Dünyanın Şaftı Kaydı
Japonya’da gerçekleşen deprem ve tsunami sonucu Dünya’nın ekseninin kaydığı söylendi. Dünya’nın ekseni 1 cm bile kaydığında yaşamın biteceğini duydum.
Dünya’nın ekseninin kayması nasıl bir durumdur?
Dünya yerine “arz” veya “yerküre” demek daha doğru olur.
Büyük bir deprem yerkürede milyarlarca ton ağırlığında kayanın saniyelerle ölçülecek bir süre zarfında aniden yer değiştirmesine yol açar. Bu hareket, kendi ekseni etrafında dönen bir topa benzetebileceğimiz yerkürenin dönme eylemsizliğinde bir değişmeye yol açar. Yalnız, arzın kütlesini (6×1024 kg, yani arkasında 24 adet sıfır olan 6) düşünecek olursak en kuvvetli depremin dahi, toplam kütlenin ancak çok küçük bir parçasına denk gelen kısmı hareket ettirebildiği ortaya çıkar. Dolayısıyla depremden veya tsunamiden kaynaklanan, günlerin kısalması ve arzın Güneş etrafındaki yörüngesindeki değişmeler pek küçük miktarlardır. 9 büyüklüğündeki bir deprem gündeki saniyelerde (bir gün 86.400 saniye sürer) ancak saniyenin milyonda birkaçı kadar oynama yapar. Düşünün ki yerküre 4,6 milyar seneden beri mevcuttur. Bu kadar uzun bir süre içinde tahmin edebileceğiniz gibi sayısız miktarda büyük deprem (ve meteor çarpması) meydana gelmiş olmalıdır. Yörünge üzerindeki hareket ve hayat hâlâ devam ettiğine göre evrensel kanunlar da hâlâ geçerlidir ve korkmanıza gerek yoktur.
Bilim Teknik / Nisan 2011 / merak ettikleriniz / Prof. Dr. Polat Gürkan