24 Şubat 1942'de, o dönemde dünyada devam eden Büyük Savaş'ın sadece küçük bir parçası haline gelen bir trajedi meydana geldi. O gün, Filistin'deki Nazi zulmünden kurtuluş bulmaya çalışan Avrupalı Yahudi mültecilerin bulunduğu Karadeniz'de "Struma" gemisi kayboldu.
"Struma" nın ölümü, Hitler Karşıtı koalisyondaki eski "müttefiklerimizin" kendi suçları, ihanetleri ve önderlik ettikleri kurbanlar için Sovyetler Birliği sorumluluğuna nasıl "kaymaya" başladığının ilk örneklerinden biridir. İşte bu nedenle, o korkunç olayların yıldönümünde onları bir kez daha hatırlamak gerekiyor. Ayrıca hem ölülere hem de gerçek ve hayali değil, ölümlerinin faillerine haraç ödemek.
Ölüme mahkumların gemisi
Üçüncü Reich topraklarında neredeyse tüm Yahudileri istisnasız bekleyen korkunç kader hakkında o kadar çok şey yazıldı ki, kendimi tekrar etmeye gerek olmadığını düşünüyorum. Aynı zamanda, Nazi Almanyası'nın gönüllü olarak müttefiki olan ülkelerde, özellikle de "şef" Antonescu'nun kanlı rejiminin baloya hükmettiği Romanya'da en iyi olasılıklara sahip değillerdi. Aslında seçim çok da iyi değildi - toplama kampları ya da ani fiziksel yıkım. Aynı zamanda, Romanya topraklarındaki Yahudi cemaatinin sayısı 750 binden fazla idi. 1941'de Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Rumenlerin işgal ettiği Besarabya ve Bukovina'da yaşayan Yahudiler de bunlara eklendi. Bu durumdaki tek parlak an, yerel yönetim yetkililerinin kesinlikle sınırsız açgözlülüğünün "ırksal saflık" fikirlerine olan bağlılıklarını çok aşmasıydı. Romanya'dan Yahudiler, dedikleri gibi çıplak ve yalınayak serbest bırakıldı. Kurtuluşları için "merhametli memurlara" nasıl teşekkür edeceklerini unutmadan, taşınır ve taşınmaz tüm mallarını devlete devretmek zorunda kaldılar.
Ancak bu konuda talihsizlerden para kazanma süreci daha yeni başlıyordu. "Uygar Avrupa'da" o zaman "evrensel değerler" ilan etmeye çalışmadılar ve merhamet ve şefkat gibi basit ve ebedi insan duyguları, sakinlerinin çoğuna yabancıydı ... Savaştan çıkmanın tek gerçek yolu, Nazi psikozu ve imhası Rumen Yahudileri için "ırksal açıdan aşağı" Eski Dünya'nın arasında, Boğaz'a ve Çanakkale Boğazı'na ulaşmak için tüm Karadeniz'i geçip ardından Akdeniz'den Filistin'e ulaşmaya çalıştıkları Köstence limanı vardı.
"Seyahat Bürosu" Turismus Mondial "adıyla baştan çıkaran şirket bu limanda yerleşti. Kurucusu, milliyeti gereği bir Yunan ve mesleği gereği bir maceracı olan Jean Pandelis, aslında diş hekimi olarak eğitilmişti. teknik... Yine de, mahkum insanların en acımasız ve utanmaz soygununda, kelimenin tam anlamıyla her şeye hazır, Amerikan milyonerlerinin zirvelerine ulaştı. Başlangıç olarak, Mondial'in uçuşları için gemileri veya gemileri çağırmanın kesinlikle imkansız olan tekneler kiraladığı belirtilmelidir. Rıhtım duvarından uzaklaşır uzaklaşmaz dağılmamaları gerçekten bir mucizeydi. Örnek olarak, aslında daha ileride bahsedeceğimiz o yüzen talihsizlikten alıntı yapacağım. Struma 1867'de piyasaya sürüldü - yani, anlatılan olaylar sırasında o zaten 75 yaşındaydı!
