383- Ahmak insana verilecek cevap, susmaktır. Sözü ne diye uzatıp durursun?
Ahmak, aklını gerektiği gibi kullanamayan bön, budala, aptal kimselere verilen addır. Bunlar, zekâsı pek gelişmemiş olan ve halk arasında "zekâ yoksunu" denilen alık tiplerdir. İşte onun için böyle kimseleri normal ve gelişmiş insan yerine koyarak kendilerine söz söylemek ve hele hatalarından, yanlışlarından kurtarmak yolunda nasihat etmek, öğüt vermek, yol göstermek boşunadır. Bu tipler, akılları yetmediği için söylenenlerin hiçbirine ilgi duymazlar, dikkat etmezler, önem ve değer vermezler.
Çünkü ahmak kimseler, akıllarını kullanarak gerçek anlamda insan olma farkındalığına erişememişlerdir. Onun için böyleleri, olup bitenleri muhakeme edebilmekten uzaklaşmışlar; sonuçta, çeşitli yönleriyle olayları ve insanları akıl süzgecinden geçirebilme yeteneğini kaybederek, birer zavallı durumuna düşmüşlerdir.
İşte Hz. Mevlâna, Mesnevi'nin 4. cildinde yer alan yukarıdaki sözüyle bu gerçeğe işaret ediyor ve "söz, anlayana söylenir; öğüt, onu dinleyip yerine getirene verilir; ahmaklara değil!" demek istiyor.
Bunun devamında dile getirdiği, "Cevap vermeyiş de cevaptır. Bunu unutma!" ihtarıyla da, ahmak kimselere karşı sergilenmesi gereken tavrın nasıl olması gerektiğine son derece isabetli bir yaklaşımla işaret ediyor.