ZAR SPIRIT POZİSYON HAREKET ZAMANI
Bilinmeyen tarih: Zar inancı ve varlığı, doğu ve orta Afrika'da ortaya çıktı.
On beşinci yüzyıl CE: Yeni kurulan Funj krallığının İslam'a dönüşmesi gerçekleşti ve Sufi inançları ve uygulamaları merkezi Nil bölgesine yayıldı.
1839: Zar ritüellerinin en eski kaydedilen kayıtları, Hıristiyan misyonerler tarafından Etiyopya'dan kaydedildi.
1880: Daha sonra Büyükanne Zainab (Haboba Zainab) olarak bilinen Zainab bit Buggi, Omdurman, Sudan'da doğdu. Kısa süre sonra kuzeye Mısır'a götürüldü.
1883–1897: Zar mülkiyetine ilişkin sözlü anlatımlar, Sudan'daki Mehdist devletten günümüze kaldı.
1896–1898: Zainab, İngiliz-Mısır ordusu ve Mursal Muhammed Ali adlı bir askerle birlikte Sudan'a döndü.
1898–1955: Sudan'da Kat Mülkiyeti (Anglo-Mısır) kuralı vardı.
1905: Zainab ve Mursal, Mavi Nil Nehri üzerindeki bir köy olan Makwar'a koloniciler olarak gönderildi.
1910: Mursal'ın ölümünden sonra Zainab yeniden evlendi ve çocuklarıyla birlikte Sinja yakınlarındaki bir köye taşındı. Yeni kocası Marajan Arabi, zar.
1930: Yine dul kalan Zainab, en büyük oğlu Muhammed ile yaşamak için Makwar / Sennar'a döndü. Birlikte başarılı bir zar evi inşa ettiler. Zainab, zar inançlarının ve uygulamalarının hızla yayıldığı bir zamanda, yeni nesil zar burei uygulayıcılarını orada eğitti.
Yirminci yüzyılın ortaları: Sudan'da daha radikal, Vahhabi'den etkilenen İslami inançlar ortaya çıktı.
1956: Sudanlılar İngiltere'den bağımsızlık kazandı.
1960: Büyükanne (Haboba) Zainab öldü.
1983: Sudan'da şeriat yasası yürürlüğe girdi.
1989: Sudan'daki bir askeri darbe, Başkan Ömer el Beşir'in önderliğinde bir İslamcı devletin kurulmasına yol açtı.
1990'lar: Zar ritüelleri yasaklandı ve zar liderlerine zulmedildi.
2000: Zar ritüellerine karşı yasak artık aktif olarak uygulanmadı ve kadınlar özel yerlerde zar törenleri düzenlemeye devam etti.
2019: İslamcı rejim devrildi.
KURUCU / GRUP TARİHİ
Zar (ya da sar) olarak bilinen ruhun sahip olduğu inanç ve uygulamalar, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da, Fas'tan Sudan ve Etiyopya'ya, İran'ın yanı sıra, şu anda birçok diasporik toplulukta yaşayan diasporik topluluklarda dünya genelinde yaygındır. Hristiyan, Falasha ve animist toplumlarda da, özellikle Müslümanlarda uygulanmaktadır. İnançlar, kadınlar ve erkekler tarafından geniş ölçüde paylaşılırken, bugünün uygulayıcıları ve liderleri çoğunlukla kadındır.
Zar inançlarının ve uygulamalarının doğu ve orta Afrika'da çok eski olduğuna inanılmaktadır, ancak kökenleri ve erken tarihleri artık kaybedilmiştir. Zar aktivitelerinin bilinen en eski hesabı, 1839'e (Natvig 1987) dayanan Etiyopya'dan geliyor. Misyonerler JL Krapf ve CW Isenberg, bir kadının ruhuna veya sar sahipliğine hükmetmeye çalıştığı bir ritüelin ayrı tanımlarını bıraktı. Tarif ettikleri özelliklerin çoğu hala çağdaş zar ritüellerinde bulunur. On dokuzuncu yüzyıl Mısır (Klunzinger 1878) ve Mekke'den (Hurgronje 1931) gelen hesaplar, o zamana kadar zar inançlarının ve ritüellerinin yaygın olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bugün araştırmacıların çoğu, zar inançlarının bu yayılmasının, 19. yüzyıldaki Osmanlı ordularının saflarına, özellikle de köle birliklerinin faaliyetlerine ve daha büyük nüfusa geçtikleri bağımlılarına bağlı olduğu konusunda hemfikirdir. Bugünün zar ritüel ve performans çoğu o zamandan türetilmiştir.
