Bilim insanları kitlesel yok oluşa neyin sebep olduğunu araştırmak için yaratıcı bir yaklaşım benimsiyor. Peki dinozorları gerçekte ne öldürdü?
ensonhaber.com
Onlarca yıldır bilim insanları, 66 milyon yıl önce bir asteroit çarpmasının mı yoksa devasa volkanik patlamaların mı dinozorların saltanatını sona erdirdiğini hararetli bir şekilde tartışıyorlardı.
Tüm kuş olmayan dinozorlar da dahil olmak üzere Dünya’daki yaşamın yaklaşık dörtte üçünün nesli o dönemde tükendi ve Kretase Dönemi dramatik bir şekilde sona erdi.
Artık araştırmacılar gerçek dinozorların katilini tanımlamanın yeni bir yolunu buldu. Ekibin 29 Eylül’de Science dergisinde yayımladığı rapora göre, Deccan Traps patlamalarının neden olduğu devasa gaz patlamaları nedeniyle dinozorların nesli tükendi.
Yaklaşık bir milyon yıl süren bu patlamalar, şu anda Batı Hindistan olan bölgeye büyük miktarda gazla dolu lav püskürttü.
Bilim adamlarının araştırması, derin okyanus çökeltilerine çekirdekler açan jeolojik verileri içeriyor; bu veriler, özellikle gezegeni ısıtan karbondioksit ve okyanusu asitlendiren kükürt dioksit olmak üzere, atmosfere yayılan ölümcül gaz patlamalarına işaret ediyor.
Jeolog Alexander Cox, bu tür gazların asteroit çarpmalarından, gezegen yüzeyinde yanan kayalardan veya Deccan Traps patlamalarından kaynaklanabileceğini söylüyor.
Cox, gazların kaynağını anlamaya yönelik önceki çabaların, Deccan Traps patlamaları sırasında lav yerleşiminin zamanlamasına ve incelenmesine odaklandığını söyledi.
Bilgisayar modellerini kullandılar
Cox ve Dartmouth jeologu C. Brenhin Keller, her potansiyel suçlunun göreceli katkılarını ortaya çıkarmak için Monte Carlo yaklaşımı adı verilen istatistiksel bir model kullandı.
Bu yaklaşım, farklı kaynaklardan gaz emisyonlarına ilişkin farklı senaryoların olasılığını sistematik olarak dikkate alır ve simülasyonların sonuçları jeolojik gözlemlere yaklaştıkça olası çözümlere doğru ilerler.
Cox, araştırmacıların yaklaşımını özellikle güçlü kılan şeyin, komut dosyalarını paralel olarak çalıştırmak için 128 farklı işlemci kullanmaları olduğunu söylüyor.
Daha sonra tüm işlemciler, sınıf arkadaşlarının yanıtları karşılaştırması gibi, her model çalışmasının sonunda nasıl performans gösterdiklerini karşılaştırdı.
Bu paralel hesaplama, normalde bir yıl sürecek hesaplamaların sadece birkaç gün sürmesi anlamına geliyor.
Cox ve Keller’in kullandığı gözlemler, her biri 67 milyon ila 65 milyon yıl önceki bir dönemi kapsayan, derin deniz çökeltilerine açılan üç çekirdekten toplanan verilerdi.
Bu çökeltiler, farklı izotopları veya karbon ve oksijen formlarını içeren okyanusta yaşayan mikroorganizmalar olan foraminiferleri içerir.
Bu canlıların kabuklarının kimyasal yapısı, oluştukları andaki okyanus kimyasını kaydeder ve böylece geçmiş küresel sıcaklıkların bir göstergesi olarak kullanılabilir, ayrıca okyanuslarda kaç canlının büyüdüğü ve atmosfer arasında ne kadar karbonun taşındığı konusunda çıkarımlarda bulunulabilir.
Analiz, şu anda Meksika’daki devasa Chicxulub kraterini oluşturan asteroit çarpmasının muhtemelen karbondioksit veya kükürt dioksitte büyük bir artışa neden olmadığını buldu.
Bazı bilim adamları şüphe ediyor
Ancak pek çok bilim insanı, bu bulguların uzun süredir devam eden karmaşık soruya kesin bir yanıt sağladığına inanmıyor.
Ann Arbor’daki Michigan Üniversitesi’nden jeokimyacı Sierra Petersen. “Yeni araştırmanın sonuçlarından emin olamayız, sonuçta bilgisayara ne girerseniz, o da çıktısını verir.” diyor.
Petersen, foraminifer kabuklarının eski sıcaklıklar için ideal bir temsili olmadığını belirtiyor: Foraminifer kabuklarındaki oksijen izotop oranları, yalnızca sıcaklığa göre değil aynı zamanda deniz suyu bileşimine göre de değişebiliyor.