Mehmet Güran, Sosyologların sosyal çevremizin düşünce ve hareketlerinden etkilediğine inanırlar. Mesela, sosyal bilimlerin hergün yükselişi sosyal değişimlere tepki olarak değişti. 16. ve 17. yüzyıllarda, Avrupalılar dünyayı yeni keşfetmeye başlamışlardı. Amerika, Afrika, Asya ve Güney Denizlerinden diğer toplumların ve medeniyetlerin inanılmaz öykülerinden dönen dönüyorlardı. Yaygın olarak farklı sosyal pratikler, Avrupalı yaşamın Tanrı’nın doğal düzenini yansıttığı görüşüne meydan okuyordu.
18. ve 19. yüzyıllarda, Avrupanın çoğunluğu sosyal düzeni her zaman değiştiren teknik, ekonomik, kültürel ve sosyal değişimler tarafından sarsıldı. Bilim ve teknoloji her geçen gün hızla gelişiyor ve kendini yeniliyordu. Ünlü Bilimci James Watt buhar makinesini 1769’da icat etti ve 1865’de Joseph Lister, enfeksiyonu önlemek için atmosferdeki bir yara ve mikroplar arasında bir antiseptik bariyerin yerleştirilebileceğini keşfetti. Bu ve diğer bilimsel gelişmeler sosyal değişimleri teşvik etti ve bilimsel yöntemlerin hem doğal hem de doğal dünyayı açıklamaya yardımcı olabileceğini umduğunu belirtti. Bu eğilim rasyonalizmde daha genel bir büyümenin parçasıydı.