UZAY Analizi Nedir?
- 8 February 2021
- 5 Görüntülenme
- 0 Yorum
Bu yazı, UZAY Analizi modelini pratik bir şekilde açıklamaktadır. Okuduktan sonra, bu strateji aracının temellerini anlıyorsunuz.
İçindekiler
- 1 UZAY Analizi nedir?
- 2 UZAY Analizi: Dış Ortam
- 3 İç ortam
- 4 UZAY Analizi matrisindeki Dört Pozisyon
- 5 UZAY Analizi Değerlendirmesi
- 6 Ne düşünüyorsunuz?
- 7 Kaynakça
UZAY Analizi nedir?
SPACE Analizi, üst yönetimin stratejik seçimler ve kararlar almasını ve bir plan oluşturmasını kolaylaştırır. UZAY, Strateji, Konum, Eylem ve Değerlendirme’nin kısaltmasıdır. Organizasyonların dış ve iç ortamları, MEKAN Analizinde önemli bir rol oynar. Genel olarak, analiz bir matriste temsil edilir. Y ekseninin üst kısmında ‘Finansal Güç’ (FS) ve Y ekseninin altında ‘Çevresel İstikrar’ (ES) gösterilir. X ekseninin solunda Rekabet Avantajı (CA) gösterilir ve Sektör Çekiciliği (IA) sağda gösterilir.
Bu birleştiğinde dört pozisyona yol açar; muhafazakar, agresif, savunmacı ve rekabetçi. SPACE Analizi daha sonra uygun bir kurumsal strateji ile yaratıcı fikirlere yol açabilir.
UZAY Analizi: Dış Ortam
Başlangıç olarak, SPACE Analizi kuruluşun dış ortamını tanımlayan iki kriteri gösterir:
1. Çevresel Kararlılık (ES)
Bu, matris üzerinde Y ekseninin alt ucunda bulunabilen ortamın kararlılığıdır. İstikrarlı çevresel faktörler, bir dizi alt faktörden etkilenir. Etki ne kadar büyük olursa, Y ekseninde o kadar yüksek gösterilir. Aşağıdakiler gibi alt faktörleri düşünün:
Teknoloji
Teknoloji hızla değişiyor ve kuruluşlar üzerinde önemli bir etkiye sahip. Hayatta kalmak için işletmelerin yeni teknolojilere adapte olması gerekecek.
Ekonomi
Bir örnek, yükselen fiyatlar ve paranın değer kaybetmesi ve işletmeleri etkilemesi anlamına gelen enflasyondur.
Borsa
Borsa dalgalandığında (dalgalanma), işletmelerin daha büyük yatırımlar yapması zorlaşır
Rekabet
Rekabetçi korumalar çok daha ucuzsa, işletmelerin hayatta kalması zor olacaktır
Fiyat esnekliği
Ürün talebi ne kadar güçlü olursa, bir fiyat değişikliğine yanıt verirse, işletmelerin istikrarlı bir fiyat hesaplaması o kadar zor olur
İkame
Bir ürünü veya hizmeti değiştirmek ne kadar kolay olursa, o pazardaki işletmelerin rekabet etmesi o kadar zor olur
2. Sanayi Çekiciliği (IA)
SPACE Analysis matrisinin X ekseninin sağında, sektörün çekiciliğini gösterir. İşletmelerin belirli bir sektörde faaliyet göstermesinin ne kadar cazip olduğunu gösterir. AI ne kadar yüksekse, X ekseninde o kadar sağdadır. Aşağıdaki alt faktörler bu dış faktörü etkileyebilir:
Büyüme potansiyeli
Belirli bir sektörde faaliyet göstererek büyüme için kesinlik ve şans varsa, şirketler bu maceraya atılsa iyi olur.
