İnsan Bedeninde Değişik Hücre Tipleri
Beden, her biri kendi yapısı ve işlevi olan trilyonlarca hücreden oluşan karışık organizmalardır. Bilim adamları vasati bir bedendeki hücre rakamını varsayım etmede çok yol almışlardır. En son hipotezler hücre rakamını takribî otuz trilyon olduğudur. Bu hücrelerin hepsi, yaşamda kalabilmek ve zorunlu tüm esas işlevleri yerine getirmek için geçim içinde çalışır. Ama bu yalnızca bedende ki […]
Beden, her biri kendi yapısı ve işlevi olan trilyonlarca hücreden oluşan karışık organizmalardır. Bilim adamları vasati bir bedendeki hücre rakamını varsayım etmede çok yol almışlardır. En son hipotezler hücre rakamını takribî otuz trilyon olduğudur. Bu hücrelerin hepsi, yaşamda kalabilmek ve zorunlu tüm esas işlevleri yerine getirmek için geçim içinde çalışır. Ama bu yalnızca bedende ki insan hücreleri değildir. Bilim adamları, insan bedenindeki bakteri hücrelerinin rakamının muhtemelen insan hücrelerinin rakamını geçtiğini varsayım etmektedirler.
Bedende suratlarca değişik tipte hücre vardır ve hücrenin yapısı, yerine getirdiği rol için harikuladedir. Misalin, sindirim sistemi hücreleri, iskelet sistemi hücrelerinden yapı ve işlev bakımından değişiktir. Değişiklikler ne olursa olsun, bedenin tek bir ünite olarak çalışmasını sağlamak için hücreler doğrudan veya dolaylı olarak birbirine bağlıdır.
İnsan Bedeninde Kaç Değişik Hücre Tipi Vardır?
Bedende takribî iki surat değişik hücre tipi vardır. Bunlardan yalnızca birkaç misal alttaki gibidir:
• Kırmızı kan hücreleri
• Ten hücreleri
• Nöronlar
• Yağ hücreleri
İnsanlar çok hücreli, karışık organizmalardır. Bedenin içindeki hücreler uzmanlaşmıştır. Bu, her hücre tipinin eşsiz ve özel bir işlevi yerine getirdiği anlamına kazanç. Bu sebeple, bedendeki iki surat değişik hücre tipinin her biri değişik bir yapıya, şekle, ebada ve işleve sahipken muhtelif organelleri kapsamaktadır. Misalin:
• Beyinde hücreler daha uzun olabilir ve dolayısıyla sinyalleri daha bereketli iletebilirler.
• Kalbin hücreleri daha fazla mitokondriye sahiptir zira çok fazla enerjiye lüzum dinlerler.
• Solunum sistemindeki hücreler oksijeni almaktan ve karbondioksiti hür vazgeçmekten mesuldür.
Ayrıca tüm hücreler insan bedeninin bereketli çalışmasını sağlamak için beraber çalışırlar.
Bedende Kaç Tane Hücre Vardır?
Son araştırmalara göre vasati bir şahsın takribî otuz trilyon insan hücresi kapsadığı varsayım edilmektedir. Elbette bu, ortak bir yaklaşımdır ve hücreleri saymak mucizevi derecede karışık bir gidişattır. Tek bir hücrenin ağırlığını ya da büyüklüğünü bulmak ve insan bedeninin hacmine direnerek bir hipotezde bulunmak kadar kolay bir hadise değildir. İnsan bedeninde ki iki surat değişik hücre tipinden her biri değişik bir ebada ve ağırlığa sahiptir. Beden içinde, bazı hücreler daha yoğun sarılırken, öbürleri daha fazla dağılırlar. Hücreler aralıksız ölür ve aynı anda yenileri oluşur. Bunun üzerine reel hücre rakamı, boy, kilo, yaş, sıhhat ve etrafsal etkenlere bağlı olarak bireyden şahsa değişmektedir.