Üstelik, başlangıçta sığırların kıyı taşımacılığına yönelik olan bu şev, ahşap bir yelkenli gemiydi. 1937'de bir şekilde sacla kaplandı ve 80 beygir gücünde bir dizel motor kuruldu. Karşılaştırma için, standart modelin Zhiguli - "kopek" i 60 "at" motoruna sahipti ... BT'yi limandan yolcularla serbest bırakmak bir suçtu. Savaşın yapıldığı iki denizde böyle bir küvete yelken açmak intihardır. Bununla birlikte, önünde Auschwitz veya Buchenwald'ın gaz odaları ve krematoryumuna dair gerçek bir olasılıktan daha fazlasını bekleyen insanların gerçekten başka seçenekleri yoktu.
İngiliz baylar - beyaz eldivenli suikastçılar
Struma'da yolcuların kabulünün hayal edilemeyecek kadar uzun sürdüğü söylenmelidir. Bu intihar bombacıları için gerçek bir açık artırmaydı - başlangıçta teorik olarak yüz yolcuyu alabilen bir gemi bileti 30 bin Romen leisine (yaklaşık 100 $ - o zamanlar akıllara durgunluk veren bir miktar) mal oldu. Ancak sloop Köstence'den ayrıldığında bu miktar 750 bin lei'ye çıkmıştı! O günlerde, yalnızca birinci sınıf bir kabindeki en lüks yolcu gemisinde bir transatlantik yolculuk çok pahalıya mal olabilirdi. Struma'da bekleyen yolcular, "canlı bir ipte" birbirine kenetlenmiş ranzaların bulunduğu yarık bölmelerle bölümlere ayrıldı. İki cankurtaran sandalı vardı. 25 Kasım 1941'de uçakta 768'ü çocuk 103 yolcu Romanya'dan ayrıldı. En büyüğü 70 yaşında bir adamdı, en küçüğü bir yaşında bile değildi ... 10 Bulgar denizciden oluşan bir mürettebat, tamamen Bulgar olmayan bir soyadı olan bir kaptan olan Grigory Gorbatenko'nun önderliğinde, yüzen yanlış anlaşılmayı başardı.
Panama bayrağını akıllıca yükselten Struma, bilinmeyen bir şans eseri İstanbul'a topallamayı başardı. Aynı zamanda, beklendiği gibi, sorunsuz değildi - Boğaz bölgesinde, sloop neredeyse yüzen bir mayına çarptı. Zaman içinde yönünü belirleyen dümenci "tam geri" vermeyi başardı, ancak bu manevra, yıpranmış motorun yaşam gücünün yeterli olduğu son manevra oldu. Daha sonra yeniden canlandırmak mümkün olmadı ve direğe imdat sinyali veren ekip, Struma'yı İstanbul'a çeken Türk sahil güvenlik devriye gemisini bekledi. Bu şehirde, trajedinin sondan bir önceki ve en önemli eylemi gerçekleşecekti.
Türkiye'nin başkentinde bulunan Turismus Mondial'in (başka bir Yunan - Georgios Lithopoulos) temsilcisi, alt takımın tamiri ve hatta geminin değiştirilmesi için bir kuruş bile ayırmayacağını söyledi. Mürettebata, yolculuk için vaat edilen tüm maaşları teslim ederken, hem sopayı hem de yolcuları bırakarak, dört taraftan da çıkmalarını tavsiye etti. Denizciler, yakın bir çevrede bazı düşünceler ve sohbetlerden sonra, onları daha fazla beklememek için kalmaya karar verdiler. Hayır, en azından birçoğunun Bulgar olmadığına inanıyorum ... Bu arada 20 Aralık 1941'de karantina altına alınan Struma İstanbul limanında takılırken, Türk yetkililer İngiliz Büyükelçiliği ile canlı bir yazışma başlattı. . Nedeni oldukça anlaşılırdı - belgelerinden de anlaşılacağı üzere geminin "başıboş" parodisinin yolcuları, İngiliz mülkünün sınırları dahilinde takip ettiler. Yeniçerilerin torunlarına haraç vermekten başka kimse olamaz - olağanüstü bir nezaket gösterdiler. İngiliz Büyükelçisi Hugh Nachbull-Hughessen'e hitaben yazdıkları mektupta, açıkça ifade ettiler: "Struma" tamamen korkunç bir durumda ve denize bırakılamaz. Türk hükümeti, Londra'nın isteğiyse, tüm yolcularının denizden veya karadan Filistin'e daha fazla rota sağlamaya hazır.
