- Acil Servislerde ve O Bölgede Çalışan Hekimlerin Bilgilendirilmesi
1. Kuş Gribi Nedir?
Kuş gribi (avian influenza), influenza virüslerinden A tipinin neden olduğu ve kanatlılarda görülen bir enfeksiyon hastalığıdır. Hasta hayvan teması sonrası nadiren de olsa insana hastalık bulaşabilir.
2. İnsanlarda görülen hastalık belirtileri nelerdir?
38 °C’nin üzerinde ateş ile birlikte
- Öksürük,
- Boğaz ağrısı,
- Kırıklık,
- Nefes darlığı
- İshal yakınmalarından bir ya da birkaçı bir arada görülmektedir.
3. Vaka Tanımı Nedir?
Klinik Tanımlama
Aşağıdakilerden en az birinin olması gerekir:
- Ateş ile birlikte akut respiratuvar enfeksiyon semptom ve belirtilerinin olması
- Açıklanamayan akut respiratuvar hastalığa bağlı ölüm
Epidemiyolojik Kriterler
Son 10 gün içinde aşağıdakilerden en az birinin olması gerekir.
- Olası ya da kesin vaka (doğrulanmış) olduğu bildirilen bir kişi ile yakın temas (bir metre içinde),
- Laboratuvarda maruziyet,
- Hasta veya ölü bulunan yabani kuşlar ve kümes hayvanları, diğer hayvanlar ve/veya kesin avian influenza virüs ile enfekte olduğu gösterilen bir hayvanla yakın temas (bir metre içinde),
- İkamet edilen veya ziyaret edilen alanda, yakında avian influenza virüsten şüphelenilmesi veya doğrulanması ve aşağıdakilerden en az birinin olması gerekir.
- Kontamine bir alanda hasta ya da ölü evcil kümes hayvanları ile veya yabani kuşlarla ve hayvanlarla yakın temasta (bir metre içinde) bulunmuş olmak,
- Önceki ay içinde hasta ya da ölü evcil kümes hayvanlarının bildirildiği enfekte bir alanda ev veya çiftlikte bulunmuş olmak.
Tanı İçin Laboratuvar Kriterleri
Aşağıdakilerden en az birinin pozitif olması gerekir.
- Klinik bir numuneden influenza A/H5N1 izole edilmesi,
- Klinik bir numunede influenza A/H5 nükleik asit tespit edilmesi,
- İnfluenza A/H5 spesifik antikor yanıtı (Dört katı veya daha fazla artış veya tek bir yüksek titre).
Vaka Sınıflaması
Olası vaka: Klinik ve epidemiyolojik kriterleri taşıyan kişi.
Kuvvetle Olası vaka: İnfluenza A/H5 veya A/H5N1 testi insan influenzası için Avrupa Birliği Ağı Referans Laboratuvarlarına katılımı olmayan bir ulusal referans laboratuvarında pozitif olan kişi
Ulusal olarak doğrulanmış vaka: İnfluenza A/H5 veya A/H5N1 testi insan influenzası için Avrupa Birliği Ağı Referans Laboratuvarlarına katılımı olan bir ulusal referans laboratuvarında pozitif olan kişi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından doğrulanmış vaka: H5 için DSÖ ile işbirliği yapan bir laboratuvarda doğrulanmış kişi
4. Kimlerden numune alınır?
Hasta veya ölü kanatlı hayvan teması öyküsü bulunan ve 38 °C’nin üzerinde ateş ile birlikte
- Öksürük
- Boğaz ağrısı
- Kırıklık
- Nefes darlığı
- İshal
yakınmalarından bir ya da birkaçı bir arada bulunan hastalardan nazofarengeal sürüntü veya aspirat, nazal aspirat, BAL, doku örneği (biyopsi/otopsi) numunelerinden uygun olan numune alınarak gönderilecektir.
5. Kimlere profilaksi uygulanır?
- Profilaksi için her temaslı kendi içinde değerlendirilerek karar verilecektir. Kapalı tesislerde hasta veya ölü hayvan teması öyküsü bulunan kişiler özellikle dikkate alınacaktır.
- Kuş gribi olduğu gösterilmiş hayvanla korunmasız teması (dokunma, kesme, yolma, pişirmeye hazırlama) olan, hasta veya ölmüş hayvanların kanı, vücut sıvıları, salgıları ve dışkıları ile yakın teması olan kişilere tedavi dozunda kemoprofilaksi verilmesi tercih edilir. Profilaksi günde iki doz şeklinde 5 gün boyunca uygulanır.
- Hayvan itlafında görevli kişilere uygulanacak profilaksi günde iki doz şeklinde olmalı ve profilaksiye temas riski olduğu sürece devam edilmelidir. Profilaksi bilinen son temastan 5 gün sonrasına kadar sürdürülmelidir.
6. Grip benzeri şikayetler ile başvuran kişilerde hayvan temas öyküsünün sorgulanması
İçinde bulunduğumuz süreç mevsimsel influenza sezonunun devam ettiği dönem olması nedeni ile grip benzeri hastalık şikayeti ile başvurular halen devam etmektedir.
Özellikle kanatlılarda virüsün tespit edildiği bölgeler olmak üzere tüm bölgelerde grip benzeri hastalık şikayetleri ile başvuran kişilerde hayvan temasının muhakkak sorgulanması gerekmektedir.
7. Bölgede hayvan teması öyküsü olanların günlük olarak hastalık semptomları yönünden izlenmesi
- Temaslı listesi hazırlanır.
- Hasta veya ölü kanatlı hayvan temas öyküsü olan kişiler tespit edildikçe listeye dahil edilir.
- Temaslılara; kuş gribi hastalığı ve günlük olarak semptom takibi yapılacağı hakkında bilgi verilir, hastalık semptomları ortaya çıktığında semptom takibi yapan merkeze haber vermeleri bu merkeze ulaşamadığı durumda en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiği bildirilir.
- Temaslıların semptomları günlük olarak takip edilir. Semptom gelişirse belirlenmiş uzman hekime yönlendirilir.
- Temaslı olup semptomları olan kişilerden numune alınarak gönderilmesi sağlanır; antiviral tedavi başlanması sağlanır.