvarlak veya oval şekillerde bulunmaktadır. Aftlar ağız içinde ya da dilinizin altında, yanaklarınıza veya dudaklarınızın iç kesiminde, diş etlerinizin dibinde ya da yumuşak damakta bulunmaktadır. Yaralar ortaya çıkmadan bir ya da iki gün öncesinde karıncalanma veya yanma hissi fark edebilirsiniz.
Aftlar minör, majör ve herpetiform yaralar da dahil olmak üzere çeşitli türlere sahiptir.
Minör aft
Minör aft yaraların en yaygın belirtileri şunlardır;
- Genellikle küçük olmaktadırlar.
- Oval kırmızı kenarı ile şekillenmektedir.
- Bir iki hafta içinde iz bırakmadan iyileşirler.
Majör Aftlar
Majör aft yaraları daha az yaygın olmakla beraber, belirtileri şunlardır;
- Küçük afttan daha büyük ve daha derindir.
- Genellikle tanımlanmış sınırları ile yuvarlak, ancak düzensiz kenarları zaman zaman çok büyük olabilmektedir.
- Son derece ağrılı olabilir.
- İyileşme süreci altı hafta kadar sürebilir ve kapsamlı yara izi bırakabilir.
Herpetiform Aftlar
Herpetiform aft yaraları nadirdir ve genellikle ileri yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Ancak herpes virüsü enfeksiyonu nedeniyle oluşmamaktadırlar.
- Milimetrik boyutta olmaktadırlar.
- Genellikle kümeler halinde oluşmaktadır ve büyük bir ülser ile birleşebilirler.
- Düzensiz kenarları bulunmaktadırlar.
- Bir iki hafta içinde iz bırakmadan iyileşirler.
Aft Nedenleri Nelerdir?
Tıp uzmanlarının aft hakkında yapmış oldukları araştırmalara rağmen kesin nedeni belirsizliğini hala korumaktadır.
Aft için olası tetikleyiciler ise şöyle sıralanmaktadır;
- Diş sorunları, spor aksilikleri veya bir kaza sonucu yanak ısırması gibi ağzınızda oluşan minör yaralanmalar
- Sodyum sülfat içeren diş macunları ve ağız durulama suları
- Özellikle çikolata, kahve, çilek, yumurta, fındık, peynir ve baharatlı ya da asitli gıdalara duyarlılık,
- B-12 vitamin, çinko, folat (folik asit) ya da demir eksikliği olan bir diyet
- Ağzınızda bazı bakterilere karşı oluşan alerjik bir tepki
- Helikobakter pilori bakterisi, peptik ülsere neden olan bakteridir.
- Regl sırasında oluşan hormonal değişimler
- Stres
Aftlar nedeniyle de belirli koşullar ve hastalıklar ortaya çıkabilir. Bunlar ise;
- Çölyak hastalığı, glutene karşı hassasiyete neden olduğu ciddi bir bağırsak bozukluğudur. Gluten çoğu tahılda bulunan bir proteindir.
- Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihaplı bağırsak hastalıkları
- Behçet hastalığı, ağız dahil tüm vücutta iltihaba neden olan nadir bir hastalıktır.
- Bağışıklık sistemini etkileyen virüsler ve bakteriler
- Bağışıklık sistemini baskılayan HIV / AIDS,
Uçuğun aksine, Aftlar herpes virüs enfeksiyonları ile ilişkili değildir.
Afta Ne İyi Gelir?
Aft sağlık sorununu evinizde hazırlayacak olduğunuz basit ev ilaçlar ile yok edebilirsiniz.
1.Bal
Bal, aft yaraları için son derece rahatlatıcı bir maddedir. Aft sebebiyle oluşan ağrı ve enflamasyonu hafifletmeye yardımcı olabilir. Antiseptik özelliklere sahiptir, ayrıca zerdeçal ile birleştirebilirsiniz.
