Tuvaleti ziyaret etmek, insanların günlük tecrübelerinin bir parçasıdır. Fakat arada bir, sindirim sistemimizde bir sıkışıklığa neden olan kabızlık gelip çatar.
Yediğiniz yemeğin vücudunuzdan çıkması, birkaç gün sürebilir. Çoğu insan için de kabızlık, yani düzenli olarak zorlanmayla birlikte yumrulu, sert dışkı dönemleri geçirmek kronikleşebilir.
Peki bu rahatsızlık verici olgunun ardında ne var?
Kabızlık, kalın bağırsak olarak da bilinen kolonda ortaya çıkar. Bu kaslı organ, dört bölüme ayrılır: yükselen, çapraz, alçalan, rektum ve anüs ile bağlantılı olan sigmoid kolon. İnce bağırsak kalın bağırsağa sindirilmiş yemek, safra ve mide özsuyunu içeren dışkıyı gönderir. Bu dışkı kolonda hareket ettikçe organ, dışkıdaki suyun çoğunu emerek, dışkıyı sıvıdan katıya dönüştürür. Bu dönüşüm ne kadar uzun sürerse, o kadar fazla geri emilim olur, bu da katı dışkının artmasıyla sonuçlanır. Dışkı sigmoid kolona ulaştığında, rektuma girmeden önce son geri emilim nöbeti gerçekleşir ve rektumun duvarlarını şişirip, iç anüs büzücü kaslara rahatlamasını söyler. Genelde fiziksel olarak dışkıyı çıkarma veya tutma kararı aldığınız an bu andır. Bunu pelvik taban kasları, özellikle puborektalis ve dış anüs büzücü kaslar düzenler. Puborektalis, anorektal açı adı verilen, rektum çevresindeki şeride benzeyen bir yapı oluşturur. Dış anüs büzücü kaslarınızı gönüllü olarak rahatlattığınız zaman, dışkı nihayetinde çıkar.
Ancak kabız olduğunuzda, vücudunuzu harekete ikna etmek için, tuvalet ziyareti yeterli değildir. Bu sorunun ardında genelde iki faktör vardır: dışkının kolon boyunca yavaş hareket etmesi ve/veya pelvik taban fonksiyon bozukluğu. Birincisinde dışkı, bağırsaklarda fazla yavaş hareket eder ve sıvının fazla emilmesine neden olarak, dışkıyı kuru ve sert hâle getirir. Pelvik taban fonksiyon bozukluğunda, sıkışmış pelvik taban kasları veya genelde doğumda veya yaşlanmada görülen pelvik organ sarkması nedeniyle, dışkının rektumdan çıkarılması zor bir hâl alır. Her iki problem de anorektal açıyı daha dar hâle getirir ve atığı çıkarmak da zorlaşır. Kabızlığı tam olarak tanımlamak için araştırmacılar, Bristol Dışkı Skalası gibi ölçüler geliştirdiler. Bu skalaya bakan çoğu insan, daha önce kabızlık yaşadığını söyleyebilecekler.
Tuvaletteyken, ideal olarak çömelme pozisyonunda olmalısınız. Tuvalet oturağına sağlam şekilde otururken, ayaklarınızı bir tabureyle yükseltebilir ve sırtınız düzken öne doğru eğilebilirsiniz, bu, anorektal açıyı düzleştirir ve dışkının geçişini kolaylaştırır. Bağırsak hareketliliği olmadan bir gün geçirmek, alarm durumu olmayabilir.
Fakat kronik kabızlık yaşıyorsanız, lifli sebzeler, düzenli egzersiz, karın masajı ve bir gün için 6 ila 8 bardak su gibi basit beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri, günlük tuvalet seyahatlerinizi düzeltmenizde yardımcı olabilir.