1969’da NASA, insanlık tarihi açısından önemli bir görevi gerçekleştirdi. 22 Temmuz 1969’da Neil Armstrong ve Buzz Aldrin, Ay’ın yüzeyine ayak basan ilk insanlar oldu. O tarihte bütün dünyadan milyonlarca insanın tanık olduğu bu başarı, Sovyetler Birliği ile ABD arasındaki uzay yarışının en önemli anlarından biriydi.
İki ülke arasında devam eden Soğuk Savaş’ın bir cephesi olan uzay yarışında öne geçmek isteyen ABD'de John F.Kennedy, 1961’de içinde bulundukları 10 yılın sonunda Ay’a insan indirmeyi başaracaklarını açıklamıştı. Kennedy’nin açıklamasının ardından sekiz yıllık bir çalışma sonucunda NASA, Ay’a insan indirmeyi başardı.
Apollo 11 görevinin önemli isimlerinden biri: Wernher von Braun
Apollo 11 görevinde kullanılan Saturn V roketi, Wernher von Braun tarafından geliştirildi. Von Braun, Saturn V’in arkasındaki isim olsa da hikayesi Apollo 11’le beraber başlamıyor. Von Braun’un hikayesi, 1930’lu yıllarda Nazi’lerin Almanya’da iktidara gelmesi ile başlıyor.
Naziler iktidar geldikten sonra savaş araçları için çalışmaya başladılar. Wernher von Braun da, 30’lu yıllarda başlayan deneysel roket çalışmalarında yer aldı. 22 yaşında roket çalışmalarına katılan von Braun, kısa bir süre sonra roket çalışmalarının başına geçti.
Bir süre sonra Baltık Denizi’nde bulunan Usedom adasındaki Peenemunde’de von Braun’un çalışmaları için tesis inşa edildi. Von Braun da bu tesiste görevlendirmek üzere Almanya’nın en iyi mühendislerini ve fizikçilerini seçti.
Von Braun’un ekibi 1942 yılında uzun menzilli V2 roketini geliştirdi. Bu roket, Japonya'ya atılan atom bombasından daha büyük bir bütçe ile geliştirildi. V2 roketleri daha sonra Londra ve Antwerp’e gerçekleştirilen saldırılarda kullanıldı ve 9.000 insan bu füzelerle hayatını kaybetti.
1945’te Kızıl Ordu'nun Peenemunde’ye yaklaşması üzerine Baron olarak bilinen von Braun, ekibini de alarak tesisten kaçtı. Kursk ve Stalingrad’da Kızıl Ordu’nun kazandığı başarıların ardından von Braun, 118 kişiden oluşan ekibi ile beraber ABD ordusuna teslim oldu.
ABD ve müttefikler daha önce, bilim insanlarının yargılanmak yerine çalışmalarda kullanılmasına karar verdikleri için Wernher von Braun yargılanmadı. Wernher von Braun’la beraber Nazi’lerle beraber çalışan 1.600 bilim insanı da ABD’ye götürüldü. 20 Haziran 1945’te ABD’ye gitmesi onaylanan von Braun’un ABD’ye ayak bastığı 1 Ekim 1945’te ABD tarafından resmen açıklandı.
ABD ordusuna teslim olduktan sonra açıklama yapan von Braun, Nazi’lerin roket programında yer almasının sadece bilimsel ilerleme için olduğunu iddia etti. Kaldığı kamplarda durumları değiştirmek için kendisini çaresiz hissettiğini söyleyen von Braun, savaş esirleri için doğrudan işkence ve idam kararları verildiğini söyledi.
NASA’nın kuruluşunda yer aldı
1957 yılında Sovyetler Birliği’nin uzaya Sputnik uydusunu göndermesinin ardından ABD de uzay çalışmaları için kolları sıvadı. V2 roketinin geliştircisi von Braun, ABD’nin balistik füze programının başına getirildi. von Braun ve ekibi bir yıl içerisinde bir roket geliştirdi ve ABD’nin ilk uydusu olan Explorer 1 uzaya gönderildi.
Sputnik’in uzaya fırlatılmasından bir yıl sonra ABD uzay ajansı NASA kuruldu. Von Braun da NASA’da Saturn V roketinin geliştirilmesi programının başına getirildi. 1969 yılında gerçekleştirilen Apollo 11 görevinde de von Braun ve ekibi tarafından geliştirilen Saturn V roketi kullanıldı.
Wernher von Braun’un ABD’nin uzay çalışmalarının merkezinde önemli bir görev aldığı ve yıllarca yöneticilik yaptığı biliniyordu. Ancak von Braun’un hayatı daha yeni tarihçiler tarafından incelenmeye başlandı. Nazi geçmişi halkın gözünden uzak tutulmaya çalışılan von Braun’un geçmişi yeni çalışmalarla yeniden gün yüzüne çıkmış oldu.
Wernher von Braun hakkında 2009 yılında bir kitap yazan Wayne Biddle, von Braun’un faydalandığı sürece hangi tarafta olduğunu umursamadığını söylüyor. 2019 yılında von Braun’la ilgili konuşan Biddle, “Bir insanın her zaman bir seçeneği vardır. Von Braun, kendisini Nazi rejiminden uzaklaştıracak bir seçimi asla yapmamıştır” dedi