DOĞUM ÖNCESİ DÖNEM
Geleceğin anne ve babaları için eğitici kurslar var mıdır?
Bazı ülkelerde geleceğin anne ve babaları için eğitim kursları vardır. Bu kurslarda gebeliğin anatomisi, fizyolojisi ve komplikasyonları görüşülüp tartışılmaktadır. Bu kurslar bazı kişilerin anne veya baba olma korkularını ortadan kaldırmak için çok faydalı olmaktadırlar. Bu kursları takip etmek geleceğin annesi kadar geleceğin babası için de önemli ve gereklidir.
Gebeliğin belirtileri nelerdir?
a. En tutarlı belirti normal âdetin bir ay gecikmesidir.
b. Gebeliğin ilk haftalarında kadının göğüsleri büyümekte ve meme uçları hafifçe ağrımaktadır.
c. Gebeliğin ilk haftalarında kadın normalin üstünde idrar etmektedir.
d. “Sabah rahatsızlığı” diye adlandırılan bulantı ve kusma. Bu belirti gebeliğin ikinci ayında kendisini gösterecektir. Üstelik bu belirti; yalnız sabahları değil, günün herhangi bir saatinde kendisini gösterebilir.
e. Gebeliğin daha ilerlemiş safhalarında karnın büyümüş olması gözle fark edilebilinecektir.
f. Gebeliğin dördüncü ve beşinci aylarında bebek oynamaya başlar ve buna “yaşama hissi” denir.
Bu belirtiler her zaman gebeliğe mi delâlet eder?
Hayır. Bu belirtilerin bazıları başka durumlardan da meydana gelebilir. Ancak, bu durumlar spesifik fizikî buluşlarla karşılaştırıldığı vakit gebelik teşhisine kolayca varılabilinir.
Bir kadın gebe kaldıktan ne kadar süre sonra doğum uzmanı tam bir gebelik teşhisi koyabilir?
Yaklaşık ikinci âdetin gelmediği zaman, yâni gebeliğin dört ile altıncı haftası arası. Tabiîdir ki ilk âdet gelmedikten iki ile üç hafta sonra bir gebelik testine baş vurulursa teşhis büyük oranda bir doğrulukla yapılabilinecektir.
Gebeliğin karakteristik fizikî belirtileri nedir?
a. Rahimin büyümesi ve yumuşaması.
b. Serviksin normal rengini kaybedip, mavimtrak bir renk alarak yumuşaması.
d. Meme başları etrafının renginin solması ve kahverengimsi bir renk almaları.
d. Dördüncü veya beşinci aydan sonra gebe kadının karnına konan bir stetoskopla bebeğin kalp atışı duyulabilecektir.
e. Gebeliğin dördüncü veya beşinci ayından sonra karından alınacak bir röntgen filminde ceninin iskeleti görülecektir. Ancak, X ışınlarının cenine zarar vereceği düşüncesiyle bu usule son yıllarda hemen hemen hiç başvurulmamaktadır.
Bir âdetin gelmeyişi her zaman gebeliğe mi delâlet eder?
Hayır. Bir hormon dengesizliği, takati kesen ciddî bir hastalık veya yine ciddî duygusal bir düzen bozukluğu çok kez bir kadının âdetinin gelmemesine neden olabilir.
Gebeliğin erken safhasında âdetin ilâçla getirilmesi mümkün müdür?
Hayır. Gebeliğin en erken safhasında bile ilâçla âdet getirilmesi olanaksızdır. Eğer, âdetin gelmemesi gebelik dışında nedenlerden ise o zaman kanama bazı ilâçlarla getirilebilinir.
Gebelik döneminde âdet gelir mi?
Hayır. Adet terimi gebe olmamış bir rahmin normal kanaması için kullanılır.
Gebe iken dölyolunda olacak herhangi bir kanama anormal olarak mı karşılanmalıdır?
Evet. En erken kanamalar bile anormal sayılır ve vakaların büyük çoğunluğunda görülmekte olan çocuk düşürmenin tehditi altında olarak kabul edilir.
Gebe kalan bir kadının tıbbî bakımdan geçmişi incelenmeli midir?
Evet. Bu çok önemlidir ve yalnız gebe kalan kadının değil, bütün ailesinin tıbbî geçmişi incelenmelidir. Bir kadın gebe kalır kalmaz şeker, verem, ikizler vb. bilgilerin bilinmesi büyük önem taşır. Ayrıca, gebelikten önce kadının ne gibi ameliyatlar geçirmiş olduğu, kalp, böbrek, alerji hastalıkları geçirmiş olup olmadığının tesbiti de gereklidir.
Gebe kadının tıbbî geçmişinin tesbiti neden bu kadar önemlidir?
Çünkü yukarıda belirtilen bütün durumlar doğum uzmanının ne gibi bir yolda gideceğini kararlaştırması için yardımcı olacaktır ve doğumda da ne gibi tedbirler alacağını önceden bilecektir.
Gebe bir kadın hakkında hangi tıbbî durumların bilinmesi önemlidir?
a. Bundan önce geçirmiş olduğu pelvis enfeksiyonları.
b. Bir kısırlık tarihçesi.
c. Erken doğum tarihçesi.
Gebe bir kadın hangi fizikî muayenelere tâbi tutulmalıdır?
Komple bir fizikî muayene. Bu muayenede kalbe, ciğerlere, göğüslere, karına ve pelvise öncelik tanınmalıdır. Doğum öncesi her doktor muayenesinde gebe kadının kan basıncı ve kilosu saptanmalıdır. Bu tespitler, gebelik zehirlenmeleri olduğu zamanlar büyük önem taşıyacaktır.
Hangi laboratuar testleri yapılmalıdır?
a. Tam bir kan sayımı.
b. Tam bir idrar tahlili.
c. Frengi için kan tahlili.
d. Rh tipinin tesbiti için kan tahlili.
e. Göğüs röntgeni.
f. Eğer ailede şeker hastalığı varsa veya gebe kadında şekerden kuşku duyulmaktaysa şeker için bir kan tahlili veya glikoz tolerans testi.
g. Özellikle eğer karaciğer veya böbrekte hastalık kuşkusu varsa bir kimyasal kan tahlili.
Evet. En erken kanamalar bile anormal sayılır ve vakaların büyük çoğunluğunda görülmekte olan çocuk düşürmenin tehtidi altında olarak kabul edilir.
Gebe kalan bir kadının tıbbî bakımdan geçmişi incelenmeli midir?
Evet. Bu çok önemlidir ve yalnız gebe kalan kadının değil, bütün ailesinin tıbbî geçmişi incelenmelidir. Bir kadın gebe kalır kalmaz şeker, verem, ikizler vb. bilgilerin bilinmesi büyük önem taşır. Ayrıca, gebelikten önce kadının ne gibi ameliyatlar geçirmiş olduğu, kalp, böbrek, alerji hastalıkları geçirmiş olup olmadığının tesbiti de gereklidir.
Gebe kadının tıbbî geçmişinin tesbiti neden bu kadar önemlidir?
Çünkü yukarıda belirtilen bütün durumlar doğum uzmanının ne gibi bir yolda gideceğini kararlaştırması için yardımcı olacaktır ve doğumda da ne gibi tedbirler alacağını önceden bilecektir.
Gebe bir kadın hakkında hangi tıbbî durumların bilinmesi önemlidir?
a. Bundan önce geçirmiş olduğu pelvis enfeksiyonları.
b. Bir kısırlık tarihçesi.
c. Erken doğum tarihçesi.
Gebe bir kadın hangi fizikî muayenelere tâbi tutulmalıdır?
Komple bir fizikî muayene. Bu muayenede kalbe, ciğerlere, göğüslere, karına ve pelvise öncelik tanınmalıdır. Doğum öncesi her doktor muayenesinde gebe kadının kan basıncı ve kilosu saptanmalıdır. Bu tespitler, gebelik zehirlenmeleri olduğu zamanlar büyük önem taşıyacaktır.
Hangi laboratuar testleri yapılmalıdır?
a. Tam bir kan sayımı.
b. Tam bir idrar tahlili.
c. Frengi için kan tahlili.
d. Rh tipinin tesbiti için kan tahlili.
e. Göğüs röntgeni.
f. Eğer ailede şeker hastalığı varsa veya gebe kadında şekerden kuşku duyulmaktaysa şeker için bir kan tahlili veya glikoz tolerans testi.
g. Özellikle eğer karaciğer veya böbrekte hastalık kuşkusu varsa bir kimyasal kan tahlili.
Pelvisin röntgen filmi alınması gerekli midir?
Rutin bir işlem olarak değil. Muayene sonrası kemikli pelvisin boyu ve biçimi hakkında veya ceninin başının pelvise oranla büyüklüğü hakkında bir kuşku uyanmışsa, röntgen teşhisi tavsiye olunur.
Eğer röntgen teşhisi gerekli görülürse bunların alınmasının en iyi zamanı nedir?
Doğum sancıları başlamadan hemen önce veya başladıktan sonra.
Bütün gebe kadınların dahili muayenelerden geçmeleri şart mıdır?
Evet. Tam bir dahili muayenenin yerini hiçbir şey tutamaz. Rahimde, tüplerde, yumurtalıklarda ve kemikli pelviste anormal durumlar en iyi şekilde bir pelvis muayenesiyle saptanabilinir.
Bir dahili muayeneden sonra çocuk düşürülmesi tehlikesi olabilir mi?
Kesinlikle hayır.
Bazı doğum uzmanları neden dahili bir muayene yapacakları yerde bir gebelik testi yapmayı tercih etmektedirler?
Endişeli olan kadınlarda veya daha önce çocuk düşürmüş olan kadınlarda, doğum uzmanı dahili muayeneyi ertelemek ve gebelik testi yaparak laboratuar sonuçlarını yeterli bulabilir. Bunun nedeni “hastanın cehaletinden” meydana gelebilecek dölyolu kanamalarından doktoru suçlu görebilmesidir. Bu kanamalar dahili bir muayeneden meydana gelmemişse de ve bu muayeneyle hiçbir ilişkisi olmasa da doktor bu riske girmeyi istemediği için laboratuar testlerine başvurmayı tercih edebilir.
