Amerika Birleşik Devletleri ile Amerika’nın sömürge eyaletleri arasında yer alan (11 Güney Eyaleti) Eyalet Birliği arasında geçen Amerikan iç savaşı, tarihin en önemli, ağır kayıpların verildiği ve büyük çatışmaların yaşandığı savaşlardan biridir.
Abraham Lincoln’ün başkan olması ile Jefferson Davis’in komutanlık ettiği 11 Güney Eyaletinin 1860 yılında bağımsızlık adına ayaklanması ile iç savaşının adımı atılmış oldu. Tarihi savaş sonunda bağımsızlıklarını kazanmak adına çok ağır kayıp verdiler.
Amerika İç Savaşın Detayları Hakkında Bilgiler
Güney Eyaletler arasında yer alan Güney Carolina’da ki Sumter Kalesi’nden, 1861 yılında Eylül aynının başlarında yapılan top atışları ile iç savaş başladı. 1 Ocak 1863 yılında savaş sonunda alınan kararlar eşliğinde, köleliğin kaldırılması parlamentoya teklif edildi ve kabul edilmesi sağlandı.
Yaklaşık olarak iki sene sonra köleliğin kaldırılma tasarısının 31 Ocak 1865 yılında parlamentoda yasalaşması sağlandı. Bu adım kazanılmış bir zafer olarak tarihe geçmiş de olsa, kölelik kaldırıldıktan beş gün sonra Abraham Lincoln bir suikast ile öldürüldü.
Amerikan İç Savaşı’nın Nedenleri Nelerdir?
Güney eyaletler daha çok tarımla geçimlerini sağlıyorlardı. 19. Yüzyılın son dönemlerinde tarım arazileri gittikçe gelişmeye başladı. Tarlada üretilen tütün, pamuk ve şeker kamışı sayesinde bölge, ciddi bir oranda gelir elde ediyordu. Afrika‘dan kaçırılarak bölgeye getirilen siyahi köleler bu tarlada çalıştırılıyordu. Ancak kuzey ve batı eyaletlerinde sanayi gelişmeye başlayınca, serbest işçi alımları yoğunlaşmaya başladı.
Bu durum Güney Eyaletlerinin hoşuna gitmedi ve köleliğin kaldırılması öne sürülmesi tarımda çalıştırdıkları köleleri etkileyeceği için işlerine gelmemeye başladı. Dolayısıyla köleliğin kaldırılması, Güney eyaletlerini de kapsayacağını bildikleri için ülkeden ayrılmak için iç ayaklanma çıkardılar.
Amerikan İç Savaş Kahramanı Abraham Lincoln Kimdir?
Başkan seçimlerinde Abraham Lincoln, köleliği kaldıracağına dair, söz verdi. Başkan seçilmesinin ardından Güney Eyaletlerinden 7 Eyalet ( Carolina, Missisipi, Alabama, Teksas, Florida, Lousiana ve Georgia) Lincoln’in köleliği kaldıracağını anlayınca daha fazla zaman yitirmeden, bağımsızlıklarını ilan ederek ayaklanma çıkardılar.
Amerika Kuzey Eyaletleri ve Güney Eyaletlerinin Çekişmeleri
İlk bakışta köleliğin kaldırılması insancıl olarak düşünüldü ise de, sonrasında kuzey eyaletlerinin bu tutumu, Güney Eyaletlerinde tarımda çalışan siyahi köleleri, gelişen sanayi bölgesine kaydırmak olduğu düşüncesi ağır bastı. Ayrıca Güney Eyaletleri, İngilizlerle pamuk alışverişi ile ticaret yapıyordu. Onun karşılığında ise siyahi köle veriyordu. Bu durumdan Kuzey Eyaletleri oldukça rahatsız durumdaydılar.
Bu durumun daha fazla ilerlemesini istemedikleri için engellemek adına her şeyi denediler. Aslında İngilizlere oldukça ucuz olarak satışı yapılan pamuk hammaddesi, Kuzeyde yer alan sanayi bölgesinde işlenerek daha fazla gelir elde edilebileceği düşünülüyordu. İşte tüm bu nedenlerden kaynaklı olarak Amerika iç savaşı başladı.
