Regl; adet kanaması ya da aybaşı, düzenli olarak, rahimin iç yüzeyindeki mukoza dokusundan gelen kanın, vajina yoluyla dışarı atılması olayıdır. Kadınların her ay düzenli olarak yaşadıkları regl olayı ergenlik döneminin de başlangıcı olarak kabul edilir. İlk regl kanaması genellikle 12 ile 15 yaşlarında gerçekleşir ve sonrasında 55 yaşına kadar devam eder. Fakat, nadir olarak 8 yaşında da başlayan regl kanamaları, normal olarak kendiliğinden gelişen bir olaydır. Genellikle, gelişmiş ülkelerdeki kızlar, gelişmemiş ülkelerdeki kızlardan daha ileriki yaşlarda regl yaşamaya başlamaktadır.
Bir regl döneminin, ilk günü ile bir sonraki ayın ilk günü arasındaki zamanın uzunluğu tipik olarak, genç kadınlarda 21 ile 45 gün, yetişkin kadınlarda ise, 21 ile 31 gün aralığında değişmektedir (ortalama 28 gün). Her regl dönemi ise, 2 ile 7 gün arasında azalarak sürmektedir. Bir kadın bir ayda yaşadığı regl döngüsünde, genellikle 35-40 ml arasında kan kaybetmektedir. Menopoz sonrasında ise, artık regl dönemi sona ermektedir ve menopoz genellikle 45 ile 55 yaş aralığında gerçekleşmektedir.
Regl döngüsü nedeniyle, hormon oranında azalış ya da yükseliş gerçekleşir. Regl dönemi, gebelik için gerekli olan ve her ay üretilen yumurtanın döllenmeye hazır hale gelmesi için gelişen rahim dokusunun atılmasıdır. Eğer, yumurta döllenirse, rahim duvarının kalınlaşması ile gelişen bu doku, o ay içerisinde atılamaz ve regl döngüsü duraksamaya uğrar. Yani, gebelik oluşması sonucu, regl döngüsü durmaktadır.
Regl dönemi, kimi kadınlarda çok sancılı geçebileceği gibi, kimi kadınlarda ise sancısız ya da hafif sancılı geçebilmektedir. Regl dönemi ağrıları, karın boşluğunun alt kısmında yaşanmaktadır ve genellikle regl döneminden birkaç gün önce ya da regl dönemi sırasında gerçekleşmektedir.
Reglinin Belirtileri
Regl dönemi öncesinde ve regl dönemi sırasında bazı semptomlar yaşanmaktadır. Regl belirtileri bazı kadınlarda hafif şekilde kendini gösterirken, bazı kadınlarda ise şiddetli şekilde yaşanabilmektedir. Fakat, her kadının regl dönemi öncesi veya sırasında mutlaka bazı belirtileri yaşadığı saptanmıştır.
Regl döngüsünün duygusal ve davranışsal belirtileri; sinirlilik, ağlama nöbetleri, anksiyete ve iç sıkılması, üzüntü, konsantrasyon bozukluğu, uyku problemleri, bitkinlik, iştahta değişiklik ve iştahın artması (özellikle tatlı yiyecek isteği), sosyal çekilme, duygusal patlamalar ve ses ile ışığa karşı hassasiyet şeklinde belirtilerdir.
Regl döngüsünün fizyolojik belirtileri ise; eklem ve kas ağrıları, sırt ve uyluk kemiğinden vücuda yayılan ağrılar, bulantı, donukluk, ishal, baş ağrısı, baş dönmesi, karında şişlik, göğüslerde acı ve şişkinlik hissi, akne ve sivilce oluşumu, vücudun su tutmasından dolayı kilo kazanımı ve kabızlık gibi belirtilerdir.
Regl belirtileri genellikle, regl döngüsünün başlamasına bir hafta kala ortaya çıkmaktadır. Regl belirtileri arasındaki diğer önemli semptom ise, kasık bölgesine ve karnın alt bölgesine saplanan kramp ve ağrılardır. Bu ağrılar sürekli olarak devam eden ağrılardır.
