Son yıllarda, Ortadoğu bölgesinde Kürtler giderek daha önemli hale geldi. 2011'in “Arap Baharı”, halkın geniş kitlelerini harekete geçirdi ve Orta Doğu'da geri dönüşü olmayan, bazen kanlı ve trajik olaylar eşlik etti. İktidardaki rejimler, Tunus, Mısır'da (iki kez) zorla değişti, Suriye’deki fratricidal bir iç savaş olan Yemen, Libya, serbest bırakıldı, Bahreyn, Cezayir, Irak, Ürdün, Fas, Umman, Kuveyt, Lübnan, Suudi Arabistan, Moritanya , Sudan, Cibuti ve Batı Sahrası. İsrail sınırı boyunca Gazze Şeridi ile birlikte geniş çaplı silahlı çatışmalar ve roket saldırıları kaydedildi.
Hem yukarıda listelenen ülkelerin her birinde siyasi süreçlerin derinliğinde hem de bir dizi “devrimlerde yer alan tüm yeni devletlerin sayısında devam eden“ Arap Baharı ”nın en ilk sonuçlarını bile toplamak için henüz çok erken. Bu krizin Arap dünyasının sınırlarının ötesine, özellikle Türkiye'ye, İran'a, Transkafkasya ve Orta Asya ülkelerine yayılması konusunda gerçek bir tehdit var. Böyle bir olay gelişimi için ön koşullar mevcuttur.
Mevcut durumda, Kürtler bölgede giderek daha önemli bir rol oynuyor - 40 milyonlarca güçlü bir millet, dış koşullarından devletten mahrum ve dört ülkenin sınırlarına bölünmüş: Türkiye, İran, Irak ve Suriye. Avrupa dahil, Kafkasya ve Rusya dahil BDT ülkelerinde birkaç milyon Kürt yaşıyor. Yakın zamana kadar, Türkiye, İran, Irak ve Suriye'nin ulusal azınlıklarını oluşturan Kürtler, merkezi makamlar tarafından her şekilde baskı altına alındı, zorunlu zorlama asimilasyon, yeniden yerleştirme, Kürt dilinin kullanımıyla ilgili ciddi kısıtlamalar getirdi.
Federasyonun konusunun en geniş hak ve yetkilere sahip statüsünü güvence altına alan Iraklı Kürtler (yaklaşık 6 milyon), “ikinci sınıf” vatandaşların ilk sırasını seçti. Irak Kürdistanını oluşturan ülkenin üç kuzey eyaleti (Erbil, Dahuk, Süleymaniye), savaş, ekonomi, tarım, yaşam destek sistemleri, sağlık hizmetleri, eğitim ve yıkım altyapısını yeniler ve sosyal problemleri başarıyla çözüyorlar. Olumlu yasal iklim, yabancı yatırım girişine, tüm yeni diplomatiklerin, ticari görevlerin ve ulus ötesi şirketlerin akreditasyonuna katkıda bulunur. 2014’te, bölge bağımsız olarak petrol ve doğal gaz üretmeyi ve Türkiye üzerinden dünya pazarına ulaştırmayı planlıyor. Bölge, Iraklı Sünni Araplar ve Şii Araplar arasında sürmekte olan terör savaşı zemininde istikrar ve güvenlik vahası haline geldi. Dahası, Irak Kürdistanı başkanı Massoud Barzani, hükümetin neredeyse bir yıl süren hükümet krizini çözmede aracı oldu ve Irak'ın Şii ile Sünni Arapların siyasi blokları arasında uzlaşmaya varmasına katkıda bulundu. Kürtler ayrıca Bağdat'taki merkezi yönetimde de oldukça iyi temsil ediliyor: Irak’ın cumhurbaşkanı yetkili Kürt liderlerden biri olan Celal Talabani, dışişleri bakanlığı da dahil olmak üzere 6 bakanlık makamlarını işgal etti, federal parlamentoda sağlam bir Kürt fraksiyonu yarattı. Mevcut yasaya göre, Kürtler kendi sayılarıyla orantılı olarak almalı - Irak hidrokarbonlarının toplam ihracatının% 17'i. Bölge ile Nuri El Maliki'nin merkezi hükümeti arasında hiçbir sorun ve tartışmalı mesele olmadığı söylenemez, ancak en akut çelişkilerin müzakere masasında tartışıldığı ve henüz açık çatışma biçiminde olmadığı söylenemez. Iraklı Kürtlerin liderleri, ülkedeki ve bölgedeki durum konusunda gerçekçi ve Irak'tan çekilmelerinin başlatıcıları değil. Bağımsızlığı ilan ederek, Kürtler yalnızca Sünni ve Şii Araplar arasındaki silahlı çatışmaların veya devletin etnik ve dini çizgiler boyunca doğal olarak çözülmesinin üç enklavda (kuzey, orta ve güney) itilmesiyle zorlanabilir.
