Kusma ve ishal genellikle mide virüsü veya bakteriyel gastrointestinal enfeksiyonu sebebiyle yaşanmaktadır. Mide ve kusmaya neden olabilecek diğer hastalıklar arasında solunum yolu enfeksiyonları, otitis media, streptokok boğaz ağrısı ve idrar yolu enfeksiyonları bulunur. Nadir durumlarda, bağırsak tıkanması, apandisit, menenjit, zehirlenme veya kafa travması gibi daha ciddi bir durum da ishale veya ishal olmadan kusmaya neden olabilir. İshal ve kusma, bebeklerden ve çocuklardan yetişkinlere kadar her yaştan insanı etkileyen yaygın belirtilerdir. Bu durumda biraz dinlenmek ve su kaybını önlemek için bol miktarda sıvı içmek en etkili tek tedavi yöntemidir.
Kusma ve İshal Neden Olur?
- Mide üşütmesi
- Soğuk algınlığı
- Streptokok boğaz ağrısı
- Besin zehirlenmesi: Besir zehirlenmesi; bakteri sebepli boğazda meydana gelen bir enfeksiyondur. Mikroplu veya kirli besinlerin tüketimi vücutta besin zehirlenmesine yol açabilir. Bu durum evde ya da restoranlarda besinin yanlış kullanımı ya da uygun şekilde pişirilmemesi gibi durumlarda oluşabilir.
- Stres ve anksiyete: Yapılan araştırmalar göstermiştir ki mide ve bağırsak fonksiyonlarının stresten etkilendiğini ve mide ile ilgili şunlar gibi bazı problemlere neden olduğunu göstermektedir: ishal, bulantı, kusma, kabızlık, hazımsızlık ve mide ekşimesi. Vücutta salgılanan stres hormonları mide ve ince bağırsaklardaki hareketliliği yavaşlatır ve kalın bağırsaklardaki hareketlerde artış olmasını tetikler.
- İlaç yan etkileri: Birçok ilacın yan etkileri arasında ishal ve kusma yer almaktadır. Ancak bazı ilaçlarda bu risk daha yüksektir. Bu durum ilacın çalışma şeklinden veya mideyi tahriş eden katkı maddeleri içerip içermediğyle ilgili olabilir.Ayrıca hastanın yaşı, genel sağlığı ve kullanılan diğer ilaçlar da bu yan etkiyi artırabilir. İshal ve kusmaya neden olan ilaçlardan bazıları şunlardır: İbuprofen (Advil) ve aspirin (Bufferin) gibi bazı antibiyotikler, kemoterapi ilaçları ve metformin (Glucophage, Fortamet) gibi steroid olmayan iltihap sökücü ilaçlar (NSAIDS)
- İdrar yolları enfeksiyonu
- Solunum yolları enfeksiyonu
- Menenjit
- Kulak enfeksiyonu
- Çok fazla yemek veya alkol tüketmek
- Apendisit
- Süt veya gıda alerjisi
- Reye sendromu
- Gebelik: Gebelik döneminde anne vücudu birçok değişiklik yaşar. Gebelik döneminde görülen ishal ve bulantının sebebi ise beslenme değişiklikleri, hormonal değişimler ve besin hassasiyetleridir. Prenatal vitaminler ayrıca bazı kişilerde ishala de neden olabilmektedir. Ayrıca kusma ve ishalin sebebi gebelik döneminde çok sık görülen gastroenterit de olabilir.
- Aşırı yemek veya içmek
- Aşırı alkol tüketimi
- Viral gastroenterit: Viral gastroenterit, bir virüsün neden olduğu bağırsaklarda meydana gelen bir enfeksiyondur.
Kusma ve İshal İçin Hangi Doktora Gidilir?
Kusma ve ishal durumunda dahiliye(iç hastalıkları) doktoruna gidilir.
İshal ve Kusma Tedavisi
İshal ve kusma genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Doğal tedavi yöntemleri ve bazı ilaçlar belirtilerin azalmasına ve vücudun susuz kalmasını önlemede yardımcı olabilir.
Eğer görülen kusma ve ishal vücutta meydana gelen bir enfeksiyon kaynaklı yaşanıyorsa doktor; antibiyotik tedavisi uygulayabilir. Bu durumda vücudun susuz kalmasını önlemek için serum da takılması gerekebilir.
Kusma ve İshal Tedavisi İçin Reçetesiz Satılan İlaçlar Nelerdir?
İshal ve kusma için reçetesiz satılan ilaçlar ve tıbbi tedaviler bulunmaktadır. Yetişkinler için genellikle güvenli olsa da, OTC ilaçları öncelikle bir doktora danışmadan alınmamalıdır.
OTC ilaçları şunlardır:
- Bizmutubsalisilat (Pepto-Bismol, Kaopectate)
- Loperamid (Imodium)
- Dramamine ve Gravol gibi antiemetik ilaçlar
Kusma ve İshal İçin Uzman Tavsiyeleri
- Stresten kaçının.
- Istirahat edin.
- Süt ve süt ürünleri tüketmeyin.
- Kafein tüketmeyin.
- Ellerinizi sabun ve su ile sık sık yıkayın.
- Su, et suyu, berrak sodalar ve spor içecekleri gibi sıvılar tüketin.
- Tuzlu kraker yiyin.
- Çok yağlı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durun.
Kusma Ve İshal İçin Bitkisel Tedavi Yöntemleri
Nane Limon Çayı
Nane limon; kusma ve ishal için etkili bitkisel bir tedavi yöntemidir. Nane limon çayını günde birkaç kez tüketebilirsiniz. Bu çayı yapmak için 1 tatlı kaşığı kuru naneyi bir bardak su içine atın. Sonrasında bunu kaynatın ve 10 dakika demlenmesini bekleyin. Ardından süzün içine limon ekleyin ve için.
Papatya
Papatyada bulunan iltihap sökücü ve mikrop karşıtı özelikler sayesinde ishal ve kusma gibi mide problemlerine iyi gelmektedir. Sindirim sisteminizin güçlü ve sağlıklı olması için günde 2 veya 3 kez papatya çayı tüketebilirsiniz.
- 1 bardak sıcak su içine 1 tatlı kaşığı papatya yaprakları koyun.
- Sonrasında 5 dakika demleyin ve süzün.
- İçine biraz da bal ekleyin ve ılıkken için.