Erken bir muayenede doğum uzmanı sezaryen ameliyatı gerekip gerekmeyeceğini tesbit edebilir mi?
Genellikle hayır. Erken muayeneler çoğunlukla gebeliğin varit olduğunu ve pelviste anormallik olmadığını saptamak için yapılır. Bu muayenelerde kemikli geçidin büyüklüğü ve biçimi bazı hallerde tespit edilmekte ise de bazen de bu mümkün olmamaktadır. Doğum doktorların birçoğu bu tespiti gebeliğin yedinci ayma kadar erteler. Belirli şekilde deforme olan veya belirli bir şekilde yetersiz olan bir pelvis dışında, sezaryen yapılması durumu ancak gebelik devrinin sonunda veya doğum sancıları başladıktan sonra meydana gelir ve karara varılır.
Doğum uzmanı çocuğun ne zaman doğacağını nasıl hesaplar?
En çok kullanılan metot son gelen normal âdetin başlangıcından sonra 280 gün saymaktır.
Doğum uzmanının doğumun ne zaman olacağına dair hesabı ne kadar doğrudur?
Doktorun öngörüsü genellikle iki haftalık bir yanılgı .ile doğru olacaktır.
Çocuğun hangi hastanede doğacağı kararı gebe kadın tarafından mı verilmelidir?
Hayır. Gebe kadın, doktorun en rahat bir şekilde çalışacağı hastaneyi tercih etmelidir. Sağduyusu olan bir hasta, hastane tercihini doğum doktoruna bırakmalıdır.
Normal gebelik diyeti diye bir şey var mıdır?
Evet. Bu diyet yaklaşık 1500 ile 2000 kalori arasında dengeli bir diyet olmalıdır. Bu diyette proteinler, mineraller ve vitaminlerin oranları yüksek; karbonhidratlar oranı orta; yağlar, tuz ve baharat oranları en az olmalıdır.
Gebelik diyetinde hangi maddelerin alınması önemlidir?
Süt, yumurta, peynir, et, kümes hayvanları, yeşil sebzeler, bahçe sebzeleri ve meyveler.
Normal bir gebe kadın gebelik süresinde kaç kilo almalıdır?
Bütün gebelik süresi içerisinde en çok yedi buçuk ile on kilo arası.
Gebelikte vitaminler alınmalı mıdır?
İyi dengeli, kontrollü bir diyet bahis konusu ise ek vitamin alınması gerekli değildir. Ancak, günümüzde çoğunluğun yeme âdetleri göz önünde bulundurulursa, belki de meydana gelebilecek bir vitamin eksikliğini önlemek için ek vitamin alınması yararlı sayılabilinir.
Gebelik süresinde demir alınmalı mı?
Bir derece kansızlık görülmekteyse evet. Bazı araştırmacıların kanısına göre bütün gebelik süresince demir alındığı taktirde bu davranış anemi olmasını önleyecektir.
Normal gebelikte anemi normal bir durum mudur?
Hayır.
Gebelikte tuz alınması neden kısıtlanmalıdır?
Çok miktarda tuz alınması doku aralarında sıvıların tutulmasına neden olmaktadır. Bu gibi sıvıların aşırı birikmesi gebelik zehirlenmelerine yol açtığı tespit edilmiştir.
Gebe bir kadının alkol alması doğru mudur?
Arada sırada alınacak bir kokteyl, hafif bir içki veya bir bardak bira zararlı sayılmaz: Ancak, fazla içki alınması hem cenin ve hem de anne için zararlıdır.
Gebelik süresinde sigara içilebilinir mi?
Fazla olmamak şartıyla evet. Fazla sigara içmek hem cenine ve hem de anneye zararlıdır.
Gebe kadınların fizikî faaliyetleri ne derecede sınırlandırılmalıdır?
Normal bir gebe kadın rahatsız olmadığı müddetçe bütün fizikî faaliyetlerine devam edebilir. Gebelik ilerleyince faaliyet kabiliyeti azalacaktır. Çok yorucu ve çok fazla fizikî faaliyetten bütün gebelik süresince kaçınılmalıdır.
Gebelik süresinde eğilmek, gerilmek veya kolları kaldırmak zararlı mıdır?
Kesinlikle değildir. Bu bir koca karı masalıdır ve hiçbir gerçek payı yoktur.
Gebelikte kullanılacak en uygun giysiler hangileridir?
a. Büyümekte olan göğüsler için iyi bir sutyen gereklidir.
b. Gebeliğin son aylarında alt karın veya belde ya da kalçalarda duyulacak sancıların hafifletilmesi bakımından sıkı bir korse çok yararlı olmaktadır.
c. Alçak veya orta boy topuklu ayakkabılar kullanılmalıdır. Gebeliğin son aylarında kaymak ve düşmek ihtimalleri fazla olduğundan bu çok önemlidir. Yüksek topuklar bu gibi kazalara çok kez neden olurlar.
d. Çorapları tutmak için bir jartiyer kullanılmalıdır. Bacakların veya kalçaların etrafında lâstik bağlar kesinlikle kullanılmamalıdır.
e. Varis olma eğilimi varsa lâstik çoraplar kullanılabilinir.
Lastik dizbağları neden kullanılmamalıdır?
Çünkü bunlar varis damarlarına neden olabilirler.
Gebelikte banyo yapılabilinir mi?
Gebeliğin ilk aylarında banyo küvetinde yıkanmaya veya duş 3 maya izin verilir. Ancak, ileri aylarda küvete girip çıkarken kazalar meydana gelebileceğinden duş yapılması tercih edilir.
Gebelik süresinde denize veya yüzme havuzuna girilebilinir mi?
Yedinci aya kadar evet. Dalma gibi yorucu hareketlerden kaç: malı ve deniz sert olduğu zaman girilmemelidir.
Gebelik süresinde göğüslerin bakımı için ne gibi özel tedbirler alınmalıdır?
a. İyi destekleyici bir sutyen gereklidir.
b. Eğer meme başları tersyüz durumda ise bunların düzeltilmesi için gayret sarf edilmelidir. Bu meme başının hafif bir şekilde tulup eksen üzerinde döndürülerek ve dışa çekmek suretiyle yapılmaktadır.
c. Meme başlarından bir ifrazat olduğu hallerde pamuk veya bezi ile bunlar temizlenmeli ve korunmalıdır.
d. Meme başları devamlı olarak hafif bir sabunla yıkanarak temiz tutulmalıdır.
Gebe olan kadınlar otomobil, tren veya uçakta seyahat edebilirler mi?
Evet. Ancak dölyolunda kanama, kramplar veya çocuğun düşürmesi tehlikesi mevcutsa gebe kadınlar seyahatten kaçınmalıdır.
Bozuk yollarda giden bir otomobilde seyahat etmekten, tren veya uç
yolculuğundan dolayı bir kadın çocuğunu düşürebilir mi?
Hayır. Bu genel olan yanlış bir kavramdır ve hiçbir bilimsel değeri yoktur.
Gebe kadınlar otomobil kullanmalı mı?
Sekizinci aya kadar evet. Bundan sonra, karınları fazlasıyla büyümüş olduğundan ve fizikî tepkilerinde gecikme olabileceğinden 01 mobil kullanmaları doğru olmaz.
Gebelikte cinsel ilişkiye müsaade edilir mi?
Sekizinci ayın sonuna kadar evet. Ancak, bu arada dölyolunda kanama olmuşsa cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Bazı doktorlara göre gebelik olmadığı zaman âdetlerin geldiği zaman da cinsel ilişkiden kaçınılması gereklidir. Cinsel ilişkiden kaçınmak genellikle gebeliğin ilk üç veya dört ayını ihtiva eder.
Gebeliğin son ayında cinsel ilişki neden yasaklanmaktadır?
Çünkü doğumdan dört hafta öncesinden sonra dölyoluna hiçbir şeyin sokulmaması gereklidir.
Gebe bir kadın kaç kez doğum doktoruna gitmelidir?
Gebeliğin ilk altı ayında her dört haftada bir gebe bir kadının doktoru tarafından muayene edilmesi gereklidir. Yedinci ve sekizinci gebelik aylarında hasta her iki veya üç haftada bir doktoruna görünmelidir. Herhangi bir komplikasyonda hastaların derhal doktorlarına telefon etmeleri veya muayenehanesine gitmeleri gerekir.
Gebelikte doktora belirli süreler içerisinde muayene olmak neden önemlidir?
Meydana gelecek komplikasyonları mümkün olduğu kadar çabuk teşhis edebilmek ye bazı hallerde bunları önleyebilmek için. Hastanın kilosunu, kan basıncını ölçmek, idrarını tahlil etmek, cenininin kalp atışını dinlemek, onun gelişmesini ve büyümesini tespit etmek vb. için. Bu gibi muayeneler, her şeyin yolunda gidip gitmediğini saptamak için faydalıdır. Aynı zamanda, doktora yapılacak bu ziyaretlerde gebe kadının bütün sorularını doktoru cevaplandırabilecek, onu teskin edebilecek ve temelsiz korkularını giderebilecektir.
Gebeliğin hangi safhasında karın görünür ölçüde büyümüş olacaktır?
Genellikle üçüncü aydan sonra. Beşinci ayda rahmin tepesi göbeğin seviyesine ulaşmış olur. Sekizinci ayda rahmin tepesi göğüs kemiğinin altına kadar gelmiş olur. Dokuzuncu ayda bebek pelvise yerleşeceğinden karın bölgesi küçülmüş bir hal alır.
Gebe kadınlar fazladan istirahat etmeli midirler?
Evet. Çünkü gebe kadınların büyük çoğunluğu kolayca yorulurlar.
Gebelikte kadın vajina lavajı yapabilir mi?
Hayır. Çünkü bu yolda rahim boşluğunun enfekte olmasına yol açabilir.
Bir kadın gebe kaldıktan ne kadar süre sonra rahminde canlı bir ceninin olduğunu hissedebilir?
Ceninin hareket edişi ilk kez son âdetten yaklaşık beşinci ay sonrası hissedilmeye başlanır. îlk olarak, bunlar hafif titreşimler rak hissedilir. Daha sonraları ceninin hareketleri elin karın üzerine konmasıyla kolaylıkla fark edilecektir.
