ABD’nin 2001 yılında Afganistan’ı işgal etmesiyle başlayan süreç Afganistan ekonomisini çökme noktasına getirdi. Afgan ekonomisinin önümüzdeki birkaç yıl içerisinde çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
ABD’nin eski Savunma Bakanı Donald Rumsfeld 2004 yılında Afganistan’ın Celalabad kentindeki bir inşaatı ziyaret ettiği sırada, “Şu açık ki Afgan halkı ülkeyi yeniden inşa etme konusunda oldukça gönüllü” ifadelerini kullanmıştı. Ancak gelinen süreçte ABD’nin eski bakanının bu ‘dileği’nin öldüğü belirtiliyor.
Afganistan’ın Yeniden İnşası Genel Müfettişliği (SIGAR) tarafından yayınlanan raporda, Afganistan’ın ülkeyi yeniden inşa etmek bir yana, ülke ekonomisinin önümüzdeki birkaç yıl içerisinde çökebileceği belirtiliyor.
Raporda Afganistan ekonomisinin geldiği durum şu şekilde özetleniyor, “Batılı ülkeler Afganistan’ı işgal etti. Daha sonra Afganistan’da bulundukları bölgeler için alt yapılar inşa ettiler. Şimdi işgal güçleri Afganistan’dan çekiliyor ve Afganistan batılıların inşa ettiği herşeyişu anda tek başına yürütmek durumunda. Yabancı fonlar azalırken masraflar da artıyor”.
Afganistan’ın 2013 yılında elde ettiği yurtiçi gelirin 2 milyar dolar olduğu ancak harcamasının 5,4 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Bir diğer ifadeyle, Afganistan bütçesinin sadece yüzde 37’si kendi geliri tarafından finanse ediliyor. Kalan kısmı ise dış borç ve bağışçı ülkelerden karşılanıyor.
SIGAR, Afganistan’ın dış borçlanma veya bağış olmadan kalkınma yatırımlarını karşılayamayacağını belirtiyor. Uluslararası Para Fonu (IMF)’nin de Afganistan ekonomisiyle ilgili raporunda, 2018 yılına kadar, Afganistan’ın bütçesindeki açığın 3,4 milyar dolardan 7,7 milyar dolara çıkacağı belirtiliyor.