Recep Tayyip Erdoğan bugün açıkladığı Kanal İstanbul projesi için "Panama ve Süveyş Kanalı’nı gölgede bırakacak, yüzyılların en büyük projelerinden Kanal İstanbul için kolları sıvıyoruz” dedi. Ne kadar gölgede bırakıyor acaba diye bakayım dedim. Ben bir gölge göremedim, bir de siz bakın bakalım.
İlk gözüme çarpan tabi ki yine Mısırlılar oldu. M.Ö. 2000'li yıllarda Firavun Sesosteris Kızıl denizi, Nil nehrine ve dolayısıyla Akdeniz'e bağlayan bir kanal inşa ettirmiş. Kanal bugün sadece arkeolojik kalıntı olarak görülebiliyor, tabi ki kullanımda değil.
Sonra rakamları kıyasladım;
Panama: 77km
Süveyş: 193km
Sesosteris: 97km
İstanbul kanal: 45-50km
DERİNLİK
Panama: 12mt
Süveyş:24mt
Sesosteris: 5mt
İstanbul kanal:25mt
GENİŞLİK
Panama:152mt
Süveyş: 205mt
Sesosteris: 46mt
İstanbul kanal:150mt
Belki de çözdükleri problemin büyüklüğü anlamında gölgede bırakacaktır deyip ona da baktım, o da değilmiş. Panama kanalı olmasaydı, Atlantik okyanusundan, Pasifik okyanusuna geçmek için tüm Güney Amerika kıtasını dolaşmak gerekecekti. Keza Süveyş kanalı olmasaydı, Kızıldenizden Akdeniz'e gitmek için tüm bir Afrika kıtasının etrafından dolaşmak gerekecekti.
Daha önce Panama kanalının dünyanın en önemli mühendislik harikaları arasında olduğunu yazmıştım. Bunun iki sebebi var. Biri Pasifik okyanusunun, Atlantik okyanusundan 20cm daha yüksek olması, ikincisi ise Panama kanalı civarındaki doğal nehirlerden ve göllerden yararlanmak için yolunun tepelik bölgelerden de geçiyor olması. Panama kanalına giren bir gemi kanalın içinde bir nevi asansöre binmek zorunda. Girdiği asansörün içine su pompalanarak geminin yukarı kalkması sağlanıyor ve sonra asansörün diğer kapısı açılıp, gemi yoluna devam ediyor.
Dedim ya, ben bir gölge göremedim, ya siz?