SGK ölüm maaşı ödemeleri, sigortalının birinci derece yakınlarına yapılmaktadır. Vefat eden sigortalının annesi, babası, resmi nikahlı eşi, kız çocuğu, erkek çocuğu ve torunları için ölüm yardımı ödeneği oluşturulmaktadır. Belirtilen kişiler adına ölüm aylığı bağlanması için SGK tarafından belirlenen koşullara uyum sağlanmalıdır.
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen kriterlere uymayan kişiler adına ölüm aylığı çıkarılmayacaktır. Eşi vefat eden kişilere verilen ölüm aylığı, dul maaşı olarak adlandırılmaktadır. Sigortalı anne ya da babasını kaybeden kız ve erkek çocuklarına, yetim maaşı altında ölüm aylığı verilmektedir.
Ölüm Aylığının Özellikleri Nelerdir?
Ölüm maaşının kullanım detayları ve ölüm aylığına ait genel özellikler şu şekilde ele alınmaktadır:
- Ölüm aylığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilmektedir.
- Sadece sigortalı olarak çalışırken ya da emekli olduktan sonra vefat eden kişilerin yakınları adına ölüm aylığı çıkarılmaktadır.
- Vefat eden sigortalının emekli maaşı, maddi durumu yerinde olmayan anneye, babaya, eşe ve çocuklara pay edilmektedir.
- Ölüm aylığının en yüksek dağılım oranı %80 olarak belirlenmiştir.
- Ölüm aylığı almaya uygun ulunmayan kişilerin payları, maaş alan diğer bireysel arasında oransal olarak pay edilmektedir.
- Hayatını kaybeden sigortalının prim ödemeleri tam olduğunda, yakınlar adına ölüm aylığı çıkarılacaktır.
- Ölüm aylığının kesilmesine sebep olan durumlar ortadan kalktığında, aylık kullanımı tekrardan aktif hale gelecektir.
4A / 4B / 4C ve diğer Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalarına bağlı olarak çalışanların vefat etmesi durumunda, yakınları adına ölüm aylığı çıkarılacaktır. Vefat eden eşin kadın ya da erkek olması fark etmeksizin, dul kalan resmi nikahlı eşe ölüm aylığı bağlanacaktır.
Ölüm Aylığı Almak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?
Ölüm maaşı hakkının oluşması ve vefat eden sigortalının ailesine ölüm maaşı bağlanması için gerekli şartlar detaylıca açıklanmıştır:
- Ölüm aylığının bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında sigortalıların, vefat etmeden önce en az 900 gün prim ödemesi yapması gerekir.
- Hayatını kaybeden sigortalı adına ölüm aylığı çıkarılması için 5 yıl boyunca sigortalı olmak gerekir.
- Yaşlılık ve sakatlık (malullük) durumlarında sigortalı olan çalışanların, en az 900 günlük prim ödemesi yapması şart koşulmuştur.
- Hayatını kaybeden sigortalının sigorta süresi 10 yılı aşsa bile, prim ödemeleri 900 güne ulaşmadıysa ölüm aylığı bağlanmayacaktır.
- Ölüm aylığından faydalanacak olan kişilerin, vefat eden sigortalının birinci derece kan hısımı olması gerekir.
- Sigortalının anne ve babası adına ölüm aylığının çıkarılması için anne ve babanın en az 65 yaşında olması gerekir.
Ölüm aylığının bağlanmasında, kişilerin sigortalı olması, medeni durumları ve yaşları dikkate alınmaktadır.
Ölüm Aylığı Başvurusunda Hangi Belgeler Talep Edilir?
SGK ölüm aylığı başvurusu yapmak için gerekli evraklar şunlardır:
- Ölüm aylığı başvuru formu
- Ölüm aylığı talep eden kişilere ait vukuatlı nüfus kaydı
- Veraset ilanı aslı ve fotokopisi
- Başvurana ait 2 adet güncel vesikalık fotoğraf
- Hak sahipleri adına beyan ve taahhüt belgeleri
- Eş ve çocuklar arasında sigortalı olarak çalışanlar bulunuyorsa, bu kişilere ait gelir belgesi önekleri
- Çocuklara ait son öğrenim belgeleri
- Ziraat Bankası hesap bilgileri
- Malul çocuklara ait sağlık raporu
Ölüm Aylığı Başvurusu Nasıl Yapılır?
SGK ölüm aylığı başvurusu yapmak için vefat eden sigortalının bağlı olduğu SGK müdürlüğüne gidilmelidir. İl ya da ilçelerde yer alan Sosyal Güvenlik Kurumuna gidildikten sonra, ölüm aylığı başvurusu için gerekli belgeler kuruma teslim edilmelidir. Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden ölüm aylığı başvurusu yapacak kişiler, bizzat kuruma gitmelidir.
Malullük raporu bulunan çocuklar ya da eşler adına, birinci derece yakınları ve vasileri başvuru yapabilirler. Ölüm aylığı başvurusu işleme alındıktan sonra, başvurunun onaylandığı tarihten itibaren ilk ödeme tarihinde maaşlar hesaba yatırılacaktır.
Ölüm Aylığı Başvuru Sorgulaması Nereden ve Nasıl Yapılır?
