Rahim ağzı (serviks) kanseri nedir?
Rahim ağzında bulunan bazı hücrelerin anormal bir şekilde çoğalmasına rahim ağzı kanseri denir. Rahim ağzı kanserine insan papilloma virüsü olarak bilinen HPV neden olur.
Rahim ağzı kanserinin gelişmesi zaman alır. Bu nedenle genellikle kansere dönüşmeden önce teşhis ve tedavi edilebilir. Kadınlar erken teşhis için düzenli taramalar yaptırmalıdır.
Rahim ağzı kanseri belirtileri nelerdir?
Erken evrelerinde herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir. Bu, sadece rahim ağzı kanserine özgü değil birçok kanserde de gözlemlenen bir durumdur. Bazı belirtiler şunlar olabilir:
- Adet döngüsü dışında kanama
- Anormal derecede vajinal akıntı
- Pelvik ağrısı
- Seks sırasında hissedilen ağrılar
Bunlar sadece rahim ağzı kanserini işaret etmez, başka rahatsızlıkların belirtileri de olabilir. Bu semptomlardan sadece birini bile yaşıyorsanız doktorunuza başvurun.
Rahim ağzı kanserine ne sebep olur?
Neredeyse tüm rahim ağzı kanserlerine HPV neden olur. Bu, cinsel yolla taşınan ve enfeksiyonlara sebep olabilen yaygın rastlanılan bir virüstür. 100'den fazla bilinen HPV türü vardır. Bazı türlerin hiçbir belirtisi olmaz. Bazıları ise vücutta siğil çıkmasına veya genital bölgede siğil çıkmasına sebep olur. Daha agresif türleri ise kadınlarda ve erkeklerde kansere yol açabilir. Rahim ağzı kanseri, HPV'nin sebep olduğu en sık rastlanılan kanser türüdür.
Rahim ağzı kanseri nasıl teşhis edilir?
Smear testi ile rahim ağzı kanseri teşhis edilir. Smear testi esnasında doktorunuz rahim ağzınızdan numune alır. Bu örnek bir laboratuvara gönderilir ve kontrol edilir.
Anormal smear testi sonuçları kanseri işaret edebilir. Anormal smear test sonucu aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
- Tahriş. Rahim ağzındaki enfeksiyonlar tahrişe sebep olabilir. Bu tahrişe maya enfeksiyonları, herpes virüsü, HPV veya diğer birçok enfeksiyon neden olabilir.
- Anormal hücreler. Bu değişiklikliğe servikal displazi denir . Hücreler o an kanserli değildir, ancak ilerleyen dönemde olabilir.
- Kanser. Hücre değişiklikleri artık rahim ağzının dışındaki dokulara kadar uzanmıştır ve kanser gelişmiştir.
Smear testinizin sonuçları anormal çıkarsa, doktorunuz smear testini tekrar yaptırmanızı isteyebilir. Ayrıca servikal HPV testi yaptırmanızı da isteyebilir. Bu test, kansere neden olan HPV türünü belirleyecektir. Doktorunuz kolposkopi isteyebilir. Kolposkopi sırasında, rahim ağzınıza daha yakından bakmak için büyüteç kullanılacaktır. Ayrıca bir doku örneği (biyopsi) alınabilir.
Rahim ağzındaki değişiklikler kansere dönüşmeden önce birçok değişime uğrar. Smear testi, hücrelerin bu değişimlerden geçip geçmediğini gösterir. Erken teşhis ile tedavi sağlanırsa, rahim ağzı kanseri yaşamsal tehdit oluşturmaz. Bu nedenle düzenli yapılan smear testleri çok önemlidir.
Rahim ağzı kanseri önlenebilir mi?
Evet, rahim ağzı kanseri önlenebilir. Bunun için en iyi yol, vücuda HPV almamak ve düzenli smear testleri yaptırmaktır.
HPV'den kaçınmanın yolu nedir?
HPV aşısı, virüse karşı koruyabilir. Aşıyı 9 ila 26 yaş arasındaki herkes yaptırabilir. HPV'ye maruz kalmadan önce bu aşıyı yaptırırsanız daha etkili olur.
HPV riskini azaltmanın yolları şunlardır:
- Tek eşli olmak.
