Titanik batığını keşfe çıkan ve beş kişiyi taşıyan turistik denizaltı Pazar günü Atlas Okyanusu'nda kayboldu.
Polar Prince adlı araştırma gemisi, dalışından bir saat 45 dakika sonra denizaltıyla irtibatını kaybetti. ‘Titan’ adlı derin deniz aracını arama çalışmaları sürüyor. Kurtarma ekipleri kaybolan denizaltıyı bulmak için zamanla yarışıyor çünkü oksijen kaynağı tükeniyor.
Tur firması OceanGate, mürettebatı kurtarmak için tüm seçenekleri araştırdığını ve devlet kurumlarının kurtarma operasyonuna katıldığını söyledi. ABD Sahil Güvenliği gemide bir pilot ve dört yolcu bulunduğunu; geminin aralıksız 96 saat su altında kalma kapasitesine sahip olduğunu açıkladı.
Ancak hâlâ su altında mı, yoksa su yüzüne çıktı ve iletişim mi kuramıyor? Henüz belli değil. İşte şu ana kadar öğrendiklerimiz.
-
Kurtarma çalışmalarında son durum nedir?
ABD Sahil Güvenlik'ten Tuğamiral John Mauger yaptığı açıklamada, bölgede arama yapmanın zorlu bir iş olduğunu vurguladı ve aramanın iki yönü ilerlediğini söyledi: Titan'ın okyanus yüzeyine geri dönmesi ancak bir nedenle iletişimi kaybetmesi ihtimaline karşı yüzey araması ve su altı sonar araması.
Mauger, geminin su altında bulunması hâlinde kurtarılması için ek uzmanlığa ihtiyaç duyulacağını ve ABD Donanması ve özel sektör de dahil olmak üzere herkesin elinden geleni yaptığını açıkladı.
Sahil Güvenlik, denizaltıyı su yüzeyinde aramak üzere iki adet C-130 Hercules uçağı gönderdi ve bunlara bir Kanada C-130'u ile su altı sonar özelliğine sahip bir P8 uçağı katıldı. Bölgeye sonar şamandıraları da yerleştirildi.
ABD hükümetinin dahili bir notuna göre Titan denizaltısını arayan ekipler, Salı günü 30 dakikalık aralıklarla vurma sesleri duydu. Salı gecesi gönderilen bir sonraki güncellemede daha fazla ses duyulduğunu, ancak bunun 'vurma' olarak tanımlanmadığını belirtildi, yine de 'kurtulanların olduğuna dair umudun devam ettiği' ifade edildi.
ABD Sahil Güvenliği bugün (Çarşamba) erken saatlerde yaptığı açıklamada, Kuzey Atlantik'te kayıp Titan denizaltısını arayan bir Kanada gözlem uçağının 'arama alanında su altı sesleri tespit ettiğini' açıkladı.
Canadian P-3 aircraft detected underwater noises in the search area. As a result, ROV operations were relocated in an attempt to explore the origin of the noises. Those ROV searches have yielded negative results but continue. 1/2— USCGNortheast (@USCGNortheast) June 21, 2023
Twitter üzerinden yapılan kısa açıklamada, seslerin kaynağını belirlemek amacıyla arama çalışmalarına katılan uzaktan kumandalı araçlardan bazılarının yerinin değiştirildiği belirtildi.
Ayrıca aramaların şimdiye kadar 'olumsuz sonuç verdiği' ancak sürdüğü aktarıldı.
-
Denizaltıda kimler var?
Titan'da bulunan beş kişinin kimlikleri açıklandı. İngiliz milyarder Hamish Harding, Fransız kaşif ve pilot Paul-Henry Nargeolet, Pakistanlı iş insanı Shahzada Dawood ve oğlu Suleman Dawood.
OceanGate sözcüsü, şirketin CEO'su Stockton Rush'ın da kaybolan denizaltıya pilotluk yaptığını açıkladı.
RMS TITANIC EXPEDITION 2023— Action Aviation (@actionaviation) June 18, 2023
4am start this morning on the RMS Titanic Expedition Mission 5 with @oceangateexped. The sub had a successful launch and Hamish is currently diving.
Stay tuned for further updates!
@the_explorers_club @ActionAviation0 #titanic #titansub #discovery pic.twitter.com/qVGoYeHVwd
BBC’nin aktardığı bilgiye göre Harding ekibe katılacağını ilk kez geçen yıl Haziran ayında duyurmuştu. Harding, merkezi Dubai’de bulunan ve ticari havacılık sektöründe satış ve operasyonlarla ilgilenen Action Aviation'ın yönetim kurulu başkanı.
Dawood ailesi tarafından Salı günü yapılan açıklamada, “Oğlumuz Shahzada Dawood ve oğlu Suleman, Titanik'in kalıntılarını ziyaret etmek üzere bir yolculuğa çıkmışlardı. Şu an itibariyle gemileriyle irtibat kesilmiş durumda ve elimizde sınırlı bilgi var. Herkesten dua etmelerini rica ediyoruz” denildi.
Dalış başlamadan önce, Harding tarafından yapılan bir Facebook paylaşımıyla denizaltında olduğu anlaşılan Paul-Henry Nargeolet, 77 yaşında ve Titanik enkazının haklarına sahip olan bir şirketin su altı araştırma direktörü. Fransız Donanması'nda hem derin dalgıç hem de mayın tarama görevlisi olarak çalıştı. Donanmadan emekli olduktan sonra 1987 yılında Titanik'e yapılan ilk kurtarma seferine liderlik etti.
