Sual: Osmanlı Devleti’nde gayrimüslimlerin müslümanlardan farklı giyinmesinin hikmeti nedir?
Cevap: Müslümanlar ile gayrimüslimlerin birbirine benzemelerini din yasaklıyor. Devlet baskısı mevzubahis değildir.
Sual: Saç ektirmek câiz midir?
Cevap: Cemal sahibi olmak mübahtır.
Sual: Demir, bakır ve diğer madenlerden yapılan bilezik, kolye, toka takmak câiz mi?
Cevap: Câizdir. (Hindiyye.) Yüzük câiz değildir.
Sual: Küçük kız çocuğunun başını sıfıra vurdurmak câiz mi?
Cevap: Kadınların zaruret olmadıkça saçlarını erkekler gibi kısa kestirmeleri caiz değildir. Büyüklere câiz olmayan bir şeyi zaruret olmadıkça küçük çocuklara yaptırmak da aynı hükümdedir. Hele yedi yaşından sonra.
Sual: Erkek, küpe, kolye takabilir mi?
Cevap: Küpe, kadın ziynetidir; erkeğe helâl değildir. Gümüş de olsa böyledir. Kolye ve bilezik de buna kıyaslanır. Bunları erkek çocuğa bile takmamalıdır. İnci de böyledir. (İbn Âbidin, Alışveriş bahsi sonu.)
Sual: Vücuttaki kılları terlemeyi önlemek için almak câiz midir?
Cevap: Göğüs üzerindeki ve sırttaki kılların tıraşı edebe aykırıdır. Boyun kıllarının traşını İmam Ebu Yusuf câiz görmektedir. Kadınlara benzeme kasdı olmaksızın kaşların ve yüzdeki kılların alınması da câizdir. (İbn Âbidîn.)
Sual: Kadınlar saçlarını herhangi bir özrü olmadığı müddetçe hiç kesemez mi? Çok uzun olmasının verdiği rahatsızlık özür sayılır mı veyahut eşine güzel gözükmek amacı ile kısaltması câiz olur mu?
Cevap: Kadınlar saçını kazıyamaz. Kulak yumuşağına kadar kısa kestirebilir.
Sual: Günümüzde yapılan mezuniyet törenlerinin gizli amacı olduğu kep ve cüppe giydirerek herkesi papazlara benzetilmek istendiği söyleniyor. Böyle mezuniyet törenlerinin çıkışı hangi ülkedir, neden öyle giyinilir? Mesela Osmanlı ve Selçuklularda mezuniyet törenleri nasıldı?
Cevap: Mezuniyet merasimlerinde giyilen kep ve cüppenin Hıristiyanlıkla bir alâkası yoktur. Bilakis orijini Mağrib (Kuzey Afrika) ve Endülüs Müslümanları’nın giydiği taylasan adlı kıyafettir. Taylasan kukuletalı cüppe şeklinde ve bugün keşişlerin giydiğine benzeyen bir giysidir. Hazreti Peygamber ve sahabiler de giymiştir. Avrupalı ilim talipleri Endülüs’teki Kurtuba, Gırnata gibi üniversitelerde tahsil görürdü. Burada müderrisler taylasan giyerdi. Mezun olup icazet alanlara da taylasan giydirmek adetti. Bu usul Avrupa’ya geçmiştir. Taylasan, kep ve cüppeye dönüşmüştür. Papazlar da imamlar gibi sakal bırakır. Siyah cüppe giyer. Beyaz entari giyer. Her benzemek kötülenen benzemek değildir. Avrupa kolejlerindeki talebe ve hocaların kıyafeti İslam medreselerindeki kıyafetlere benziyor. Binaenaleyh kep giymek mahzurlu değildir.
Sual: Erkek için bacak, göğüs ve sırttaki kılları almak câiz midir?
Cevap:İbni Âbidin hazretleri “Göğüs üzerindeki ve sırttaki kılların tıraşı edebe aykırıdır. Kınye’de hüküm böyledir” diyor. Haram ve mekruh olmadığı anlaşılıyor. Sırt kılları çirkin bir manzara hâsıl edebilir. Sırtı kaşındırabilir. Bu niyetle almak caiz olur. Yine İbni Âbidin’de şöyle diyor: Boğazının üzerindeki tüyleri tıraş etmesinde İmam Ebû Yûsuf’tan gelen rivayete göre bir beis yoktur. Erkek için kaşlarını ve kendisini kadınlara ve kadınsı erkeklere benzetmeksizin yüzündeki tüyleri almakta herhangi bir beis yoktur”.(Alışveriş Faslı).
Sual: Alışveriş yapmak için dükkâna gelen travesti tabir edilen kişileri dükkândan kovmak caiz mi?
Cevap: Asla uygun değildir. Travesti olmak en nihayet günahtır. Herkese güler yüz ve tatlı dil lâzımdır.
Sual: Kadınların dışarıda alyans takmaları caiz midır?
Cevap: Hanımların, alyans dahil hiç bir ziynetlerini nikâh düşen erkeklere göstermesinin yasak olduğu âyet-i kerime ile sabittir.
Sual: Ay-yıldız veya Arapça Allah yazısı olan bir madalyonu boyundan asıp gezdirmek caiz midir? Bazı insanlar bunun küçük şirk olduğunu söylüyorlar?
Cevap: Mahzurlu değildir. Şirkle alakası yoktur. Bereket ve korunmak için takılır. Arapça yazı, âyet-i kerime ise helâya girerken örtmelidir. İnsanların düşmanlığını çeken şeyleri yapmamalıdır.
Sual: İçki reklamı olan formalarla spor yapmak caiz midir? Spor yaparken nelere dikkat etmek gerekir?
Cevap: Mekruhtur. Başkalarının görmesi dinen câiz olmayan yerlerinin açılmamasına, farzların terk edilmemesine, oyun üzerinde kumar oynanmamasına (başkası ile bahse girişmek veya başkaları bu oyun üzerine spor-toto gibi bahis oynamak gibi) dikkat etmelidir.
Sual: Peygamber Efendimiz’in za’feranla boyanmış elbiseleri giymeyi yasakladığını, hatta yakılmasını istediğini bildiren rivayete göre, sarı renkli elbise giymek günah mıdır?
Cevap: Tamamı sarı veya kırmızı elbise giymenin mekruh olduğunu bildiren zayıf kaviller vardır.
Sual: Başörtüsü omuzlara dökülmeli mi yoksa yakayı kapatsa yeterli mi? İnce başörtüsü kullanmak caiz mi?
Cevap: Omuzlar örtülü ise, yakayı kapatsa kâfidir. Omuzlara dökülmesi iyidir. İçini (saçları) gösteren başörtüsünün yok hükmünde olduğunu Hazret-i Peygamber bildirmektedir.
Sual: Bir kadının dışarıda topuğu ve ayak parmakları görünecek ayakkabı giyinmesi caiz midir?
Cevap: Kadının ayağının avret olmadığını söyleyen kaviller varsa da zayıftır. Bunlar da namazda kerahetle câiz görür, namaz dışında cevaz vermez. Ayakta kalın çorap varsa mahzuru olmaz. (İbni Abidin-Şurutü’s-Salât bâbı)
Sual: Gelinlik giymek caiz midir? Gayrımüslimlerin âdeti olduğundan dolayı nikâh merasiminde gelinlik giyilebilir mi? Gelinlik tesettüre aykırı düşer mi? Tesettüre uygun gelinliğin yabancı erkeklerin görmesinde bir mahzur var mıdır?
