1
Büyükada'nın Kıymetlisi
Bir diğer adı Prens Adaları olan Büyükada, tarihin birçok kıymetli yapısına ev sahipliği yapıyor. Bunlardan biri de adanın, Manastır tepesinde bulunan eski Rum Yetimhanesi... Yetimhaneye varmak için aşılması gereken yokuş epey zahmetli olsa da, bu gizemli yapı kesinlikle görülmeye değer.
2
Avrupa'nın En Büyüğü
Bazı kaynaklara göre bu gizemli bina, Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise ikinci en büyük ahşap yapısı.
3
İlk Çok Katlı Ahşap Bina
Yapımında sadece ahşap malzeme kullanılan bina, 1898 yılında Fransız mimar Alexendre Vallaury tarafından inşa edildi. Öyle ki, Avrupa'nın ilk çok katlı ahşap binası olduğu da söyleniyor.
4
Padişahtan İzin Çıkmadı
Aslında yetimhane, otel olarak kullanılması için inşa edildi. Hatta kurulacak otelin bir kısmı da eğlence yeri olarak gazinoya ayrılacaktı. Ancak ada halkı, otelin, adanın ahlakını bozacağını iddia ederek dönemin Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid'i ikna etti ve padişah, binanın otel olarak kullanılmasına izin vermedi. Tüm bunların sonucunda, yapı faaliyete geçemedi.
5
Kimsesiz Rum Çocuklarına Verildi
Sonrasında bina Rum asıllı bir aile tarafından satın alındı. Fakat Sultan Abdülmecit, binanın kamuya yarar sağlayacak bir konumu olmasından ötürü bir ferman yayınladı ve yapının kimsesiz Rum çocuklarına hizmet etmesi için, Rum Patrikhanesine verilmesini buyurdu. Bina, bir Rum vakfı tarafından 15 bin Osmanlı lirası karşılığında tekrar satıldı. Zengin Rum ailelerinin ve Sultan Abdülmecit'in bağışlarıyla ayakta duran yapı, uzun süre kimsesiz çocuklara hizmet verdi.
6
106 Oda Bulunuyor
21 Mayıs 1903 tarihinden itibaren yetimhane olarak hizmet vermeye başlayan binada, 106 oda, büyük bir mutfak ve görkemli bir kütüphane bulunuyor ve 15 kişilik personel çalışıyordu. Yetimhanenin kimsesiz çocukları, okul bittikten sonra bir meslek edinmek için, aynı yetimhane içerisinde bulunan sanat okuluna devam ediyordu.
7
Yetimhane Kışlaya Dönüştü
Yetimhanede bulunan kimsesiz Rum çocukları, I. Dünya Savaşı'nın sebep olduğu kaos ortamı nedeniyle, Heybeliada'daki başka bir yetimhaneye nakledildi ve binaya Kuleli Askeri Okulu'nun öğrencileri yerleştirildi. Yetimhane, artık kışla görevi görüyordu.
8
Göçmenler Ahşapları Yakmaya Başladı
Sonralarda işgal kuvvetlerinin Büyükada'ya gönderdiği Rum göçmenler, bu binaya sığınmaya başladı. Bu sığınma hareketi, Bolşevik Devrimi'nden kaçan Rus mültecilerle beraber devam etti. Ancak Ruslar, ısınmak için binanın ahşap parçalarını sökerek yakmaya başlayınca, bina büyük derecede hasar gördü.
9
Çürümek Üzere
Kıbrıs olayları nedeniyle, 1960 yılında kapatılan Rum yetimhanesi, 1964 yılından beri çürümeye terk edilmiş durumda...
10
Fener Rum Patrikhanesi Yapının Peşine Düştü
Fener Rum Patrikhanesi, Osmanlı döneminden kalma ferman ve eski Rum ailelerinin bağış belgelerini kanıt olarak sunarak, yetimhanenin kendilerine geri verilmesini istedi fakat talepleri reddedildi. Sonrasında Patrikhane, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurarak, Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne açtığı davayı kazandı ve tapu, 2010 yılının Kasım ayında, Fener Rum Patrikhanesine verildi.
11
Ada Halkı Çocuk Çığlığı Duyduğunu İddia Ediyor
Yetimhane ile ilgili söylentiler ise duyanlara korku salan türden... Rivayete göre, binanın yetimhane olarak kullanıldığı dönemlerde, yapı büyük bir yangınla karşı karşıya kaldı. Birçok çocuk yanarak hayatını kaybetti ve kaçmaya çalışan çocuklardan biri, bahçedeki su kuyusuna düşerek can verdi. Bu olaydan çok etkilenen ada halkı, geceleri yetimhane tarafından çocuk çığlıkları duyduklarını iddia ediyordu.
12
Bekçiler Korku İçinde
Öyle ki, yetimhaneyi korumaları için konulan gece bekçileri de aynı şeyi iddia ediyor. Geceleri duymaya başladıkları çocuk seslerinin, tüyler ürperttiğini anlatan gece bekçileri arasında, işi bu yüzden bırakanların olduğu dahi söyleniyor.