11 Eylül Rusya'nın askeri ihtişamının ertesi günü - Osmanlı üzerinde Arka Amiral Fedo Fedorovich Ushakov yönetiminde Rus filosunun Zafer Bayramı filo Cape Tendra'da. Askeri Zafer Bu Günü, 32 Mart 13 tarihli 1995-FZ sayılı Federal Yasa ile Rusya'nın Askeri Zafer ve Unutulmaz Günleri'nde kuruldu.
tarih öncesi
Rusya-Türk savaşı sırasında 1768-1774. Kırım Yarımadası, Rusya'ya eklenmiştir. Rusya, Karadeniz Filosunun ve ilgili kıyı altyapısının oluşturulmasına başlamıştır. Liman intikam almak için istekliydi, bunun yanında, Rusya'nın Karadeniz bölgesinde birleşip Akdeniz'e girmesinden korkan İngiliz ve Fransız, Türk hükümetini Ruslarla yeni bir savaşa sürüklüyordu. Ağustos ayında İstanbul, Kırım'ın iadesini ve daha önce imzalanan tüm anlaşmaların gözden geçirilmesini talep eden bir ültimatom sunmuştur. Bu lehine talepler reddedildi. Eylül ayının başlarında, Türk makamları, Rus büyükelçisi Y. I. Bulgakov’u resmi bir savaş ilanı olmadan tutukladılar ve Deniz Savaşları Timsahı Gassan Paşa komutasındaki Türk filosu, Dinyeper-Bug haliyle Boğaz’dan ayrıldı. Yeni bir Rus-Türk savaşı başladı.
Savaşın başlangıcında, Rus filosu Türklerden çok daha zayıftı. Deniz üsleri ve gemi yapım endüstrisi inşa edilme sürecindeydi. Karadeniz kıyılarının engin bölgeleri, o zamanlar henüz yeni yeni başlamış olan imparatorluğun uzak eteklerinden biriydi. Baltık Filosu gemileri pahasına Karadeniz Filosunu yenilemek mümkün değildi, Türk hükümeti filoyu Akdeniz'den Karadeniz'e kadar olan boğazlardan geçirmeyi reddetti. Rus filosu, gemi sayısında çok daha düşüktü: düşmanlıkların başlangıcında, Karadeniz filosunun dört savaş gemisi vardı ve Türk askeri komutasının 20 etrafında Türk askeri komutasındaki korvet, brig, taşıma sayısı bakımından, Türklerin 3-4 kat üstünlüğü hakkında vardı. Rus savaş gemileri nitel anlamda daha düşüktü: hızlı, topçu silahları. Ayrıca, Rus filosu iki bölüme ayrıldı. Filo çekirdeği, esas olarak büyük yelkenli gemiler, Sevastopol, kürekli gemilerden oluşuyordu ve yelkenli filosunun küçük bir kısmı Dinyeper-Bug Haliçinde (Liman filosu) bulunuyordu. Filonun asıl görevi, düşman birliklerinin işgalini önlemek için Karadeniz kıyılarını korumaktı.
Rus filosu, zayıf olmasına rağmen, Türk Deniz Kuvvetleri'ne başarıyla karşı koymuştur. 1787-1788 içinde Liman filosu, bütün düşman saldırılarını başarıyla reddetti, Türk komutanlığı birçok gemiyi kaybetti. 14 Temmuz 1788, savaş gemisi komutasındaki Sevastopol filosu "Pavel" Ushakov, resmi filo lideri, arka amiral M.I. Voinovich kararsızdı ve savaştan çekildi, önemli ölçüde üstün düşman kuvvetlerini yendi (Türklerin 15 savaşları ve 8 frig'leri vardı. , 2 Rus savaş gemilerine karşı, 10 Fırkateyn). Karadeniz Filosunun ana muharebe çekirdeği olan Sevastopol filosunun ilk vaftiziydi.
Mart ayında 1790, Ushakov Karadeniz Filosunun komutanlığına atandı. Filonun savaş hazırlığını geliştirmek için çok fazla çalışma yapması gerekiyordu. Personelin eğitimine çok dikkat edildi. Her havadaki deniz komutanı gemileri denize getirdi ve yelken, topçu, biniş ve diğer tatbikatlar yaptı. Ushakov, manevra mücadelesinin taktikleri ve komutanlarının ve denizcilerin eğitimi hakkında bir bahis yaptı. Düşmanın tereddütü, tereddütleri ve hataları, daha proaktif ve istekli komutanların kazanmalarına izin verdiğinde “faydalı duruma” büyük bir rol verdi. Bu, düşman filosunun daha yüksek sayılarını ve düşman gemilerinin daha iyi kalitelerini telafi etmeyi mümkün kılmıştır.
Fidonisi'nde yaklaşık iki yıl süren savaştan sonra Türk filosu Karadeniz'de aktif operasyonlarda bulunmadı. Osmanlı İmparatorluğu'nda yeni gemiler inşa edildi, Rusya'ya karşı aktif bir diplomatik mücadele yürüttü. Bu dönemde Baltık'ta zor bir durum vardı. İsveç hükümeti, durumun Rusya-İsveç savaşları sırasında kaybedilen denizcilik bölgelerini iade etmek için Rusya ile savaşın başlaması için çok faydalı olduğunu belirtti. İngiltere, İsveçlileri saldırmaya zorlayarak iltihaplı bir pozisyon aldı. Gustav III hükümeti, St. Petersburg’a Karelya’nın Kexholm’le İsveç’e devredilmesini, Baltık Filosunun silahsızlanmasını, Kırım’ın Türklere devredilmesini ve Rus-Türk ihtilafında "arabuluculuk" un kabul edilmesini talep eden bir ültimatom verdi.
Şu anda, Baltık Filosu aktif olarak, Türklere karşı harekete geçmek için Akdeniz'e girmeye hazırlanıyordu. Akdeniz filosu, acil olarak Kronstadt'a iade edilmek zorunda kaldığı sırada Kopenhag'daydı. Rusya İmparatorluğu iki cepheye savaş koymak zorunda kaldı - güney ve kuzey batı. İki yıl boyunca, bir Rus-İsveç savaşı (1788-1790) vardı, şerefli Rus silahlı kuvvetleri bu savaştan çıktı, İsveçliler Verelsky barış anlaşmasını imzalamak zorunda kaldılar. Bu savaşın sona ermesi, Rusya’nın stratejik konumunu iyileştirmiştir, ancak bu çatışma, imparatorluğun Türkiye’yle olan düşmanlıkların seyrini etkileyen askeri ve ekonomik kaynaklarını büyük ölçüde tüketmiştir.
Türk komutası 1790 yılında Karadeniz'in Kafkas sahilinde, Kırım'da karaya çıkmayı ve yarımadanı ele geçirmeyi planlıyordu. Türk filosunun komutanına Amiral Hüseyin Paşa atandı. Kırım yarımadasına yönelik tehdit çok önemliydi, burada çok az Rus askeri vardı. Türk birlikleri Sinop, Samsun ve diğer limanlardaki gemilere indiler ve iki günden daha kısa bir sürede Kırım'a transfer edilip indiler.
Ushakov, Türkiye kıyılarında keşif yürüyüşü gerçekleştirdi: Rus gemileri denizi geçti, Sinop'a gitti, ondan Türkiye kıyılarında Samsun'a, daha sonra Anapa'ya gitti ve Sevastopol'a döndü. Rus denizciler bir düzineden fazla düşman gemisini ele geçirdi ve Konstantinopolis’teki hava kuvvetleriyle Türk filosunun hazırlanmasını öğrendi. Ushakov yine güçlerini denize getirdi ve Temmuz 8 (Temmuz 19) 1790, Kerch Boğazı yakınında Türk filosunu kırdı. Amiral Hüseyin Paşa'nın gücü hafif bir üstünlüğe sahipti, ancak onu kullanamadı, Türk denizciler Rus saldırısı altında uçtu ve kaçtı (Türk gemilerinin en iyi performans göstermesi kaçmalarına izin verdi). Bu savaş, Kırım'da bir düşman saldırı kuvvetinin inişini bozdu, Rus gemilerinin mürettebatının mükemmel yeteneklerini ve Fyodor Ushakov'un yüksek deniz becerilerini gösterdi.
Bu savaştan sonra, Türk filosu, hasarlı gemilerin restorasyonu konusunda yoğun çalışmaların başladığı üslerinde saklandı. Türk amiral Sultan'ın yenilgisi gerçeğini gizledi, zafer ilan etti (birkaç Rus gemisinin batması) ve yeni bir operasyon için hazırlanmaya başladı. Hüseyin'i desteklemek için, padişah deneyimli bir küçük amiral gemisi göndermiştir - Seyid-bey.
Cape Tendra'daki Savaş 28-29 Ağustos (8-9 Eylül) 1790
Ağustos 21 sabahı, Türk filosunun ana kısmı Hacı Bey (Odessa) ve Cape Tendra arasında yoğunlaştı. Hüseyin Paşa'nın emri altında, 45 gemilerinin önemli bir gücü vardı: 14 savaş gemileri, 8 fırkateynleri ve 23 silahları ile 1400 yardımcı gemileri. Şu anda, Rus birlikleri Tuna bölgesinde bir saldırı başlattı ve kürek filosunun onları desteklemesi gerekiyordu. Bununla birlikte, düşman filosunun varlığından dolayı, Liman filosu kara kuvvetlerini destekleyemedi.
25 Ağustos Ushakov, filosunu denize koydu; şunlardan oluşuyordu: 10 savaş gemileri, 6 fırkateynleri, 1 bombardıman gemisi ve 16 silahlarıyla 836 yardımcı gemileri. Ağustos 28 sabahı, Rus filosu Tendrovsky Spit'te göründü. Ruslar düşmanı buldu ve amiral yakınlaşmaya gitme emri verdi. Türk Kapudan-Paşa'ya göre, Rus gemilerinin ortaya çıkması tam bir sürprizdi, Rus filosunun henüz Kerç savaşından kurtarılmadığını ve Sevastopol'da konuşlandırıldığını düşünüyordu. Rus filosunu gören Türkler, çapayı kesmek, yelken açmak ve düzensiz bir halde Tuna'nın ağzına geçmek için aceleyle koştu.
