Buhar Basıncı Formülü,
Yüzeye yakın sıvı molekülleri kendilerini saran moleküllerin hareket çekiminden kurtulacak kadar yüzeyden yükseldiğinde farklı bir hareket oluşur. Bu aşamada sıvı molekülleri sıvıdan ayrılınca yüzeyde bir basınç meydana gelir. Bu basınca buhar basıncı denir. Ayrıca denge buhar basıncı da adı verilir. Buharlaşan molekül sayısı ve yoğunlaşan molekül sayısı ne zaman ki birbirine eşit olunca arada dinamik bir denge kurulur. Bu denge esnasında buhar moleküllerinin sayısında bir değişim olmadığı için sahip oldukları basınç da değişmez.
Buhar Basıncı Formülü Özellikleri
- Sıcaklık arttıkça artar.
- Moleküller arası çekim kuvveti arttıkça azalır.
- Sıvıda çözünmüş katı madde oranı arttıkça azalır.
Buhar Basıncı Formülü Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sıvıların buhar basınçları sıvının miktarına ve sıvının yüzey alanına ve buharın hacmine bağlı değildir.
- Molekülleri arasındaki çekim kuvveti zayıf olan sıvının buharlaşması da o oranda kolay olduğu için buhar basıncı yüksektir. Buhar basınçları yüksek olan sıvılar uçucudur.
- Aynı sıcaklıktaki ve buhar basıncı yüksek olan sıvının kaynama sıcaklığı düşüktür.
Örneğin, Aynı ortamda bulunan x sıvısının kaynama noktası 37 derece, y sıvısının kaynama noktası 78 derece ve z sıvısının kaynama noktası ise 100 derecedir. Bu sıcakların buhar basıncı kıyaslaması Px > Py > Pz şeklindedir.
Buharlaşma İle Kaynama Arasındaki Farklar
Kaynama sırasında gaz haline geçen sıvı molekülleri sahip oldukları basıncı indirerek yüzeye çıkmaya çalışır. Sıvı yüzeyinden ayrılan kabarcığın basıncı açık hava basıncına eşit olur. Açık hava basıncı değiştikçe sıvının kaynama sıcaklığı da o oranda değişir. Deniz seviyesinden yükseldikçe açık hava basıncı düşer, sıvının kaynama sıcaklığı azalır. Sıcaklık, sıvı yüzeyinin alanı artıkça ve sıvı tanecikleri arasındaki çekim kuvveti azaldıkça buharlaşma hızı artar.
Buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklık derecesine kaynama noktası denir. Su normal koşullarda 100 derecede kaynar. Eğer suyun bulunduğu ortamın basıncı atmosferden az ise su 100 derecenin altında, 1 atmosferden fazla ise 100 derecenin üstünde kaynar. Everest dağının tepesinde ise su yaklaşık olarak 70 derecede kaynar.
Buharlaşma her sıcaklıkta olurken kaynama belirli sıcaklıkta oluşur. Buharlaşma yüzeyseldir. Kaynama ise sıvının her noktasında olur. Ayrıca sıcaklık artıkça buharlaşma hızı da o oranda artarken kaynama sırasında ise buharlaşma hızı maksimum seviyede sabittir.