Gül'ün görev süresi 7 yıl ikinci defa aday olabilir
Anayasa Mahkemesi, beklenen kararı açıkladı: '11'inci Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresi 7 yıl, ikinci kez 5 yıllığına aday olabilir.' Buna göre Gül, 2014 Ağustos'una kadar Cumhurbaşkanlığı görevine devam edecek. İsterse halk oylamasıyla yapılacak 12. cumhurbaşkanlığı seçimlerine de aday olabilecek
Ersin BAL ANKARA
Uzun süredir tartışmalara neden olan Cumhurbaşkanı Abdullah Gülün görev süresiyle ilgili düğüm çözüldü. Anayasa Mahkemesi (AYM), 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresini 7 yıl olarak düzenleyen ve ikinci kez aday olma yolunu kapatan, Cumhurbaşkanlığı Seçim Kanunu'nun iptali talebiyle CHP'nin yaptığı başvuruyu dün esastan görüşerek karar bağladı. Mahkeme, Gül'ün görev süresini '7 yıl' olarak düzenleyen hükmün iptal istemini 4'e karşı 12 oyla reddetti. Anayasa Mahkemesi Üyeleri Fulya Kantarcıoğlu, Mehmet Erten, Osman Paksüt ve Zehra Ayla Perktaş karşı oy kullandılar.
DEMİREL VE SEZER'E ENGEL YOK
AYM heyeti bu kararın ardından Gül'ün ve eski cumhurbaşkanlarının ikinci kez seçilmelerini engelleyen düzenlemenin 'iptal' istemini görüştü. Yapılan değerlendirmenin ardından bu düzenleme, anayasanın 'Seçme ve seçilme' hakkına aykırı bulunarak oybirliğiyle reddedildi. Bu kararla Gül'e ve hayattaki eski cumhurbaşkanları Evren, Demirel ve Sezer'e ikinci kez adaylık yolu açılmış oldu.
Yüksek Mahkeme, Gül'ün görev süresini 7 yıl olarak düzenleyen maddenin 'İptal' istemini reddederken, temel hukuk kurallarını dikkate aldı. Anayasa Mahkemesi çevrelerinden edinilen bilgiye göre karar şu temel gerekçelere dayanıyor:
KAZANILMIŞ HAK ALINMAZ
- 11. Cumhurbaşkanı seçildiği dönemdeki anayasaya göre, TBMM tarafından 7 yıllığına seçilmiştir. Bu süre kazanılmış bir haktır ve geri alınamaz.
- Cumhurbaşkanının halk oyuyla 5 yıllığına seçilmesi ve ikinci defa adaylık hakkı tanıyan anayasa değişikliğinde, daha önce 7 yıllığına seçilen 11. Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin kısaltılmasına ilişkin bir düzenleme yoktur. Tali kurucu iktidar
eğer aksini düşünseydi, anayasaya 11. Cumhurbaşkanı'nın görev süresine
ilişkin geçici madde koyardı.
- Cumhurbaşkanlığı görev süresinin 5+5 olarak düzenlenmesinden hareketle, 11. Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin 5 yıla çekilmesi tezi, kanunların geriye yürümeyeceği ilkesine aykırılık oluşturur.
- 11. Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin 5 yıla çekilmesi 'Azledilmesi' ve
seçildiği dönemdeki Meclis iradesinin yok sayılması anlamına da gelir.
- 11. Cumhurbaşkanı ile eski cumhurbaşkanlarının yeniden seçilmelerini engelleyen düzenleme, temel insan hakları arasında yer alan ve anayasada güvence altına alınan 'Seçme ve seçilme' hakkına aykırıdır.
Hukuk, bir kez daha katledildi
- CHP Grup Başkanvekili Emine Ülker Tarhan: Anayasa, bizzat Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal edildi. Bu kararla mahkeme, anayasanın yasayla değiştirilebilmesinin yolunu açmıştır. Bu da anayasa hükümlerini
-değiştirilemez hükümler de dahil- değiştiren bir yasanın dahi Anayasa Mahkemesi tarafından onay göreceği yolundaki endişelerimizi artırmıştır. Cumhurbaşkanının görev süresi ve yeniden seçilmesi bakımından ya eski ya da yeni statü geçerli olabilecekken iki seçeneğin de tartışılmayıp, karma ve siyasi bakış açısıyla hukuk bir kez daha katledilmiştir.
