HAGB, diğer bir ifade ile cezanın ertelenmesi, davalıya verilen hükmün belirli şartların yerine getirilmesi halinde hukuki sonuç doğurmadığı bir durumdur. Bu durum, HAGB nedir sorusuna cevap olarak verilebilir.
HAGB Nedir?
HAGB olarak da bilinen yargılamanın ertelenmesi 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda öngörülmüştür. HAGB, belirli koşulların yerine getirilmesi koşuluyla, bir mahkeme kararının davalı için yasal bir etkisinin olmadığı bir durumdur. 5271 sayılı Medeni Kanun’un 231(5) maddesine göre, cezai takibat, sanığa isnat edilen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla olmamak üzere hapis veya para cezası ile sonuçlanırsa, mahkeme yargının teslimini erteleyebilir.
Ceza mahkemesi HAGB kararı durumunda sanık beş yıllık gözetim süresine tabidir ve 18 yaşından küçük çocuklar için bu süre üç yıl olarak düzenlenmiştir. Bu süre içinde, mahkemece belirlenen bir süre içinde kanunun gerektirdiği şekilde bazı işlemler yapılabilir. Bu süre bir yılı geçemez. Denetimli serbestlik tedbiri olarak da bilinen bu tedbirler, CMK’nın 231(8) maddesinde yer almaktadır. HAGB şartları arasında;
- Bir mesleği veya sanatı yoksa, bunu başarmak için eğitimine devam etmesi,
- Bir meslek veya sanat icra ediyorsa, bu alanda bir kamu kurumunda veya özel sektörde bağımlı çalışan olarak istihdam edilmesi,
- Belirli bir yere girişi yasaklama, girmeye devam etme zorunluluğu getirmesi,
- Mahkeme tarafından belirlenen diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi bulunur.
Sanık için belirlenen 5 yıllık (18 yaş altı çocuklar için) gözetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmemişse ve deneme süresine göre karar verilmişse erteleme kaldırılır ve dava sonlandırılır. Suçun kasten işlenmesi veya bu süre içinde gereğinin yapılmaması halinde mahkemece karar verilir. Bu durumda mahkeme sanığın durumunu değerlendirerek yeni bir karar verebilir. Bu hüküm; mahkemece verilen hükmün bir kısmı infaz edilmez, bir kısmı infaz edilmez ve şartların oluşması halinde hüküm durdurulması veya başka bir seçenek yaptırım uygulanmasıdır. HAGB kararına uyulmaması nedeniyle açılış durumunda ise, hükmün aynen açıklanmasına karar verilir.
HAGB kararları için HAGB itiraz dilekçesi yazmak gerekir. Bu kararlar özel bir sisteme kaydedilir ve vatandaşın sabıka kaydına yansımaz. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturma ile bağlantılı olarak hakim, mahkeme veya savcının talebi üzerine kullanılabilir. Özetle HAGB ne demek sorusuna hükmün açıklanmasının geri bırakılması şeklinde yanıt verilebilir.