Bu hesap, son İslamcı devlet (1989 – 2019) dahilinde zarın renkli ve dinamik olmaya devam ettiği Sudan Cumhuriyeti'nden (genellikle sadece Sudan olarak da bilinir) alan araştırmasına dayanmaktadır. İslam'ın etkisi, özellikle Afrika'nın bu bölgesine dört yüzyıldır egemen olan Sufi İslam, hem zar ritüelinde hem de örgütlenmede belirgindir. Tarihinin çoğu için zar, daha geniş İslami bağlamda bir arada var oldu. Zar, özellikle Sudan'da (özellikle al-Nagar 1975; Boddy 1989; Constantinides 1972; Kenyon 2012; Lewis ve diğerleri 1991; Makris 2000; ve Seligman 1914) tarif edilmiştir. Sudan'da, en azından on dokuzuncu yüzyılın sonlarından beri Constantinides (1972) ve Kenyon'da (2012) bildirilen sözlü sözler vardır. Mahdist egemenliği sırasında (1883 – 1897), ve muhtemelen daha önce, kadınlar ve erkekler, genel olarak Kızıl Rüzgar, el-ahmar veya zar olarak bilinen, belirli ruhlar tarafından toplanmayı kutluyorlardı. Ruhların kendileri bazen al-dastur olarak da bilinir., çeşitli şekillerde “menteşe” veya “anayasa” olarak tercüme edilir, bu da ruh ve insan dünyalarının ifade edilmesini önerir.
Geçmişte, kadınlar Sudan'da uygulanan birkaç farklı tür zar olduğunu hatırlıyorlar: zar burei, zar tombura ve zar nugara. Ritüelleri farklılık gösterse de, onlar için farklı kökenler ve bireysel ruhlar çeşitlilik gösterse de, hepsi kırmızı ruh dünyasına benzer bir anlayışa dayanıyordu. Bugün Sudan'da sadece burei ve tomburalar bulunur ve pratikte artık belirli bir örtüşme, işbirliği ve paylaşılan tarih vardır.
Bugün zar terimi birkaç şeyi ifade eder. Bu özel bir ruh türüdür ve aynı zamanda o ruhun sahip olduğu bir kişinin durumunu da tanımlar. Davranış, şarkı söyleme, fedakarlık, başkalarının renkli temsili, ziyafet, sersemlik tütsüler, hepsi öngörülemeyen ve gerginlikle bir araya gelebilen zar ruhlarıyla ilişkili ritüelin yanı sıra, bu sahiplikten kaynaklanan bir hastalık şeklidir. Bazen erkekler zar törenlerinde bulunur ve fenomen konusunda uzman bir anlayışa sahip olduklarını iddia edebilir. Bununla birlikte, çoğu zaman, bugünkü zar töreninin çoğunun erkeklerin gözünden uzaklaştığını bilen o etkinlikte kadınlar tarafından eşcinsel olarak görülüyorlar; erkek katılımcılara oldukça farklı davranılmaktadır. Bu aslında bir kadın alanı.
Sudan'ın merkezindeki Sennar kasabasından yapılan bir örnek olay çalışması, ülkedeki zar ve Osmanlı ordusu arasındaki bağlantıları güçlendirmenin yanı sıra zaman içinde ruh tezahürlerindeki dalgalanmaları temsil eden pek çok bağımsız zar burei grubunun arkasındaki tarih türünü göstermektedir. Bu eşsiz çünkü bu grubun kurucusunun torunları gruplarının tarihi hakkında bir kayıt bırakmışlardı (Kenyon 2012'ta). Yine de Zainab bit Buggi (Buggi'nin kızı) veya Büyükannesi Zainab (Haboba Zainab) olarak hatırlanan bir kadının kurucusu, bu bölgenin Osmanlı Devleti'nin bir karakolu olduğu bir dönemde Omdurman'da 1880'ta doğdu. Erken yaşamının birkaç detayı hayatta kaldı, ancak akrabalar hala küçükken Ababda asilzadesi Ağa Osman Murab'ın evine bağlandığı Yukarı Mısır'a nasıl götürüldüğünü hatırladı. Osmanlı makamı olarak Omdurman'dan ayrılışının zamanlaması, babasının (veya “sahibinin” adı) ve bir erkeğin evinde erken yaşantısını al-agha olarak hatırladı, Bir Osmanlı askeri unvanı, hepsi köle ile bağlantılı olarak orduyla bağlantısı olan doğma olasılığını pekiştiriyor. Zainab’ın torunları daha sonra Yukarı Mısır’da hâlâ genç bir kızken zar ruhlarını tanımaya başladıklarını hatırladı, ancak o sırada ritüelinde aktif olarak yer aldığına dair hiçbir kanıt yoktu. “Saraylarda” bu döneme yapılan atıflar, Büyükanne Zainab tarafından Sennar'a getirilen zar ritüelinde canlı bir şekilde hatırlanmaya devam ediyor.
Bir noktada Zainab, Sudanlı bir Mısırlı (Dega) kökenli Mursal Muhammed Ali adında bir askerle karşılaştı. Onunla birlikte, 1896 – 1898'in Anglo-Mısır işgali kuvvetinin bir parçası olan Sudan'a döndü. Omdurman'ın hemen kuzeyinde bulunan Karari savaşında, bu ordu Halife 'Abdallahi'ye sadık birlikleri yendi. Osmanlı otoritesi, “Apartman” kuralı adı altında restore edildi; bu sayede iktidarın İngilizlerle (en azından nominal olarak) paylaşıldığı Al-Khawajat) ve Mısırlı (El Pashawat) yetkilileri.
