8-Bit Mikroişlemciler
8-Bit MikroişlemcilerForum Alev
1971 yılında Intel firmasınca üretilen ilk mikroişlemciye benzer 4-bitlik 4004 entegresi masa üstü hesaplayıcılarda kullanılmıştır. Bir bilgisayar için tasarlanmamış olmasına rağmen ilk genel amaçlı entegre olarak kabul edilmiştir.
Tablo 1 Intel işlemcilerindeki yıllara göre transistör dağılımı
Yine aynı firma tarafından PMOS teknolojisiyle 8008 işlemcisi geliştirilmiş ve sınırlı görev yapsa da ilk kuşak mikroişlemci olarak anılmıştır. Daha sonra NMOS teknolojisi kullanılarak ikinci kuşak 8-bitlik ilk genel amaçlı 8080 işlemcisi geliştirildi. 1974 yılında yine dünyaca ünlü başka bir entegre üreticisi olan Motorla firması 8-bitlik 6800 mikroişlemcisini üretti. Bu işlemci bazı küçük farklılıklarla birlikte 8080 işlemcisinin bir benzeri sayılmaktaydı. Hemen bir sonraki yılda MOS Technology ve Fairchild firması bu kitabında temelini oluşturan 6500 serisi işlemcileri üretmeye başladı. Bu işlemcide çok küçük birkaç ayrıcalıklarla 6800 ile benzerlik göstermekteydi. Her iki işlemcide kullanılan bütün yardımcı elemanlar birbirlerini tam olarak desteklemekteydi. Daha sonra Zilog firması 8080 işlemcisinin bir benzeri olan ve birkaç üstün özellikle donatılı Z-80 işlemcisini tanıttı. Bütün bu dört çeşit mikroişlemci kendi aralarında bazı özelliklerinden dolayı iki gruba ayrıldı. Bunlardan 8080 ile Z-80 ve 6800 ile 6500 işlemcileri yapısal bakımdan birbirleri ile benzerlik göstermekteydi. 8-bitlik 8080 / Z-80 grubu mikroişlemcilerin hesaplayıcılar olarak tasarlanması ve bundan dolayı da kaydedicilerinin bol kullanılması, bunların kaydediciye dayalı mimari olarak anılmasına sebep oldu. 6500/6800 işlemci grubunun küçük bir bilgisayar sınıfına girecek şekilde daha anlaşılır komutlar ve daha fazla adresleme modu kullanması sebebiyle belleğe dayalı mimari olarak anıldılar. Bu iki grup 1980 yıllarının en iyi satan işlemcileri olarak ün yaptılar. 8-bitlik işlemcili bilgisayarların bellek adresleme kapasiteleri, (16-bitlik adres yoluyla ancak 216=64 KB) 65.536 Bayt ile sınırlıydı ve bu kapasite gittikçe büyüyen yazılım ve programlara yetersiz gelmekteydi.
Tablo 2 : 8-Bit mikroişlemcilerin teknik özellikleri