- Çok partneri olan kişilerle seks yapmamak.
- Her zaman prezervatif kullanmak.
Düzenli smear testi yaptırın
Tüm kadınlar düzenli olarak smear testi yaptırmalıdır. Böylece kansere dönüşmeden anormal hücreler tespit edilebilir.
Rahim ağzı kanseri tedavisi nasıl yapılır?
Genelde kanser gelişmeden teşhis edilir. Böyle durumlarda tedavi, kanser geliştikten sonraki tedavilerden farklıdır.
Prekanseröz lezyonlar
Tedavi için birkaç faktör göz önünde bulundurulur. Bunlar arasında cinsiyet, yaş, sağlık durumu, hamile kalmak istemek ve diğer tercihler yer alır. Tedavi seçenekleri arasında kriyocerrahi (dondurma) ya da koterizasyon (yakma) ve lazer cerrahisi bulunur. Bu işlemler, sağlıklı dokuya zarar vermeden anormal hücreleri ortadan kaldırmaya yöneliktir.
İnvazif rahim ağzı kanseri
Bu türde kanser rahim ağzındaki yüzeyden yayılır. Serviks ve daha derinlerinde bulunan dokulara veya vücudun diğer organlarına yayılabilir. Tedavi seçenekleri, oluşan tümörün boyutuna ve kanserin ne aşamada olduğuna bağlıdır. Ayrıca, ilerde çocuk sahibi olma planlarınız varsa buna bağlı olarak da tedavi seçenekleri değişir. En yaygın tedaviler şunlardır:
- Cerrahi – Ameliyatla kanserli dokuların alınmasıdır.
- Radyasyon - Yüksek enerjili ışınlar ile kanserli hücreler küçültülür veya öldürülür.
- Kemoterapi - Hap ile veya damara enjekte edilen güçlü bazı ilaçlar alınarak kanseri küçültmek ve yok etmek hedeflenir.
Rahim ağzı kanseriyle yaşamak
Rahim ağzı kanseri eğer erken teşhis edilirse tedavi olanakları daha fazladır. Kanser geliştirme riski bulunan hücreler kansere dönüşmeden vücuttan çıkarılabilir. Erken tedavi çocuk sahibi olma şansınızı etkilemez. Daha çok ilerlemiş kanser vakalarında tedavi seçenekleri arasında rahim ya da üreme organlarının ameliyatla vücuttan çıkarılması gerekebilir. Bazen kadınların yumurtaları ameliyattan önce ileride çocuk sahibi olabilmeleri için dondurulabilir.
Kanser tedavisi görürken stresli olabilirsiniz. Tedaviler vücudunuzda yan etkilere yol açabilir. Bu nedenle sağlıklı beslenin, yeterli uyuyun ve hafif aktif olarak enerjinizi yüksek tutun.
Kanser tedavisi başarıyla tamamlansa bile, vücuda geri dönme riski vardır. Tedavinin ardından yıllarca düzenli kontroller yaptırmanız gerekecektir.
Doktorunuza sormanız gereken bazı sorular
Cinsel olarak aktifseniz:
- Ne sıklıkla smear testine ihtiyacım var?
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için test yaptırmalı mıyım? Ne sıklıkla yaptırmalıyım?
Smear test sonuçları normalse:
- Sonraki testi ne zaman yaptırmalıyım?
Smear test sonucunuz anormal ise:
- Sonuçlar ne ifade ediyor? Kanser miyim?
- Tekrar smear testi yaptırmalı mıyım veya HPV testi yaptırmalı mıyım?
- Kolonoskopi veya biyopsi yaptırmam gerekecek mi?
- Tedavi olmam gerekecek mi?
- Rahim ağzı kanseri riski taşıyor muyum?
- Seks yapmam riskli mi?
Rahim ağzı kanseri teşhisi konulursa:
- Kanserim hangi evrede?
- Tedavi seçeneklerim neler?
- Tedavinin riskleri ve olası yan etkileri neler?
- Tedavi, seks ve diğer günlük aktivitelerimi etkileyecek mi?
- Çocuk sahibi olabilecek miyim?
- Yumurtalarımı dondurmam gerekiyor mu?
Kaynak: Medicalpark