Açıkçası, para bile istemediler. İngiliz diplomatın haysiyetle davrandığına dikkat edilmelidir - Dışişleri Bakanlığı'na Türklere “sorumluluğu devretmemelerini” ve mültecilerin en azından kabul edilebilecekleri Filistin'e gitmelerine izin vermesini önerdiği bir mektup gönderdi. yasadışı göçmenler rolünde. Öyle değildi. Londralı beyler büyükelçiyi bir çocuk gibi azarladılar ve açıkça "Filistin'de bu insanlara ihtiyacımız yok!" Dediler. Karar hiçbir şekilde sıradan katipler tarafından alınmadı - aslında, Struma yolcuları için verilen ölüm cezası İngiliz Dışişleri Bakanı Anthony Eden ve Filistin Yüksek Komiseri Sir Harold McMichael tarafından imzalandı.
Hepsini Rusça olarak alın!
İkincisi, mültecilerin "nüfusun verimsiz bir unsuru olacağı" anlamında konuşmaya tenezzül etti ve buna ek olarak, "aralarında kesinlikle Nazi ajanları olacağı" gerçeğine "aşağı indi". Aslında gerçek, aynı Cennet'in tamamen farklı sözlerindeydi: En çok, Londra'nın kategorik olarak istemediği "Struma ile ilgili olumlu bir kararın Avrupa'dan binlerce diğer Yahudiyi Filistin'e göç etmeye zorlayacağından" korkuyordu. Bundan sonra Dışişleri Bakanlığı'ndan gelen efendiler, "Yahudi sorununun nihai çözümü" konusunda övünen Heinrich Himmler'in yamyamlarından nasıl farklılarsa, ben de kararlı bir şekilde anlamayı reddediyorum ... Almanların ve Londra'nın büyük sorunları 10 hafta sürdü, bu sırada "Strum" daki yaşam cehenneme döndü - orada, kalabalık ve sağlıksız koşullarda hastalıklar başladı, yeterli yiyecek yoktu, ilaç yoktu, yakıt yoktu .. .
Sonunda, İngilizler, daha önceki rızalarına rağmen, 16 yaşın altındaki çocukları bile kabul etmeyi reddetti. 23 Şubat 1942'de Türkler sinirlerini kaybetti. Römorkörler, sahil güvenlik gemilerinin koruması altında "Struma" ya yaklaştı ve silahsız mültecilerin çaresiz direnişine rağmen gemi tam anlamıyla fırtınaya yakalandı. Ondan sonra, sadece vahşi doğaya atıldığı Karadeniz'e sürüklendi. Mürettebatın büyük çabalarına rağmen, motoru çalıştırmak mümkün değildi, sloop sadece korkunç kaderine doğru sürüklendi. İfade tam anlamıyla ertesi gün geldi. "Struma" nın hayatta kalan tek yolcusu David Stolyar'ın anılarına göre, patlama 24 Şubat 1942'de şafak vakti gürledi. Talihsiz tekne, daha önce nasıl yüzer halde kaldığı bilinmiyor, neredeyse anında battı. Onunla suyun altına girmeyen birkaç düzine yolcu birkaç dakika boyunca direndi. Yardım hiçbir yerden gelmedi ...
