Bugün 4 Şubat Dünya Kanser Günü..
Kısmen genetik sebepler olabilse de yaşam tarzı özellikle sigara, alkol kullanımı ve hareketsiz yaşam risk çıtasını çok yükseltiyor.
Korunmak için etkili bir yöntem kabul edilen egzersiz kanser hastaları için de artık onkoloji uzmanlarının öneri reçetesinde..
Ekim 2019′ da ACSM (American College of Sports Medicine), American Cancer Society ve diğer 15 uluslararası kuruluş kanserli insanlar için yeni egzersiz kılavuzları yayınladı.
İlk kez, dünyanın dört bir yanından bilim insanları, kanser tedavisi görenler için resmi bir egzersiz reçetesi yazdı.
Özetle, kanser hastaları için tek bir tavsiye öne çıkıyordu:
“Hareketsizlikten Kaçının”
Geçen yıla kadar, 2010 ACSM tavsiyeleri kanser hastalarının başvurmak zorunda olduğu tek kaynaktı. Ve sınırlı araştırma verileri nedeniyle, bunlar sadece egzersiz için belirli bir reçete değil, sadece önerilerdi.
Pek çok kanser uzmanının, bunalmış kanser hastaları ile karşılaştıklarında, egzersizi moral ve motive edici konuşmalarına ekleyerek tavsiyesi haliyle hiç şaşırtıcı değil.
Ekim 2019’da ACSM, American Cancer Society ve diğer 15 uluslararası kuruluş kanserli insanlar için yeni egzersiz kılavuzları yayınladı. İlk kez, dünyanın dört bir yanından bilim insanları, kanser tedavisi görenler için resmi bir egzersiz reçetesi yazdı:
- Kılavuz önerilerine göre kanser tanısı alan hastalarda aerobik, aerobik artı germe egzersizleri hastaların kanser tanısı ve sonrası maruz kaldığı çok sayıda yan etki ve semptomları azaltıyor.
- Orta ve yoğun şiddette haftada 3 kez aerobik ya da aerobik-germe egzersizleri kombine olarak düzenli 12 hafta yapmak, anksiyete, depresyon, yorgunluğu azalttığı, fiziksel aktiviteyi artırarak yaşam kalitesini artırdığı görülmüştür.
- Fakat egzersiz yapmadan önce hastalığın evresi, metastaz bölgesi, kan tablosu, fiziksel kondisyonu göz önüne alarak ve doktor önerisi gözetiminde yapılmalıdır.
Araştırmacılar, egzersizin yalnızca fiziksel ve zihinsel sağlığı desteklemekle kalmayıp, aynı zamanda yeni verilerin de fiziksel aktivitenin kanseri tedavi etmeye ve önlemeye yardımcı olma değerini kanıtladığını belirtti. Son yapılan çalışmalarda egzersizin adaptif immün yanıtı artırarak kanser gelişimini engellediği gösterilmiştir.
Kemoterapi ve radyasyon sırasında geleneksel egzersiz önerileri genellikle şöyledir:
“Her gün kısa bir yürüyüşe çıkmaya çalışın” veya “Kendinizi iyi hissederseniz birkaç hafif esneme yapın.”
2010 ACSM oturumunda yayınlanan sonuçlarda, hekim onayıyla kanser hastalarının güvenli bir şekilde egzersiz yapabileceğini ve yapmaları gerektiğini belirtmesine rağmen CA (A Cancer Journal for Clinicians)’ da yayınlanan 2018 verileri maalesef onkologların yüzde 25′ inden daha azının kanserli hastaları egzersiz programına yönlendirdiğini öne sürüyor.
Oysaki aktif kalmanın kanserli hastalar için faydalarına bakarsak:
- Araştırmalar, fiziksel aktivitenin yaygın kanser türlerinin gelişim risklerini azaltabileceğini göstermektedir. (kanserle yakından ilişkili bir risk faktörü olan obezite gibi)
- Egzersiz aynı zamanda tümör büyümesini yavaşlatarak ve hatta tümör boyutunu hücresel düzeyde küçülterek tedaviyi daha etkili hale getirirken, kronik inflamasyonu azaltır ve bağışıklık fonksiyonunu güçlendirir.
