ÖKSÜRÜK TÜRLERİ
Psikojenik Öksürük: Genel olarak¸ öksürük organik bir hastalığın işaretidir¸ ama bazen sinirliliğe bağlı olarak psikolojik etkenler de kuru bir öksürüğe sebep olabilirler. Bu öksürük¸ kişi sinirlenince veya heyecanlanınca daha belirgin olur. Elbette¸ organik nedenli bir öksürüğün psikolojik etkenlerle artma gösterebileceği de unutulmamalıdır.
İnek Öksürüğü: Ses telleri felci veya solunum kasları zayıflığında¸ ineklerde rastlandığı gibi¸ şiddeti fazla olmayan¸ güçsüz bir öksürük vardır.
Havlar Gibi Öksürük: Gırtlak hastalıklarında (iltihap¸ tümör) köpek havlamasına benzer sert bir öksürük görülür.
Metalik Öksürük: Ana nefes borusunu ve büyük bronşları ilgilendiren hastalıklarda yüksek tonda¸ metalik tınılı bir öksürük saptanır.
Boğmaca Öksürüğü: Boğmacada¸ ani¸ kuvvetli¸ tekrarlayıcı öksürük krizleri (bir günde 10-25 kez) vardır. Ağır olgularda boyun damarlarında genişleme¸ gözlerde dışarıya doğru fırlama¸ morarma görülebilir. Öksürük krizi sonunda ötme şeklinde tipik bir ses duyulur.
Kusturucu Öksürük: Bazı şiddetli öksürük nöbetleri¸ örneğin boğmaca¸ kusma ile sonlanır. Bu duruma çocuklarda sıklıkla¸ erişkinlerde nadiren rastlanır. Bu tür kusmaların mide hastalıklarıyla hiçbir ilgisi yoktur.
Sigara Öksürüğü: Sigara tiryakileri genellikle öksürdüklerinin ya farkında değillerdir ya da bunu hiç şikâyetten saymazlar. Sigara içen birinin öksürmesinden daha tabii bir şey olabilir mi?' diye düşünürler. Oysa sigara içenlerdeki bu öksürük bronş tahrişinin bir belirtisidir. Bu hastalar için iyi ihtimal yeni başlayan bir kronik bronşit¸ kötü ihtimal ise bronş kanseridir. Hele her zamanki öksürüğün karakterindeki bir değişme kanserin ilk belirtisi bile olabilir. Sigara öksürüğü için tiryaki öksürüğü ismi de kullanılır.
Gece Öksürüğü: Gece hastayı uykusundan kaldıran öksürüğe sol kalp yetersizliğinde¸ astımda¸ geniz akıntısı olanlarda ve reflüde rastlanır.
Yemeklerle İlgili Öksürük: Öksürüğün yemeklerle bir ilişkisi varsa¸ mide fıtığı¸ yemek borusu iltihabı ve mide hastalıkları akla gelmelidir.
Dolu Öksürük: Halk arasında balgamı olan hastalardaki öksürük dolu öksürük olarak tanımlanır. Öksürük sırasında salgıların hareketi hissedilebilir. Hasta öksürüğünün sonunda ya balgam çıkarır veya bunu yutar.
Gıcık Şeklinde Öksürük: Daha çok üst solunum yolları hastalıklarında rastlanan¸ boğaza bir şey yapışmış da onu atmak isteme çabasını gösteren bir öksürük tipidir.
Üst solunum yolu hastalıklarında sıkça rastlanan bir belirti olan öksürük¸ çoğu zaman nasıl olsa geçer' düşüncesiyle önemsenmiyor. Oysa özellikle 8 hafta boyunca dinmeyen öksürüğün mutlaka dikkate alınması gerekiyor. Çünkü tüberküloz gibi bulaşıcı veya astım ya da KOAH gibi bazı kronik hastalıkların habercisi olabiliyor!
Bol Su İçmek Öksürüğü Yumuşatıyor
Halk arasında uzayan öksürüklerde kullanılan bal ve zencefil karışımı bazen öksürüğü yumuşatabiliyor ve balgamın daha kolay çıkmasına yarayabiliyor. Ancak bu tür karışımlara mucizevî anlamlar yüklemek de doğru değil. En iyi balgam söktürücünün bol su içmek olduğu unutulmamalı. Dolayısıyla öksürük sorunu yaşandığında gün boyunca en az 2 litre su içilmesinin asla ihmal edilmemesi gerekiyor.
Tedavide Altta Yatan Nedene Yönelik Uygulanıyor
Öksürüğün tedavisi altta yatan nedene yönelik uygulanıyor ve sorun genellikle birkaç gün içinde geçiyor. Sigara ve hava kirliliği gibi boğazı tahriş eden faktörler ortadan kaldırıldığında öksürük çoğunlukla kesiliyor. Eğer öksürük bakteriyel enfeksiyon nedeniyle oluşmuşsa genellikle 1 haftalık antibiyotik tedavisi yeterli oluyor. Ancak altta yatan hastalık tedavi edilmezse öksürük de çoğunlukla dinmiyor. Örneğin akciğer tüberküloz olan bir kişide tüberküloz hastalığına yönelik tedavi uygulamazsa öksürük de uzayıp sürüyor. Bu nedenle tedavide öksürüğü kesmek kadar nedeninin de bulunup tedavi edilmesi son derece önem taşıyor.