1 Mayıs 1960'da, bir Lockheed U-2 keşif uçağı, Moskova saatiyle 05: 36'da Afganistan'dan Sovyet hava sahasına girdi. Bu, her şeyin olduğu olaylar zincirinin ilk halkasıydı: casus uçağının peşinde koşma ve imhası, diplomatik sınırlamalar, gürültülü bir uluslararası skandal ve ünlü Kruşçev'in Amerikalılara "Kuzkin'in annesini" gösterme sözü.
Yeminli arkadaşlar
9 Eylül 1945'te İkinci Dünya Savaşı, Japonya temsilcileri tarafından Koşulsuz Teslim Yasası'nın imzalanmasıyla sona erdi. Dünün müttefikleri, düşman değilse de, dünya üzerindeki nüfuz mücadelesinde rakip oldular. Tasarımcılar-silah ustaları, yeni tür silahların yaratılması için yarıştılar, bilim adamları - nükleer ve diğer kitle imha silahlarının geliştirilmesinde, izciler - birbirlerinin sırlarını ifşa etmede. 50'li yılların başından itibaren, SSCB hava sahasını keşif uçaklarıyla istila etmek için tekrarlanan girişimler başladı. 1950-1960 Sovyet hava savunma sistemleri tarafından 20'den fazla davetsiz misafir uçak düşürüldü. Ancak riske rağmen keşif uçuşları devam etti.
Keşif uçağı U-2
1955'te Lockheed U-2 keşif uçağı havalandı. 20.000 km / s hızla 780 m yükseklikte uçarken, savaşçıların ve uçaksavar topçularının ulaşamayacağı bir yerde idi. U-2'ye kurulan sekiz kamera, tek bir uçuşta 4300x800 km'lik bir alanı taramayı mümkün kıldı. 15.000 m rakımdan çekilen fotoğraflarda gazete manşetlerine yer verildi.
Efsaneye göre amacı meteorolojik gözlemler yapmak olan "10-10" filosu oluşturuldu; aslında, uçuşlar keşif niteliğindeydi. Uçaklar Varşova bloğu ülkeleri üzerinden ve SSCB sınırları boyunca uçtu ve 4 Temmuz 1956'da U-2 ilk olarak Sovyet hava sahasını işgal etti. Sovyet hava savunma sistemleri uçuşları kaydetti, hükümet ABD'ye tehditkar notlar gönderdi, ancak Amerikan liderliği yeni uçuşların cazibesine karşı koyamadı. 2-4 saat boyunca U-2, Sovyet hava savunma sistemi, askeri hava alanlarının konumu, uçaksavar topçu pozisyonları, deniz gemilerinin yerleri ve radar istasyonları hakkında benzersiz keşif bilgileri topladı.
Her yerde bulunan casus
Her uçuşta U-2, SSCB'yi daha derinden işgal etti. 1960'ın başlarında, U-2 zaten SSCB topraklarında 24 uçuş yapmıştı.
9 Nisan 1960'da, bir casus uçağı Semipalatinsk nükleer test sahasının üzerinden başarıyla uçtu, bir kuleye yerleştirilmiş ve patlamaya hazır bir atom bombasını fotoğrafladı ve güvenli bir şekilde yurt dışına uçtu. Ordu, Savunma Bakanlığı'nın koridorlarında ilk gün aldı, 37'deki şiddetli soğuk tarafından açıkça çizilmişti.
Grand Slam Operasyonu
Bu arada Peşaver'de (Pakistan), yeni bir U-2, 56-6693 numaralı gövde, uçuşa hazırlanıyordu. Grand Slam Operasyonu'nun bir parçası olarak, uçağın ilk kez Kirovabad - Magnitogorsk - Chelyabinsk - Sverdlovsk - Kirov - Plesetsk - Arkhangelsk - Murmansk rotasında SSCB'yi güneyden kuzeye geçmesi ve Norveç'teki bir askeri üsse inmesi gerekiyordu. Uçuş süresi 9 saat, mesafe 6000 km, bunun 4700'ü SSCB toprakları üzerindedir. En büyük sanayi merkezlerinin ve askeri üslerin üzerinden uçarken, U-2'nin en bilgili bir düzine ajanın aylarca çalışarak toplayamayacağı en değerli istihbarat bilgilerini getireceği varsayıldı.
