Kolombiya, siyasi ve toplumsal öyküsü diğer Güney Amerika ülkeleri ile farklılık gösteren bir ülkedir. Pablo Escobar da dünya harikası Kolombiya tarihinde hatırlanacak önemli bir faktör olarak yerini alacak. Kolombiya, 1990’larda Brezilya ve Meksika‘dan sonra Güney Amerika’nın en kalabalık ülkesi oldu. Kolombiya siyasi serüvene diğer Güney Amerika ülkeleri gibi liberaller ile başlamadı. Güney Amerika’da ters akıntıya yüzdü ve muhafazakarlar tarafından yönetildi. Soğuk Savaş yılları, Güney Amerika’da her ülkeyi etkilediği gibi Kolombiya’yı da etkiledi. Bu sürecin en önemli aktörü ise illegal bir isim Pablo Escobar oldu. Medellin halkının kahramanı olarak görülen Escobar, Kolombiya ekonomisinde önemli bir yer edindi. Elbette kayıt dışı ekonomi olduğunu da hatırlatmak gerekiyor. Narcos dizisi ile Pablo Escobar yeniden gündeme geldi. Peki Pablo Escobar kimdir? Pablo Escobar hayatı ve faaliyetleri ile Kolombiya ve Medellin‘i nasıl etkiledi?
Brezilya ve Meksika‘dan sonra Güney Amerika’nın en kalabalık ülkesi olan Kolombiya, farklı bir öykü ve doğal güzelliğe sahiptir. Yeşilin hakimiyeti, Kolombiya’nın doğal gerçeğidir. Kolombiya’da asayiş sorunları ve uyuşturucu ticareti de Kolombiya’nın sosyolojik bir gerçeğidir. Özellikle Soğuk Savaş yıllarına denk gelen Pablo Escobar ve Medellin vakası, Kolombiya’nın siyasetine dahi yön verdi. 1940’larda Kolombiya’nın efsanevi lideri Jorge Eliecer Gaitan’ın öldürülmesi sonrasında kırsalda çatışmalarla geçen 20 yıllık bir süreç vardır. Bu sürece La Violencia adı veriliyor. Pablo Escobar ve nice uyuşturucu tacirinin türemesinde ise La Violencia önemli bir rol oynadı.
Pablo Escobar ve La Violencia
La Violencia nedeni ile Kolombiya’da kırsalda yaşayan kesim, topraklarını satarak kent ve kasabalara göç etme eğilimi gösterdi. Kırsalda can ve mal güvenliği kaygısı ile milyonlarca Kolombiyalı kırsalları terk etti. Kontrolsüz ve hazırlıksız bir kentleşme süreci, Kolombiya’da altyapı sorunlarını ve sosyolojik sıkıntıları beraberinde getirdi. Elbette bu sorunlar Kolombiya’da suç oranının yükselmesinde ve uyuşturucu ağının yayılabilmesinde önemli bir etken oldu. İşte Pablo Escobar bu gerçeklerin üzerine bir imparatorluk inşa etti. Uyuşturucu ticareti ile kolay para kazanmanın tadı, Kolombiya’da şiddetin tırmanmasında etken oldu. Daha kanlı ama daha kazançlı bir iş olması, yoksulluk ve sahipsizlikten yorulan gençler için büyük bir fırsat oldu.
La Violencia ve Miami
1940 ve 1950’lerde Kolombiya’da kırsalda yaşanan çatışmalar, Miami gece kulüplerinde yüzlerce ABD uyruklunun yüksek dozda kokain nedeniyle ölmesine neden oldu. Miami’de bu ölümler, Amerika kıtasındaki kelebek etkisidir. Belki bir kelebeğin kanat çırpması ile Miami sahillerinde kasırga yaşanmıyor. Ancak Kolombiya kırsalında köylülerin eline silah alması, Miami sahilinde yüzlerce gencin yüksek dozda kokain ile hayatını kaybetmesine neden oldu. 1940’larda Medellin kırsalında sıkılan bir kurşun, 1980’lerde Miami’de ölüm saçabiliyordu.
La Violencia ve FARC’ın yeni kimliği
1950’lerde La Violencia ile filizlenen FARC, Soğuk Savaş ile birlikte yeni bir kimliğe büründü. FARC, Marksist bir örgüt halini aldı. FARC gibi gerilla grubu olan M-19, Güney Amerika’nın bağımsızlığının simgesi Simon Bolivar’ın kılıcını müzeden çaldılar. Hatta 1985’te M-19 hareketi, Kolombiya Anayasa Mahkemesi’ni işgal ettiler. İşgal etti demek de yetersiz kalıyor, adeta yerle bir ettiler. Bu olay, Narcos dizisinde de konu olmuş ve izleyicinin ilgisini çekmişti.
FARC yeni kimliği ile yalnız da değildir. ELN ve FARC benzer faaliyetler ve hedefler için mücadele verdiler. Marksist kimliğe bürünen FARC gibi ELN de kırsalda faaliyet gösterdi. Kolombiya kırsalında toprak sahiplerinden “savaş vergisi” talep ettiler. Toprak sahipleri ise örgütlerin haraç taleplerine karşı silahlanma yoluna gittiler. İki grup arasında yaşanan silahlı çatışma, Kolombiya’da huzuru kaçırmakla kalmadı. Ayrıca Kolombiya’da uyuşturucu ticareti ve üretimi için uygun otoritesiz alanı da oluşturdu.
Pablo Escobar bir Kolombiya gerçeğidir
1940’larda efsanevi Kolombiya Başkanı Jorge Eliecer Gaitan‘ın öldürülmesi ile başlayan süreç, 1993’te Pablo Escobar’ın öldürülmesi ile son bulmadı. Kolombiya’da uyuşturucu ticareti hala devam ediyor ama eski ihtişamını kaybetti. Kolombiya’nın kentleşme sürecini doğru yönetebilecek imkanlara sahip olmaması, komşu ülkelerde dahi sorunlara neden oldu. Pablo Escobar yoktan var olan bir kahraman veya bir suçlu değildi. Pablo Escobar, Kolombiya’nın toplumsal gerçeğinin ortaya çıkardığı bir sonuçtur. Escobar olmasaydı bir başkası olacaktı. Ancak bu süreç mutlaka yaşanacaktı, çünkü uygun şartlar oluşmuştu.
Facebook sayfamızı takip ediniz.
İlgi çekebilecek alternatif yazılar: