Yol Aydınlatma Projelerinde Yapılacak İşler
Bir yol aydınlatma projesi için herşeyden önce aşağıdaki bilgilere ihtiyaç vardır.
1) Yolun planı, kesiti, yakın çevre durumu, sınırları hakkında ayrıntılı bilgi,
2) Yolun mevcut ve gelecekteki trafik durumu,
3) Yol için gerekli ortalama parıltı düzeyi,
4) Gerekli parıltı düzgünlük faktörleri,
5) Yol kaplamasının yansıtma özellikleri,
6) İstenilen görsel ve optik kılavuzlama.
Yol Yüzeyinin Ortalama Parıltısı (Luminans)
Bir yol üzerinde aydınlık etkisi bakımından en önemli büyüklük parıltı (Luminans)dır.
Parıltı uluslararası notasyonlara göre L harfi ile gösterilir ve birimi cd/m2'dir.
Genel olarak her türlü yolda aynı ortalama parıltı değerleri muhafaza edilmelidir.
Ancak ekonomik düşünceler çok kez muhtelif yol türlerinde 2 cd/m2' lik ortalama
parıltı düzeyinin tutulmasına imkan vermez. Onun için ortalama parıltı düzeyleri trafik
yoğunluğu ve yol türüne göre 2 cd/m2 'den 0,5 cd/m2 'ye kadar basamaklandırılmıştır.
Yol Yüzeyi Parıltısının Düzgünlüğü
Cisimlerin iyi görülebilmeleri ve sürücünün görme konforu bakımından yol yüzeyinde
mümkün olduğu kadar düzgün bir parıltı dağılımı istenir. Parıltı dağılımı iki faktörle
verilir. Bunlardan birincisi bileşke veya toplam parıltı faktörü, yolun gözlemciden
itibaren 60 m ile 160 m arasında 100 m'lik hesap alanında en küçük parıltı değerinin
ortalama parıltı değerine oranı ile boyuna düzgünlük faktörü de her şeritin orta çizgisi
üzerinde bulunan bir gözlemci için o şeritin orta çizgisi boyunca iki lamba arasındaki
en küçük ve en büyük parıltı değerlerinin oranı ile tanımlanır ve U1 =
Lmin/Lmax ile gösterilir.
Yolun Yakın Çevresinin Aydınlık Düzeyi
Yol yüzeyi parıltı düzeyi ve düzgünlüğünün ölçülmesi kolay olduğu halde, çevre
parıltısının ölçülmesi oldukça zordur. Bu nedenle CIE yolun yakın çevresini
aydınlık ve karanlık çevreler diye ikiye ayırmaktadır. Çevre, karanlık olduğunda
aydınlık ve düzgün bir yol üzerinde giden sürücü bu aydınlık düzeyine adapte
olduğundan, karanlık alanlardaki seçiciliği çok azalır. Bu nedenle karanlık
çevrelerdeki yolların parıltı düzeyi biraz daha düşük tutulmalıdır.
Yapılan çalışmalar 5 m genişliğindeki bir yol parçasının buna komşu 5 m'lik
çevrede parıltısının %50'den az olmayan bir seviyede düşmesi halinde, kalitesinin
iyi olduğunu göstermektedir. Buna göre makul değerde yol dışına ışık yayan
armatürler, yakın çevrelerin aydınlanmasına ve çevre fonunda cisimlerin
görülmelerine katkıda bulunabilirler.