Pilot uçağı uçuracaktı, Francis Gary Powers. Powers, 10-10 Squad'daki en deneyimli pilot olarak kabul edildi. Polonya, Doğu Almanya, Çin ve SSCB toprakları üzerinde 27 U-2 uçuşunu tamamladı.
1 Mayıs 1960 şehir
Nisan ayı sonu için planlanan uçuş iki kez ertelendi: sonra Washington'dan izin, ardından uygun uçuş havası bekliyorlardı. Nihayet 1 Mayıs'ta yıldızlar dedikleri gibi "birleşti". Birliğin komutanı Albay Shelton'dan alınan yetkiler, son ayrılık sözleri ve bininci bir hatırlatma, koşullar ne olursa olsun, uçağın asla Rusların eline geçmemesi gerektiğini hatırlatıyor: U-2'den ayrılmadan önce, pilot kendi kendini imha düğmesine basmalıdır arabalar.
Bir istihbarat memuru, Francis'e bir "hatıra" hediye etti - içinde kürar zehiri bulaşmış bir iğne olan, delikli gümüş dolarlık bir anahtarlık. "Sovyetler sizi esir alırsa ve işkence dayanılmaz hale gelirse, bu haysiyetle ölmek için son fırsattır," subay pilot için dokunaklı bir endişe gösterdi.
"Burundan kan!"
Casus uçağı sınırı geçerken hemen tespit edildi. SSCB'nin hiyerarşileri arasında bunu öğrenen ilk kişi KGB Shelepin başkanıydı. Acilen aradığı hava savunma karargahında "henüz bilgili değillerdi". Sabahın erken saatlerine rağmen Shelepin, Kruşçev'in numarasını çevirdi (tabii ki onu tatilde tebrik etmek için hiç değil). Kendiliğindenliği ile ayırt edilen Nikita Sergeevich'in tepkisi şuydu: “Vurun! Burundan kan! " Herkes koştu: polisler ve generaller, silahlı kuvvetlerin ve bölgelerin tüm kollarının komutanları. Kelimenin tam anlamıyla havada asılı duruyordu, eğer bu kez davetsiz misafir başlarını terk etmezse, o zaman birçok omuz askısı omuzlarından uçacaktı.
Koç emri verildi
1960'ın başında, 9 metrenin üzerinde bir yüksekliğe çıkabilen Su-20.000 avcı-önleme sistemi SSCB tarafından kabul edildi. İlk araçlar 1959'un sonunda ayrı hava alaylarında göründü. Ancak çok az araba vardı ve bu konuda ustalaşan daha da az pilot vardı. Bunlardan biri, Kaptan Mentyukov, 1 Mayıs'ta Koltsovo havaalanında Sverdlovsk'taydı ve Novosibirsk'ten Beyaz Rusya'ya yeni bir Su-9 feribotu taşıyordu. U-2'yi yok etmek için ilk yetiştirilen Igor Mentyukov'du.
Savaşçı silahsızdı. Araba, doğal olarak cephanesiz olarak ele geçirildi. Su-9'un silahı yoktu. Zaten gökyüzünde Mentyukov, davetsiz misafirin koordinatlarını ve "hedefi bir koçla yok etme" emrini aldı.
Kaptan Ayvazyan şunları aktarıyor: “Tokmak emrini duyunca pilotun mahkum olduğunu anladım. Uçağı sollayan pilotlar basınçlı elbise olmadan uçarlar. Koçun dövülmesi her zaman bir risktir. Bu durumda, uçak hayatta kalsa bile, fırlatmanın faydası yoktur - 20.000 metre yükseklikte, uçağı terk eden pilot bir balon gibi patlayacaktır. Emri kabul eden pilot, sakince cevap verdi: "Her şeyi anladım koç" ve biraz tereddüt ettikten sonra "lütfen: aileni ve anneni unutma" dedi.
