Cesur Yeni Dünya
Yönetici
- 23 Mart 2021
- 323
- 997
Hurriler
Hurriler, Eski Yakın Doğu dünyasının kaybolmuş en önemli kavimlerindendir. Hurrilerin anavatanlarını tam olarak bilmesek de arkeolojik buluntulardan ve filolojik belgelerden elde edilen bilgilere göre; anavatanlarının Kafkasya veya büyük bir ihtimalle Transkafkasya denilen Van Gölü, Ağrı Dağı ve Hazar Denizi arasındaki bölgede olduğu düşünülmektedir. Bazı araştırmacılar; bölgeye Doğu Anadolu´yu da dahil etmektedirler. Bu dağlık bölgede MÖ 3. binyılın sonlarına kadar kendileriyle çok yakın akraba olan Urartularla birlikte oturan Hurriler, MÖ 3. binyılın ortalarından itibaren güneye ve Anadolu´ya göç etmeye başlamışlardır.
Hurri tarihinin MÖ 1550´den öncesi tamamen karanlık bir dönemdir. Hurrilerin; Kuzey Mezopotamya ve Suriye´ye ne zaman ve hangi göç yollarından geldikleri hala tam olarak bilinmemektedir. Mitannilerin MÖ 16. yüzyılda Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Doğu Anadolu ve Kuzey Suriye'ye olan göçleri vardır. Bu göçler Hurrilerin yaşadıkları yerlere olduğundan, Hurriler batıya doğru kaymışlardır. Bu kaymalar sonucu Hititler ile mücadeleler başlamıştır. Bazı Hurri kabileleri ise Mitanni egemenliğini kabul ederek onların yeni bir devlet kurmalarına yardım etmiştir. Mitannilerin ikinci göçü ile birlikte, yine batıya kayma olmuş ve Hurriler, Hitit denetimindeki Çukurova bölgesini ele geçirerek burada Kizzuvatna Devleti'ni kurmuşlardır. MÖ 1500 yıllarından 14. yüzyıl ortasına kadar bağımsız; 13. yüzyıl ortalarına kadar Hitit ve Orta Assur krallıklarına bağlı olarak varlığını sürdürmüştür. Devletin başkenti, Habur Nehri'nin kaynak bölgesi civarında olduğu anlaşılan, ancak yeri henüz bulunamamış olan Waşşukani adlı kentti. Hurri Mitanni Devleti'nin güçlü olduğu dönemde sınırları, doğudan Assur ülkesini de kapsayacak biçimde Zagros Dağları, batıda Akdeniz Kıyıları, kuzeyde Toroslar ve belki de Elazığ-Malatya bölgesine kadar uzanmaktaydı.
Kaynaklar:
Nursel Aslantürk(aktüel arkeoloji 64. sayısı)
Götze, Albrecht (1980). Kizzuwatna and the problem of Hittite geography (İngilizce).
Memiş, Ekrem (2011). Eskiçağ Türkiye Tarihi. Bursa: Ekin Yayınları. s. 102.
Kemalettin Köroğlu, eski mezapotamya tarihi s. 123