Bu makaleyi dinlemek için oynat’a basın
Çok garip bir Fransız genel seçimi, Başkan Emmanuel Macron için aşağılanmayla sonuçlandı ve Fransa için ağır çekim bir felakete dönüşebilir.
Macron’un merkezci ittifakı Ensemble, Pazar günkü ikinci tur parlamento seçimlerinin ardından Ulusal Meclis’te çalışan çoğunluğa 44 sandalye kaybetti. Sonuçlar, mevcut Fransız hükümet sisteminin 64 yıl önce başlamasından bu yana, yeni seçilen bir cumhurbaşkanının mutlak çoğunluktan bu kadar uzak olduğunu ilk kez gösteriyor.
Başkan François Mitterrand ve üç başbakan, 1988-93’te beş yıl boyunca çoğunluk olmadan yönetebildiler, ancak sadece 14 sandalyeye sahip değillerdi. Kurallar daha sonra bir hükümetin Parlamento tarafından satır satır oylama olmaksızın yasaları yumuşatmasına izin verdi. Bu kurallar o zamandan beri önemli ölçüde sıkılaştırıldı.
Merkez sağ Les Républicains (LR) partisi, yeni meclisten 5 Temmuz’da veya kısa bir süre sonra hükümete olan güvenini oylaması istendiğinde Macron’a çoğunluk sağlayacak kadar sandalyeye (64) sahip. Bununla birlikte, zayıflamış LR’nin yeni seçilmiş ancak zaten popüler olmayan bir başkanla kalıcı bir koalisyon kurması pek olası değil.
Macron ile bu kadar yakın bir ilişkinin, partinin güçlü, muhafazakar bir kimliği yeniden inşa etme ve 2027’de cumhurbaşkanlığına başarıyla aday olma şansını yok edeceğinden korkuyorlar. Parti zaten ılımlı, Macron uyumlu ve katı, Macron-tiksindirici kanatlar arasında zehirli bir şekilde bölünmüş durumda.
Acil bir krizden kaçınmak için, LR milletvekilleri en azından çekimser kalmayı ve güven hareketinin önümüzdeki ayın başlarında geçmesine izin vermeyi kabul edebilirler.
Ayrıca Fransa’nın önümüzdeki beş yıl içinde nasıl ve kim tarafından yönetileceği de belirsiz. Macron’a yakın kaynaklar, Fransız medyasına, Macron’un yeni seçim çağrısı yapma eğiliminde olabileceğini öne sürdü. Fransız anayasasının okunması için 12 ay beklemesi gerekiyor. Başka bir yorum, bunu istediği zaman yapabileceğini öne sürüyor.
Başkan için zaten tehlikeli olan bir durum, dün en kıdemli iki parlamenter yardımcısını kaybetmesi gerçeğiyle karmaşıklaşıyor. Hem Ulusal Meclis’in eski başkanı (konuşmacısı) Richard Ferrand hem de Macron’un Rönesans partisinin parlamento lideri Christopher Castaner koltuklarını kaybetti.
Bu kayıpların yıkıcı darbesi, Avrupa kıtasındaki bir savaş zeminine ve büyüyen bir küresel durgunluk tehdidine karşı geliyor. Bu genel seçimin tuhaflıklarından biri, karanlık bağlamdan – Ukrayna savaşı ve küresel ekonomik çöküş – neredeyse hiç bahsedilmemesiydi.
Bu, bir ailenin kanoyla dev bir şelaleye doğru kürek çekmesini, sağa mı yoksa sola mı yoksa her ikisinden de biraz mı kürek çekeceğini tartışırken izlemek gibiydi. Bu kano şimdi kıyıya çarptı. Ve devasa şelale çok uzakta değil.
Macron, ittifakının seçim başarısızlığının büyük bir kısmını üstleniyor. O ve o, görünüşe göre mümkün olduğunca az şey yaparak Macron’un Nisan seçim zaferinin ivmesini korumayı umarak, bu hafta sonu sandıkta çok pahalıya ödedikleri bir yanlış hesaplamayı yürüttüler. Kendi seçmenlerinden bazılarını uyuttular – ama aşırı sol ve aşırı sağın gaddar Macron karşıtı seçmenlerini değil.
Macron beş yıl önce iktidara geldi ve Fransa’daki siyasi aşırılıkları sona erdirme sözü verdi. Şimdi, muhalefet sıralarının diğerlerinin yanı sıra NATO karşıtı, AB karşıtı, kapitalizm karşıtı 73 üye tarafından işgal edildiği bir ulusal meclisle karşı karşıya. Fransa boyun eğmedi ve Marine Le Pen’in Ulusal Mitinginin 89 üyesi.Bu, 1944’te Vichy rejiminin düşüşünden bu yana Fransa’da aşırı sağın ulusal hükümetteki en büyük dayanağı.
Macron’un artık birkaç seçeneği var – hiçbiri çok umut verici değil. Halkı, yeni LR milletvekillerinin yaklaşık 20 ila 30’unun resmi bir koalisyona katılmaya ya da en azından hükümeti önemli meseleler ve mevzuatta desteklemeye istekli olacağından emin. Ne yazık ki, 20 ila 30 ek oy yeterli değil.
Eski cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ve eski parti lideri Jean-François Copé gibi LR’deki bazı sesler, Macron ile kalıcı bir hükümet “paktı” çağrısında bulunuyor. Mevcut LR lideri Christian Jacob, partisinin “muhalefette kalacağını” söylüyor ancak zaman zaman Macron’u desteklemeye hazır olabileceğini öne sürüyor.
Ancak Jacob, LR lideri olarak istifa etmeye yakın. Yerine, Auvergne-Rhône-Alpes bölgesi başkanı Laurent Wauquiez gibi sert Macron karşıtı kanattan biri geçebilir.
Macron için başka bir seçenek, Mitterrand’ın 1988-92 Başbakanı Michel Rocard’ın “stereo çoğunluk” dediği şey olabilir – meclisteki farklı bloklardan farklı konularda oy kullanır. Daha ılımlı sol milletvekillerinden bazıları bazı konularda Macron’u destekler mi? Belki, ama cılız ve kırılgan bir anlaşma olurdu.
Alternatif olarak, Macron ve Başbakanı Elisabeth Borne gelecek yıl erken seçime gidebilir. Daha iyi bir sonuca ulaşılacağına dair bir kesinlik olmayacak, ancak Macron yine de cezbedilebilir. Yeni bir popüler yetki olmadan, Macron’un reform odaklı ve başarılı bir ikinci ve son dönem için umutları öldü.44 yaşında topal bir ördek olmak çekici bir ihtimal değil.
Mecliste, diyelim ki emeklilik reformu için geçici oylar alsa bile, sokakta her zamankinden daha şiddetli bir muhalefetle karşılaşacak.
Paradoksal bir şekilde, Macron’un en iyi umudu, küresel ekonomide, önümüzdeki yılın başlarında kriz seçimleri çağrısı yapmasına izin verecek keskin bir yavaşlama olabilir. O zamana kadar, Fransız seçmenleri ve siyasi sınıfı şelalenin mırıltısını duymuş olabilir.