Ne kadar paradoksal olursa olsun, fakat Suriye'deki iç savaş Suriyeli Kürtlerin politik konumunu gözle görülür biçimde iyileştirdi. Muhtemel güç kaybıyla karşı karşıya olan Beşşar Esad hükümeti, Kürtlerine (tahmini 2,5 milyon insan) önemli tavizler vermeye zorlandı. Suriye vatandaşlığı sonunda Hafız Esed döneminde mahrum bırakılan binlerce Kürt'e 300 verildi, yüzlerce Kürt siyasi tutuklu hapishaneden serbest bırakıldı, hükümet güçleri neredeyse Kürt kompakt ikamet alanlarının tüm alanlarından çekildi. Bu önlemler, Suriye Kürtlerinin ülkedeki Arap iç çatışmasında tarafsızlık halini almasına ve hatta İslamcı savaşçıların bölgelerine girmesini engellemek için kendini savunma güçleri yaratmasına katkıda bulundu.
Son zamanlarda, Suriye Kürtlerinin ulusal hareketi gözle görülür biçimde konsolide edildi. Mart ayına kadar Suriye'deki 2011, yarı yasal bir konumda faaliyet gösteren Kürt siyasi partileri ve kamu kuruluşlarının 20'i hakkındaydı, şu ana kadar iki ana siyasi blokta birleştiler: Kürt Ulusal Konseyi ve Demokrat Birliği Partisi ). Ayrıca, Irak Kürdistanı Cumhurbaşkanı Mesut Barzani'nin de yardımıyla, yürütme komitesi Suriye'deki tüm Kürt siyasi güçlerinin faaliyetlerini koordine etmeye çalışan bir Suriye Kürtleri Yüksek Kurulu oluşturmayı başardılar. Aynı zamanda, Suriye Kürtlerinin liderlerinin bir kısmı yabancı diasporalara ait ve Avrupa ve ABD ülkelerinde daimi olarak ikamet ediyor. Örneğin, Demokratik Birlik Partisi (PDS) Salih Müslüman liderinin temsilcisi gibi en radikal olanı, Batı Kürdistan'da Kürt özerkliğinin oluşturulmasını ve hatta Irak Kürdistanı türünün federasyonunun bir konusunu savunuyor. Özerk Kürt bölgelerinden biri Komyshly bölgesinde ilan edildi. Ancak, Kürt eylemcilerin çoğu ülkedeki durumu gerçekçi bir şekilde değerlendiriyor (Kürt yerleşim bölgelerinin parçalanması) ve kabilelerindeki arkadaşlarına Arap ülkelerinde iç çatışmada tarafsızlığı korumaya devam etmeleri yönünde baskı yapıyor. İslamcı militanların barışçıl Kürt nüfusuna karşı saldırıları ve cezalandırıcı eylemleri yalnızca Suriye Kürtlerini hak ve özgürlükleri mücadelesinde birleştirdi ve savunma güçleri oluşturma sürecini hızlandırdı. Aynı zamanda, liderleri Cenevre-2 konferansına katılmayı reddetmiyor, Bashar Esad destekçileri ve muhalefet ile diyaloga devam ediyorlar;
- Kürt halkının ülkedeki en büyük ikinci ülke olarak anayasal tanınması;
- Kürtlerin ayrımcılığının ulusal bazda sonlandırılması ve zorla asimilasyonu;
- Kürtlerin ulusal, politik, sosyal ve kültürel haklarının ve özelliklerinin tanınması;
Kürtlerin kendi bölgelerinde yerel makamların ve kolluk kuvvetlerinin kurulmasını Kürtlerin kendi içlerinden, Kürtlerin yasama ve yürütme gücünün merkezi organlarında orantılı olarak temsil edilmesini sağlamak;
- Devlet ve pozisyondaki Kürtlerin pozisyonlarının Kürtler tarafından işgaline, yüksek öğrenim vb.
- ilk, orta ve yüksek öğretimin ve medyanın Kürtçe tanıtımı;
- en geri kalmış Kürt bölgelerinin sosyo-ekonomik gelişimini hızlandırdı.
