Hz. Peygamberin en büyük kızı Zeynep, teyzesinin oğlu Ebul-Asla evlendirilmiş ve bundan Ali ve Ümame adında iki çocuğu olmuştur. Ali Mekke fethi sonrası (8/630) küçük yaşta ölmüştür.
Ümame adlı kız çocuğu ise, Hz. Fatımanın ölümü üzerine önce Hz. Ali ile evlenmiş, onun şehit edilmesi üzerine Muğire b. Nevfelle nikahlanmıştır. Muğireden Yahya adında bir oğlu olmuşsa da nesli devam etmemiştir.
Hz. Peygamberin ikinci kızı Hz. Rukiyye ise, Hz. Osmanla evlenmiştir. Hicretin ikinci yılında kızamıktan dolayı vefat etmiş, Hz. Osmandan olan oğlu Abdullah da iki yaşında iken vefat etmiştir. Böylece Hz. Zeynep gibi Hz. Rukiyyenin de nesli devam etmemiştir.
Ümmü Gülsüme gelince; O da ablası Rukiyyenin ölümü üzerine hicretin üçüncü yılında Hz. Osmanla evlendi. Hicretin dokuzuncu yılında vefat ettiğinde çocuğu yoktu ve soyu kesilmişti.
Hz. Peygamberin küçük kızı Hz. Fatımanın sırayla, Hasan, Hüseyin, Ümmü Gülsüm, Zeynep ve Muhassin (Muhsin) adlarında çocukları oldu. Bunların hepsi Hz. Alidendir. Muhassin küçük yaşta vefat etti. (1) Fatımanın nesli diğer çocuklarıyla devam etti. Hz. Fatımanın Zeynepten olan çocukları Zeynebiler olarak bilinir.
Hz. Fatımanın diğer kızı Ümmü Gülsüm ise, Hz. Ömer halife iken önce onunla evlendirilmiş, Hz. Ömerden Rukiyye ve Zeyd adlı iki çocuğu olmuş ve çocuklar küçük yaşlarda vefat etmişlerdir.
Hz. Ömer, (h.23/m.644) yılında şehit edilince Ümmü Gülsüm önce amcası oğlu Avn b. Caferle evlenmiş ve ondan çocuğu olmamıştır. Avnın ölümü üzerine, kocasının kardeşi Muhammed b. Caferle evlenmiş ve bundan bir çocuğu olmuştur. Muhammed vefat edince de bir diğer kardeşleri olan Abdullah b. Caferle evlenmiş ve ondan çocuğu olmamıştır.(2)
Soru: Hz. Fatıma neslinden söz edilirken, niye Hz. Peygamberin diğer kızlarından olan torunlarından söz edilmez?
Cevap: Hz. Peygamber bir hadis-i şerifinde her annenin oğlu için kendilerine mensup olacağı bir asabe (baba tarafından akrabalar)vardır. Fatımanın iki oğlu bundan müstesnadır; çünkü ben onların velisi ve asabesiyim (erkek cihetinden akrabası sayılırım)(3) buyurmuş ve neslinin Hz. Fatımanın bu iki oğlundan devam edeceğini belirtmiştir.
Bu açıdan, Hz. Peygamberin diğer kızlarından olan torunları, yalnız birinci nesilde Rasulullaha nispet edilirler. Fakat onun asabeliği, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve bu ikisinin nesillerinde devamlıdır. Zeynep ve Ümmü Gülsümün çocuklarından olan torunları ise, bu nispete dahil değildir, kendi babalarının nisbesiyle anılırlar ve onların soylarına girerler.
Prof. Dr. Murat Sarıcık
Dipnotlar:
1- Murat Sarıcık, Hz. Muhammedin Çağrısı, Nesil Yayınları, İstanbul 2006, s. 55- 56, 202, 206; kaynaklar ve geniş bilgi için bkz. İbrahim Sarıçam, Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2004, s. S. 291- 293.
2- Geniş bilgi ve kaynaklar için bkz. Murat Sarıcık, Dört Halife Dönemi, I-II, Nesil Yayınları, İstanbul 2002, I, 331- 336.
3- Hakim en- Nisaburi, el- Müstedrek, I- IV, Beyrut, ty. III, 164; geniş bilgi için bkz. Murat Sarıcık, Osmanlı İmparatorluğunda Nakîbül- Eşrâflık Müessesesi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2003, s. 10. kaynak