

atom bombasının babası sayılan meşhur Amerikan fizikçisi. Teorik fiziğe önemli katkılarıyla tanınır. 1904-1967 yılları arasında yaşadı. İlmî çalışmalara, 1925te Harvard Üniversitesinden mezun olduktan sonra İngiltereye giderek Cambridge Üniversitesinde başladı. Lord Rutherfordun yönetiminde atomun yapısıyla ilgili öncü araştırmaların yapıldığı Caverdis Laboratuvarında çalıştı.
1927de Almanyadaki Göttingen Üniversitesinde meşhur Max Borndan doktora yaptı. Born ve Oppenheimerin moleküllerin kuvantum teorisi üzerine yazdıkları makâle çok meşhur oldu. Bu sırada Oppenheimer, kuvantum ve relativite teorisiyle uğraşan bilim adamlarının hemen hemen tamâmını tanıdı. 1928 ve 1929da Zürichde kuvantum teorisinin kurucularından Wolfgang Pauli ile çalıştı. Böylece maddenin yapısıyla daha yakından ilgilenmeye başladı. Oppenheimer, daha önce P. A.M. Dirac tarafından ortaya atılan antipartikül kavramını, 1930da açıklığa kavuşturdu. Partikül ve antipartiküllerin aynı kütleye sâhip olması gerektiğini ispâtladı. Daha sonra elektron ile aynı kütleye sâhip antielektron (pozitron) keşfedildi. Bundan sonra ABDye dönen Oppenheimer California Üniversitesinde ve California Teknoloji Enstitüsünde profesör oldu.
Ülkesinin bütün fizikçi kuşağının yetişmesinde önemli rol oynadı.
Oppenheimer, 1939da Nazilerin Polonyayı istilâsı üzerine ABD hükûmeti tarafından Uranyum-235in tabiî uranyumdan ayrılması ve bir nükleer bomba yapımına imkân verecek kritik uranyum kütlesinin hesaplanması konularında çalışmakla görevlendirildi. 1942de ABDli ve İngiliz bilim adamlarının nükleer enerjiden askerî amaçlarla faydalanılmasına yönelik çalışmaların yöneticiliğine getirildi. Fakat bir süre sonra bâzı arkadaş ve tanıdıklarının Sovyet ajanı olduğu yolunda iddialar ortaya atıldı. Bir arkadaşının California Üniversitesindeki öğretim üyeliği görevine son verildi.
Oppenheimer yönetiminde Los Alamosda yapılan çalışmalar bir süre sonunda meyvesini verdi ve ilk atom bombası 16 Temmuz 1945te New Mexico eyâletindeki Alamogordoda patlatıldı.
1947de Princetondaki Yüksek Araştırma Enstitüsünün yöneticisi olan Oppenheimer, yeni kurulan Atom Enerjisi Komisyonuna bağlı Genel Danışma Komitesinin başkanlığına getirildi. Oppenheimerin başında bulunduğu bu komite 1949da hidrojen bombasının geliştirilmesine karşı çıktı.
1953te Oppenheimera aleyhinde düzenlenmiş bir askerî güvenlik raporu tebliğ edildi. 1954te güvenlik soruşturması sonucunda vatana ihânet suçlamasından temize çıktıysa da askerî sırlara kolayca erişebilir durumda olması mahzurlu görüldü ve Atom Enerjisi Komisyonundaki görevine son verildi. 1963te Atom Enerjisi Komisyonunun en büyük ödülü olan Enrico Fermi Ödülü, bizzat başkan Lyndon B. Johnson tarafından Oppenheimera verilerek saygınlığı iâde edildi.