Vücut, çoğu insan için tipik olarak zararsız olan bir alerjene veya “tetikleyiciye” aşırı tepki verdiğinde alerji denilen tıbbi durum meydana gelir. Alerji örnekleri arasında saman nezlesi, astım, egzama, kurdeşen (ürtiker) ve gıda alerjisi sayılabilir. Tahminler, yaklaşık dört kişiden birinin bir şeye alerjisi olduğu ve tüm alerji hastalarının kabaca yarısının çocuklar olduğu yönündedir.
Alerji semptomları kişiden kişiye hafif ila şiddetli arasında değişir. En şiddetli alerjik reaksiyon türü, acil tıbbi müdahale olmaksızın ölüme neden olabilen anafilaksi‘dir. Çoğu durumda, alerji semptomlarını yönetmek veya tedavi etmek için etkili tedaviler mevcuttur.
Alerji belirtileri nelerdir?
Alerji belirtileri alerjinin türüne bağlıdır, ancak genel olarak aşağıdakileri içerir:
- Dudakların, yüzün veya gözlerin şişmesi
- Hapşırma
- Burun akıntısı
- Göz kızarıklığı, göz sulanması veya göz kaşınması
- Nefes alırken hırıltı veya öksürük
- Diğer solunum problemleri
- Dilin şişmesi ve boğazda sıkışma hissi
- Baş ağrısı
- Deri döküntüsü
- Mide ağrıları
- Kusma ve ishal
Alerjiden şüpheleniyorsanız, zararsız olduğunu düşünseniz bile doktorunuza görünmeyi aksatmamanız önemlidir. Alerjilerin belirti ve bulguları, ciddi durumlar da dahil diğer birçok tıbbi durum için ortaktır. Bu yüzden profesyonel teşhis ve tedavi için doktorunuza başvurmanız önemlidir.
Yaygın alerjenler nelerdir?
Çevrede bulunan ve duyarlı kişilerde alerjik reaksiyona neden olabilecek bir maddeye ‘alerjen’ denir. Pek çok farklı alerjen vardır, ancak hepsinin ortak noktası proteindir. Bazı alerjenler başlangıçta protein içermezler, ancak alerjik reaksiyonu tetiklemek için vücudun içinde bir kez proteinle bağlanırlar ve alerjik reaksiyonu tetiklerler.
Yaygın alerjenler şunları içerir:
- Gıda (kabuklu gıdalar, yumurta, balık, süt, yer fıstığı, ağaç kuruyemişler, susam ve soya ürünleri)
- Bitkiler (otlardan ve bitkilerden gelen polenler)
- İlaçlar (reçeteli ilaçlar, reçetesiz alınabilen ilaçlar ve bitkisel ilaçlar)
- Böcekler (örneğin toz akarları, arılar, keneler, karıncalar ve eşekarısı sokması)
- Küfler (mantar ve küf sporları gibi)
- Hayvan tüyü (örneğin kedi ve köpek gibi evcil hayvanlardan gelen tüyler ve deri pulları)
- Kimyasallar (endüstriyel, ev kimyasalları ve lateks kauçuk gibi kimyasal ürünler)
Alerjiye bağlı bağışıklık sistemi reaksiyonu
Alerji, vücuda giren ve vücudunuz tarafından tehdit olarak algılanan bir şeyin sonucudur. Bir alerjen vücuda girer ve bağışıklık sistemi tarafından yanlış bir şekilde tehlikeli bir madde olarak tanımlanır. Yanıt olarak, bağışıklık sistemi alerjene saldırmak için antikorlar üretir. Bunlar, IgE (immünoglobulin E) sınıfının spesifik antikorlarıdır.
Bir alerjen bulunduğunda, IgE antikorları, mast hücre kimyasalları olarak bilinen kimyasalların salınımı da dahil olmak üzere bir dizi bağışıklık sistemi reaksiyonunu tetikler. Bunlar normalde vücudun zararlı mikroorganizmaları yok etmek için kullandığı maddelerdir. Bunlardan en yaygın olanı histamindir. Küçük miktarlarda histamin, yerel bölgenin kaşınmasına ve kızarmasına neden olur. Büyük miktarlarda, yakındaki kan damarları genişler ve alan biriken sıvı ile şişer.
Bağışıklık sisteminin zararsız bir maddeye aşırı tepki verme eğiliminin genetik olduğu düşünülmektedir. ‘Atopi‘ terimi bu genetik eğilimi tanımlar. Doktorlar alerjisi olan bir kişiyi ‘atopik’ olarak tanımlar – bu tür kişilerin kanlarında genellikle yüksek IgE seviyeleri vardır.
Alerji testi için hangi bölüme gidilir?
Herhangi bir şeye alerjiniz varsa veya herhangi bir şeye alerjiniz olduğundan şüpheleniyorsanız, doktora başvurmanız ve alerji testi yaptırmanız önemlidir. Alerji testi için gitmeniz gereken bölüm; cildiye olarak da bilinen deri ve zührevi hastalıklar (dermatoloji) bölümüdür.
Özet olarak
- Vücut, çoğu insan için tipik olarak zararsız olan bir alerjene veya “tetikleyiciye” aşırı tepki verdiğinde alerji denilen durum meydana gelir.
- Alerji örnekleri arasında alerjik rinit (saman nezlesi), astım, egzama, kurdeşen ve gıda alerjisi bulunur.
- Alerji belirtileri bazı ciddi tıbbi durumlar için ortaktır, bu nedenle profesyonel teşhis ve tedavi için her zaman doktorunuza danışmanız gerekir.
- Alerji testi için gitmeniz gereken bölüm, cildiye olarak da bilinen deri ve zührevi hastalıklar (dermatoloji) bölümüdür.