Zainab ve Mursal, emekli askerleri ve ailelerini barındırmak için kurulan Makwar'daki Mavi Nil Nehri'ndeki küçük bir koloni için iki yüz mil güneye götürmeden önce Omdurman'da kısa bir süre geçirdi. Zainab bir çiftçinin karısının hayatına yerleşti ve kısa süre sonra ikizleri Muhammed ve Asha'yı doğurdu. Ancak Mursal birkaç yıl sonra öldü ve Zainab daha sonra Makwar'ın seksen mil güneyinde, Sinja yakınlarındaki köyüne taşınan bir Marajan Arabi ile evlendi. Marajan tanınmış bir zar nugara uygulayıcısıydı ve nugara artık Sennar'da uygulanmadığı halde, müthiş güçleri hala hatırlanıyor. Evlendikten kısa bir süre sonra, Zainab hastalandı. Marajan, zar hastası olmasına rağmen, bunun nugara olmadığını kabul etti. Zar burei'nin lideri El-Taniyya (Halima olarak da bilinir), yedi günlük bir ritüelle onu tedavi etmek için çağrıldı ve Zainab'ın zardaki kendi güçlerini tanıdı. Zainab iyileştikten sonra, ruhları toplamayı ve onlarla müzakere etmeyi öğrenerek el-Taniyya ile çalışmaya başladı.
Bu, çağdaş Sennar'daki zar burei'nin temeli olacaktı. Sennar'daki bugünkü türbülansın ilgisi olmasa da, 2001'teki türbüratör Zainab'ın şu sözleri verdiği güçleri hatırlattı:
Sennar zar bugün sadece Zainab'dan. Farkına vardığımızda, onun olduğunu bulduk. . . . Hepsi Al-Taniyya denilen kadından, Türklerden, Mashaikha Kabira (kıdemli kadın lider) (Kenyon 2012: 51).
Bu arada Zainab'ın oğlu Muhammed, kendi başına nugarada güçlü güçler sergileyen, istekli bir Marajan öğrencisi oldu. Asker oldu, ancak emekli olunca (1925 etrafında) kendi babasının evine ve Makwar / Sennar'daki paylarına geri döndü, kısa sürede kendisini zorlu bir zar lideri olarak kurdu. Zainab ikinci kez dul kaldığında (1930 etrafında), Muhammed ve karısı Sittena ile birlikte yaşamak için geri döndü. Daha sonra, zarlarını evlerinin avlusunda, kasabanın tam kalbinde, bölgede büyük bir müşteri oluşturmaya çalıştılar. Aile zenginleşti ve artan servetleri daha sonra huşu ile hatırlandı. Gelecek otuz yıl içinde Zainab, zorlu ve şefkatli bir lider olarak ün kazandı. Eğittiği kadınlar yeni nesil zar liderleri haline geldi ve bugün, Sennar'daki tüm zar burei evleri Büyükanne Zainab'dan geldiğini iddia ediyor.
Zainab, 1960'te öldü, ancak Sennar'da (1930 – 1960) zar uyguladığı dönem, Sudan'da (Constantinides 1991: 92) mantar inançlarının ve uygulamalarının, büyük ölçüde Anglo-Mısır makamları tarafından göz ardı edilen veya bilinmeyen zamanlarıydı. Daha sonraki yirminci yüzyılda, bu eğilim devam etti, 1989 darbesi, zarın acımasızca zulüm için seçildiği bir İslam devletinin kurulmasına yol açtı.
Doktrinleri / İNANÇLAR
Zar inançları, insanlara paralel bir yaşam sürdüren ve diğer ana ruh kategorisi olan siyah ruhlardan ayırt edilen, belirli bir tür ruh olan kırmızı ruhların varlığına odaklanır. Sonuncusu, bazen djinn olarak bilinen, kirli ve tehlikeli alanlarda yaşarlar ve eğer bir insan vücudu ile temas ederlerse atlayabilir ve sahip olabilirler, hastalık ve hatta delilik dahil sorunlara her zaman neden olabilirler. Bu tür tehlikeli ruhlar, ev sahibi iyileşmeden önce kovulmalı, yalnızca özel şifa hediyelerine sahip olan İslami bir kutsal adam tarafından yapılan bir meydan okuma.
Öte yandan, kırmızı ruhlar veya zar, sahip oldukları insanlar gibi, yaramaz ve hatta tehlikeli davranışlarda bulunabilme yeteneğine sahip olmakla birlikte, büyük ölçüde yardımseverdir. Siyah ruhların aksine, kovulmazlar, hayatı boyunca bir ev sahibi olarak kalırlar. Bazen herkesin, sık sık kadınlıktaki bir akrabadan miras kalan kırmızı ruhlara sahip olan bunlardan bir veya daha fazlasına sahip olduğu söylenir. Rahatsız edilmediği sürece, ruh sessiz kalır, varlığının belirgin bir belirtisine neden olmaz, ancak genellikle insan ev sahibine belirli yiyecek maddeleri veya giyim eşyası veya mücevher eşyaları tercihini bilmesini sağlar. Ancak bir şey onu üzerse (örneğin, ev sahibi tercihlerini görmezden gelirse), ev sahibi için hastalık veya aile sorunları gibi zorluklara neden olabilir. Daha sonra yerel bir zar grup liderine danışarak çözüm yolunu araması tavsiye edilir.
