Suriyeli muhalifler neden Libya'ya savaşmaya gidiyor?
TBMM'de geçen hafta kabul edilen Libya tezkeresiyle Türk askerinin Libya'ya gitmesinin önünün
TBMM'de geçen hafta kabul edilen Libya tezkeresiyle Türk askerinin Libya'ya gitmesinin önünün açılmasının ardından, Türkiye destekli Suriyeli muhaliflerin muharip güç olarak Libya'ya gönderildiği iddia edilmişti. BBC Türkçe'ye konuşan Suriyeli muhalifler iddiaları doğrularken, Türk yetkililer "Bu kendi inisiyatiflerinde. Bizim kontrolümüzde yaşanan bir süreç değil" diyor.
Aralık ayının son günlerinde sosyal medyaya düşen videolarda, Suriyeli muhalif gruplardan olduklarını iddia eden savaşçılar, General Halife Hafter'e karşı savaşmak üzere Trablus'ta olduklarını söylüyordu.
Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi de (SOHR) internet sitesinde arka arkaya yayımladığı yazılarda Türkiye'nin eğittiği ve son yıllarda Suriye'de düzenlenen askeri operasyonlarda birlikte savaştığı Suriyeli muhalifleri, ek maaş karşılığında Libya'ya gönderdiğini iddia etti.
BBC Türkçe'ye konuşan Suriyeli muhalif kaynaklar, Fehim İsa ve Sultan Murad Tugayları'ndan 1000-1500 arası savaşçının yaklaşık 1 ay önce Libya'ya gönderildiğini söyledi. Yaklaşık 500 kişilik bir grubun daha gönderileceğini iddia eden kaynaklar, Libya'ya giden savaşçıların maaşlarının artırıldığını söyledi ancak maaşın ne kadar olduğuyla ilgili detay vermedi.
Suriyeli muhalif kaynaklar, Libya'ya savaşmaya gidenlere Türkiye vatandaşlığı sözü verildiği iddialarını ise yalanladı.
Bir Türk güvenlik yetkilisi ise Libya'da şu an Suriyeli savaşçıların bulunduğunu ancak bu savaşçıların gidişinin Türkiye tarafından kontrol edilmediğini söyledi.
Libya'da savaşmaya gitmek isteyen Suriyeli savaşçıların İstanbul'dan uçağa binip Trablus'a gitmesinin önünde bir engel olmadığını belirten yetkili, Ankara'nın bu süreçte yönlendirmesi olmadığını ifade etti.
Türkiye'nin düzenlediği askeri operasyonlar sonrası Afrin-Cerablus ve Tel Abyad-Resulayn arasındaki bölgelerde Türk askeri ile birlikte görev yapan Suriyeli muhaliflerin silahları, Türkiye tarafından sağlanıyor. Savaşçılara maaş da veriliyor.
Yetkili, Suriyelilerin Libya'ya silahlarıyla gidip gitmediği konusunda bilgi vermedi.
Türkiye, bir süredir Libya'daki Trablus hükümetine bağlı orduya silah desteği de veriyor.
Reuters: Bir Türk güvenlik şirketine bireysel olarak başvuruyorlar
Reuters haber ajansı 30 Aralık'ta Ankara'nın Libya'ya Suriyeli savaşçıları göndermeyi düşündüğünü bildirmişti. Haber, adlarının açıklanmasını istemeyen Türkiye'den iki hükümet iki de güvenlik yetkilisine dayandırılmıştı.
Ajansa konuşan Türk yetkililer, "Değerlendirmeler ve toplantılar şu an yapılıyor, bu yönde bir eğilim var. Ancak henüz bir sayı konusunda karar verilmedi" demişti.
Reuters'ın haberinde yer verilen Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) kaynakları da, Ankara'nın böyle bir talepte bulunduğu iddialarını yalanladı. Ancak bazı savaşçıların maaş karşılığında Libya'ya gidebilmek için bireysel olarak başvurduğunu söyledi.
ÖSO kaynakları, başvurulan yerin de hükümete yakın olarak çalışan bir Türk güvenlik şirketi olduğu bilgisini verdi.
Rusya, Libya'ya, Hafter'e destek vermek üzere Rus güvenlik şirketi Wagner'in paralı savaşçılarını gönderiyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Şu anda Libya'da, orayla hiçbir ilgisi, alakası olmayan, resmi bir davetin olmadığı ülkeler, buralara kendilerindeki bazı özel güvenlik güçlerini göndermişlerdir. Şu anda onlar Libya'da bu tür illegal faaliyetler gösteriyorlar" diyerek bu durumu eleştiriyor.
