Haklı Olarak İşten Ayrılanlar İhbar Tazminatı Alabilir Mi?
İşten ayrılmasını haklı bir sebebe dayandıramayan kişi tazminat alma hakkını kaybetmektedir. İhbar süreli çalışanlar ise belirlenen çalışma süresi dolmadan istifa ederse işverenine ihbar tazminatı ödemek zorunda kalmaktadır.
İşçi istifasının haklı gerekçeler nedeniyle olduğunu kanıtlayabilirse kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai gibi alacaklarını mahkeme kanalı ise alabilmektedir. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta istifanın haklı gerekçelere dayanmasıdır.
İhbar tazminatında ise işçi sözleşmeyi fesheden taraf olursa tazminat alamaz ve üstüne sözleşmeyi bozması nedeniyle işverenine tazminat ödemek zorunda kalır. Lakin haklı nedenlerden dolayı bildirim süresi gözetilmeden bozulan sözleşmelerde işçinin işverene tazminat ödemesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.
Haklı Olarak İşten Ayrılan Çalışanların Hakları?
İş kanuna göre işi kendi rızayla bırakan çalışanında tazminat hakkı bulunmaktadır. İşten istifa eden çalışan, istifa nedenini haklı bir sebebe dayandırırsa eğer istifa etmesine rağmen tazminatını alabilir.
İş sözleşmesinde yer alan haklı nedenlere dayanarak istifa eden kişinin alacağı tazminatlar ise şunlardır,
- Fazla mesai çalışmaları,
- Kullanmadığı yıllık izin,
- Kıdem tazminatı,
- Ulusal bayram ve resmi tatillerdeki çalışmalar,
- Ödenmeyen ücretlere ilişkin alacakları,
- Hafta sonu izni gibi alacaklarını mahkemeye giderek alabilir.
Çalışan İşten Ayrılmak İstiyorsa Nasıl Bir Yol İzlemelidir?
Herhangi bir haklı sebebi olmadan işten ayrılmak isteyen çalışan, eğer işyerinde 6 ay çalışmışsa işten ayrılmadan iki hafta önce, eğer 6 ay ile 1.5 yıl arasında çalışmışsa dört hafta önce, 1.5 yıl ile 3 arasında çalışmışsa altı hafta önce, 3 yıldan daha fazla çalışmışsa eğer sekiz hafta önce işten ayrılcağını işverenine bildirmek zorundadır. İşçi hemen işten ayrılmak istiyorsa ve bu süreler içinde herhangi bir bildirimde bulunmadıysa bu döneme ilişkin olarak işverenine tazminat ödemek zorunda kalacaktır.
Sözleşme Feshinden Önce İşverenin Çalışana Haber Vermesi Gerekir Mi?
İşveren tarafından iş akdinin sonlandırılacağı işçiye bildirilmelidir. Fesih bildiriminin yazılı bir şekilde yapılması ayrıca fesih nedeninin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Çalışanın davranışları yeterliliği yüzünden sözleşmesi fesh edilecekse eğer, önceden işçiden yazılı bir savunmanın kesinlikle alınması gerekmektedir. İşveren, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymadığı için işçinin sözleşmesini fesh edecekse eğer, davranışını öğrendikten sonra 6 gün içinde fesih işlemini tamamlamalıdır.
Hangi Durumlarda İşveren İş Sözleşmesini Fesh Edebilir?
İşveren, işçinin sağlık sorunları yaşaması, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranması, işçinin bir hafta veya daha uzun süre iş yerine gelmesine engel olacak bir sebebin ortaya çıkması ve işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması durumunda, sözleşmenin bitimini beklemeden ve bildirim süresine bağlı kalmadan sözleşmeyi fesh edebilir.