Rüzgar olarak bilinen Kızıl Rüzgar (al-rih al-ahmar), zar ruhları elektrikle karşılaştırıldı, katı alanlara ve gövdelere nüfuz edebildiler, fakat kendi başlarına görünmez ve manevi olmadılar. Daha fazla bozulmayı önlemek için sadece belirli kıyafet, aksesuar ve davranış taleplerini karşılayan insanlara sahip olarak görünür bir kimlik kazanırlar. Bunların varlığı, Hz. Muhammed'in bildiği yaygın inançla, Hadislerde (Hz. Peygamberin söz ve işlemlerinin anlatıldığı gibi) bahsedildiğini söyledi. Yüzlerce farklı zar ruhları var, gerçek sayı belirsizliği, yeni ruhların ortaya çıkmaya devam etmesi ve eski ruhların yok olması veya en azından unutulması. Bazıları adlandırılmış ve iyi tanımlanmış, bazıları ise yalnızca bir grubun parçası olarak bilinir. Bununla birlikte, hepsi bugün Sudan zarında düzgün bir şekilde bulunan ve bölgenin tarihi bağlamını yansıtan “uluslar” halinde gruplandırılmıştır. Resmi ritüel durumlarda toplandıkları sıraya göre, bunlar şunlardır: Darawish, Paşalar, Haşajat, Habbash, Araplar, Siyahlar ve (ayrı bir kategori) Bayanlar (el-Sittat). Aşağıda daha ayrıntılı tartışılmaktadır.
RITUALS / UYGULAMALAR
Bugün Sudan'da hem zar burei hem de tomburada benzer şekilde farklı zar ritüel seviyeleri vardır. Temel düzeyde, yerel bir grubun lideri (al-ummiya veya al-shaikha olarak bilinir) genellikle gündüz veya gecenin herhangi bir saatinde danışma için kullanılabilir. Sorunlarının zar ile ilgili olabileceğine inanan bir kişinin tam olarak ne olup bittiğini belirlemek için böyle bir istişarede bulunması tavsiye edilir. Genel olarak zar etkinlikleri için ayrılmış bir odada lider, ruhları topladığı düşünülen özel tütsüler de dahil olmak üzere, ritüel eşyaların (al-sandug) ritüel eşyalarını açar ve birkaç tutam tütsü damlası yakar. Bu, müşterinin vücudunu fumigasyon yapmak veya temizlemek ve kendini solumak için kullanır. Süreç sonra onu ruhlarla iletişim kurabildiği transa yönlendirebilir. Çoğunlukla, zar ruhları sözlü olarak iletişim kurmaz, ancak trans deneyimi sırasında (ve daha sonra uykusunda) liderin, kimliğini ve nedenini belirlemek için müşteriye sahip olan zar ruhları ile temas halinde olduğuna inanılır. huzursuzluklarından. Bu dolaylı yolla ruhların istekleri hastaya iletilir. Sık görülen bu tür konsültasyonlar sırasında, hasta zara verilmek üzere tavuk veya güvercin hediye almamışsa, müzik ya da dans, ruhlar için özel bir elbise ve içecek yoktur.
Bu olay, bir insanın zardaki kariyerinin başlangıcını ve yaşamının geri kalanında bağlı kalacağı yerel bir liderle ilişkisini işaretler. İhtiyacı olduğu zaman lideri ziyaret eder ve küçük bir miktar için Liderin şefaatiyle ona sahip olan ruhları arayın. Ayrıca, liderin evinde daha resmi törenlere katılmaları ve bunları para ve / veya hizmetlerle mümkün olduğu kadar desteklemesi için çağrılacak.
Sandalye, el-kursi, daha resmi bir ritüel düzeyidir ve bir ya da daha fazla zar ruhundan ciddi sıkıntı çeken bir kadın sponsorluk yapabileceği zaman ortaya çıkar. En uygun şekilde, bir kursi yedi gün sürmelidir, ancak bu masraf etkinliğin sponsorunun ötesindeyse, üç günlük bir etkinlik bile mümkündür. Ancak, ruhlar (ve sahip oldukları çeşitli konaklar) kutlama haftasının tamamını tercih ediyor. Bu dönemde, bütün topluluk (al-jama'a) ruhların çoğu ev sahiplerini ziyaret etmeye çağırılıyor, birçok kadın aynı anda aynı ruh tarafından sahipleniliyor. Tüm resmi törenlerde ilk önce aşağı inmek, İslami (Tasavvuf) kutsal adamların Darawish'idir. [Sağdaki resim] Sahip oldukları kadınlar don uzun beyaz jalabiya (kafa hariç tüm vücudu kaplayan gevşek bir giysi), başlarını örter ve Sufi bastonlarına yaslanarak adaçayı ve ciddiyetle bakarlar. Darawish'in ayrılmasından sonra, kadınlar, sahip oldukları sarsıntıları bir kenara bırakarak, arkadaşlarının kucaklamalarına ve gülümsemelerine yeniden sarıldılar. Kısa süre sonra, farklı davul ritimleri, şarkı ve tütsü, on dokuzuncu yüzyıl Mısırlılarının ruhları olan Paşaları çağırıyor. asilzade, doğrudan “saraylardan”. [Sağdaki resim] Onlar tarafından ele geçirilen kadınlar şimdi beyaz ya da krem jalabiya çıkardılar, ve lider, ruhlardan zevk alabilmek için aksesuar koleksiyonundan kırmızı fesleri (şapkaları) dağıttı. Pashawat ruhları ayrılınca davul tekrar attı ve Avrupalı sömürge subaylarının ruhları Khawajat'ı çağırdı. Kıyafet tercihleri oldukça çeşitlidir ve genellikle ruhu ayırt etmeye yarayan tek bir giysi (atkı, kravat) üzerine dayanır. Geçmişte bu ruhların davranışı, Batı ile ilişkilerin giderek daha fazla gergin hale geldiği yirminci yüzyılın sonlarında Sudan'ın politikası tarafından teşvik edilmiş, kibirli ve sarhoş (alkol tüketilmese bile) olmuştur. Davut ruhları sırasıyla Habbash (Etiyopyalılar), Araplar (göçebe savaşçıların ruhları) ve aynı şekilde hem kıyafet tercihleri hem de beden dili için farklı olan Siyahlar (Orta Afrika'dan gelen sert savaşçı ruhları) tarafından takip edilmektedir. Bu ruhların hepsi erkektir. Son bir grup veya millet, Kadınlar, El-Sittat, geçmiş ve şimdiki diğer bütün uluslardan kadınları içerir. Etiyopyalı kadınlar özellikle hevesle bekliyorlar ve ziyaret ettikleri zaman, abartılı kıyafetler ve takılar heyecanla sergileniyor.
Etkinliğin sponsorunu rahatsız eden ruh veya ruhlar için özel bir karşılama ayrılmıştır. Onlar için hayvan fedakarlığı yapılır ve özel yiyecek ve içecekler servis edilir (bilinen tercihlerine göre). Hepsine sahip oldukları çeşitli kadınlar, çoğu on dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren, onları memnun ettiği bilinen kıyafet ve aksesuarları giyer. Tören sırasında kadınlara birden fazla kez sahip olmak için gelebilirler ve özel bir nezaket ve saygıyla davranılırlar.
Raşab'ın dokuzuncu İslami ayı boyunca, kursi'ye benzer bir ritüelde, sırayla her bir ev ya da zar grubunun bir şükran günü al-karama'ya ev sahipliği yapması beklenir, böylece tüm ay ardışık şükran törenleri yapılır.. [Sağdaki resim] Bu vesileyle, lider, zar evinin tüm üyeleri tarafından desteklenen hostesdir. Bu, ruhlarla olan ilişkisini yeniden teyit ettiği ve birbirlerinin etkinliklerine katılmaya davet edilen diğer liderlerin tanınırlığını kazandığı zamandır. Bu, zar'daki en büyük yıllık etkinliktir ve her lider, ritüel karamasını açabileceği belirli bir tarihi devralır. Sadece bir bölgedeki en kıdemli lider, Şükran Günü'nü, özellikle Sufi takviminde kutsal bir gün olan Rajab'ın 27. Gününde yapabilir.
Son olarak, özel ritüel zarın içindeki yeni bir liderin “kirişini” ya da açılışını çevreler. Bu nadir görülür; Bugün Sennar bölgesinde yalnızca beş tane burei zar evi var ve liderlik, çoğu insanın arzu ettiği ancak çok azının başardığı bir yaşam boyu bağlılık. Kirişin içindeki ritüel yine en iyisi yedi gün süren kursi'nin yapısını çizer, ancak bu yeni lider ve ailesi tarafından barındırılmaktadır. Gerçek açılışı, destekçilerinin bedenlerinde mevcut olan tüm ruhlar ile birlikte törenin sona ermesi. Bu, bölgedeki diğer zar liderlerin yardımlarıyla birlikte eğitim aldığı lider tarafından gerçekleştirilir. Spesifik ritüel, benzer Tasavvuf Kardeşliği olaylarının sembolizmine dayanıyor.
