KANDA SOLUNUMGAZLARIN (O2-CO2) TAŞINIMI
KANDA SOLUNUM
GAZLARIN (O2-CO2) TAŞINIMI
- Gazların Difüzyonu:
Akciğerlerde ve ciğerlerde sürekli bir gaz değişimi mevcuttur. Alveollerden kana (kılcal damar) ve kandan dokulara gazların yoğunluk farkına göre geçişlerine “difüzyon” adı verilmektedir.
Daha doğru bir tanımla gazlar daha yüksek yoğunlukta bulundukları alanlardan daha düşük yoğunlukta bir alana yayılma eğilimindedirler.
Vücutta dokulara O2 sunulması akciğerlerde kardiovaskiuler sistemle sağlanmaktadır. Belirli bir dokuya O2 sunumu akciğere giren O2 miktarına akciğerlerde gaz değişiminin düzeyine dokunun kan akımına akciğerlerde gaz değişiminin düzeyine dokunun kan akımına ve kanın O2 taşıma kapasitesine bağlıdır. Gazların difüzyonunun anlaşılması öncelikle gazların parsiyel basınçlarını incelemeyi gerekli kılmaktadır.
Gazların Parsiyel Basınçları :
Gazlar farklı moleküllerden ya da partikülerden meydana gelmiştirler. Parsiyel basınç terimi bir gaz karışımı içerisindeki her gazın basıncını ifade etmek için kullanılır. Yani bir sıvıda (örneğin, kanda) çözülmüş olan gazın konsantrasyonu o gazın kısmi basıncı olarak ifade edilmektedir. P ile ifade edilir.
Atmosfer Havası:
Atmosferde bulunan havanın 760 mmhg basınçlık deniz seviyesinde % 20.9’unu O2, % 0,04’ünü CO2 ve % 79’unu N (Nitrojen) oluşturmaktadır. Buna göre;
PO2 = (Parsiyel O2 basınç) = 760x(20.9/100)= 152 mmhg
PCO2 = (Parsiyel CO2 basınç) = 760x(0,04/100)= 0,03 mmhg
PN = (Parsiyel N basınç) = 760x(79/100) = 600 mmhg
Trakea Havası:
Atmosfer havası trakeaya ulaşınca su buharının etkisiyle azalır. Trakea havası su buharıyla doymuş haldedir ve normal vücut ısısında su buharının parsiyel basıncı PHO2 47 mmhg’dir. Bu yüzden trakea havası 760 mmhg’den düşmektedir. Buna bağlı olarak ta PO2 ve PN de düşer.
PO2 = 713x(20,9/100) = 149 mmhg
PN2 = 713x(79/100) = 562 mmhg
PCO2 ise bu durumda pek etkilenmez ve aynı kalır.
Alveol Havası:
Alveole gelen su buharıyla dolmuş hava akciğerlerde bulunan tortu, hacim (residual volüm) ile karışır, böylece PO2 100 mmhg’na düşerken PCO2 de 40 mmhg’ye yükselir.
Alveol ve Dokuda Gaz Difüzyonu:
Kaynağın tamamını buradan indirebilirsiniz.