Ertuğrul Özkök yazdı... Şampiyonlar Ligi'nin 15 Temmuz gecesi
Ertuğrul Özkök yazdı
Geçen Mayıs ayında İsviçre'nin Luzern şehrinde küçük bir gurup insan bir araya gelip, akşam yemeği yedi.
Bu yemek çok fazla insanın dikkatini çekmedi. Google'a girip bu yemek hakkında bilgi bulmak isterseniz bulamazsınız.
Ama yemeği düzenleyen kişinin adını yazarsanız sayısız sayfa açılır önünüzde.
O geceyi düzenleyen adamın adı Craig Thompson'du…
Craig Thompson Los Angeles merkezli bir marketin şirketinin elemanıydı.
O akşam dünya futbolunda bir devrimin 30'ncu yıldönümü kutlamak içine bir araya gelmişlerdi.
Onlar “Granma” adlı tekneyle Küba'ya çıkıp devrimi gerçekleştiren insanlar gibiydi.
Bundan 30 yıl önce dünya futbolunun kaderini değiştirmek üzere o gemiye binmişlerdi.
Çeşitli yerlerden gelmişlerdi…
O güne tekrar dönmek üzere küçük bir ara verip şimdi bu geceye bakalım.
BU GECE BİR DEVRİMİN 30'NCU YILDÖNÜM TÖRENLERİ BAŞLIYOR
Futbol dünyasının en önemli olayı olan Avrupa Şampiyonlar Ligi 2022-23 Sezonu bu akşam oynanacak çok önemli maçlarla başlıyor.
Mesela Messi'li, Mbabbe'li, Neymar'lı PSG'yi Juventus'a karşı izleyeceğiz.
Celtic-Real Madrid; Sevilla- Manchester City; Dinamo Zagreb-Chelsea maçları da bu akşam oynanacak.
Avrupa Şampiyonlar Ligi bu akşam 30'ncu kuruluş yılını kutluyor ve bu futbol tarihinde gerçek anlamda bir “Krampon Devrimidir…”
İşte bu ligin temeli 1991'de atıldı ve 1992-1993 sezonunda devrim sonrasının ilk maçları oynandı.
BÜYÜK BİR İNSANLİK DRAMI ÜZERİNE BAŞLAYAN DEVRİM
Nedir Craig ve arkadaşlarının oluşturduğu “TEAM” ekibinin yaptığı devrim?
Çünkü UEFA Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası maçları aslında 1955'te başlamıştı.
Öyleyse, 1992-93 sezonu niye bir devrimdi diyebilirsiniz…
Söyleyeyim….
Çünkü o sezon futbolun bir eğlence endüstrisi olarak doğumu yılıydı.
Ve bu endüstri futbol tarihinin en büyük insanlık dramlarında birinin üzerine kurulmuştu.
Bu 1985 yılında yaşanan Heysel faciasıydı.
O GECE AVRUPA'DA FUTBOLU BİTİREN BİR FACİA YAŞANDI
29 Mayıs gecesi, Brüksel'in Heysel Stadı'nda oynanacak olan Juventus-Liverpool maçından önce İngiliz Holiganlarla İtalyan taraftarlar arasında stadyumda çıkan kavgalarda 32 İtalyan, 4 Belçikalı, 2 Fransız, 1 Kuzey İrlanda vatandaşı hayatını kaybetmişti.
Bu maçtan sonra İngiliz takımları 5 yıl boyunca Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'ndan men edilmişti.
Bu meşum gece aynı zamanda Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nın da sonu olmuştu.
İngiliz kulüpleri bu kupadan çıkarılınca, İngiliz futbollu da bir anlamda evine kapanmış ve evini düzeltemeye başlamıştı.
Bugün dünyanın en büyük futbol ligi sayılan Premier Lig işte bu büyük futbol yangınının külleri üzerine kurulmuştu.
Tabii İngiliz kulüplerinin çıkarılması Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'na da büyük darbe vurmuştu.
Bu lig birden rekabet duygusunun ateşini kaybetmişti.
ÖZEL TELEVİZYON FIRSATI
1991 yılına geldiğimizde Avrupa futbolu bir çıkmaz sokağın ucundaki duvara dayanmıştı.
UEFA'nın gelirleri iyice düşmüştü.
Buna karşılık İngiliz Futbol Ligi'nin gelirleri durmadan yükseliyordu.
Dahası UEFA yetkilileri İngiliz Futbolunun 1992 yılında yeni bir örgütlenmeye geçeceğini öğrenmişti.
Premier Lig kuruluyordu ve bu futbolun kaderini değiştirecekti.
İngiliz futbol yöneticileri 1990'ların başında bütün Avrupa'ya saran özel televizyon devriminin yaratacağı fırsatı çok iyi görmüştü.
Çünkü tek kanallı devlet televizyonlarından çok kanallı özel televizyon düzenine geçilmesi, rekabeti getirecek ve naklen yayına gelirleri uçacaktı.