- Bir çay kaşığı balı, bir çay kaşığının dörtte biri kadar zerdeçal tozu birlikte karıştırın. Etkilenen alan üzerine macunu sürün ve 15 ile 20 dakika boyunca bekletin.
- Ayrıca aft ile ilişkili ağrıları ve iltihabı hafifletmek için tüm etkilenen alanın etrafına bir çay kaşığı bal uygulayabilirsiniz.
2.Kişniş
Kişniş etkin bir şekilde aft belirtileri hafifletmek için anti-inflamatuar antiseptik ve antifungal özelliklere sahiptir.
- Bir bardak su içinde bir çay kaşığı kişniş tohumu veya yaprağı kaynatın. Sonrasında süzme işleminizi gerçekleştiriniz. Ağzınızı, bir gün içerisinde üç ya da dört kez durulayın.
- Ayrıca taze kişniş yapraklarının suyunu içebilirsiniz. Ancak suyu hemen yutmayın. Bu su etkilenen bölgeyi yıkanmaktadır ve bundan dolayı bir süre ağzınızda tutmaya çalışın.
3.Meyan Kökü
Meyan kökü tıbbi özellikleri ile aft tedavisinde etkilidir. Meyan kökü aktif bir bileşen olmakta ve etkilenen alanı yatıştırmaya yarayan anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
- İki ya da üç saat boyunca iki bardak suda bir çorba kaşığı ezilmiş meyan kökünü ıslatın ve ağız çalkalama yöntemi ile birlikte bu yapmış olduğunuz karışımı kullanınız.
- Pamukçuk için meyan kökü ekstresi uygulamak da onların boyutunu azaltmak ve iyileşme sürecini hızlandırabilir.
4.Çay Poşetleri
Kullanılan çay poşeti tanik asit içerdiği için, ağrı ve enflamasyonu azaltmaya yardımcı olur ve iyileşme sürecini hızlandırır.
- Bir siyah veya yeşil çay poşeti bunun için kullanabilirsiniz. Bir fincan çay demledikten sonra, birkaç dakika boyunca buzdolabına yaş çay poşeti koyabilirsiniz.
- Yaklaşık 15 ile 20 dakika süreyle aft üzerinde hafifçe soğutulmuş yaş çay poşetini basın.
- Aftlar bitene kadar gün içerisinde bu tedaviyi iki ya da üç kez yapın.
5.Aloe Vera
Aloe vera, ağrının hafiflemesine yardımcı olabilir ve afttan kurtulmak için antibakteriyel özelliklere dahil olmak üzere birçok iyileştirici güçleri ile birlikte anti-inflamatuar özelliklerine sahiptir.
- Bir aloe vera yaprağının etli kısmından suyunu ayıklayın ve aft üzerine doğrudan uygulayın. Bir gün içerisinde bu ev ilacını birkaç kez uygulayın.
- Ayrıca taze aloe vera suyu ile gün içerisinde üç ya da dört kez ağzınızı çalkalayın. Taze aloe vera suyu mevcut değilse, piyasada hazır paketlenmiş sürümünü kullanabilirsiniz.
6.Çay Ağacı Yağı
Çay ağacı yağı çok etkili cilt dezenfektan ve aft sorunlarına yardımcı olabilir. Antiseptiklerin yanı sıra antibakteriyel bileşiklerini içerir. Çay ağacı yağı kullanımı da aftlar konusundaki riskleri en aza indirir.
- Yara şiddetine bağlı olarak, 5 ile 10 damla çay ağacı yağı ve su ile karıştırarak bir karışım hazırlayınız.
- Bu karışımı ağzınızı çalkalamak için kullanın.
- Aft gidene kadar gün içerisinde bu karışımı iki ya da üç kez yapın.
7.Kabartma Tozu
Aft tedavisi için, kabartma tozu, anti-enflamatuar ve anti-bakteriyel özelliklere sahip olduğu çok iyi bir bileşendir. Ayrıca, pH dengesini yeniden iyileştirmenize yardımcı olacaktır.