Ancak Erdoğan, 10 Aralık'ta Bilkent Üniversitesi'nde öğrencilerin sorularını yanıtlarken Libya'ya asker gönderme konusunda "Şu anda Rusya'dan bir güvenlik şirketi söz konusu. Bu şirket, oraya güvenlikçilerini göndermiş vaziyette. Eğer Libya bizden böyle bir talepte bulunursa, o zaman Libya'ya da aynı şekilde elemanlarımızı gönderebiliriz" demişti.
Çoğu Türkiye'de bazı haber siteleri, Suriyeli savaşçıların, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kısa süre öncesine kadar başdanışmanı olan Emekli Tuğgeneral Adnan Tanrıverdi'nin kurduğu Uluslararası Savunma Danışmanlık Şirketi'ne (SADAT) kaydolduğunu ve Libya'ya bu yolla gittiklerini yazdı.
Tanrıverdi, geçen ay Independent Türkçe'ye verdiği röportajında bu iddiaları "SADAT, kimi ülkelerin silahlı kuvvetlerine danışmanlık, eğitim donatım hizmetleri veriyor. Özel askeri şirketler gibi daha doğrusu paralı asker statüsünde faaliyeti yok" diyerek reddetti.
Aynı röportajda Tanrıverdi, Libya'ya Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) yerine özel şirketler aracılığıyla asker gönderilmesinin TSK'nın yükünü azaltacağını ve daha iyi olacağını da söyledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Çarşamba günü İstanbul'da bir araya geldi. İki buçuk saat süren görüşmenin ardından iki lider, Libya'da savaşan taraflara Pazar günü ateşkes ilan etmeleri çağrısı yaptı yaptı. Ancak Hafter'e bağlı güçler, ateşkes çağrısına uymayacağını açıkladı.
'Suriyeli muhalifler Libya'daki Türk askerini koruma görevi yürütecek'
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pazar akşamı katıldığı bir televizyon yayınında Türk askerinin muharip güç olarak gitmediğini; koordinasyon görevi yürüteceğini; "muharip güç olarak farklı ekiplerin görev yapacağını" söyledi:
"Bizim askerimizin oradaki görevi koordinasyondur. Muharip güç olarak bizim orada farklı ekiplerimiz olacak. Bunlar bizim askerimizin içinden değil. Bu farklı ekiplerle o muharip güçler orada çalışacak. Ama işin koordinasyonunu bizim üst düzey askerlerimiz yürütecek."
Suriyeli muhalif kaynakların BBC Türkçe'ye verdiği bilgiye göre ise Suriye'nin kuzeyinden Libya'ya giden savaşçılar orada savunma amaçlı bulunuyor. Suriyeli savaşçıların görevi, koordinasyon ve eğitim için Libya'ya giden Türk askerinin konuşlanacağı bölgeleri korumak olacak.
Aynı kaynaklar, bu muhaliflerin Türkiye içinde, Suriye sınırına yakın bölgelerde 1 haftalık bir eğitimin ardından Libya'ya gittiklerini söylüyor.
BBC Arapça Servisi'nin Trablus hükümeti kaynaklarından edindiği bilgiye göre de Suriyeli muhalif savaşçılar "savunma amaçlı olarak" Trablus'a gitti.
'Paylaşılan videolar Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin provokasyonu'
SOHR, 29 Aralık'ta ilk yayımladığı yazıda 300 Suriyeli savaşçının 2 bin dolar karşılığında Libya'ya gönderildiğini, Libya'ya gitmek üzere adını yazdıran 1000 savaşçının da Türkiye'deki kamplarda eğitim aldığını ifade etmişti.
Kendi kaynaklarına dayandırarak yazdığı yazıda SOHR, 3 aylık ya da 6 aylık kontratlarla Trablus'a gönderilen savaşçıların bölgede kalış süresi uzadıkça maaşlarının da 2 bin 500 dolara kadar çıktığını iddia ediyor.
Suriyeli muhaliflerin paylaştığı iddia edilen videolara da değinen SOHR'a göre, birinde bir Suriyeli bir muhalif diğerlerine "Yarın Afrin'den Trablus'a yola çıkıyoruz" diyor. Buna göre Afrin'de dört üste "kayıt merkezleri" açıldı, Libya'ya gitmek isteyen savaşçılar buralarda kaydoluyor.
SOHR, "Libyalı kaynakların" uydu görüntülerini izleyerek Suriyeli muhaliflerin Trablus yakınlarındaki Takabali kampında toplandığı ve Türkiye'nin burada yeni binalar inşa ettiği bilgisine ulaştıklarını da yazıyor.
Sosyal medyada, Suriye'den Libya'ya gittiği iddia edilen savaşçıların "Bekle bizi Hafter, seninle savaşmaya geldik" dedikleri videolar da paylaşıldı.