İşte böyle bir yılda ve konjonktürde UEFA Başkanı İsviçreli İş insanı Lennart Johansson Amerikalı pazarlama dehası Craig Thompson davet etti.
AVRUPA KUPASI BİR GECEDE AVRUPA LİGİNE DÖNÜŞÜYOR
Bu ekip Avrupa futbolunun kaderini değiştirdi.
Önce artık Heysel Faciasının girdabında prestijini iyice kaybeden Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nın adı değiştirildi ve Avrupa Şampiyonlar Ligi oldu.
Bu basit isim değişikliği değildi. Futbolun organizasyonu da değişmiş ve artık bu uluslararası bir ig haline gelmişti..
Thompson ve Ekibi geldiğinde UEFA”nın parasal durumu feci haldeydi.
O sezonki UEFA maçlarının oynanması için 200 milyon İsviçre Frangı paraya ihtiyaç vardı.
Kuruluşun gelirleri yüzde 80 yayın hakları, yüzde 20 sponsorlardan geliyordu.
İKİ ESKİ ADİDAS YÖNETİCİSİNDEN GELEN KÜÇÜK AMA BÜYÜK FİKİR
Ortada büyük bir sorun vardı. Kulüpler yayın haklarını ellerinde tutuyordu.
İşte o sırada şu fikir ortalar atıldı:
“Özel televizyonlar başlayacağına göre yayın hakları konusu merkezileştirilmeliydi. Yani bunun pazarlama ve yönetimini eli güçlenmiş UEFA yapmalıydı.
Peki bu fikir kimden gelmişti?
O yıllarda UEFA'nın en büyük sponsoru olan Adidas'ın, yönetimden ayrılan iki yöneticisi tarafından.
Böylece Avrupa futbolu artık dev bir eğlence devi olarak ortaya çıktı.
Futbol küreselleşirken stat altyapıları da küreselleşti.
AYNI YIL FENERBAHÇE FUTBOL ŞUBESİNE YENİ BİRİ GELİYOR
Aynı yıl Fenerbahçe Kulübünde de çok önemli bir değişiklik oluyordu. Başkan Metin Aşık'ın yerine Aziz Yıldırım geliyordu.
Böylece futbolu Türkiye'de de bir eğlence sektörü haline ettirecek olan Aziz Yıldırım devrimi de başlıyordu.
Bundan 30 yıl önce, 1992-93 sezonunda yeni adıyla Şampiyonlar Ligi'nde 30 Eylül gecesi Türkiye'den Beşiktaş sahaya çıkıyordu.
Rakibi İsveç'in Göteborg takımıydı.
KAPANIŞI YAPANLARDAN BİRİ DE ERMAN TOROĞLU
Eski kupanın kapanış törenlerinden birini ise bir Türk hakemi yapmıştı.
19 Eylül 1990 gecesi Erman Toroğlu, GKS Katowice-TPS maçını yönetmek üzere başhakem olarak sahaya çıkıyordu.
Eski lige veda törenini hazırlayan hakemlerden biri de oydu.
Evet, Yeni Avrupa futbolunun başlangıç vuruşu bundan 30 yıl önce yine böyle bir akşam yapıldı.
İngiliz takımları yine Avrupa'ya döndü. Holiganlar büyük ölçüde önlendi. UEFA'nın gelirleri bu yıl 3 milyar Euro'ya yaklaştı.
Ama ligin hayatı hiç de kolay olmadı.
Dünyanın bu en büyük liginin de bir “15 Temmuz“ gecesi var.
ŞAMPİYONLAR LİGİ'NİN 15 TEMMUZ GECESİ
18 Nisan 2021 gecesi Avrupa'nın en büyük 12 kulübü ortak bir bildiri yayınlayarak bir Süper Lig kurmayı kararlaştırdıklarını açıkladı.
Bu Şampiyonlar Ligi'nin sonunu getirecek bir darbe girişimi anlamına geliyordu.
Ve darbe girişiminin başında Real Madrid, Barcelona, Chelsea, Manchester United, Manchester City ve Liverpool gibi devler vardı.
Bu darbe girişimi bastırıldı…
Ama şimdilik…
Şampiyonlar Ligi dışında bir mini kupa düzenlememe fikri hala ortalarda geziyor.
Yani 15 Temmuz hayaleti hala UEFA'nın üzerinde dolaşıyor.
BU GECE BU BÜYÜK DEVRİMİN 30'NCU YILI BAŞLIYOR
Bu gece futbolda bir ayin sezonuz daha başlıyor.
İsteyenler için yazayım.
Maçlar Exxen'den canlı yayınlanacak.
Benim için de uykusuz geceler başlıyor demektir…
Yaşasın futbol…
Ve onun harika enerjisi…
Ertuğrul Özkök
Odatv.com