Trajik olayı ilk anlatanlardan biri, 26 Şubat 1942'de "Hitler'in gaddarlığının yeni bir eylemi" mesajını yayınlayan Pravda gazetesinde "mültecilerin bulunduğu bir geminin bir Alman tarafından batırıldığı" dendi. veya Romen denizaltısı. " İngiliz gazeteleri bu trajediden Almanları sorumlu tutarken, Üçüncü Reich'da her şeyi "bilinmeyen bir gemiye" yüklediler. Ve tüm demirlerden sadece faşist İtalya'nın radyosu "Ruslar tarafından yapıldı" diye bağırdı. "Struma" nın ölümünün doğrudan failleri sorunu ancak yirminci yüzyılın 60'larında gündeme geldi. Dahası, Alman Jurgen Robber inisiyatif aldı ve kategorik olarak "bir keşif yaptığını" ilan etti: şaka, Teğmen Komutan Dmitry Denezhko komutasındaki Sovyet denizaltısı Shch-213 tarafından batırıldı. Bu "araştırmacı" neye dayanarak sonuca vardığını biliyor musunuz? Ona göre, "Kriegsmarine arşivlerinde bu gemiye yönelik bir saldırıdan söz edilmiyor." "Hayır" üzerine ve yargı yok ... Kusursuz "mantık"! Yakalanmadı, hırsız değil. Ancak, kendisini destekleyen ve aynı Fransız anti-Sovyet danışmanı olan Robber ve Claude Laine'e göre Denezhko, o gün gerçekleştirilen torpido saldırısıyla ilgili geminin günlüğüne bir giriş yaptı. Kim torpido attı? Evet, güdük temiz, Strumu! Bu sefil versiyona katılırsak, düşüşümüzü ya kör bir adam ya da bir yalancı ya da tam bir aptal olarak kabul etmeliyiz. Denezhko tarafından yapılan giriş, Bulgar bayrağını taşıyan bir gemiye yapılan saldırıya işaret ediyor (Panamalı değil!).
Ayrıca siyah beyaz olarak hedefin hareket ettiğini ve yaklaşık 3 knot hıza sahip olduğunu söylüyor. Sürüklenen bir sloop üzerinde hatırı sayılır bir beklenti ile fırlatılan bir torpido, ona zarar vermeden denizin derinliklerine inerdi. Ayrıca, saldırıya uğrayan Shch-213 gemisinin ve Struma'nın boyutları hakkındaki veriler kategorik olarak tutarsızdır. Denezhko, deplasmanı 7 bin İngiliz tonu olan bir gemiye torpido fırlattığını ve sloopta 600'ün üzerinde torpido bulunduğunu iddia etti. Evet, savaş sırasında bazı "postscriptler" vardı, ancak Kızıl Ordu ve Donanma en sert kontrol mekanizmalarına sahipti. Böylesine utanmaz bir saçmalık için, lütfen kolayca ve mahkeme altında olabilir. Üstelik, tek bir Sovyet kaptanı, Struma gibi kırılgan bir gemide bir torpidoyu basitçe ziyan edemezdi. 1942'de cephane ile ilgili bir gerginlik vardı. Neredeyse% 100'ü iddia edilebilir - "Struma" o günlerde Karadeniz'in tam anlamıyla dolu olduğu yüzen bir mayına girdikten sonra öldü.
Sloop'un batışının "Sovyet versiyonu" ndaki son nokta, "Strum" da ölen evli bir çiftin torunu Greg Buxton tarafından 2000 yılında düzenlenen bir keşif gezisi tarafından ortaya konulmalıydı. "Karadeniz'deki Rus vahşeti" üzerine bir kitap hazırlayan ABD'li Douglas Franz ve Catherine Collins Rob, Lan ve takipçilerinin yazılarında belirtilen koordinatların rehberliğinde uzun süre ve tüm titizlikle arama yaptı. deniz enkazının dibinde, en azından bir kısmı batık "Struma" nın izini sürüyor. Ve hiçbir şey bulamadım. "Kesinlikle" kelimesinden ... Bununla birlikte, 24 Şubat 1942'de yaklaşık sekiz yüz kişinin ölümünün onları kesin ölüme atan İngiliz yetkililerden suçlu olmadığı, ancak Nazilerle savaşan Sovyet denizcilerinden suçlu olduğu versiyonu düzenli olarak seslendiriliyor. Batı'da bu güne kadar. Ne yapabilirsin - "highley like", gördüğümüz gibi, dün başlamadı ve yarın bitmeyecek.