Birçok kişi yaşlandıkça unutkan olur. Bu yaygın bir durumdur ve genellikle bunaklıkla alakası yoktur. Depresyon ve tiroit bozuklukları gibi bazı hastalıklarda hafıza problemlerine ve unutmaya neden olabilmektedir. (1)
Unutkanlık sinir bozucu olabilir, ancak çoğu zaman endişe edilecek bir durum değildir. Yaşlandıkça, beyin fonksiyonlarında bazı fizyolojik değişiklikler yaşarız. Bilgi öğrenmek ve hatırlamak daha uzun sürer.
Genç yaşta görülen unutkanlıklar genellikle stresten ve psikolojik bozukluklardan kaynaklanmaktadır. Eğer genç yaşta normalden fazla unutuyorsanız, vakit kaybetmeden konunun uzmanına danışmanız gerekmektedir. (2)
Yazı İçeriği
Unutkanlığın Nedenleri Nelerdir?
Herkes günlük yaşam içerisinde birçok şey unutmaktadır. Genel olarak, en kolay unuttuğumuz şeyler önemsiz olduğunu düşündüğümüz şeylerdir. (3)
Aynı şekilde en rahat hatırladığımız konu ve durumlar genellikle bizim için en önemli olanlardır. Örneğin, özel bir doğum günü.
Belleğinizi etkileyebilen ve normalden daha çok unutkan olmanızı sağlayacak bazı durumlar vardır. Bu durumlar aşağıda sıralanmıştır:
- Zayıf Konsantrasyon: Konsantrasyonunuz zayıfsa, çevrenizde oluşan durumları fazla fark edemezsiniz ve işlerinizi normal seviyede koruyamazsınız. Zayıf konsantrasyon, sıkıntı ve yorgunluktan kaynaklanabilmektedir. Bununla birlikte, zayıf konsantrasyon depresyon ve kaygı belirtisi olabilir.
- Depresyon: Zayıf konsantrasyonun yanı sıra, depresyona sahip bazı insanların düşünme becerilerinde bir gerileme tespit edilmiştir. Bu durum, depresyon ortadan kalkıncaya kadar unutkanlığa neden olur.
- Fiziksel Sorunlar: Hasta olan kişiler genellikle konsantrasyon ve hafıza sorunları yaşayabilmektedirler. Bazı hastalıklar beyninizin çalışma biçimini doğrudan etkileyebilir. Örneğin, tam aktif olarak çalışmayan tiroid beyin dahil olmak üzere vücudunuzun işlevlerini yavaşlatabilir ve sizi daha unutkan yapabilir. Göğüs enfeksiyonu veya idrar enfeksiyonu gibi enfeksiyonlar, özellikle yaşlı insanlarda ani kafa karışıklığına ve hafıza sorunlarına da neden olabilir.
- İlaçlar: Bazı ilaçlar bazı insanlarda karışıklığa ve unutkanlık sorunlarına neden olabilmektedir. Örneğin, bazı yatıştırıcı ilaçlar, ağrı kesici ilaçlar, parkinson hastalığını tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar veya steroid ilaçlar unutkanlığa neden olabilmektedirler. Ayrıca, eğer çok sayıda farklı ilaç kullanıyorsanız, bunlar birbirleriyle etkileşime girme riskini artırır ve hafıza sorunlarına neden olur.
- Yaş: Yaş ilerledikçe, çoğu zaman bazı şeyleri hatırlamak zorlaşır. Buna yaşla ilişkili hafıza zayıflaması denir. 60 yaşın üzerindeki birçok insan bu ortak sorunu günümüzde yaşamaktadır.
- Alzheimer hastalığı: Halk dilinde bunama olarak da bilinen Alzheimer hastalığı unutmaya sebep olan hastalıkların en ciddi çeşididir.
Unutkanlığın Belirtileri Nelerdir?
Unutkanlığın belirtileri kişiden kişiye değişmekle beraber, genel olarak unutkanlıktan şikayetçi olan kişilerde belirtiler hemen hemen aynıdır. (4)
Toplum içerisinde en sık görünen unutkanlık belirtileri şunlardır:
- Davranış Bozukluğu
- Duygusal değişimler
- Konuşmada zorluk
- Anlamakta zorluk
- Hesaplama yaparken zorluk çekmek ve tekrarlamak
- Kelimeleri tekrarlatmak
- Şiddetli baş ağrısı
- Bilgi kayıpları
Unutkanlığın Tedavileri Nelerdir?
