

TİCARİ İŞLETME REHNİ KANUNU (1) Mevzuat Listesi
TİCARİ İŞLETME REHNİ KANUNU (1)
Kanun Numarası : 1447
Kabul Tarihi : 21/7/1971
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 28/7/1971 Sayı: 13909
Yayımlandığı DÜstur : Tertip: 5 Cilt: 10 Sayfa: 2972
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, " Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Kanunun kapsamı:
Madde 1 - Ticaret veya esnaf ve sanatkar sicilinde kayıtlı bir ticari işlet-
me üzerinden rehin hakkı bu kanunda yazılı hükümler dairesinde tesis edilir.
Ticari işletme rehninde taraflar:
Madde 2 - Ticari işletme rehni sözleşmesi, tüzel kişiliği haiz ve sermaye
şirketi olarak kurulmuş kredi müesseseleri kredili satış yapan gerçek ve tüzel
kişiliği haiz müesseseler ve kooperatifler ile ticari işletmenin maliki bulunan
gerçek ve tüzel kişiler arasında yapılır.
Ancak, kredili satış yapan müesseselerin rehin hakkı münhasıran vadeli satış
yapmış olduğu 3 üncü maddenin (b) fıkrasında zikredilen hususat üzerinde tesis
edilir.
Rehnin muhteva ve kapsamı:
Madde 3 - Ticari işletme rehni aşağıdaki unsurları kapsar:
a - Ticaret unvanı ve işletme adı,
b - Rehnin tescili anında mevcut ve işletmenin faaliyetine tahsis edilmiş
olan makina, araç, alet ve motorlu nakil araçları,
c - İhtira beratları, markalar, modeller, resimler ve lisanslar gibi sınai
haklar.
Taraflar ticaret unvanı, işletme adı ve menkul işletme tesisatı dışında ka-
lan unsurlardan bir veya birkaçını rehnin dışında bırakabilirler.
Gemi ipoteği hakkındaki hükümler saklıdır.
Rehin sözleşmesinin tanzimi:
Madde 4 - Rehin sözleşmesi, ticari işletmenin kayıtlı bulunduğu sicil çevre-
sindeki bir noter tarafından tanzim edilir. Sözleşmede, rehne dair unsurların
tam listesi de ayırdedilmelerini mümkün kılacak özellikleri ile birlikte yer
alır.
---------------
(1) İşbu Kanunda geçen "esnaf ve sanat sicili" deyimi 14/2/1985 tarihli ve 3153
sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle "esnaf ve sanatkar sicili" olarak değiş-
tirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
Rehin hakkının doğumu:
Madde 5 - Rehin hakkı ticari işletme sahibinin veya kredi müessesesinin ve-
ya alacaklının yazılı talebi üzerine ticari işletmenin kayıtlı bulunduğu Ticaret
veya Esnaf ve Sanatkar Siciline tescil ile doğar.
Sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren 10 gün zarfında tescil talebedilir
ve ilgili sicil memurluğunca bu işlem yerine getirilir.
Ticari işletmeye dahil unsurlardan bir kısmı üzerinde rehinin tasarruf hakkı
bulunmaması halinde Medeni Kanunun 853 üncü maddesinin buna dair hükmü uygula-
nır.
Ticaret veya Esnaf ve Sanatkar Sicilindeki kayda istinat ederek rehin hakkı
iktisabedenin bu iktisabı muteberdir.
Tescil harç ve masraflarının hangi tarafa ait olacağı rehin sözleşmesinde
belirtilir.
Tescilin şekli:
Madde 6 - Rehnin tescilinde, alacaklının ticaret unvanı, açık adresi ve ika-
metgahı, alacağın Türk lirası olarak miktarı, alacağın miktarı muayyen değilse
ticari işletmenin ne miktar için teminat teşkil edeceği, alacak faizli ise faiz
nisbeti kaydolunur.
Rehnin diğer sicillere bildirilmesi:
Madde 7 - Tescili müteakip Ticaret veya Esnaf ve Sanatkar Sicili memurunun
derhal yapacağı bildiri üzerine, bu kanuna istinaden tesis edilen rehin, ticari
işletmenin üzerinde faaliyet gösterdiği gayrimenkul işletme sahibine ait ise bu
gayrımenkulün tapu kütüğündeki sayfasındaki beyanlar hanesine markalar, lisans-
lar ve ihtira beratları gibi sınai haklar için Sanayi Bakanlığınca tutulan sici-
le, maden siciline, motorlu araçlar için nakil vasıtaları siciline, ticari iş-
letme rehni veren müessesesinin varsa şubelerinin bulunduğu yer sicillerine der-
hal kaydedilir.
Birden fazla rehin tesisi:
Madde 8 - Aynı ticari işletme üzerinde birden fazla rehin tesis edilebilir.