- Kabartma tozuyla bir macun yapmak için biraz suyla karıştırın. Etkilenen bölgeye uygulayın.
- Ayrıca günde birkaç kez su ısıtarak, bir ağız gargarası olarak bu çözümü kullanmak sizlerin ağrılarınıza iyi gelecektir.
- Başka bir ağız çalkalama karışımı ise; tuz, karbonat ve hidrojen peroksit ile yapılabilir. Bu çözüm ile bir gün içerisinde dört ya da beş kez ağzınızı durulamanız gerekmektedir. Bir veya iki gün içinde, acı ve aft ile ilişkili diğer belirtilerde rahatlama hissedeceksinizdir.
8.Adaçayı
Adaçayı sakinleştirici özellikleri sayesinde anında aft ile ilgili yaraları ve ağrıyı dindirebilir. Ayrıca, aft üzerinde sıkılaştırıcı ve kurutma etkisi bulunmaktadır.
- Kaynar iki bardak suya, yaklaşık üç çay kaşığı adaçayı yapraklarını ekleyin ve yaklaşık 15 dakika boyunca bekleyin. Bu karışımı günde birkaç kez soğutarak ve sonrasında ağzınızı çalkalayarak kullanmanız gerekmektedir.
- Başka bir seçenek ise, toz halindeki adaçayı yapraklarını doğrudan afta uygulamaktır. Bir gün içerisinde bu tedavi şeklini birkaç kez yapın. Birkaç gün içinde tam bir rahatlama sağlayacaktır.
9.Soğan
Soğanda bulunan kükürt bileşenleri bakterileri öldürmeye ve aftları iyileştirmeye yardımcı olmaktadır.
- Etkilenen bölgeye karşı hafifçe çiğ soğanların küçük bir parçasını basın. Soğanın suyu aftlar tarafından emilecektir ve bunun için yaklaşık beş dakika boyunca soğanı orada tutmanız gerekmektedir. Bir gün içerisinde bu tedaviyi üç ya da dört kez yapın. En iyi sonuç için, organik soğan kullanmaya özen gösterin.
- Ayrıca etkilenen alan üzerinde organik soğan suyunu da uygulayabilirsiniz.
10.Acı Biber
Acı biber, ağrıya neden olan aftları, hızlı rahatlama sağlayabilecek ve sinirleri uyuşturmaya yarayan kapsasine sahiptir.
- Doğrudan pamukçuk üzerine az bir parça acı biber uygulayın. Bu ilk bakışta biraz tahrişe neden olabilir, ancak ağrı giderici olduğu için oldukça etkilidir.
- Ayrıca çiğneme ya da kırmızı biber içeren bazı şeker emmelerini de deneyebilirsiniz.
Doktora Ne Zaman Görünmeniz Gerekmektedir?
Evde denemiş olduğunuz bu ev ilaçları sizlere yardımcı olmuyorsa, vakit kaybetmeden doktora görünmeniz gerekmektedir. Ayrıca aşağıdaki durumlar söz konusu ise, yine tıbbi bir yardım almanız gerekmektedir.
- Alışılmadık büyük aftlar
- Eskileri iyileşmeden önce gelişen veya sürekli tekrarlayan yaralar
- İki hafta ya da daha fazla süren kalıcı yaralar
- Eğer kişisel bakım önlemleri ile kontrol edilemez ağrılarınız varsa
- Yemede ya da içmede aşırı bir zorluk çekiyorsanız
- Aft ile birlikte yüksek ateşiniz varsa doktora gitmeniz gerekmektedir.
Risk Faktörleri Nelerdir?
Herkeste alf sağlık sorunu görülebilmektedir. Ancak gençlerde ve kadınlarda daha sık meydana gelmektedir. Genellikle tekrarlayan aft sorunları, aile geçmişi ile ilgili olmaktadır. Kimi zamanda yiyeceklerden ve alerjilerden dolayı olmaktadır.