Unutkanlığın tedavisi genel olarak altında yatan hastalığı tedavi şeklindedir. Unutmaya neden bazı psikolojik hastalıklar (depresyon, panik atak ve ansiyete bozukluğu) tedavi edilerek hastalar eski hafızalarını elde edebilmektedirler. (5)
Alzheimer hastalığı ve buna benzer bazı hastalıklarda unutkanlık ileri derecede olmaktadır. Alzheimer ve buna benzer hastalıkların erken teşhisi önemlidir ve iyi sonuçlar alınmaktadır. (6)
Bu yazımızda sizlere hafızamızın güçlenmesine yardımcı olacak besinleri sıralayacağız.
Biberiye: Hafızayı iyileştirmek için doğal yöntemlerden bir diğeri biberiyedir. Biberiye aroması, günlük işler için gerekli olan prospektif hafızayı etkili bir şekilde geliştirir. (8)
Prospektif bellek, gelecekteki gezi programlarını veya randevularını, dolaşımdan çıkmadan önce doldurma ya da geri çağırma gibi ezberleme yeteneğini tanımlamak için kullanılan terimdir.
Hindistan Cevizi Yağı: Hindistan cevizi yağı belleğimizi ve bilişsel işlevleri artıracak beyin hücrelerinin çalıma kapasitesini artıracak özelliğe sahiptir. Alzheimer hastalığının ve bunamanın kontrolünde etkin olduğuna inanılmaktadır. Hindistan cevizi yağından her gün bir çay kaşığı olmak üzere günde iki defa için. (9)
Tarçın ve Bal: Tarçın ve bal kombinasyonu, sinir gerginliğini azaltmada ve hafızayı güçlendirmek için mükemmel bir çözümdür. Ayrıca, geceleri yatmadan önce bal yemek oluşabilecek metabolik stresten kaçınmanıza yardımcı olmakla beraber hafıza konsolidasyonu için gerekli olan uykuyu almanızı sağlar. (10)
Balık Yağı: Omega-3 yağ asitleri seviyesinin yüksek olması sayesinde, balık yağı takviyelerinin hafızayı iyileştirmeye ve bilişsel düşüşü azaltmaya yardımcı olduğu tespit edilmiştir. Balık yağı içerisinde bulunan dokosaheksaenoik asit (DHA), alzheimer hastalığına bağlı beyin plaklarının oluşumunu önlemeye de yardımcı olabilir En az 600 mg DHA içeren balık yağı takviyeleri alın. Doğru dozaj ve uygunluk için doktorunuza danışın. Diyetinize somon, ringa balığı, uskumru ve sardalya gibi yağlı balıkları da ekleyebilirsiniz. (11)
Antep Fıstığı: Antep fıstığının içinde bulunan yüksek miktarda ki tiamin maddesi hafıza problemlerinin iyileşmesinde etkili bir maddedir. Antep fıstığını düzenli olarak tüketin. (12)
Yumurta: Yumurtadaki lesitin ve protein zenginliği, hafızayı iyileştirmek için önemli faktör olan sinir hücrelerinin sağlığı için gereklidir. Hafıza geliştirmeyi teşvik etmenin yanı sıra hafıza hücrelerini geliştirmek için günlük diyetinizde yumurta içebilirsiniz. (13)
Unutkanlık genel olarak herkesin yaşadığı bir durumdur ve normaldir. Fakat günlük hayatta sık sık ve normalden fazla unutma durumları yaşanıyorsa, bu durum bir hastalığa işaret etmektedir. Stresli ve duygusal hallerinizde dalgalanmalar oluyor ve buna unutkanlık eşlik ediyorsa psikiyatriste danışmanız tavsiye edilmektedir.
Sonuç
Unutkanlığa ne iyi gelir yazısında, unutkanlığın nedenleri ve doğal tedavi yöntemleri hakkında bilimsel araştırma sonuçlarını referans alarak detaylı bilgi verdik.
Unutkanlık her yaşta karşılaşabileceğimiz hastalıklar arasında olup, daha çok yaşa bağlı nedenlerden kaynaklanmaktadır.
Bunun dışında kaza gibi dış etkenler ve bazı psikolojik hastalıklar, stres, kaygı gibi hayatımızda sarsıcı gelişmeler de unutkanlık sebepleri arasındadır.
Bundan dolayı ileri düzeyde unutkanlık sorunları yaşadığınız düşünüyorsanız, doktorunuzla iletişime geçerek altında yatan sebepleri araştırınız.
Hastalığın başlangıç aşamasında tespit edilmesi tedavisinin etkili ve hızlı yapılması için hayati önem taşımaktadır.
Unutkanlık tedavisi için aynı şekilde doktorunuzun onayını alarak burada yer verdiğimiz doğal tedavi yöntemlerini mevcut tıbbı tedaviye katkıda bulunması için kullanabilirsiniz.
Eğer bu yazıyı faydalı bulduysanız paylaşarak, diğer hastalarında yaralanmasını sağlayabilirsiniz.