Cevap: Gelinlik âdete tâbidir. Eskiden kırmızı renkte olurdu. Şimdi beyaz olması âdet olmuştur. Bu bakımdan şer’en mahzurlu değildir. Kadınların arasında tesettüre uygun olmasa bile giyilebilir. Şu kadar ki kadının kadına bakması câiz olan yerlerini nazara almalıdır. Derin dekolte veya transparan ile kadınların yanına da çıkılamaz. Çünki kadının kadına karşı göbek ile diz kapağı arasını örtmesi farz, göğsü, sırtı ve karnını örtmesi vâcibdir. Yabancı erkeklere kapalı bile olsa gösterilemez. Çünki ziynettir. Eski düğünlerde, gelinlik giymiş gelinin evden çıkarken üzerine manto veya bir örtü örtüldüğünü gördük.
Sual: Bazı milletlerarası hava meydanlarında emniyet gerekçesiyle vücut hatları belli olacak şekilde elektronik tarama yapılmaktadır. Böyle bir uygulamaya maruz kalacak olursak ne yapmalıyız?
Cevap: Şer’en bir mahzuru yoktur. Aynadaki görüntü gibidir. Kendi görüntüsü değildir. Olsa bile, kanunun emri ikrahtır, zarurettir.
Sual: Kadınların kollarının dar bir bluz ile örtünmesi caiz midir?
Cevap: Kadınların kolları dar bluzla yabancı erkeğe örtünmüş olmaz. Bedeni de dar ise kadınlara ve kendi mahremi erkeklere karşı da örtünmüş olmaz. Kadınların, göğüs, sırt ve karınlarını başka kadınlara ve mahremlerine de örtmesi vâcibdir.
Sual: Yalnızken çıplak yıkanmak günah mıdır?
Cevap: Bazı âlimlere göre yalnızken de avret yerini örtmek gerekir. Bazılarına göre gerekmez. Bazılarına göre ise küçük banyo veya duşakabin gibi dar yerlerde gerekmez. Bunun ölçüsü iki kollarını açtıkları zaman banyonun, duşakabinin iki duvarına değiyorsa orası küçüktür. Bu fetvalar Kınye’de ve İbni Abidinde geçiyor. Hindiye’de ise pekçok kitaptan alarak çıplak kalınan odanın 5 arşın veya 10 arşın olması halinde çıplak bulunmanın mahzuru olmadığı yazılıdır. İki kol meselesi bu mesafeyi bulmak içindir. Bazı âlimlere göre yıkanılan yer böyle küçük olmasa da çıplak yıkanmak câizdir.
Sual: Erkeklerin gözlerine sürme çekmesi caiz midir?
Cevap: Sıhhat için câizdir; ziynet için değildir.
Sual: Erkeğin peruk takması caiz mi?
Cevap: Cemâl (güzel görünmek için) câizdir; ziynet (süslenmek) için değildir.
Sual: Pantolon gibi çorabı da oturarak mı giymek gerekir?
Cevap: Hadis-i şerifte, silvâr (pantolon) ve ayakkabının oturarak giyilmesi tavsiye edilmektedir.
Sual: Bazı firmalar mesela mamullerinde İsveç, İsviçre bayrağı gibi haçlı bayraklarını resmediyor. Böyle tişörtler imal ediyor. Bunları giymek küfrü gerektirir mi?
Cevap: Giyilen elbise ve kullanılan eşyada hürmet makamında görünür haç işareti bulunması mahzurludur.
Sual: Bir haftalık uzamış tırnak gusle mani midir?
Cevap: Hayır. Fazlası mekruhtur.
Sual: Evde namaz kılarken sarık sarmamız lâzım mıdır?
Cevap: Müstehabdır. Nitekim hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: “Sarıkla kılınan 2 rek’at namaz sarıksız kılınan 70 rek’at namazdan efdaldir” (Deylemî, Ebû Nuaym); “Nafile veya farz namazı sarıkla kılmak, sarıksız kılınan yirmibeş namaza bedeldir. Sarıklı bir Cuma ise, sarıksız yetmiş Cumaya bedeldir” (İbni Asâkir); “Sarık, küfürle iman arasında ayırd edici bir alâmettir. Onu sarana, her dolaması için, kıyamet günü bir nur ihsan olunur” (Taberânî, Bâverdî); “Sarık takınız; hilminiz artar. (Çünkü güzel giyinmek insanı vakara sevkeder ve hafifliklerden uzaklaştırır.) Melekler, bu alâmetleriyle görünür” (Taberânî); “Sarıklar Arapların taçlarıdır. Onu bıraktıktan sonra izzetlerini de yitirirler” (Beyhekî, Deylemî).
Sual: Kadınların halhal ve hızma takması caiz midir?
Cevap: Yalnız kadınlara ve mahremi olan erkeklere göstermek şartıyla caizdir. Çünki Kur’an-ı kerim, kadınların ziynetlerini yabancı erkekler göstermesini yasaklamıştır.
Sual: Kuş şeklinde küpe ve toka takmak caiz mi?
Cevap: Elbisede canlı resmi bulunması caiz değildir. Ancak gözleri yoksa ve yere konduğunda ayakta duran biri tarafından yüzü görülemeyecek şekilde küçük ise caizdir.
Sual: Boy abdesti alınması gereken bir halde sakal tıraşı olmak ya da başka yerlerindeki kılları kesmenin hükmü nedir? Kılları kestikten sonra abdest almanın bir mahzuru var mıdır?
Cevap: Cünüp iken tıraş olmak, vücut kıllarını kesmek, saç tıraşı olmak, tırnak kesmek mekruhtur. Cünüp değilken kestikten sonra abdest almak müstehabdır.
Sual: Altında resim olan veya yazı yazan çorapla namaz kılmanın hükmü nedir?
Cevap: Hürmet mahallinde olmadığı için mahzuru yoktur.
Sual: Ayakkabı silkelemek sünnet midir?
Cevap: Müstehabdır. Hazret-i Peygamber bir gün ayakkabısını giymeden evvel Cebrail aleyhisselâm gelip ikaz etti. Ayakkabısını silkeledi. İçinden bir akrep düştü. Bunun üzerine “Ayakkabısını silkelemeden giyen, bizden değildir” buyurdu. (Şir’atü’l-İslâm)
Sual: Okula giderken gözlerime rimel sürüyorum. Okulda abdest almama engel olur mu? Rimelimin akan yerini yıkıyorum, ama akmayan yerine su değmiyor. Abdestim olur mu?
Cevap: Öğrendiğime göre iki çeşit rimel vardır. Bunlardan birisi geçicidir, su ile akıp gidiyor. Bu, abdeste mâni olmasa gerektir. Kalıcı rimel ise, su geçirmez. Bu, abdeste mânidir. Şu kadar ki kadınların mahremi olmayan erkeklere makyajını göstermesinin câiz olmadığı din kitaplarında yazar.
Sual: Arkadaşımın domuz kafası şeklinde kabartmalı bir bardağı var. Bununla su içiyor. “Çok tatlı baksana domuzcuk” diyorlar. Benim bildiğime göre domuz İslâmiyette çok çirkin bir hayvandır. Arkadaşlarım günaha giriyor mu?