Yüzbaşı Mentyukov o gün ölmeye mahkum değildi. "Düşük hızlı" U-2.000'yi (9 km / s) düşürmek için yaklaşık 2 km / s Su-780 hızında uçmak, yerden yönlendirme gerektiriyordu. Hedefleme başarısız oldu: Hedef periyodik olarak radar ekranlarında kayboldu. Yakıt tüketen Su-9, Koltsovo'ya gitti.
Roket adamları oyuna giriyor
Mayıs 1960 itibariyle, Sovyet hava savunması hava savunma sistemlerine geçmeye başladı. S-75 füze sistemleri büyük şehirlerin etrafına yerleştirildi.
Kısa yardım. S-75 "Dvina": 1000-29 km mesafelerde ve 34-25 km rakımlarda 27 km / s'nin üzerindeki hızlarda uçan hedefleri vurur; savaş başlığı ağırlığı - 200 kg.
Bunlardan birinin operasyon alanında, yani 2. Tugay'ın 57.Bölümü, Powers liderliğindeki U-2 olduğu ortaya çıktı. Savaş mürettebatı Binbaşı Mikhail Voronov tarafından yönetildi. Casus uçak, bölümün kapsama alanının en ucundaydı. Voronov uçağın rotasını değiştireceğini umdu ve kesin olarak ateş etmek için "fırlat" komutuyla tereddüt etti. İzinsiz giren kişinin rotasını değiştirmeyeceği ve füzelerin menzilinden çıkmak üzere olduğu anlaşıldığında, binbaşı üç füzeden oluşan bir salvoyu ateşleme emrini verdi. Üç kişiden biri havalandı.
Havalanan yalnız roket uçağın arkasında patlayarak kuyruğunu ve kanadını tahrip etti. Araba düşmeye başladı. Patlama Powers'ı gösterge panosuna itti, dışarı çıkarmaya çalışırsa bacaklarını keseceğini fark etti. Bu yüzden kokpitten çıkmaya karar verdim. Talimatların aksine, U-2 kendi kendini imha düğmesine basılmadı. (Powers'a göre, el fenerini geri fırlattığında, yarı dışarı çekildi ve ona ulaşamadı. Başka bir versiyona göre, U-2 pilotları arasında, uçak patlamasının anında gerçekleştiğine dair bir söylenti vardı ve onlarınki gibi bir gecikmeyle değil. Powers'ı riske atmamaya karar verdiler ve talimatları ihlal ettiler.)
Bu, U-8'nin SSCB'nin devlet sınırını ihlal etmesinden 53 saat sonra, Sverdlovsk'tan 32 km uzaklıkta 3,5: 2'te gerçekleşti.
SSCB topraklarında ilk savaş başlangıcı
1 Mayıs lansmanı S-75'in prömiyeri değildi. Ekim 1959'da "Çinli yoldaşlar" (Li Xi Tsin ve Wang Yu Shing gibi) Tayvanlı bir RB-57D keşif uçağını füzeyle düşürdü. Ama öyleydi ilk savaş başlatma SSCB'de... Bölüm personelinden kimsenin atış tecrübesi yoktu.
Patlamadan sonra, radar ekranında, hedeften uzaklaşan fırlatılan füzenin transponder sinyali olan bütün bir dürtü bulutu belirdi. İzinsiz giriş yapan kişinin pasif müdahale kullandığı, folyoyu fırlattığı, roketin patlamadığı ve hedefi ıskaladığı yönündeydi. Aslında füzenin savaş başlığı başarılı bir şekilde ateşlendi ve U-2'yi yok etti, ancak motorlar ve arka donanım çalışmaya devam etti. Tehlike altında, kafalar değilse, sonra omuz askıları vardı - elbette, bu yüzden kimse "hedef yok edildi" i rapor etmek için acele etmedi! Hedefin yenilgisini garantilemek için, komşu tabur komutanı Yüzbaşı Sheludko başka bir voleybol oynadı. Uçağın enkazına üç roket isabet etti.
