20 dakika yetti! Çinli tenisçiyi 'toplumdan silme' çalışması dünyayı ayağa kaldırdı
Çinli tenis yıldızı Peng Shuai'nin internetten yayınladığı şoke edici bir mesajla eski bir Komünist Parti yetkilisini cinsel saldırıyla suçlamasından saatler sonra, Eric Liu hayatında gördüğü en yoğun sansür kampanyalarından birine tanık olduğunu anlattı. Kadınlar Tenis Birliği, Çin'deki tüm turnuvaların askıya alındığını duyururken, Peng'in 'özgür ve güvende' olduğundan şüphe duyulduğu açıklandı.
Vice'ın haberine göre, Kasım ayı başında Çin Başbakan Yardımcısı Zhang Gaoli'yi cinsel saldırıyla suçlayan Shuai Peng'den haber alınamayınca, hakkındaki sosyal medya paylaşımları artmış ve olay dünya kamuoyuna oturmuştu. Peng'in sosyal medya postu da hemen silinmiş ve paylaştığı başlık platformdan kaldırılmıştı.
Bu süreç, Peng'in eski Başkan Yardımcısı Zhang Gaoli'nin, kendisini nasıl cinsel ilişkiye girmeye zorladığını anlattığı mikroblog sitesi Weibo'da içerik sansürcüsü olarak çalışan Liu'ya tanıdık geldi. Ancak 34 yaşındaki Weibo çalışanı, Peng'in hikayesinin Komünist liderliğin kamuoyunu kontrol altında tutmak için gösterdiği çabayı görünce, bu durumun eşi benzeri olmadığını söyledi.
'BUNUNLA KARŞILAŞTIRABİLECEĞİM BİR ŞEY YOK'
2013 yılında şirketten ayrılan ve şu anda Amerika Birleşik Devletleri'nden China Digital Times için Çin sansürünü takip eden Liu şunları söyledi: "Bu son derece büyük ölçekli bir kampanya. Bununla karşılaştırılabilecek hiçbir şey yok. Geçmişte daha ciddi siyasi olaylar yaşanmış olsa da internet sansürü o kadar katı değildi. Bunu gerçekleştirmek için tüm kapasitelerini kullanıyorlar sanırım."
Komünist Parti liderliği, çekirdek üyelerini içeren herhangi bir skandalı kendi yönetimine yönelik bir tehdit olarak görüyor. Peng'in gönderisi yayıldığından beri Pekin, medyada bu konunun yer almasını yasaklayarak ve vatandaşları otosansüre ikna ederek, bu olayı ülke tarihinden silmeye çalıştı. Olay her gün uluslararası manşetlere çıkarken, Pekin yönetimi bunun ülke basınında yer almasını engellemeyi başardı.
'ÖRTMECE' KELİMELERLE SANSÜRÜ AŞIYORLAR
Amaç, Peng'in suçlamalarını 1989'daki Tiananmen Meydanı baskını ve son Nobel Barış Ödülü sahibi Liu Xiaobo ile ilişkilendirerek onlar gibi bir tabu haline getirmek. Böylece yazıyı okuyanlar bile onun hakkında konuşmaktan kaçınacak böylece olayın hafızalardan silinmesini sağlayacak.
"Peng Shuai" ve "Zhang Gaoli" gibi anahtar kelimeler arama motorları tarafından anında engellenirken, kullanıcılar "tenis", "kavun" gibi 'örtmece' ifadeler kullandıkça sansürcüler hassas terimler listelerine yeni kelimeler eklemeye devam etmek zorunda kaldı.
Pekin için, daha fazla merak uyandırmaması adına bu kapsamlı sansürü dikkat çekmeden yürütmek hassas bir mesele. Liu, bu nedenle çalışmanın büyük kısmının yazılımlarla otomatik olarak değil, insan sansürcüler tarafından elle yapılması gerektiğini söyledi.
Bunun nedeni ise kullanıcıların genellikle alaycı bir dil kullanması ve hükümeti övdüğünün mü yoksa yerdiğinin mi tam olarak anlaşılamaması.
Liu, "Platformlar tek bir dokunuşla tüm anahtar kelimeleri yasaklayabilirdi ancak bunu elle yapmayı seçtiler. Her ne pahasına olursa olsun her şeyi normal göstermeye çalışıyorlar. Ama zorlanıyorlar" diye konuştu.
Peng'in gönderisinin yaklaşık 20 dakika boyunca internette kalmış olması bile sansür aygıtındaki bir kusuru gösteriyordu. Liu, Çinli ünlülerin hükümet aleyhine konuşmaları çok nadir olduğu için, Weibo'nun genellikle pop yıldızlarının ve sporcuların gönderilerini bir ön sansür uygulamadan hemen yayınladığını anlattı.
ÜNLÜLER KONUŞMAYA ÇEKİNİYOR
Çinli internet kullanıcılarının hesaplarını gerçek kimliklerle kaydetmeleri gerekiyor ve yetkilileri eleştirmek bireysel hesapların iptal edilmesine ve hatta yazarların gözaltına alınmasına neden olabiliyor.
Örneğin, özel WeChat gruplarında bile birçok kişi, çok çeşitli iş, ödeme ve sosyal yardım hizmetlerine erişim için gerekli olan internet hesaplarını kaybetme korkusuyla, Peng'in durumundan bahsetmekten kaçındı.
ÇİN'DEKİ TÜM TURNUVALAR ASKIYA ALINDI
Kadınlar Tenis Birliği (WTA), Peng'le ilgili endişeler artarken Çin'deki tüm turnuvaların derhal askıya alındığını duyurdu.
WTA başkanı Steve Simon, Peng'in 'özgür ve güvende olduğu' konusunda 'ciddi şüpheleri' olduğunu söyledi ve "Vicdanım gereği, sporcularımızdan orada yarışmalarını nasıl isterim bilemiyorum" dedi.
WTA, Peng'in iddialarının tam olarak soruşturulması için defalarca çağrıda bulundu.