Cevap: Domuz İslâmiyette haram olan hayvanların başında gelir. Çocuklara bile böyle oyuncak almak doğru değildir.
Sual: Göğsünde yazı bulunan tişörtü, kabanı namaz dışında giymek mekruh mudur
Cevap: Din büyükleri, Lâtin harflerinin kiliselerde kullanıldığı için elbisede resim hükmünde olduğunu, namazda ve namaz dışında mekruh olduğunu, göğüs ve yanlarda tahrimen, sırtta tenzihen mekruh olduğunu bildirmektedir. Elbisenin içinde câiz ise de bulunmaması iyidir. Duvarlara da ihtiyaç olmadıkça asmamalıdır.
Sual: “Kadınların, namaz dışında, yalnız iken, diz ve göbek arasını örtmesi farz olup, sırtını ve karnını örtmesi vâcib, başka yerlerini örtmesi edebdir” deniyor. Bu erkek için de cari midir?
Cevap: Hayır.
Sual: Şapka nasıl çıktı? Hangi kiliseden çıkmıştı?
Cevap: İnsanlığın başından beri insanlar başlarını serpuş örtmüştür. Bugün şapka olarak bilinen serpuşun Hıristiyanlığın teslis itikadını sembolize edercesine üç köşeli olarak çıktığı, sonra bu hale dönüştüğü söylenir. (Bkz. Mahir İz, Yılların İzi) Nitekim Estergon Katedrali’nin kubbesinde -hâşâ- tanrı bu şekilde başında üç köşeli bir hâle olduğu halde resmedilmiştir.
Sual: Bazı parfümlerde Fransızca “alcol dénaturé” denilen madde bulunuyor. Bu etil alkol olmaktan çıkıyor mu? Cetyl alkol gibi etil alkol sayılmayan maddelerin câiz olduğunu biliyorum. Fakat krem sürünürken, ağzımıza gelip yutmuş olsak, bunun zararı var mıdır?
Cevap: Bildiğim kadarıyla alcol dénaturé denen maddenin kimyevî olarak etil alkolden farkı yoktur. Alcol dénaturé, etil alkolün içine başka kimyevîler karıştırarak elde edilen bir karışımdır. Umumiyetle etil alkolün içilmesini önlemek için sanayide yapılan bir muameledir. Cetyl alkolün ise yukarıdakinin aksine, etil alkol ile hiç bir alâkası yoktur. Bu bakımdan yutulması, yalanması haram değildir.
Sual: Lâtin harfiyle Hacı Şâkir yazan sabunla vücut yıkanır mı? Muhterem kelimelere hakaret olur mu?
Cevap: Hakaret yoktur. Caizdir.
Sual: Yazın örtüsüz yatmak mekruh mudur ?
Cevap: Bazı âlimlere göre caizdir.
Sual: Dinen kadınların saçlarını kesmedeki hüküm nedir? Kesilen saçları ne yapmak gerekir?
Cevap: Erkekler kadar kısa olmamalıdır. Kesilen saçları gömmelidir.
Sual: Kadınların burna hızma, göze renkli lens veya dişe renkli taş takmaları, ziynete girer mi? Gusle mani olur mu? Hanımların sünnet niyetiyle, dışarıya çıkarken sürme sürmeleri uygun mudur?
Cevap: Yabancı erkeklere göstermelerine din kaideleri izin vermemektedir. Sürme de böyledir. Bunlar altına su geçiriyorsa gusle mâni değildir.
Sual: Ebru eşarpların üretiminde hayvan ödü kullanıldığı için, bu eşarplarla namaz kılınabilir mi?
Cevap: Eti yenen veya yenmeyen hayvanların uzuvları, şeriata uygun kesilince veya avlanınca temizdir. Kaldı ki kimyevî değişikliğe uğrar. Eskiden kırmızı renk, kırmız adındaki bir ölü böcekten elde edilirdi. Bu sebeple kırmızı adını almıştır.
Sual: Giyim kuşamda cübbe ve sarık giymeye ne diyorsunuz? Diğer peygamberler de cübbe giyer, sarık takarlar mıydı? Yoksa bulunduğu mevkideki insanların giydiği şeyleri mi giyerlerdi?
Cevap: Böyle giyinmek sünnettir. Âdet olan yerde veya evde yalnızken giyilebilir. Yaşantıda örfe uymalıdır. Parmakla gösterilmeye sebep olmamalı, fitne çıkarmamalıdır.
Sual: Bebek odası mobilyası üzerinde hayvan figürleri/resimleri bulunması caiz mi? Acaba bunlar meleklerin bebek odasına girmesine engel olur mu?
Cevap: Oyuncak olarak bebekle oynamak İmam Ebu Yusuf’a göre çocuğa câizdir. Bunu biblo olarak kullanmak, rafa koymak, duvara asmak câiz değildir. Canlı resmi ve heykeli bulunan odaya rahmet meleklerinin girmeyeceği hadis-i şerif ile bildirilmiştir. Çocuk oynadıktan sonra oyuncağın üstü örtülebilir. Mobilyada ve çocuk elbisesinde canlı resmi bulunması için özür yoktur.
Sual: Hint kınasından geçici dövme yapmak caiz mi?
Cevap: Dövme yaptırmak hadis-i şerif ile yasak edilmiştir.
Sual: Bir hanım, muayyen haldeyken cünüp de olsa, gusül abdesti almadan tırnaklarını kesmesi câiz midir?
Cevap: Mekruhtur.
Sual: Tırnakları kesince evde çöpe atmak câiz midir?
Cevap: Kesilen tırnaklar gömülmeli veya suya atılmalı, yoksa çöpe atılmalıdır.
Sual: Canlı resmi, namaz kılan kimsenin ayağı altında, oturduğu yerde, bedeninde, elinde ise, mekrûh olur mu?
Cevap: İbni Âbidîn’de diyor ki: Resim, namaz kılanın ayaklarının altında veya üzerine basılan yaygı ve dayanılan yastıkta olursa mekruh değildir. Resim elinde olursa mekruhtur. Çünki ellerini yere koymaya mani olur. Ellerini yere koymak sünnettir Ancak resmi elinde tutmayıp eline asılı bulunduğu takdirde mekruhluk ortadan kalkar. Yerde ve yere serilen eşyâda, yastık, sergi, mendil, para, mektup pulları üzerinde ve cep, çanta, dolap gibi kapalı yerlerde ve elbisenin göbekten aşağı kısımlarında bulunması, resmi muhân (aşağı) tutmak olduğundan câizdir. Dürer’de diyor ki: Secde edilmeyen yerlerinde canlı resmi bulunan seccâde üzerinde kılmak mekrûh değildir. Çünki yere sermek hakâret etmek demektir. Paradaki, yüzükteki ve her yerdeki resim, küçük olursa, yani yere koyunca, ayakta duran kimse, uzuvlarını ayırd edemezse, namaz mekruh olmaz. Büyük ve örtülü olunca da, mekruh olmaz. Canlının başı kesilmiş, yüzü veya göğsü, karnı, başı silinmiş, sıvanmış ise, namaz mekruh olmaz. Cansız resimleri, meselâ ağaç, manzara resimleri, nerede bulunursa bulunsun, namaz mekruh olmaz.
