Doğumla Kazanılan Vatandaşlık
Eğer anne veya baba Alman vatandaşı ise, çocuk doğduğunda otomatikman Alman vatandaşlığını elde eder. Çocuğun anne ve babası evli değilse ve sadece baba Alman vatandaşıysa, babalığını (Gençlik veya Nüfus Dairesi’ne) tanıttırmak zorundadır. Bununla hukuki olarak da baba olduğu belirlenmiş, ancak ondan sonra Alman vatandaşlığını çocuğuna aktarmış olur.
Eğer anne ve babadan hiçbiri Alman vatandaşı değilse, ancak anne veya babadan biri en az sekiz yıldır Almanya sınırları içerisinde yasal olarak ikamet etmişse, çocuk yine de otomatikman Alman vatandaşlığı elde eder. Ayrıca doğumla birlikte anne ve babanın süresiz oturum ya da bir AB vatandaşı olarak, daha doğrusu bir AB vatandaşının aile efradı olarak serbest dolaşım hakkı elde etmeleri gerekir.
Opsiyon Modeli
Bir önceki paragrafta da belirtildiği gibi, genelde çocuk hem anne ve babasının uyruğuna, hem de Alman vatandaşlığına sahip olur. Ancak bu çifte vatandaşlık kural haline dönüşmesin diye, Opsiyon Modeli denilen bir model getirilmiştir: Buna göre 18 yaşını dolduran ve böylece rüştünü ispat eden çocuk iki vatandaşlıktan birisini seçmek zorundadır. Vatandaşlık kabulü yapan makamlar çocuk 18 yaşını tam olarak doldurduktan sonra ona yazılı olarak, Alman vatandaşlığını mı, yoksa diğer yabancı ülke vatandaşlığını mı korumak istediğini sorar. Eğer rüştünü ispatlayan çocuk yabancı ülke vatandaşlığı için karar verirse Alman vatandaşlığını otomatikman kaybeder. Alman vatandaşlığında kalmak isteyen çocuk 23 yaşına kadar diğer ülke vatandaşlığından çıktığını ispat etmek zorundadır. Her iki ülke vatandaşlığı da bırakılmak istenmiyorsa, bu 21 yaş doldurulana kadar bir dilekçeyle talep edilebilir. Vatandaşlık kabulü yapan makamlar bu dilekçeyi, yabancı ülke vatandaşlığını terk etmek mümkün değilse veya bu istenebilecek bir durum değilse, kabul eder. Eğer söz konusu olan yabancı ülke vatandaşlığı bir Avrupa Birliği ülkesi veya İsviçre vatandaşlığıysa, kişinin ikinci vatandaşlığına onay verilir.
VATANDAŞLIĞA ALMA
Vatandaşlığa geçmenin birçok avantajı vardır: Alman vatandaşı olan kişi bütün siyasi ve toplumsal haklardan yararlanır. Siyasi hayata eşit haklarla katılabilir. Her türlü politik mevkinin önü açıktır ve federal ve eyalet düzeyindeki her türlü seçime katılmak mümkündür. İş ve meslek seçiminde herhangi bir kısıtlama ile karşılaşılmaz ve AB içerisinde tam bir serbest dolaşım teminatı verilir. Tabii ki vatandaşlığa alma vatandaşlık yükümlülüklerini de beraberinde getirir. Alman vatandaşlığının edinimi ve vatandaşlığa alma Vatandaşlık Kanunu (StAG) ve Vatandaşlık Testi Talimatnamesi içinde düzenlenmiştir.
ŞARTLAR
Yabancı kişiler sekiz yıldan beri bir oturum hakkıyla Almanya sınırları içerisinde yaşıyorlarsa Alman vatandaşlığına geçebilirler. Başvuru yapıldığında, yerleşme iznine veya oturum iznine ya da AB vatandaşı daha doğrusu onun aile efradı olarak serbest dolaşım hakkına sahip olmak zorundadırlar. Bazı oturum izinleriyle vatandaşlığa geçmek mümkün değildir. Örneğin, belirli insani nedenlerden ötürü verilmiş oturum izinleriyle veya yüksek eğitim amacıyla verilmiş oturum izniyle bu mümkün değildir. Esas itibariyle geçim garanti altına alınmış olmalıdır. Almanca bilgisi yeterli düzeyde olmalıdır (Zertfikat Deutsch yada Deutschtest für Zuwanderer/B1). Cezayı gerektirecek bir mahkumiyet alınmamış olmalıdır. Çok önemsiz cezalar için istisna yapılır. Ayrıca serbest demokratik temel düzenin korunacağına dair bir taahhüt de verilmelidir. Bir hastalık veya engelden ötürü istenen talepler yerine getirilemiyorsa veya kişinin Almanya’da edindiği bir temel orta öğrenim diploması varsa, Almanca bilgisi ve vatandaşlık testi nazarı dikkate alınmaz.
ÇİFTE VATANDAŞLIK
Almanya’da vatandaşlığa geçme esas olarak sadece daha önceki vatandaşlıktan çıkılması durumunda mümkündür. Bunun bir istisnası AB ve İsviçre vatandaşları için geçerlidir: Bunlara kendi ülkelerinin vatandaşlıklarını korumasına ve çifte vatandaşlık almalarına müsaade edilir. Diğer tüm hallerde çifte vatandaşlığa sadece şu şekilde müsaade edilir: Eğer kendi ülkesinin vatandaşlığından ayrılmak mümkün veya uygun değilse. Bu da örneğin şu durumda olabilir: Eğer yabancı devlet kendi vatandaşlığını terk etmeyi öngörmemiş veya yerine getirilmesi zor şartlar hazırlamışsa.
AİLE EFRADININ VATANDAŞLIĞA ALINMASI
Eş ya da reşit olmayan çocuklar sekiz yıldır Almanya’da yaşıyor olmasalar da vatandaşlığa geçebilirler. Bir Almanın eşi kolaylaştırılmış şartlarla vatandaşlığa geçebilir. Burada sadece üç yıl kanuni olarak yaşamış olması ve evlilikleri Almanya içinde en az iki yıl sürmüş ve hala devam etmekte olması gerekmektedir.
Yöntem
Vatandaşlık başvurusu 16 yaşından sonra yapılabilir. Yetkili merci Yabancılar Dairesi Vatandaşlık Kabul Bölümü’dür. Kişi isteğe bağlı olarak oradan danışmanlık da alabilir. Vatandaşlık testi Halk Eğitim Okullarında ve özel kuruluşlarda (Volkshochschule) düzenlenir. Vatandaşlığa kabul muameleleri için ücret tahsil edilir.
kaynak:multecibilgi.wordpress