2020 yılında France Bleu radyosuna verdiği bir röportajda derin dalışın tehlikelerinden bahsederek şunları söylemişti: "Ölmekten korkmuyorum ve bunun bir gün gerçekleşeceğini düşünüyorum."
-
Titan hakkında ne biliyoruz?
Titan, 4.000 metre derinliğe inmek üzere inşa edilmiş beş kişilik bir araç ve saatte yaklaşık üç deniz mili hızla hareket ediyor.
Dalgıçları Titanik'in enkazına götürmenin yanı sıra;
- Saha araştırması ve incelemesi,
- Araştırma ve veri toplama,
- Film ve medya prodüksiyonu,
- Derin denizde donanım ve yazılım testleri için kullanılıyor.
OceanGate'in web sitesine göre, Titan, son teknoloji aydınlatma ve sonar navigasyon sistemlerinin yanı sıra dahili ve harici 4K video ve fotoğraf ekipmanlarıyla donatılmış.
Beş kişilik denizaltı, geminin gövdesini gerçek zamanlı izlemek için bir sisteme sahip. Ayrıca değişen basıncın denizaltı üzerindeki etkilerini analiz ederek değerlendiren sensörleri var. Şirket, “Bu izleme sistemi, pilota inişi durdurmak ve güvenli bir şekilde yüzeye dönmek için yeterli zaman tanıyor” diyor.
-
Denizaltı ne yapıyordu?
OceanGate Expeditions, Atlantik'in dibinde yüzeyin 3.800 metre altında bulunan ünlü batığı görmek için misafirlerinden 250 bin dolar talep ediyor.
İniş ve çıkış da dahil olmak üzere enkaza dalışın sekiz saat sürdüğü bildiriliyor. Şirkete göre bölgeye düzenlenen her tur sekiz gün sürüyor ve her dalış, enkazı incelemek de dahil olmak üzere bilimsel bir amaç içeriyor.
Şirketin web sitesine göre ilk dalış 2021 yılında gerçekleşti.
-
Ne olmuş olabilir? İşte uzmanlara göre olası üç senaryo
Uzmanlar, Titan denizaltısına ne olduğuna ilişkin olası 3 senaryoya işaret ediyor. Sadece bir tanesi hayatta kalma şansı taşıyor.
1. Titan yüzeyde sallanıyor ve bulunmayı bekliyor olabilir
University College London'dan denizaltı uzmanı Prof Alistair Greig, kayıp denizaltının nerede olabileceğine dair bir dizi senaryo olduğunu söyledi.
University College London'dan denizaltı uzmanı Prof Alistair Greig'e göre bu senaryolardan biri, acil bir durum sonrasında yüzeye çıkmak için ‘ağırlık bırakmış’ olması. “Eğer bir elektrik kesintisi ve/veya iletişim arızası olduysa, bu gerçekleşmiş olabilir ve araç yüzeyde bulunmayı bekliyor olabilir.”
Sydney Üniversitesi'nde deniz robotları ve mürettebatsız denizaltılar üzerinde çalışan Profesör Stefan B. Williams Insider'a yaptığı açıklamada bunun 'en iyi senaryo' olduğunu söyledi.
2. 'Feci bir patlama' yaşadı
Bir başka senaryoya göre ise, gövde bir sızıntıya neden olacak şekilde tehlikeye girmiş olabilir. Prof. Greig'e göre, eğer deniz tabanına inmişse ve kendi gücüyle geri çıkamıyorsa, ne yazık ki seçenekler çok sınırlı. Greig şöyle diyor:
“Denizaltı hâlâ sağlam dahi olsa o kadar derine inebilecek çok az araç var ve kesinlikle dalgıç yok. Donanmanın denizaltı kurtarma için tasarlanan araçları kesinlikle Titanik'in derinliğine yakın bir yere inemez.”
3. Titanik'in enkazına takıldı
Avustralya Kraliyet Donanması'ndan emekli olan ve denizaltı kaçış ve kurtarma direktörü olan Frank Owen, The Guardian'a yaptığı açıklamada okyanus tabanında “Bir asırdan fazla bir süre önce yaşanan bir felaketin enkazı olduğunu” söyledi ve “Her yerde parçaları var. Bu çok tehlikeli” dedi.
Denizaltının enkaza ulaşıp ulaşmadığı şu aşamada belli değil.
Williams Titan'ın kaybolma koşulları ne olursa olsun, gemi sağlamsa ve yolcuları hala yaşıyorsa içeride mahsur kalanların “oldukça zorlu bir ortamda hayatta kalmaya çalıştıklarına şüphe olmadığını söyledi.
Williams, Titan gibi gemilerin genellikle bir şeyler ters gittiğinde onları yüzeye geri dönmek için otomatik olarak ağırlık bırakacak ya da şamandıraları şişirecek şekilde tasarlandığını da sözlerine ekledi.
Bu haber arama kurtarma çalışmalarında yaşanan son gelişmeler ve yetkili kurumlardan gelen son açıklamalarla güncellenmektedir. Son güncelleme: 21 Haziran Çarşamba, 09:34