Şeyh Gâlib'in Sütlüce'deki evi Forum Alev
"Gele bir devr ki bu Gâlib'i yâd eyleyeler/ Fırsat-ı sohbeti ahbâb ganimet bilsin". Galata Mevlevihanesi postnişini Gâlib Dede, iki asrı aşkın bir zaman önce böyle demiş. Divan Edebiyatı'nın son büyük temsilcisi, ölümünün 210. yılı münasebetiyle bu yıl muhtemeldir ki panellerle, sempozyumlarla anılacak.
Belki Galata'daki türbesi yanında akademisyenler, edebiyatçılar tarafından yâd edilecek. Fakat Dede'ye karşı çok da kadirşinas olduğumuz söylenemez. Zira, yakın zamana kadar ayakta kalmayı başaran evinin yerinde, artık bir apartman yükseliyor. Hissedarların bölüşmesinden sonra ikiye ayrılan parselin yarısında ise evin yıkıntısı bekliyor.
Türk Edebiyatı dergisinin şubat sayısında Beşir Ayvazoğlu, Şeyh Gâlib'in Sütlüce'deki evinin elimizden kayıp gidişinin izini sürmüş. Ahşap evin yakın tarihte çekilmiş fotoğrafları Süleyman Faruk Göncüoğlu'nun arşivinde mevcut. İstanbul Şehri Kültür Tarihi Araştırma Merkezi'nin kurucusu olan Göncüoğlu bu fotoğrafları 2005'te yayınlanan 'Tarihte Hasköy' adlı kitabında da kullanmış. Fotoğrafın çekildiği 1980 yılında evde Galib Dede'nin soyundan gelen kişiler oturmaktaymış.
Beşir Ayvazoğlu'nun yazısının izini sürmeye devam ettiğimizde şairin eviyle ilgili ilginç ayrıntılar çıkıyor ortaya. 25 yaşındayken 'Hüsn ü Aşk'ı yazan Şeyh Gâlib, Sütlüce'deki eve 21 Mart 1790'da, yani 33 yaşında taşınır. Bir nevi inzivaya çekilmiştir. Ayvazoğlu'nun belirttiğine göre, bu semti tercih sebebi, "Südlüce'de bir mâh ile şîr ü şekkeriz biz" beytinde işaret ettiği Mevlevi şairi Yusuf Sineçâk'tir.
1546'da vefat eden Sineçâk'in kabri evin penceresinden görünmektedir. Gâlib Dede, yeni evine yerleştikten yaklaşık bir yıl sonra Galata Mevlevihanesi postnişini Numan Dede azledilir, yerine tayin edilen Abdullah Dede de vefat edince Mevlevihane şeyhsiz kalır.
Konya Âsitanesi Şeyhi Mehmed Efendi de Gâlib Dede'yi 34 yaşındayken 11 Haziran 1791'de posta oturtur. Bir süre sonra ailesini de dergâhın harem dairesine taşıyan Gâlib Dede'nin Sütlüce'deki evinde babası ve kardeşleri ikamet etmeye devam eder. Şairin 3 Ocak 1799'daki vefatından sonra büyük bir ihtimalle ailesi de Sütlüce'deki eve taşınmıştır.
Gâlib Dede'nin Sütlüce'deki evinin hazin hikâyesi böyle. Her şeye rağmen geç kalınmış bir kadirbilirlik de yok değil. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Tarihî Çevre Koruma Müdürü Cem Eriş, şairin evinin de bulunduğu parselin kültür varlığı olarak tescillendiğini belirtiyor.
Eriş, Şeyh Gâlib'in evinin karşısında bulunan Hasırizade Tekkesi'nin ihya projesinin kabul edildiğini ve bu yıl içinde çalışmalara başlanacağını söylüyor. Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün Yenikapı Mevlevihanesi'ndeki şeyh evini 'ayaklandırma'sını da örnek gösteren Eriş, benzer bir çalışmanın Şeyh Galib'in evi için de yapılabileceğini belirtiyor. Kimbilir belki bir gün Gâlib Dede'nin en azından temelinin yarısı ortada olan evi de aslına uygun olarak ayağa kaldırılır ve edebiyatımızın bu büyük ustası şiirleri kadar hatıralarıyla da yaşamaya devam eder.