Renk Nedir?
Renk nedir? Sorusunun bilimsel cevabı; cisimlerin yansıttığı ya da yaydığı ışığın gözle algılanmasına ilişkin; ton, parlaklık, doymuşluk olmak üzere üç nitelikle betimlenen özelliktir. Bir başka deyişle renk, öz yapısı ya da cisimler tarafından yayılma biçimine bağlı olarak ışığın göz üstünde bıraktığı etkidir.
Elektromanyetik ışınım tayfının hepsini insan gözünün algılaması imkansızdır. Bu tayfın insan tarafından görünen bölgesindeki ışınım, ışık olarak adlandırılır. Renk, işte bu ışığın dalga boylarıyla ilişkilidir. Bu tayfın insan tarafından görünen kısmı olan ışık, 400-700 nm (nanometre=metrenin milyonda biri) arasında çok dar bir dalga boyunu kapsar. İşte bu aralıktaki dalga boyları insan tarafından farklı renklerde algılanır.
700 nm olan uzun dalga boyundan, 400 nm olan kısa dalga boyunda renkler şöyle sıralanır:
- Kırmızı
- Turuncu
- Sarı
- Yeşil
- Mavi
- Lacivert
- Mor
Bu renklerden ana renkler ve ara renk nedir? diye sorulacak olursa; sarı, mavi ve kırmızı ana renklerdir. Diğer renkler bu renklerin karışımı ile elde edilir.
Isaac Newton beyaz ışık üzerinde gerçekleştirdiği bir takım deneyler sonucunda beyaz ışığı bir prizma aracılığıyla renkli bileşenlerine ayırarak kırmızıdan mora uzanan bir tayf oluşturdu. Daha sonra 1666 yılında bunları ikinci bir prizma aracılığıyla birleştirerek yeniden beyaz ışık elde etti. Bu yukarıdaki yedi temel rengi belirleyip adlandıran kişi de Newton’dur.
Cismin Rengi:
Cisimlere mal edilen renk, cisimler tarafından absorbe edilememiş olan ve cisimden yansıyıp göze gelen ışık tayfındaki renklerin göz tarafından gerçekleştirilen bileşimidir.
Renklerin Sınıflandırılması
Newton’dan bu yana renkleri tanımlama ve sınıflandırma yönünde pek çok çalışma yapılmıştır. Bunların en önemlilerinden biri, ABD’li ressam Albert H. Munsell’in 1913 yılında ortaya koyduğu Munsell renk sistemidir. Bu sistemde renkler şu özelliklerine göre sınıflandırılır:
- Ton
- Değer
- Berraklık
Bir başka sınıflama sistemi ise Alman kimyacı Wilhelm Ostwald’ın geliştirdiği sistemdir. Bu sistemde renkler şu özelliklerine göre sınıflandırılır:
- Saflık
- Beyazlık
- Siyahlık
Renk ölçümünde kullanılan en yaygın sistem ise Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’nun 1931 yılında kabul ettiği sistemdir. 1964 yılında bazı değişiklikler yapılan bu sistemde birincil renkler olarak şu renkler belirlenmiştir:
- Kırmızı
- Yeşil
- Mavi
Diğer bütün renkler bu birincil renklerden elde edilir.
Rengin Nitelikleri
Renkler birbirlerinden üç nitelikleri ile ayırt edilir. Bunlar:
- Ton (renk türü)
- Doymuşluk
- Parlaklık (açıklık)
Renkte Ton Nedir?
Renk tonu, rengi oluşturan ışığın tayftaki yerine bir başka deyişle baskın dalga boyuna bağlı bir niteliktir. Günlük dilde kırmızı, eflatun, pembe, zeytin yeşili gibi terimler tonla ilgilidir.
Renklerin Özellikleri
Renklerin anlamları da spirütüel alanda oldukça etkili bir kullanıma sahiptir. Kırmızı rengin başka bir anlamı varken mavi renk daha farklı bir anlam ifade eder. Her rengi giydiğimizde ayrı bir enerji ile yükleniriz. Bu sayede günlük ruh halimizi belirlemek mümkündür.
Renkte Doymuşluk Nedir?
Renk doymuşluğu, rengi oluşturan ışıktaki beyaz ışık miktarına ilişkin bir niteliktir. Doymuşluğu yüksek olan renkte beyaz ışık azdır. Günlük dilde kullanılan sönük, canlı gibi nitelemeler doymuşluğa ilişkindir.
Renkte Parlaklık Nedir?
Renk parlaklığı, ışığın şiddetiyle bir başka deyişle açıklıkla-koyulukla ilgilidir. Günlük dildeki açık, koyu gibi terimler rengin bu niteliğine ilişkindir.
Ton ve doymuşluk birlikte bir rengin kromatiklik olarak adlandırılan niteliğini oluşturur. Bu nedenle renkler, kromatiklikleriyle ve parlaklıklarıyla belirlenebilirler.