Buzul eriyik suyundaki mineraller, atmosferden büyük miktarlarda CO2 bağlayan bir ayrışma sürecini tetikler. Ancak buzullar daha da geri çekilirse, bu doğal CO2 yutağı ortadan kalkabilir ve iklim değişikliğini daha da hızlandırabilir.
Bilimde, dünyadaki yağmur ormanları gezegendeki en büyük CO2 rezervuarları olarak kabul edilir, ancak yakın tarihli bir araştırmaya göre belirli koşullar altında pozitif bir net CO2 dengesine sahip olabilirler, yani emdiklerinden daha fazla CO2 salabilirler. Alberta Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, buzullardan gelen eriyik sularının da atmosferdeki CO2’yi bağlayarak iklim değişikliğini yavaşlattığını keşfettiler. PNAS dergisindeki habere göreYayınlanan bir araştırmaya göre, Kanada Kuzey Kutbu’ndaki bazı eriyik nehirleri, Amazon bölgesindeki yağmur ormanlarından iki kat daha fazla CO2 emiyor.
Çoğu durumda nehirler ve göller pozitif net karbon dengesine sahip olduğundan bu şaşırtıcıdır. Özellikle rezervuarlar, sudaki çürüyen bitki maddelerinden ve diğer organik maddelerden büyük miktarlarda CO2 emisyonu üretir. Bilimin mevcut durumuna göre, yalnızca dünyanın iç suları, kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtların kullanımının yaklaşık yüzde onuna karşılık gelen CO2 emisyonları üretiyor.
Besin açısından fakir buzul suyu önemli ölçüde farklılık gösterir
Çalışmanın yazarı Kyra St. Pierre, “CO2 döngüsü çalışmasında buzulla beslenen nehirler ve göllerin büyük ölçüde göz ardı edildiğini” açıklıyor. bunun yerine pek çok mineral taşınırken, buzulların eriyen suyunda etkili bir şekilde CO2’yi bağlayan bir reaksiyon meydana gelir. Bunun sorumlusu, kalsiyum karbonatların ve diğer kalsiyum içeren bileşiklerin CO2 ile reaksiyona girdiği ve böylece çözünmüş kalsiyum ve karbonik asit ürettiği hızlı kimyasal ayrışma sırasında “taze aşınmış ve reaktif çökeltilerdir”.
Test alanı olarak 544 kilometrekarelik göl
544 kilometrekarelik Hazen Gölü’nün on bir buzul nehrinin eriyen sularıyla beslendiği Kanada’daki Ellesmere Adası’ndaki St. Pierre çevresindeki bilim adamları, bu reaksiyonların gerçekte ne kadar CO2 bağladığını araştırdılar. Yaz aylarında gölün ve ona bağlı on bir nehirden yedisinin sularının analizi, CO2 seviyelerinin havanın CO2 dengesinin çok altında olduğunu gösterdi.
Suyun CO2 doygunluğunun, suyun buzuldan eridiği noktadan uzaklaştıkça azaldığı tespit edildi. Suda bulunan karbon izotoplarının bir ölçümü, azalan CO2 içeriğinin mineraller tarafından tetiklenen kimyasal ayrışmadan kaynaklandığını gösterdi.
Ayrışma, atmosferdeki CO2’yi bağlar
Ayrışma reaksiyonu, suda zaten mevcut olan CO2’yi hızlı bir şekilde serbest bıraktığından, reaksiyonun devam etmesi için sürekli olarak havadan CO2 çıkarılır. Bu, gazın suda inorganik karbon ve iyonlar ve silikon bileşikleri şeklinde bağlı olması nedeniyle atmosferdeki CO2 oranının azaldığı anlamına gelir. Çalışmanın yazarlarına göre, Hazen Gölü ve ilgili nehirler tek başına yılda yaklaşık bin ton CO2 bağlamaktadır. Bölgeye dönüştürüldüğünde, miktar Amazon yağmur ormanlarındakinin iki katıdır. Göl, Amazon’dakinden 40 kat daha yüksek olan metrekare başına altı grama kadar CO2 bağlayabilir.
Bilim adamları, bu nedenle, buzul nehirlerinin, en azından bölgesel bir bakış açısıyla, atmosferdeki CO2 oranını önemli ölçüde azaltmalarına rağmen, şimdiye kadar çok az ilgi gören önemli bir CO2 yutağı olduğu sonucuna varıyorlar. Bununla birlikte, buzul nehirlerinin ve göllerin CO2 emiliminin mevsime bağlı olarak güçlü dalgalanmalara tabi olduğu ve büyük miktarlarda CO2’nin yalnızca yeterli yeni eriyik suyu varsa bağlandığı belirtilmelidir. Mevcut tahminler, CO2 yutağının bu yüzyılın ortalarına kadar artmaya devam edeceğini varsaymaktadır. Bununla birlikte, uydu görüntülerinin gösterdiği gibi, buzullar geri çekilmeye devam ederse, daha fazla eriyen su olmayacak ve CO2 bağlayıcı ayrışma süreci de duracaktır.