Sual: Fıkıh kitaplarında namaz kılmak için elbise bulamayan kimse oturarak, rükû ve secdesi için ima (işaret) ederek namazını kılar buyuruluyor. Bu kimse oturup tek eliyle de avret mahallini mi kapatacak?
Cevap: Avret yerini örtmekten âciz kalan kimse, namazda oturduğu gibi veya daha iyisi ayaklarını kıbleye uzatıp, elleri ile önünü örtüp, imâ ile kılar. Çünki avret yerini örtmek, namazın diğer farzlarından daha mühimdir.
Sual: Gördüğüm bazı kimseler [erkekler] namazda başın etrafına mendil, tülbent bağlıyorlar ve tepeleri açık kalacak şekilde namazlarını kılıyorlar. Böyle namaz kılmaları caiz midir?
Cevap: Hazret-i Peygamber bazen başının tepesi açık olarak sarık sarardı.
Sual: Mısır ehramlarının (piramitlerinin) biblolarını süs olarak kullanmak mahzurlu mudur?
Cevap: Yasakların sınırını kendince genişletmek doğru değildir. Sadece canlı resmi ve küfr alâmeti (haç) biblo olarak kullanılamaz. Mısır ehramlarının din ile bir alâkası yoktur. Firavunlar içinde mümin olanları da vardı. Kaldı ki ehramlar sanat tarihinin benzersiz eserleri olmak itibariyle göz kamaştırmakta ve medeniyet bakımından yüksek bir seviyeye işaret etmektedir.
Sual: Osmanlılardaki harem-selâmlık tatbikatının İslâmiyette yeri olmadığını, bunu İran geleneğinin tesiriyle Emevîlerin ihdas ettiğini işittim. Doğru mudur?
Cevap: Harem-selâmlık geleneği İslâmiyetin başından beri vardır. “Kadınlara bir şey soracağınız, onlardan bir şey isteyeceğiz zaman, perdenin arkasından söyleyin. Bu onların ve sizin kalbiniz için daha temizdir” meâlindeki Ahzâb sûresinin 53. âyet-i kerimesine dayandırmışlardır. Hicab âyeti de denilen bu âyet-i kerime nâzil olduktan sonra Hazret-i Peygamber zaruret olmadan hanımlarla konuşmamış, onlarla bir arada oturmamıştır. Bundan sonra da Müslümanlar evlerinde harem-selâmlık tatbikatını devam ettirmiştir. Harem, yabancı erkeklerin giremeyeceği bir yerdir. Rahat hareket etmelerine, başı açık dolaşabilmelerine, sere serpe oturmalarına imkân verdiğinden dolayı hanımlar tarafından da hüsnü kabul görmüş ve benimsenmiştir.
Sual: Kürk giymek câiz midir?
Cevap: Domuz ve köpek dışında leş de olsa tabaklanmış her çeşit hayvanın kürkünü giymek kadın ve erkeğe câizdir. Bununla namaz kılmak da câizdir. Hatta bunların postunda namaz da kılınır. Ancak erkek bunu ziynet kasdıyla giymemelidir. Kadın ziynet kasdıyla giyebilir ise de, ne maksatla giyerse giysin, mahrem olmayanların yanına çıkamaz.
Sual: Kadınların deri çanta kullanmaları, bunu boyunlarına ve sırtlarına asmaları câiz midir?
Cevap: Kadınların deri çanta kullanmaları câizdir. Dışarıda deri elbise giyilmesi câiz görülmemiştir. Deri çanta sırta veya boyna asılır ise, elbise hükmünde olur. Elde veya küçük olup cepte taşınırsa mahzuru yoktur. Nitekim erkeklere ipekli giymek câiz olmadığı gibi, ipekli kese ve çantayı boynuna asması da böyledir. Ancak bu keseyi elinde tutması veya cebine koyması câizdir. (İbni Abidin)
Sual: Fıkıh kitaplarında Mâlikî mezhebinde kadınlara dokunma hâlinde arada kalın bir örtü varsa abdesti bozulmaz diyor. Kalın örtü ne demektir?
Cevap: Teninin hararetini, sıcaklığını hissettirmeyen kalınlıkta demektir. Kalın bir şey üzerinden dokunup şehvet hâsıl olursa, kasıtlı yapılmışsa günah ise de, abdesti hiç bozmaz.
Sual: Üzerinde kubbe, sütun bulunan seccadeleri yere sermek uygun mudur?
Cevap: Evet. Mübarek yazı ve resim (cami gibi) bulunan seccade, kâğıt, örtü yere serilmez.
Sual: Kaşları dökülmüş kadın veya erkeğin kaşları yerine dövme veya benzeri birşey yapması câiz midir?
Cevap: Cemâli düzeltmek veya tedavi maksadıyla olduğu için câizdir.
Sual: Bir erkek, yazın sıcak günlerde sokakta diz kapağını örten ama dizden aşağısını açıkta bırakan kısa pantolon giyebilir mi? Erkek için dizden aşağısı çıplak olarak dolaşması caiz midir?
Cevap: Câizdir. Ancak böyle namaz kılarsa mekruh olur.
Sual: Tesettürlü bir hanımın güneşten korunmak maksadıyla güneş gözlüğü takmasında dinen bir mahzur var mıdır?
Cevap: Ziynetli ve dikkat çekici olmamak kaydıyla caizdir.
Sual: Maddî vaziyetim çok iyi olmamakla beraber kıyafete çok hevesliyim. Üç kattan fazla elbise bulundurmamak lâzım geldiğini de işitiyorum. Benim yaptığım dinen uygun mudur?
Cevap: Güzel giyinmek dinen makbuldür. Zarurî ihtiyaçlarından kısmadan ve günah işlemeden kıyafet almak caizdir. Üç kat elbiseden fazla tutmayıp fakirlere vermek azimettir. Her hususta orta halli olmak iyidir. Kıyıya ihtiyat parası koymak lazımdır.
Sual: Çarşafın, Hıristiyan râhibelerinden alındığını işittim. Şu halde giyinmek câiz olur mu?
Cevap: Çarşafın Hıristiyan râhibelerinden geldiğine dair bir vesika yoktur. Benzerlik, bu hususta bir ölçü değildir. Âdetlerde, Müslüman olmayanlara uymak câiz görülmüştür. Kaldı ki kimden ve nereden gelirse gelsin bir örtünme vasıtasıdır. Âdet olan yerlerde çarşaf bir tesettür vâsıtasıdır ve giyinmek câizdir.
Sual: Makat etrafındaki kılları gidermek câiz midir?
Cevap: Kasık kıllarını 15 günde bir temizlemek sünnet, kırk günden sonraya bırakmak tahrimen mekruhtur. Dübürdeki, yani makat etrafındaki kılları gidermek ise müstehabdır.
Sual: Estetik ameliyat câiz midir?
Cevap: Yaradılışı değiştirmek âyet-i kerime ile yasaklanmıştır. Bu bakımdan estetik ameliyat da câiz değildir. Zevk için değil de, görünüşü kötü olup nefret uyandırıyorsa, estetik ameliyat olmak câizdir.
Sual: Porsuk kılından yapılan traş fırçasını kullanmak caiz midir?
Cevap: Câizdir. Hınzır dışında, eti yenen veya yenmeyen hayvanlardan şer’î kesimle veya kendiliğinden ölenlerin derisi, kılı tabaklanınca temiz olur, kullanılır.
