Birleşik Devletler’de queer aktivizmin başlangıcını düşündüğümüzde aklımıza ilk Stonewall gelir. Stonewall ayaklanması 28 Haziran 1969’un ilk saatlerinde New York, Manhattan’da, Greenwich Village semtindeki Stonewall Inn isimli bir bara yapılan polis baskınına karşı, LGBTQ* camianın mensuplarınca başlatılan bir dizi spontan, şiddet içeren eylemlerdi.
Ancak Güney California Üniversitesi Annenberg İletişim ve Gazetecilik Okulu öğretim üyesi, tarih araştırmacısı, gazeteci ve eski drag kraliçesi Channing Gerard Joseph 15 yılı aşkın bir süre önce başlayan araştırmalarına dayanarak queer aktivizmin Stonewall’dan bir asır önce başladığını söylüyor.
Joseph’in Columbia Üniversitesi’ndeki araştırması yolunu 1888 yılında Washington Post’ta yayınlanmış ve siyah erkeklerin kadın gibi giyindiği bir “Zenci Batakhanesi”ne yönelik polis baskınıyla ilişkili ayrıntılar veren makalelere çıkardı.
Başka araştırmalar bunun, arkadaşlarınca “Kraliçe” olarak bilinen William Dorsey Swann tarafından düzenlenen bu tip toplanmaların ilki olmadığını gösterdi. Swann kendini “drag’in kraliçesi” ya da daha modern haliyle bir drag queen olarak adlandıran ilk kişi gibi görünüyor.
Swann 1858’de Maryland’de bir köle olarak doğdu. Balolarına katılanların çoğu gibi 1862 yılında Abraham Lincoln’ün Özgürleşme Bildirgesi gereğince kölelikten azat edildi.
Swann’in toplantıları modern balo salonu sahneleriyle benzerlikler gösteriyordu. Çoğu queer toplulukta olduğu gibi, “annelerin” ve “kraliçelerin” öncülük ettiği bir aile olma hissi vardı. Bu baloları tasvir ederken kullanılan “poz vermek”, “pistte süzülmek” ve “vogue” gibi ifadeler bugün hala drag camiada kullanılıyor.
Swann’ın balolarında bulunmanın tabiatında, polisin baloya katılanların isimlerini gazetede basmaya başlamasıyla apaçık hale gelen tehlikeler vardı. Erkekler halka açık bir biçimde aşağılandı, dövüldü ve başka şiddet eylemlerinin hedefi oldu.
Polis Swann’ı genelev işletmekle alakalı yasaya dayanarak tutukladı. İşin aslı bu olmamasına rağmen, polis böyle bir suç atfederek onu işkence ve benzeri başka şiddet eylemlerine göğüs germek zorunda kalacağı 10 aylık bir cezaya mahkûm etti.
“Afrikalı Amerikalılar için bütünüyle yeni bir özgürlük ve özerklik biçiminin ortaya çıktığı bir dönemde Swann ve hanesindeki uşaklar, arabacılar, aşçılar, yani düzenli olarak cross dressing baloları tertipleyip bu hak için mücadele eden ilk Amerikalılar muhtemelen çağdaş queer şölen ve protestoların temelini atmıştı.“
Channing Gerard Joseph
Swann o zamanki başkan Grover Cleveland’la iletişim kurup özel af istedi. Bu talebi reddedildi lakin Swann’ın eylemi bir Amerikalının queer camiayı savunmak adına yasal adım attığı ilk eylem olarak kayıtlara geçti.
Tehlikelerine rağmen Swann’ın drag baloları devam etti. O vakitler drag balolara katılanlar ve genel olarak queer camia sapkın ve ahlaken yozlaşmış olarak görülürdü. Swann 1880’lerde bugün hala omuz verdiğimiz bir devrim başlattı. Çok mesafe kat ettik ancak hala alınacak uzun bir yol var.
Bu yazının orijinali medium.com’da yayımlandı. Yazarın LGBTQ ifadesine sadık kaldık ve LGBTİ+ olarak değiştirmedik. Cuthbert ayrıca baloya katılanlardan erkek olarak bahsetmiş. Bundan emin olmamakla birlikte herhangi bir müdehalede bulunmadık. “Afrikalı Amerikalılar” ifadesi de Joseph’e ait.
Araştırmacı Channing Gerard Joseph‘in The Nation’da çıkan daha geniş makalesini (İngilizce) şu linkten okuyabilirsiniz.
Ana görsel: Joseph’in kişisel arşivinden.