- Kardiyorespiratuvar zindeliği (aerobik kapasite) iyileştirerek ve kas kaybını azaltarak tedavinin etkilerini hafifletebilir. (Müdahale olmadan, kardiyorespiratuvar zindelik seviyeleriniz tedavi sırasında yüzde 30’a kadar düşebilir.)
- Ve anksiyete, ruh hali, yorgunluk ve fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlık için yaşam kalitesi belirteçlerinde olumlu değişiklikleri teşvik edebilir.
Kanser teşhisi sırasında zaten fiziksel olarak aktifseniz, diğerlerinden bir adım öndesiniz demektir.
Bununla birlikte, 2018 Pyeongchang, Güney Kore olimpiyatlarında kros kayakta altın madalya kazanan Amerikan ekibinin sporcusu Kikkan Randall ’ın bundan sadece aylar sonra meme kanseri teşhisi ile kanıtlandığı üzere, egzersiz yapmak size bu konuda bağışıklık kazandırmaz.
Ancak Randall ve diğer genç, zinde kanser hastaları için, vücudunuz fiziksel ve zihinsel olarak kuşatma altındayken egzersiz yapmak bir tür normalliğe tutunmanın bir yoludur ve ayrıca geri dönmeyi de kolaylaştırır. Randall kanser tedavisi üstünden henüz bir yıl bile geçmemişken 2019 New York Maratonunu (42,2 km) koştu.
Randall, aktif tedavisi sırasında egzersiz programlarını enerji seviyelerine ve tedavi programına uyacak şekilde ayarladı. Gücü korumak için bir devre antrenmanı oluşturan ABD Kayak Ekibinden bir güç ve kondisyon koçu ile çalıştı ve ayrıca Teksas MD Anderson Kanser Merkezi’nde kardiyak onkolog olan Dr.Susan C.Gilchrist ile de güvenli bir şekilde kardiyovasküler zindeliği korumak için temastaydı.
Günlük 30 dakikalık bir fiziksel aktivitenin bile menopoz sonrası meme kanseri, kolon kanseri ve rahim kanseri oluşma risklerini azalttığı uzmanlarca belirtiliyor.
Aktivite sayesinde;
– Kansere sebep olabilecek hormonların kan seviyelerinde regülasyon sağlanır
– Besinlerin bağırsak geçişi hızlanacağı için besinsel karsinojenlere maruziyet azalır
– Sağlıklı vücut yağ seviyeleri sınırları korunur, yani egzersiz viseral yağ oranını azaltarak, proinflamatuar sitokin miktarını azaltır
Ve belki de yeni araştırmalardan çıkan en iyi haber, zaten kanser teşhisi konmuş sporcular için bile yapılan tüm egzersizlerin nüks etme şansını (tekrar kanser oluşma) geri çevirmesi.
Bu; koşu ayakkabılarınızın bağcıklarını bağlamak, spor salonunuza gitmek, bisikletinize atlamak için iyi bir neden..
Değil mi?
Kaynaklar;
Campbell, Kristin L. “Exercise Guidelines for Cancer Survivors: Consensus Statement from International Multidisciplinary Roundtable” Medicine & Science in Sports & Exercise: Nov2019 – Volume 51 – Issue 11 – p 2375-2390 doi: 10.1249/MSS.0000000000002116
Schmitz, Kathryn H et al. “American College of Sports Medicine roundtable on exercise guidelines for cancer survivors.” Medicine and science in sports and exercise vol. 42,7 (2010): 1409-26. doi:10.1249/MSS.0b013e3181e0c112
ACS Journals / Exercise is medicine in oncology: Engaging clinicians to help patients move through cancer – https://doi.org/10.3322/caac.21579
Hojan K et al. “Physical exercise for functional capacity, blood immune function, fatigue, and quality of life in high-risk prostate cancer patients during radiotherapy: a prospective, randomized clinical study” Eur J Phys Rehabil Med. 2016;52(4):489–501.