Cümlenin ögeleri içinde çoğunlukla kullanılan tümleçlerin başlangıcında zarf tamlayıcısı olarak da adlandırılan zarf tümleci yer verilmiştir. Fiilin anlam bakımından çeşitli özelliklerde sınırlama ya da tamamlama görevi taşıyan bir cümle unsurudur.
Yüklemi durum, süre, sebep, hal, miktar, yön şeklinde anlamlarla tamamlar. Zarf tümleçleri cümle içinde edatlarla da sağlanabilir. Bunun örneklerini aşağıda ek olarak vereceğiz.
Zarf tümleçlerini bulmak için yükleme sorulan sorular şunlardır: Iyi mi? Nereye? Ne ile? Kiminle? Ne kadar? Niye? Niçin? Niçin? Ne süre?
Örnekler
Yalnız kaldığım akşamlarda hep seni düşünürüm. -> Ne süre? = Yalnız kaldığım akşamlarda
Sabahleyin yetişmemiz ihtiyaç duyulan bir toplantı var. -> Ne süre? = Sabahleyin
Öğrenciler heyecandan sorulara yanıt veremediler. -> Niçin? = Heyecandan
Maaşlara bu yıl zam yüzde elli olacak. -> Ne kadar? = Yüzde elli
Hızlıca ileri atıldı. -> Nereye? =İleri
? Cümlenin öğeleri mevzusunda edatlar da zarf tümleci olarak kabul edilir. Sadece değişik kaynaklarda edat tümleci şeklinde de kullanımlar karşımıza çıkabilmektedir. Edatlı tümleç olarak da malum zarf tümleci örneklerinden bazıları şu şekildedir:
-DAn beri
On yaşımdan beri otomobil almanın hayallerini kuruyorum.
Süresince
Gün süresince tüm dikkatleri üstüne çekmişti.
-A doğru
Sabaha doğru ölüm haberi gelmişti.
Şeklinde
Senin şeklinde bir dostum olduğundan fazlaca mutluyum.
-A kadar
Ölene kadar bu iyiliğini unutmayacağım.
-DAn evvel
Öğleden evvel bu işi Tanrı’ın izniyle bitiririz.
-DAn ilkin
Sınavdan ilkin son kez yeniden yapalım.
-A gore
Nabza gore şerbet veriyordu.
Karşın
Tüm engellere karşın zafere ulaşmıştı.
⇒ Cümlenin Ögeleri ⇐