Bir hafta sonra gazeteler, SSCB Yüksek Sovyeti'nin Binbaşı Voronov, Yüzbaşı Sheludko ve savaş pilotu Kıdemli Teğmen Sergei Safronov'u ihlal eden uçağın imhası için Kızıl Bayrak Emirleri ile ödüllendirmeye ilişkin Kararnamesini yayınladı. Not, ikincisinin ölümünden sonra verildiğini göstermiyordu.
Gökyüzündeki trajedi
U-2, 57. Uçaksavar Füze Tugayı'nın sorumluluk alanına girer girmez, "Halı!" Ona göre, tüm uçaklardepartman üyeliğine bakılmaksızın, en yakın hava alanlarına iniş yapın. Roket operatörleri, saldırganı yalnızca radar ekranlarında görmelidir. Ancak emre rağmen uçaklarımız gökyüzündeydi.
Daha önce bahsedilen Su-9 Igor Mentyukov'a ek olarak, iki MiG-19 - Kaptan Boris Ayvazyan ve Kıdemli Teğmen Sergei Safronov havaya kaldırıldı. Hava Kuvvetlerinin en yüksek rütbelerinden biri uçağı havaya kaldırma emrini verdi, füzeye haber vermeden.
Powers'ın uçağı çoktan düşürülmüştü, ancak füzeler muzaffer raporlarla aceleleri yoktu. Bir hata durumunda, hiçbir mazeret onları Merkez Komite'nin göksellerin gazabından kurtaramazdı. Ancak U-2'nin enkazı yere düşmeye başladığında rapor yukarı çıktı: "Hedef vuruldu." Ancak o ana kadar, komşu tümenlerin operatörleri radarlarında hava hedefleri gördü. Gökyüzünde olmaması gerekiyordu!
Bu nedenle, komşu bölümler biri Su-4 ve üçü bir çift MiG-9 için olmak üzere 19 fırlatma daha gerçekleştirdi. Su-9'daki Yüzbaşı Mentyukov füzeden ayrıldı. Tehlikeyi gören Yüzbaşı Ayvazyan da aniden daldı. Kıdemli Teğmen Safronov manevra ile saniyenin yüzde biri kadar yavaşladı.
50'li yılların sonunda, SSCB'de Silahlı Kuvvetlerde büyük bir azalma gerçekleşti. Ordu 1.200 bin azaldı. Hurda savaş gemilerini kestiler, basına girdiler tanklar... Hava Kuvvetleri komutanlığı, bir casus savaş uçakları tarafından vurulursa, sadece omuz askılı yıldızlar ve göğüste emirler olmayacağını, aynı zamanda hava savunma kuvvetleriyle öncelik mücadelesinde de ağır bir tartışma olacağını anladı. Sovyet pilotu bu mücadelenin kurbanı oldu. Ölümünden iki ay önce, 25 Mart 1960'da, Sergei Safronov 30 yaşına döndü.
Eksik uçak
ABD hükümeti, kayıp uçağın bir yerlerde ortaya çıkacağını umarak iki gün boyunca sessiz kaldı. Sovyet tarafı da sessizdi. U-2'nin güvenli bir şekilde geri dönme umutları ortadan kalktığında, Amerikalılar NASA meteorolojik gözlem uçağının kaybını bildirdi. 5 Mayıs'ta, SSCB'den saldırgan uçağın imhası hakkında bir yanıt mesajı geldi. Metin, onu takip edecek şekilde oluşturuldu: uçak tamamen imha edildi, pilot öldürüldü. ABD Dışişleri Bakanlığı, uçağın sınırı ihlal ettiğini kabul etti, pilotun yanlışlıkla Sovyet hava sahasını ihlal ettiğini ve uçağın kesinlikle barışçıl olduğunu açıkladı.
