Kserkses’in casusu, atını meşe ormanının içinde sessizce sürüyordu. Termofil geçidini tutan Spartalıların ve Yunanlıların kaç kişi olduklarını ve silah güçlerini öğrenip rapor edecekti. Spartalılar (Bugünkü Güney Yunanistanlılar) ve kuzeydeki Yunanlılar, Spartalı Leonidas önderliğinde Pers Kralı Kserkses’in büyük taarruz hazırlıklarına karşı birleşmiş, bu dar geçidi tutmuşlardı. Ama Yunanlılar’ın bir kısmı korkup kaçmıştı. Leonidas bir avuç (300 kişi) Spartalıyla kalmıştı.
Gözcü casus kampa yaklaştığında duvarın arkasında görebildikleri onu şaşırttı. Kaç kişi olduklarını saydı, rahat rahat not aldıktan sonra hiç telaşsız geri döndü; peşinden gelen yoktu; kimse aldırış etmiyordu. Gördüklerini, raporunu Kserkses’e olduğu gibi aktardı:
“Bunların bir bölümü jimnastik yapıyor, bir bölümü de saçlarını taramakla meşgul!” diye ekledi.
Kserkses düşmanlarının abuk sabuk işlere dalmış olduğunu düşünüyordu. Onların kaçmalarına olanak vermek için saldırı emrini dört gün geciktirdi. Herodot’un anlatımıyla, “Beşinci gün geri basmak ne demek, kalmaya daha kararlı görünüyorlardı.” (Herodot Tarihi, Remzi Kitabevi, çeviren Müntekin Ökmen, 3. basım, s. 384) Aristonoğlu Demaratos Kserkses’e şöyle dedi: “Adetleri böyledir: Ölümü göze aldıkları zaman başlarını süslerler.”
Perslerin sayısız saldırılarını Herodot mükemmel bir biçimde anlatır. Sonunda Ephialtes adlı bir ispiyoncu geçidin arkasındaki keçiyolunu haber verir. Arkadan sarılan (ve ihanete uğrayan!) Spartalılar kılıçtan geçirilir.
“Kserkses ölülerle dolu olan savaş alanını dolaştı; Leonidas’ın düşmanlarının komutanı ve kralı olduğunu öğrenince kafasını kesip gövdesini kazığa vurmaları için emir verdi. Özellikle bu davranışı Leonidas’ın sağlığında Kserkses’in en çok öfkesini çeken kimse olduğuna beni inandırıyor; yoksa ölüsüne karşı bu kadar ağır bir günaha girmezdi, zira benim bildiğim, bir savaşçıya karşı saygı göstermekte kimse Persler kadar titiz değildir. Bununla birlikte bu emri alanlar yerine getirdiler!” (Herodot Tarihi, s. 391)
*
Halikarnaslı (Bodrumlu) Herodot, Çiçero’nun deyimiyle, tarih yazarlarının babasıdır. Milattan önce 425-484 arasında yaşadığı kabul edilir. Kabul edilir çünkü zamanında tanık olduğu, duyduğu, inandığı her şeyi anlatmaya çalışmış bu eşsiz insan kendini anlatmayı unutmuştur! Kitabını "Halikarnassoslu Herodotos araştırmasını kamuya sunar" diye imzalamıştır.
Herodot bugün de süren Doğu-Batı çatışmasını, bu “devler düellosu”nun çağlar boyu süreceğini 2500 yıl önce kavramış bir tarih yazarıdır. Yaşadığı tarihin iki büyük gücü Perslerle Yunanlıların savaşları kitabının ana konusudur. (Tek ayırım, o dönemde Doğu’nun Batı’ya saldırmasıdır!)
Tarih bir deneyimler silsilesidir. Üzerinde yaşadığımız coğrafyada Doğu ile Batı yeniden savaşıyor, daha büyük savaşlar için hazırlanıyor. Halkını arkadan hançerleyen Ephialtesler ve devlerin yarattığı gerilimde ülkesinin yok oluşuna kendi küçük çıkarları için ses çıkarmayanlar bugün de var.
*
Pers krallığının kurucusu Kyros, aynı zamanda Med kralının kızının oğludur. O dönemde Dünyanın en güçlü kişisinin (Günümüz Amerikan başkanı gibi) ölümü de bu coğrafyada olacaktır.
