İşletmenizin faaliyetlerini geliştirmek, yeni proje, yeni ürün, ar-ge ve pazarlama faaliyetleri geliştirmek için işletmenize fon sağlamanız gerekir ve işletme sahibi olarak yapacağınız en önemli finansal işlemlerden biridir. İşletmenize fon sağlama şekliniz, işletmenizin yapısından faaliyetlerine kadar işletmenizi her konuda etkileyecektir. Bu yazımızda en yaygın finansman yöntemlerini paylaşacağız.
Finansman Nedir?
Finansman, girişimciler açısından son derece önemli bir konudur. Çünkü girişimciliğin gelişimi, girişimcilerin finansman kaynaklarına erişimi ile mümkün olmaktadır. Bu anlamda finansmanı, işletmenin amaçlarına ulaşması için ihtiyaç duyulan fonların tedariği olarak tanımlayabiliriz. İşletmeler, ihtiyaç duydukları bu fonları, öz kaynakları veya yabancı kaynakları ile tedarik edebilirler.
Öz Finansman
Öz finansman ya da kendi finansmanını sağlama, işletmenizi desteklemek için kendi finans kaynaklarınızdan yararlanmaktır. Öz finansman; tasarruflar, bir işten gelen paralar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Öz finansman ile işletmeniz üzerinde tam kontrol sağlarsınız ancak tüm riski de kendiniz üstlenirsiniz.
Kredi
Birçok finansal kuruluş küçük bir işletme kurmak ve yönetmek için krediler vermektedir. Faiz oranlarını, geri ödeme sürelerini ve potansiyel kredi miktarlarını karşılaştırarak iyice araştırma yaptığınızdan emin olun. Yaygın kredi sağlayıcılar şunlardır:
- Küçük işletme kredileri konusunda uzmanlaşmış mikro borç verenler
- Kredi kooperatifleri
- Geleneksel bankalar
- Devlet destekli borç verenler
Kredi başvurusunda bulunduğunuzda, çoğu kredi veren iş planınızı ve çeşitli finansal belgelerinizi göstermenizi ister. Bunlar arasında banka hesap özetleri ve son birkaç yılın vergi beyannameleri yer alabilir. Yeni bir işletme kuruyorsanız kendi finansınız ve krediniz borç verenin alacağı kararı önemli ölçüde etkileyebilir. Köklü işletmeler, işletme finansmanlarını ve işletme kredilerini öne sürerek kredi almaya hak kazanabilir. Ancak o zaman bile, sahiplerinin finansmanı ve kredisi bir faktör olarak ele alınabilir.
Ticari Kredi Kartı
Küçük işletmelere özel ticari kredi kartı, hem vergi hem de işletme kredisi açısından ticari ve kişisel harcamaları ayrı tutmak açısından harika olabilir. Ticari kredi kartları, çalışanlara işletmeye ilişkin satın almalar için verebileceğiniz çalışan kartları gibi işletmeye özgü avantajlar da sunar. Bazı kartlar yeni kart sahiplerine harcayabilecekleri puanlar verebilir veya bir promosyon döneminde faiz ödemeden alışveriş yapmanıza izin verebilir.
Kredi kartı almak, kredi almaktan daha kolay olabilir ancak bunun sizin için doğru bir seçenek olup olmadığını belirlemek amacıyla mali şartları (ücretler, yıllık bileşik faiz ve faiz oranı gibi) iyice incelediğinizden emin olun. Hangi küçük işletme tekliflerinin ihtiyaçlarınızı karşılayabileceğini öğrenmek için internette araştırma yapın veya bölgenizdeki bankaları ziyaret edin.
Yatırımcılar
Yatırımcılar, işletmenizi kurmak veya bir sonraki aşamaya geçmenize yardımcı olmak için size fon sağlayabilir. Bu tür fonlar genellikle risk sermayesi yatırımları veya melek yatırımlar şeklindedir.
Risk sermayedarları genellikle hali hazırda var olan işletmelerde kısmi mülkiyet ve aktif bir rol karşılığında daha büyük krediler verirler. Risk sermayedarları genellikle:
- Bir veya iki yıl içinde iki katı gibi bir büyüme bekledikleri şirketlere odaklanırlar.
- Her yıl on veya yüz milyonlarca lira kazanan şirketlere yatırım yaparlar.
- Kredi vermezler. Bunun yerine, şirketinizin kısmi sahipliğini satın alırlar.
- Banka kredisi gibi geleneksel finansmandan elde edebileceğinizden daha büyük bir yatırım sunabilirler.
Risk sermayedarları genellikle risk sermayesi fonu aracılığıyla diğer insanların paralarını yatırırlar ve yatırımları karşılığında yönetim kurulunda görev almayı beklerler. Bu nedenle, fon karşılığında şirketinizin hem kontrolünün hem de sahipliğinin bir kısmından vazgeçmeye hazır olun.
Melek yatırımcılar, nispeten küçük yatırımlarla (100.000 TL’den az) işe başlayan işletmelere yardım etmeye odaklanırlar. Arkadaşlarınız ve aileniz melek yatırımcı olarak kabul edilebilir ancak yabancıların işletmelerine yatırım yapan kişiler de mevcuttur. Melek yatırımcılar da şirketinizde sahiplik satın almak isteyebilir ancak fon sağladıkları şirketlerde daha az aktif rol alma eğilimindedirler.
Kitlesel Fonlama
Bazı işletmeler, genellikle online olarak birçok kişiden bağışların veya yatırımların alındığı kitlesel fonlama yoluyla finanse edilmektedir. Üç temel kitlesel fonlama vardır:
- Bağışlar: Karşılığında hiçbir şey beklemeden işletmenize yapılan yatırımlar
- Ödüller: Para toplama hedefine ulaşıldığında bağışçıların ücretsiz ürün örneği gibi bir “ödül” alması
- Öz kaynak: Bağışçıların yeni bir şirket veya girişimde kısmi sahiplik alması
Kitlesel fonlama, farkındalığı ve tanınırlığı artırmanın harika bir yolu olsa da buna ilişkin riskler de mevcuttur. Para toplama hedeflerine ulaşamadığınız takdirde bu, işletmenizin itibarını olumsuz etkileyebilir.
Öz kaynak verilen kitlesel fonlama yoluyla para toplamaya başlamadan önce yerel yasalarınızı gözden geçirin. Öz kaynak satmaya çalışan işletmeler için özel kurallar geçerli olabilir ve işletmenizi kurarken yasaları çiğnemek istemezsiniz.
KOSGEB
KOSGEB tarafından girişimciliğin desteklenmesi, yaygınlaştırılması ve başarılı işletmelerin kurulması amacıyla Girişimcilik Destek Programı oluşturulmuştur. Program kapsamında Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi, Yeni Girişimci Desteği, İş Geliştirme Merkezi (İGEM) Desteği ve İş Planı Ödülü yer almaktadır.
Güncel KOSGEB destekleri hakkında bilgi almak için KOSGEB web sitesini ziyaret edebilirsiniz. KOBİ’lerin rekabet güçlerini geliştirmeye ve girişimcilik kültürünü yaygınlaştırmaya yönelik hizmet ve destekler sunan KOSGEB’in düzenlediği çeşitli destek projelerinden, eğitim programlarından vb. faydalanmak ve bu konularda bilgi almak için anlaşmalı bankaların şubelerine de başvurabilirsiniz.