Sual: Kadınlar, saçlarını deve hörgücü gibi yapmaktan hadis-i şerif ile men ediliyor. Bundan kastedilen tam olarak nedir?
Cevap: Uzun saçı örmek, at kuyruğu yapmak ya da ensede toplamak caizdir. Tepede toplamak hadis-i şerif ile men edilmiştir.
Sual: Papazlara mahsus şapka giymek Müslüman için neden câiz değildir?
Cevap: Bir müslümanın haç takması, zünnar kuşanması ve papaz şapkası giymesinin, gayrımüslim bayramlarını kutlamak ve âyinlerine tazim etmenin küfre sebep olacağı muteber fıkıh kitaplarda ve fetvâlarda yazılıdır. Naklî delili şu hadîs-i şeriftir ki, Resulullah aleyhisselâm, “Müslüman ile kâfiri ayıran, serpuşudur” buyuruyor. Kadı Beydâvî tefsiri ve Şeyhzâde hâşiyesinde Bakara suresinin İnnellezîne keferû diye başlayan âyet-i kerimesinin tefsirinde gıyâr (küfr alâmetleri) bahsinde bu hükümler anlatılıyor. Aklî delil ise, gayrımüslimlerin inançları icabı yaptığı işleri Müslümanların yapması, kendi dinlerini tahkir manasına geleceği için küfre sebep oluyor.
Sual: Cünüb iken tırnak kesmek veya kan aldırmanın hükmü nedir?
Cevap: Cünüb iken traş olmak, tırnak kesmek, kan aldırmak mekruhtur. Bunun sebebi, vücudun bir uzvunu gusülsüz olarak vücuddan ayırmaktır. Nitekim “Kesilen her kıl, neden beni zayi ettin diye soracaktır” mealinde gusletmeden kasık tıraşı olmayı men eden hadîs-i şerif vardır. Fukaha, tırnak ve saçı da buna kıyas etmiştir. (Şir’atü’l-İslâm)
Sual: Kadının kulağını iki ayrı yerden deldirmesi caiz midir?
Cevap: Örfe bakılır.
Sual: Bir kadın, manto veya çarşafsız olarak sokağa çıkabilir mi?
Cevap: Elbisesi dar, ince, süslü veya açık değil ise çıkabilir.
Sual: İslâmiyet denilince akla neden hemen yeşil renk gelmektedir?
Cevap: Yeşil renk, dinin şiarı olarak görülür. Resulullah’ın en çok giydiği ve sevdiği üç renkten biridir. Cenneti, sukûneti, istikrarı sembolize eder. Eskiler, pabuç, paspas, lazımlık gibi hakaret mahalli eşyanın yeşil olmamasına dikkat ederdi.
Sual: İnşaat mühendislerinin şantiyede baret takmalarının mahzuru var mıdır?
Cevap: Kanuni veya sıhhî mecburiyet özür olur.
Sual: Kısa kollu gömlek ile namaz kılmamak için askıda asılı bulunan bir ceketi giyebilir miyiz?
Cevap: Başkasının elbisesini onun izni olmadan giymek mekruhtur. Ya hep uzun kollu gömlek giymeli, yahud da kısa gömlek giydiği zaman ceket ile gezmelidir. (Berika, Âfâtü’l-Beden)
Sual: Nûr suresinin “Ay hâlinden kesilmiş ve evlenme için ümidi kalmamış olan yaşlı kadınlar ziynet yerlerini erkeklere göstermemek şartıyla dış elbiselerini bırakmalarında bir günah yoktur. Bununla birlikte yine de sakınmaları kendileri için daha hayırlıdır.” meâlindeki 60 âyet-i kerimesi çerçevesinde, yaşlı bir kadın yabancı erkeklerin yanında başı veya kolları açık oturabilir mi?
Cevap: Cilbab, kadınların dışarıya çıkarken üzerilerine aldığı, çarşaf, manto, mahrama gibi dış elbisesidir. Böylece iç elbisedeki süsler, darlık, incelik ve dekolte örtülmüş olur. İhtiyar kadın için bu kadarcık bir müsaade vardır. Zira âyet-i kerimedeki “ziynetlerini göstermemek şartıyla” ifadesi, örtülmesi gereken yerlerin açılamayacağına delâlet eder. Böyle kadınların saçının ve kolunun gözükmesinde beis yoktur diyenler varsa da, sahih olan kavil bu değildir. (Kurtubî)
Sual: Sultan II. Mahmud”un yaptığı kıyafet inkılâbında, ulemâ fese karşı çıkmış mıydı?
Cevap: Ulema hep padişahın yanında olmuştur. Fes, İslâmiyete aykırı bir serpuş değildir.
Sual: Bir el sabunun muhteviyatında “anise alcohol” (anason alkolü) yazıyor. Bunu kullanmak câiz midir?
Cevap: Alkol, sabun imalinde kimyevî değişikliğe uğrar. Uğramasa bile yıkanıp gittiği için mahzuru yoktur.
Sual: Erkeklerin ve kadınların ellerine kına yakması caiz midir?
Cevap: Erkeklere yara gibi şifa için caizdir. Kadınların yabancı erkeklere göstermemek şartıyla kına yakması müstehabdır.
Sual: Sağlıklı olmak ve vücudunu şekle sokmak maksadıyla vücud geliştirme hareketleri yapması caiz midir?
Cevap: Evet.
Sual: Suni peruk takmak caiz midir?
Cevap: Evet. Zaten insan saçını, saçına eklemek, hadîs-i şerif ile yasak edilmiştir. Bu sebeple kadın veya erkek cemal için ancak suni peruk veya hayvan kılından yapılmış peruk takabilir.
Sual: Erkek çocuğa, sünnetinde kına yakılması caiz midir?
Cevap: Erkeklerin, zaruretsiz, ziynet sebebiyle kına yakması mekruhtur. Çocuğa caizdir. Mesela başı ağrıyan bir erkeğin saçına veya yarası olanın buraya kına koyması mekruh değildir.
Sual: Resul-i ekremin kullandığı kokular nelerdir?
Cevap: Menekşeyi sever; “Menekşenin diğer kokulara üstünlüğü, benim insanlara üstünlüğüm gibidir” buyurmuştur. Gül, misk gibi kokuları da kullanmıştır.
Sual: Dışarıda kısa kollu gömlekle gezmek mekruh mudur?
Cevap: Hayır. Ama sünnete muhaliftir. Resulullah’ın gömleğinin kolları bileklerine kadardı.
Sual: Erkeklerin altın dışında, başka bir madenden yapılmış kolye, bileklik gibi takıları takması caiz midir?
Cevap: Kadınlara teşebbüh (benzemek) olur. (İbni Abidin)
Sual: Sarı ve kırmızı elbise giymek erkek için caiz midir?
Cevap: Bir kavle göre baştan aşağı ise tenzihen mekruhtur. (Şir’a)
Sual: Üzerinde İsviçre bayrağı (haç işareti) logosu bulunan çantayı kullanmak caiz midir?
Cevap: Muhakkar olduğu, hürmet makamında olmadığı için câizdir. Marka veya plakasında haç bulunan otomobiller de böyledir.
Sual: Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu anlatan Diriliş filminde, mütesettir bir kadın olmaması dikkatimizi çekti. Osmanlı öncesinde Türk cemiyetlerinde tesettür bu kadar yaygın değil miydi?