Kar potansiyeli
Bu doğrudan büyüme potansiyeli ile ilgilidir; Artan karlardaki değişiklikler, belirli bir sektöre odaklanmayı akıllıca bir karar haline getirir
Finansal istikrar
Yeni bir pazara girmek finansal güvensizlikle sonuçlanıyorsa, işletmelerin uzak durması daha iyidir
Karmaşıklık
Belirli bir sektöre girmek ne kadar karmaşıksa, başarı şansı o kadar düşüktür. Örneğin, bazı (yabancı) sektörlerin katı düzenlemeleri ve izinleri vardır.
Emek verimliliği
Yeni bir pazara/sektöre girmek ne ölçüde yeni işler yaratacaktır? Emek verimliliği ne kadar iyi olursa, endüstri o kadar çekici olur
İç ortam
Dış çevre gibi iç ortam da iki kriterden oluşur.
1. Rekabet Avantajı (CA)
Rekabet avantajı, SPACE Analizinin X ekseninin sol tarafında bulunabilir. Bu avantaj ne kadar büyükse, o kadar sola hareket eder. Bu aynı zamanda bir dizi faktörden de etkilenebilir:
Pazar payı
Pazar payı ne kadar büyükse, o kadar fazla üretilmelidir ve bu da gerekli kaynakları, makineleri ve personeli etkiler.
Ürün kalitesi
Ürünlerin kalitesinin düşmesi satışları etkileyecektir. Bu nedenle işletmelerin iç kalite kontrol süreçlerini her zaman izlemeleri iyi bir fikirdir.
Ürün yaşam Döngüsü
Bu, ürün kalitesiyle yakından ilgilidir; Bir ürün ne kadar uzun süre dayanırsa, tüketici o kadar güvenilir olduğunu düşünecektir. Bu aynı zamanda sürekli kalite izleme ile de ilgilidir
İnovasyon döngüsü
Bu aynı zamanda kaliteyle de ilgilidir. Üretimlerinde yenilik yapmayan ve yeni teknolojileri uygulamayan şirketler geride kalacak ve ürünleri daha düşük kalitede olacaktır.
Müşteri sadakati
Müşterileri sadık kılmak için işletmelerin bu müşterilere taviz vermesi gerekecektir. Müşterilerin üretimlerinde önemli buldukları şeyleri uygulamak zorundalar.
2. Finansal Güç (FS)
SPACE Analysis matrisinin Y ekseni, kuruluşun finansal gücünü gösterir. Bir kuruluş finansal olarak ne kadar güçlüyse, Y eksenindeki konumu da o kadar yüksek olur. İşte bunu etkileyen birkaç faktör:
İadeler
Şirketler yatırımlarından çok para kazanırsa, bu onları finansal olarak daha güçlü hale getirecektir.
Likidite
İadelere ek olarak, örneğin tedarikçilere gecikmeden ödeme yapmak için yeterli paranın olması da önemlidir.
Borç seviyesi
Borç seviyesi ne kadar düşükse, işletme finansal olarak o kadar güçlüdür. Çok sayıda kredi ve ödenmemiş faturalar, finansal gücü olumsuz yönde etkileyerek daha yüksek bir borç seviyesi oluşturur
Stok devri
Hisse senedinin değeri ne kadar yüksekse, bir şirket finansal olarak o kadar güçlüdür. Bununla birlikte envanter devir oranının da yüksek olması veya satılamayan stok riski olması önemlidir. Envanter devir oranı, şirketin envanterinin toplam değerinin ve satıldığı hızın iyi bir göstergesidir.
UZAY Analizi matrisindeki Dört Pozisyon
Bir strateji belirlemek için önce organizasyonun pozisyonunu bulmanız gerekir. Ancak o zaman daha sonra değerlendirilebilecek eylemler gerçekleştirebilirsiniz. SPACE Analysis matrisinin Y ekseni ile X ekseni arasında dört konum vardır. Her uç, 0 ile 6 arasında bir değerin atanabileceği bir alt faktörü temsil eder; CA ve ES için bu 0 ila -6’dır. Bireysel faktörlerin değerleri daha sonra matristeki eksenlerde not edilir. Bu faktörlerin değeri nedeniyle yüzey alanının en büyük olduğu yer, stratejik bir plan için en iyi seçimin olacağı yerdir. Aşağıdaki SPACE analizinden dört stratejik pozisyonu görebilirsiniz. P (osition) ve AC (tion) da dikkate alınır:
Muhafazakar strateji
Muhafazakar strateji, şirketin mali gücü ile rekabet avantajı arasında yer alır. Bu genellikle düşük büyüme oranına sahip istikrarlı bir organizasyondur.
