Kendinizi çaresiz ve duygusal yönden kontrolden çıkmış olarak hissettiren stresli bir olay yaşadınız mı?
Eğer bu sorunun cevabı ‘EVET’ ise travma geçirmiş olabilirsiniz.
Birçok kişi hayatı boyunca travmadan bir şekilde etkilenmiştir. Yaşanılan psikolojik travma sizi, duygularla, hatıralarla ve endişelerle mücadele etmek zorunda bırakabilir. Ayrıca, kendinizi uyuşuk, bağlantısız ve güvensizlik duygusu içinde hissetmenize sebep olur.
Kötü şeyler olduğunda ise, acıyı yenmek ve tekrar güven duygusunu hissetmek biraz zaman alabilir.
Bu aşamada kendi kendine yardım stratejileri ve desteği ile iyileşme sürecini hızlandırmalısınız.
Travmanın kökeni şimdiye veya yıllar öncesine dayanıyor olabilir. Fakat tercih edeceğiniz iyileşme yöntemi ile bu olayın üstesinden gelebilirsiniz.
Peki duygusal ve psikolojik travma nedir? Gelin, hep birlikte inceleyelim:
Duygusal ve Psikolojik Travma Nedir?
Duygusal ve psikolojik travma, güven duygunuzu yerle bir eden ve sizi bu dünyada çaresiz hissettiren stresli olayların ciddi bir sonucudur.
Travmatik deneyimler genellikle hayati veya güvenliğe yönelik bir tehdit içerir. Sizi bunalmış hissetmenize neden olan herhangi bir durum, fiziksel zarar içermese bile travmaya neden olabilir.
Bir olayın travmatik olup olmadığını belirleyen nesnel koşullar değildir. Travmaya sebep olan şey, olayla ilgili öznel duygusal deneyimlerdir. Ne kadar korkmuş ve çaresiz hissederseniz, travma geçirme olasılığınız o kadar artar.
Duygusal ve psikolojik travmanın oluşmasına sebep olan kaynaklar şunlardır:
- Beklenmeyen bir durumda veya çocuklukta oluşmuş olan kaza, yaralanma ya da şiddetli bir saldırı gibi bir defalık olaylar.
- Suç işlemenin yoğun olduğu bir mahallede yaşamak, hayati tehlike ile sonuçlanabilecek bir hastalıkla mücadele etmek, zorbalık, aile içi şiddet veya çocukluk ihmali gibi sebeplerden dolayı sürekli stres ile yaşamak.
- Ameliyat, bir yakınınızın ani ölümü, önemli bir ilişkinin bitmesi, aşağılayıcı veya derinlemesine yaralayıcı olan bir deneyim.
Doğal veya insan kaynaklı bir felaketin travması ile mücadele etmek, doğrudan olaya katılmamış olsanız bile, benzersiz zorluklar meydana getirebilir.
Bu görüntüleri tekrar tekrar görüntülemek ise, sinir sisteminizi zorlayarak travmatik stresin oluşmasına neden olur.
Psikolojik Travma Belirtileri Nelerdir?
Herkes travma ile karşılaştığında, bu duruma farklı tepkiler gösterir. Travma ile yüz yüze geldiğimizde fiziksel ve duygusal tepkiler verebiliriz.
Düşünmenin, hissetmenin ve yanıtlamanın ‘doğru’ veya ‘yanlış’ bir yolu yoktur. Bu nedenle kendi tepkilerinizi veya başkalarının tepkilerini yargılamaktan vazgeçin.
Psikolojik ve Duygusal Travma Belirtileri;
- Şok, inkar ve inançsızlık
- Karışıklık, konsantre bozukluğu
- Öfke, sinirlilik ve ruh hali değişimleri
- Kaygı ve korku
- Kendini suçlama ve utanç
- Çekimserlik
- Üzgün ve umutsuz hissetme
- Bağlantısız ve uyuşmuş hissetmek
Fiziksel Belirtiler ise;
- Uyku problemi
- Kabuslar
- Yorgunluk
- Sürekli ürkmek
- Konsantrasyon bozukluğu
- Kalp atışı
- Keskinlik ve ajitasyon
- Ağrı ve sızılar
- Kas gerginliği
Kendi Kendine Travmadan Kurtulmanın İpuçları
İpucu 1: Harekete geçin
Travma vücudun doğal dengesini bozarak sizi aşırı şiddetli ve korku dolu bir duruma sokar.
Travmadan uzaklaşmak için 30 dakika veya daha fazla egzersiz yapmayı deneyin. Örneğin, ritmik olan yürüyüş, koşu, yüzme, dans gibi egzersizler olumlu sonuçlar doğurabilir.
Bir dikkatlilik öğesi ekleyin. Egzersiz yaparken düşüncelerinize odaklanmak veya dikkatinizi dağıtmak yerine, bedeninize ve hareket ederken nasıl hissettiğinize odaklanın. Nefes almanızın veya cildinizideki rüzgar hissinin farkına varın.
İpucu 2: İzole etmeyin
Bir travmanın ardından, diğerlerinden uzaklaşmak isteyebilirsiniz, ancak izolasyon işlerin daha da kötüye gitmesine sebep olabilir. Başkaları ile kuracağınız bağlantı iyileşmenizi hızlandıracaktır.
Travma hakkında konuşmak zorunda değilsiniz. Diğerleriyle bağlantı kurmak travma hakkında konuşmanızı gerektirmez.
