Ses terapisi ses kısıklığı yaşayan hastaların seslerini daha rahat sağlıklı ve uzun süre performansları düşmeden kullanmaları için yapılır.
Ses terapisine ses hijyeni ile başlanır
Ses organı, akciğerler, soluk borusu, gırtlak, boğaz, burun, ağız, dil, dudak ve dişlerden ibarettir. Ses organı, ortamdaki her türlü değişiklikten kolayca etkilenecek kadar hassastır. Bu nedenle, sesini profesyonel olarak kullanan kişiler, ses organına çok dikkat etmelidir. Ses organını korumaya yönelik tüm davranışlara ses hijyeni diyoruz.
-
- Yeterli süre uyuyun, uykusuzluk ve aşırı stresten uzak durmaya çalışın.
- Sık ve şiddetli boğaz temizlemeden, sık ve şiddetli öksürükten kaçının
- Sesinizi dayanma sınırının ötesinde zorlamayın. Aşırı şiddette konuşmayın, bağırmayın, çığlık atmayın. Sesinizi uzağa göndereceğiniz yerde, oraya gidin ve öyle konuşun.
- Kuru, tozlu, dumanlı ve gürültülü yerlerde konuşmayın, şarkı söylemeyin.
- Havası kuru ve klimalı yerlerde konuşmayın, şarkı söylemeyin. Havayı mümkün olduğunca nemlendirin. Performans öncesi buhar makinasından soğuk buhar solumak oldukça yararlıdır.
- Kalabalık yerlerde mikrofonsuz konuşmayın, şarkı söylemeyin.
- Konuşma yaptığınız vaya şarkı söylediğiniz yerde, kendi sesinizi duymanızı sağlayacak hoparlör (feedback) mutlaka bulunmalıdır.
- Bol su için.
- Sigarayı bırakın.
- Performans öncesi ve yatmadan önce alkol almayın.
- Performans öncesi son 24 saatte esrar, kokain gibi bağımlılık yapıcı maddeler kullanmayın.
- Reflüye karşı, boş mide ile yatın; yatağınızın baş kısmını yükseltin.
- Aşırı yağlı yiyeceklerden kaçının.
- Aşırı miktarda C vitamini almayın.
- Zorunlu olmadıkça, aspirin ve diğer kanın pıhtılaşmasını engelleyen ilaçları kullanmayın.
- Zorunlu olmadıkça, ruhsal durumunuz üzerine etkili ilaçları (psikotropik ilaçlar) kullanmayın; bu ilaçlar sesinizin kontrolünü etkiler ve kuruluk yapabilirler.
- Zorunlu olmadıkça, idrar söktürücü ilaçları kullanmayın; bu ilaçlar, ses tellerinde kurumaya yol açabilirler; ayrıca, uykuda tuvalet ihtiyace doğurup uykunuzu bölebilirler.
- Allerji, sinüzit, farenjit, otit, burun tıkanıklığı ve akciğer hastalığınız varsa mutlaka tedavi ettirin. Vücudunuzdaki her türlü hatalık ve sorun sesinizi olumsuz yönde etkileyecektir; bu yüzden tüm sağlık sorunlarınızı çözüme kavuşturun.
- Performans öncesi son 24 saatte süt ve süt ürünleri, dondurma, çikolata, kahve, baharat, fındık ve diğer kuruyemişleri tüketmeyiniz.
- Hergün yeterli uyumaya özen gösterin.
- Performans öncesi ısınma egzersizleri, performans sonrası soğuma egzersizleri mutlaka yapın.
- Sesiniz kısıldığında sesinizi dinlendirin.
- Nezle, grip olduğunuzda içinde antihistaminik ve sistemik dekonjestan bulunan ilaçları kullanmayın.
- Performans öncesi ısınma egzersizleri, performans sonrası soğuma egzersizleri mutlaka yapın.
- Hızlı kilo vermekten kaçının, kilo vermeyi uzun zamana yayın.
- Performans öncesi yemek yemeyin, reflüye sebep olabilirsiniz.
- İşitme kaybı varsa, mutlaka tedavi ettirin.
- Hormon etkisi olan ilaçları kullanmadan önce mutlaka bir KBB hekimine danışın. Bazı hormonlar sesinizde kalıcı kalınlaşmaya yol açabilir.
- Doğum kontrol hapları, sesinizin dinamik aralığını daraltır
Ses terapsi
Standart ses terapisi 6-8 haftadır.
- SES TERAPİSİ NEDİR?