Cevap: Filmlerde ve romanlarda anlatılan şeylerin gerçek olması gerekmez. Türkler, Müslüman olduktan sonar, bu yeni dini gönülden benimsemişler; eski örf ve âdetlerinden bu dine aykırı ne varsa terk etmişlerdir. Hiç bir Türk cemiyetinde Müslüman kadınlar dışarıda başı açık dolaşmamıştır. Hatta Türkler müslüman olmadan evvel bile, kadınların başlarının ihtişamlı başlıklarla örtülü olduğunu, eski hikâye, destan ve resimlerden anlaşılmaktadır. Göçebe topluluklarda dinî bilgi ve dindarlık zayıf olabilir. Bir de göçebelerde, yaşanan sıkı ve hareketli kır hayatı sebebiyle kaç-göç (tesettür değil) şehirdeki gibi sıkı olmayabilir.
Sual: Yemek yerken başı örtülü olmak sünnet midir?
Cevap: Müstehabdır. Hem nimete hürmet gösterilmiş; yemek kokusunun sinmesi ve yemeğe saç düşmesi önlenmiş olur.
Sual: Çocukların elbise ve yatak takımlarında canlı resmi bulunmasının hükmü nedir?
Cevap: Yetişkinlerin yapmasının câiz olmadığı veya mekruh olduğu şeyleri, çocuklara yaptırmak da aynı hükümdedir.
Sual: Kimya-i Saadet’te ‘tesettüre riayet etmeyen kadın haram işler, buna razı olan erkek yakınları günaha ortak olur’ yazıyor. Bunu nasıl anlamalıdır? Bu durumda olan erkek, mesela kız kardeşi için ne yapabilir?
Cevap: Nasihat eder, emr-i maruf ve nehy-i münker yapar. Dinlemezse küserek, psikolojik baskı yaparak dinletmeye çalışır. Yine dinlemezse üstelemez, o yaptığı kötü işe kalben buğz eder.
Sual: Kadınların kaşını aldırması neden caiz değildir?
Cevap: Hikmeti, aldatmak ve sureti tebdile yeltenmektir. Kadın alınca, aldatmak oluyor. Bir de bu işi ekseriya kadınlar yapmaktadır.
Sual: Kadınların peçe takması vâcib midir?
Cevap: Şâfiî ve Hanbelî ulemâsının ekserisi, Mâlikî ve Hanefî âlimlerinin ise bazısı fitne zamanı kadınların yüzlerini örtmesi gerektiğine fetvâ vermiştir. Hazret-i Âişe’nin kavli de böyledir. Ancak hac için ihrama girdiğinde yüzünü örtemez. Ekseriyetin kabul ettiği kavil, kadının yüzünün ve ellerinin avret olmadığı istikametindedir.
Sual: Çinlilerin pirinç tarlasında güneşten korunmak için başlarına giydiği koni şeklindeki başlık şapka gibi midir?
Cevap: Evet.
Sual: Kadının kına süsü yaptırması dövme sayılır mı?
Cevap: Hayır. Dövme başkadır; kına süsü başkadır. Erkeğe ikisi de caiz değildir. Kadına yabancı erkeklere göstermemek şartıyla kına yakmak câiz, hatta müstehabdır.
Sual: Namazda iken vücuttan birşeyin sarkması caiz midir?
Cevap: Namazda sırta alınan şal, ceket, kaşkol gibi elbisenin sarkması mekruhtur. Kravat, kapişon ipine de dikkat etmelidir.
Sual: Ev temizliği için çağırılan temizlikçi, camları silerken kollarını açsa, ev sahibi günah işlemesine sebep olmuş sayılır mı?
Cevap: Hayır. Herkes kendisinden mesuldür. İşçi kadınların çalışırken kollarını açmasına cevaz vardır.
Sual: İlmihal kitaplarında içi gösteren kıyafetler yok hükmündedir buyrulmaktadır. İçini belli eden ince gömlekler için ne denebilir?
Cevap: Avret yerini örten elbise içini gösteriyor ise, yok hükmündedir. Diğerleri için örfe bakılır.
Sual: Şer’î kanunlarla idare edilen bir devlette gayrımüslim kadınlar halk arasında oldukları zaman tesettür etmek mecburiyetinde midir?
Cevap: Hayır. Maslahat için hükümet tahdid getirebilir. Mesela göğüslerini bacaklarını açmalarını men edebilir.
Sual: Çocuk için resimli pike nevresim kullanılabilir mi?
Cevap: Ta’zim değil, tahkir makamında olduğu için câiz ise de canlı resmini eve hiç sokmamak azimettir. Hazret-i Peygamber, Hazret-i Aişe’nin evinde gördüğü kuş motifli perdeyi indirip minder yapmasını istedi. O da öyle yaptı. Sonra bundan da razı olmadı ve minderi kaldırttı.
Sual: Bazı modernistler Kur’an-ı kerimde bahsedilenin başörtüsünün, göğüsleri kapatmak olduğunu söylüyorlar. Bu sözün hükmü nedir?
Cevap: Bütün ulema Kur’an-ı kerimde geçen hımar (başörtüsü) tabirini, başın da örtülmesi olarak anlamış, hadis-i şeriflerle de kuvvetlendirilen bu mana üzerine icma’ hâsıl olmuştur. Bu söz, sarih ve mütevâtir icma’ya aykırı olduğundan küfrü müstelzimdir.
Sual: Erkek kaba avret mahalli örtülü olmak kaydıyla dizini, baldırını dar bir şekilde örten elbise giyebilir mi?
Cevap: Başkasının yanına çıkması mekruhtur.
Sual: Dalış yapabilmek için dalgıç/dalış elbisesi giyebilir mi?
Cevap: Dalgıç kıyafeti, ne kadar vücudu sararsa sarsın, kalın olduğu için avret yerlerini belli etmemektedir. Ediyorsa, zaruret varsa, giyebilir.
Sual: Türban ile başörtüsü aynı mıdır?
Cevap: Türban, Hindistan’da Sihlerin giydiği sarığa benzer başlığın adıdır. Türban başka şeydir, başörtüsü başka şeydir. Kur’an-ı kerime göre, boynun örtülmesi farz olduğundan, türban başörtü yerine geçmemektedir. Türban, 12 Eylül sonrası, mekteplerde takılmasına bir ara müsamaha edilen bir kıyafettir.
Sual: Hürrem Sultan’ın resimleri gerçek midir? Eğer gerçekse niye başı açıktır?
Cevap: Gerçek olup olmadığını bilemeyiz. Hayal mahsulü olmak ihtimali fazladır. Müslüman kadınlar evlerinde başı açık oturabilirler.
Sual: Formasında haç işareti olan takımı bilgisayar oyunlarında seçmek, o takımla oynamak ve sosyal ağlarda kendisine yabancı isimle hesap açmak, bu takımın formasını giymek küfür olur mu?
Cevap: Hayır. Formasını giymek mahzurludur.
Sual: Eski fotoğraflarda bazı Osmanlı askerlerinin yakasında Almanya ve sair Hristiyan devletlerce verilmiş haç şeklindeki madalyalar görülmektedir. Bir Müslümanın kıyafetinde bu tür sembolleri havi madalyaları taşıması caiz midir?
Cevap: Zaruretsiz hayır.
Sual: Kadın, eşinin yanında pantolon, pijama, tayt veya eşofman giyebilir mi?
