nuçlar üretmediğini anlamakta başarısız olmadılar. Böylece yeni İngiliz Başbakan Neville Chamberlain'in kışkırtmasıyla ödün verme ve yatıştırma politikasını uygulamaya başladılar. Chamberlain, çok açık olarak Avrupa'da çıkacak yeni bir savaşın İngiltere'nin kırılgan ekonomik canlanmasıyla deniz aşırı imparatorluğunun altını oyacağını gördü. Daha sonraki ününe karşın yatıştırma politikasının onursuz bir teslinıiyeıle sonuçlanması kaçınılmaz değildi. Bu tavırda gerçekçilik ve yüce gönüllülük unsurlarının lıer ikisi de vardı; Almanya ile görüşmeleri öne çıkartmasıyla, İtalya ile önceki Fransız-hıgiliz ilişkilerindeki yadsıyıcı tavrı reddediyordu elbette. Clıamberlain'in çok iyi bildiği gibi temelde İtalya'nın Habeşistan'ı işgalini benimsetmeye çalışan Aralık 1935'te imzalanan Hoare-Laval Paktı hem Londra hem de Paris'le yadsınmış ve yaratıcılarının düşmesine neden olmuştu. Dahası, liberal görüş, Büyük Savaştan yirmi yıl sonra, Doğu Avrupa'daki Alman azınlıkları konusundaki şikâyetlerin tartışılmaya değecek sorunlar olduğunu büyük ölçüde kabul etmişti. Ayrıca belirsiz bir Müttefik egemenliği yerine Avrupa'da bir silahlanma dengesi öneren 1933 MacDonald Planıyla tarafların birçoğunun görüşü uyuşuyordu. Generaller nihai olarak Doğu'ya yönelik Alman saldırganlığının etkili bir şekilde Müttefiklerce engellenmesi için iki yol olduğunu öneriyor. Stalin'in Kızıl Ordusu ile yapılacak iş birliği tehlikelerle doluydu; Almanya'ya karşı Batı'da girilecek doğrudan bir hareket herkesin içtenlikle önlenmesini istediği tam bir savaşın üstlenilmesiyle başarılabilirdi. Sonuçla, Almanya'dan "Herr Hitler"i araması ya da Südetler sorununa çözüm araması Chamberlain için gurur kırıcı değildi. Görüşme yapmak suç değildi, suç görüşmecilerin yetenekleriyle önceliklerindeydi. Chamberlain arslanın inine, geleceği dengede asılı kalmış "uzak ülke" hakkındaki üzücü cehaletiyle bir kuzu gibi gitti. Yatıştırma politikasının geçmişinin Batılı Güçlerin Hiıler'e karşı takındığı tavırla sınırlı olduğu düşünülmemelidir. Daha önceleri Sıalin ile olan ilişkilerinde de uzun bir geçmişi vardır. Ahlaki temelleri görmezlikten gelen demokratik hükümetler başlarına geleceklerin sorumlusu olan diktatörlerle görüşüyorlardı. 5Î Eylül 1938 de orıaya çıkan Münih Bunalımı Hitler'in koyduğu koşullara göre çözüldü ve asla buna karşı çıkılmadı. Bu, Fransa'nın müttefiki Çekoslovakya'yı konu alaıı Almanya'nın düzenlemeleriyle ilgiliydi. Ancak bu sorunla ilgili olarak Fransa ikincil bir konum aldı; Çekoslovakya hükümeti asıl tartışmaların dışında tutuldu; ve Çekoslovakya'nın savunmasıyla ilgili uygulanabilir hiçbir düşünce üretilmedi. Görüşmeler Almanya'nın Doğu'ya doğru genişlemesine bir sınır çizme işine ayrılmıştı. Ama konuyla ilgili iki tarafın, Polonya ile SSCB'nin katılımları olmaksızın devam etti, Gireceği riskleri Hitler'in aklına sokmaya çalıştılar. Aııcak Batılı görüşmeciler en güçlü kartlarını masaya sürmediler. Hitler'in doğru anladığı gibi, savlarının çirkin yönlen söz konusu edilemeyecekti. Sonucu bu vc Chamberlain sınırsız sadığı belirledi. "Yüzünün senliğine ve acımasızlığına karşın" diye açıklıyordu Chamberlain Hitler hakkındaki düşüncesini, "ben onun güvenilebilecek bir kişi olduğu izlenimini edindim." 3 '
