Chaucer’ın Canterbury Masallarında sosyal statü ve zıt rolleri
Geoffrey Chaucer’ın Canterbury Masalları’nda sosyal statünün üç farklı düzeyi vardır. Yazarın yirmi dokuz hacı, o güzel Nisan sabahı Canterbury’ye dini yolculuğuna çıktıklarında, at sırtındaki safları, makul bir hiyerarşide üç seviyeyi de temsil eden küçük bir tabur olarak yaklaşık çeyrek mil veya daha fazla uzanıyordu. Chaucer’ın zamanında, sınıflar üç farklı ve neredeyse aşılmaz sınıra bölünmüştü: aristokrasi; Plütokrasi veya bazılarının dediği gibi yeni burjuvazi; ve son olarak teokrasi veya Katolik Kilisesi üyeleri.
Chaucer’ın 14. yüzyıl İngiltere’sindeki anılarında, hacılarının her birinin oynadığı roller, o parlak ve umutlu bahar sabahında Tabard Inn’den ayrılırken geçit törenindeki konumuna kabaca karşılık gelir.
Birincisi, teokrasi. Ortaçağda Katolik Kilisesi’nin daha açgözlü bazı üyeleriyle ciddi sorunlar yaşadığı bir sır değil. Her türden din adamı, hoşgörü satma, eğitimsizleri karşılayamadıkları şeyleri bağışlamaları için kandırma ve oldukça cüretkar bir şekilde hizmet eden üyelere sponsorluk yapma özgürlüğünü kullandı.
En bariz örneklerden biri Chaucer’ın The Mother Superior’ıdır. Adı Lady Eglantine, muhtemelen yazarın görünüşte tanıdığı gerçek hayattaki bir karakterden sonra, başrahibe, Chaucer’ın Canterbury Masalları’ndaki rol sınıflarına ilişkin en iyi gözlemini ve yukarıda bahsedilen karşıtlığın en iyi örneğini temsil ediyor. Belki de Chaucer’ın en ironik hedefi, başrahibe bir rahibeler meclisinin başı olarak kendisine verilen rolün tam tersi gibi görünüyor. Tuzaklardaki fareleri görünce ağlasa, yoksulluk yeminine rağmen köpeklerini çoğu sıradan insandan daha iyi beslese ve alnını açsa da -Chaucer’ın zamanında cinsel uygunluğun sembolü ve alnın asıl amacı – koruyucu bir zayıflık – Baş Anne Kilisenin oldukça yüksek rütbeli bir üyesini temsil eder.
Bir başka tezat figür de, Kilise’nin isteklerini görmezden gelen ve her fırsatta avlanan oldukça zarif bir adam olan Keşiş’tir. Toprağı, birkaç atı, güzel mücevherleri ve bir çift tazı sahibi olan Monk, sincap astarlı eldivenleriyle heybetli bir figür olmalıydı. Ancak, yine ironi ve büyük olasılıkla yazarın bazı kilise bakanlarının iğrenç eylemleri hakkındaki yorumu. Hatta keşişin kendisi, Kilise’nin eski, geleneksel öğretisine göre, “yırtık bir tavuk bile vermediğini” söylüyor.
Böylece, keşiş ve başrahibenin aksine, Chaucer bize, kilise emirlerinin aksine, ondalık ödemeyenleri aforoz etmeyi reddeden uysal bir papaz verir. Bu adam, konumunu sağlamlaştırmak için büyük şehir Londra’ya bir geziyi bile reddetti.
Devam edersek, yazar bize plütokrasi veya orta sınıftan örnekler veriyor. Ve bu insanların yaptıklarının çok azı saygımızı hak ediyor. Melnik en iyi örnektir. Kaba, tartışmacı, kaba ve görünüşte iğrenç olan değirmenci, müdürden bir anda hoşlanmaz ve ikisi de kendilerini hattın zıt uçlarında bulur. Değirmenci, kızıl sakalı, siğil burnu ve siyah burun delikleriyle orta sınıf olmasına rağmen, onu hattın en başına koyan şey onun heybetli ve biraz da hevesli mizacıdır. Hepsini Londra’dan çıkaran gaydalarına rağmen, bu adamın “kapıları kırabileceği” bir kafası var. Gerçekten de, “doğmakta olan” burjuvazi. Ve oyun boyunca zıt rollere güzel bir örnek.
Alayın kuyruğunda sıçrayan, mülkün bir gözetmeni veya bekçisi var. Bu adam aynı zamanda orta sınıftandır ve değirmenciye karşı iş başında oldukça erken oluşan antipatisi, hattın sonundaki konumunu belirler. Bu karışımda bir de kayıkçı var. Bu adam, yazarın inandığı gibi, Chaucer’ın zamanında korsanlar için bir sığınak olarak kabul edilen Dartmouth’tan çok uzak olmayan bir yerde yaşıyordu. Gemi yapımcısı, rakiplerini kalas üzerinde yürümeye zorlamayı düşünmedi ve şüphelenmeyen ticari denizcilerden kargo çalmaktan özellikle zevk alıyor gibiydi. Bir binek ya da hukuk asistanı çok daha iyi değil. Bu adam otuz efendisine karşı entrikalar kurmaktan özellikle zevk alıyor, hatta bazıları onlara kendi fonlarını ödünç verdiği için ona teşekkür ediyor!
Bu alçakların aksine, Chaucer bize mütevazı bir sabancı verir. Bu adam tüm varlığıyla Tanrı’yı seviyor. Bütün gün çok çalışıyor, gübre taşıyor, hendekler kazıyor ve hayatı buna bağlı olsa bile onursuz bir davranışta bulunmayacak.
Sonra aristokrasi var. Franklin veya toprak sahibi ve hukuk çavuşu, her türlü sahne arkası macerası için akranlarıyla gurur duyuyordu. Yazar, yeminli çavuş için “göründüğünden daha meşgul” olduğunu söylüyor; bu, dokunaklı ve ince örtülü imalarla dolu bir alıntı. Adam açıkça dolandırıcı.
Bu şüpheli hacıların aksine, Chaucer bize bir şövalye veriyor. Asil, savaşta sınanmış bir beyefendi olan şövalye, Canterbury Masallarında çeşitli nedenlerle ironik bir rol oynar. On beş savaşa ve açık düellolarda üç rakibini yenmesine rağmen, şövalye şiddete karşı bir isteksizliğe sahiptir. Ayrıca maceralı hayatına rağmen iyi bir baba gibi görünüyor. Genç bir yaver olan oğlu iyi yetiştirilmiş, iyi eğitimli ve çok dikkatlidir. Çocuk onun için babasının etini bile keser.
Chaucer’ın yirmi dokuz hacı, renkli figürlerden başka bir şey değildir. Ayrıca, yazarın zihninde tam olarak oluşmuş gibi görünmek yerine, gerçek hayattan yazılmış olmaları da muhtemeldir. Geoffrey Chaucer’ın kendisi orta sınıftı, ancak zamanının soylularına neredeyse doğrudan erişimi vardı. Bu nedenle, sınıfının üzerindeki insanları tanımlamada açık ve hatta biraz cesur olabilir. Ayrıca, İngilizceyi günlük hayatın dili haline getirme arzusunda, geleneklere aldırışsızlığı, Canterbury yolundaki bazı yol arkadaşlarının küçümsemesiyle eşleşti. Böylece Chaucer’ın kendi hayatı da tam tersi bir çalışmaydı.