Şeytanın Hilesi
Tolstoy
Yoksul bir köylü sabah erkenden çift sürmeye gitmiş, sabah çorbasını
içmediği için yanına bir parça ekmek almıştı. Tarlaya varınca torbasını
indirip bir çalının altına koydu. Ekmeği de onun yanına bırakıp, kaftanını
üzerine örttü. Bir müddet çift sürdü. At yorulup, köylü de acıkınca sabanı
toprağa sapladı. Otlaması için hayvanı da çözüp, kendi haline bıraktı. Ve
yemeğini yemek için kaftanının yanına gitti. Fakat kaftanı kaldırınca bir de
ne görsün, ekmek yerinde değil. Arayıp taradı. Kaftanı silkeledi ama ekmeği
bulamadı. Şaşıp kaldı. "Tuhaf şey" dedi kendi kendine. "Etrafta kimsecikleri
görmedim ama biri gelip ekmeği almış olmalı" diye düşündü.
Bu işi yapan küçük bir şeytandı. Ekmeği alıp bir çalının arkasına oturmuş,
köylünün kızıp, kendi adını anarak, nasıl küfredeceğini beklemekteydi.
Köylü biraz düşündükten sonra: "Ne yapalım?... Açlıktan ölecek değilim ya.
Alanın ihtiyacı olmasa almazdı. Afiyetle yesin" dedi.
Sonra kuyunun başına gidip su içti. Biraz dinlendi. Hayvanını sabana koşup,
tekrar toprağını sürmeye başladı.
Küçük şeytan köylüyü günaha sokamadığı için çok şaşırmıştı. Olup bitenleri
büyük şeytana anlatmaya gitti. Köylünün ekmeğini nasıl aşırdığını, adamın
küfredeceği yerde "afiyetle yesin" dediğini ona anlattı. Büyük şeytan buna
çok kızdı.
Köylü oyuna gelmediyse suç sende. Demek ki işi beceremedin. Köylülerin
hepsi böyle olursa biz ne yaparız. Yoo... Bu işi böyle bırakamayız. Haydi
hemen o köylünün yanına git ve ekmeğin acısını çıkar. Eğer üç yıl içinde o
köylüyü alt edemezsen, seni okunmuş suya sokarım bilesin, dedi.
Küçük şeytan korkup çarçabuk yeryüzüne indi. Suçunu nasıl bağışlatacağını
düşünmeye başladı. Düşündü taşındı sonra şöyle bir çare buldu:
İyi insan kılığına bürünüp, yoksul köylünün yanına işçi olarak girdi.
Köylüye, kurak geçen yazlarda buğdayı bataklığa ekmesini söyledi. Köylü de
işçinin dediğini yapıp, buğdayı bataklığa ekti. O yaz, tüm köylülerin ekini
güneşte kavrulduğu halde, onunki gür, boylu ve sık başaklı oldu. Köylü bir
sonraki harmana kadar bu buğdayları bol bol yedi. Yine de buğday arttı.
Ertesi yaz, işçi köylüye buğdayı dağa ekmesini söyledi. Köylü de onun
dediğini yaptı. O yıl yaz, yağmurlu geçti. Tüm köylünün ekini yattı, buğday
vermedi. Bizim köylü ise iyi buğday kaldırdı. Eline geçen buğday bir hayli
çoktu. Köylü bu kadar buğdayı ne yapacağını düşünmeye başladı.
İşçi köylüye şarap yapmasını söyledi. Köylü de buğdaylardan şarap yapıp, hem
kendisi içti hem de başkalarına içirdi. İşte o zaman küçük şeytan büyüğünün
yanma gidip: "Ekmeğin acısını çıkardım" dedi.
Bunun üzerine büyük şeytan, durumu kolaçan etmek için köylünün olduğu yere
gitti. Köylünün evine varınca şöyle bir manzarayla karşılaştı: Adam bazı
zenginleri, şarap ikram etmek için evine çağırmıştı. Karısı, şarabı
bardaklara koymuş, ikram etmek üzere misafirlere getiriyordu. Tam o sırada
kadın masaya çarpıp, şarabı döktü. Köylü de buna kızıp karısına küfretti ve:
Kör şeytan, dedi. Bu döktüğün bulaşık suyu değil. Böyle değerli bir şeyi
nasıl dökersin beceriksiz kadın.
