Cochrane derleme özeti
Sekonder iyileşen yara nedir?
Bazı yaralar kenarları bir araya getirilip dikişle tutturularak kapatmak yerine yeni doku gelişimiyle iyileşmek üzere açık bırakılır. Bu yönteme çoğu zaman enfeksiyon riski yüksek olduğunda veya yara yerinde büyük miktarda doku kaybı olmuşsa başvurulur. Sıklıkla bu şekilde tedavi edilen yaralar kalçalar arasındaki olukta görülen kronik yaralar (pilonidal sinüs) ve bazı tip apselerdir.
Sekonder iyileşmeye bırakılan yaralarda neden antibiyotik ve antiseptikler kullanılır?
Cerrahi sonrasında bir yarayı sekonder iyileşmeye bırakmanın bir nedeni de enfeksiyon riskinin yüksek olmasıdır. Eğer yara zaten enfekteyse, buna neden olan mikro-organizmaları öldürmek ya da daha kötüye gidişi ya da yayılmalarını önlemek için üremesini yavaşlatmak için antibiyotik ya da antiseptikler kullanılır. Bu yaranın iyileşmesine yardım eder. Yaralarda aşikar enfeksiyon olmasa da içlerinde mikro organizma popülasyonları barınıyor olabilir. Bu popülasyonlar antibakteriyel ilaçlarla azaltıldığında yaraların daha kolay iyileşeceği düşünülür. Ancak yaralarda ve yara iyileşmesinde enfeksiyonla mikro-organizma popülasyonları arasındaki ilişki çok net değildir.
Neler bulduk?
2015 Kasımında, sekonder iyileşmeye bırakılan yarası olan katılımcılarda antibiyotik ve antiseptik kullanımını inceleyen randomize kontrollü araştırmaları mümkün olduğunca araştırdık. Toplam 886 katılımcı üzerine yürütülmüş 11 araştırma bulduk. Bu çalışmalar birkaç farklı tipte yara dahil edildi ve çeşitli kıyaslamalar yapıldı. Bunlar arasında diyabetik ayak amputasyonları, pilonidal sinüs cerrahisi, farklı tipte apseler, hemoroid ameliyatları, sezaryen ameliyatı komplikasyonları ve kolostomi gibi operasyonlarda yaratılan açıklıkların iyileşmesi yer alıyor.
Çoğu çalışmada farklı tipte antibiyotik tedavileri antibakteriyel aktivitesi olmayan tedavilerle, dördünde ise farklı antibiyotikler kıyaslandı. Bazı çalışmalar bir tedavinin diğerinden iyi olduğunu gösterse de, kanıtları çalışma boyutları, yürütüm ve raporlama şekli kısıtlıyor. Tüm çalışmalarda katılımcı sayısı az, bazılarında çok azdı. Çoğunda nasıl yürütüldükleri konusunda önemli bilgiler raporlanmadı bu durumda sunulan sonuçların muhtemelen doğru olduğunu söylemek zor. Sekonder iyileşmeye bırakılan cerrahi yaralarda antimikrobik tedavilerin etkilerini anlamak için daha çok ve daha yüksek kalitede araştırma gerekiyor.
Araştırmamız 2015 Kasımına kadar günceldir.
Yazarların kararı
Sekonder cerrahi yara iyileşmesinde kullanılan herhangi bir antiseptik / antibiyotik / antibakteriyel preparatın rölatif etkinliğine dair sağlam kanıt bulunmuyor. Muhtemel tedavi etkinliği kanıtı bildirileri, katılımcı sayısı az olan tek çalışmalardan kaynak alıyor ve kaliteleri orta-düşük arasında sınıflandı. Bu, yapılacak daha fazla araştırma çalışmasının etki hesabımıza olan güvenimize önemli bir etki yapacak ve hesabı değiştirebilecek olmasının muhtemel ya da çok muhtemel olduğu anlamına geliyor.
Kaynak
Norman G, Dumville JC, Mohapatra D, Owens GL, Crosbie EJ. Antibiotics and antiseptics for surgical wounds healing by secondary intention. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 3. Art. No.: CD011712. DOI: 10.1002/14651858.CD011712.pub2
Orijinal özet için: Sekonder Yara İyileşmesi