Bebeğin hareketleri her gün hissedilir mi?
Muhakkak surette değil. Bütün gün de duyulmayacaklardır. Bu hallerde bir gün içerisinde ancak bir veya iki, hareket hissedilebilir.
“Hafifleme” ne demektir?
Bu terim bebeğin başı pelvise düştüğü zaman meydana gelen için kullanılmaktadır. îlk doğumlarda bu hal genellikle doğum sancilarının başlamasından üç hafta öncesi meydana gelir. İlk bebeli sonra bu hal doğum sancıları başlayacağı zamana kadar gecikebilir.
Bir anne “hafifleme” nin ne zaman meydana geldiğini bilebilir mi?
Bazı hallerde evet. Anne daha rahatça nefes alabilmekte ve karın yüksekliği belirli bir şekilde azalmış olmaktadır. Bunun dışında pelviste fazla baskı hissedebilecek ve yürümekte zorluk çekebilecektir.
Doğum doktoru doğumun kolay veya zor olacağını önceden tes edebilir mi?
Hayır. Doktor ancak pelvisin yeterli olup olmadığını tespit edebii Ayrıca bebeğin durumunun normal olup olmadığını veya bir anormalliği olup olmadığını da önceden bilebilir. Ancak doğumı nasıl cereyan edeceği bilinmeyen bir faktördür, iyi, kuvvetli doğum birçok zorlukları ortadan kaldırabilecektir. Vasat bir pelvisten büyük bir bebek bile kendisine ve annesine zarar vermedi çıkabilir.
Doğum doktorları hangi hallerde pelvis ölçüleri alırlar?
Pelvis ölçüleri doktora yapılan ilk müracaatta alınması gerekin de, genellikle doğum olması beklenen tarihten yaklaşık altı hafi öncesi alınır.
Böyle bir muayeneden doktor ne gibi bilgiler edinir?
a. Pelvisin muhtelif bölümlerinin genel ölçüsünü, girim, orta pelvis ve çıkım gibileri hakkında bilgi sağlar.
b. Pelvisin birbirine oranlı yerlerini veya kemik pelvis oluşunu tespit.
c. Bu sahanın hafif dokularında veya kemiklerinde olabilecek anormallikler.
Pelvisin ölçülerinin alınmasında âletler kullanılır mı?
Bu şart değildir. Kadın doktoru çok kez yalnız ellerini ve parmaklarını kullanarak pelvisin boyu hakkında doğru bilgiyi edinebilir. Eskiden tatbik edile gelen pelvis kemiğinin tepesi ve dibi arasındaki dış mesafeyi ölçme sistemi artık tatbik edilmemektedir. Bu sistemin kemikli pelvisin iç kısmının teşekkül ve boyu ile bir ilgisi olmadığı kabul edilmiştir.
Doğum doktorunun her zaman pelvisin röntgen filmini alması gerekli midir?
Hayır. Röntgen filmi alınması ancak pelvisin yetersiz olduğu ya da bebeğin aldığı pozisyon veya büyüklüğü hakkında kuşkular uyanmışsa gerekli görülmektedir.
Gebelikte bulantı ve kusmaya (sabah hastalığı) karşı ne gibi tedavi usulleri tatbik edilmektedir?
a. Devamlı bulantı ve kusma hallerinde yemek rejimindeki bütün yasaklar kaldırılır ve gebe kadına her istediği yemek verilir.
b. Bu haller için antiispazmoz, antasit, vitaminler, müsekkin ilâçlar, hareket hastalıkları tabletleri vb. verilir. Bunların birçok türü vardır. Yeni ilâçlar arasında antihistaminler ve teskin edici ilâçlar bulunmaktadır.
c. Normal tedavi yöntemlerine cevap vermeyen hastaların hastaneye kaldırılmaları ve burada damardan beslenmeleri gerekecektir. Bu şekilde sıvı ve mineral denge yeniden kurulmuş olabilecektir. Bu gibi kadınların çoğunluğunun bilinçaltı psikolojik problemleri bulunmaktadır ve bu zor safhadan geçebilmeleri için bir psikiatrın yardımına ihtiyaçları olabilecektir.
“Sabah hastalığı” nın nedeni bilinmekte midir?
Hayır.
Bütün bulantı ve kusma halleri duygusal düzensizliklerden mi ileri gelmektedir?
Hayır. Ancak, bu faktörler kadının her erken gebelikte olagelen bu zorlukları çekmeyi kabul etmesini zorlaştıracaktır.
Gebe kadınların fazla tükürük üretmeleri normal bir hal midir?
Evet. Çok kez bulantı ve kusma hallerinin yerine geçmekte olan bu fazla tükürük üretimi gebe kadınlarının sık sık şikayet etmekte oldukları bir haldir. Küçük dozajda atropin alınmakla bu durum düzeltilebilinecektir. Ayrıca, çok şekerli maddeler yenmesi veya çiklet çiğnenmesiyle fazla üretilen tükürük kolaylıkla yutulabilinecektir.
Gebelik safhasında dişlerin çok iyi bakılması gerekli midir?
Evet. Ağız bölgesi her zaman tertemiz tutulmalıdır. Diyete yeterli ölçüde kalsiyum ilâve edilmelidir. Bu süt içmek ve peynir yemekle yerine getirebilinir. Dişleri bozuk olanlara tablet halinde ek kalsiyum ve C vitamini verilir.
Gebe olan kadınlar gebeliklerinde aktif diş tedavilerine devam etmeli midirler?
Evet. Bütün gebelik safhasında diş tedavisi yürütülebilir ve bu hiçbir şekilde bebeğin düşürülmesine yol açmaz. Ancak, doğum doktorunun izni olmadan genel anestezi yapılmaması gereklidir.
Gebelikte kabız nasıl tedavi edilir?
Yumuşaklık veren gıdaları yemekle. Taze ve kaynatılmış meyveler, kepekli tahıllar ve ayran diyete ilâve edilmelidir. Bu tedbirler yeterli olmadığı hallerde hafif müshiller verilebilir. Hazma zararlı olabileceği için mineral yağların alınmasından kaçınılmalıdır.
Basurlar çok kez normal gebeliğin komplikasyonları olarak mı,meydana gelir?
Evet. Özellikle son aylarda. Bunlar bebeğin pelvisteki büyük damarlar üzerine yapmakta olduğu baskıdan meydana gelir.
Gebelikte meydana gelen basur halleri nasıl tedavi edilir?
a. Sancıyı gidermek için anustan konacak fitiller.
b. Dışkıyı yumuşatmak için gerekli ilâçlar.
c. Sancı şiddetliyse anus bölgesine buz keseleri veya doktorun vereceği preparasyonların konması.
d. Sancı şiddetli ise anestezili merhemlerin anusa sürülmesi.
e. Eğer büyük bir basur memesi tıkanıklık yapmış ve şiddetli sancıya neden olmaktaysa küçük bir enzisyonla bunun yarılması ve pıhtılanan kanın çıkarılması gerekebilecektir.
f. Bazı nadir hallerde, özellikle tekerrürlü ve devamlı kanama olmaktaysa veya anus çıkışından büyük basur memeleri fırlamışsa, basurların alınması için ameliyata başvurulması gerekebilecektir.
Basurlar gebelik halinde alınmalı mıdır?
Hayır.
Gebelik halinde neden fazla idrar edilmektedir?
a. Büyümekte olan ceninin idrar torbasının tepesine yapmakta olduğu baskı.
b. İdrar torbasında enfeksiyon (sistit).
Fazla idrar edilmesi nasıl tedavi edilir?
a. Eğer fazla idrar bebeğin yapmakta olduğu baskıdan ileri gelmekte ise, annenin bunu önleyebilmesi olanak dışıdır.
b. Eğer fazla idrar bir enfeksiyondan ileri gelmekteyse tedavi, sülfattı ilâçlarla veya antibiyotikler verilmekle yapılmaktadır.
Gebelikte ayaklarda varisli damarlar ortaya çıkmasına sık mı rastlanır?
Evet. Bunlar büyümekte olan rahmin pelvis damarlarına arkadan yaptığı baskıdan ileri gelmektedir.
Gebelikten ileri gelen varisli damarların tedavisi nasıl yapılır?
a. Sıkmakta olan jartiyerler derhal çıkarılmalıdır.
b. Dış damarlara destek verebilmesi için bütün ayağı içine alacak olan bir lâstik bandaj veya lâstik çoraplar kullanılmalıdır.
Gebelikte meydana gelen varisli damarlar için ameliyat tavsiye edilir mi?
Hayır.
Varisli damarlar doğumdan sonra ortadan kaybolur mu?
Bunların çoğu ortadan kaybolur veya çok küçülür. Bundan sonraki gebeliklerde durum daha ciddî bir hal alabilir, hem belirtilerde ve de varislerin büyüklüğünde.
Gebelikte kadınların dölyolundan fazlaca ifrazat gelmesi normal bir hal midir?
Evet. Dölyolundan biraz fazla ifrazat gelmesi çok normal bir haldir. Ancak, servikste meydana gelmiş olan bir erozyon (aşınma) veya dölyolunda gelişmiş bir mantar enfeksiyonu vulva bölgesinde kaşıntı ile birlikte gelen bir ifrazata yol açmış olabilir. Bu gibi haller gebelik safhasında tedavi edilmelidir.
Gebelikte dölyolunda meydana gelen bir enfeksiyonun tedavisinde şırıngalar kullanılmalı mıdır?
Hayır. Bunların enfeksiyonu rahim boşluğuna itebileceklerinden kullanılmaları çok sakıncalıdır.
Gebelikte sırt ağrıları neden meydana gelir?
Bu genel nedeni büyümekte olan karma adapte olabilmek için gebe kadının duruşudur. Başka bir deyişle gebe kadın ağırlık merkezini değiştirmek için fazla bir güç sarf etmektedir.
Sırt ağrısı için ne yapılmalıdır?
Sıkı bir korse veya destek, sırt ağrılarının çoğunluğunun giderilmesinde yardımcı olur. Ancak, bütün alınacak tedbirlere rağmen kısmî bir rahatsızlık devam edebilir.
Gebelikte bacak krampları neden olmaktadır?
a. Duruştaki değişiklik ayak adalelerine yeni yük bindirmektedir.
b. Vücut yeterli derecede kalsiyum alamamaktadır.