Alacaklıların hakları rehnin tescili sırasına göre tayin edilir.
Rehin hakkının üçüncü şahıslara karşı ileri sürülmesi:
Madde 9 - Alacaklının bu kanundan doğan rehin hakkı, ticari işletmeyi devra-
lan herkese karşı ileri sürülebilir.
Şu kadar ki, rehinden haberdar olmaksızın ticari işletmenin sicil bölgesi
dışındaki münferit unsurları üzerinde mülkiyet veya diğer ayni bir hakkı iktisa-
beden hüsnüniyet sahibi üçüncü şahsın hakları mahfuzdur. Ticari işletme sahibi-
nin bu iktisap dolayısiyle bir talep hakkı varsa bu talep hakkı üzerinde alacak-
lının rehin hakkı devam eder.
Ticari işletmenin bu kanuna göre rehnedilen unsurlarının tamamı veya bir
kısmı için tazminat veya sigorta bedeli ödenmesi icabettiği takdirde, tazminat
veya bedel üzerinde de alacaklı rehin hakkına sahip olur.
İkinci ve üçüncü fıkrada yazılı hallerde, üçüncü şahıs kendisine yapılan
ihbara rağmen işletme sahibine tediyede bulunursa alacaklının bundan doğan zara-
rını tazmin ile yükümlü olur.
Ticari işletme sahibinin, alacaklının muvafakatini almak şartiyle işletmenin
münferit bir unsurunun devri veya üzerinde bir ayni hak tesisi dolayısiyle ala-
caklı olduğu meblağ veya kendisine verilecek tazminat yahut sigorta bedeli ile,
işletmeden çıkan unsur yerine yenisini alma veya eski durumu iade etme hakkı
saklıdır.
Ticari işletme sahibinin tasarruf yetkisi:
Madde 10 - Ticari işletme sahibi, işletmenin normal faaliyette bulunabilmesi
için gerekli her türlü muameleleri yapmak yetkisini haizdir.
Buna mukabil ticari işletme sahibi, ticari işletmeyi veya rehne dahil münfe-
rit unsurları devretmek, bir ayni hakla takyidetmek, başka bir mahalle nakletmek
veya başkaları ile değiştirmek için alacaklının muvafakatini almak zorundadır.
İşletme rehnine dahil münferit unsurların alacaklının muvafakati ile başka-
lariyle değiştirilmesi hallerinde meydana gelen değişikliklerin, taraflarca dör-
düncü madde hükümlerine göre düzenlenmiş olan listeye noter marifetiyle işletti-
rilmesi şarttır.
İşletmeye ithal edilen yeni unsurların rehnin kapsamına dahil olması için bu
unsurların listeye alınması ve ayrıca Ticaret veya Esnaf ve Sanatkar Siciline
tescili lazımdır.
Ticari işletmenin merhun değerinin muhafazası:
Madde 11 - Ticari işletme sahibi işletmenin merhun değerini muhafaza için
gerekli ihtimamı göstermediği veya kanunen öngörülen hallerde alacaklının muva-
fakatını almadığı ve bu yüzdende alacaklının zararına ticari işletmenin merhun
değeri düştüğü takdirde hakim tarafından kendisine verilecek mühlet içinde ek
teminat vermez veya evvelki hali iade etmez ise, talep üzerine alacaklıya temi-
nat noksanına tekabül edecek bir miktarın ödenmesine hükmolunur.
Ticari işletme sahibinin cezalandırılması ve tazminata mahküm edilmesi:
Madde 12 - Ticari işletme sahibi işletmesini veya rehne dahil münferit un-
surları alacaklının muvafakatı olmaksızın başkalarıyla değiştirir veya temlik,
ayni bir hakla takyit veya alacaklıyı ızrar kasdıyla tahrip veya imha ederse bu
yüzden alacağını tamamen veya kısmen tahsil edemeyen alacaklının şikayeti üzeri-
ne uğranılan zararın miktarı nazara alınmak suretiyle bir yıldan beş yıla kadar
hapis ve ikiyüz elli liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile cezalandı-
rılır.
Uğranılan zarar fahiş olduğu takdirde yukarıda yazılı cezaların azamisine
hükmolunur.
Ayrıca talep üzerine hakim ticari işletme sahibini, kusurunun ağırlığını
gözönünde tutarak rehinle temin edilen alacak miktarına kadar munzam bir tazmi-
nata da mahküm eder.
Üçüncü şahsın müdahalesinin men`i:
Madde 13 - Ticari işletmeye veya rehne dahil unsurlarına, rehnin sağladığı
teminatı tehlikeye düşürecek surette üçüncü şahıslar tarafından vukubulacak
fiillerin men`ini alacaklı dava edebilir.
Rehnin paraya çevrilmesi:
Madde 14 - Borçlu borcunu ödemediği takdirde, alacaklıya; ticari işletmeyi
veya münferit bir unsurunu temellük etmek hakkını veren her türlü mukavele hü-
kümsüzdür.