1.Kasık ve Karın Ağrıları
Birçok kadın regl döneminde kramp ve ağrı yaşamaktadır. Regl kramplarının oluşum nedeni, prostaglandin (hormon etkisi gösteren halkalı yağ asiti bileşimi) salınımının gerçekleşmesidir. Özellikle, kasık bölgesinde ya da karın boşluğunun alt kısmında yaşanan bu ağrılar, bazen çok şiddetli olabilmektedir. Regl krampları ve ağrıları normaldir. Fakat, çok şiddetli bir şekilde ve sürekli olarak yaşanması birtakım rahim problemlerine işaret olabilmektedir. Böyle bir durumda doktora gidilmesinde fayda olacaktır. Ayrıca, regl krampları, her kadında yoğun şekilde yaşanmayabilir.
2.Anksiyete ve Sinirlilik
Bazı kadınlar, regl döngüsünden bir ya da iki hafta önce, duygusal açıdan hassas döneme girebilmektedir. Hormon salgısının azalması ya da çoğalmasına sebep olan regl döngüsü, bundan dolayı, ruhsal açıdan endişeli ve depresif duygusallık yaşanmasına yol açmaktadır. Sebepsiz yere öfkelenmek ve sinirlilik hali, regl belirtilerinden biridir.
3.Baş Ağrısı
Hemen hemen her kadın regl öncesinde, özellikle de regl döngüsünden bir iki gün öncesinde, baş ağrısı sorunu yaşamaktadır. Sadece rahimi değil, diğer birçok organı da etkileyebilen regl, şiddetli migren ağrılarına sebep olabilmektedir.
4.Eklem ve Kas Ağrıları
Eklemlerde, boyunda ve kaslarda yaşanan ağrılar, regl döneminin vücudu oldukça bitkin düşüren belirtilerinden birini oluşturmaktadır.
5.Göğüslerde Şişkinlik ve Hassasiyet
Göğüslerde acı hissi, reglinin en belirgin olarak yaşanan semptomlarından biridir. Hormonların dengesinin değiştiği bir olay olan regl, göğüslerde şişkinlik ve hassasiyet oluşmasına sebep olmaktadır.
6.İştah Açılması ve Tatlı İhtiyacı
Birçok kadın regl döneminde oldukça fazla miktarda çikolata tüketmektedir. Bunun nedeni, regl döngüsünde iştahın normalinden fazla derecede açık olmasıdır. Özellikle tatlı yiyecekler yeme, içme ihtiyacı, tipik bir regl belirtisidir.
7.Akne ve Sivilce Oluşumu
Özellikle regl dönemine girmeden bir hafta öncesinde, yüzün; alın, çene, burun ya da yanak bölgesinde akne ve sivilce oluşumu gözlemlenebilmektedir. Hormonların değişmesinden dolayı cilt, bu şekilde olumsuz etkilenebilmektedir. Fakat, akne ve sivilceler her regl döneminde semptom olarak görülmeyebilir.
8.Karında Şişkinlik
Vücudun, regl dönemi gelmeden önce su toplamasından dolayı, özellikle karın bölgesinde şişkinlik oluşabilmektedir. Bu durum, kiloda artış yaşanmasına da yol açmaktadır. Fakat bu şişkinlik ve kilo geçici olacaktır ve sadece dönemlik bir sorundur.
9.Ağlama Nöbetleri ve Üzüntü
Duygusal patlamalar, sebepsiz yere ağlama yaşanması ve hayata karşı negatif yaklaşmak, reglinin duygusal belirtilerinden biridir. Regl döneminde kadınlar, kendilerini üzgün ve güçsüz hissedebilirler, konsantrasyonlarını toplamakta güçlük çekebilirler ve zihinlerinde karışıklık yaşayabilirler.