SGK ölüm aylığı başvuru sorgulaması yapmak için e-devlet sistemi ya da SGK rapor sorgulama sistemi kullanılmaktadır. E-devlet ve SGK üzerinden ölüm aylığı başvuru sorgulaması yapmak için gerekli işlemler, tüm detaylarıyla ele alınmıştır:
- https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-olum-yardimi-ve-dul-yetim-ayligi-talebi bağlantısına tıkladıktan sonra, e-devlet sorgulama ekranı açılacaktır.
- “Giriş Yap” seçeneğinin ardından, ölüm aylığı giriş bilgileri doldurulmalıdır.
- C. kimlik numarası ve e-devlet şifresi kullanılarak sistem girişi tamamlandıktan sonra, ölüm aylığı için sorgulama başlatılmaktadır.
Ölüm Aylığının Dağılım Oranları Nelerdir?
SGK ölüm maaşının kişilere göre dağılımları aşağıdaki gibidir:
- Vefat eden sigortalının dul kalan resmi nikahlı eşine, sigortalının ölüm aylığının %50’si bağlanmaktadır.
- Çocuğu bulunmayan ve eşinin vefat ettiği sürede sigortalı olarak çalışan dul eş, ölüm aylığının %50’sini kullanmaktadır.
- Sigortalı olarak çalışamayan ve hiç çocuğu bulunmayan resmi nikahlı dul eşe, ölüm aylığının %75’i bağlanmaktadır.
- Resmi nikahlı dul eşle birlikte, SGK’lı olarak çalışmayan bir çocuğun da olması durumunda, eş için %60, çocuk için %30 oranında ölüm aylığı verilecektir.
- Resmi nikahlı dul eşe ek olarak, sigortalı olarak çalışmayan iki çocuk olduğu zaman, dul eşe %50 oranında, çocuklara da %25 oranında ölüm aylığı bağlanmaktadır.
- Hayatını kaybeden sigortalının birden fazla kızı bulunursa, yaş farkı olmaksızın tüm kızlarına ölüm aylığı verilecektir. Bekar ya da evlenip boşanan ve çalışmayan kız çocuklarının her birine, %25 oranında ölüm aylığı bağlanmaktadır.
- Bir tane kız çocuğu bulunan sigortalılara, %50 oranında ölüm aylığı bağlanmaktadır.
Hayatını kaybeden sigortalının anne ve babasına verilen ölüm aylığı oranlarında değişiklik görülmektedir. Ölüm aylığı almaya uygun bulunan anne ve babaya, %25 oranında ölüm aylığı bağlanmaktadır.
Dul Maaşının Genel Özellikleri Nelerdir, Hangi Durumlarda Dul Maaşı Kesilir?
Vefat eden sigortalının resmi nikahlı eşine verilen ölüm aylığına, dul maaşı adı verilmektedir. Dul maaşının kesilmesine sebep olan durumlar şu şekilde ifade edilmektedir:
- Dul maaşı almak için vefat eden sigortalının resmi nikahlı eş olunmalıdır.
- Eşi vefat etmeden önce sigortalı olarak çalışan kişiler, eşinin vefatının ardından, %50 oranında dul maaşı alabilirler.
- Kadın ya da erkek farkı yapılmaksızın, dul maaşı ödemelerinin devamlılığı için tekrardan evlenmemek gerekir.
- Ölüm aylığından önce çalışmayan kişiler, sigortalı olarak işe başladıktan sonra daha düşük oranda ölüm aylığı alacaktır.
- Kişilerin çocuğu bulunmazsa ya da ölüm aylığı alan çocukların maaş hakları sonlanırsa, o kişilerden kalan pay dul eşe aktarılmaktadır.
Dul maaşının kesilmesi için kişilerin başka bir kişiyle resmi nikah kıyması gerekir. Sadece dini nikah kıyarak ya da nikahsız olarak, başka bir kişiyle yaşamaya başlayan kişiler tespit edildiğinde, alınan dul maaşı kesilir ve ödemeler faiziyle geri istenir. Dul maaşı aldıktan sonra başka bir kişiyle resmi nikah kıyılırsa, bir daha eski eşe ait ölüm aylığından faydalanılamayacaktır.
Hangi Durumlarda Yetim Maaşı Kesintiye Uğrar?
SGK tarafından vefat eden sigortalının çocuklarına verilen yetim aylığının kesilmesine sebep olan durumlar şunlardır:
- Yetim maaşının kesilmesi, kız ve erkek çocuğa göre değişmektedir.
- Kız çocuklarının sigortalı olarak işe başlaması ya da resmi nikah kıyması durumunda, yetim maaşları kesilecektir.
- Erkek çocukları 16 yaşından sonra, şartlı olarak yetim maaşı almaktadır.
- Lise eğitimine devam etmeyen erkek çocukları, 20 yaşına kadar ölüm aylığı kullanmaktadır.
- Üniversite ve yüksek lisans eğitimi alan erkek çocuklarına, 25 yaşına kadar ölüm aylığı ödemesi yapılacaktır.
- 16 yaşından sonra sigortalı olan erkek çocuklarının yetim maaşı kesintiye uğramaktadır.