“(...) Kafkasları, çok ve çeşitli insan soyları doldurur; çoğu geçimini yaban ormanlarından çıkarır; yapraklı bitkiler ekerler, buralılar bu yaprakları dövüp su ile karıştırırlar (Kesin lahana yemeğini tarif ediyor. A.Y.) ve giysileri üzerine hayvan resimleri yaparlar; bu insanlar herkesin gözü önünde çiftleşirlermiş, hayvanlar gibi.
Buralarda egemen olan en büyük halk Massagetler, kocasının ölümünden sonra tahta geçmiş olan bir kraliçenin yönetimindeydi; kraliçenin adı Tomris’di. Kyros, elçiler gönderdi, kendisiyle evlenmeyi çok istediğini bildirdi. Ama Tomris biliyordu ki onun asıl istediği kendisi değil Massaget krallığıdır ve kabul etmedi. Kyros hileyi söktüremeyince ordusunu Arax üzerine vurdu…” (Herodot Tarihi, s. 81)
Tomris de elçiler gönderir, vazgeç bu işgal isteğinden diye ama Kyros dinlemez. Aras nehrini geçer, azgın derelerin, ulu ormanların içine dalar. Bir çatışmada birkaç Massagetli asker yakalanır. Aralarında Tomris’in kral adayı oğlu da vardır. Tomris Kyros’a bir haberci daha saldı: “Kana doymayan kanlı katil Kyros… Bak sana güzel bir öğüt vereyim, beni dinle, oğlumu bana geri ver, bir şeyler karıştırmadan çık git bu topraklardan. Bu dediğimi yapmazsan Massagetler’in efendisi olan Güneş adına ant içerim ki kan dökmeye doymayan adam, seni ben kanla doyuracağım.” (Herodot Tarihi, s. 83)
Kyros buna kulak asmaz. Ama başına bir felaket gelir. Tomris’in oğlu bağlarının çözülmesi için Kyros’a yalvarır. İsteği yerine gelince de hemen kendini öldürür!
Tomris bunu duyunca çılgın bir biçimde Kyros’un ordusuna saldırdı. Herodot bu olayı şöyle anlatıyor:
“(..) Bana sorarsanız o sabahki savaş, savaşların en ağırı oldu ve ayrıca bana anlatılan hikayesi de şöyle: Başlangıçta uzaktan uzağa ok atmışlar. Oklar tükenince kargı ve hançerle birbirlerinin üzerine atılıp göğüs göğüse vuruşmaya başlamışlar. Uzun süre aynı yerde kalmışlar, ne biri ne diğeri çekilmek istiyormuş. Sonunda Massagetler kazanmışlar. Pers ordusunun büyük bir bölümü olduğu yerde erimiş. Kyros’un böylece yirmi dokuz yıl süren saltanatı son buldu.”
Kraliçe Tomris, “Seni ben kanla doyuracağım!” demişti. Sözünü tutuyor:
“(…) Tomris, elinde kan dolu bir tulum, ölüler arasında Kyros’u arıyordu; onu buldu ve kafasını tulumun içine daldırdı. Ölünün her yanını elleriyle kana boyadı. Kyros’un ölümünün nasıl sona erdiği üzerine çok hikaye vardır. Ben doğruya en çok benzeyenini anlattım.” (Herodot Tarihi, s. 84)
*
Üzerinde yaşadığımız topraklar uygarlık zenginidir. Tarihe damga vurmuş en büyük isimler bu topraklar üzerinde yaşadı, en büyük olaylar bu topraklarda yaşandı. Tarihimizi Müslümanlığa sıkıştırıp bin yıl öncesinden başlatanlar, bize, ister istemez en büyük kötülüğü yapıyorlar.
2500 yıl önce üzerinde bugün yurt edindiğimiz coğrafyanın iştahla tarihini yazdığı (Nihat Genç’in kulakları çınlasın) “bu toprakların çocuğu” hemşerimiz Herodot’u anmak, sahiplenmek ve eğer burada daha uzun süre yaşamak istiyorsak onu okumak boynumuzun borcudur.
Üstelik günümüzün aklını yitirmiş Türkiyesi, konu olma açısından Herodot’a ne büyük olanaklar sunardı, kim bilir?
Ahmet Yıldız
Odatv.com
1980 yılında ülkücü Mustafa Eroğlu’nun öldürülmesiyle ilgili davada...
Türkiye'de koronavirüs salgını nedeniyle...
Davutoğlu hükümete Man Adası'nı hatırlattı
Yandaş yazar “Söyleyeceğime her iki taraftan da kızanlar olabilir” dedi ve…