İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedir?
Normal şartlarda bir kişinin idrarında bakteri bulunmaz. Bazı nedenlerden dolay vücut dışından bakteriler idrar yoluna girebilir. Sıklıkla idrar yolundan mesaneye bazen de böbreklere kadar uzanan bakterilerin bu alanlarda neden olduğu iltihaplı enfeksiyonlara, idrar yolu enfeksiyonu denir.
Yaygın bir hastalık olan üriner sistem enfeksiyonları bulunduğu bölgeye göre farklı hastalıklara neden olur.
Sistit: İdrarnın böbrekler aracılığı ile dışarı taşındığı mesane ve idrar yolu olan üretrada görülen alt idrar yolu enfeksiyonudur. Sıklıkla görülen genellikle zararsız bir çeşittir.
Ürerit: İdrarın mesaneden dışarı taşınmasını sağlayan tüpün enfeksiyonudur. Üst idrar yolu enfeksiyonlarındandır. Bu bölgede olan enfeksiyonlar daha tehlikelidir.
Piyelonefrit: Bir diğer alt bölge enfeksiyonudur. Bu türde böbrekler iltihaplanır. İdrar yollarında meydana gelen anotomik bozukluk idrarın mesaneden böbreklere doğru kaçmasına olanak tanımasından dolayı gelişir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Olur?
İdrar yolu iltihabına çoğu kez dışardan gelen bakteriler yol açar. Üretradan tırmarak gelen bu bakteriler, yaygın olarak bireyin kendi dışkısında bulunan escherichia coli adındaki bağırsak bakterileridir. Ayrıca daha az rastlanan ve cinsel yolla bulaşan gonokok ve klamidya gibi patojenler de enfeksiyona neden olabilir. İdrar yolu iltihabı nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Genital akıntı
- Menepoz
- İdrar yolu tıkanmaları
- Bazı konik hastalıklar
- Genital hijyene dikkat edilmemesi
- Korunmasız cinsel ilişki
- Sauna, havuz ve deniz gibi nemli yerler
- Yetersiz sıvı alımına bağlı az idrar çıkışı
İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?
Bazı idrar yolu enfeksiyonu vakalarında hiç belirti olmayabilir. Yaygın olarak görülen idrar yolu enfeksiyonu belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir:
- Sık idrara çıkma isteği
- İdrar yaparken yanma ve ağrı hissi
- İdrar tutarken zorlanma
- İdrarda kan görülmesi
- Ateş
- Bulantı ve istifra etme
- Kötü kokulu idrar
- Yorgunluk
- Özellikle kadınlarda alt karın ağrısı
- Böbreklerde hassasiyet
- Sıkışık idrar hissi olmasına rağmen az miktarda idrar yapılması
İdrar Yolu Enfeksiyonu Tanı Yöntemleri Nelerdir?
İdrar yolu enfeksiyonu tanısı için hastaya bazı testler yapılır. İlgili testler şu şekildedir:
- İdrar Tahlili: Kişiden idrar örneği alınarak yapılır. Bu test ile idrarda bulunan; kanamalar, mikroplar, savunma hücreleri ve idrarım özellikleri tespit edilir.
- İdrar Kültürü: İdrarda bulunan ve enfeksiyona neden olan bakteri veya mantarı tespit eden testtir.
İdrar yolu enfeksiyonu bazen sıka tekrarlayan bil hal alabilir. Bu durumlarda ise şu testler istenebilir:
- Sistoskopi: Doktor bu tanı yönteminde mesane ve idrar yolunun iç kısmını inceler. Bu yöntem genellikle; idrar yolu iltihabı, mesane taşı ve mesane tümörü hastalıkları için kullanılır.
- Böbrek ve Mesane Ultrasonu: Yüksek frekansa Sahip ses dalgaları ile mesane ve böbreklerin şekli ve boyutları incelenir. Kitle, taş, kist, tıkanıklık ve anormal durumlar tespit edilir.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT): X ışınları kullanılarak idrar yolu ayrıntılı olarak görüntülenir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
İdrar yolu tedavisi için izlenen yol hastanın bakteri türüne göre değişkenlik gösterir.
- Sadece mesaneyi tutan enfeksiyonlarda genellikle kısa süreli antibiyotik kullanımı verilir ve yanı sıra bol sıvı tüketimi önerilir.
- Kana yayılan ve böbrek tutulumu da yapan enfeksiyonlarda ise uzun süreli bir antibiyotik kullanımı verilir.
- Hastalığın seyrine ve şiddetine göre hastanede yatış yapılarak damar içi antibiyotik tedavisi de uygulanabilir.
İdrar yolu enfeksiyonlarının %50’si kendi kendine ve hasar bırakmadan iyileşse bile, böbrek tutulumu yapan enfeksiyonların erken tedavi edilmemesi kalıcı hasarlar oluşturabilir.
İdrar Yolu Enfeksiyonuna Ne İyi Gelir?
Tedavinin yanı sıra hekimin tavsiyelerine uyulması da tedavinin hızlanmasına yardımcı olan bir durumdur. İdrar yolu enfeksiyonu tedavisine yardım veya enfeksiyona yakalanmayı önlemek için yapılması gereken birkaç öneri şu şekilde sıralanabilir:
- Bol miktarda sıvı alımı
- İdrar geldiğinde tutmadan hemen idrara çıkılması
- Tuvalet sonrası temizliğin özellikle kadınlarda önden arkaya doğru yapılması
- Hijyenik ped kullanırken sıkça değiştirilmesi
- Pamuklu iç çamaşırı tercih edilmesi