Ses sorunu yaşayan hastaların, ses ve nefes yollarını kullanarak doğru ve sağlıklı ses üretimini sağlamaktır.
KİMLER SES BOZUKLUĞU SORUNU YAŞAYABİLİR?
Bu sorunu herkes yaşayabilir. Yeni doğmuş bir çocuktan yaşlı bir kişiye kadar herkes bu sorunu yaşayabilir. Ancak en büyük risk grubu profesyonel ses kullanıcıları en büyük risk grubudur.
KİMDİR PROFESYONEL SES KULLANICILARI?
Hayatını sesini kullanarak kazanan herkes profesyonel ses kullanıcısıdır. Müzisyenler, politikacılar, öğretmenler, imam-müezzinler, çağrı merkezi çalışanları, bir kurumun bankosunda oturup kişilerle yüz yüze ilişki kurmak zorunda olan herkes profesyonel ses kullanıcısıdır. Seslerini çok yoğun kullanmaları nedeniyle sık ve yoğun şekilde ses sorunu yaşarlar.
SES HASTALIK VE PROBLEMLERİ TERAPİYLE DÜZELTİLEBİLİR Mİ?
Evet, bazı ses hastalıkları sadece ses terapisi yöntemleri ile tedavi edilebilir. Bunlar arasında fonksiyonel ses bozuklukları, nörolojik ve psikiyatrik bazı hastalıklara bağlı ses problemleri ve çoğu ses kıvrımı nodülleri örnek olarak belirtilebilir.
SES HASTALIK VE PROBLEMLERİ ORTAYA ÇIKMADAN TERAPİ(EĞİTİM) ALMAK YARARLI OLUR MU?
Evet. Ses sorunu ortaya çıkmadan ses eğitimi almak ses probleminin ortaya çıkmasını engeller. Kişinin güçlü, sağlıklı ve performanslı bir sese sahip olmasını sağlar. Mesleki başarısını artırır.
SES TERAPİSİ VE EĞİTİMİNDE NELER YAPILIR?
1-Hasta eğitimi: Hastanın ses sistemi ve ses terapisi hakkında bilgilenmesi sağlanır. Süreç hakkında bilgi verilir. Terapi ortalama 6-8 hafta arasında sürer.
2-Ses hijyeni: Ses zarar veren durumlar hakkında ayrıntılı bilgi verilir. Yenildiğinde, içildiğinde ya da kullanıldığında sese zarar veren maddeler hakkında ayrıntılı bilgi verilir. Burada temel amaç terapi başladığı andan itibaren sese zarar veren durumları ortadan kaldırmaktır.
3-Aşırı ses kullanma davranışının düzeltilmesi: Buradaki amaç sesin orta şiddette ve orta uzunlukta kullanımın sağlanmasıdır. Aşırı yüksek ya da kısık ses kullanımı, düzenli dengeli nefes almadan kurulan uzun cümleler ses sorunun oluşmasına ve devam etmesine neden olmaktadır.
4-Üzerinde anlaşılan amaçlar ve beklentiler: Hastaların ve terapistin sürecin başında amaç ve beklentiler konusunda fikir birliği için de olması gerekir. Çünkü bazı ses hastalıklarında başarı sınırlıdır. Örneğin ses teli felcinde, ses terapisi hastanın günlük yaşamda işini kolaylaştıracak düzeyde sese sahip olmasını sağlar. Ancak bu demek değildir ki sesi normal olsun. Ses teli felci kalıcı olduğu için normal bir ses hiçbir zaman yakalanamayabilir.
5- Geveme teknikleri: Gergin bir beden gergin bir ses yol açacağı için gevşeme teknikleri öğretilir.
6- Nefes eğitimi: Doğru nefes alma ve verme teknikleri öğretilir. Diyafram eğitimi verilir.
7- Ses terapi teknikleri: Dünyada 200’ün üzerinde ses terapi tekniği vardır. Biz terapilerimizde,
a-Rezonans ses terapi tekniği
b- Cooper ses terapi tekniği
c- Lax vox ses terapi tekniğini eklektik (birleşik) olarak kullanmaktayız.
8-Hastanın sesindeki değişiklileri fark edebiliyor olması: Eğer hasta, sesinde ses terapisi ile oluşan değişiklikleri fark edemiyor ya da hissedemiyor ise, ses terapisi fayda sağlayamaz. Aslında ses terapisi bir anlamda seste farkındalık eğitimidir. Süreç içerisinde hastanın doğru ses ile yanlış ses arasındaki farkı algılayabiliyor olması gelecekte tekrar ses sorunu yaşamasını engeller.