Summary
FRANTZ FANON’UN YERYÜZÜNÜN LANETLİLERİ VE SİYAH DERİ BEYAZ MASKELER ESERLERİNDEKİ DEKOLONİZASYON KAVRAMI
Davranış bilimcilerin önde gelen temsilcilerinden biri olan Fanon, kolonistler tarafından sömürüye uğramış üçüncü dünya ülke vatandaşlarının sözcüsü olmuş ve sömürülen halklar tarafından kazanılmış sözde bağımsızlık sonrası kolonyalizmin etkilerini ortaya koymuştur. Cezayir’li düşünür sömürülenlerin psikolojik eğilimlerini, misillemelerini ele almış ve varlığını koloniyal sisteme borçlu olan sömürgeci ile sömürülen arasındaki ilişkileri gözler önüne sermiştir. Fanon erken yaşta ölmesine rağmen, Yeryüzünün Lanetlileri ve (1961) Siyah Deri Beyaz Maskeler’in (1952) de aralarında olduğu seçkin eserler üretmiştir. Çalışmalarında, bir grubun başka bir grup tarafından kontrol altına alınması ve şiddetli bir kavram olarak tanımlanan sömüren-sömürülen ilişkisi ve her iki tarafa özgü tutumlar ortaya konulmaktadır. Yeryüzünün Lanetlileri adlı eserinde Fanon, işgalci tarafından yaratılan şiddet kavramını ve ulusal bilinç oluşturulmasının zorluklarını okuyucularına sunmaktadır. Sonraki eseri Siyah Cilt Beyaz Maskeler, siyah- beyaz ilişkilerini ve kolonileşmenin psikolojik boyutlarını açıklamayı amaçlamaktadır. Kolonileşme sonrası ulusal bağımsızlık kazanılmış olmasına rağmen, Fanon’un eserleri, emperyalistlerin etkilerinin sömürülenler arasında hala devam ettiğini iddia etmektedir. Her ne kadar sömürge dönemi görünürde sona ermiş olsa da, postkolonyal dönemde farklı ülkelerden birçok insanın hala büyük acılar çektiği gerçeği açıkça görülmektedir. Sömürgecilik zihniyeti işgal edilmiş hakları hala domine ettiğinden dolayı, bu makalenin amacı kolonileşme sonrası, işgale uğrayanların nasıl davrandığını, nasıl hissettiğini ve işgalci ile nasıl bir etkileşim içinde olduğu üzerine yoğunlaşacaktır.
Keywords
Yeryüzünün Lanetlileri, Siyah Deri Beyaz Maskeler, Frantz Fanon, Sömürülen ve Sömüren