Uluslararası skandal
7 Mayıs'ta bir duraklamadan sonra, Kruşçev dünyaya yüksek sesle bir sürü "koz" gösterdi: hayatta kalan pilotun uçuşun keşif amacına ilişkin ifadesi, U-2'ye takılan fotoğraf ekipmanının kalıntıları, pilotun ABD Savunma Bakanlığı tarafından işaretlenmiş ekipmanı. TsPKO'da onları. Gorki, herkese (ve öncelikle yabancılar) bir uçak ve casus teçhizatının kalıntılarının, Powers'ın giysisinin, resmi kimliğinin, ondan el konulan paranın (7500 ruble), altın sikkelerin (48 adet), SSCB'nin bir haritasının gösterildiği bir sergi düzenlendi. çizilen uçuş yolu ve sessiz bir tabanca. 320 binden fazla Sovyet vatandaşı ve 20 binden fazla yabancı, Sovyet hava savunmasının kupalarına hayran kalacak zaman buldu.
SSCB'de, işçilerin Amerikan emperyalistlerinin saldırgan eylemlerini utançla damgaladıkları (ve aynı zamanda aşırı planlanmış ürünlerin piyasaya sürülmesiyle alçak provokasyona yanıt verme yükümlülüklerini üstlendiği) bir miting ve miting dalgası silindi. İşte o zaman kalplerimiz için çok değerli bir efsane doğdu (ne yazık ki, sadece bir efsane!) Nikita Kruşçev, Amerikalılara BM kürsüsünden söz verdi: "Size Kuzka'nın annesini göstereceğiz!"
Bilgi alma
Sovyet halkı, Amerikan şahinin kanatlarının kırpılmış olmasından gurur duyarken (ve bazı vatandaşlar başının kesilmesini talep etti), özel bir komisyon, ordunun eylemlerini tam anlamıyla dakika dakika titizlikle inceledi. Etkilenen bölgede ilk kez, U-2 hava savunma sisteminin hala Chelyabinsk'in yakınında olduğu, ancak yanmış bir sigorta nedeniyle SNR'nin etkisiz olduğu ortaya çıktı. Sorumlu operatör, kendisine emanet edilen ekipmanın çalışmasını denetlemek yerine, başlangıç hesaplamalarının tutarlılığına hayran kaldı. Küçük arıza giderildiğinde, U-2 zaten etkilenen alanın dışındaydı.
Özellikle komisyonla ilgileniyorum tarih Fırlatıcılardan gelmeyen iki füzeyle. Resmi sonuç, şu anda "Başla!" CHP kokpiti uçak-roket hattındaydı, bu durumda roket fırlatma otomatik olarak engelleniyor.
Ünlü taburda rehberlik subayı olarak görev yapan I. Tsisar, "kimsenin hiçbir şey için suçlanmayacağı" ifadesine göre bu versiyonun yazarı olduğunu ve bu nedenle herkesin memnun olduğunu iddia ediyor. http://www.webslivki.com/u11_2.html
Komisyonun anlaşılması uzun sürdü, ne yapılacağına karar vermek uzun zaman aldı: bitki mi ödül mü? Ödüllendirmeye karar verdik. Daha önce bahsedilen Voronov, Sheludko ve Safronov'a ek olarak, 21 kişi daha emir ve madalya aldı.
Powers deneme
17 Ağustos'ta Powers'ın açık duruşması, Sendikalar Meclisi Sütunlar Salonu'nda başladı. SSCB'nin siyasi liderleri durumdan en iyi şekilde yararlanmaya karar verdiler ve Powers'ın davasını ABD aleyhine bir davaya dönüştürdüler. Gösteri büyük bir ölçekte sahnelendi. SSCB Başsavcısı Rudenko savcı olarak görev yaptı. Avukat, casusu olabildiğince uzun süre parmaklıkların arkasında "tutmak" için savcı ile yarıştı.
Okyanusun diğer tarafında Amerikalılar misilleme niteliğinde adımlar attılar, ele geçirilen Sovyet casuslarını gösterdi, BM kürsüsünden dünyaya Moskova'daki Amerikan elçiliğinden bir Sovyet böceği ("Zlatoust") gösterdi (tek casus biz değiliz!), Ama U-2'yi yere düşüren kase, önemli ölçüde ağır basıyor. Ayrıca Rudolf Abel inatla SSCB'ye ait olduğu konusunda sessiz kaldı ve "Zlatoust" un sunumu tam tersi bir etki yarattı. SSCB gizli servislerinin Moskova'daki Amerikan büyükelçiliğinin ofisinde ve Amerikalıların 8 yıldır telefon dinlemesi kurmayı başardığı (!) Bulunamaması, diplomatlar arasında Homeros'un kahkahalarına neden oldu.
