1. En Klasik Kalıp
Bir ilişkide partnerlerden biri birlikte çok vakit geçirmek, yakınlık, sevgi, aşk isterken diğeri yalnız vakit geçirmek, bağımsız aktiviteler yapmak, ara ara görüşmek istiyorsa, sonuç bir kısır döngüdür. Böyle bir döngüde, yakınlık isteyen taraf giderek daha fazla terk edilmiş hisseder ve bununla beraber yakınlık talebi giderek artar. Yalnız kalmak isteyen taraf ise gittikçe daha da bunalır, bununla birlikte uzak durma ve ayrılık ihtiyacı daha da yoğunlaştırır.
Bu klasik kalıp hakkında daha fazla bilgi edinmek için bu yazımızı okuyabilirsin.
2. “Kıyametin Dört Atlısı”
Evlilik ve çift terapisti John Gottman, ilişkilerde “Kıyametin Dört Atlısı” adını verdiği dört yıpratıcı davranış tanımlıyor.
- Eleştiri, partnerlerden birinin diğerinde hatalı birtakım şeyler olduğunu, suçlama ve belki biraz da alaycılıkla ifade etmesidir (“Sen her zaman”, ” Senin sorunun …”,” Neden bu kadar … ” ve dahası).
- Savunma, eleştiriye verilen yaygın bir tepkidir. Genellikle hatanın sorumluluğunu tamamen reddetmeyi içerir, karşıdakinin bütünüyle hatalı olduğunu ima eder.
- Aşağılama, kendini partnerinden daha üstün bir yere koyan herhangi bir ifade veya sözsüz davranıştır. Mutlu ilişkilerin hiçbir koşulda aşağılama ve küçük görmeyi barındırmadığını söylemek yanlış olmayacaktır.
- Duvar örme, partnerlerden birinin diğeriyle etkileşimi büyük ölçüde kesmesidir.
3. Hasarı Onaramama
İlişkilerin en büyük kurtarıcılarından biri tartışmaların ardından ortaya çıkan hasarı başarılı bir şekilde onarmak ve durumun kontrolden çıkmasını engelleyebilmektir.
Örneğin, hatanın sorumluluğunu paylaşmak, partnerin olumlu davranışlarını da vurgulamak, üslubu yumuşatmak, karşıdakinin onarma çabalarına karşılık vermek, kin tutmamak hatta bazen yalnızca gülümsemek…
Ancak sorunlu ilişkilerde hasarı onarmak hiç de basit değildir. Partnerler tartışmaları karşılıklı suçlamalarla sorumluluk almaktan kaçarak, kin tutup küserek, geçmiş hataları yeniden gündeme getirerek ve daha pek çok yolla alevlendirirler.
Zihin.co’dan bir not
Sorunlu ilişkilerdeki bu kısır döngüleri kırmak, pek de kolay sayılmaz ancak partnerlerin her ikisi de ilişkiyi iyileştirme konusunda istekli ise, bir çift terapistine başvurmanın en sağlıklı yollardan biri olduğunu söyleyebiliriz.
Yararlanılan Makaleler
- Fraser, J. S. (2018), Unifying effective psychotherapies: Tracing the process of change. Chapter 9, Couple Problems. Washington, DC, APA books.
- Gottman, J. M. (1999). The marriage clinic: A scientifically-based marital therapy. New York: WW Norton & Company.