Borçlu borcunu vadesinde ödemezse, alacaklı merhunun satış bedelinden alaca-
ğını istifa eder. İşletme rehnine dahil her unsur borcun tamamına karşılık teş-
kil eder.
Alacaklı, alacağın temini için umumi hükümler dairesinde ticari işletmenin
veya münferit unsurlarının ihtiyaten haczettirilmesini İsteyebilir. Bu takdirde,
ihtiyati haczi tamamlama merasimi rehnin paraya çevrilmesi yoliyle olur.
*
Paraya çevirmenin şümulü:
Madde 15 - Alacaklı, merhunun paraya çevrilmesini talebedebilir.
Ancak satılacak unsurları ve satışın şümulunü, alacaklının ve ticari işletme
sahibinin muhik menfaatlerini nazarı itibare alarak icra memuru tayin eder.
Her halükarda rehinle temin edilen alacağın bakiyesinin karşılanması meşrut-
tur.
Takip sırasında idare ve işletme:
Madde 16 - İcra memuru satışına karar verilen ticari işletmenin veya münfe-
rit unsurlarının muhafazası, idaresi ve işletilmesi için lüzumlu bütün tedbir-
leri alır.
Paraya çevirmede takibolunacak usül:
Madde 17 - Ticari işletmenin veya münferit unsurlarının paraya çevrilmesinde
İcra ve İflas Kanununun menkul rehninin paraya çevrilmesi hakkındaki hükümleri
uygulanır.
Rehnin sona ermesi ve ticari işletmenin kaydının terkini:
Madde 18 - Ticari işletmenin kaydının Ticaret veya Esnaf ve Sanatkar Sici-
linden terkini sicil memuru tarafından derhal alacaklıya bildirilir.
Ticari işletmenin kaydının Ticaret veya Esnaf ve Sanatkar Sicilinden terkin
edilmesi halinde alacağın tamamı muaccel olur.
Terkinin alacaklıya tebliğinden itibaren iki ay zarfında tescil edilmiş bu-
lunan işletme rehninin paraya çevrilmesi yoliyle takibi yapılmadığı takdirde
rehin hakkı düşer.
Tahsil edilemiyen alacağın takibi genel hükümlere tabidir.
Alacağın son bulması:
Madde 19 - Alacağın son bulması halinde, ticari işletmenin sahibi Ticaret
veya Esnaf ve Sanatkar Sicilindeki rehnin kaydının terkinini alacaklıdan istiye-
bilir.
İcra ve İflas Kanununun 153 üncü maddesi ticari işletme rehninin terkini ha-
linde de tatbik edilir.
Rehnin terkini sicil memuru tarafından 8 inci maddede zikredilen sicillere
işlenmek üzere bildirilir.
Gayrimenkul rehnine dair hükümlerin uygulanması:
Madde 20 - Ticari işletme rehni hakkında bu kanunda özel hüküm bulunmıyan
hallerde gayrimenkul rehni hükümlerinden bu kanun hükümlerine aykırı olmıyanlar
uygulanır.
Tüzük hazırlanması:
Madde 21 - Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde Adalet
ve Ticaret Bakanlıklarınca hazırlanacak tüzükte rehnin Ticaret veya Esnaf ve Sa-
natkar Siciline tescili ve sicil memurluğunca yapılacak diğer işlemler gösteri-
lir.
Yetkili mahkeme:
Madde 22 - Bu kanunun uygulanmasından çıkacak anlaşmazlıkların halli ticari
sicilin bulunduğu mahallin Ticaret Mahkemelerinin görevi dahilindedir.
Ek Madde - Bu kanundaki ticari işletme tabiri, ticari veya sınai işletme ile
Esnaf ve Sanatkarın işletmesindeki mesleğini icraya yarayan şeylerdir.
Yürürlük tarihi:
Madde 23 - Bu kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Kanunun yürütülmesi:
Madde 24 - Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
1447 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
--------- ------------------------------------------ ----------------
3153 - 23/2/1985
Mevzuat inceleme
Mevzuat-İçtihat-Makale
Evden Uzaklaştırma Kararı
EVLENME İZNİ VERİLMESİ İSTEMİ - EVLENME İZNİ VERİLMESİNİN ŞARTLARI - KÜÇÜĞÜN DAVA TARİHİNDE ON ALTI YAŞINI DOLDURMAMIŞ OLMASI - DAVANIN REDDİ GEREĞİ
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında gecici iş görmezlik, bakıcı ücreti,yol gideri talep edilebilir
Araç işletenin (sürücünün) ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanlar trafik sigortasından destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir
Zorunlu olarak kurulan ipotek meskeniyet şikayetine engel değildir
Tüm Mevzuat