Serbest Zihin tek bir noktada takılıp kalmayan zihindir. Tüm beden ve benliğe nüfuz eden zihindir.
Bağlı Zihin ise bir şeyin üzerinde düşünüp duran, tek bir noktada donup kalmış zihindir. Serbest Zihin donarak tek bir noktada takılıp kalırsa Bağlı Zihne dönüşür. Bu nedenle Serbest Zihni yitirmemek önemlidir.
Tek bir noktada takılıp kalmadığında, Serbest Zihin su gibidir. Bağlı Zihin ise buza benzer ve buzla elini yüzünü yıkayamazsın. Oysa buz eritilip su olduğunda her yere akar ve o zaman onunla elini de ayağını da ve başka her yeri de yıkarsın.
Zihin tek bir noktada donup kaldığında ve tek bir şeyle meşgul olduğunda donmuş su gibidir ve onu dilediğince kullanamazsın: ne elini ne ayağını yıkayabildiğin buza benzer. Zihin eritilip su gibi tüm bedene nüfuz edecek şekilde kullanıldığında onu dilediğin yöne sevk edebilirsin.
Serbest Zihin budur işte.
Takuan Soho
Çeviren: İnan Mayıs Aru
Kaligrafi: Takuan Soho
*Rinzai Zen ustası Takuan Soho’nun (1573–1645) iki nesil boyunca şogunlara (1868’deki Meiji Restorasyonu’ndan önce Japonya’da başkumandan) öğretmenlik yapmış Yagyu Shinkage samuray okulunun başı olan Yagyu Munenori’ye yazdığı mektupların derlemi Fudochishinmyoroku – Sarsılmaz Bilgeliğin Gizemli Kaydı’ndan.