Ankilozan spondilit, bir tür eklem iltihabıdır, iltihaplı romatizmal bir hastalıktır. Eklemlerde, şişme, ağrı ile sertliğe neden olur, genellikle sırt ve pelvis bölgesinde meydana gelir. Bu ağrı ve sertlik, bu sorun, omur ve pelvisin birleştiği eklemde daha fazla görülür. Ayrıca, bu durum, omur ve pelvis arasında bir eklem iltihabına neden olarak, diğer eklemleri de etkileyebilir. Uzun süreli bir iltihaplanma olduğundan dolayı spondiloartropati adı verilir ve psoriatik artrit ile poststreptokoksik reaktif artrit’e benzer.
Genelde 20 ila 40 yaş aralığında görülür. Bu durum erkeklerde 3 kat daha yaygındır. Ankilozan spondilit genellikle omur ve pelvis bölgesinde ağrı ve katılık ile başlar ve özellikle uyurken ve sabahları hareketsizlikten dolayı daha da şiddetlenir. Zamanla omurun diğer kısımlarına yayılır ve hareket kabiliyetini kısıtlayarak, beli ve göğüs kafesini katılaştırır.
Ankilozan Spondilit Belirtileri
Genellikle bu sorunun belirtileri alt bel bölgesinde geceleri veya sabahları hareketsizlikten dolayı ağrı ve sertlik ile başlar. İlk olarak ağrı yalnızca pelvis ve omurun birleştiği bölgede olsa da, zamanla omurun diğer bölgelerine ve vücudun diğer yerlerine yayılabilir.
Bu hastalığın ana belirtileri:
Ankilozan spondilitin en sık karşılaşılan belirtisi; Sabahları uyanınca hissedilen tutukluk ve bel ağrısı. Ankilozan spondilit hastaları, sabah kalktığında özellikle belde, kalçada, boyunda, sırtta ağrı ve sertlik, hareketlerinde yarım saatten uzun süren kısıtlılık. Hastalığın son seviyesinde bazı hastalarda toplum arasında ‘kamburluk’ olarak bilinen sırt ve boyun deformasyonu
- Vücudun alt yarısında kaslarda sertleşme
- Sırt ve kalçada ağrı
- Kıvrılmış veya eğik duruş
- Son aşamalarda omurga esnekliği kaybı
- Nihai azalmış mobilite (eklem hareket alanında)
- Yorgunluk, halsizlik
- Sırtta veya sakroiliak ağrı
- Göz iltihabı veya üveit
- Parmak ve ayak parmağı şişmesi (dactylitis)
- Topuk acısı
- İştah kaybı
- Düşük dereceli ateş
- Omuz, diz veya ayak bileği ağrısı ve şişme
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Boyun ve omuz ağrısı
- Omurganın sertleşmesi
- Ağrı ve sertlik hareketsiz kalma sonucu durumun daha şiddetlenmesi
- Omurga sertleşmesinden dolayı yürüyüş ve diğer aktiviteler zorlaşır
- Kaburgalarda kaynaşmış kaslar zor nefes almaya neden olur
- Bağlarda, tendonlarda ve diğer küçük eklemlerde ağrı
- Kaburga ağrısı.
- Sertlik hareketle birlikte artar.
- Hareketi zorlaştıran eklemlerin kilitlenmesi veya birleşmesi.
Ankilozan Spondilit Nedenleri
Bu sorunun kesin nedeni bilinememektedir. Hem çevresel hem de genetik sebepleri vardır. Bunun anlamı, eğer ailenizde var ise, sizin de muhtemelen olacağınızdır. Bu durum çoğunlukla HLA-B27 geni nedeniyledir ve bu sorun teşhisi koyulmasına büyük katkı sağlar. Fakat, ailenizde bu sorun görülse, sizde de HLA-B27 geni olsa bile hasta olmama ihtimaliniz bulunmaktadır. Bunun anlamı, bu hastalığa yakalanmanızı etkileyen bazı çevresel faktörlerin bulunduğudur.
Bu hastalığın oluşmasının risk faktörleri nelerdir?
- Eğer 25-26 yaşlarındaysanız, bu sorunun oluşma riski artmaktadır.
- Erkek olmak
- Bu hastalığa sahip akrabanızın olması
- HLA-B27 pozitif olmak
- 20’li 30’lu yaşlarda olmak
- Alaskalı, Siberyalı, Eskimo, İskandav veya Kuzey ülkelerinden olmak
- Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve sedef hastalığı gibi benzer bir hastalığa sahip olmak.
Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu’ndan Ankilozan Spondilit Bitkisel Tedavisi
Bu kürün yapımı için kiraz sapı, ısırgan ve karabaş bitkisine ihtiyaç vardır. Daha sonra iki bardak klorsuz suyu kaynatın. Klorsuz su bulamazsanız marketten satın alacağınız pet şişe su da olur. Aktardan alabileceğiniz 30 tane kiraz sapını kaynayan suya ekleyin. 3 dakika daha kısık ateşte kaynatın. Sonra bir tatlı kaşığı ısırganı ekleyin. 4 dakika daha kaynatın ve süzün. Karabaş bitkisel kürü için 3 bardak suya bir tatlı kaşığı karabaş bitkisini ekleyerek 7 dakika kısık ateşte kaynatın ve süzün.
Kiraz sapı ve ısırgan bitkisiyle yapılan kürün kahvaltıdan iki saat sonra yarsını diğer kalanı da yarım saat sonra içebilirsiniz. Karabaş bitki kürünü ise akşam yemeğinden sonra bir bardak için. Bu kürlere bir ay boyunca devam edin.
Ankilozan Spondilit Nasıl Tedavi Edilir?
Bu sorunun yol açtığı iltihap ve acıyı gidermenin en yaygın yolu, steroid içermeyen iltihap önleyici ilaçlardır. Daha ileri vakalarda, uzman doktorlar bazen bağışıklık sistemi bastırıcı özellikleri nedeniyle korsikosteroid ilaçlar veya tedavi uygulamaktadır. Tümör nekroz faktörü-alfa engelleyici gibi diğer ilaçlar, TNF-alfa adı verilen iltihaplı proteini engellerler ve belirtileri azaltırlar. Eğer kortikosteroid ilaçları almamalıysanız, doktorunuz cytotoksik ilaç verip, hücre büyümesini engelleyebilir.
Hastalığın ilerlemesini engellemek için bulunan birkaç farklı tedavi yöntemi bulunmaktadır. Bunlar:
- Acetaminophen, opioids gibi ağrı kesiciler
- Steroid içermeyen iltihap önleyici ilaçlar, ibufrofen, naproxen sodyum veya indomethacin, dickofenac ve celecoxib gibi
- Hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaç (Bunlar acıyı, şişkinliği ve ileri seviyede eklem hasarını önlemek için kullanılır), adalimumab, golimumab, etanercept ve infilixamab’dır.
- Kortikosteroidler, omur dışındaki bölgelerde acı ve katılaşmayı azaltmak için kullanılır.
- Bu hastalık nedeniyle kalça gibi bölgedeki eklemler aşırı aşındıysa, eklem değiştirme ameliyatı yapılabilir.
Solunum Egzersizleri
1. Burundan göğsünüze derin nefes alın, ağızdan geri verin (ellerinizi göğüs üzerine koyarak yükseldiğini hissedin). 2. Burnunuzdan karnınıza derin nefes alın ağızdan geri verin.
Omuz Egzersizleri
- Kolları birlikte baş hizasına kadar kaldırıp indirin.
- Kolları birlikte baş hizasına kadar açıp kapatın.
- Kollar omuzdan ve dirsekten 90˚ kıvrık pozisyonda iken aşağı ve yukarı çevirin
Kalça Egzersizleri
- Bacaklarınızı bükerek karnınıza doğru çekin ellerinizle bastırıp sonra bırakın.
- Bacaklarınızı kalçadan tek tek yana (45˚ kadar) açıp kapatın.
- Bacaklar kıvrık, ayaklar yerdeyken birleşik olarak sağa sola çevirin.
Yüzükoyun Yapılan Egzersizleri
- Baş ve omuzları kollarla birlikte yerden kaldırın (5 sayın tutun-bırakın).
- Her iki bacağı tek tek kalçadan yukarı kaldırıp indirin.
- Kalça kaslarını kasıp 5’e kadar sayın, tutun-bırakın.
Boyun Egzersizleri
- Dik pozisyon duvara yaslanın başınızı arkaya doğru itin, 5 sayın tutun-gevşeyin.
- Eller belde dirsekleri arkadan birbirine yaklaştırın 5 sayın tutun-bırakın.
- Eller arkada kenetli, kürek kemiklerini birbirine yaklaştırın, 5 sayın tutun-bırakın.
- Ayaklar açık eller kalçada, kalçalarınızı hareket ettirmeden olabildiğince arkaya doğru bırakın. 5 sayın tutun-bırakın, diğer tarafa tekrarlayın. Başınızı mümkün olduğu kadar öne arkaya, her iki yana eğin ve sağa sola çevirin.
Tüm hareketler günde 2 set 10-12 tekrar yapılacaktır. Sağlık ve mutlulukla kalın.