Yapabilecek en iyisi vasati bir insana sabreden bir varsayım bulmaktır. Son zamanlarda yapılan bir çalışma da, referans olarak, 20-30 yaşları arasında, 70 kilo ağırlığında ve 170 santimetre olan bir şahıs araştırılmıştır. Araştırmada, analistler her bir hücre tipinden geçerek ve her bir tipin rakamını varsayım etmek için muhtelif usuller kullanmışlardır. Bedenin her uzvundaki hacimlerin ve yoğunlukların ayrıntılı bir listesini oluşturmak için mevcut olan en aktüel bilgileri kullanmışlardır. Ve tüm değişik hücre tipleri hipotezine eriştiklerinde hepsini bir araya toplayarak geldikleri sayı otuz trilyon olmuştur. Bedende değişik hücre tipleri bulunmaktadır ve bu hücre tiplerinin misallerinden kimileri alttaki gibidir:
Kök hücreler: Kök hücreler bedenin kendine has hücreleri olup, uzmanlaşmamış olmaları ve belli uzuvlar için özel hücrelere veya dokulara dönüşme maharetleri vardır. Kök hücreler dokuyu yenilemek ve onarmak için kezlerce parçalanabilir ve artabilirler. Bilim adamları kök hücre araştırmaları alanında, doku onarımı, uzuv nakli ve hastalığın rehabilitasyonu için hücreler üretmek emeliyle kök hücrelerin yenilenme özelliklerinden faydalanmaya çalışmaktadırlar.
Kemik hücreleri: Kemikler, bir çeşit mineralize bağ dokusu ve iskelet sisteminin ana bileşenidir. Kemik hücreleri, bir kollajen ve kalsiyum fosfat mineral matrisinden oluşan kemik oluşturur ve bedende üç ana tip kemik hücresi vardır. Bu kemik hücreler alttaki gibidir:
• Osteoklastlar, emilim ve asimilasyon için kemiği dağılan büyük hücrelerdir.
• Osteoblastlar kemik mineralizasyonunu kumpaslar ve kemik yaradılışı için mineralleşen osteoid üretir.
• Osteoblastlar osteositler oluşturmak için olgunlaşır. Osteositler kemik yaradılışına ve kalsiyum balansının korunmasına destekçi olmaktadır.
Kan hücreleri: Oksijenin bedende taşınmasından enfeksiyona karşı savaşmaya kadar kanda ki hücreler hayat için hayati ehemmiyete sahiptir. Kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositler olmak üzere üç cins kan hücresi vardır. Bu üç tip kan hücreleri alttaki gibidir:
• Kırmızı kan hücreleri RBC’ler: Kırmızı kan hücreleri, kan cinsini tanımlar ve ayrıca hücrelere oksijen taşınmasından da mesuldür. İnsan bedeninde ki en fazla bulunan hücre tipidir ve tüm hücrelerin yüzde 80’inden aşırısını oluşturmaktadır.
• Beyaz kan hücreleri: Beyaz kan hücreleri, patojenleri yıkım eden ve bağışıklık sağlayan bağışıklık sistemi hücreleridir.
• Trombosit: Trombositler kanın pıhtılaşmasına ve kırık veya zararlı kan damarlarından kaynaklanan fazla kan kaybını önlemeye destekçi olmaktadır.
Ayrıca kan hücreleri kemik iliği tarafından üretilmektedir. Erişkin bireylerin beden etraflarında ve muhtelif yerlerinde vasati yirmi beş trilyon RBC vardır. Genellikler bayanlar erkeklerden daha az sahipken, daha yüksek irtifalarda yaşayan şahıslar da genellikle daha fazla RBC bulunmaktadır. Son hesaplamalara direnerek, bedende takribî surat kırk yedi milyon trombosit ve başka bir kırk beş milyon lenfosit bir cins beyaz kan hücresi bulunmaktadır.
Adale hücreleri: Adale hücreleri, bedenin hareket etmesi için ehemmiyetli olan adale dokusunu oluşturmaktadır. İskelet adaleyi dokusu, gönüllü harekete izin veren kemiklere yapışır ve iskelet adaleyi hücreleri, adale lifi demetlerini gözeten ve destekleyen bağ dokusu ile kaplıdır. Kalp adaleyi hücreleri, kalpte bulunan istemsiz kalp adaleyi oluşturur. Bu hücreler, kalp kasılmasına destekçi olur ve birbirlerine, kalp atışının senkronizasyonuna izin veren birleştirilmiş diskler ile birleşir. Düz adale dokusu kalp ve iskelet adaleyi gibi çizgili değildir. Düz adale, beden boşluklarını kaplayan ve bir hayli uzvun duvarlarını böbrekler, bağırsaklar, kan damarları, akciğer ve hava yolları vb. gibi oluşturan istemsiz adalelerdir.
