Kaşıntı Neden Olur, Nasıl Geçer? Kaşıntıya Ne İyi Gelir?
Kaşıdıktan sonra oluşan rahatlama hissini bilirsiniz. Ara sıra kaşınmak normaldir. Ya daha kötüsü olur ve sürekli kaşınırsanız? Hatta kaşınan yerlerde kalıcı izler oluşursa?
Ara sıra kaşınmak, endişe verici değildir ama sürekli kaşıntı bazı hastalıkların habercisidir.
“Kaşıntı hangi hastalığın belirtisidir” sorusunun cevabı çok geniş kapsamlıdır aslında. Karaciğerde oluşan bir sorunun habercisi olabildiği gibi pek çok cilt hastalığının da semptomudur kaşıntı.
Siz de “kaşıntının nedenlerini” merak ediyor ve “kaşıntıya iyi gelen şeyler”le ilgili bilgi almak istiyorsanız bu yazı tam size göre.
Yazıda “kaşıntıyı ne geçirir”, “vücuttaki kaşıntıya ne iyi gelir” gibi en çok merak edilen konular ele alınacaktır.
Pruritus nedir?
Pruritus kaşıntının bilimsel adı. Kaşıntı, cilt veya sinir hücrelerinin tahrişinden kaynaklanan bir his. Genel olarak cilt kuruluğundan kaynaklanıyor.
Tekrarlanan kaşıntı cildin kanamasına ve hatta enfekte olmasına sebep oluyor. Sürekli kaşınan cilt, kalınlaşıyor.
Günlük olarak cildin nemlendirilmesi, kaşıntının rahatlamasını sağlar. Uzun vadede ise kaşıntının nedenini belirleyip, altta yatan hastalığı tedavi etmek durumu çözüme kavuşturacaktır.
Kaşınma sebepleri nelerdir?
Cilt çok farklı sebeplerden dolayı kaşınır. Cildin kaşınmasının en yaygın nedenleri şöyledir:
- Cilt kuruluğu
- Cilt tahrişi veya döküntüsü
- Karaciğer hastalığı veya böbrek yetmezliği gibi iç hastalıklar
- Multipl skleroz, diyabet veya sinir sıkışması gibi sinir sistemi bozuklukları
- Kozmetik ürünler, yün ve kimyasallara karşı alerjik reaksiyon
- Antibiyotik, antifungal veya narkotik ilaçlara reaksiyon
- Gebelik
- Yaşlılık
- Klima, çamaşır yıkamak veya çok sık banyo yapmak gibi çevresel faktörler
Bazen kaşıntının nedeni belirlenemez.
Kaşıntı belirtileri nelerdir?
Kollar veya bacaklar gibi vücut bölgelerinin belirli yerleri veya vücudun her yerinde kaşıntı olabilir. Bu his ile birlikte vücutta göze çarpan değişiklikler şöyledir:
- Kızarıklık ve lekeler
- Kabarcıklar
- Çizik izleri
- Cildin kuruması ve soyulması
- Derinin pullanması
Cilt kaşıntısı uzun süre devam edebilir ve günlük işleri zorlaştırabilir. Döküntüye dönüşmeden ve enfeksiyon kapmadan tedavi edilmesi şarttır.
Kaşıntı nasıl teşhis edilir?
Kaşıntının nedenini bulmak zaman alır. Fiziksel muayene ile bazı testler durumun teşhisine yardımcı olacaktır:
- Kan testi. Tam kan sayımı, anemi gibi kaşıntıya neden olan bir iç durumun teşhisini sağlar.
- Tiroid, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri. Karaciğer veya böbrek bozuklukları ve hipertiroidizm gibi tiroid anormallikleri kaşıntıya neden olabilir.
- Göğüs röntgeni. Göğüs röntgeni, deri kaşıntısı ile birlikte genişlemiş lenf düğümleri olup olmadığını gösterir.
Kaşıntı nasıl tedavi edilir?
Kaşıntının tedavisi, nedenine bağlı olacaktır. Cilt kaşıntısı için kullanılabilecek ilaçlar ve yöntemler şöyledir:
- Kortikosteroid kremler ve merhemler
- Topikal anestezikler
- Ağızdan alınan ilaçlar
- Işık tedavisi (fototerapi)
Kaşıntıya İyi Gelen Doğal Çözümler
Çoğu zaman tıbbi tedaviler kaşıntıya uzun vadede çözüm olmaz. Kaşıntı için cildi nemli tutmakla birlikte evde bazı uygulamalar yapılabilir.
Bu uygulamalar doğal malzemelerle yapılacağı için yan etkisi yoktur. Kaşıntıyı ve kaşıntının neden olabileceği tahriş ve enfeksiyonu önler.