10.İshal ve Kabızlık
Regl döneminde kimi zaman ishal, kimi zaman ise kabızlık yaşanabilirken, kimi zaman ise her ikisi birden aynı anda yaşanabilmektedir. Kabızlık, şişkinliğe sebep olurken, ishal ise su kaybına sebep olabilmektedir.
Regl Semptomlarının Oluşum Nedenleri
Gerçekten de regl semptomlarının esas nedeni tam olarak bilinmemektedir. Fakat bazı faktörler, regl semptomlarının daha etkin yaşanmasına sebep olabilmektedir.
Hormonlardaki döngüsel değişimler: Hormonlardaki dalgalanmalar ve değişimler, regl belirtilerinin yaşanmasında oldukça etkindir.
Beyin kimyasallarındaki değişimler: Beyinde yaşanan serotonin dalgalanması, duygusal durumun kontrol edilmesinde önemli rol oynamaktadır. Serotonin miktarının azalması, regl semptomlarının şiddetli yaşanmasına sebep olabilmektedir. Ayrıca, uyku sorunlarının, yeme problemlerinin ve halsizliğin gelişmesine de, serotoninin az salgılanması sebep olmaktadır.
Depresyon: Bazı kadınlar, regl döneminde şiddetli şekilde depresif olabilmektedir. Bunun nedeni tanısı konulmamış depresyon olabilir. Fakat, tüm semptomların yaşanmasının nedeni depresyon olmayabilir.
Risk Faktörleri
Regl döneminde yaşanan belirtiler, yaşa ve çevresel bazı faktörlere bağlı olarak şiddetli olabilmekte ya da hafif geçebilmektedir. Bu durumda aşağıda belirtilen kişilerde regl belirtileri şu şekilde gelişebilmektedir;
- 30 yaşından genç bayanlarda, regl krampları yaşanması daha muhtemeldir.
- 11 yaşında ya da daha küçük yaşta adet görmeye başlayan kadınlarda, kas ağrıları ve kramplar daha sık yaşanabilmektedir.
- Regl periyotlarında çok fazla kanaması olan kadınların kramp ve halsizlik yaşamaları daha olasıdır.
- Regl dönemlerinde (tarihlerinde) düzensizlik yaşayan kadınların regl belirtilerini daha sık yaşamaları ihtimali yükseltir.
- Hiç doğum yapmamış olan kadınların, regl döneminde kramp ve ağrı yaşamaları daha sık olmaktadır.
- Son olarak, sigara kullanan kadınlar, regl belirtilerini daha şiddetli şekilde yaşayabilmektedirler.
Tanısı
Kesin ve özel bir tanı yöntemi bulunmayan regl semptomları, bazı fizyolojik bulgular ya da kan ve hormon tahlilleri ile tespit edilebilmektedir. Hormonlarda meydana gelen düzensizlikler, regl dönemini olumsuz etkileyeceğinden, analiz edilmesi önemli olacaktır. Yine aynı şekilde kan değerlerinde yaşanacak olan düşüklük de, regl dönemini olumsuz etkileyebileceği için, analiz edilerek birtakım tanılar konulabilmektedir.
Tedavisi
Birçok kadının hayat tarzını etkileyebilen regl döneminde yaşanan semptomlar, bazı ilaçlar ve yöntemler ile en aza indirilebilmektedir. Özellikle bazı antidepresan ilaçlar, anti-iltihabik ilaçlar, idrar söktürücü ilaçlar, ağrı kesiciler ve doğum kontrol hapları, regl semptomlarını dindirmek amacı ile tedavide kullanılabilmektedir.
Bunların dışında, alternatif bir çözüm olarak; takviye kalsiyum, magnezyum, E vitamini, bitkisel çaylar ve akupunktur gibi tedavi yöntemleri uygulanabilmektedir.
Alınacak Önlemler
Regl semptomlarını daha hafif geçirmek için alınacak en iyi önlem; egzersiz yapmak, sigara ve alkol tüketmemek ya da en aza indirmek ile sağlıklı beslenmek olacaktır.