Kurdeşen (Ürtiker)
Kurdeşen, diğer adıyla ürtiker deride görülen, kaşıntılı bir döküntüdür. Vücudun bir bölümünde görülebilir veya geniş alanlara yayılabilir.
Döküntü genellikle çok kaşındırır ve birkaç milimetreden bir elin büyüklüğüne kadar değişiklik gösterir.
Etkilenen alanın 24 saat içinde görünümünde değişiklik gösterse de, döküntü genellikle birkaç gün içinde düzelir.
Kurdeşen (Ürtiker) Çeşitleri
Akut kurdeşen - döküntü altı hafta içinde tamamen temizlenirse
Kronik kurdeşen - döküntülerin devam ettiği ya da geldiği ve altı haftadan fazla süren nadir durumlarda, çoğu zaman yıllar boyunca
Ürtiker vasküliti olarak bilinen çok daha nadir bir ürtiker türü cilt içindeki kan damarlarının iltihaplanmasına neden olabilir. Bu gibi durumlarda, ürtiker 24 saatten daha uzun sürer, daha acı verici olur ve morartı bırakabilir.
Ne Zaman Tıbbi Yardım Almalısınız?
48 saat içinde belirtileriniz kaybolmazsa doktorunuza gidin.
Belirtileriniz Şunlar İse Doktornuza Başvurmanız Gerekir:
Şişme sonucu şiddetli stres
Günlük olağan faaliyetlerin yapılmasını engellenmesi
Ve eşlik eden diğer semptomlar
Kurdeşen Kimler de Görülür?
Akut ürtiker (aynı zamanda kısa süreli ürtiker olarak da bilinir) , hayatlarının bir noktasında her beş kişiden birinin etkilendiği tahmin edilen bir hastalıktır.
Çocuklar ve 30 ila 60 yaşlarındaki kadınlar ve alerji öyküsü olan kişiler sıklıkla etkilenir.
Kronik ürtiker (ayrıca uzun vadeli ürtiker olarak da bilinir) hemen hemen her 1.000 kişide beş kişide ve ya daha az görülür.
Kurdeşene neden olan nedir?
Ürtiker, bir tetikleyici sonrasında yüksek seviyede histamin ve diğer bazı kimyasal maddelerin deride salınmasına neden olunduğunda ortaya çıkmaktadır.
Bu salgılanan maddeler, cildin içindeki kan damarlarının renginin açılmasına neden olur. Genellikle kızarıklık veya pembe renklilik ile sonuçlanır. Dokulardaki bu ekstra sıvı, şişme ve kaşıntıya neden olur.
Histamin, aşağıdakiler dahil olmak üzere birçok nedenden dolayı serbest kalır:
Alerjik reaksiyon - bir gıda alerjisi veya bir böcek ısırması veya sokması gibi bir reaksiyon
Soğuk veya ısıya maruz kalma
Enfeksiyon - soğuk algınlığı gibi
Bazı ilaçlar - steroidal olmayan anti-inflamatuvar ilaçlar (NSAID'ler) veya antibiyotikler
Bununla birlikte, pek çok kurdeşen vakasında belirgin bir neden bulunamaz.
Bazı durumlarda uzun süreli ürtiker, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı dokuya saldırması sonucunda ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, bu durumu teşhis etmek zordur ve tedavi yine aynıdır.
Bazı durumlarda tetikleyiciler semptomları daha da kötüleştirebilir.
Tetikleyicler arasında şunlar bulunur:
Alkol veya kafein kullanma
Duygusal stres
Terletici Sıcaklık
Kurdeşen Teşhisi
Doktorunuz döküntüsünü inceleyerek kurdeşeni teşhis edebilecektir. Ayrıca, belirtilerinizi tetikleyen şeyleri öğrenmek için size sorular sorabilirler.
Doktorunuz bunun bir alerjik reaksiyondan kaynaklandığını düşünürse, bir alerji testi için bir alerji kliniğine sevk edilebilirsiniz. Bununla birlikte, ürtikerinizi altı haftadan daha uzun süreyle devam ediyorsa, bu bir alerjinin sonucu olması pek olası değildir.
Belirtilerinizin altında yatan bir neden olup olmadığını öğrenmek için tam kan sayımı (FBC) da dahil olmak üzere çeşitli testler için sevk edilebilirsiniz.
Kurdeşen Tedavisi
Kurdeşen tedavisinde genellikle semptomları hafifletmek için ilaç kullanılır bunun yanında kurdeşenin potansiyel tetikleyicilerini öğrenmek ve onlardan kaçınmak tavsiye edilir.
Birçok durumda, ürtiker için tedavi gerekli değildir çünkü döküntü birkaç gün içinde düzelir.
Kaşıntı rahatsızlığa neden oluyorsa, antihistaminikler yardımcı olabilir. Antihistaminikler, eczanelerde reçetesiz satılabilmektedir. Tavsiye için eczacınıza veya doktorunuza danışın.
Daha şiddetli ürtiker vakaları için bazen steroid tabletlerin (oral kortikosteroidler) kısa bir süre gerekebilir.
Sürekli ürtikeriniz varsa, bir deri uzmanına (dermatolog) gitmelisiniz.
Kurdeşen Komplikasyonları
Akut ürtikeri olan kişilerin yaklaşık dörtte biri ve kronik ürtikerli kişilerin yarısı dokuların da daha derin şişmesi olan anjio-ödem geliştirmektedir.
Kronik ürtiker rahatsız edici olabilir ve kişinin ruh halini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Anjiyoödem, kişinin derisinin daha derin katmanlarında şişer. Genellikle ağırılıdır ve sıvı birikimine neden olur. Anjiyoödem semptomları vücudun herhangi bir yerini etkileyebilir ancak genellikle şunları etkiler:
Gözler
Dudaklar
Üreme Organları
Eller
Ayaklar
Şişmeyi gidermek için antihistaminikler ve kısa süreli oral kortikosteroidler (tabletler) kullanılabilir.
Duygusal etki
Herhangi bir uzun süreli rahatsızlıkla yaşamak zor olabilir. Kronik ürtiker bir kişinin ruh hali ve yaşam kalitesi üzerinde belirgin bir olumsuz etkiye sahip olabilir. Kaşıntılı cilt ile yaşamak özellikle üzücü olabilir.
Yapılan bir araştırma, kronik ürtikerin kalp hastalığı ile aynı olumsuz etkilere sahip olabileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca kronik ürtikerli her yedi kişiden birinin psikolojik veya duygusal problemleri olmaktadır.
Bunlar:
Stres
Kaygı
Depresyon
Ürtikeriniz varsa mutlaka doktora gidin.
Geçmiş olsun.