Jean Bodin
Hümanist filozof ve hukukçu Jean Bodin, on altıncı yüzyılın en önde gelen siyasi düşünürlerinden biridir. Bilinirliğini büyük ölçüde Six Books of the Commonwealth adlı eserinde formüle ettiği egemenlik anlayışına borçludur.
Jean Bodin‘in 7 Haziran 1596 tarihli son vasiyetnamesi temel alındığında, öldüğünde 66 yaşında olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla 1529 ya da 1530 yılında, dördü kız olan yedi çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Bodin’in babası Guillaume Bodin zengin bir tüccar ve Angers burjuvazisinin bir üyesiydi. Annesi hakkında, adının Catherine Dutertre olduğu ve 1561 yılından önce öldüğü dışında çok az şey bilinmektedir.
Bodin erken yaşta Karmelit tarikatına katılmıştır. Günümüze ulaşan belgeler bize onun birkaç yıl sonra yeminini bozduğunu söylemektedir. 1550’lerde Toulouse Üniversitesinde okuduğu ve daha sonra hukuk dersleri verdiği bilinmektedir. Jean Bodin üniversitede bir kürsü elde edememiştir ve bu durum onu Toulouse’dan ve akademik hayattan uzaklaştırmış olabilir. 1560’lı yıllarda Paris Parlamentosu’nda avukat olarak çalışmıştır.
Bodin’in ilk büyük eseri olan Method for the Easy Understanding of History (Methodus ad facilem historiarum cognitionem) babasının ölümüyle aynı yıl, olan 1566’da yayımlanmıştır. Bodin’in en ünlü eseri olan Six Books of the Commonwealth (Six livres de la République) bundan on yıl sonra, 1576’da yayımlanmıştır. Bodin, 1570 yılında Fransız Kralı 9. Charles tarafından Normandiya’daki orman mülklerinin reformu için görevlendirilmiştir.
Bodin hayatının son yirmi yılında Laon’a yerleşmiştir. Laonlu bir memurun dul eşi olan Françoise Trouilliart ile 1576’da evlendikten kısa bir süre sonra oraya taşınmıştır. Bodin burada kralın en küçük kardeşi olan Alençon Dükü’nün yanında iş bulmaya çalışmıştır. Dük, İngiltere Kraliçesi Elizabeth ile evlenmeyi arzulamaktaydı. Dükün Londra’ya yaptığı gezilerden birinde Bodin de ona eşlik etmiştir. Jean Bodin 1582’de Alençon’u Antwerp’e kadar takip etmiş ve burada Alençon İspanya’ya karşı ayaklanan Low Countries‘in (Felemenk) yanında yer almıştır.
Jean Bodin, 1583’te dükün hukuk danışmanı (maître des requêtes et conseiller) olarak atanmıştır. Alençon’un 1584’teki ani ölümünden sonra ulusal politikadan çekilmiştir. Kayınbiraderinin ölümünün ardından Bodin, 1587’de Laon’da başsavcı olarak onun yerine göreve başlamıştır.
Jean Bodin, Fransa’nın Katolikler ve Huguenotlar arasındaki din savaşları nedeniyle harap olduğu büyük bir kargaşa döneminde yaşamıştır. Barışın ancak devletin mutlak ve bölünmez gücünün egemen prense verilmesiyle yeniden tesis edilebileceğine inanmıştır. Bodin, farklı dinlerin devlet içinde bir arada var olabileceğini düşünmüştür. Onun dinî konulardaki hoşgörüsü sıklıkla öne çıkarılmıştır. Ayrıca köleliğe karşı çıkan ilk kişilerden biri olarak da bilinmektedir.
Bodin son derece entelektüel bir kişiliktir ve eserlerinde doğa felsefesi ve dinden eğitim, ekonomi politik ve tarihsel metodolojiye kadar uzanan geniş bir yelpazedeki konuları işlemiştir. Jean Bodin için doğa felsefesi ve din birbiriyle yakından ilişkiliydi. Ayrıca, Fransa’nın yargı sisteminde reform yapmaya çalışmış ve paranın niceliksel teorisinin ilk versiyonlarından birini formüle etmiştir. Bodin meleklerin ve şeytanların varlığına dair batıl bir inanca sahipti; eserleri demonoloji ve büyücülük gibi konuları da kapsıyor ve astroloji ve numeroloji üzerine kapsamlı pasajlar da içeriyordu.
Jean Bodin hayatının sonlarına doğru iki önemli eser yazmıştır; Colloquium of the Seven about Secrets of the Sublime (Colloquium heptaplomeres de rerum sublimium arcanis abditis) adlı eseri dinî hoşgörü adına ilgi çekici bir diyalog niteliğindedir. Bodin’in doğa felsefesi alanındaki temel çalışması olan The Theater of Nature (Universae naturae theatrum) ilk kez 1596’da, Bodin’in vebadan öldüğü yıl yayımlanmıştır.
Bodin ölümünden sonra Laon’daki Fransisken kilisesinin Katolik mezarlığına defnedilmiştir.
İlgili konular:
- Jean Bodin’in hayatı ve eserleri
- Jean Bodin’in otorite kavramı ve anlayışı
- Jean Bodin’in siyaset felsefesi
- Jean Bodin’in egemenlik anlayışı
- Jean Bodin’in ideal yönetim anlayışı nedir?
Yazan: Sosyolog Ömer Yıldırım