Sedimentasyon (ESR testi), kırmızı kan hücrelerinin bir kan örneğinin dibine ne kadar çabuk çöktüğünü gösteren eritrosit sedimantasyon hızını ölçer. Doktorlar, belirli bir hastalığı teşhis etmek için test sonuçlarını kullanamazlar, çünkü birçok farklı sağlık durumu ESR'nin yüksek veya düşük olmasına neden olabilir.
Doktorlar ESR testini spesifik olmayan bir test olarak adlandırır, çünkü yalnızca vücutta enflamatuar aktivitenin varlığını veya yokluğunu doğrular. Doktorlar genellikle tanı koymak için ESR test sonuçlarının yanı sıra diğer laboratuvar testleri, klinik bulgular ve kişinin sağlık geçmişini kullanırlar.
İnflamasyon genellikle enfeksiyon, kanser veya otoimmün bir hastalık gibi altta yatan tıbbi durumların bir sonucu olarak vücutta oluşur.
Doktorlar ayrıca, aşağıdaki gibi koşulların nasıl ilerlediğini veya tedaviye nasıl yanıt verdiğini takip etmek için Sedimentasyon (ESR) testini kullanırlar.
Sedimentasyon (ESR)testi, bir kan örneğindeki kırmızı kan hücrelerinin veya eritrositlerin dipte yerleşme oranını ölçer. Bu çökelme sürecine sedimantasyon denir.
Bir doktor, bireyin damarından az miktarda kan alacak ve bir laboratuvara gönderecektir. Orada, laboratuar teknisyenleri kanı, kırmızı kan hücrelerinin yavaş yavaş çökeceği dikey bir test tüpüne aktaracaktır. Bu, üstte kan plazması olan berrak, sarımsı bir sıvı bırakacaktır.
Testin sonucu, 1 saat sonra tüpün üstündeki plazma miktarına bağlı olacaktır. Ölçüm, saat başına milimetre (mm / saat) olacaktır.
Kırmızı kan hücreleri inflamatuar koşulları olan kişilerde daha hızlı bir oranda çöker. Bu koşullar vücutta inflamatuar bir süreci tetikler, bu da kandaki protein sayısında bir artışa neden olur. Bu artış, kırmızı kan hücrelerinin bir araya toplanmasına ve daha hızlı çökmesine neden olur.
Kırmızı kan hücreleri daha hızlı çöken insanlar, doktorlara tıbbi bir durumun mevcut olabileceğini belirten ESR değerlerini yükseltecektir.
ESR testinin sonucu, 1 saat sonra test tüpünün üst kısmında kalan plazma miktarıdır.
Test belirli bir duruma özgü değildir, bu da doktorların sonuçları doğru bir teşhis koymak ve bireyin bir hastalığı olup olmadığını belirlemek için diğer klinik bilgilerin yanında kullanmaları gerektiği anlamına gelir.
ESR sonuçları için normal referans aralığı erkekler için 1-13 mm/saat ve kadınlar için 1-20 mm/saat'dir. Bu değerler kişinin yaşına bağlı olarak da değişebilir. Standart aralığın dışında ESR sonuçları olan kişiler tıbbi bir duruma sahip olabilir.
Düşük ESR değerleri olan kişiler aşağıdaki hastalıklara sahip olabilir:
Orta derecede yüksek bir ESR her zaman bir sağlık durumuna işaret etmeyebilir.
Bununla birlikte, ESR değeri biraz yüksek olan kişilerin aşağıdaki koşullardan birine sahip olması mümkündür:
100 mm/saatin üzerinde olan son derece yüksek bir ESR değeri, bu koşullardan birine işaret edebilir:
Doktorlar genellikle şüpheli tanıyı doğrulamak için ESR test sonucunu diğer test sonuçlarıyla karşılaştırırlar. Ayrıca, bir kişinin yaşadığı belirtileri ve bulguları ve kişisel ve aile sağlık geçmişini de düşüneceklerdir.
ESR (Sedimentasyon) testi basit ve hızlıdır, tamamlamak sadece birkaç dakika sürer. Bu işlem son derece güvenli ve az risk içermektedir.
Testi yaptıran insanların koluna iğne girdiğinde hafif bir ağrı hissedebilirler. Bazı insanların cildi iğne delerken hafifçe kanar ve diğerleri geçici olarak bayılacakmış hissi veya baş dönmesi hissedebilir.
Testten sonra, insanların delinen yerinde küçük bir çürük olabilir veya kolda hafif bir ağrı hissedebilir, bu da birkaç gün sürebilir. Daha hassas insanlarda, bu morarma hematoma dönüşebilir.
Anormal ESR değerleri olan kişilerde her zaman tedavi gerektiren sağlık durumu söz konusu değildir. Hamilelik, menstruasyon veya ilerleyen yaş nedeniyle biraz daha yüksek seviyeler de ortaya çıkabilir.
Oral kontraseptif, kortizon, aspirin ve A vitamini gibi bazı ilaçları alan kişiler de olağandışı test sonuçlarına sahip olabilirler.
Tıbbi olmayan bir neden veya altta yatan tıbbi durumun test sonucunu etkilediği durumlarda, doktorlar genellikle tanı koymaya yardımcı olmak için ikinci bir ESR testi ve diğer test türlerini isterler.
Doktor, birisinin tıbbi bir durumu olduğu sonucuna varırsa, duruma özgü bir tedavi reçete etmesi muhtemeldir. Tedavi aşağıdakileri içerebilir:
NSAID'ler ve kortikosteroidler iltihabı tedavi eden ilaçlardır.
Normal aralığın dışında bir Sedimentasyon (ESR) test sonucu mutlaka endişe kaynağı değildir. Anormal sonuçların bazı tıbbi olmayan nedenleri vardır.
Doktorlar bir ESR testi ile belirli bir tıbbi durumu teşhis edemese de, sonuç vücutta iltihap olup olmadığını belirleyebilir.
Test bir sorun olabileceğini gösteriyorsa, doktorların daha fazla test yapmak istemesi ve doğru bir teşhis yapmak için ek klinik bilgiler almaları gerekecektir.Kaynak: https://www.medicalnewstoday.com/articles/323057.php