Yağ hücreleri: Adipositler olarak da adlandırılan yağ hücreleri, yağ dokusunun esas hücre bileşenidir. Adipositler, enerji için kullanılabilecek depolanmış yağ damlacıkları kapsar. Yağ depolanırken, yağ hücreleri şişer, biçimleri yuvarlaklaşır ve yağ kullanılırken bu hücrelerin ebadı küçülür. Ayrıca adipoz hücreleri, seks hormonu metabolizmasını, kan tazyikinin tertip edilmesi, insülin duyarlılığı, yağ depolanmasıyla kullanımı, kanın pıhtılaşması ve hücre sinyallemesini etkileyen hormonlar ürettiği için endokrin bir işleve sahiptir.
Ten hücreleri: Ten katmanından oluşan epitel dokusu, bağ dokusu katmanı ve daha düşük bir subkutan katman ile desteklenir. Tenin en dış katmanı birbirine yakın biçimde ambalajlanmış yassı, yassı epitel hücrelerinden oluşmaktadır. Cilt bedenin içyapılarını zarardan gözetir, kurumayı önler, mikroplara karşı bir mani misyonu görür, yağ ambarlar, vitamin ve hormon üretir.
Asap hücreleri: Asap hücreleri veya nöronlar, asap sisteminin esas üniteleridir. Asaplar, beyin, omurilik ve öteki beden uzuvları arasında asap ihtarlarıyla sinyal yollar. Hücre gövdesi ve asap süreçleri olmak üzere bir nöron iki ana kısımdan oluşmaktadır. Merkezi hücre gövdesi, nöronun çekirdeğini, ilişkili sitoplazmayı ve organelleri kapsamaktadır. Asap süreçleri hücre gövdesinden uzanan, sinyalleri iletebilen ve taşıyabilen parmak eşi çıkıntılardır. Yapılan araştırmalara göre, genç erkek beyninde takribî 171 milyar hücre 86 milyar nöron vardır. Nöronlar, beyin süresince sinyalleri iletmeye destekçi olan hücrelerdir. Beyin de, nöronları desteklemeye destekçi olan glial hücreler ve 85 milyar başka hücreler de bulunmaktadır.
Endotel hücreleri: Endotel hücreleri, kardiyovasküler sistemin iç çeperini ve lenfatik sistem yapılarını oluşturmaktadır. Bu hücreler kan damarlarının, lenfatik damarların, beyin, akciğerler, cilt ve kalp dâhil uzuvların iç tabakasını oluşturmaktadır. Endotel hücreleri anjiyogenezden veya yeni kan damarlarının yaradılışından mesuldür. Ayrıca, makromoleküller, gazlar, akışkanın kan ve etraf dokular arasındaki hareketini kumpaslar ve kan tazyikinin tertip edilmesine destekçi olmaktadırlar.
Cinsiyet hücreleri: Seks hücreleri veya gametler, erkek ve dişi gonadlar da üretilen faize hücreleridir. Erkek cinsiyet hücreleri veya spermleri hareketlidir ve flagellum ismi verilen uzun kuyruk eşi bir çıkıntıya sahiptir. Dişi cinsiyet hücreleri veya yumruları hareketsizdir ve erkek gamete mukayeseyle oranla büyüktür. Ayrıca öteki beden hücreleri mitozla artarken, gametler mayoz yoluyla artmaktadır.
Pankreas hücreleri: Pankreas hem ekzokrin ve endokrin uzvudur hem de işlev görmektedir. Ekzokrin asiner hücreler, kanallar tarafından ince bağırsaklara taşınan sindirim enzimlerini üretir ve salgılar. Pankreas hücrelerinin çok minik bir yüzdesi endokrin işleve sahiptir ve hormon salgılar. Pankreas endokrin hücreleri, Langerhans adacıkları ismi verilen minik kümeler de bulunur. Bu hücreler tarafından üretilen hormonlar insülin, glukagon ve gastrindir. Pankreas hücreleri, kan şekeri konsantrasyon seviyelerinin yanı gizeme proteinlerin, karbonhidratların ve yağların sindirimi için de ehemmiyetlidir.
