Klinik psikolog normaldışı davranışların ve uyum problemlerinin çözümünde bilimsel olarak etkinliği desteklenmiş psikolojik prensipleri kullanmaya çalışır. Bu süreç öncelikle bireylerin düşünce, davranış ve duygularını başarılı bir şekilde değiştirecek yöntemleri kullanmayı içerir. Bu yolda ya bireylerin uyumsuzluk düzeylerini azaltmaya ya da uyum düzeylerini yükseltmeye çalışır. Davranış bozukluklarının nasıl tanı ve sınıflandırıldığını açıklamadan önce normaldışı davranışın ne olduğunu tanımlamakta fayda vardır.
Normaldışı (Anormal) Davrarnş Nedir?
Normaldışı davranışın ne olduğunu kesin olarak tanımlamak, sınırlarını çizmek ve herkes tarafından kabul edilebilir tek tanım yaratmak çok zordur. Şimdi çevrenizdeki 5 kişiye “Normaldışı davranış nedir ?” diye sorun. Büyük olasılıkla bu beş kişi size beş farklı tanım sunacaktır. Kimileri anormal davranışı herkesde gözleyeme- yeceğimiz tuhaf davranışlar olarak tanımlarken bazıları bireyde stres ve sıkıntıya yol açan davranışlar, bazıları ise toplumun kültür ve değerlerine aykırı olan davranışlardır şeklinde tanımlayacaklardır.
Normaldışı davranışın bütün boyutlarını kapsayacak tek bir kriterin ve tanımlayıcı özelliğin bulunmaması ve normal ve normaldışı davranış arasında çok net bir sınırın olmaması normaldışı davranışı tanımlamayı zorlaştıren en temel iki neden arasında sayılabilir.
Bu zorluktan hareketle, klinik psikolojide normaldışı davranışın tanımlanmasında Şekil 7.2’de sıralanmış olan 3 kriter önerilmiştir (Morris, 2002).
Normaldışı Davranış
İşlevsellikte Bozulma
Kişisel Rahatsızlık Hissetme
Toplumsal Normlardan Sapma/İstatistiksel Seyreklik