Avrupa Birliği, Kıbrıs'ta referandum öncesinde, Birleşmiş Milletler'in barış planının reddedilme ihtimalinin yüksek olduğu Güney Kıbrıs'ı, üstü kapalı uyardı. Brüksel'den Duygu Leloğlu'nun haberi:
Verheugen birincil hukuk tartışmaları için yorum yapmadı
AB'nin icra organı Komisyon'un, Romano Prodi başkanlığındaki 20 üyesi, Kıbrıs'taki son durumu, bugün sabah saatlerinde yaptığı bir toplantı ile değerlendirdi. Komisyon'un genişleme sürecinden sorumlu yetkilisi Günther Verheugen, yaptığı basın toplantısında taraflara, "Annan planını kabul etmezseniz, barış süreci çöker" uyarısını yaptı.
Ancak Verheugen, daha çok Rum tarafını hedef alan uyarılarının tonunu yumuşak tutmaya özen gösterdi.
AB yetkilisi, Birleşik Kıbrıs'ın 1 Mayıs tarihinde birliğe üye olmasını tercih ettiğinin altını çizerek, plana destek verilmesini istedi. "Referandumda, Türk tarafı, plana 'onaylar", Rum tarafı 'kabul etmezse' ne olur?" şeklindeki bir soruyla karşılaşan Verheugen, bu durumda, Güney Kıbrıs'ın 1 Mayıs'ta tek başına, AB üyesi olarak, adanın tamamını resmen temsil edeceğini belirtti. Ancak, AB'nin kuzeye yönelik bazı ekonomik programları harekete geçirmek suretiyle, Kıbrıslı Türklerin maruz kaldığı izolasyonun sona erdirilmesi için gayret göstereceğini de ifade etti. AB yetkilisi, planın Kıbrıs'ta barış için son fırsat olduğunu, referandumun başarısızlıkla sonuçlanması durumunda, uzunca bir süre böyle bir fırsatın ele geçmeyeceğini de sözlerine ekledi. Verheugen, AB'nin referandum gibi demokratik bir süreci etkileme niyetinin olmadığına vurgu yaptı. Kıbrıs'a halkoylaması öncesinde gitmeyeceğini veya büyük bir AB delegasyonu gönderilmeyeceğini söyledi.
Birincil Hukuk Muamması
Öte yandan, AB yetkilisi, Annan planının AB tarafından, hukuken korunacağının altını çizdi. Fakat, barış planının Anayasal güvence altına alınmasını sağlayacak, "birincil hukuk" değerinde olup olmayacağına dair bir yorum yapmadı. AB, planda taraflara tanınan "hukuki sınırlamaların" "devamlı olmamak" kaydıyla korunacağı garantisini veriyor. Örneğin, planda geçen "Kıbrıslıların bir kurucu devletten diğerine giderek yerleşebilmelerine 19 yıl kısıtlama getirilmesi" AB yasaları ile uyumlu hale getiriliyor. Taşınmaz mallara ilişkin getirilecek sınırlamalar da, Kıbrıslı Türklerin ekonomik düzeyinin, Rumlarınkinin % 85'ine ulaşana kadar sürecek. Bu süre de 15 yılı geçemeyecek.
AB ayrıca, personel ve teknik eksiklikler giderilir giderilmez, Türkçenin, AB'nin resmi dillerinin arasına gireceği garantisini de verdi.