Filistin sorunu nasıl çözümlenmiştir?
1970'lerin ortalarında FKÖ'nün göreli olarak ılımlı bir çizgiye yönelmesini izleyen
yıllarda bazı Batı Avrupa forumlarında Batı Şeria ve Gazze'yi içine alacak küçük bir
Filistin devleti (mini-palestine) konuşulmaya başlamıştı.
Ancak, 1980'lerin başındaki "Soğuk Barış" ortamı, genel planda olduğu gibi Orta
Doğu bölgesinde de Batı Avrupa'nın manevra alanını kısıtladı. Filistin devleti konusunda
arayışlar da durdu.
Bu ortam ise Filistin hareketini yeniden umutsuzluğa, onun sonucu olarak da sertleşmeye
itti. İsrail'e karşı yeniden artan Filistin gerilla eylemleri ise -yukarıda değindiğimiz
gibi- 1982 yılında İsrail'in Lübnan'ı işgaline yol açmıştı.
İşgalin sonunda Beyrut'u boşaltarak Tunus'a taşınmak zorunda kalan FKÖ birkaç
yıl zor bir dönem yaşadı. Sertleşmesine yol açmış olan uluslararası ortam devam
ediyordu. Ancak, sertleşmesinin sonucu olan eylem gücü ise kırılmıştı. FKÖ'nün
varlığı adeta "fiilden sona ermişti." Ancak, 1980'lerin ortalarından itibaren uluslararası
alanda tekrar yumuşamaya dönüş FKÖ için de yeniden diriliş demekti.
FKÖ lideri Arafat, uluslararası gelişmelerin yeniden sağladığı manevra alanından
yararlanarak, önce Filistinlilerin bütün haklarını elde etmeye yönelik geleneksel politikasına
dönmeyi denedi. Bu çerçeve içinde, 15 Kasım 1988'de Filistin devletinin
kurulduğu ilan edildi.
Arafat, birçok ülkenin Filistin devletini diplomatik açıdan tanıma kararı da almalarına
rağmen bunun yeterli olmadığını gördü. "Devleti olan-ülkesi olmayan" Filistinlilere
"ülkeyi" kazandırmanın yolunun ABD'nden geçtiği belliydi. ABD'nin buna
onay vermesinin ise Filistinlilerin İsrail'e güvence vermesine bağlı olduğu da anlaşılıyordu.
Gerçekten de, Filistinliler İsrail'in ortadan kaldırılmasını artık hedeflemediklerine
ilişkin tutum değişikliği içine girince ABD'nin de tavrı yumuşadı. ABD ile FKÖ arasında
görüşmeler başladı.
Bu gelişme, kısa süre içinde İsrail ile FKÖ arasında da görüşmelerin başlamasını
sağladı. Bunun sonucu ise 1990'ların başlarında barış antlaşmasına varılması olacaktır.