2013 yılı, Türkiye'deki Kürt sorununun çözümünde bazı olumlu değişiklikler getirdi (20 milyonun üzerinde Kürt). R. Erdoğan hükümeti, prensip olarak, Türkiye Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile anlaşmazlığın barışçıl, aşamalı bir çözümü konusunda anlaşmaya varmayı başardı. Bildiğiniz gibi, PKK lideri hapishanede ömür boyu hapis cezasına çarptırılıyor, partinin kendisi Türkiye, ABD ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ve uzak dağlık bölgelere dayanan diğer bazı ülkelerde Türkiye, Irak ve Suriye'nin kavşağında bir terör örgütü olarak listeleniyor, PKK militanları Türk yetkililerine karşı yıllarca partizan savaşı düzenledi. Yol haritası, ateşkes ve tüm düşmanlıklara, PKK'nın silahlı gruplarının Türkiye'den Irak Kürdistanına çekilmesi, Kürtlerin ve diğer ulusal azınlıkların haklarını tanıyan Türk yasalarında değişiklik yapılması, A. Odzhalan'ın da dahil olduğu siyasi mahkumların serbest bırakılması, PKK ve af'ın yasallaştırılması tüm üyeleri vb. Yol haritasının ilk aşaması başarıyla tamamlandı, ülkedeki iç siyasi durumun keskin bir şekilde artması nedeniyle iznin uygulanması büyük ölçüde askıya alındı. Türkiye’nin tam teşekküllü vatandaşları olarak birçok Kürt’ün zaten Türkiye parlamentosunun milletvekili olduğu ve Kürt yanlısı TBMM Barış ve Demokrasi Partisi’nin (Mayın eylemi) Kürt azınlığın haklarını yasal olarak savunmasına olanak sağladığı akılda bulundurulmalıdır.
En zor durumda, bazıları iktidar rejimine karşı silahlı mücadelelerini sürdüren ve dolayısıyla yetkilileri Kürt aktivistlerinin grup yürütmeleri dahil olmak üzere yeni baskılara teşvik eden İranlı Kürtler kaldı. İran Kürdistanı, ülkenin dört ilini kapsıyor - Kürt nüfusu 7'tan 8 milyona veya 9 - 10 olan toplam İran nüfusunun% XNUMX'u arasında değişen Kürdistan, Kermanshah, Batı Azerbaycan ve Ilam. Kürtler ayrıca kuzey Horasan'da ve kuzeydoğu İran'da, büyük idari merkezlerde (Tahran, Sanandaj, vb.) Yaşıyor. Dine göre, bunların önemli bir kısmı Sünniler'dir, ancak aralarında İslam ve Yezidilerin diğer bölgelerinin temsilcileri de bulunmaktadır.
Üniter bir devlet olarak Modern İran, etnik azınlıkları tanımıyor ve etnik bazda örgütlerin kurulmasını yasaklıyor, herhangi bir Kürt hareketi faaliyetlerini yasadışı konumlardan inşa etmek zorunda kalıyor. İran’daki Kürt hareketi ikiye bölündü, tek bir politik bütünü temsil etmiyor, kurucu yapıları ve liderleri ideolojik nedenlerle rekabet ediyor ve kendi içlerinde düşmanca davranıyorlar. Ancak birçoğu, durumu değiştirmenin tek yolunun İslami rejimi devirmek olduğuna karar vermiştir. оружияbarışçıl yollarla bir Kürt özerkliği yaratma şansı ihmal edilebilir. Kürtlerin kendilerine göre, son yıllarda, 10 000 hakkında kabilelerindeki arkadaşlarına baskı uygulandı, yüzlerce Kürt örgüt lideri ve eylemcisi liderleri idam edildi, diğerleri hapse atıldı ya da yurtdışına saklanmak zorunda kaldı.
Kürt muhalefetindeki lider rol, 2006’tan Mustafa Hicri’nin önderlik ettiği İran Kürdistan Demokrat Partisi (DGF) tarafından oynanıyor. Bu aşamada KDPI, mücadelesinin temel hedeflerini ilan ediyor: demokratik, bağımsız ve federal bir İran'ın oluşumu, İran halklarının kendi kaderini tayin hakkı, Kürt bölgelerinin sosyo-ekonomik dönüşümü, toplumdaki kadın ve erkeklerin eşitliği, din ve devletin ayrılığı. CPPC silahlı mücadelenin tüm biçimlerini reddeder ve Kürt meselesi hakkındaki ağır sözlerini söyleyebilen yurtdışındaki tüm ilgili siyasi güçlerin birleşmesini yapıcı olarak değerlendirir. Partinin önderliği, Batı’nın Tahran’daki rejim değişikliğini hızlandırmak için yalnızca İran’daki ulusal gerilimlerden yararlanmaya çalıştığına inanıyor ve bunun uyguladığı ayrımcı yaptırımlar Kürt nüfusunu en olumsuz şekilde etkiliyor.
İran'da daha küçük, Kürt milliyetçi partiler var. Şu anda, İran rejimine karşı silahlı bir mücadele vermeye devam eden tek Kürt grubu, PKK’nın bir kolu olarak kabul edilen Kürdistan’ın Özgür Yaşam Partisi’dir (Pejak). 2009’te, ABD, terör örgütleri listesine PJAK’ı ekledi.