Aşağıdaki eylemler, bu pozisyondaki bir şirket için potansiyel seçenekler olacaktır:
- Mevcut başarılı ürünlere odaklanın ve bunlara değer verin
- Ayrıca yeni ürünler geliştirmek için yer bırakın
- Genişleme yoluyla potansiyel ürün penetrasyonu
Agresif strateji
Agresif strateji, finansal güç ve sektörün çekiciliği arasında yer almaktadır. Bu, benzer işletmelerle aktif olarak rekabet etmeyi seçen istikrarlı bir organizasyondur.
Aşağıdaki eylemler, bu pozisyondaki bir şirket için potansiyel seçenekler olacaktır:
- Diğer işletmelerle gerçekten rekabet edebilecek ürünlere odaklanın
- Daha büyük bir pazar payı elde etmek için odaklanmış bir pazarlama kampanyası
- Rakiplere kıyasla en düşük fiyatı sunmaya odaklanın
- Pazar payını devralacak ve artıracak potansiyel şirketleri arayın
Savunma stratejisi
SPACE Analizinin Savunma stratejisi, çevresel istikrar ve rekabet avantajı arasında yer almaktadır. Bunlar rekabet tarafından itilen işletmelerdir. Harekete geçmezlerse, muhtemelen başaramayacaklardır.
Aşağıdaki eylemler, bu pozisyondaki bir şirket için potansiyel seçenekler olacaktır:
- Daha güçlü bir rekabet konumu gerçekleştirmek için maliyetleri azaltın
- Yatırımları azaltın ve düşük maliyetle üretim yapın
- Temel işe odaklanın ve yan faaliyetleri elden çıkarın
Rekabet stratejisi
SPACE Analizinin rekabetçi stratejisi, endüstri çekiciliği ve çevresel istikrar arasında yer almaktadır. Bunlar rekabetçi ancak istikrarlı olmayan şirketlerdir.
Aşağıdaki eylemler, bu pozisyondaki bir şirket için potansiyel seçenekler olacaktır:
- İstikrarlı şirketlerle ortaklık fırsatlarını araştırın
- Tedariki daha güvenilir hale getirmek için üretkenliği artırın
- Ana faaliyet alanına ek olarak, satışları artırmak için başka ürünler arayın
UZAY Analizi Değerlendirmesi
Bir şirket ancak yukarıda belirtilen pozisyon belirlendiğinde işlem yapabilir. Bu pozisyona dayanarak, stratejik yönetim için en iyi seçimleri ve hangi önlemleri almaları gerektiğini düşünebilirler. Bir yıldan fazla olmamak kaydıyla, ilerleme yeni bir matris oluşturularak ve analiz edilerek değerlendirilmelidir. Vardiya varsa, üst yönetimin artıları ve eksileri göz önünde bulundurması önemlidir. Bir artı varsa, stratejilerine bağlı kalabilirler. Ancak, bir dezavantaj varsa, değişiklikleri uygulamayı düşünmeleri gerekir.
Ne düşünüyorsunuz?
SPACE Analizinin açıklamasını tanıyor musunuz? Bu model, kuruluşunuzun stratejik seçimler ve kararlar almasına yardımcı oluyor mu? Herhangi bir ipucu veya yorumunuz var mı?
Düşüncelerinizi ve bilginizi aşağıdaki yorum kutusunda paylaşabilirsiniz.
Bu makaleyi beğendiyseniz, modeller ve yöntemler hakkındaki en son gönderiler için bültenimize kaydolabilirsiniz.
Kaynakça