İşte kaşıntıyı en etkili şekilde azaltabilecek bitkisel ve doğal yöntemler…
Karbonat
Banyo suyuna bir bardak karbonat ekleyin ve çözünmesini sağlayın. 15 ila 20 dakika kadar bu suyun içinde bekleyin, ardından cildinizi kurulayın. Kaşıntı geçene kadar günlük olarak uygulayın.
Karbonat iltihap önleyici özelliği nedeniyle ciltteki iltihaplanmayı ve kaşıntıyı giderir.
Elma sirkesi
Banyo suyuna iki su bardağı elma sirkesi ekleyin, 15 ya da 20 dakika suyun içinde bekleyin. Cildinizi kurulamayı unutmayın.
Bölgesel kaşıntı için bir yemek kaşığı elma sirkesini yarım bardak suya ekleyin ve bir pamukla kaşınan bölgelere uygulayın.
Elma sirkesi, cildin pH dengesini sağlayan bazı enzimler içerir. İltihap önleyici özelliği kaşıntıyı azaltır, antimikrobiyal özelliği enfeksiyonları önler.
Hindistan cevizi yağı – Zeytinyağı
Ilık bir banyo yaptıktan sonra, cildinizi kurulayın ve kaşınan bölgelere hindistan cevizi yağı sürün. Bunu günlük olarak yapabilirsiniz.
Bu uygulama için hindistan cevizi yağı yerine zeytinyağı da kullanabilirsiniz.
Hindistan cevizi yağı, kaşıntıyı yatıştıran antihistamin ve iltihap önleyici özelliğe sahip orta zincirli yağ asitleri içerir. Yağ nemlendiricidir ve kaşıntının başlıca nedeni olan cilt kuruluğunu engeller.
Zeytinyağı, içerdiği polifenoller sayesinde önemli bir antioksidan kaynağıdır. Bu polifenoller, kaşıntıyı azaltır.
Susam yağı
Susam yağını aynı hindistan cevizi yağında olduğu gibi banyodan sonra kaşınan bölgelere uygulayın. Yağ ile tüm vücudunuza masaj da yapabilirsiniz. Günlük olarak veya iki günde bir uygulayabilirsiniz.
Susam yağı zengin bir antioksidan kaynağıdır, ciltteki kızarıklık ve kaşıntıyı yatıştırır.
Nane
500 ml suya bir avuç nane yaprağı koyun ve bir tencerede kaynatın. Suyunu süzdükten sonra soğumaya bırakın. Nane suyuna bir pamuk batırın ve kaşınan bölgelere uygulayın. Bu uygulama günde bir ya da iki kez yapılabilir.
Nane yaprağında bulunan mentol, anti-inflamatuar ve anestezik özelliğinden dolayı cilt kaşıntısını rahatlatır.
Çemen tohumu
Çemen otu tohumlarını bir saat suda bekletin. Sudan çıkardıktan sonra biraz su ile ezerek kalın bir macun yapın.
Macunu kaşınan bölgelere uygulayın. Kurumasını bekleyin, ardından suyla yıkayın. Uygulamayı haftada üç kez yapabilirsiniz.
Çemen otu tohumu, kaşıntı ve iltihabı azaltan iltihap önleyici özelliğe sahiptir. Antimikrobiyal özelliği ile de enfeksiyonları önler.
Badem yağı
Badem yağını duştan sonra kaşınan bölgelere uygulayın. Uygulamayı günlük olarak yapabilirsiniz.
Badem yağı cildi nemlendirir ve kaşıntıyı giderir. Çünkü iltihap ve kaşıntı önleyici özelliklere sahiptir.
Bal
Biraz balı hafifçe ısıtın. Sıcak balı doğrudan kaşınan bölgelere uygulayın. 10 ya da 15 dakika bekledikten sonra suyla yıkayın. Bunu günde bir iki kez yapabilirsiniz.
Bal, cildin kurumasını önleyen doğal bir nemlendiricidir. Bu da kaşıntıyı azaltır. Kaşıntıyı giderirken, cilt enfeksiyonlarını da önler.
Soğuk kompres
Buz torbasını kaşınan bölgeye birkaç dakika boyunca uygulayın. Uygulamayı cildin kaşınan tüm bölgelerinde tekrarlayın. Bunu günlük olarak yapabilirsiniz.
Soğuk, kaşıntıyı sakinleştirmeye yardımcı olur.
Aloe vera
İki yemek kaşığı aloe vera jelini doğrudan kaşınan bölgelere uygulayın. 15 ila 20 dakika bekledikten sonra suyla yıkayın. Bunu günlük olarak yapabilirsiniz.
Aloe vera, doğal olarak iyileştirici ve yatıştırıcı özelliklere sahiptir. İçeriğindeki E vitamini ile cildin kurumasını ve kaşınmasını önler.