Baluchis, Gilians, Araplar ve kısmen de Azerbaycanlılar gibi İran'ın diğer ulusal azınlıklarının Kürt özerklik hırslarını paylaştığı gerçeği göz önüne alındığında, İran’ı kurma politik mücadelesini sürdürmek amacıyla birleşik bir ulusal cephe yaratma sorunu gündeme geldi. . İktidar din adamları ve siyasi seçkinler arasındaki çeşitli siyasi eğilimler arasında bir uzlaşma politikası ve manevra yapmak isteyen İran Devlet Başkanı H. Rowhani'nin gelmesiyle birlikte, ulusal politika alanındaki tutarlı, evrimsel reformları uygulama olasılığı artar. En azından, Kürt liderler siyasi partilerinin zulmünü durdurmaya ve Tahran'la diyalog başlatmaya güveniyorlar. Bu bağlamda, İran ile ABD arasında diyalog kurma süreçlerinin başlatıldığını düşünüyorlar. Onların görüşüne göre Washington, taleplerini yalnızca İran’ın nükleer programı ile sınırlandırmamalı, aynı zamanda ülkedeki genel olarak insan haklarının ve özellikle de ulusal azınlıkların sağlanmasına ilişkin tüm konuları gözden geçirme çabasında.
Bu nedenle, Kürtlerin kompakt ikamet ettikleri ülkelerin her birinin siyasi yaşamındaki rolü ve önemi giderek artmaktadır. Kürt sorununu susturma veya zorlayıcı baskılar yoluyla Kürtlerin susturulması veya çözülmeye çalışılması sürecinin sona ermesi gibi görünüyor. Irak, Türkiye, İran ve Suriye yetkilileri gittikçe artan Kürt azınlıklarıyla hesaplaşmaya zorlanmakta ve onlarla çelişkileri ve çatışmaları barışçıl yollarla çözmeye çalışmaktadır. Kürtler, merkezi ve bölgesel otoritelerin çalışmalarına katılıyor, Kürt yerleşim bölgelerinin sosyo-ekonomik gelişimini hızlandırmak için önlemler alınıyor, kendi siyasi partilerini ve kamu kuruluşlarını kurmalarına, Kürtçe eğitim ve medya kurmalarına vb. İzin veriliyor. Elbette, bu süreç yukarıda sıralanan ülkelerin her birinde eşit değildir, ancak Kürt etnik grubun meşru hak ve özgürlüklerinin tanınmasına yönelik genel eğilim hüküm sürmektedir.
Kürtler, ulusal bir düşünce ya da slogan düzeyinde kendileri, ulusal bağımsızlıklarını ve Kürt devletinin kurulmasını savunmaya devam ediyorlar, ancak mevcut nesnel gerçekliğe dayanarak, kompakt ikamet ettikleri ülkelerden derhal geri çekilmelerini gerektirmiyorlar. Ayrıca, Kürtlerin laik, laik yapısı ve diğer etnik grupların ve dinlerin temsilcilerine toleransları göz önüne alındığında, Kürtler şu anda parçalayan Irak ve Suriye’de bağlayıcı bir rol oynamaya başladı, Türkiye’de R. Erdoğan’ın olumlu adımlarını ve reformlarını destekledi. ve H. Rowhani, bir dereceye kadar Kürt seçmenlerinin Muhafazakârlara karşı siyasi mücadelesinde desteğine güvenebilir. Genellikle güvenilir bir engel haline gelebilecek Kürtler olduğu ve bölgede olduğu gibi radikal İslamcı grupların genişlemesine karşı bir ağırlık olduğu kabul edilmektedir.
Aynı zamanda, dış oyuncuların “Kürt kartını” ulusal çıkarlarına oynama girişimlerini dışlamak, böylelikle ayrılıkçılık sloganları altında merkezi makamlara karşı silahlı gösterilere teşvik etmek mümkün değildir. Bugün, Suriye ve İran’da, ABD’nin karşısındaki iktidar rejimlerinin muhaliflerinin, Batı müttefikleri, Basra Körfezi’nin monarşilerinin, Türkiye’nin ve bir dizi başka ülkenin karşısında ne pahasına olursa olsun, Beşar Esad’ı devirmek ve böylece uluslararası arenada İran’ı tecrit etmek için bu tür bir tehdit var. Bununla birlikte, Batı demokrasilerinin temsilcileriyle belirli bir olumsuz temas deneyimine sahip olan Kürt liderlerin Washington tarafından kendilerine verilen denizaşırı ülkeyi doğru zamanda ateşe verebilecekleri bir “eşleşme” rolünü oynamaya devam etmeyi kabul etmeleri pek olası değildir.