İnsülin Direnci Nedir? Kilo Verememe Sorunu İle Arasındaki İlişki Nedir?
İnsülin, beta hücreleri olarak bilinen pankreasınızdaki özel hücreler tarafından üretilen bir hormondur. İnsülin, vücudunuzun yiyeceklerden aldığı şekeri enerji için hücrelerinize aktararak kullanmasına yardımcı olur. Sağlıklı bir insülin seviyesi yemekten sonra yükselir ve kan şekeriniz normale döndüğünde düşer. İnsülindeki bu artış, yemekteki karbonhidrat ve şeker miktarı ile orantılıdır. İnsülinin bu doğal dalgalanması, kan şekerinizi sağlıklı bir dengede tutan şeydir.
İnsülin Direnci Nedir?
İnsülin direnci, kaslarınızdaki, vücut yağınızdaki ve karaciğerinizdeki hücrelerin, insülin hormonunun göndermeye çalıştığı sinyale direnmeye veya görmezden gelmeye başlamasıdır. Bu, glikozu kan dolaşımından alıp hücrelerimize koymaktır. Kan şekeri olarak da bilinen glikoz, vücudun ana yakıt kaynağıdır. Glikozu tahıllardan, meyvelerden, sebzelerden, süt ürünlerinden ve parçalanarak karbonhidratlara dönüştüren içeceklerden alırız.
İnsülin Direnci Nasıl Gelişir?
Genetik, yaşlanma ve etnik köken insülin duyarlılığının gelişmesinde rol oynasa da, insülin direncinin arkasındaki itici güçler; aşırı vücut ağırlığı, çok fazla karın yağı, egzersiz eksikliği ve sigara içmektir.
İnsülin direnci geliştikçe, vücudunuz daha fazla insülin üreterek buna karşı koyar. Aylar ve yıllar içinde, insülin yapmak için çok çalışan pankreasınızdaki beta hücreleri yıpranır ve daha fazla insülin talebine artık ayak uyduramaz. Daha sonra (insülin direncinin sessizce başlamasından yıllar sonra) kan şekeriniz yükselmeye başlayabilir ve prediyabet veya tip 2 diyabet geliştirebilirsiniz. Ayrıca, karaciğer hasarı ve kalp hastalığı riskinizi artıran insülin direnciyle ilişkili büyüyen bir sorun olan alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) geliştirebilirsiniz.
İnsülin Direncinin Belirti ve Semptomları Nelerdir?
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere, bazı risk faktörleri insülin direnci ile ilişkilidir:
- Ailede diyabet olması
- Hareketsiz (aktif olmayan) bir yaşam tarzı
- Irk
- Kilo
- Yaş (yaşlandıkça riskiniz artar)
- Hormonlar
- Steroid kullanımı
- Bazı ilaçlar
- Kötü uyku alışkanlıkları
- Sigara içmek
Uzmanlar, insülin direnci riski altında olup olmadığınızı anlamanın en iyi yolunun bir mezura ile belinizi ölçmek olduğunu söyler. Kadınlar için 35 inç veya daha fazla, erkekler için 40 veya daha fazla (Güneydoğu Asya, Çin veya Japon kökenli iseniz erkekler için 35,5 inç) çıkan bel ölçüsü, insülin direnci ve metabolik sendrom olasılığını artırır.
Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne göre, geniş bir bele ek olarak, aşağıdakilerden üç veya daha fazlasına sahipseniz, muhtemelen insülin direnci oluşturan metabolik sendromunuz vardır.
- Yüksek trigliseritler
- Düşük HDL’ler
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kan şekeri
- Yüksek açlık kan şekeri
Ayrıca insülin direnci şiddetliyse, ciltte gözle görülür değişiklikler olabilir. Boynunuzun arkasında, dirseklerinizde, dizlerinizde, parmak eklemlerinizde veya koltuk altlarınızda koyu renkli cilt lekeleri bulunabilir. Bu renk değişikliğine akantozis nigricans denir.
İnsülin Direnci Nasıl Teşhis Edilir?
Bir doktor ziyareti sırasında doktorunuz size semptomlarınız, kişisel ve aile tıbbi geçmişiniz hakkında sorular sorar, kilonuzu değerlendirir ve tansiyonunuzu ölçer. İnsülin direncinin teşhisi kan testi gerektirir. Bu, küçük bir parmak delmesiyle veya kan örneği almak için bir damara küçük bir iğne sokularak yapılabilir. Testten 8 saat önce su dışında herhangi bir şey yemekten veya içmekten kaçınmanız istenecektir.
