DHAP, gliserol 3 fosfata (gliseron 3P) çevrilir (gliseol fosfat dehidrojenaz ile) ki bu da trigliseritlerin karbohidrat omurgalarını oluşturur.
Asetat bu gliserol 3P’ a eklenir ve alkol etkisi ile mobilize olan diğer yağ asitleri de bu omurgaya eklenir. Böylelikle aşırı yağ asidi üretimi ile karaciğerde yağlanma gerçekleşir.
Hepatosteatoz, karaciğerin yağlanmasını tanımlar; bu tablo şişmanlık, diyabet gibi çok sayıda nedene bağlı gelişebilir.
Yağın birikimi genellikle makroveziküler formdadır ve kişinin sağlığını etkilemez.
Daha ağır yağ birikimlerinde karaciğerde enflamasyon gelişir ve o zaman steatohepatit “yağlanma + iltihap”) adını alır. En sık nedeni alkolik hepatittir.
Yağ birikimi olan karaciğer büyür ve sarı renk alır (3-6 kg’ a kadar çıkabilir). Alkolik hepatitin başlangıcında kısa bir dönemde karaciğerde mikroveziküler; sonrasında makroveziküler yağlanma izlenir.
Hepatositlerde mikroveziküler yağlanma nadir görülür, ancak ağır hastalıklarda (Reye sendromu, gebeliğin yağlı karaciğeri gibi) izlenir. Uygun tedavi edilmezlerse hastalar kaybedilir.
Mikroveziküler yağlanma karaciğer hücrelerinde fonksiyon kaybına neden olduğu için karaciğer yetmezliği hastalarda gelişir. Mikroveziküler yağlanmanın en sık nedeni Reye sendromudur.
HCV enfeksiyonu karaciğerde yaygın makroveziküler yağlanmaya neden olur.
Karaciğerdeki yağ miktarı en iyi olarak ultrason ile saptanır.
Karaciğerde yağlanma nedenleri
|KC’de yağlanma nedenleri|
|a- Mikroveziküler ®||Reye sendromu (en sık mikroveziküler yaplanma nedeni)Ziküler yağlanma nedeni)Gebeliğin akut yağlı karaciğeriTetrasiklin kullanımı (ilaçlar)Alkol kullanımın ilk günleri|
|b- Makroveziküler ®||Alkol (en sık makroveziküler yaplanma nedeni)ŞişmanlıkYaşlılıkDiabetKonjestip kalp yetersizliğiProtein malnütrisyonuİskemiSerbest oksijen radikal hasarı|
Kalpte yağlanma küçük damlalar halinde görülür. Makroskobik olarak iki formdadır:
a- Kaplan (tigered) görünümü: Anemi gibi uzamış orta derecede hipokside makroskobik olarak seçilebilen sarı bantlar arasında kırmızı kahve renkte normal miyokard bantları izlenebilir.
b- Difüz yağlanma: Daha ağır hipokside ya da miyokarditlerde (difteri) bütün miyokard hücreleri etkilenir.
● Uzun süreli hipokside organlarda protein sentezinde durma (ribozomların endoplazmik retikulumdan ayrılması), atrofi ve yağlanma izlenir.
● Kalpte uzun süreli orta dereceli hipoksi kaplan görünümü tipinde yağlanmaya, uzun süreli ağır hipoksi ise difüz yağlanmaya neden olur.
Ancak unutulmamalıdır ki hipoksiye bağlı yağlanmanın gelişimi en hızlı ve en iyi olarak karaciğerde görülür.
Kolesterol ve kolesterol esterlerinin hücre birikimi
Aterosklerozda başlangıçta kolesterol, damar duvarında intimada, makrofajlar ve düz kas hücreleri içinde; aterom plağı geliştiğinde ise kolesterol intimada ve ağırlıkla ekstraselüler olarak birikir.
– Aterosklerozun insan vücudunda en ağır olarak izlendiği yer; abdominal aorta
– Aortta atherosklerozun en az görüldüğü yer; ilk 10 cm (çıkan aort)
– Ekstremitelerde atherosklerozun en sık görüldüğü yer; femoral arterdir
Kalıtsal ve edinsel hiperlipidemik sendromlarda makrofajlarda kolesterolün aşırı birikimi izlenir. Bu makrofajların deri altı ya da tendonlarda oluşturduğu kitlelere ksantoma denir.
Enflamasyon ve nekroz alanlarında kolesterol yüklü makrofajlar olarak fagositik hücrelerde birikim saptanır. Kolesterol yüklü makrofajlardan zengin iltihaplar Ksantogranülomatöz iltihap olarak adlandırılır. Tipik olarak böbrekte saptanır ve sarı turuncu rengi ve kitle etkisi nedeni ile renal hücreli karsinam ile karışır.
Kolesterolozis: Kolesterol yüklü makrofajların safra kesesi lamina propriyasında fokal birikimini tanımlar. Kese makroskobik olarak incelendiğinde sarı çizgiler içerir ve cerrahide çilek kese olarak adlandırılır. Klinik açıdan anlam taşımaz.
Niemann – Pick hastalığı tip C; bir çok organlarda kolesterol birikimi saptanan bir hastalıktır.
Proteinlerin hücre içi birikimi
Böbrekte albümin filtrasyonunun artışı (glomerülonefrit gibi hastalıklarda) sonucu tubül epitel hücrelerinde pinositik veziküller halinde protein reabzorbe edilir, protein lizozomlarla kaynaşır ve hücre sitoplazmasında pembe hiyalin damlacıklar şeklinde birikim izlenir. Reversibi bir süreçtir.