Rus gemileri ayrılan bir düşman peşinde koşmaya başladı. Amiral Hüseyin Hüseyin Paşa liderliğindeki Türk avangard bu ilerlemeden faydalandı ve liderliği ele geçirdi. Kalan gemilerin Ushakov tarafından ele geçirilip kıyıya bastırılmasından korkan Türk amiral bir dönüş yapmak zorunda kaldı. Türklerin emirlerini yeniden inşa ettiği bir zamanda, Ushakov'un sinyalindeki Rus filosu üç sütundan bir savaş hattına dizildi. Üç fırkateyn - "Savaşçı John", "Jerome" ve "Bakire Pokrov", yedekleri bırakılmış ve gerekirse, gelişmiş düşman gemilerinin saldırı eylemlerini durduracak öncüde konuşlandırılmıştır. Saat üçte her iki filo da birbirine paralel gitti. Ushakov, mesafeyi azaltma ve düşmana ateş açma emri verdi.
En sevdiği taktiği kullanan Ushakov - ateşi düşmanın amiral gemisine yoğunlaştırmak (yenilgisi Türk denizcilerin demoralizasyonuna neden oldu), Türk amiral gemisinin Hüseyin Paşa ve Seyid-bey'in (Seit-bey) bulunduğu Türk avangardına saldırmasını emretti. Rus gemilerinin ateşi, düşman filosunun ileri tarafını ileri doğru dönmeye zorladı (gemileri başı ile rüzgara çevirdi) ve Tuna'ya çekildi. Rus filosu Türkleri sürdü ve sürekli bir ateş açtı. 17 saatlerinde, Türk filosunun tüm hattı nihayet kırıldı. Takip birkaç saat sürdü, yalnızca karanlığın gelmesi Türkleri tam bir yenilgiden kurtardı. Türk gemileri ışıksız geçti ve Rus filosunun kafasını karıştırmak için sürekli kurs değiştirdi. Ancak, bu kez Türkler kaçmadı (Kerç savaşı sırasında olduğu gibi).
Ertesi gün şafakta, Türk filosu “farklı yerlere dağılmış” Rus gemilerinde bulundu. Rus filosunun yakınlarda bulunduğunu gören Türk komutanlığı katılmak ve ayrılmak için bir işaret verdi. Türkler güneydoğuya doğru yöneldi, ağır hasar gören gemiler filonun hızını yavaşlattı ve geride kaldı. Türk bayrak gemilerinden biri olan 80 silahlı gemi "Kaptan" Türk sistemini kapattı.
Sabah 10’te Rus gemisi “Andrey”, düşmanı yakalayan ve ona ateş açan ilk kişi oldu. Arkasında savaş gemileri "George" ve "Başkalaşım" geldi. Düşman amiral gemisini kuşattılar ve birbirlerinin yerine geçmek, üzerinde voleybolu takiben bir voleybol yaptı. Türkler inatçı bir direniş gösterdi. Bu sırada, Rus amiral gemisi "Noel" geldi. 60 metre mesafedeki Türklerden kalktı ve düşman gemilerini en yakın mesafeden vurdu. Türkler buna dayanamadı ve "merhamet ve kurtuluş istedi". Geminin kaptanı Mehmet Darsey ve 17 görevlileri Seyid Paşa esir alındı. Gemi kurtarılamadı, gemideki yangın nedeniyle yakında havaya uçtu.
Bu sırada, diğer Rus gemileri, düşman 66 savaş helikopteri “Meleki-Bagari” yi ele geçirdi, engelledi ve teslim olmaya zorladı. Sonra birkaç gemi daha ele geçirildi. Toplamda, 700 Türklerinden daha fazlası ele geçirildi. Türk haberlerine göre, filo 5,5'a gelen binlerce insanı öldürdü ve yaraladı. Kalan Türk gemileri düzensiz bir şekilde Boğaz'a çekildi. Boğaz'a giderken, hattın bir başka gemisi ve birkaç küçük gemi battı. Rus filosunun askeri yetenekleri hakkında onun kaybını söylüyor: 46 kişi öldü ve yaralandı.
Sivastopol filosunda Fyodor Ushakov ciddi bir toplantı düzenledi. Rusya Karadeniz Filosu, Türklere karşı kesin bir zafer kazandı ve genel zafer için önemli bir katkı yaptı. Karadeniz'in kuzeybatı kısmı düşmanın donanmasından temizlendi ve bu da Liman filosunun gemileri için denize açıldı. Liman filosunun gemilerinin yardımıyla, Rus birlikleri Kiliya, Tulcha, Isacchi ve daha sonra İshmael kalelerini aldı. Ushakov, parlak sayfalarından birini Rus deniz kroniklerine yazdı. Ushakov'un deniz savaşının manevrası taktiği tamamen haklı çıktı, Türk filosu Karadeniz'e hakim olmaktan vazgeçti.