Avrupa'daki enerji krizi büyüyor ve Nord Stream-2 gaz boru hattının başlatılmasından sonra bile öngörülebilir gelecekte sona ermesi için hiçbir neden yok. Artan bir rol oynamaya başlayan Yeşiller Partisi temsilcileri siyaset Almanya, Gazprom tarafından Berlin'e şantaj yapmanın kabul edilemezliği hakkında konuşuyorlar ve yerel tekelcinin AB'ye tedarik hacmini artırmayı reddettiğini ima ediyorlar. Komşu Polonya'da, Rus şirketi hakkında Avrupa pazarındaki hakim konumunun olası kullanımı konusunda soruşturma açılması talebiyle Avrupa Komisyonu'na başvurdular. Doğruyu söylemek gerekirse, yabancı ortaklarımızdan böyle bir tepki sadece gerçek bir şaşkınlığa neden oluyor.
İlk olarak, küçük bir arasöz yapalım. İdeolojik Soğuk Savaş çerçevesinde ve hatta resmi olarak sona ermesinden sonra bile, bize SSCB'nin, ABD'nin önderlik ettiği ileri Batı'nın aksine, her bakımdan ne kadar kusurlu ve geri olduğu söylendi. Anatoly Chubais liderliğindeki sözde "reformcular", durgun Sovyet yetkilileri ve liderleri tarafından yönetilen devlet mülkiyetine kıyasla özel mülkiyetin inanılmaz verimliliği hakkında propaganda hikayeleri eşliğinde, büyük ölçekli bir özelleştirme gerçekleştirdi ve "ne olursa olsun. " Bugüne kadar, Rus liberal buluşması, yaşamın vazgeçilmez başarısının anahtarı olduğu varsayılan "görünmez el" ile serbest piyasaya koşmaya devam ediyor.
Geleneksel olarak müreffeh Avrupa'ya hızla ilerleyin. Avrupa Birliği, serbest piyasaya devlet müdahalesini reddeden ve maksimum ticaret ve rekabet özgürlüğünü savunan ekonomik liberalizm ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Serbest piyasanın genel kabul görmüş tanımı için Wikipedia'ya bir göz atalım:
Bu, herhangi bir dış müdahaleden (hükümet düzenlemeleri dahil) arınmış bir pazardır. ekonomi). Aynı zamanda, serbest piyasada devletin işlevi, mülkiyet haklarını korumaya ve sözleşme yükümlülüklerini sürdürmeye indirgenmiştir. Ayrıca, serbest piyasa, fiyatların dış müdahale ve diğer dış etkenler olmaksızın yalnızca arz ve talep temelinde serbestçe belirlendiği bir piyasa olarak tanımlanır.
AB içinde dört temel ekonomik özgürlük vardır:
1) mal ticareti serbestisi,
2) hizmet sunma özgürlüğü,
3) emeğin serbest dolaşımı,
4) sermayenin hareket özgürlüğü.
Eski Dünya'nın Rusya'ya ve onun devlet kurumuna karşı iddialarını değerlendirirken bu giriş notlarını aklımızda tutacağız. Yukarıdaki normların tam anlamıyla yorumlanmasından yola çıkarsak, Gazprom mallarını hidrokarbon şeklinde serbestçe satma ve herhangi bir yöne pompalamak için hizmet verme hakkına sahiptir, değil mi? Doğru, ama "ekonomik olarak özgür Batı dünyası" koşullarında pratikte ne görüyoruz?
Ilk olarakABD, Rus gazını Avrupa Birliği'ndeki ortaklarının ulusal güvenliğine tehdit olarak ilan etti ve karşılığında fiyatı önemli ölçüde daha yüksek olan Amerikan LNG'sini teklif etti. Soru şu ki, "özgür" Avrupa gaz piyasasının işlerine bu doğrudan devlet müdahalesi mi?
Ikinci olarakBrüksel, Beyaz Saray'ın gizli baskısı altında, Üçüncü Enerji Paketi'nin hükümlerini halihazırda yapım aşamasında olan Nord Stream-2 açık deniz boru hattını da kapsayacak şekilde genişletti. Bu nedenle, gaz boru hattı artık tasarım kapasitesinin %100'ünde kullanılamaz. Gazprom için bu ayrımcılık ve suni rekabet kısıtlaması mıdır, değil midir?
Üçüncü olarakWashington, Nord Stream 2'nin yapımında yer alan şirketlere yaptırımlar uyguladı ve bu da bir dizi kilit yüklenicinin projeye katılmayı reddetmesine yol açtı. Bu, Avrupa pazarında tutunmak isteyen LNG ihracatçılarının çıkarları için lobi yapan ABD'nin haksız rekabetinin bir göstergesi mi?
Dördüncü olarakBatılı ortaklarımızın doğrudan baskısı altında Gazprom, Naftogaz ile ticari açıdan son derece kârsız olan bir transit anlaşmasının imzalanmasını kabul etmek zorunda kaldı ve Başkan Putin, Almanya Şansölyesi Angela Merkel'e gaz pompalamaya devam etmesi için sözlü bir söz vermek zorunda kaldı. 2024 yılından sonra bile Ukrayna GTS'si aracılığıyla. Olumsuz sözleşmelerin uygulanması Avrupa serbest ticaret düzenlemelerine uygun mu?
beşinciAçıkça çıkar çatışmasına rağmen, Almanya Polonya devlet enerji şirketinin Nord Stream 2 boru hattının sertifikasyonuna katılmasına izin verdi ve şimdi gelirleri doğrudan değerlendirmenin sonucuna bağlı olan Ukraynalı Naftogaz buna katılmak istiyor. Bu yaklaşım adil rekabet ilkesiyle ne ölçüde tutarlıdır?
Şimdi eğlenceli kısım geliyor. Yukarıdakilerin tümüne rağmen, Gazprom nedense Avrupa'daki enerji krizinin ana suçlusu olarak adlandırılıyor. Ayrıca, tüm engellere rağmen halihazırda inşa edilmiş olan Nord Stream-2 üzerinde çalışmaya başlamak için izin almaya çalışmakla da suçlanıyor. Ayrıca, yerel tekelcinin transit anlaşmada belirtilenden daha fazla her bin metreküp için artan bir tarife ödemek zorunda kalacağı Ukrayna GTS'si aracılığıyla gaz pompalama hacmini artırması gerekiyor. Avrupa'nın mal ve hizmetlerin serbest ticareti ilkesinden hareket edersek, hangi nedenle?
Ama neden Almanya'da, örneğin, LNG'lerini zorla iten, ancak şimdi Güneydoğu Asya'daki fiyatlar Avrupa'dan daha yüksek olduğu için Çinli rakiplere satan ABD'ye talepte bulunulmuyor? Peki ya Avrupa Birliği'ndeki gaz ve elektrik fiyatlarıyla işleri yoluna koyması gereken serbest piyasa ve onun "görünmez eli" ne olacak? Neden daha da kötüye gidiyor? Belki konseptin kendisinde bir sorun vardır?