Bacak krampları nasıl tedavi edilir?
a. Derhal gelecek bir rahatlama, çok kez ayak parmakların ucuna basarak durmakta ve bacakların eğilmesiyle elde’ edilebilinmektedir. Veya ayak parmaklarını duvara ya da yatağın arka kısmına bastırmakla.
b. Eğer kramplar kalsiyum eksikliğinden ileri gelmekteyse kalsiyum ve antasit tabletlerin alınmasıyla genellikle bu durum kontrol altına alınabilir.
Gebelikte ayakların, bileklerin veya vücudun başka tarafındaki şişmeler neden ileri gelmektedir?
a. Pelvis damarları üzerine gelen baskıyla: Bu hal çok kez saatlerce ayakta durmakla belirli olmakta ve yatağa yattıktan sonra geçmektedir. Bu şişmelerin klinik bakımından bir anlamı yoktur.
b. Varisli damarlar: Bu haller elâstik bandajlar veya lâstik çoraplar kullanılarak kontrol altına alınmaktadır.
c. Gebelik zehirlenmeleri: Bu durumlarda şişkinlikler, yalnız vücudun alt kısımlarına münhasır kalmamakta; parmaklarda, yüzde, sırtta veya karın bölgesi duvarında da ileri gelebilmektedir. Bu şişkinliklerin idrarda albümin oluşundan veya yükselmiş olan kan basıncından ileri geldiği tespit edilmişse derhal kesin tedbirlere başvurulması gerekmektedir.
Gebelik halinde mide ekşimesine neden sık sık rastlanmaktadır?
Bu hal genellikle gebeliğin ilerlemiş aylarında fazla mide asiditesinden ileri gelmektedir. Yine ileri aylarda geğirmekle ağza acı bir tat bu yüzden gelmektedir. İnatçı mide ekşimeleri veya hazımsızlık doktora bildirilmelidir. Çünkü bu gibi belirtiler küçük bir oranda bile olsa zehirlenme işaretleri olabilir.
Gebelik halinde mide ekşimesi nasıl tedavi edilebilir?
En kolay tedavi usulü ufak yudumlarla süt içmektir. Bu başarılı olmazsa antasit tozları veya buna benzer ilâçlar alınmalıdır. (Karbonatlı olan antasitlerden kaçınılmalıdır).
Gebelikte baş dönmesi halleri neden meydana gelir?
Gebeliğin ilk aylarında, özellikle sıcak ve rutubetli iklimi olan yerlerde, baş dönmeleri ve bayılmalar ciddî durumlar olarak kabul edilmez. Daha ilerlemiş aylarda bu haller başka belirtiler ile birlikte gelmekteyse, örneğin dokuların şişmesi, gözler önünde noktalar veya bulantı ve kusma; o zaman bunlar gebelik zehirlenmesi belirtileri olabilir.
Gebe kadınların müstahzar ilâçlar almamaları çok önemli midir?
Evet. Gebe kadınlar doğum doktorunun tavsiye etmemiş olduğu hiçbir ilâcı almamaları gerekmektedir. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar göstermiştir ki ceninin gelişmesini engelleyen birçok ilâç ceninin biçmişiz olmasına yol açmaktadır. En iyi prensip “şüphe Varsa hiçbir ilâcın kullanılmamasıdır.”
Annenin duygusal düzensizliği veya çevresinde yapılan kavgaların cenin üzerinde etkisi olur mu?
“Fetology — cenin bilimi” denilen yeni bir bilim geliştirilmektedir. Tıbbın bu yepyeni bölümü; çevrenin, gelişmekte olan ceninin üzerinde nasıl etki etmekte olduğunu araştırmaktadır. Şimdiye kadar yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir ki, cenin annesinin çevresinde olanların pekâlâ etkisi altında kalabilmektedir. Örneğin annenin yaşadığı evde bağırmalar, haykırmalar, gürültüler, olduğu zaman veya anne duygusal bir kriz geçirmişse, ceninin nabzı oldukça fazla atmaya başlamaktadır. Üstelik duygusal bakımdan düzensiz olan bir anne diyetini ihmal edebilir, fazla sigara içebilir, iç ki alabilir ve cenine normal gelişebileceği bir çevreyi temin etmesini güçleştirecek başka yollara başvurabilir.
TRAVAY (BEBEĞİN POZİSYONLARI)
En normal doğum mekanizması hangisidir?
En normal doğum mekanizması çocuğun baştan gelmesidir. Buna baş gelişi denir ve baş, ilk ele gelen kısım olur.
Doğum doktoru bebeğin ilk olarak hangi tarafının geleceğini teşhis edebilir mi?
Evet, annenin karnını muayene etmekle.
Doğumdan hemen önce veya doğum sırasında bebeğin başından başka hangi kısımları ilk gelebilir?
Kalçaları veya bacakları ilk olarak gelebilir. Buna ters geliş denir. Bazen bebeğin ilk kendini dışarıya veren yeri kolu veya omuzu olabilir. Böyle haller doğumda komplikasyonlara yol açar. Yine bazı hallerde bebeğin başı göğsü üzerine eğik olacağı yerde arkaya doğru eğilmiş bulunmaktadır. Bu durum bir yüz veya alın gelişi olmaktadır. Bu da doğumda bir komplikasyon halidir.
Anormal gelişler neden meydana gelir?
Çok hallerde nedeni bilinmemektedir. Bazı hallerde ise nedenleri şunlardır:
a. Annenin pelvisinin sekilinin anormal oluşu.
b. Rahimde lifli tümörler gibi tümörlerin bulunması.
c. Bu halde plasenta bebeğin baş seviyesinin altına yapışıktır.
d. Bebeğin kendisinde olan anormallikler.
Bebek anormal bir pozisyonda ise ne yapılabilinir?
Anormal pozisyonda bulunan bebekler için başvurulacak metotlar birçok faktöre bağlıdır. Şöyle ki:
a. Bundan önce kadının kaç defa gebe kalmış olduğu.
b. Karşılaşılmış anormalliğin tipi.
c. Anormal pozisyon müşahede edildiği zaman travayın aktif olup olmadığı.
d. Anormal pozisyon müşahade edildiği zaman travayın hangi dereceye varmış olduğu.
e. Kopmuş zarların mevcudiyeti veya eksikliği.
f. Bebeğin büyüklüğü.
g. Annenin genel durumu.
Bir kadın travayın gelmiş olduğunu nasıl anlar?
Travay üç şekilde başlayabilir :
a. Karın bölgesinde sancı ve adalelerde gerilmeler.
b. Su torbasının patlaması.
c. Dölyolundan kanlı akıntılar (nişane).
Bu işaretler nasıl belirlenir?
Gerilmeler ve sancılar karın bölgesinde bir sıkışma şeklinde hissedilir. Arka sırtta başlayan sancı öne doğru yayılır veya karın bölgesinde başlayan sancı pelvise doğru yayılır. Ayrıca kalçalarda da sıkışıklık hissedilebilinir. Doğumun başlangıcında gerilmeler düzensiz olup yalnız birkaç saniye sürer.
Birkaç saat sonra adale gerilmeleri daha sık gelir, daha uzun süreli ve daha sancılı olur. Su torbası patladığı zaman az miktarda bir su gelebilir veya büyük bir fışkırma olabilir. Eğer su torbası gerilmelerin başlamasından önce patlamışsa, gerilmeler genellikle yirmi dört saat sonra takip edecektir. Kanlı akıntılar olduğu hallerde gerilmeler genellikle yirmi dört ile kırk sekiz saat sonra gelecektir.
Travayın muhtelif safhaları hangileridir?
a. Birinci safha doğum sancılarının başlamasından serviks veya rahim ağzının açılmasına kadar olan süre olarak hesaplanmaktadır.
b. İkinci safha serviksin genişlemesinin son haddine varmasıyla başlar ve bebeğin doğmasıyla son bulur.
c. Üçüncü safha çocuğun doğumu ile başlar ve plasentanın çıkmasıyla son bulur.
Normal bir travay ne kadar sürer?
İlk doğumlarda, normal doğumun ilk safhası yaklaşık on sekiz saat sürer. İlk bebekten sonra gelen doğumlarda ilk safha sekiz saatten daha az sürer.
İlk doğumlarda ikinci safha yaklaşık bir saat sürer. Birinci bebekten sonra gelen doğumlarda ikinci safha genellikle bir saatten az sürer.
Üçüncü safha genellikle birkaç dakika sürmekteyse de bazen bir saat kadar da sürebilir. Modern doğum metotlarında eğilim plasentayı mümkün olduğu kadar çabuk alarak bu safhanın süresini mümkün derece kısaltmaktır.
“Aldatıcı doğum sancıları” deyiminden ne anlaşılmaktadır?
Gebeliğin ilerlemiş aylarında rahimdeki adaleler çok hassas olduklarından sık sık gerilmelere neden olmaktadırlar. Bu gerilmeler doğuma ancak sıkışma hissi bakımından benzemektedir. “Aldatıcı doğum sancıları” serviksin genişletilmesinde veya bebeği aşağıya itmekte hiçbir rolleri olmamaktadır.
“Adatıcı doğum sancılarını” bazı hallerde tedavi etmek gerekir mi?
Evet, bu rahatsızlık verici gerilmeleri gidermek için bazen yatıştırıcı ilâçlar verilmektedir.
Doğum sancıları gelen gebe kadın ne zaman hastaneye gitmelidir?
Bu değişken bir faktördür ve kadını doğurtacak olan doğum uzmanının çalışma sistemine bağlıdır. Göz önünde bulundurulması gerekli bazı önemli noktalar şunlardır
a. Hastanın evi hastaneden ne kadar uzaksa hastaneye o kadar erken hareket etmelidir.
b. Eğer doğacak bebek ilk çocuksa, doğumun olması daha uzun sürecektir, onun için hastaneye gitmekte acele etmeye gerek yoktur.
c. Bilinen anormallikleri olan gebe kadınların veya önceki doğumlarında komplikasyonlar ileri gelmiş olanların hastaneye erken gitmeleri gerekir.
Travayın hangi durumunda hastaneye derhal gidilmesi gereklidir?