Cevap: Pantolon, pijama, eşofman ve tayt erkek kıyafetidir, yalnızken de giyemez. Zevcinin yanında çıplak bile durabilir; ama bunları giyemez.
Sual: Çocuklara sarı renkli giydirmek sünnet midir?
Cevap: Hazret-i Hasen dünyaya geldiğinde, sarı renkli beze sarılmıştı. Hazret-i Peygamber, sarı renkli bezin çözülüp, beyaz renkli bezle sarılmasını buyurdu. Onun için bebeklere sarı renkli bez giydirmek uygun görülmemiştir. Bunun hikmetleri vardır. Parlaktır; nazarı çeker. Şeytanı celbeder. Çocuk sarılık olursa farkedilmez.
Sual: Bir erkeğin, zevcesinin evde mini etek giymesini istemesi caiz midir?
Cevap: Kadın, kocasının yanında tesettüre mecbur değildir. Yabancı kadınların ve mahremi olan baba, kardeş gibi erkeklerin yanında dizlerinin üzerinde etek giymesi, ayağında uzun kalın çorap olsa bile caiz değildir.
Sual: Sarı, kırmızı, yeşil renklerinin Türk tarihinde hususi yeri var mıdır?
Cevap: Kırmızı, hanedan rengidir. Ayrıca murad rengidir. Bu sebeple gelinlikler kırmızı olur. Ayrıca kötü cinler kırmızıdan kaçar. Yeşil mübarek renktir. İslamiyet’i sembolize eder. Sarı, gözlere sürur veren bir renk olarak Kur’an-ı kerimde övülür.
Sual: Mezuniyet merasiminde havaya kep atmanın dinen bir mahzuru var mıdır?
Cevap: Hayır. Örfe ait bir husustur.
Sual: Bir işe müracaat edip sözleşme imzalayan hanım, sonradan pantolon giymek mecburiyeti olduğunu öğrense, akdi feshedebilir mi?
Cevap: Pantolon giymeyeceğini söyler. Kabul etmezlerse, bu, akdi fesih (bozma) sebebi sayılır. Zira dine aykırı bir şart koşulamaz.
Sual: Erkeklerin kollarına boncuk, ip, deri bağlaması caiz midir?
Cevap: İbni Âbidin’de melâbis (giyim-kuşam) bahsinde diyor ki: Parmağına bir şeyi hatırlatmak üzere ip bağlamak (retîme) vs mekruh değildir. Cenab-ı Peygamber bazı esbabına bunu tavsiye buyurdu. Bazılarının âzâsına, kollarına, bileklerine, pazularına ip, zincir vs bağlaması böyle değildir, mekruhtur. Zira manasız bir harekettir.
Sual: Protez saç takmak caiz midir? Abdest ve gusle mâni midir?
Cevap: Caizdir. Ancak altına su geçmiyorsa, zaruret olmadığı için abdest ve gusle mânidir.
Sual: Evli bir hanımın, sokakta kendisinin evli olduğunun anlaşılması için alyans takması caiz midir?
Cevap: Hayır. Kadınların ziynetlerini yabancı erkeklere göstermesini Kur’an-ı kerim yasak ediyor.
Sual: Pantolon giyen bir hanıma çok yakışmış, çok güzel olmuş demek, imana zarar verir mi?
Cevap: Kadınların erkeğe benzemesi, pantolon caiz değil ise de, bunun inkârı veya beğenilmesi, imana zarar vermez; yani şarap, domuz gibi haram-ı aynî değildir; erkeğe benzemekten dolayı haramdır.
Sual: Erkeklerin düğünde ya da davette papyon takmaları caiz midir?
Cevap: Evet. Kravattan farkı yoktur.
Sual: Sultan Abdülhamid ve Sultan Vahideddin kravat takmış mıdır?
Cevap: Evet. O devirde İstanbulin denilen yakalı ceket giyilmemişse, yüksek tabaka mutlaka kravat takardı.
Sual: Ayakta saç taramanın fakirliğe sebep olduğu doğru mudur?
Cevap: Ayakta saç tarayan borca boğulur mealinde bir hadis-i şerif vardır (Künûzü’d-Dekâik, Şir’atü’l-İslam)
Sual: Erkeklerin altın olmayan, ama altın rengi gibi görünen saatleri takması caiz midir?
Cevap: Caizdir.
Sual: Berika’da “Başkalarının günaha girmemeleri için, bir kimsenin mübahları terk etmesi iyi olur. Fakat sünnetleri, hatta müstehabları etmesi caiz olmaz. Mesela, gıybet yapmamaları için, misvak kullanmayı, sarık sarmayı, başı açık gezmeyi, merkebe binmeyi terk etmek iyi olmaz” diyor. Halbuki başka yerde de giyim kuşamda zamanın örfüne uyulması lazım geldiğini söylüyor. Bu ikisinin arası nasıl bulunur?
Cevap: Sarıklı, cüppeli gezmenin âdet olduğu yerde, müstehab olduğu için şöhret olur, “Ne mübarek adam, müstehabı bile yerine getiriyor” derler; o halde terkedeyim, diye düşünmemeli, giymeli demektir. Şimdi ise fitne olur.
Sual: Kadın pantolon giyse ve üstüne giydiği pardesü de dizlerine kadar gelse namazı sahih midir?
Cevap: Namaz sahihtir. Zira namaz için tesettür yerine gelmiştir. Ama pantolon giymek caiz değildir, çünki kadının, erkeğe, erkeğin kadına benzemesi men edilmiştir. Nitekim süslü elbiseyle namaz kalın kadının namazı sahihtir; ama bununla yabancı erkeklere tesettür olmaz.
Sual: Saçları çok yağlanan, kaşınıp acıyan ve sürekli yıkamak mecburiyetinde kalan bir kadın saçlarını 3 numaraya vurdurabilir mi?
Cevap: Kına koymak ve saire şifa tedbirlerini alıp fayda görmezse sıhhat için caizdir.
Sual: Pardesü bir miktar kısa ve çorap kalın olsa caiz midir?
Cevap: Pardesü dizleri örtmelidir.
Sual: Kapişonlu pardesü giymek mahzurlu mudur?
Cevap: Dikkat çekmemek kaydıyla caizdir.
Sual: Kafamızı güneşten korumak için ne takabiliriz?
Cevap: Takke, bere, kefiye takılabilir. Güneşe çıkmamak iyidir.
Sual: Hanımlar desenli, topuklu ayakkabı giyebilir mi?
Cevap: Giyebilir. Çok dikkat çekici olmamalıdır.
Sual: Kadınların yüzlerini örtmesi müctehid âlimlere göre en azından müstehab, hatta Hanbeli ve Şâfiîde vâcip görüşü de olduğuna göre, bir kimse kadınların yüzünü kapatması hükmünü beğenmese, müstehaplığını da inkâr etse küfre düşer mi?
Cevap: Müstehabı inkâr veya ihtilaflı meselelerde inkâr küfür değildir. Hakkında ibaresi açık ve delaleti sarih âyet-i kerime ve hadis-i şerif olmayan bir şeyi inkâr küfür olmaz.
Sual: Gelin, kayınpederinin yanında namaz kılabilir mi?
Cevap: Kılabilir. Bir kadını namaz kılarken, elbisesi harice karşı mütesettir ise, bir başkası bile görebilir.
Sual: Erkeğin başı açık gezmesinin hükmü nedir?