Kanser hücreleri: Kanser, olağan hücreler de hakimiyetsiz bir biçimde ufalanmalarını ve öteki konumlara dağılmalarını sağlayan anormal özelliklerin büyümesinden kaynaklanır. Kanser hücresi gelişimi, kimyeviler, ışınım, ultraviyole ışık, kromozom replikasyon yanılgıları veya viral enfeksiyon gibi etkenlerden kaynaklanan değişinimlerden kaynaklanabilir. Kanser hücreleri, sihrime karşıtı sinyallere karşı duyarlılığını yitirir, süratle artar ve apoptoz veya programlanmış hücre vefatına maruz kalma becerisini kaybedebilir.
Bakteri hücreleri : Bakteri hücrelerinin insan hücrelerinin 10 ila 1’i aştığı söylenmektedir. Bu oranın ilk kaynağı, Amerikan mikrobiyologlarının bağırsak içindeki bakteri rakamını hesaplamak için bir dizi tahmin kullandığı 1970’li senelere katlanmaktadır. Fakat 10:1 oranı o zamandan beri ispatlanamamıştır. Elde edilen yeni bilgilere göre, bedende ki bakteri hücrelerinin rakamının 38 trilyon ortamında olduğunu göstermektedir. Bu, bedende ki varsayımı 30 trilyon insan hücresine çok daha yakın olduğu ortaya çıkmaktadır. Başka Bir Deyişle, rastgele bir zamanda bedende ki insan hücrelerinden daha fazla bakteri hücresi varken, fark, evvelden düşünülenden daha büyük değildir.
İnsan Bedeni Günlük Haç Hücre Üretir?
Bir günde bedenin ne kadar hücre ürettiğini ölçmek güçtür. 200 hücre tipinin her birinin ömrü ehemmiyetli miktar da değişmektedir, dolayısıyla her hücre tipi denk oranda ürememektedir. İyi bir başlangıç, her gün üretilen RBC’lerin rakamına bakmaktır, zira RBC’ler bedendeki en bol hücre tipidir. RBC’ler takribî 120 gün yaşar, bu noktada dalak ve karaciğerdeki makrofajlar tarafından dolaşımdan çıkarılırlar. Aynı zamanda, uzman kök hücreler, ölü kırmızı kan hücrelerini aynı oranda değiştirmektedir. Vasati bir beden her saniye 2 ila 3 milyon kırmızı kan hücreleri veya gün de takribî 173 ila 259 milyar kırmızı kan hücresi oluşturmaktadır.
İnsan Bedeninde Her Gün Kaç Hücre Can Vermektedir?
Çoğu hücre ölür ancak hepsi can vermez, bedendeki her bir hücre sonuna can verir ve bunların değişmesi gerekmektedir. Neyse ki, sıhhatli bir insan bedeni üretilen hücrelerin rakamı ile can veren hücrelerin rakamı arasında kesin bir denge sağlama hünerine sahiptir. Misalin, beden günde 173 ila 259 milyar RBC ürettiğinden, takribî aynı rakamda RBC de can vermektedir. İnsan bedeninde her gün kaç hücrelerin can verdiğini bütün olarak kavramak güçtür. Hücreler, hayat çevrimlerinin uzunluğu mevzubahisi olduğunda denk oluşmamaktadır. Misalin, beyaz kan hücreleri yalnızca takribî 13 gün, kırmızı kan hücreleri ise takribî 120 gün yaşar. Karaciğer hücreleri ise 18 aya kadar yaşayabilir. Beyinde ki hücreler bir insanın yaşamı süresince yaşamda kalmaktadır.
Yapılan son araştırmalarda, evvelkinden daha sofistike usuller kullanarak, vasati bir birey de takribî 30 trilyon insan hücresi olduğunu varsayım etmektedir ve kırmızı kan hücreleri bu hücrelerin çoğunu oluşturmaktadır. Natürel ki, insan hücreleri bedende ki tek hücreler değildir. Yeni araştırmalar, vasati bir birey de takribî 38 trilyon bakteri bulunduğunu bulmuşlardır. Bu, toplamı 68 trilyondan fazla hücreye insan ya da değil getirmektedir. Bu, insan bedeninde ki hücrelerin rakamı için kesin varsayım değildir, ancak bu iyi bir başlangıçtır.