Seçme ve seçilme hakkı, bireylerin yerel ve merkezi karar ve yönetim organlarına (yerel ve ulusal meclisler, belediye başkanlığı, şehir yöneticiliği, devlet başkanlığı vb) seçilecek kişileri oylarıyla belirleyebilme ve buralara seçilmek için aday olabilme haklarına denir.
Siyasal haklar demetinin en önemli bölümünü oluşturan bu haklar tarih içinde “sınırlı oy”’dan “genel oy”a geçişle birlikte yaygınlaşmıştır. Sınırlı oy sisteminde siyasal haklardan yararlanma servet ve yetenek koşulu gibi birtakım kayıtlara bağlanmış, ayrıca cinsiyet ve ırk ayrımına dayalı daraltımlar getirilmiştir. Genel oy sisteminin 20.yüzyıl ortalarında gerçekleşmesiyle bu kısıtlamalar ortadan kalktı. Bununla birlikte her ülkede seçmen olabilmenin ve seçilebilmenin bağlı olduğu birtakım yasal ve anlaşılabilir koşullar vardır.
Seçim meselesini anladığımıza göre bunun nasıl işlediğini konuşabiliriz; Tarihte seçimle, seçilmiş bir hükümet tarafından atama ile halkın desteği ile, cumhuriyet ve demokrasinin hakim olduğu ülkelerde iktidarı ele almalarından sonra, Benito Mussolini, Adolf Hitler, Josef Stalin vs. gibi bir çok isim iktidarda kaldıkları süre boyunda tam bir diktatör rejimi hakim olmuş, bütün gücü kendilerinde toplamayı başarmış, gazete ve kitaplara sansür ve yasaklar uygulamış seçim sistemindeki değişiklikler ve belki hileler ile diğer partilere uygulanan baskılar ve kapatmalar ile kendilerinden başkalarının seçilememesini mümkün kılmışlar daha önemlisi ise milyonlarca insanın ölümüne sebep olmuşlardır.
Demokrasi ve özgürlükler seçimler ile elde edilemez, seçimler sadece bir başlangıçtır.