İlk bebekte, iyi ve kuvvetli gerilmeler bir saat süreyle her beş dakikada bir gelmişse. Birinciden sonraki gebeliklerde, hastanenin uzaklığı göz önünde bulundurularak, gerilmeler her on ile onbeş dakika arası gelmeye başladığı zaman.
Hastaneye her zaman erken gitmek daha yararlı değil midir?
Her zaman değil. Normal doğumlarda hastanın sancıları devamlı gelinceye kadar evinde kalması daha iyi olur. Bundan önce gebelikler geçirmiş bir kadınsa doğum yapmışsa, hastaneye normalden önce gidilmesi akıllıca bir hareket olur.
YALANCI TRAVAY
“Randevulu travay” veya “yalancı travay” ne demektir?
Bunlar doğum zamanında veya doğum zamanına yakın doğumu sunî bir şekilde gerçekleştirmek anlamına gelen terimlerdir. Bu sisteme bazı hallerde yüksek kan basıncı, zehirlenme (toksemi) vb. hallerinde başvurulur. Başka hallerde de önce doğum yapmış olan kadınlarda da tatbik edilir. Gerekli vakalarda iyi tatbik edil”diği zaman ne bebeğe ne de anneye bir zararı dokunur.
Yalancı travayın avantajları nelerdir?
a. Anne iyi bir gece uykusu aldıktan sonra rahatlamış bir durum”da sabah hastaneye gelir. Hastaneye gelmeden önce midesinin boş olması gerektiğinden doğumdan önce bir şey yemeyecektir.
b. Hastaneye gelmeden önce öteki çocuklarının bakımı için gere”ken tedbirleri almış olabilecektir.
c. Eşi istenilen saatte hastanede olabilmek için işlerini önceden tanzim etmek olanağını bulmuş olacaktır.
d. Doğum doktoru doğumun ne zaman olacağını önceden bildiğin”den başka işlerini ve randevularını ona göre ayarlayabilecektir.
e. Doğumun yapılacağı gündüz saatlerinde hastanede personel ek”siksizdir ve daima tetiktedir.
f. Yine gündüz saatlerinde bütün hastane faaliyetleri, X ışını de”partmanı, laboratuarlar, ameliyat odaları, doğum odaları, vb. tam personelli çalışır durumdadır ve her an gereken ameliyeyi yerine getirmeye hazır durumdadır.
Bütün hastalar yalancı travay ile doğurabilir mi?
Hayır. Sunî doğuma gidilmeden önce bazı şartların mevcut olması gereklidir. Bu şartlar şunlardır :
a. Hastanın normal doğum süresine varmış veya yaklaşmış olması gereklidir. (Gebelik başladıktan sonra otuz sekiz haftadan önce olmamalıdır).
b. Bebeğin pelviste baş aşağı olarak normal pozisyonda olması gereklidir.
c. Serviks yumuşak, incelmiş ve az bir oranda açılmış olmalıdır. Yukarıdaki şartlar mevcutsa yalancı travaya başvurulabilir ve ne anne ne de bebek bundan bir zarar görür.
Yalancı travay nasıl başlatılır?
a. Su torbasının sterilize edilmiş bir âletle sunî bir şekilde patlatılır. Bu sistem hiçbir sancı yapmaz ve herhangi bir anesteziyi gerektirmez.
b. Rahmin gerilmesinin başlamasını teşvik ve temin için hipofiz salgı bezleri özü enjeksiyonları yapılır.
DOĞAL DOĞUM
Doğal doğum nedir?
Bu doğum sisteminde gebe kadın gebelik ve doğum için psikolojik bakımdan hazırlanmaktadır. Söz konusu kadın gebelik için, doğum öncesi süre için doğum için ve doğum sonrası için büyük bir dikkatle psikolojik bakımdan hazırlanmaktadır.
Doğal doğumun hedefleri nedir?
Gereksiz korkuları ortadan kaldırmak ve bu yolda gerginliğin giderilmesiyle sancıları asgariye indirmek. Korku-gerginlik-sancı fasit dairesi bir kez teşekkül etti mi, bunu kırmak çok zor olmaktadır. Eğer doğal doğum korkuyu giderebilirse fasit daire de ortadan kalkmış olur.
Doğal doğum nasıl yürütülür?
Anne olacak kadın gebeliğin seyri hakkında eğitilir. Bu arada kadınla doğum doktoru arasında daha sıkı bir ilişki kurulmuş olmaktadır. Ayrıca, kadın hastane atmosferine önceden alışmakta ve kendisiyle ilgilenecek hastane personeli ile tanışmakta ve yakınlaşmaktadır. Böylece doğum yaparken söz konusu kadın hiçbir yabancılık hissetmeyecektir.
Bütün çocuk doğuracak kadınlar neden doğal doğumu tercih etmezler?
a. Kadınların hepsi doğal doğuma duygusal bakımdan uygun değildir.
b. Doğum doktorlarının çoğu doğal doğum sisteminin bazı prensiplerini hastalarına tatbik ederler, korkuyu gidermek, itimat telkin etmek ve gebe kadının gebelik hakkında verilen eğitim kurslarını takip etmeye teşvik etmek gibi. Babaların da, bu kursları takip etmeleri tavsiye edilmektedir.
Doğal doğum yapmak için resmî bir kursun takip edilmesi şart mıdır?
Şart değildir. Ancak, bütün gelişmiş ülkelerde böyle kurslar vardır. Bu kurslar çerçevesi içinde hastaneleri ziyaret, hastane doktorları ve hemşirelerinin tertip ettiği konferanslar, nefes alma eğitimi ve bazı hallerde doğum yaklaştığı zaman ne yapılmasının gerektiği hakkında eğitim.
Baba da doğal doğum sisteminde işbirliği yapmalı mıdır?
Evet. Böylece gebe kadının stres devrelerinde, koca, kendisine duygusal bakımdan yardımcı olabilecektir. Doğal doğum yapılan örgütlerin büyük çoğunluğunda doğumun ilk safhasında eşlerin hastanedeki doğum odasında kocaların da kalmasına izin verilmektedir.
Doğal doğum yapacak olan kadına müsekkin ilâçlar verilmez veya anestezi yapılmaz mı?
Söz konusu değildir. Doğuracak olan kadın gerekli olduğu halde müsekkin ilâçların ve anestezinin kullanılması için her şeyin hazır olduğunu bilmektedir. Ancak, doğal doğuma psikolojik bakımdan hazırlanmış olan kadın, doğum sancısı için de duygusal bakımdan hazırlanmıştır ve asgari müsekkin ilâçlara veya anesteziye gerek duyacaktır. Hasta bunlara ihtiyaç duyduğu taktirde hiçbir şekilde utanmamalıdır. Doğal doğum bir tahammül gücü yarışması değildir.
Doğal doğumun avantajları nelerdir?
a. Gebelikte oynanması gereken rolün daha iyi bir anlayışı.
b. Gebeliğe karşı daha rahat ve duygusal bakımdan daha sebatlı bir davranış ve anlayış.
c. Anlayış ve rahatlama yüzünden daha az rahatsızlık hissedilmesi.
d. İnsanoğlu fenomenlerinin en tabiî olanında daha iyi, daha mutlu olabilme hali ve buna aktif bir şekilde katılma durumu.
Doğal doğumla doğacak bebek için avantajlar var mıdır?
Evet. Çok kez bebek doğumdan sonra daha uyanık ve daha canlıdır. Ağlaması gecikme göstermeden derhal başlar ve annenin doğumun ikinci safhasında yardımcı olabileceği için doğumun daha çabuk veya derhal olması ihtimalleri daha fazladır.
Bebek doğumdan sonra neden daha canlıdır?
Anne doğum halinde daha az müsekkin ilâç ve anestezi aldığı için bebek bunların etkisi altında kalmamıştır. Şurası unutulmamalıdır ki, bebek annesinin vücudu içerisinde bulunduğu sürece anneye verilen bütün ilâçlar çocuğa da tesir edecektir.
Doğal doğumun dezavantajları var mıdır?
Tek dezavantaj, gebe kadının bu tip doğuma duygusal bakımdan uygun olmamasından ileri gelebilir. Bu gibi hastalar korkularını gizleyerek gerginliğin daha da çok toplanmasına yol açabilirler ve böylece doğal doğumun başlıca hedefini mağlup ederler.
Gebe kadın doğum için hastaneye gelince ne yapılır?
Hastane ve kliniklerin çoğunluğunda gebe kadın kaydolunduktan sonra bir asistanla birlikte doğum katma çıkarılır. Burada bir doğum odasına alındıktan sonra, soyundurulur ve bir gecelik veya kısa bir ceket giydirilir. Eğer aktif sancıları başlamışsa kendi doktoru tarafından muayene edilir. Eğer özel doktoru hastane bulunmamaktaysa hastane doktoru kendisini muayene eder. Bu muayene ile doğum durumu tespit edilmiş olur.
Kasık kemiği etrafı tıraş edilir ve durum gerektirirse kendisine bir lavman yapılır.
Doğum yapacak olan bir kadın hastaneye alındıktan hemen sonra kendi doğum doktoruna haber verilir mi?
Evet. Doğacak olan kadının doğum safhası tespit edildikten sonra hastane doktor veya asistanı derhal kendi doktoruna durumu bildirecektir.
Eğer doğuracak olan kadının kendi doktoru bulunmamışsa hastanedeki doktorlar doğumu geciktirirler mi?
Hayır. Bu iyi bir usul değildir ve genellikle yapılmaz. Bütün doğum hastanelerinde doğum yaptırabilecek doktor ve asistanları bulunmaktadır ve bunlar hastanın kendi doktoru hastaneye yetişemediği zaman doğumu yapabilecek niteliktedirler.
Hastanın kendi doktoru gelmeden doğum yapılması oranları yüksek midir?
Günümüzde bu çok az vuku bulmaktadır. Çünkü doğuracak olan kadına ne zaman hastaneye gitmesi gerektiği önceden bildirilmiştir. Üstelik bugünün ulaşım sistemi ile kadının kendi doktoru hastaneye genellikle zamanında yetişebilmektedir.
Doğuracak olan kadın hastaneye alındıktan sonra kendisine başka ne gibi testler yapılır?