Daha sonra kan örneği test için bir laboratuvara gönderilir ve açlık kan şekeri test edilir. 100 mg / dL'nin üzerindeki herhangi bir şey, insülin direncinin bir göstergesidir. Doktorunuz ayrıca laboratuarda kolesterol seviyenizi de test ettirebilir (aynı kan örneğinden). İnsülin direnci olan kişilerde genellikle yüksek kolesterol bulunur.
The American Academy of Family Physicians (AAFP), hamileliğin 24. haftasından sonra tüm hamile kadınların gebelik diyabeti için kan şekeri taraması yaptırmasını önermektedir. Ayrıca, AAFP, aşırı kilolu veya obez olan ve kalp hastalığı riski altında olabilecek 40 ila 70 yaşlarındaki yetişkinler için de kan şekeri taramasını önermektedir.
İnsülin Direncini Nasıl Önleyebilir veya Tersine Çevirebilirsiniz?
Kilo vermek, düzenli egzersiz yapmak ve direkt uykuya dalmamak insülin duyarlılığınızı artırmanıza yardımcı olabilir. Fakat sadece diyete veya egzersize güvenmemeniz gerekir. International Journal of Obesity'de yayınlanan bir New Mexico Üniversitesi Tıp Fakültesi çalışmasında, diyet ve egzersiz yoluyla kilolarının %10'unu kaybeden aşırı kilolu insanlar, insülin duyarlılığının %80 oranında etkileyici bir şekilde arttığını gördüler. Tek başına diyetle aynı miktarda kilo verenler %38 artış elde etti. Ve sadece daha fazla egzersiz yapıp fazla kilo vermeyenler, insülin direnç seviyelerinde neredeyse hiç değişiklik görmediler.
Ayrıca Obesity Society’nin 2015 toplantısında sunulan bir çalışmasında, araştırmacılar; sadece bir gecelik uyku yoksunluğunun, altı ay boyunca yüksek yağlı yiyecekler yemek kadar insülin direncini artırdığını buldular.
Özetle; diyet, kilo kaybı ve egzersiz insülin direncini artırabilir. Bununla birlikte, çoğu insanın ilaca ihtiyacı olabilir. Doktorunuz, size sağlığınız ve yaşam tarzı ihtiyaçlarınız için en iyi sonucu veren bir ilaç yazacaktır. İnsülin direnciniz kontrolsüz tip 2 diyabete yol açıyorsa, insüline ihtiyacınız olabilir (bir pompa veya günlük enjeksiyon yoluyla verilir).
İnsülin Direnci İle Yaşamak
İnsülin direnci ile yaşamak, yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra reçeteli ilaçların düzenli kullanımını, yemek ve atıştırmalık seçimleri yaparken daha dikkatli olmanızı, düzenli egzersiz yapmanızı ve ilaçlarınızı reçete edildiği şekilde almanız gerektirir.
İnsülin Direnci İle İlgili Doktorunuza Sormanız Gereken Sorular
- İnsülin direnci her zaman diyabete yol açar mı?
- Ne yediğimi genç yaşta izlersem, yaşlandığımda insülin direncinden kaçınabilir miyim?
- Zayıf insanlar insülin direncine sahip olabilir mi?
- Reçeteli insülin kilo aldırır mı?
- Kilo verir ve aktif hale gelirsem diyabet ilaçlarımı almayı bırakabilir miyim?
İnsülin Kilonuzu Nasıl Etkiler? Kilo Verememe Sorunu İle Arasındaki İlişki Nedir?
Aşırı yüksek kan şekeri ve insülinin birçok zararlı etkisi vardır. Vücudunuzda hasara neden olur. Böylece vücudunuzun kendisini yüksek kan şekerlerinden korumak için bir yedekleme planı yapar; ekstra enerjiyi yağa dönüştürerek, genellikle orta bölümünüzde (göbek ve bel çevresi) depolar. Bu sürekli yağ üretimi, yüksek kan şekeri ve insülin seviyelerinin kilo vermeyi zorlaştırmasının nedenidir.