Destek isteyin. Travmanın kendisi hakkında konuşmadan, duygularınızı yüz yüze paylaşacak ve sizi yargılamadan dinleyecek birisinin olması son derece önemlidir.
Güvenilir bir aile üyesine, arkadaşınıza, danışmana ve bu konuda uzman bir terapiste danışabilirsiniz.
Sosyal aktivitelere katılın. Diğer insanlarla travmatik deneyimlerle ilgisi olmayan normal aktiviteler yapın.
Travmadan kurtulanlar için bir destek grubuna katılın. Aynı problemlerle karşı karşıya kalan insanlarla iletişim kurmak, tecrit duygunuzu azaltmanıza yardımcı olabilir. Aynı zamanda başkalarıyla nasıl başa çıkacağınızı duymak, size ilham vererek kendi iyileşme sürecinizi hızlandırabilir.
Gönüllülük, başkalarına yardım etmenin yanında, genellikle travmaya eşlik eden çaresizlik duygusuna meydan okumak için etkili bir yol olabilir. Kendinize güçlü yanlarınızı hatırlatın ve başkalarına yardım ederek güç duygunuzu yeniden kazanın.
Yeni arkadaşlar edinin. Ailenizden veya arkadaşlarınızdan uzak yaşıyorsanız, yeni arkadaşlar edinmeniz bu süreçte size yardımcı olacaktır. Travmadan kurtulmak için, benzer ilgi alanlarına sahip kişilerle tanışmak, komşularla veya iş arkadaşlarıyla görüşmek harika bir yoldur.
İpucu 3: Sinir sisteminizi kendiniz düzenleyin
Ne kadar tedirgin, endişeli veya kontrolden çıktıysanız, uyarılma sisteminizi değiştirip kendinizi sakinleştirebileceğinizi bilmek önemlidir. Bu, sadece travma ile ilgili endişeyi gidermeye yardım etmekle kalmayacak, aynı zamanda daha büyük bir kontrol duygusu yaratacaktır.
Dikkatli nefes al. Kendinizi şaşkın, şaşırmış veya üzgün hissettiğiniz zaman dikkatli nefes alıp vermek pratikte kendinizi sakinleştirmenin hızlı bir yoludur.
Topraklanın. Daha topraklanmış hissetmek için ayaklarınızı yere, sırtınızı ise arkaya yaslayacak şekilde bir sandalyeye oturun. Etrafınıza bakın ve içinde kırmızı veya mavi olan nesneler seçin. Solunumun nasıl daha da derinleştiğine ve sakinleştiğine dikkat edin.
Ne hissettiğinizi hissetmek için kendinize izin verin. Travma hakkındaki duygularınız ortaya çıktıkça onları kabul edin.
İpucu 4: Sağlığınıza dikkat edin
Sağlıklı bir vücuda sahip olmak travma stresi ile başa çıkma yeteneğinizi arttırır.
Uyku düzeninize dikkat edin. Travmatik bir deneyimden sonra, endişe veya korku uyku düzeninizi bozabilir. Bu nedenle uyku düzeninizi yeniden oluşturmaya çalışın. Çünkü, kaliteli uyku eksikliği, travma belirtilerinizin şiddetlenmesine sebep olur. Bu da duygusal dengenizi korumayı zorlaştırır.
Kötü alışkanlıklardan uzak durmaya çalışın. Onların kullanımı travmatik belirtilerin kötüleşmesine, depresyon ve anksiyete gibi duyguların artmasına neden olabilir.
Düzenli beslenin. Gün boyunca küçük, dengeli yemekler yemek, enerjinizi yüksek tutmanıza ve ruh halindeki gelgitleri en aza indirmenize yardımcı olur.
Hayatınızdan stresi uzaklaştırın. Meditasyon, yoga ve nefes terapileri gibi rahatlama tekniklerini deneyin. En sevdiğiniz hobileri gerçekleştirin.
Travma İçin Profesyonel Terapi Ne Zaman Alınmalıdır?
Travmadan kurtulmak zaman alan ve sabır isteyen bir süreçtir. Herkesin iyileşme süreci kişiye göre değişir. Ancak yukarıda belirttiğimiz ipuçlarını uygulamanıza rağmen uzun süredir belirtiler ortadan kalkmıyorsa, bir terapistten yardım alma zamanı gelmiş demektir.
Eğer;
- Evde veya işyerinde ciddi sorunlar yaşıyorsanız,
- Korku, endişe veya depresyondan muzdaripseniz,
- Yakın ilişkiler kurmakta zorlanıyorsanız,
- Korkunç anılar, kabuslar ve geri dönüşler yaşıyorsanız,
- Size travmayı hatırlatan şeylerden uzaklaşamıyorsanız,
- Duygusal olarak uyuşuk ve kopuk hissediyorsanız, bir terapistten yardım isteyin.
Travma ile mücadele etmek korkutucu ve acı verici olabilir. Travmadan kurtulmak için vereceğiniz mücadele, travmatik olayın sürekli gündemde kalmasına neden olacaktır. Bu nedenle iyileşme süreci başarılı bir şifa tekniği ve başarılı bir terapist ile gerçekleştirilmelidir.
Travmalardan, korku ve endişelerinizden kurtulmak için Transterapi yöntemini deneyebilirsiniz.