Guatemala'daki bir piramidin kalıntıları içinde bulunan MÖ 3. yüzyıldan kalma duvar parçaları üzerinde "7 Geyik" olarak adlandırılan ve bir günü temsil eden bir oyma bulundu. Bu oymalar Maya takviminin bilinen en eski kullanımına işaret editor.
Guatemala'daki bir piramidin kalıntıları içinde bulunan MÖ 3. yüzyıldan kalma duvar parçaları üzerinde "7 Geyik" olarak adlandırılan ve bir günü temsil eden bir oyma bulundu. Bu oymalar Maya takviminin bilinen en eski kullanımına işaret editor.
Araştırmacılar yaptıkları açıklamada, parçaların kuzey Guatemala ormanlarındaki San Bartolo arkeolojik alanında MÖ100 yılına kadar gelen ayrıntılı renkli duvar resimleri ile süslü bir odanın keşfiyle ortaya çıktığını kaydettiler.
"7 Geyik" oymasına sahip parçalar, duvar resimlerinin hala sağlam olduğu Las Pinturas piramidinin içinde ortaya çıkarıldı. Mayalar genellikle başlangıçta böyle mütevazı büyüklükteki tapınakları inşa etmişlerdi. Daha sonra üzerilerine ekleyerek daha büyük hale getirdiler. Bu piramit de sonunda yaklaşık 30 metre yüksekliğe ulaştı.
Takvimin adlandırılmış 260 gününden biri olan "7 Geyik" günü için duvar parçaları üzerinde bulunan oymalı resim, bir geyiğin kafasının ana hatları üzerinde duran yedi numaradan oluşan antik Maya yazılarından meydana geliyor.
Texas Üniversitesi Mezoamerikan sanatı profesörü ve Science Advances dergisinde yayınlanan araştırmanın baş yazarı David Stuart, bulguları "iki küçük parça" olarak tanımlıyor: "Bir zamanlar taş duvara yapıştırılmış ve elimize sığabilir boyutta iki beyaz sıva."
"Duvar, antik Mayalar tarafından tören alanlarını yeniden inşa ederken kasıtlı olarak yok edilmiş ve sonunda daha büyük bir piramit haline getirilmiş. İki parça birbirine uyuyor ve siyah boyalı kaligrafiye sahip, '7 Geyik' tarihiyle başlayan bir takvim. Ancak gerisini okumak zor," diye ekleyen Stuart "Bu aşamadaki resimlerin tümü kötü bir şekilde parçalanmış" diyor.
Şimdiye kadar, en erken Maya takvimi gösterimi MÖ 1. yüzyıla tarihleniyordu. Güneş, ay ve gezegenlerin hareketlerinin gözlemlerine dayanan takvim, 260 günlük ritüel döngüsünü gösteriyodu. "Tzolk'in" olarak adlandırılan 260 günlük takvim alsında 365 günlük bir güneş yılına denk geliyor. "Uzun Sayım" olarak adlandırılan daha büyük bir sistem ve bir ay sistemi de dahil olmak üzere birbiriyle ilişkili birkaç Maya zaman hesaplama sisteminden biri olarak kabul ediliyor.
Takvim, en eski örnekleri yine San Bartolo'da olmak üzere 800 adet şekil içeren bir yazı sistemini geliştirmiş olan Maya kültürünün başarıları arasında. Mayalar tapınaklar, piramitler, saraylar ve gözlemevleri inşa etmenin yanı sıra metal aletler veya tekerlek kullanmadan sofistike çiftçilik yapmayı başarmış bir toplum.
San Bartolo, Maya Preclassic döneminde, yaklaşık MÖ 400'den MS 250'ye kadar uzanan bölgesel bir merkezdi. Bu çağ, Guatemala'da Tikal, Meksika'da Palenque ve Honduras'ta Copan gibi şehirlerle tanınan, sonraki klasik dönemde de Maya kültürünün temelini oluşturdu.
Dev bir yapboz
Antropoloji profesörü ve çalışmanın ortak yazarı Heather Hurst de şunları söylüyor:
"San Bartolo'da yaklaşık 7 bin duvar parçası bulundu. Bazıları tırnak kadar küçük ve bazıları 20x40 cm boyutlarında. Bu adeta dev bir yapboz."
Çalışmada incelenen 11 San Bartolo duvar resmi parçasında görülen "7 Geyik" ve diğer işaretler, o dönemde bölgedeki olgun sanat ve yazı geleneklerine işaret ediyor ve takvimin zaten uzun yıllardır kullanıldığını gösteriyor.
Bölgede yaşayan bazı topluluklar bugün hala bu 2200 yıllık takvimi kullanıyor.