Küçük şeytan büyüğünü dirseği ile dürtüp:
Gördün mü? Artık küfretmekten çekinmiyor, dedi. Sonra köylü, kendi şarap
dağıtmaya başladı. O sırada
yoksul bir köylü işinden dönüyordu. Oraya uğradı. Herkesi selamlayıp bir
köşeye oturdu. Onların şarap içtiğini görünce, yorgunluktan onun da canı
şarap istedi. Uzun bir müddet oturup, yutkundukça yutkundu ama ev sahibi ona
şarap ikram etmedi. Ev sahibi kendi kendine:
İnsan, hepinize nasıl şarap yetiştirir, diye mırıldanıyordu.
Bu da, büyük şeytanın çok hoşuna gitti. Küçük şeytan ise: "Dur bak, daha
neler olacak" diye övünüyordu.
Ev sahibi ve zengin köylüler bir miktar içtikten sonra birbiriyle muhabbet
etmeye, birbirini övmeye ve birbirine yaldızlı sözler söylemeye başladılar.
Büyük şeytan onları uzun bir müddet dinledi. Bu durumdan çok hoşlanmıştı:
"Böyle, birbirlerini aldatmaya devam ederlerse topu birden elimize düşecek."
dedi.
Küçük şeytan: "Daha dur hele. Bak sonunda neler olacak. Birer bardak daha
içsinden de gör. Şimdi tilki gibi birbirine kuyruk sallıyor, birbirlerini
aldatmak istiyorlar. Fakat biraz sonra azgın kurtlara dönüşecekler." dedi.
Köylüler birer bardak daha içtiler. Konuşmaları daha bir kabalaştı, sesleri
daha yüksek bir perdeden çıkmaya başladı. Güzel sözleri bırakıp,
birbirlerine kızıp, küfretmeye başladılar. Sonunda kavga çıktı.
Birbirlerinin ağzını burnunu kanlar içinde bıraktılar. Derken ev sahibi de
kavgaya karıştı. Onu da bir temiz patakladılar.
Büyük şeytanın, bu da çok hoşuna gitti. "İyi, iyi" dedi.
Küçük şeytan ise: "Dur bak, daha neler olacak" diye seslendi ona. Hele
üçüncü bardağı içsinler gör onların halini. Şimdi bir kurt gibi vahşi
oldular, biraz sonra domuza benzeyecekler."
Adamlar üçüncü bardağı da devirdiler. Büsbütün zıvanadan çıktılar. Ne
söylediklerini bilmeden, birbirlerini dinlemeden bağırıp çağırmaya ve
homurdanmaya başladılar. Sonra birer, ikişer, üçer sokağa çıkıp, yerlerde
yuvarlanmaya başladılar. Ev sahibi de geri kalanları uğurlamaya çıkınca,
kafası üstü, bir su birikintisine düştü. Üstü başı çamur oldu. Düştüğü yerde
yığılıp kaldı. Bir domuz gibi sesler çıkartıyordu.
Bu hal büyük şeytanın daha çok hoşuna gitmişti:
Eee... iyi iş yapmışsın aferin sana, dedi. Ekmeğin acısını iyi çıkardın.
Yalnız bir anlat bakalım, nasıl yaptın bu şarabı? Herhalde ilk önce içine
tilki kanı kattın. Bu yüzden köylüler onu içince kurt gibi kurnazlaştı.
Sonra kurt kanı koydun. Bunun için de kurt gibi vahşi oldular. Daha sonra da
domuz kanı kattın herhalde. Bu sebeple de domuza benzediler.
Hayır, diye cevap verdi küçük şeytan. Hiç de öyle yapmadım. Benim yaptığım
tek şey, onun fazla buğday yetiştirmesini sağlamaktı. Bu hayvanların kanları
zaten insanlarda vardır. Fakat, yalnızca ihtiyaca yetecek kadar ekmek olunca
meydana çıkmıyor. Bu köylü eskiden en ufak ekmek parçasını bile atmazdı.
Fakat ekmeği çoğalınca, nasıl eğleneyim diye düşünmeye başladı. Ben de ona
şarap içerek eğlenmesini söyledim. Köylü Allah'ın nimetinden, eğlenmek için
şarap yapmaya başlayınca damarlarındaki tilki, kurt ve domuz kanı kendini
göstermeye başladı. Bundan sonra bir bardak şarap içtiği anda hep böyle
hayvanlaşacak.
Büyük şeytan, küçük şeytana iltifatlar edip, onu övdü. Ekmek suçunu
bağışladı. Ve onu kendisinin yaveri yaptı.