Okul dönemi kitap okuyamamaktan şikayet edip tatile girince elimin kitaba gitmediği günlerden birinde, zor da olsa Viking Mitleri'ni bitirmeyi başardım. Durumdan şikayetçi olmakla birlikte günde 20-30 sayfa okuyarak bitirdiğim bu kitaptan keyif aldığımı belirtmeliyim. Prose Edda'nın düzgün bir çevirisini, açıklamalarla birlikte okumak heyecan vericiydi. Böylesine eski bir eserin sağlam kalabilmiş olması, üstüne bir de Türkçe'ye sorunsuz çevrilmesi takdir edilmelik bir durum, Say Yayınlarına ve çevirmen Ekin Duru'ya emekleri için teşekkür edelim şimdiden.
Kitap önsözle birlikte 7 kısımdan oluşuyor: Gylfaginning (Gylfe'nin Aldanışı), Gylfe'nin Aldanışı'na Sonsöz, Brage'nin Konuşması, Brage'nin Konuşması'na Sonsöz, Skaldskaparmal: Şiirsel Söylevlerden Alıntılar ve Hattatal. Girişte Snorri'nin hayatından ve Prose Edda'nın ve diğerlerinin yazılma/basılma süreçlerinden bahsediyor. Önsözde Nordik dediğimiz Kuzey Mitolojisinin oluşumu tarihsel açıdan hikayeleştirerek anlatılıyor. Bu kısımda Odin gibi Nordik tanrıların Truva taraflarında doğup şehrin yıkılmasından sonra kuzeye göç ettiğinden de bahsediyor. Ne yazık ki bu varsayım kesin sonuca ulaşmamakla birlikte, olayların böyle olmadığı, tanrıların hiçbir zaman güneyde gördüğü efsanevi arketipleri kuzeye taşımadığı, her kültürün kendine ait efsanesinin olduğu ve Nordiklerinkinin de çalıntı olmadığı hala güçlü bir şekilde tartışılmaktadır. Dolayısıyla daha kitabın önsözündeyken "iddia" varsayılan cümlelerin doğruymuş gibi anlatılması pek hoş gelmedi bana.
Gylfe'nin Aldanışı bölümü, kral Gylfe (Ganglere) ile Valhalla'nın 3 koruyucusu Har, Jafnharr ve Thride arasında soru-cevap şeklinde ilerleyen bir bölüm. Bu bölüm, İskandinav Mitolojisi baştan sonra, tüm önemli karakterlerin ve bu karakterlerin tanınmalarını sağlayan ya da mitoloji için önemli olan hikayelerinin anlatımıyla geçiyor. Bu bölüme sonsöz olarak bir paragraf yazılmış ve paragrafı anladığım pek söylenemez. Okuyan-anlayan varsa yoruma yazabilir.
Brage'nin Konuşması bölümünde, Aeger'in Asgard'a Yolculuğu, İdun ve Elmaları, Njord'un Skade ile Evlenmesi adlı üç popüler hikaye ve bir de herkesin bildiği ve son hikayenin devamı sayılan Şiirin Kökeni efsanesi var. Bu hikayelere, diğer mitolojik kitaplarda çokça okuduğum ve tekrara düşmekten sıkıldığım için göz atmakla yetindim. Bu bölümün sonsözünde ise yine tarihe bir göz kırpılıp Türkler, Truva ve Kral Priamos'tan bahsedilmiş. Başta bahsettiğim "iddia" gerçek varsayıldığı için iki sonsöz üzerinde de pek durmadım.
Skaldskaparmal bölümünde, çoğunlukla bilinmeyen ve birkaç tane popüler efsane ve bu efsanelerin Nesir Edda'daki karşılıkları verilmiş. Edda'nın kendisinin çevirisini okuma imkanımız olduğu için kitaptaki favori bölümüm burası. Okuması gerçekten çok güzeldi.
Son bölümde ise Snorri'nin kendi açıklamalarıyla İskandinavyayı ve mitolojilerini daha yakından tanıma fırsatı buluyoruz. Kitabın en yararlı kısmı da burasıydı, diğer mitolojik kitaplarda göremediğimiz bilgiler ve detayları burada verilmiş.
Genel olarak kitaba baktığımda ilk yarıyı sıkıcı bulup ikinci yarıda eğlenmeye başladım diyebilirim. 6 güne yaymış olmamın verdiği sıkıcılık da var tabii. Bunlar dışında kitap güzeldi, ilgilenenler için okunmaya değer. Birkaç yazım hatası vardı, ama göz ardı edilebilir.
Uzun bir inceleme olduğunun farkındayım, umarım işinize yarar, kitapla ilgili bir fikir edinmiş olursunuz. Şimdiden keyifli okumalar diliyorum.