Koronayı kimler daha uzun süre geçirmeye yatkın?
Yeni tip Koronavirüs Covid-19 dünya çapında tedirginlik yaratmaya devam ediyor. Pandemide tüm ülkelerde ikinci dalga yaşanıyor.
Dünyada enfekte olanların sayısı 42 milyona yaklaşırken, bir milyon 100 binden fazla insan da şu ana kadar hayatını kaybetti.
Covid-19 ile ilgili aratışmalar tüm hızıyla sürerken, uzmanlar, ileri yaş ve hastalığın ilk aşamasında görülen bir dizi semptomun "uzatmalıCovid" riskini artırdığını söylüyor.
BBC'nin gördüğü araştırmada her 20 kişiden birinin hastalığı en az sekiz hafta geçirdiği tahmin ediliyor.
Londra'daki King's College'ta yapılan araştırma aynı zamanda, kadın, fazla kilolu ve astım hastası olmanın da riski artırdığını gösteriyor.
Amaç, ek bakıma ihtiyaç duyacak hastaları veya kimin erken tedaviden faydalanabileceğini tespit edebilecek bir erken uyarı sistemi geliştirmek.
Bulgular, insanların semptomlarını ve test sonuçlarını paylaştığı bir uygulamadan elde edilen verilerin analizine dayanıyor.
Uzmanlar, kimin uzatmalı Covid olabileceğini tahmin etmeye yarayacak eğilimler bulmaya çalıştı.
Bugün internet üzerinden de yayımlanacak sonuçlara göre uzatmalı Covid herkesi etkileyebiliyor, ancak riski artıran bazı unsurlar da var.
King's College'tan Dr. Claire Steves "İlk haftada beşten çok semptom göstermek, başlıca risk faktörlerinden biri" diyor.
Covid-19 öksürükten fazlası ve tüm organları etkileyebiliyor. Öksürük, halsizlik, baş ağrısı, ishal, koku-tat kaybı gibi potansiyel semptomların hepsini gösteren birinin riski, sadece öksürüğü olan bir hastaya göre daha fazla.
Risk aynı zamanda hem yaşla, özellikle 50 yaş üzerinde, hem de kadın olmakla birlikte de artıyor.
Dr. Steves "İlk verilerden erkeklerin hastalığı ağır geçirme ve hayatlarını kaybetme riskinin daha fazla olduğunu gördük, kadınlarda da uzatmalı Covid riski daha yüksek görünüyor" dedi.
Astım ve akciğer rahatsızlıkları dışında hiçbir sağlık sorunu ise uzatmalı Covid ile ilişkilendirilmedi.
Uzatmalı Covid'in belirtileri hastadan hastaya farklılık gösteriyor, ancak en sık görüleni halsizlik. 48 yaşındaki Vicky Bourne'un hastalığı Mart ayında ateş ve öksürükle başlamıştı ve daha sonra nefes almakta zorlanıp, bir ambulans görevlisi oksijen vermek zorunda kalınca "kesinlikle dehşet verici" bir hale gelmişti.
Hastaneye yatırılmadı ancak Ekim ayında hala uzatmalı Covid ile birlikte yaşıyor.
Vicky'nin sağlığı düzeliyor, ancak daha ağır hastalığın "dalgalar" halinde geldiğini söylüyor. Köpeğiyle yan yana yürüyüp, bir yandan da konuşmakta zorlanıyor.
Vicky yalnız değil. Çalışmadaki tahminlere göre:
- Her yedi kişiden biri en az dört hafta hasta
- Her 20 kişiden biri en az sekiz hafta hasta
- Her 45 kişiden biri en az 12 hafta hasta
King's College'taki araştırmacılar, kimlerin uzatmalı Covid riski altında olduğunu enfeksiyonun başında belirleyebilmek için bir bilgisayar kodlaması yarattı.
Mükemmel değil. Uzatmalı Covid geçirenleri yüzde 69 oranında önceden tahmin ediyor, ancak aynı zamanda çabuk bir şekilde iyileşebilecek insanların dörtte birine de uzatmalı Covid geçireceklerini söylüyor.