1970'lerden başlayarak, kahve (al-jabana) olarak bilinen bir şekilde gayrı resmi bir ritüel düzeyi tanıtıldı. Bu, zar aktivitesinin daha da artmasına neden oldu; bununla birlikte, sınırlı vasıtalar için daha ucuz ve bu nedenle daha erişilebilir hale getirdi. Bashir adındaki az bir Habbash (Etiyopya) ruhu, Zainab'ın torunu olan ummiya Rabha'ya sahipti ve bir Etiyopyalı için uygun gördüğü şekilde kahve servisi yapmıştı. Her Pazar onu ziyaret etmeyi (kendisi gibi bir Hıristiyan ruhuna uygun) hedeflediğini ve insanları gelip ona danışmaya davet ettiğini belirtti. On yıl sonra, Bashir, pazar günleri ve bazen de diğer günler, kentteki diğer birkaç kadını ziyaret ediyordu. Küçük bir miktar, onların arkadaşları ve Komşular ona kahve içmek için katılabildi ve kaygılarını ona getirdi. Umiri aracılığıyla sadece sözlü olmayan iletişim kuran diğer zar ruhlarının aksine, Bashir, kırılmış bir Arapça da olsa konukları ile sohbet eder ve çoğu zaman şakalaşır ve eğlendirir. [Sağdaki resim]
Yirmi birinci yüzyılın başlarında, diğer iki ruh, güçlü zar ile izleyenleri ziyaret ediyorlardı, Bashir'in yarı kardeşi olduğu söyleniyor ve benzer hizmetler yapıyorlardı: Bashir'in Etiyopyalı annesini paylaşan, ancak Sudanlı bir asker babası olan yarı kardeşi Dasholay, ve Beşir'den daha hırıltılı, daha ciddi bir tavır sergiler; ve Luliya, üvey kardeşleri, Sudan bağlamında güzel ve feminen her şeyi bünyesinde barındıran son derece popüler bir ruh ve insanların hamilelik, doğum ve eşcinsellik dahil olmak üzere cinsellik hakkında endişeleri vardır. [Sağdaki resim] İlginç bir şekilde bu üç ruh, düşük hizmetkarlar olarak tanımlanıyor (al-khudam))ve profilleri ayrıntılı olduğu için, yalnızca Osmanlı saflarına bağlanmadıkları, on dokuzuncu yüzyılın köle kültürüne dayandıkları anlaşılmaktadır. Daha da önemlisi, bu üç ruhun (Bashir, Dasholay ve Luliya) bugün tüm zar uygulama düzeylerindeki popülerliği, onları Sudan'daki en önemli ve etkili zar haline getiriyor.
ORGANİZASYON / LİDERLİK
Aksine, zaman zaman yapılan iddialara rağmen, zar, burei veya tombura'da genel bir örgütlenme yoktur ve genel bir liderlik tanınmamıştır. Organizasyon büyük ölçüde yereldir ve bazı düzeylerde kıdem liderleri arasında bu seviyede tanınmakla birlikte zaman içinde değişebilir. Bununla birlikte, zar burei ve tombura arasındaki en büyük farklılıklardan biri organizasyonlarında bulunur. Tombura erkek bir liderle (al-sanjak) biraz hiyerarşiktir, Osmanlı askeri unvanlarından çıkarılan) birkaç bağımsız kadın grup liderini denetleyen, el-shaikhat veya al-ummiyat (pl.). Sancak, kursi veya karama gibi resmi bir ritüel vesileyle bulunmalıdır, ancak her grubun faaliyetlerini günlük olarak sürdürmek shaikha etrafında ilerler.
Burei, diğer taraftan, kesinlikle asephalous bir organizasyon olmaya devam etmektedir. Her lider, statüsünü başka bir liderle yedi yıl süren çıraklıkta miras alır, ardından açılışını takip eder ve bu sırada kendi zarını bırakacak olan danışmanından bağımsız olarak kendi kutusunu açtığı söylenir. Bu nedenle zardaki “kıdemli annesi” ile bağlantılı olmaya devam eder, ancak diğer tüm liderlerle eşittir. Bu durum, bir zar töreni veya kuş giyimi için zarın diğer evlerinden birinde düzenlenen bir törene katılmak üzere davet edildiğinde güçlendirilir. O kendi alır kendini ve ruhlarını bu uzaylı ortamındaki olası kıskançlık veya zorluklardan korumaya yönelik tütsüdür, ancak aksi takdirde onurlu ve eşit konuk olarak kabul edilir.
Hem burei hem de tomburada, her lidere, tütsülerini hazırlayan “kızlar” (zardaki güçlerini güçlendirmek için kendilerini eğiten kadınlar) yardım eder; tütsü kabını dolu tutun ve yardım isteyen hastaları fumigate edin; Sahip olunca lideri takip et ve yoldaki ruhları kontrol altında tutmaya yardım et; ihtiyaç duyulan malzemeleri stoklamak; ya da sadece lider şirketi çok zorlu ve zaman alan bir işte tutun. Bu yardımcıların bazıları bir noktada kendileri lider olmayı umuyorlar ve yedi yıllık resmi bir stajyerlikteki yardımlarına kişisel zamanlarını ve kaynaklarını artırmayı taahhüt ediyorlar. [Sağdaki resim] Çok az kişi bu amaca ulaşmada gerçekten başarılı oldu.
SORUNLAR / ZORLUKLAR
Zar'ın en eski yazılı hesaplarından, bu inanç ve uygulamalar, yerel ve uluslararası, akademik ve akraba gibi, erkek gözlemciler tarafından kuşatılan kadınların “ilkel” davranışı ile ilişkilendirilmiştir. Akademik olarak bu görüş, antropolog IM Lewis'in (1930-2014) yazılarıyla ilişkilidir ve Sudanlı zar (Lewis 1971) hakkındaki bazı yazıları etkilemeye devam etmektedir. Bununla birlikte, bu durum dışarıdakilerin zar hakkındaki görüşlerini şekillendirmesine rağmen, bunun, yabancıların zar hakkında gerçekte ne kadar az şey bildiğini gösterdiğini düşünen kimsenin, kayıtsızlık veya alay etme meselesi olduğu söylenebilir.
