'Black friday' nedir, dünyaya nasıl yayıldı?
Black Friday ifadesinin ilk olarak kullanıldığı yer Kasım 1951'de Factory Management and Maintenance (Fabrika Yönetimi ve Bakımı) adlı dergi. O gün işçilerin hasta olduğunu söyleyip işe gelmemesi nedeniyle böyle bir isim takılmış.
Bugün, dünya çapında pek çok marka ve firmanın indirim yaptığı, müşterilerin indirimlerden faydalanabilmek için mağazalarda izdiham yarattığı gün olan Black Friday (Kara Cuma). Türkiye'deki şirketler tarafından da "Efsane Cuma", "Müthiş Cuma", "Güldüren Cuma" gibi çeşitli isimlerle pazarlanıyor.
Peki bu gelenek nasıl başladı? Ekonomiye etkileri ne? BBC Türkçe'de yer alan derleme habere göre Black Friday, insanların her yıl Kasım'ın dördüncü perşembesinde kutlanan Şükran Günü'nden sonraki Cuma günü aileleriyle kent merkezlerinde alışverişe çıktığı ABD'de başlayan bir gelenek. Bu günde olabildiğince fazla müşteriye ürün satmak isteyen şirketler ise indirimlerinde birbirileriyle yarışıyor.
Black Friday ifadesinin ilk olarak kullanıldığı yer Kasım 1951'de Factory Management and Maintenance (Fabrika Yönetimi ve Bakımı) adlı dergi. O gün işçilerin hasta olduğunu söyleyip işe gelmemesi nedeniyle böyle bir isim takılmış. Aynı yıllarda Philedelphia polisi de kent merkezindeki aşırı kalabalıktan ötürü o güne bu adı vermiş.
Türkiye'de olduğu gibi ABD'de de şirketler yıllar içinde Kara Cuma'yı kulağa daha pozitif gelen bir isimle değiştirmeye çabaladı fakat başarılı olamadı.
Küreselleşmeyle birlikte Black Friday'de indirim yapma kültürü, ABD'den diğer ülkelere de yayılmaya başladı.
Önce ABD'nin kuzey komşusu Kanada bunu benimsedi. Kanadalıların Black Friday'lerde sınır kentlerinden ABD'ye giderek alışveriş yapması, bunu kolaylaştıran bir etkendi.
Bugün Hindistan'dan Meksika'ya kadar çok sayıda ülkede Black Friday indirimleri yapılıyor.
İngiltere'de de 2010'dan itibaren Black Friday'e yönelik pazarlama kampanyaları arttı.
Bu yıl çok sayıda şirket televizyon kanalları ve internetteki reklamlarında "Efsane Cuma", "Müthiş Cuma" ve "Güldüren Cuma" gibi ifadeler kullandı.