Birisi konuşurken sözünü kesmek
Neden göz ardı etmeyelim? Belki çocuk söyleyeceği şeyden dolayı çok heyecanlanmıştır veya bir sorunun cevabını öğrenmek istiyordur. Dolayısıyla siz ya da yanınızdaki kişi konuşurken sözünüzü kesip araya girmeye kalkışabilir. Çocuğun, insanların o sırada meşgul olduklarını, beklemesi gerekebileceğini, sürekli ve sadece onunla ilgilenilmeyebileceğini öğrenmesi gerekir. Bu davranışa müdahale edilmediği takdirde, sözünüzü her kestiğinde ona dönmezseniz öfke gösterebilir, ilgi çekemediğinde sinirli bir ruh haline bürünebilir.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Önceden çocuğunuza nazik bir şekilde bir görüşme yapacağınızı ya da arkadaşınızın ziyarete geleceğini ve siz konuşurken kendi kendine oynaması gerektiğini tembihleyin. Eğer konuşmanız sırasında kolunuzdan çekiyor ya da araya girmeye çalışıyorsa cevap vermeyin ve sadece parmağınızı dudaklarınıza götürüp oyununu gösterin. Sözünüz bittiğinde de yanınıza çağırıp “şimdi dinliyorum” deyin.
Çok sert oyun oynamak
Neden göz ardı etmeyelim? Çocuğunuz oyun oynarken arkadaşına yumruk atıyor, oyuncaklarını yere ve birbirlerine vuruyor, etrafa saldırgan davranıyor, kavga çıkarıyor ve benzeri şekillerde çok sert oyun oynuyorsa bu agresif hallerine müdahale etmek önemlidir. Etrafına, insanlara, oyuncaklarına zarar vermek, 8 yaşından sonra alışkanlık haline gelebilir. Çocuğun agresif olarak büyümesi, okulda, evde çok ciddi sorunlara neden olabilir.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Anahtar cümle; “Ben sana böyle yapsam hoşuna gider mi?” diyerek empati kurmasına yardımcı olun. "İnsanların birbirlerine, eşyalarına ve etraflarına zarar vermeleri hoş bir davranış değil" diyebilirsiniz. Çocuğun oyun oynarken sinirlenmesini önlemek için bir süre siz oyun arkadaşı olabilir, sinirlendiği durumlarda müdahale edebilirsiniz.
Duymuyormuş gibi yapmak
Neden göz ardı etmeyelim? Çocuğunuzdan bir şey yapmasını isterseniz mesela oyuncaklarını toplar mısın, ayakkabılarını giyer misin, sofraya gelir misin vs. Çocuk sanki duymuyormuş gibi elindekiyle ya da etrafıyla ilgilenir. Bu durum çocuğun söylenene itiraz etme biçimi olabilir. Ancak kendisine bir şey söylendiğinde cevap vermesi gerektiğini bilmesi önemlidir. Bu davranış sadece bir disiplin sorunu değildir, zaman içerisinde kontrolcü, her şeyin kendi istediği gibi olmasını talep eden bir karakter geliştirebilir.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Bir şeyi bir defa söylediğinizde, duymuyormuş gibi yapıyorsa, ikincisini yanına gidip yakından söyleyin. Yakına geldiğinizde gözlerinizin içine bakmak durumunda kalacak ve duymuyormuş gibi yapamayacaktır. Cevap vermesini isteyin, omzuna dokunup teşekkür edin. Eğer yanına gitmenize rağmen hala aynı şekilde devam ederse, bunun doğru bir hareket olmadığını söyleyin. Devam ederse çok sevdiği bir şeyden mahrum kalacağını söyleyin; akşam tatlı yok, bu haftaki sinema hakkını kaybettin vs. Üçüncü kez uyarıya da aynı şekilde duymazdan gelerek cevap verirse, istediği bir şeyden daha mahrum kalacağını söyleyin.
Başına buyruk davranmak
Neden göz ardı etmeyelim? Çocuklar, belirli şeyleri yapmak için izin istemelidirler, her şeyi kendi istedikleri gibi yapamazlar. Söz gelimi evden çıkıp tek başına arkadaşına gitmeye kalkışmak, yemekten önce kek veya kurabiye yemek… Örnekler çoğaltılabilir. Bu davranışlar hem tehlikeli hem de sağlıksızdır. İzin alması, yardım istemesi gerektiğini öğrenmesi, onu aynı zamanda koruyacaktır.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Bu hareketteki anahtar cümle “Bize sordun mu?” olacaktır. Çocuk, öncesinde sorması gerektiğini bilmelidir. Televizyonu açmadan önce sormalısın, bize sormadan tek başına evden dışarı çıkamazsın. Bir kurallar listesi hazırlamak ve bunları anladığından emin olmak önemlidir. İkinci adımda, hala izin almadan hareket ediyorsa, bu davranışının bir sonucu olduğunu görmesi açısından sevdiği ve istediği bir şeyden mahrum kalacağını söyleyebilirsiniz.
Sürekli dalga geçmek
Neden göz ardı etmeyelim? Bir şey söylendiğinde gözlerini devirmek, komik sesle tekrar etmek, el kol hareketi yapmak gibi davranışlar, özellikle okul çağı öncesindeki çocuklarda başlar. Çocuk aslında bu davranışı ile anne ve babasını test eder. Eğer karşılığında tepki almazsa artarak devam eder. Bu da ileride ciddi disiplin problemlerine yol açabilir, saygısız ve sorunlu bir çocuğa dönüşebilir.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Davranışının farkında olduğunuzu bilmesini sağlayın. Anahtar cümle; “Böyle davranmaya başladığında anlıyorum ki söylediğim hoşuna gitmedi” olabilir. Buradaki amaç çocuğa kendisini kötü hissettirmek değil, sadece davranışının nasıl karşılık bulduğunu bildirmektir. Eğer çocuk bu hareketlere devam ederse konuşmayarak tepki verebilirsiniz. “Sen böyle hareketler yaptığında seni görmüyorum ve duymuyorum. Kibarca konuşmaya karar verdiğinde o zaman seni dinleyebilirim.” mesajı verebilirsiniz.
Gerçekleri çarpıtmak
Neden göz ardı etmeyelim? Arkadaşlarına ya da sevdiği insanlara bir şeyler anlatırken abartmak çocukların hayal güçlerinin göstergesidir. Hiç uçağa binmemiş olmasına rağmen bindiğini, gitmediği yerlere gittiğini anlatmak kurduğu hayallerin gösterir. Ancak zamanında müdahale edilmediği taktirde hem alışkanlık olur hem de yalan söylemeye kadar gidebilir. Yalan alışkanlığı bir süre sonra başına iş açabilir ve sosyal toplum içinde sorunlar yaşamasına neden olabilir. Dürüstlüğün bir erdem olduğunu küçük yaşta öğrenmeleri önemlidir.
Nasıl vazgeçirebiliriz? Bir şeyleri abartarak anlatmaya başladığında kenara çekerek baş başa konuşmak önemlidir. “Çok güzel olurdu böyle bir şey yapsaydık ama biz hiç uçağa binmedik, şimdi gidip bu durumu düzeltmen yerinde olur.” Yalancı çobanın hikayesi, bu durum için oldukça faydalı olacaktır. “Eğer doğru şeyleri söylemezsen, sonunda kimse sana inanmaz.” Neden doğruyu söylemediğini ya da abarttığını keşfedip bu davranışının amacına ulaşmadığını görmesini sağlamak önemlidir. Yalan söyleyerek bir yere varamadığını anladığında bu huyundan vazgeçecektir.