Yirmi birinci yüzyılda zar prensipleri bir dizi başka zorlukla karşı karşıya kaldı. En kritik olanı siyasal İslam'ın yükselişi olmuştur. Bu bölgede onbeşinci yüzyılın başlarında yayılan İslam, Tasavvuf ideolojisi ve hoşgörüsüyle şekillendi. Bununla birlikte, yirminci yüzyılın ortasından bu yana, daha radikal, Vahhabi'nin etkilediği bir İslam biçimi, 1983'taki şeriat yasasının uygulanmasını ve İslami bir devlet kuran 1989'in askeri darbesini ve ardından ortaya çıkmasını sağlamıştır. 1990’lerde zar faaliyetleri aktif olarak yasaklandı, ritüeller basıldı ve liderler dövüldü, para cezası verildi ve hatta hapse atıldı. Bu tehditler artık 2000 tarafından yürürlükte olmamakla birlikte, kadınlar törenlerini popüler yerlerde tutmakta isteksizdiler, daha fakir mahallelerde gizemli evleri tercih ettiler, dikkatli İslamcı gözlerden ve güvenlik görevlilerinden uzak tuttular. Resmi olarak kaldırılmış gibi görünseler bile sokağa çıkma yasakları dikkatle gözlendi ve yoldan çıkan Khawaja (Avrupa) veya Siyah ruhlar Şeriat yasası yürürlüğe girdiğinden bu yana artık mevcut olmayan bir şey olarak güçlü likör taleplerini reddetti.
Bugün pek çok katı Müslüman için zar haram olarak görülüyor (yasak), küfür bile. Zar anlayışlarına sahip olan inançlar, ritüelin bir parçası olarak kan ve alkol içmeyi sürdürüyor ve bu görüşü körüklüyor. Bu bir yüzyıl önce olmuş olabilir, ancak canlı bellekte “Sudanlı Kız” (Bit as-Sudan) adlı parfüm, ruhları rahatlatmak için yanmış tütsü ile karıştırılmış, kan ve ritüel olarak içilir. Alkollü içecekler artık mevcut değil ve bunun Avrupalı ruhların artık ziyaret etmemesi için önemli bir sebep olduğu söyleniyor. Zar, aynı zamanda örgütlenmesinin ve ritüelinin Sufi köklerinden gelmesine rağmen, İslam karşıtı olarak görülüyor. Ancak artan sayılarda, Sudanlı erkekler ve kadınlar Mekke'ye hacca gidiyor ve Wahhabi'nin İslam hakkındaki fikirleriyle geri dönüyorlar. Bunlar Suudi krallığında yasaklanan zar hakkındaki görüşleri içerir.
Son yarım yüzyılda, özellikle kadınlar için yaygın okuryazarlık ve eğitim, zar hakkındaki fikirleri etkilemiştir. Okul ve cami sayesinde kadınlar modern düşünme yöntemlerini öğreniyorlar ve buna zar, geriye dönük, ilkel ve eskimiş olarak bakılıyor. İslam devletinin katı Müslümanlar ve modern vatandaşlar üretme çabaları, zarın ritüelleri ve inançlarına yer vermedi. Bu görüşler, Sudan ve kültürleriyle ilgili, hükümet tarafından kontrol edilen televizyon programlarıyla, zarın geleneksel olarak geleneksel kültür veya iyi Müslümanlara yasak bir şey olarak temsil edildiği kültürlerle güçlendirildi. Televizyonun kendisi de Sudan'ın yaşamı üzerinde önemli bir etkiye sahip oldu. Geleneksel olarak komşuları ziyaret etme zamanları olarak kabul edilen akşam saatlerinde popüler sabun operalarının programlanması, yerel sosyal faaliyetlerde bozulmaya ve toplumları tanımlayan hane halkları arasında kolay ziyarete yol açtı; resmi zar faaliyetleri.
DİNLERDE KADIN ÇALIŞMASINA ÖNEM
Müslüman dünyasının çoğu gibi Sudan toplumu cinsiyet ayrımcılığına bölünmeye devam ediyor ve zar bugün geleneksel Sudan kültürünün bir parçası olarak kutlansa da, kadın kültürünün ayrı bir parçası olarak kabul ediliyor. Geçmişte erkekleri pratikte ve organizasyonda aktif olsalar bile, erkeklerin kadınların anlayışlarını sürekli olarak erteledikleri bir bilgi alanıdır. Sennar'da insanlar, sıcak kömürlerde dans etmeyi ve kaynar su tüketmeyi içeren korkunç ritüelleriyle zar nugara uygulayan Zainab'ın kocası Marajan'ı hatırlar. Bunlar, talepkar zarların eskiden erkekler sorumluyken nasıl olduklarının örnekleri olarak gösteriliyor.
Bununla birlikte, Sudan tarihi boyunca, değişime ve adapte olmaya ilk baskı yapan insanlardı: İslam'a dönüşmek, iyi sömürge vatandaşları olmak, modern ulus devletin eğitimli üyeleri olmak. Bu zar, daha önce orada olmasaydı, kadınların elinde giderek daha fazla artar. Nugara ortadan kayboldu ve bugün bulunan zar biçimleri, zar sahipliği tanısı konan semptomların sıkıntısı çekenlerin ihtiyaçlarını karşılamaya devam etmelerine rağmen, daha yumuşaktır. Erkekler Tasavvuf ritüellerinde transa girebilirler, ancak kırmızı ruhların mülkiyeti artık neredeyse tamamen kadınlık alanıdır; “doğaüstü” anlayışının beslenmesi ve misafirperverliği ile temperlendiği ve ruh dünyasıyla etkileşimlerinin harika, dramatik, renkli bir hale gelebileceği Parti.