Kan basıncı alınmaktadır, idrarı tahlil edilmektedir, bebeğin kalp atışları dinlenir. Kanı tahlil edilir ve hastane doktoru fizikî bir muayene ile kalbini ve ciğerlerinin durumunu kontrol eder. Yine hastane doktoru hastanın bildireceği veya hastanın özel doktorun verdiği bilgilere dayanarak hastanın tarihçesini hazırlar.
Doğum halinin gelişmesi nasıl tespit edilmektedir?
Sık sık anus muayeneleri yapılarak. Bu muayeneler serviksin genişlemesini ve doğacak olan çocuğun şekil durumunu gösterir.
Doğum halinde olan bir kadının bu muayenelerini kim yapar?
Bu muayeneler doğum doktoru, hastane doktoru ve bazı durumlarda bu sahada uzman olan doğum hemşireleri tarafından yapılmaktadır.
Doğum halinde sık sık muayeneler yapılması önemli midir?
Evet. Ancak bu şekilde doğum safhaları tespit edilebilmekte ve gelişmekte olan bir anormalliğin farkına varılabilinmektedir.
Doğum halinde doğum doktorunun hastasının yanında bulunması gerekli midir?
İlk bebeklerde buna gerek yoktur ve doğum hastanelerinin çoğunda bu gibi hallerde doğum doktoru hastasını ancak periyodik olarak muayeneye gelmektedir. Doğumun ilk safhasında hasta, hastane doktoru ve hemşireler tarafından kontrol altında tutulmaktadır. Eğer doğumun çabuk olacağı belirtileri varsa doğumu yapacak olan doktor hastasından fazla uzaklaşmaz ve hastaneden ayrılmaz. İkinci ve bunlardan sonra doğacak çocuklarda doğum daha çabuk olabileceği için doğum doktoru bütün doğum safhaları süresince hastanenin doğum bölümünden ayrılmaz.
Sancının hafifletilmesi için ilâçlar ne zaman verilir?
Doğum halinin ilk safhalarında, doğum hali tam tespit edildikten sonra, doğum doktorların çoğunluğu sancıyı hafifletmek için hastalarına barbiturat gibi hafif uyuşturucu ilâçlar vermektedirler. Bu sayede hasta rahatlamakta ve doğum hali normal olarak gelişmektedir. Doğum hali ilerlediği vakit ve gerilmeler fazlalaşınca, sancıyı hafifletmek için demerol gibi daha kuvvetli uyuşturucu ilâçlar verilebilir. Bu ilâçlar az miktarda verilir ve ancak doğum gecikmekteyse arada sırada tekrarlanabilir. Doğum yapmakta olan kadınlarda gerginliğin azaltılması ve rahatlamaları için bu ilâçlara tâli olarak müsekkin ilâçlar veya antihistaminler de verilebilinmektedir.
Bu ilâçların kullanılması tehlikeli olabilir mi?
Dikkatle ve devamlı kontrol altında kullandıkları taktirde herhangi bir tehlikeye yol açmazlar.
Doğuracak anneye verilen narkotik ve başka ilâçlar doğacak bebeğe tesir eder mi?
Evet, ama genellikle doğum bittiği zaman bu ilâçların tesiri geçmiş olacaktır. Bunun içindir ki ilâçların verilme oranı ve verilme zamanı büyük önem taşımaktadır. Fazla dozajlarda müsekkin ilâçlar ve narkotikler verilmiş olduğu hallerde bebek, dünyaya geldiği zaman uykuludur ve bu ilâçların tesiri altında bulunmaktadır. Bazı hallerde aktif canlandırma yapılması gerekli olmaktadır.
Bu ilâçlardan fazla verilen dozajların anne üzerindeki etkileri nedir?
Eğer anne fazlasıyla bu ilâçların etkisi altında kalmışsa ikinci safhada kendisinden beklenmekte olan önemli yardımları yerine getiremeyecek ve bu çok önemli çabalama ve itme görevini yapamayacaktır.
“Alaca karanlık uykusu” ne demektir?
Hafif anestezi altında doğum yapacak olan kadın talimatlara cevap verebilecek, istendiği zaman yardım edebilecek olduğu durumdur. Hasta bazı rahatsızlıklara mâruz kalabilecekse de doğum bittikten sonra bu durumu hatırlamayacaktır.
“Alaca karanlık uykusu” nasıl temin edilmektedir?
Demerol ve skupolamin gibi ilâçların birlikte kullanılmasıyla.
Doğumlarda hangi tip anesteziler kullanılmaktadır?
a. Apış aralarındaki (perine) deriye yapılan novokainli lokal bir enjeksiyon. Doğum doktoru böylece açılış kısmını cerrahî bir kesit (epizyotomi) ile genişletebilecektir.
b. (Pudendal blok). Burada novokain apış arasındaki sinir gruplarına enjekte edilmektedir. Bu dölyolu alanını anestezi etmekte ve epizyotomi’nin sancısız yapılmasını mümkün kılmaktadır.
c. Kodal epidural blok veya omurga anestezisi. Bu metotlarda novokain veya benzer ilâçlar kullanılmaktadır. Bunlar omurgaya enjekte edilmekte, dölyolu ve çıkımı anestezi altına sokmaktadır.
d. Solunum yoluyle anestezi. Bu sistemde diazot monoksit, sikloporan, fluotan veya eter kullanılmaktadır. Oksijen bu gazlarla birlikte tâli olarak kullanılmaktadır.
Hangi anestezi kullanılacağı nasıl saptanır?
Her anestezinin avantajı ve dezavantajı vardır ve her hastanede şu veya bu anesteziyi tercih eden doktorlar bulunmaktadır. Muayyen bir hasta için hangi anestezinin kullanılacağı hakkında çok çeşitli nedenler olabilir. Uzman anestezistlerin bulunduğu klinik ve hastanelerde karar onlara bırakılmalıdır. Doğum doktoru her durumda anestezi doktoru ile konsültasyon yapacak ve hastası için tercih ettiği anesteziyi belirtecektir. Doğmamış olan çocuğun durumu, annenin durumu kadar kullanılacak anestezinin tayininde önemlidir. Örneğin, zamanından önce doğan bebekler solunum yolu ile alınan anesteziye tahammülleri az olmaktadır. Bu gibi hallerde anneye lokal blok anestezisiyle doğum yaptırılabilinir veya hiç anestezi yapılmadan kendiliğinden doğal doğuma gidilir.
Çocuğun tehlikeli durumda olduğu görülmesi üzerine ne yapılır?
Bu, doğum hali safhasına ve doğumun ne kadar çabuk gerçekleşeceğine bağlıdır. Bu faktörler doğum doktoru tarafından dikkate alınır ve doğumun nasıl yapılacağını yine o kararlaştırır.
Bebek ne zaman doğar?
Serviks tam açıldıktan sonra ve bebeğin başı dölyolunu germeye başladığı zaman doğum gerçekleşmek üzeredir.
Bebeğin başı dölyolunu germeye başladığı vakit doğum doktoru ne yapar?
Dölyolunun kenarına bir ensizyon yaparak ağız bölgesini genişletir. Bu ameliyenin adı epizyotomi’dir. Bundan sonra bebeğin başı, omuzları ve vücudunun öteki kısımları gelecektir. Böyle bir hale kendiliğinden gelen (spontan) doğum denmektedir. Bazı hallerde, bir yardımcının rahmin üzerine yapacağı hafif bir baskı doğumun gerçekleşmesini çabuklaştıracaktır. Bu safhaya varıldıktan sonra bebek dölyolundan çıkmamışsa o zaman genellikle forseps kullanılır.
Epizyotominin avantajı nedir?
Dölyolunun veya apış aralarının (perine) anuse yakın veya anusün içerisinden yırtılmasını önler.
Epizyotomi ne zaman yapılır?
Doğum beklenmeden hemen önce. Bu durumda hasta anestezi altındadır ve bebeğin başı çıkımı zorlamaktadır.
Epizyotomi için yapılan enzisyon (kesit) ne zaman dikilir?
Bebek doğduktan hemen sonra, anne hâlâ anestezi altında iken.
Epizyotomi için açılan yaranın iyileşmesi ne kadar sürer?
Birkaç hafta içerisinde iyileşir.
Epizyotomiden sonra ipliklerin alınması gerekmekte midir?
Eğer ipek iplik kullanılmışsa, genellikle hayır.
Epizyotomi yapılması her doğumda gerekli midir?
Normal boydaki bebeklerde ve normal annelerin ilk yaptıkları doğumlarda yaklaşık hepsinde epizyotomi yapılması gerekli olmaktadır. Eğer bebek küçük ve zamanından önce gelen bir bebekse veya dölyolu normalin üstünde geniş ise bu gibi hallerde epizyotomi yapılması gerekmemektedir.
İlk doğumdan sonraki doğumlarda epizyotomi yapılması gereklidir?
Bundan önceki doğumda epizyotomi yapılmışsa veya bebek normalden büyükse epizyotomi yapılması gerekecektir.
Plasenta nasıl alınır?
Rahmin üzerine hafif bir baskı yapılmakla ve kordonun hafifçe çekilmesiyle. Bir zorluk çıktığı taktirde, doğum doktoru bunu eliyle alır. Doktor elini rahmin içine sokar, plasentayı dikkatle rahim çeperinden ayırır ve dışarıya çıkarır.
Bebek göbek kordonundan nasıl ayrılacaktır?
Doğumdan sonra bebek annesinin karnı üzerine ve yanındaki bir masa üzerine yerleştirilir. Ondan sonra göbek kordonu bebeğin karnından yaklaşık 2,5 santim ötesinden bağlandıktan sonra makasla kesilir.
FORSEPLE DOĞUM
Forseps nedir?
Doğum hallerinde forsepsler bebeğin başını çıkarmak için kullanılan âletlerdir.
Forseps ne zaman kullanılır?
a. Doğumun ikinci safhası uzadığı ve annenin bebeği dışarıya itemediği zaman,
b Anne yorgun düşerek artık doğuma yardımcı olmadığı zaman.
c. Bebeğin başı normal pozisyonda olmadığı ve forsepsle bu başın çevrilmesi gerektiği zaman.
d. Bu veya şu faktörden dolayı, bebeğin başı pelvisden tam olarak çıkıp dölyolu açılışına varamadığı zaman.
e. Bebekte zorlanma ve tehlike görüldüğü hallerde. Bu durumlarda normal doğumun yapılması beklenmeden bebek forsepsle alınır.