Nane yağı
Nane yağını hindistan cevizi yağı ya da zeytinyağı gibi herhangi bir taşıyıcı yağ ile karıştırın. Kaşınan bölgelere uygulayın. Uygulamayı günde bir ya da iki kez yapabilirsiniz.
Nane yağındaki mentol, ağrı kesici ve iltihap önleyici özelliğe sahiptir, bundan dolayı kaşıntıyı giderir.
Çay ağacı yağı
Bir yemek kaşığı herhangi bir taşıyıcı yağa üç damla çay ağacı yağı ekleyin ve karıştırın. Karışımı doğrudan kaşınan bölgeye uygulayın ve emilmesini sağlayın.
Çay ağacı yağı, çeşitli cilt rahatsızlıkları için yaygın kullanılan bir uçucu yağdır. Cilt kaşıntısı ve döküntüler için bir tedavi olarak işe yarar.
Sarımsak
2-3 diş sarımsağı rendeleyin ve yarım su bardağı zeytinyağı ile bir tencerede ısıtın. Aşırı ısınmasın. Yağ ve sarımsak gece boyunca beklesin.
Ertesi sabah, bu yağı kaşınan bölgelere uygulayın. 20 ila 30 dakika bekledikten sonra suyla yıkayın.
Güçlü anti-inflamatuar ve antioksidan özelliklerinden dolayı sarımsak, kaşıntıyı rahatlatır. İçeriğindeki zeytinyağı cildin nemli kalmasını sağlar böylece kurumasını ve kaşınmasını önler.
Kaşıntı nasıl önlenir?
Kaşıntı uzun süreçte tedavi edilen bir durumdur. Önlemek kolay olmasa da etkisini azaltmak için şu noktalara dikkat etmek gerekir:
- Bol ve pamuklu giysiler giyin.
- Cildin kurumasını ve kaşınmasını önlemek için nemlendirici kullanın.
- Tırnaklarınızı düzenli kesin.
- Günlük olarak duş alın.
- Stresi kontrol altında tutun.
- Kafein ve alkol tüketimini sınırlayın.
- Bol su için.
- Cildinizi nemli tutun.
- Çamaşır deterjanı/yumuşatıcı, şampuan, sabun, losyon gibi kimyasal ürünleri daha doğal ve kokusuz ürünlerle değiştirin.
Tahriş edici maddelerden kaçının
Bazı maddeler kaşıntıyı daha da artırabilir. Bunlara tahriş edici maddeler denir ve kaşıntıyı önlemek için bunlardan kaçınmak gerekir. Olası tahriş edici maddeler şunlardır:
- Sıcak su
Sıcak suyla banyo yapmak, cildin nemini alarak kuruluğa, kızarıklığa ve kaşıntıya daha yatkın hale getirir.
- Sıcaklık ve nem değişiklikleri
Sıcaklık ve nemdeki ani değişiklikler cildi kurutarak pullanma ve kaşıntıya neden olabilir. Nemlendirici kullanmak, durumu tersine çevirmeye yardımcı olacaktır.
- Parfümlü cilt bakım ürünleri
Bazı cilt bakım ürünleri, parfümler ve yapay renkler gibi cilt tahrişine neden olabilecek veya daha da kötüleştirebilecek katkı maddeleri içerir.
Kaşınan cilde sahip kişiler, kokusuz ve boyasız cilt bakım ürünleri kullanmalıdır.
- Yün ve sentetik elyaf
Yün veya sentetik elyaftan yapılmış giysiler kaşınmaya ve tahrişe neden olabilir. Bazı insanlar bu duruma diğerlerinden daha hassastır.
Kaşıntısı olanlar, bol ve pamuklu giysiler giymelidir. Pamuk cildin nefes almasını sağlar ve aşırı ısınmayı önler.
- Stres
Araştırmalar, psikolojik stresin kaşıntıyı tetiklediğini belirtiyor. Stresli dönemlerde kaşıntı hissi artanlar, stresi azaltmak için yoga ve meditasyon gibi etkinlikleri deneyebilir.
Uzun süren ve tekrarlayan kaşıntı, kaşıntının yoğunluğunu artırır ve cilt yaralanmasına, enfeksiyona ve yara izlerine yol açabilir.
Kaşıntı aşağıdaki durumlarla birlikte ortaya çıkarsa en kısa sürede dermatoloğa gitmek gerekir:
- Birkaç haftadan uzun sürmesi
- Kişisel bakımdan sonra bile iyileşmemesi
- Şiddetli olması
- Aniden başlaması
- Tüm vücudu etkilemesi
- Yorgunluk, kilo kaybı veya ateş belirtileri ile birlikte ortaya çıkması
- Enfeksiyona dönüşmesi ve yara izlerinin oluşmaya başlaması