Son olarak, ruh sahipliğinin yabancılar, şüpheciler ve inanmayanlar için garip, doğal olmayan bir olay gibi görünse de, toplumların çoğunda (Bourguignon 1991; Di Leonardo 1987) ortaya çıktığını belirtmek gerekir. Bu “sahip olma dinlerini” bastırma çabalarına rağmen, dikkate değer bir esneklik gösterdiler ve yeni kavramlar çekmeye devam ettiler. Bazı yazarlar bunu, baskı ve sosyal şiddetin yaygın olduğu durumlarla ilişkilendirmiştir (örn. Kwon 2006; Lan 1985). Diğerleri (örn. Lambek 1993; Palmié 2002) ruhun yalnızca yerel ihtiyaçları karşılamaya devam ettiğini değil aynı zamanda modernist söylemlerin yanı sıra din ve çağdaş yaşam hakkındaki varsayımlarımıza meydan okuyan alternatif epistemolojiler sunduğunu göstermiştir.
GÖRÜNTÜLER
Resim #1: Darawish ruhu. Sennar, 2001 yazar tarafından fotoğraf.
Image #2: Pashawat alayındaki ruhları. Sennar, 2001 yazar tarafından fotoğraf.
Resim #3: Karama, müzisyenler ve zar teklifleri kursi ile. Sennar, 2004 yazar tarafından fotoğraf.
Image #4: Bashir ile birlikte Zar danışma. Sennar, 2001 yazar tarafından fotoğraf.
Resim #5: Al-Sittat (Luliya). Sennar, 2001 yazar tarafından fotoğraf.
Resim # 6: Asistan ve kutusuyla birlikte Dasholay. Sennar, 2004 yazar tarafından fotoğraf.
REFERANSLAR
El Nagar, Samia el-Hadi. 1975. “Omdurman'da Ruh Varlığı ve Sosyal Değişme.” M.Sc. Tez. Hartum Üniversitesi.
Boddy, Janice. 1989. Wombs ve Alien Ruhları. Madison, WI: Wisconsin Üniversitesi Üniversitesi.
Bourguignon, Erika. 1991. Topa sahip olma. Prospect Heights, IL: Waveland Press
Constantinides, Pamela. 1972. “Hastalık ve Ruhlar: Kuzey Sudan'da 'Zar' Ruh Varlık Kültünün Bir İncelemesi.” Ph.D. tez. Londra Üniversitesi
Di Leonardo, Micaela. 1987. “Etnografik Karşılaşma Olarak Sözlü Tarih.” Sözlü Tarihçe Yorum 15: 1-20.
Hurgronje, C. Snouck. 1931. 19. Yüzyılın Son Bölümünde Mekka. Leyden: EJ Brill.
Kenyon, Susan M. 2012. Orta Sudan'da Ruhlar ve Köleler: Sennar'ın Kırmızı Rüzgarı. New York: Palgrave MacMillan.
Klunzinger, CB 1878. Yukarı Mısır: İnsanları ve Ürünleri. Londra: Blackie ve Oğlu.
Kwon, Heonik. 2006. Katliamdan Sonra: Ha My and Lai'mda Anma ve Teselli. Berkeley: California Üniversitesi Basını.
Lambek, Michael. 1993. Mayotte'de Bilgi ve Uygulama: İslam'ın Yerel Söylemleri, Büyü ve Ruh Varlığı. Toronto: Toronto Üniversitesi Basını.
Lan, David. 1985. Silahlar ve Yağmur: Zimbabve'deki Gerillalar ve Ruh Ortamları. Londra: James Curry.
Lewis, IM 1971. Kendinden geçmiş Din. Harmondsworth, İngiltere: Penguen Kitapları.
Lewis, IM, A. el-Safi ve Sayyid Hurreiz, ed. 1991. Kadın Hekimliği: Afrika ve Ötesi Zar-Bori Kültü. Edinburgh: Edinburgh Üniversitesi Uluslararası Afrika Enstitüsü için basın.
Makris, GP 2000. Değişen Üstatlar: Sudan'daki Köle Torunları ve Diğer Astları Arasında Ruh Varlığı ve Kimlik İnşası. Evanston, IL: Kuzeybatı Üniversitesi Basını.
Natvig, Richard. 1987. “Oromos, Köleler ve Zar Ruhları: Zar Kültü Tarihine Bir Katkı” Uluslararası Afrika Tarihi Araştırmaları Dergisi 20: 669-89.
Palmié, Stephan. 2002. Sihirbazlar ve Bilim Adamları: Afro-Küba Modernitesi ve Geleneğinde İncelemeler. Durham, NC: Duke Üniversitesi Yayınları.
Seligman, Brenda Z. 1914. “Mısır Zarının Kökeni” Folklor 25: 300-23.
Posta tarihi:
20 Kasım 2019