Bu arada Powers tövbe etti, suçunu kabul etti ve ayrıntılı ifade verdi. "Dünyanın en insancıl mahkemesi" pilotu 10 yıl boyunca ölçtü.
Güçler, Sovyet mahkemesi tarafından kararlaştırıldığı 10 yılın 2'sinden azına hizmet etti. 10 Şubat 1962'de, Amerikalılar tarafından tutuklanan Sovyet istihbarat subayı Rudolf Abel ile değiştirildi.
Eve Dönüş
Serbest bırakıldıktan sonra Amerika'ya dönen pilot, bir kahraman olarak karşılanmadı. Yetkiler, Soruşturma Komitesi önünde ortaya çıktı ve ardından Senato Komisyonu nezdinde yalan makinesi testine tabi tutuldu. Her iki komisyon da onu masum bulsa da, birçok gazete onu açıkça hain olarak nitelendirerek pek çok rahatsız edici soru sordu. Uçak neden yok edilmedi? Neden teslim oldu? Soruşturmada neden işbirliği yaptınız? Neden "Amerikan Casusunun Yargılanması" oyununda yer aldın? Pilotun ailesi çöktü. Anlaşıldığı üzere, karısının 10 yıl hapis cezasına çarptırılan kocasına sadık kalmaya niyeti yoktu; Francis eve döndüğünde, geriye kalan tek şey boşanma davası açmaktı.
Haklı Güçler daha sonra Lockheed için pilot olarak çalıştı. Hizmetlerinden dolayı "Gümüş Yıldız" ve (sıkı tutun!) "ABD POW Madalyası" (bir tane var) aldı. "Uçuş Operasyonu" hakkında, "Lockheed" ten kovulmasının nedeni olan CIA hakkında pek de gurur duymadan konuştuğu "Uçuş Operasyonu" hakkında bir anı yazdı. Daha sonra çalıştı haber Helikopter pilotu olarak KNBC.
Güçlerin Ölümü
Powers, bir askeri pilota layık bir ölümle öldü. 1 Ağustos 1977'de bir KNBC helikopteri, Santa Barbara yakınlarında yangınla mücadele konusunda bir röportaj yapmak için uçtu. Aniden motor havada durmaya başladı. Powers helikopteri iniş için yönlendirdi, ancak çocuklar en yakın iniş alanında oynuyorlardı. Pilot, havaalanına uçmaya karar verdi. Doğru, ondan uzaktı ve yakıt kıttı, ancak Powers riski almaya karar verdi. Helikopter havaalanına ulaşmadı. KNBC operatörü George Spears, Powers ile birlikte öldü. Pilot, askeri bir adama yakışır şekilde Arlington mezarlığında öldü.
"Alt satırda" ne var?
1 Mayıs 1960'tan sonra, SSCB üzerindeki U-2 uçuşları durduruldu. Sadece 1964'te SR-71'in ortaya çıkmasıyla, Amerikalılar yine Sovyet hava savunmasının gücünü denemeye karar verdi. Uçağın enkazını ellerine alan Sovyet tasarımcılar, onu kopyalamaya çalıştılar, ancak daha sonra bu girişimleri terk ettiler, ancak M-17'yi (önleme uçağı) oluşturmak için bireysel tasarım çözümleri kullanıldı.
Uluslararası sonuçlar çok ciddiydi. 1960'da Paris'te SSCB, ABD, İngiltere ve Fransa liderlerinin silahların kontrolü konularını tartışacakları bir zirve yapılacaktı. U-2 olayı zirve fikrine cesur bir çarpı işareti koydu. Uluslararası ilişkilerde yaklaşmakta olan bir gevşeme için ortaya çıkan umutların gömülmesi gerekiyordu. Tarih farklı bir yol izledi.
Kaynaklar:
http://ru.wikipedia.org
http://www.adhdportal.coml
http://www.svoboda.org
http://www.sgvavia.ru
http://www.webslivki.com