Güncelleme tarihi: 15 May 2019
Yağma (gasp suçu 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 148. maddesinde düzenlenmiştir. Kanunun 149. maddesinde “Nitelikli Yağma” düzenlenmiş ve bu suçla alakalı olarak 150. maddede “Daha Az Cezayı Gerektiren Hal” başlığı ile cezayı azaltan sebeplere yer verilmiştir.
1-Yağma (Gasp) Suçu Nedir Türk Ceza Kanununda Nasıl Tanımlanmıştır
Yağma suçu, diğer bir ifade ile gasp suçu, kanunda; “Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymak” olarak tanımlanmıştır. Yani bir kimsenin malı cebir ya da tehdit kullanılarak alınırsa yağma (gasp) suçu meydana gelir.
2-Yağma (Gasp) Suçu Şikayete Bağlı Mıdır?
Yağma (gasp) suçu, şikayete bağlı bir suç değildir. Bu sebeple Cumhuriyet Savcısı bu suçun işlendiğini öğrendiği andan itibaren soruşturma işlemlerini başlatacaktır. Daha basit bir anlatımla, bir kişi hakkında yağmadan dolayı suç duyurusunda bulunulduğunda artık bu şikayetin geri alınması mümkün değildir. O andan itibaren kamu adına Cumhuriyet Savcısı soruşturma işlemlerine devam edecek, dava açılması halinde de mahkeme davayı sonuçlandırıp beraat ya da mahkumiyet kararı verecektir.
3-Yağma (Gasp) Suçunun Cezası
Yağma (Gasp) suçunun cezası belirlenirken, suçun basit ya da nitelikli halinin işlenip işlenmediği, daha az cezayı gerektirir bir durumun var olup olmadığı ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı göz önüne alınır. Bu durumda sırası ile cezaları şu şekilde özetleyebiliriz:
a. Basit Yağma (Gasp)
Basit yağma (gasp) suçunun cezasından kasıt suçun herhangi bir nitelikli halinin işlenmemiş olması yani suçun yalın halinin cezalandırılmasıdır. Suçun yalın hali ise 1. maddede belirtilen halidir. Suçun basit halinin cezası 6 yıl ile 10 yıl arasıdır.
b. Nitelikli Yağma (Gasp)
Yağma suçunun;
-Silahla,
-Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,
-Birden fazla kişi tarafından birlikte,
-Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
-Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
-Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
-Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
-Gece vaktinde,
İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
c. Daha Az Cezayı Gerektiren Hal (Malın Değerinin Az Olması)
TCK 150. maddede daha az ceza ile alakalı 2 ayrı hüküm düzenlemiştir. Bunlardan ilki kişinin hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı sebebi ile yağma suçunu işlemesidir. Buna göre;
“Kişinin bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanması halinde, ancak tehdit veya kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.” Burada yağma suçundan dolayı kişiye ceza verilemeyeceğinden dolayı kişi lehine bir düzenleme yapılmıştır.
Diğer bir daha az cezayı gerektirir durum ise yağma suçuna konu olan malın değerinin az olmasıdır. Buna göre;
“Yağma (gasp) suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.”
4- Yağma (Gasp) Suçunda Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı
Yağma (gasp) suçunun şikayete bağlı bir suç olmadığından yukarıda bahsetmiştik. Yani mağdur şikayetçi olmasa bile suç Cumhuriyet Savcılığı tarafından öğrenilmesinden itibaren soruşturma işlemleri devam edecektir. Ancak suçun işlenmesinden itibaren 15 yıl geçmesi durumunda (dava zamanaşımı süresi) suç zamanaşımına uğrar ve bu süreden sonra suçla alakalı soruşturma yapılamaz.
5-Yağma (Gasp) Suçunda Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi
Etkin pişmanlık, bir kimsenin işlediği fiilden dolayı herhangi bir baskı ve zorlama olmadan pişman olması ve ortaya çıkan zararı telafi edecek davranışlarda bulunması olarak tanımlanabilir.
Yağma suçunda etkin pişmanlık farklı şekillerde mümkündür. Fail, mağdurun uğradığı zararın tamamını giderirse ya da bu suçu işlerken bir azmettiren veya birlikte bu suça iştirak eden varsa bu kişilerin isimlerini vererek yakalanmalarını sağlarsa etkin pişmanlıktan yararlanabilir.
Yağma (Gasp) suçu işlendikten sonra, dava açılmadan önce fail etkin pişmanlıktan yararlanırsa verilecek ceza ½ ‘ye kadar, dava açıldıktan sonra hüküm verilmeden önce fail etkin pişmanlıktan yararlanırsa verilecek ceza 1/3’ e kadar indirilir. Burada madde metnindeki ½ ‘ye kadar ve 1/3’e kadar ifadelerine dikkat etmek gerekir. Hakim faile ½ veya 1/3 indirimin tamamını yapmak zorunda olmayıp olayın özelliklerine ve vicdanına göre bir indirim yapacaktır.