Forsepsler bebekler için tehlikeli olabilir mi?
Uzman bir doğum doktoru elinde, gerektiği zamanda ve gerektiği yerde kullanıldığı taktirde forsepsler bebekler için hiçbir tehlike teşkil etmemektedir. Üstelik, daha erken doğuma yol açacaklarından ve annenin pelvis kemiklerinin bebeğin başına yapacağı baskı azalmış olacağından forsepslerin kullanılması çok hallerde bebeğe yararlı ve yardımcı olur.
Forsepsler anne için tehlikeli olabilir mi?
Doğru ve gerekli şekilde kullanıldıkları taktirde hayır.
Çeşitli tip forsepsler var mıdır?
Evet. Muhtelif işler için kullanılan çok tipte forseps vardır. Bunların bir tipi bebeğin başını çevirmek için kullanılırken, başka bir tipi başın çekilmesi için kullanılmaktadır. Başka tip bir forseps başın serbest kalması için başı çeşitli yönlere itmektedir ve yine başka tipler bebeğin arka tarafından alınması için kullanılmaktadır. (Ters doğum).
TERS DOĞUM
Ters doğum ne demektir?
Bebeğin ilk önce kıç tarafının gelişiyle olan doğumlara ters doğum denir.
Ters doğum anormal bir durum sayılır mı?
Bir dereceye kadar anormal bir durum olarak kabul edilmektedir. Ancak iyi bir doğum doktorunun elinde ters doğum hem anne ve hem de bebek için bir tehlike arz etmez.
Ters doğum oranları ne kadardır?
Normal süreli doğumların yaklaşık yüzde 3 ve 5 arası.
Ters doğumların nedenleri hangilerdir?
a. Anormal bir pelvis.
b. Rahmin doğum biçimsizlikleri.
c. Rahimde lifli tümörlerin bulunuşu.
d. Bebeğin başındaki bir anormallik veya bebeğin başındaki bir tümör.
e. Dölyolunda plasentanın anormal derecede aşağıda yerleşmiş olması.
f. İkizler.
g. Bebeğin etrafında çok fazla miktarda sıvı toplanmış olması.
İlk bebek ters doğmuşsa; bu, bundan sonraki bebeklerin aynı şekilde doğacağını mı gösterir?
Muhakkak surette değil.
Gebeliğin hangi safhasında bebek ters doğum pozisyonuna girmektedir?
Bu durum doğum sancıları başladıktan sonra bile gerçekleşebilir. Bazı hallerde doğumun son saatlerine kadar bebek her gün ve hattâ her saat pozisyonunu değiştirebilir. Ancak ters doğum pozisyonları genellikle gebeliğin yedinci ayında meydana gelir.
Ters doğum pozisyonu nasıl teşhis edilir?
a. Karın bölgesinin muayenesinde başın rahmin üst kısmında yerleşmiş olmasının tespitiyle.
b. Röntgen filmi alınmasıyla.
c. Doğum sancıları başladıktan sonra dölyolunun muayenesiyle.
Ters doğum pozisyonu düzeltilebilir mi?
Bazı doktorlar ters doğum pozisyonunun doğum sancıları başlamadan önce teşhis edilmiş olduğu hallerde dıştan çevirme sisteminin tatbikini tavsiye etmektedirler. Bir kısım doktorlar ise bunun bebeğe zararlı olabileceğini ileri sürerek bu sisteme karşı çıkmaktadırlar. Üstelik, bebek çevrildikten sonra bile yeniden ters doğum pozisyonuna dönebilecektir.
Ters doğum pozisyonu nasıl tedavi edilir?
Bu ancak doğum sancıları başladıktan sonra kararlaştırılır. İlk doğumlarda annenin pelvisi dakik bir şekilde ölçülmelidir. Bunun nedeni de doğacak olan bebeğin başının küçük çapının ters doğumunda pelvisin şeklini alamayacağındandır. Onun içindir ki doğum hali fazla ilerlemeden bütün ölçülerin dakik bir sekide alınmış olması gerekmektedir. Eğer doğum hali normal gitmekteyse ve pelvis gerektiği kadar büyükse ve bebek anormal derecede büyük değilse, o zaman doğumun normal akışında gitmesine müsaade edilmektedir. Doğum normal gitmemekteyse veya pelvis yeterli derecede büyük değilse ve bebeğin başının normalin üstünde büyük olmasından şüphe edilmekteyse, o zaman sezaryen usulüne başvurulur.
Eğer ters doğum olacağı teşhis edilmişse, hasta normal süresinden dada erken hastaneye gitmeli midir?
Evet. Çünkü doğumun nasıl yapılacağı doğum halinin erken safhalarında kararlaştırılması gerekecektir.
KORDON SARKMASI
Kordon sarkması ne demektir?
Bu durumda göbek kordonu ilk doğacak kısmın (baş ve kıç) in altına düşmekte olup serviksten dölyoluna girmektedir. Bu kısmî bir sarkma ise kordon başın yanında yatık şekilde olur veya tam bir sarkma halinde kordon serviksten kurtularak dölyoluna girer.
Kordon sarkması oranı nedir?
Yaklaşık iki yüz doğum vakasının bir tanesinde bu durum görülür.
En çok hangi hallerde kordon sarkmasına rastlanmaktadır?
Bebeğin anormal bir pozisyonda bulunmasından dolayı zarların kopmuş olması hallerinde.
Kordon sarkması bebek için tehlikeli olabilir mi?
Evet. Çünkü kordon içerisinden akım anne ve bebeğin kemikli yerlerinin yaptığı baskılarla kısmen engellenmiş olur. Bu akımın engellenmesi bebeğin ölümüne yol açabilir.
Kordon sarkması teşhisi nasıl yapılmaktadır?
a. Bebeğin zor durumda olmasının tespitiyle; örneğin kalp atışının düzensiz olması veya bağırsaklardaki maddelerin annenin rahminde rastlanmasıyla.
b. Rahimde bir kordon görülmesi veya rahimden bir kordonun dışarı çıkmasıyla.
Kordon sarkmasının tedavisi nasıl yapılır?
Bu doğum halinin hangi safhada bulunduğuna ve doğumun ne kadar yakın olduğuna bağlıdır. Bir anne üçüncü veya dördüncü bebeğini doğurmak üzere ise ve serviks yaklaşık tamamen açılmışsa, doğum muhakkak olacağından sarkık kordon daha kolayca tedavi edilebilir. Hasta, pelvis ve ayaklar baştan daha yüksek olacağı bir pozisyona getirilir. Böylece doğacak olan ceninin kordon üzerindeki baskısı azalmış olur. Hastaya doğum olana kadar oksijen verilir.
Doğumun zamanında olamayacağı görülürse, o zaman bebeğin hâlâ yaşadığı ve iyi bir durumda olduğu bilinirse sezaryen ameliyatına başvurulur.
Kordon sarkması önceden bilinebilir veya önlenebilinir mi?
Hayır.
İKİZLER ÜÇÜZLER DÖRDÜZLER
İkiz doğma oranları nedir?
Her seksen doğumda bir vaka.
Üçüzlerin doğma oranı nedir?
Her sekiz bin doğumda bir vaka.
Dördüzlerin doğma oranı nedir?
Her yedi yüz bin doğumda bir vaka.
Tek yumurta ikizleri nasıl oluşur?
Bunlar bir yumurtadan gelişen ikizlerdir. Bu gibi ikizler genellikle birbirlerine tıpatıp benzerler.
Çift yumurta ikizleri ne demektir?
Bunlar ayrı yumurtalardan gelişmiş olan ikizlerdir. Bu ikizler ayrı cinsten olabilirler ve tek doğan iki erkek kardeşten veya bir erkek ve kız kardeşten daha fazla birbirlerine benzeyemeyebilirler.
İkiz doğumlar neden olur?
a. Birbirine tıpatıp benzeyen tek yumurta ikizleri, bir yumurtanın döllendikten sonra ikiye parçalanmasından gelişirler.
b. Birbirine benzemeyen çift yumurta ikizleri yumurtalıklardan iki yumurtanın birden çıkıp her birinin ayrı sperma ile döllenmesinden gelişirler.
Birden fazla doğurma eğilimleri irsi midir?
Evet.
Ailelerinde ikiz görülmemişse yine de bir çiftin ikiz çocukları olabilir mi?
Evet.
Bir kadının birden fazla çocuk doğurması temin edilebilinir mi?
Son zamanlarda yapılan bilimsel araştırmalarla tespit edilmiştir ki, bir kadına, gebe kalmadan az önce veya derhal sonra verilen bazı hormonal ilâçlar birden fazla doğum yapmasını tahrik ve teşvik etmektedir. Bu gibi hormonal ilâçlar alan birçok kadının dördüz ve beşiz doğurmuş oldukları görülmüştür.
Bir kadın ikiz veya üçüz doğurmak istemekteyse bu hormonal ilâçları kullanabilir mi?
Hayır. Bu ilâçlar henüz deney safhasında olup bu amaçla kullanılmamaktadır.
İkiz veya birden fazla doğacaklar ne zaman teşhis edilebilinmektedir?
Genellikle gebeliğin beşinci ayından sonra.
Birden fazla olacak doğumların teşhisi nasıl yapılmaktadır?
Karın muayene edildiği zaman birden fazla başın hissedilmesi ve iki ceninin kalp atışlarının duyulmasıyla. Röntgen filmlerinin alınmasıyla de kesin doğrulama elde edilebilinmektedir.
Tek doğum ile birden fazla doğumlar arasında doğum doktoru ne gibi farklı bir yol takip etmektedir?
Rahim birden fazla doğumlarda daha fazla büyümekte olduğundan doktor zehirlenmeler (toksemi) ihtimallerini ve erken doğum hallerini daha yakından ve dikkatle izler. Birden fazla doğum yapacak olan bir kadın genellikle hastaneye tek doğum yapacak bir kadından daha erken bir zamanda yatırılır.