- CHP Grup Başkan Vekili Akif Hamzaçebi: Doğru olan beş yıl görev süresi ve ikinci kez aday olabilmesi kararıdır. Bu kararla Cumhurbaşkanlığı makamını tartışmaya sokmuştur... 12. Cumhurbaşkanı kim olacak belli değildir. Kimse kendisini 12. Cumhurbaşkanlığına yakıştırmasın. Ne Erdoğan ne de Gül 12. Cumhurbaşkanı olacaktır. Barışı egemen kılan bir profil cumhurbaşkanı olacaktır. ANKARA
Chirac örneği tartışıldı
Haşim Kılıç'ın Başkanlığı'nda 16 üyeyle toplanan AYM, kritik kararı verirken, Fransa'nın eski Cumhurbaşkanı Jacgues Chirac örneğini de tartıştı. Fransa'da 1995'te 7 yıllığına cumhurbaşkanı seçilen Chirac, 2000 yılında cumhurbaşkanının görev süresinin 5 yıla indirilmesine rağmen, 7 yıl görevde kalmıştı. Chirac'ın partisi de dahil tüm partiler anlaştığı için ikinci kez adaylık yolu uzlaşıyla kapatılmıştı.
Anayasaya acıkca aykırı
- MHP lideri Devlet Bahçeli: Anayasa Mahkemesi'nin kararı yürürlükteki anayasaya açıkça aykırılık teşkil etmiştir. Cumhurbaşkanlığı görev süresinin 5+5 yıl olarak tayin edilmesine rağmen, Anayasa Mahkemesi'nin verdiği kararın tutarlılıkla, objektiflikle ve adaletle bağdaşır ve izah edilebilir hiçbir tarafı görülmemiştir. Siyasi ve keyfi yorumlarla yeni içtihat oluşturmak, anayasanın çiğnenmesinden başka bir anlama gelmemiştir. Partimiz, 11. Cumhurbaşkanı Gül'ün görev süresinin 5 yılla sınırlı olduğuna inanmaktadır. Ne var ki, Sayın Gül'ün eski mevzuata göre belirlenen 7 yıllık görev süresinin devamı ve üstelik bu görevini tamamladıktan sonra tekrar aday olabilme imkanına kavuşması AYM'nin telkin ve yönlendirmelere ne kadar açık olduğunu kanıtlamıştır. Başbakan Erdoğan ile Cumhurbaşkanı Gül'ün siyasi rakip olmaları kaçınılmaz bir gerçek olarak ortaya çıkacaktır. AYM, verdiği kararla, AKP'nin tekerine taş koyduğu gibi, hukukun güvenirliğine de kalıcı darbe vurmuştur.
Mahkeme kararı neyse, o
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, cuma namazını dün Ümraniye'deki Hacı Hakkı Ekşi Camii'nde kıldı. Çıkışta habercilerin 'Anayasa Mahkemesi bugün (dün) cumhurbaşkanının görev süresine ilişkin kararını açıklayacak. Değerlendirmeniz nedir?' şeklindeki sorusuna 'Mahkeme kararı neyse, odur' cevabını verdi. Gül, Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın vefatına ilişkin raporuyla ilgili ise şu değerlendirmeyi yaptı: Görevi başında vefat eden bir cumhurbaşkanıyla ilgili şüpheleri zail edecek bir neticeye varılmamıştı. Geçen sene yoğun tartışmalar olunca, bu talimatı verdim. İlk defa gayet kapsamlı bir çalışma yapılmış oldu. Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın değerli eşi Semra Hanım'ın görüşme talebi oldu. En kısa zamanda görüşeceğiz. Bütün arzum şudur, bu tip tartışmaların bundan sonra devam etmemesi, bitmesi ve herhangi bir şeyin karanlık zihinlerde kalmaması.