Amerika İç Savaşı’nın Galibi Kuzey Eyalet Birliği
İç savaşın ilk yıllarında herhangi bir galip görülmedi. İki tarafta ağır kayıplar ve çok sayıda zaiyat verdi. Yine de kimsenin tam anlamıyla geri çekilme gibi bir düşüncesi olmadı. 1863 yılında Temmuz ayında bir dönüm noktası olarak kabul edilen ‘Gettysburg Muharebesi’ kazananı ilan etti. Güney Eyaletler, Kuzey Eyaletlere göre çok sayıda ağır kayıplar vermişti. Bu savaş Kuzey birliklerinin bariz bir şekilde üstünlüğü ile sonuçlandı.
Savaşın sonuna doğru, artık kazanacaklarını anladılar ve Kuzey Birlikler, Güney Birliklerine iki ayrı koldan saldırmaya başladı. 09 Nisan 1865 yılında Güney Birlik komutanlarından olan Robert Edward Lee’nin ordusunu bozguna uğrattı. Böylelikle Güney Birliklerini teslim olmaya mecbur bıraktı. Güney Birliklerin yenilmesi ile kalan askerler silahlarıyla birlikte teslim olmak zorunda kaldılar.
Abraham Lincoln’ün Sonunu Hazırlayan Adımları
Kuzey Eyaleti Başkan Abraham Lincoln, Güney Eyaletlerine sömürge olmak yerine kalkınmaları için borç para verebileceği konusunda teklifte bulundu. Kuzey Birliğinde oluşan fikir ayrılıklarında ise Güney Eyaletlerinin tamamen işgal edilmesi yönündeydi. Daha sonra Senatör Wallace ve gizli ajanların kurduğu bir kumpasla Başkan Abraham Lincoln’ü, John Wilkes Booth adında bir oyuncu kafasından tek kurşunla vurarak suikastı gerçekleştirmiş oldu.
Amerikan İç Savaşı’nın Galibi Kuzey Birlikleri’nin Zaferi ve Sonuçları
İç savaşın kazananı Kuzey Birlikleri ağır bir kayıp ile tarihe geçen savaşı kazandılar. Kazanılan her savaşın sonuçları vardır. Bu savaşın sonuçları nelerdir?
- Güney Birlikleri ile Kuzey Birlikleri arasında geçen savaşı, mutlak galibiyeti ile Kuzey Birlikleri oldu ve Güney Birlikleri teslim oldu.
- Güney Eyaletlerinde yaşayan bütün köleler serbest bırakıldı.
- Ülkede köleliğin kaldırılması sayesinde, ilerleyen dönemlerde siyahi kölelere oy kullanma hakkı tanındı.
- Amerika Birleşik Devletleri, çıkan iç savaşla Kuzey Birliklerinin kazanması sayesinde bölünme tehlikesinden kurtulmuş oldu. Aslında savaşın kazanılması ile tarihi bir anı engellemiş oldular.
- Daha sonraki günlerde kölelere toprak hakkı dahi tanınmış olsa da, toprak sahipleri sundukları çeşitli bahanelerle geri aldı almasını bildiler. Amaçları zaten köleliği bitirmek değil, kendi alanlarında istedikleri gibi kullanmaktı.
- Amerika iç savaşı öncesinde Kuzey Eyaletlerinden ekonomik olarak gelişmiş ve üstün durumda olan Güney eyaletleri, savaşın kaybedilmesi sonucunda ekonomisi çöktü ve Güney Eyaletleri için gerileme dönemi başladı. Artık ekonomik üstünlük Güney Eyaletlerinden Kuzey Eyaletlerine geçmiş oldu.
Bundan sonraki günlerde Kuzey Eyaletleri ekonomik olarak daha çok güçlendi. Dolayısı ile ülkede söz sahibi de kendileri oldular. Güney eyaletlerinde yaşayan ve çalıştırılan bütün siyahi köleler kuzeye kaydırıldı. Kuzey Eyalet kısmında bulunan sanayi bölgelerine kaydırılan köle işçiler sayesinde, sanayinin gelişmesi sağlandı.
Çünkü köleler diğer işçilerden daha ucuza ve daha çok çalıştırılabiliyordu. Bu savaşın kazanını aslında görünürde siyahi köleler olsa da Kuzey Eyalette yaşayan halk oldu. Yaşanan bu iç savaşla Amerika Birleşik Devletleri bölünmeden de kurtulmuş oldu.