Cevap: Örfe ait bir iştir. Eskiden ayıp karşılanırdı. Şimdi karşılanmıyor.
Sual: Hint kınasından çiçek gibi şekilli kına yapmak caiz midir?
Cevap: Caizdir. Ama ziynet olduğu için erkeklere göstermemelidir.
Sual: Günlük giydiğimiz ayakkabıyla namaz kılmak caiz midir?
Cevap: Ayakkabı ile kılmak sünnettir. Altında necaset varsa üstüne basılır; altında da necaset varsa çıkarılır. Zan ile hüküm verilmez. Sokaklar temiz kabul edilir. Necasete basmış ise, bir müddet yürümekle temizlenmiş sayılır.
Sual: Dinimizde ametist, akik gibi tabii taşların yeri nedir? Yanımızda taşırsak faydasını görür müyüz?
Cevap: Akik medhedilmiş.
Sual: Gelinliği kapalı da olsa yabancıya göstermek neden caiz değildir?
Cevap: Çünki ziynettir. Bir kadın tam kapalı olsa, fakat elbisesi gösterişli olsa, namazı sahihtir; ama yabancı erkeklere görünmesi caiz değildir.
Sual: Tafust veya Khamsa diye adlandırılan, bir elin beş parmağı şeklinde ve genellikle takı olarak kullanılan aksesuarı kullanmakta mahzur var mıdır?
Cevap: Yoktur. Fatma anamızın eli diye de bilinir.
Sual: Erkeklerin sıkıntıdan kurtulmak için ve sağlık niyetiyle kehribar kolye, bilezik vs takması caiz mi?
Cevap: Hayır.
Sual: Zikir niyetiyle kehribar tesbih kullanmak caiz mi?
Cevap: Evet.
Sual: Erkek bebeğe gazı sancısından kurtulmak için veya diş çıkarması kolaylaşsın diye kehribar kolye veya bilezik takmak caiz mi?
Cevap: Caiz.
Sual: Kısa kollu tişört veya gömlek giymek caiz midir?
Cevap: Caiz ise de namazı kısa kollu kılmak mekruhtur. Hazret-i Peygamber’in gömleğinin kolları hep bileğine kadardı. Bu niyetle hep uzun kollu giyen, sevap kazanır.
Sual: Sıkmabaş tabir edilen baş örtme şekli caiz midir?
Cevap: Başörtüyü pardesü içine sokup uçlarını arkadan sıkıca bağlamak, dikkat çekmemek ve boyun görünmemek şartıyla caizdir.
Sual: İşyerine gelen açık saçık kadınlara karşı tavrımız nasıl olmalıdır?
Cevap: Herkese güler yüz ve tatlı dil göstermeli; kimseyi kendine düşman etmemelidir. Fazla samimi olmamalı; hatır sorarsa cevap vermeli; bir işleri olursa yardımcı olmalıdır. Allahın kullarına acıyana, Allah da acır.
Sual: Bir mezhebe göre mütesettir olan bir kimse, başka bir mezhebe göre olmasa, oraya rahmet melekleri girer mi?
Cevap: Girer.
Sual: Hanımların pantolon benzeri eşofman giyerek sadece kadınların bulunduğu bir yerde pilates yapmaları uygun mudur?
Cevap: Kadınların pantolon, eşofman, tayt ve pijama pantolonu ile yalnız başına durmaları dahi caiz değildir. Çünkü bunlar erkek kıyafetidir.
Sual: Ümmü Seleme validemiz, “Tesettür âyeti indiği zaman, ensâr kadınları başlarındaki siyah örtüden dolayı başlarına karga konmuş gibi görünüyorlardı” buyuruyor. Buradan kadınların siyah giymesinin farz olduğu manası çıkarılamaz mı?
Cevap: Hayır. Bu, emr-i vücûbî bildirmez. O zaman o kumaşı bulduklarını gösterir. Kadınların namahreme nerelerini örteceğini nasslar bildirir; nasıl örtüleceği örfe kalmıştır. Çarşaf, ehram, manto-başörtüsü, şalvar-atkı âdet olan yerlerde buna göre giyinilir. Aksi takdirde parmakla gösterilmeye sebep olur ki, hadis-i şerifle men edilmiştir.
Sual: Başı kapalı bir kadının, vücut hatlarını belli edecek kadar dar ve ince elbise giymesi, kısa kollu bluz giymesi, mini etek giyene göre daha uygun değil midir?
Cevap: Daha az günahtır.
Sual: İnsan saçı kullanılan ve zamk ile başa yapıştırılan protez saç kullanmak uygun mudur?
Cevap: Hayır. Hem insan saçı kullanmak caiz değildir. Hem de gusle mâni olur.
Sual: Tabii saç rengi siyah olan siyaha boyatabilir mi?
Cevap: Ağaran saçı siyaha boyamak hadis-i şerif ile men edilmiştir. Bir kavle göre caizdir.
Sual: Papyon takmak caiz midir?
Cevap: Evet. Kravat gibidir.
Sual: Kadının evde başı açık dururken topuz yapması uygun mudur?
Cevap: Tepede değil, ensede yapması caizdir. Zira tepede deve hörgücü gibi topuz yapmak yasaklanmıştır.
Sual: Kadın kocasına güzel gözükmek için takma kirpik takabilir mi?
Cevap: Caizdir.
Sual: Erkeğin bandana takması caiz midir?
Cevap: Kadınlara mahsus bir kıyafet olmadıkça caizdir. Ama hoş görülmüyor.
Sual: Gümüş işlemeleri olan Oltu taşı tesbih kullanmak caiz midir?
Cevap: Gümüş tesbih kullanmak mekruhtur; gümüş işlemeli ise caizdir.
Sual: Kadınların gümüş ve altın dışında takı takmaları haram mıdır?
Cevap: Değildir. Sadece altın ve gümüş dışında metallerden yüzük takmaları caiz değildir.
Sual: Çocuklara canlı resimli bluz veya fırfırlı şapka giydirmek caiz mi?
Cevap: Hayır. Büyüklere mübah olmayan işi, çocuğa yaptırmak caiz olmaz.
Sual: Kadınların namahreme göstermeden pırlanta taşı olan yüzük takmaları caiz midir?
Cevap: Caizdir. Beyaz altın, platin, demir, bakır, tunç gibi madenlerden yüzük takmak kimseye caiz değildir.
Sual: Kadının, erkeğin giyemeyeceği tarzda, etek misali pantolon giymesi caiz midir?
Cevap: Pantolon erkek kıyafetidir. Kadın giyemez. Etek şeklindeki kıyafet de pantolon gibidir. En azından şüphelidir. Ancak Anadolu’da, Konya civarının kadın şalvarları pantolon değildir, kadına caizdir.
Sual: Müslüman erkeğin saçını yanlarını kestirip üst tarafını uzatması caiz midir?
Cevap: Evet. Keşişler gibi yanlarını kazıyıp üstünü bırakırsa, mekruhtur.
Cevap: İsviçre gibi üzerinde haç olanlar dışında mahzuru yoktur. Olanların da belden yukarıda taşınması mahzurludur.
Cevap: Caizdir.
Sual: Diş teli takmak caiz midir?
Cevap: Çirkin görünüyor, nefreti mucip oluyor veya sıhhat problemleri doğuruyorsa caizdir. Niyeti düzeltmelidir.