Malcolm X, Amerika Birleşik Devletleri'nde siyahların eşitlik mücadelesinin en önde gelen isimlerinden birisiydi. Etkili hitabetiyle, siyahların ve beyazların, Müslümanların ve Hristiyanların ilgisini çekmeyi başarabilmişti. Antony Hamilton'ın yazdığı Aktivistler için Rehber: Malcolm X, Malcolm X efsanesinin doğuşunu, geçirdiği evrimleri başarılı bir biçimde özetliyor.
Malcolm X, siyahlara yönelik ırkçılığın yoğun olduğu zamanlarda, ayrımcılık yasalarının yasalarının hüküm sürdüğü bir eyalette, yoksulluk içinde doğmuştu. Ayrımcılık yasaları olmamasına rağmen ailesi Ku Klux Klan'ın tehditlerine ve polis tacizlerine maruz kalmaktaydı. Babasının cesedi sokakta yanmış bir biçimde bulunduğunda altı yaşındaydı. Annesi akıl hastanesine yatırıldığında ise on dört yaşındaydı. Ertesi yıl okulu bırakmış ve çeşitli vasıfsız işlerle para kazanmaya başlamıştı. Ardından kurdukları çeteyle ev soymaya başlamıştı. Yakalanıp on sene mahkumiyet aldığında on dokuz yaşındaydı.
Hapishanede İslam'la tanıştı. Müslüman siyahların bir örgütü olan İslam Ulusu'na üye oldu. Etkili konuşması ile yıllar içinde sivrildi, örgütün birçok ibadethane açmasını ve yüzlerle ifade edilen üye sayısını binlere çıkarmayı başardı. İslam Ulusu, güncel siyasete karışmayan, sadece siyahların dertlerini gündeme alan bir örgüttü, siyahların beyazlardan tümüyle ayrışmasını savunuyordu. Malcolm X'in düşünceleri bu süreçte evrim geçirdi, sivil haklar hareketine katıldı, köleliğin kaldırılması için mücadele eden beyazlarla ortak mücadelelere atıldı. Artık hedefinde devlet vardı, aynı şekilde Malcolm X de devletin hedefiydi, CIA ölümüne kadar peşindeydi. Afrika'yı gezdi ve sömürge karşıtı hareketlerden etkilendi. Vietnam savaşına karşı çıktı, siyahları "içerideki düşmanla" mücadele etmeye çağırdı. Hayatı, İslam Ulusu üyeleri tarafından gerçekleşen bir suikastle son bulmuştu. FBI, bu suikasti izlemekle yetinmişti.
Malcolm X'in mücadelesi yarım kaldı. Bugün hâlâ ABD'de siyahlar, ırkçı kanunlar olmamasına, hatta bir siyahın başkan olabilmesine rağmen polis kurşunuyla öldürülebiliyor. Malcolm X'in mirasını sahiplenmek, "her ne gerekiyorsa öyle" mücadele etmekten ve kapitalizmi hedef almaktan geçiyor.
Z Yayınları'ndan çıkan Aktivistler için Rehber: Malcolm X'i almak için:
(Sosyalist İşçi)