Birden fazla doğumlarda, doğum nasıl yapılır?
Birinci çocuğun hali tespit edildikten sonra normal doğum yapılır. Bebeklerin büyük çoğunluğu baş önde gelir. Bundan sonra en genel olan durum ilk ikiz baş önde geldikten sonra ikincisi ters olarak gelmektedir. Her iki ikizin pozisyonunu saptamak için röntgen filmleri alınır.
RAHİM ATONİSİ
Rahim atonisi nedir?
Bu durumda rahim yeterli gerilmeleri yapamamaktadır.Rahim atonisi asıl veya tâli olabilir. Birinci durumda gerilmeler daha baştan yetersizdir. İkinci durumda gerilmeler uzun süre normal devam ettikten sonra sancılar yavaş yavaş azalarak etkisiz hale gelir.
Rahim atonisi neden ileri gelir?
Asıl rahim atonisi, çok büyük bir çocuk veya ikiz taşıyan ve fazlasıyle gelişen ya da fazla sıvı olan rahimlerde meydana gelebilir. Gerginlik ve korku da asıl rahim atonisinde rol oynayabilir. Tâli rahim atonisi uzayan doğum halinden, su kaybından ve annenin takatsiz kalmasından ileri gelebilir. Bu durum annenin pelvisinin bebeğin başı için yeterli olmadığı zaman veya çocuk anormal bir pozisyonda ise de meydana gelebilir. Başka durumlarda serviksin açılmamasından da tâli rahim atonisi olabilir.
SEZARYENLE DOĞUM
Sezaryen nedir?
Karından açılan bir ensizyonla ve oradan rahmin iç kısmına (fun-dus) varılmasıyla bir bebeğin doğmasını temin için yapılan cerrahî müdahaleye sezaryen ameliyatı veya sezaryen denir.
Sezaryen ciddî bir operasyon mudur?
Evet.
Sezaryenle doğum yapılma oranı nedir?
Doğumların yaklaşık yüzde 4 ilâ 8′i.
Sezaryen güvenli bir operasyon mudur?
Evet. Normal olan kadınlarda iyileşme oranları yaklaşık yüzde yüzdür. Gebelikte komplikasyonlar meydana gelmişse iyileşme oranları bir az daha düşüktür. Günümüzde gelişen operasyon ve anestezi teknikleriyle ve kan ve antibiyotiklerin verilmesiyle, sezaryen ameliyatı çok emniyetli bir operasyon türü haline gelmiştir.
Sezaryen ilk kez ne zaman yapılmıştır?
İlk sezaryenin On beşinci Yüzyıl’da yapılmış olduğu sanılmaktadır. Adı, Julius Sezar’ın bu ameliyatla doğurtulduğu iddiasından gelmekteyse de bunun doğruluğunu delillerle tespit etmek mümkün olmamıştır.
Sezaryen bu kadar güvenilir bir ameliyatsa neden bütün doğumlar sezaryenle yapılmamaktadır?
Sezaryen ameliyatı emniyetli bir operasyon olarak kabul edilmekteyse de en emniyetli doğum yine dölyolu yoluyla yapılan doğumlardır.
Sezaryen operasyonları ne zaman gerekli olmaktadır?
a. Nispetsizlik. Bebeğin başı fazla büyük olduğu zaman veya annenin kemikli pelvisi aşağıdan doğumu imkânsız kılacak kadar küçük oluşundan.
b. Uzayan ve yavaş gelişen doğum hali. Bu hal bütün genel teşvik ve tahrik metotlarına cevap vermediği hallerde ve doğumun fazla gecikmesi tehlikesi belirince.
c. (Placenta praevia). Plasenta bebeğin başının önünde veya yanında yatması hali. Kanama olma ihtimalinden bu durum hem bebek ve hem de anne için çok tehlikelidir.
d (Abruptio placenta). Bu durumda plasenta bebek doğmadan önce rahimden ayrılmıştır ve açılan kanama aşağıdan bebeği almak için gereken bekleme zamanına izin vermemektedir.
e. Bebeğin anormal şekilde gelmesi. Bu durumda bebek bir kol ve: ya omuzla gelebilmektedir ve aşağıdan doğum yapmak çok tehlikeli bir duruma girmiş bulunmaktadır.
f. Kordon sarkması. Burada kordon dölyolundan dışarıya fırlamaktadır ve doğumun çabuk gelmekte olduğu sanılmaktadır.
g. ilk doğumlardan bebeğin tersten gelmesi. Burada doktor bebeğin başı ile annenin pelvisi arasında nispetsizlikten kuşku duymaktadır.
h. Başka bir anormalliğin bulunduğu anlaşılan yaşlanmış kadınların yapmakta oldukları ilk doğumlarında.
i. Bilinmeyen nedenlerden önce meydana gelen ölü doğumlar. Bu hallerde bebekler doğum zamanından birkaç hafta önce veya doğum hali başladıktan sonra ölmüşlerdir.
j. Lohusa humması öncesi veya lohusa humması halleri. Bu halde yükselen kan basıncı ve başka arazlar, gerilmen’ ve gerilmesiz olsun, âcil doğumu can kurtarmak için bir mecburiyet haline getirmektedir.
k. Önce yapılmış olan ameliyatlar; şunlar gibi:
1 — Önce yapılmış olan sezaryen ameliyatları.
2 — Rahimden miyom urlarının çıkarılmış olması.
3 — Dölyoluna yapılmış olan plastik ameliyatlar. Bu hallerde
yapılacak olan aşağı kesimden doğumlarda serviks veya başka dölyolu yapıları kopabilme tehlikesindedir.
1. Şeker hastalığı. Bu gibi hallerde fazlasıyla büyük olan bebeklerin aşağıdan alınabilmesi şüphelidir.
m. Serviksi tıkayan ve bebeğin normal olarak doğum kanalından geçmesini engelleyebilecek bir miyom uru, bir yumurtalık kisti veya başka bir tümör.
Bütün bu yukarıda gösterilenler sezaryen yapılmasını zorunlu kılmakta mıdır?
Hayır. Şu bilinmelidir ki, birçok değişik faktörler olabilmektedir ve bunlar doğum doktorunun karar vermesinde yardımcı olur.
Doğum doktoru sezaryene gerek olup olmadığını ne zaman anlayabilir?
Bu çok değişiklikler gösterebilecek bir durumdur. Bunu hastasını gebeliğin ilk günlerinde yaptığı muayenede kararlaştırabileceği gibi, doğum hali birkaç saat geçtikten sonra bile anlayamayabilir.
Ayrı tipte sezaryen ameliyatları var mıdır?
Evet. Birçok tip sezaryen operasyonu vardır. Ancak bunların hepsinde de ensizyon karından yapılmaktadır ve bebek rahme yapılan bir ikinci ensizyondan alınmaktadır.
Sezaryen ameliyatlarında hangi tip anesteziler kullanılmaktadır?
a. Genel anestezi.
b. Omurga veya “epidural blok”.
c. Kuyruksokumu anestezisi.
d. Lokal novokain anestezisi.
Kullanılacak olan anestezi annenin bulunduğu duruma, doğum doktoru ve anestezistin tercihine bağlıdır.
Sezaryen ameliyatında enzisyon nereden yapılmaktadır?
Karın bölgesinin alt kısmında. Enzisyon ya orta çiziden uzunluğuna veya kasık kemiğinin orta bölgesinden enine yapılmaktadır.
Sezaryen ameliyatı ile bebek nasıl dünyaya getirilmektedir?
Karın bölgesi duvarı açıldıktan ve rahme de enzisyon yapıldıktan sonra doktor elini rahme sokarak bebeği yavaşça dışarıya alır. Kordon normal şekilde bağlandıktan sonra doktor bir kez daha elini rahme sokarak plasentayı rahim duvarından ayırır. Bundan sonra da rahimdeki enzisyon iki kat dikişle dikilerek karın sıkıca kapatılır.
Bir sezaryen ameliyatının yapılması ne kadar sürer?
Kırk beş ile altmış dakika arası.
Bir kadın tehlikeye girmeden kaç kez sezaryen ameliyatı yaptırabilir?
Genellikle üç veya dört defa. Ancak, dinsel veya başka nedenlerden bir kadın fazla çocuk doğurmak arzusundaysa istediği kadar sezaryen ameliyatı yaptırabilir.
Bir kez sezaryenle doğum yapmış olan bir kadın ondan sonraki doğumlarda aşağıdan doğum yapabilir mi?
Evet. Ancak böyle bir kadın doğum hali başladıktan hemen sonra sıkı bir müşahede altında bulundurulmalıdır. Üstelik ameliyat odası gerek olduğu taktirde derhal sezaryene geçmek üzere devamlı olarak tetikte bulunmalıdır.
Bir kez sezaryen ile doğum yapmış olan kadınların bundan sonraki doğumlarının da sezaryenle olacağı doğru mudur?
Genel bir kavram olarak bu iddia doğrudur.
Sezaryen ameliyatı zahmetli bir operasyon mudur?
Özellikle değil.
Sezaryen ameliyatından sonra hasta ne zaman yataktan kalkar?
Ameliyat gününden bir gün sonra.
Özel hemşireler gerekli midir?
Bunlara muhakkak gerek yoksa da birkaç gün bulunmaları yararlı olur.
Sezaryen ameliyatından sonra dölyolu kanaması ne kadar süre devam edecektir?
İki ile üç hafta arası. En sonunda bir gebelikte meydana gelen normal ifrazat olacaktır.
Sezaryen ameliyatı ameliyat sonrası gelecek âdet hallerine tesir eder mi?
Hayır.
Sezaryen ameliyatından sonra ilk âdet ne zaman gelir?
Yaklaşık altı hafta sonra.
Bir bebek sezaryenden sonra memeden beslenebilir mi?
Evet.
Bir sezaryen ameliyatından sonra ne kadar süre hastanede kalınmalıdır?
Sekiz ile on gün arası.
Sezaryen ameliyatı gelecek gebelikler üzerinde etkili midir?
Sezaryen ameliyatı yapılırken kısırlaştırma yapılmamışsa, hayır.
Sezaryen ameliyatından ne kadar süre sonra yeniden gebe kalınması emniyetlidir?
Yaklaşık bir yıl.