HOSSBACH KKICII'IN Berlin'deki Başbakanlığında 5 Kasım 1937'de saat IG.liVlen 20.30'a kadar siiren bir konferans toplandı. Toplantıya Gnering. Neuraıh, Kaeder gibi bir grup önemli Nü/,i lideri katıldı vc Miller konunun "dışişleri alanındaki konumumuzu geliştirmek için fırsatlar" olduğunu söyledi, Fııhrer. heyecanlı bir ifadeyle konuşmasının içeriğinin ölümü durumundaki vasiyeti olarak değerlendirilmesi gerektiğini duyurdu. Konuşmalar, tutanakları tutan kişi olan llossbach'ın notları sayesinde biliniyor: Alman politikasının umacı İMmassc'yi. ırksal cemaatı korumak ve genişletmek! ir Bu bir arazi sorunudur... Alman politikası, onlar için biiyıık lıir Almanya'nın... ete batmış diken okluğu rel'ret. kaynaklı iki düşman, Ingiliere ile Fransa'yı hesaba katmak zorundadır. Almanya'nın sunimi sadece güçle çözülebilir ve bu asla risksiz değildir... Ilâla geride "ne zaman" ve "nasıl" olacağı soruları var. Bununla ilgili olarak dikkate alınarak uç dururu var 1. Durum: İSMİ-1945 dönemi. Bizim açı mı alan işlerin daha da kditıyc gitmesi için sadece bir değişiklik beklenebilir... liger Kulırcr hâlâ yaşıyor olursa. Almanya'nın arazi sorunu ıııı çözecek değiştirilemez kararlılık en geç 1943-1945 arasında gerçcklctyrekiir. 2. Durum: Kger Fransa'da iç çatışına Fransızları tamamen içine çekerse. Çeklere karşı harekete geçmenin zamanı gelmiş demektir. 3 Durum. Fgcr Fransa bir başka devletle savaş konusunda ikireiklıysc. Almanya'ya karşı savaca gire-mo/... lîinim ilk amacımız, eğer savaşa girilecek.se Çekoslovakya ile Avusturya'yı eş /imanlı olarak alt etmek olmalıdır... Gerisinde Rusya olan bir Polonya bu işe karışmak içııı çok az istek duyacaktır... Rusya'nın askeri müdahalesi. Japonya'nın tavrı ününde tutulursa, ilaha kuşkulu lıir hal alır. İtalya ile savaşı goz önüne alındığında, ingiltere'nin Almanya'ya karşı bir eyleme girişmeye karar veremeyeceği varsayılmalıdır... 1 İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıç nedenleri konusundaki tartışmaya llossbaclı Memorandumu diğer herhangi bir belgeden daha çok açıklık gelirmiştir. Bu belge Mütlefik savcıları tarafından Nuremberg mahkemelerinde ortaya çıkartıldı ve Goeriııg ile diğerlerini 1939-1945 savaşını planlamakla suçlamak için kullanıldı. Bununla birlikte bir İngiliz tarihçisinin Memorandumun Nııremberg'leki savcıların görüşlerini desteklemediğini göstermesinden sonra. Memorandumun havası söndü. Aksine Nazilerin 1937 Kasımında belirli hır savaş planlan olmadığım ve ortaya çıkan gelişmeler hakkında Millerin açık bir değerlendirmesi olmadığını gösteriyordu. Memorandum. Ililler'in belli belirsiz bir şekilde 15)43-194f>Ten otıee çıkacak bir savaşın çok kısa olacağı hakkında yüksekten attığını gosierıyoi'du: