NFT'ler şu anda dijital sanat ve koleksiyon dünyasını kasıp kavuruyor. Yeni bir kripto kitlesine yapılan büyük satışlar sayesinde dijital sanatçıların hayatları değişiyor. Ve hayranlarla bağlantı kurmak için yeni bir fırsat bulan ünlüler de katılıyor. Ancak dijital sanat, NFT'leri kullanmanın yollarından sadece biridir. Aslında dijital veya fiziksel dünyadaki bir öğenin tapusu gibi, herhangi bir benzersiz varlığın sahipliğini temsil etmek için kullanılabilirler.
Andy Warhol 90'ların sonlarında doğmuş olsaydı, muhtemelen Campbell's Soup'u bir NFT olarak basardı. Kanye'nin Ethereum'a bir dizi Yeezy koyması an meselesi. Ve bir gün arabanıza sahip olduğunuz bir NFT ile kanıtlanabilir.
NFT'ler, benzersiz öğelerin sahipliğini temsil etmek için kullanabileceğimiz token'lardır. Sanat, koleksiyon, hatta emlak gibi şeyleri token'a çevirmemizi sağlarlar. Aynı anda tek bir resmi sahibi olabilir ve Ethereum blok zinciri tarafından güvence altına alınırlar. Hiç kimse sahiplik kaydını değiştiremez veya yeni bir NFT'yi kopyalayamaz/yapıştıramaz.
NFT, değiştirilemez token (non-fungible token) anlamına gelir. "Değiştirilemez"; mobilyanız, şarkı dosyanız veya bilgisayarınız gibi şeyleri tanımlamak için kullanabileceğiniz ekonomik bir terimdir. Bu şeyler, benzersiz özelliklere sahip oldukları için diğer öğelerle değiştirilemez.
Öte yandan değiştirilebilir öğeler, benzersiz özelliklerinden ziyade değerleri onları tanımladığı için değiştirilebilir. Örneğin, 1 ETH / 1 ABD Doları, başka bir 1 ETH / 1 ABD Doları ile değiştirilebildiği için ETH veya ABD Doları değiştirilebilir öğelerdir.
NFT'ler ve Ethereum, bugün internette var olan bazı sorunları çözüyor. Her şey daha dijital hâle geldikçe; nadirlik, benzersizlik ve sahiplik kanıtı gibi fiziksel öğelerin özelliklerini kopyalamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Dijital öğelerin genellikle yalnızca ürünleri bağlamında çalıştığını da belirtmek gerekir. Örneğin, satın aldığınız bir iTunes mp3'ünü yeniden satamazsınız veya bir şirketin sadakat puanlarını, bunun için bir pazar olsa bile başka bir platformun kredisiyle değiştiremezsiniz.
Bugün çoğumuzun kullandığı internete kıyasla NFT'lerin interneti şu şekilde görünüyor...
|NFT interneti||Günümüz interneti|
|NFT'ler dijital olarak eşsizdir, herhangi iki NFT aynı değildir.||.mp3 veya .jpg gibi dosyaların kopyaları, orijinalleri ile aynıdır.|
|Her NFT'nin bir sahibi vardır; bu bilgi kamuya açıktır ve herkes tarafından kolayca erişilebilir.||Dijital öğelerin mülkiyetlerine dair kayıtlar, kurumlar tarafından kontrol edilen sunucularda saklanmaktadır. Dolayısıyla kurumlara güvenmek zorundasınız.|
|NFT'ler, Ethereum kullanılarak üretilen her şey ile uyumludur. Bir etkinliğin NFT bileti, tamamen farklı bir NFT için her Ethereum pazarında takas edilebilir. Bir sanat eserini bir biletle takas edebilirsiniz!||Dijital öğelere sahip şirketler kendi altyapılarını oluşturmalıdır. Örneğin, etkinlikler için dijital biletler düzenleyen bir uygulama, kendi bilet borsasını oluşturmak zorunda kalacaktır.|
|İçerik oluşturucular çalışmalarını her yerde satabilir ve küresel bir pazara erişebilir.||İçerik oluşturucular, kullandıkları platformların altyapısına ve dağıtımına güvenir. Bunlar genellikle kullanım koşullarına ve coğrafi kısıtlamalara tabidir.|
|İçerik oluşturucular, kendi çalışmaları üzerindeki mülkiyet haklarını elinde tutabilir ve yeniden satış telif ücretlerini doğrudan talep edebilir.||Müzik yayını hizmetleri gibi platformlar, satışlardan elde edilen kârın çoğunu elinde tutar.|
|Öğeler şaşırtıcı şekillerde kullanılabilir. Örneğin, dijital sanat eserlerini merkeziyetsiz bir kredide teminat olarak kullanabilirsiniz.|
NFT dünyası nispeten yenidir. Teoride, NFT'lerin kapsamı, kanıtlanabilir sahiplik gerektiren benzersiz her şeydir. Kavramı anlamanıza yardımcı olmak için bugün mevcut olan bazı NFT örnekleri:
- Benzersiz bir dijital sanat eseri
- Sınırlı sayıda üretilen moda serisinde benzersiz bir spor ayakkabı
- Oyun içi bir öğe
- Bir deneme
- Dijital bir koleksiyon parçası
- Bir alan adı
- Bir etkinliğe veya kupona erişmenizi sağlayan bir bilet
Katkıda bulunanlarımıza karşılık için NFT'leri kullanıyoruz ve hatta kendi NFT alan adımız bile var.
ethereum.org'a katkıda bulunursanız, bir POAP NFT talep edebilirsiniz. Bunlar, bir etkinliğe katıldığınızı kanıtlayan koleksiyon parçalarıdır. Bazı kripto buluşmaları, etkinliklerine bilet olarak POAP'leri kullandı. Katkıda bulunma hakkında daha fazla bilgi.
Bu web sitesi, NFT'ler tarafından desteklenen alternatif bir alan adına sahiptir: ethereum.eth.
.org adresimiz bir alan adı sistemi (DNS) sağlayıcısı tarafından merkezi olarak yönetilirken, ethereum
.eth, Ethereum İsim Hizmeti (ENS) aracılığıyla Ethereum'a kaydedilir. Ayrıca bize aittir ve kendimiz yönetiriz. ENS kayıtlarımıza göz atın
NFT'ler, DAI veya LINK gibi ERC-20 token'larından farklıdır, çünkü her bir token tamamen benzersizdir ve bölünemez. NFT'ler, Ethereum'un blok zincirini halka açık bir defter olarak kullanarak izlenebilir herhangi bir benzersiz dijital veri parçasının sahipliğini atama veya talep etme yeteneği verir. Bir NFT, dijital veya dijital olmayan varlıkların bir temsili olarak dijital nesnelerden basılmıştır. Örneğin, bir NFT şunları temsil edebilir:
- Dijital Sanat:
- GIF'ler
- Koleksiyon Parçaları
- Müzik
- Videolar
- Gerçek Dünya Öğeleri:
- Bir arabanın tapusu
- Gerçek dünyadaki bir etkinliğin biletleri
- Token'laştırılmış faturalar
- Yasal belgeler
- İmzalar
- Yaratıcılığınızı konuşturabileceğiniz bir sürü seçenek!
Bir NFT'nin aynı anda yalnızca tek bir sahibi olabilir. Sahiplik, başka hiçbir token'ın çoğaltamayacağı benzersiz kimlik ve meta veriler aracılığıyla yönetilir. NFT'ler, mülkiyeti atayan ve NFT'lerin aktarılabilirliğini yöneten akıllı sözleşmeler aracılığıyla basılır. Birisi bir NFT oluşturduğunda veya bastığında, ERC-721 gibi farklı standartlara uygun akıllı sözleşmelerde saklanan kodu yürütür. Bu bilgi, NFT'nin yönetildiği blok zincirine eklenir. Yüksek bir seviyeden basım işlemi, aşağıdaki adımlardan geçer:
- Yeni bir blok oluşturma
- Bilgi doğrulama
- Blok zincirine bilgi kaydetme
NFT'lerin bazı özel nitelikleri bulunur:
- Basılan her token'ın, doğrudan bir Ethereum adresine bağlı benzersiz bir tanımlayıcısı vardır.
- Diğer token'larla doğrudan bire bir değiştirilemezler. Örneğin 1 ETH, başka bir ETH ile tamamen aynıdır. NFT'lerde durum böyle değil.
- Her token'ın bir sahibi vardır ve bu bilgi kolayca doğrulanabilir.
- Ethereum'da yaşarlar ve herhangi bir Ethereum tabanlı NFT pazarında alınıp satılabilirler.
Başka bir deyişle, bir NFT'ye sahipseniz:
- Sahip olduğunuzu kolayca kanıtlayabilirsiniz.
- Bir NFT'ye sahip olduğunuzu kanıtlamak, hesabınızda ETH olduğunu kanıtlamaya çok benzer.
- Örneğin, bir NFT satın aldığınızı ve benzersiz token'ın sahipliğinin genel adresiniz aracılığıyla cüzdanınıza aktarıldığını varsayalım.
- Token, sizdeki dijital dosya kopyasının orijinal olduğunu ispatlar.
- Özel anahtarınız, orijinal anahtarın sahipliğinin ispatıdır.
- İçerik oluşturucunun açık anahtarı (public key), söz konusu dijital eser için bir doğrulama sertifikası görevi görür.
- Oluşturucuların açık anahtarı, aslında token geçmişinin kalıcı bir parçasıdır. İçerik oluşturucunun açık anahtarı, sahip olduğunuz token'ın belirli bir kişi tarafından oluşturulduğunu göstererek piyasa değerine katkıda bulunur (sahte bir ürüne karşı).
- NFT'ye sahip olduğunuzu kanıtlamanın bir başka yolu, adresin arkasındaki özel anahtarın size ait olduğunu kanıtlamak için mesajları imzalamaktır.
- Yukarıda belirtildiği gibi, özel anahtarınız, orijinalin sahipliğinin ispatıdır. Bu bize, o adresin arkasındaki özel anahtarların NFT'yi kontrol ettiğini gösterir.
- İmzalı bir mesaj, özel anahtarlarınıza sahip olduğunuzun ispatı olarak kullanılabilir ve bunları kimseye açıklamadan NFT'ye de sahip olduğunuzu kanıtlar!
- Hiç kimse onu herhangi bir şekilde manipüle edemez.
- Onu satabilirsiniz ve bazı durumlarda bu, orijinal içerik oluşturucuya yeniden satış telif ücreti kazandırır.
- Veya varlığınızın Ethereum'daki cüzdanınız tarafından güvence altına alındığını bilerek gönül rahatlığıyla sonsuza dek elinizde tutabilirsiniz.
Ve bir NFT oluşturursanız:
- Yaratıcısı olduğunuzu kolayca kanıtlayabilirsiniz.
- Nadirliği siz belirlersiniz.
- Her satıldığında telif ücreti kazanabilirsiniz.
- Herhangi bir NFT pazarında veya eşler arası satabilirsiniz. Herhangi bir platforma sıkışmış değilsiniz ve hiçbir aracıya ihtiyacınız yok.
Bir NFT'nin yaratıcısı, varlığının nadirliğini belirler.
Örneğin, bir spor etkinliği biletini düşünün. Bir etkinliğin organizatörünün kaç bilet satacağını seçebilmesi gibi, bir NFT'nin yaratıcısı da kaç kopya olduğuna karar verebilir. Bazen bunlar, 5000 Genel Giriş bileti gibi tam kopyalardır. Bazen çok benzer, ancak her biri biraz farklı, örneğin belli bir koltuğu olan bir bilet gibi birkaç tane basılıyor. Başka bir durumda yaratıcı, yalnızca bir tanesinin özel bir nadir koleksiyon parçası olarak basıldığı bir NFT oluşturmak isteyebilir.
Bu durumlarda, her NFT'nin yalnızca bir sahibi olan benzersiz bir tanımlayıcısı (geleneksel "bilet" üzerindeki bir barkod gibi) olacaktır. NFT'nin amaçlanan nadirliği önemlidir ve yaratıcıya bağlıdır. Bir yaratıcı, nadirlik yaratmak için her NFT'yi tamamen benzersiz yapmayı amaçlayabilir veya birkaç bin kopya üretmek için nedenleri olabilir. Unutmayın, bu bilgiler herkese açıktır.
Bazı NFT'ler, satıldıklarında yaratıcılarına otomatik olarak telif ücreti öder. Bu hâlâ gelişmekte olan bir konsept ama en güçlü konseptlerden biridir. EulerBeats Originals ürününün asıl sahipleri, NFT'nin her satılışında %8 telif hakkı kazanır. Foundation ve Zora gibi bazı platformlar da sanatçıları için telif ücretlerini destekler.
Bu tamamen otomatiktir, bu nedenle yaratıcılar, çalışmaları kişiden kişiye satılırken arkalarına yaslanıp telif ücreti kazanabilirler. Şu anda, telif ücretlerini belirlemek çok manuel ve kesin olmayan bir süreç: Birçok içerik oluşturucu hak ettiği parayı almıyor. NFT'nizde programlanmış bir telif hakkı varsa, asla paranız eksik olmaz.
İşte Ethereum'daki NFT'ler için daha sağlam geliştirilmiş kullanım alanları ve vizyonlarından bazıları hakkında daha fazla bilgi.
Günümüzde NFT'lerin en büyük kullanımı dijital içerik alanındadır. Bunun nedeni, günümüzde bu endüstrinin bozuk olmasıdır. İçerik oluşturucuların, kârları ve kazanç potansiyelleri platformlar tarafından yutulur.
Bir sosyal ağda eser yayınlayan bir sanatçı, sanatçının takipçilerine reklam satan platforma para kazandırıyor. Karşılığında eserleri insanlara gösteriliyor ama sadece göstermekle para kazanılmıyor.
NFT'ler, içerik oluşturucuların içeriklerinin sahipliğini, içeriği yayınlamak için kullandıkları platformlara devretmediği yeni bir içerik oluşturucu ekonomisine güç veriyor. Mülkiyet, içeriğin kendisine yedirilir.
İçeriklerini sattıklarında, fonlar doğrudan kendilerine gider. Yeni sahibi daha sonra NFT'yi satarsa, orijinal içerik oluşturucu otomatik olarak telif ücreti alabilir bile. Bu, yaratıcının adresi token'ın meta verilerinin bir parçası olduğu için her satışta garantidir. Bu meta veriler değiştirilemez.
NFT'leri beğenmeyen kişiler genellikle bir NFT sanat eserinin ekran görüntüsünü alarak NFT'lerin "aptalca" olduğunu söylerler. "Bak, o resmi bedavaya aldım!" diyerek sırıtırlar.
Evet, bu doğru. Peki Google'da Picasso'nun Guernica'sı aratmak sizi milyonlarca dolarlık bir sanat tarihinin şanlı bir sahibi yapar mı?
Nihayetinde gerçek şeye sahip olmak, piyasanın biçtiği değer kadar değerlidir. Bir içerik, ne kadar ekran görüntüsü alınır, paylaşılır ve genel olarak kullanılırsa o kadar çok değer kazanır.
Doğrulanabilir gerçek şeye sahip olmak, buna sahip olmamaktan her zaman daha değerli olacaktır.
NFT'ler oyun geliştiricilerinden büyük ilgi gördü. NFT'ler oyun içi öğeler için sahiplik kayıtları sağlayabilir, oyun içi ekonomileri besleyebilir ve oyunculara bir dizi fayda sağlayabilir.
Pek çok normal oyunda, oyununuzda kullanmanız için eşyalar satın alabilirsiniz. Ancak bu eşya bir NFT ise, oyun bittiğinde satarak paranızı geri alabilirdiniz. Bu öğe daha arzu edilir hâle gelirse kâr bile yapabilirsiniz.
Oyun geliştiricileri, NFT'nin yayıncıları olarak açık pazarda bir ürün her yeniden satıldığında telif ücreti kazanabilirler. Bu, hem oyuncuların hem de geliştiricilerin ikincil NFT pazarından kazandığı, karşılıklı olarak daha faydalı bir iş modeli yaratır.
Bu aynı zamanda, bir oyun artık geliştiriciler tarafından yönetilmiyorsa, topladığınız öğelerin size ait kalacağı anlamına gelir.
Sonuç olarak, oyun içinde kastığınız öğeler oyunların kendisinden daha uzun ömürlü olabilir. Bir oyun artık sürdürülmese bile, eşyalarınız her zaman kontrolünüz altında olacaktır. Bu, oyun içi öğelerin dijital hatıra hâline geldiği ve oyunun dışında bir değeri olduğu anlamına gelir.
Bir sanal gerçeklik oyunu olan Decentraland, uygun gördüğünüz şekilde kullanabileceğiniz sanal arazi parsellerini temsil eden NFT'leri satın almanıza bile izin verir.
Ethereum İsim Hizmeti, Ethereum adresinize
mywallet.eth gibi hatırlanması daha kolay bir isim sağlamak için NFT'leri kullanır. Bu, birinden size
0x123456789..... yerine
mywallet.eth yoluyla ETH göndermesini isteyebileceğiniz anlamına gelir.
Bu, bir IP adresini daha akılda kalıcı kılan bir web sitesi alan adına benzer şekilde çalışır. Alan adları gibi, ENS adları da genellikle uzunluk ve alaka düzeyine dayalı olarak değerlere sahiptir. ENS ile sahiplik transferini kolaylaştırmak için bir alan adı kaydına ihtiyacınız olmaz. Bunun yerine, ENS adlarınızı bir NFT borsasında takas edebilirsiniz.
ENS adınız şunları yapabilir:
- Kripto para ve diğer NFT'leri alabilir.
- ethereum.eth gibi merkeziyetsiz bir web sitesine yönlendirebilir. Web sitenizi merkeziyetsizleştirme hakkında daha fazla bilgi
- E-posta adresleri ve Twitter adları gibi profil bilgileri de dahil olmak üzere herhangi bir keyfi bilgiyi saklayabilir.
Fiziksel öğelerin token'laştırılması henüz dijital muadilleri kadar gelişmiş değil. Ancak taşınmazların, türünün tek örneği moda öğelerinin ve daha fazlasının token'laştırılmasını araştıran birçok proje var.
NFT'ler esasen tapu olduğundan, bir gün ETH kullanarak bir araba veya ev satın alabilir ve karşılığında tapuyu NFT olarak alabilirsiniz (aynı işlemde). Her şey daha çok yüksek teknoloji hâline geldikçe Ethereum cüzdanınızın, arabanızın veya evinizin anahtarı hâline geldiği bir dünya hayal etmek zor değil: Kapınızın kilidi kriptografik sahiplik ispatı ile açılır.
Ethereum'da temsil edilebilen arabalar ve mülk gibi değerli varlıklar olduğu için NFT'leri merkeziyetsiz kredilerde teminat olarak kullanabilirsiniz. Bu, özellikle nakit veya kripto zengini değilseniz ancak fiziksel değerli öğeleriniz varsa yararlıdır. DeFi hakkında daha fazlası
NFT dünyası ve merkeziyetsiz finans (DeFi) dünyası, birçok ilginç şekilde birlikte çalışmaya başlıyor.
Teminat kullanarak borç para almanızı sağlayan DeFi uygulamaları bulunuyor. Örneğin, 5000 DAI (bir sabit para türü) borç alabilmek için 10 ETH'yi teminat olarak verebilirsiniz. Bu, borç verenin parasını geri alacağını garanti eder: Borçlu, DAI'yi geri ödemezse teminat borç verene gönderilir. Ancak herkesin teminat olarak kullanmak için yeterli kripto parası yoktur.
Projeler, bunun yerine NFT'leri teminat olarak kullanmayı keşfetmeye başlıyor. Bir zamanlar nadir bulunan bir CryptoPunk NFT satın aldığınızı hayal edin: Günümüzde binlerce ABD Doları değere sahipler. Bunu teminat olarak göstererek aynı kural setiyle bir krediye erişebilirsiniz. DAI'yi geri ödemezseniz, CryptoPunk'ınız borç verene teminat olarak gönderilir. Bu, nihayetinde bir NFT olarak token'laştırabileceğiniz herhangi bir şeyle de yapılabilir.
Ve iki dünya da (NFT ve DeFi) aynı altyapıyı paylaştığı için bunu Ethereum'da yapmak hiç zor değildir.
NFT yaratıcıları, NFT'leri için "hisseler" de oluşturabilirler. Bu, yatırımcılara ve hayranlara, tümünü satın almak zorunda kalmadan bir NFT'nin bir parçasına sahip olma fırsatı sunar. Bu, hem NFT basanlar hem de koleksiyoncular için daha da fazla fırsat sunar.
- Kesirli NFT'ler, yalnızca NFT borsalarında değil, Uniswap gibi DEX'ler üzerinde de işlem görebilir. Bu, daha fazla alıcı ve satıcı anlamına gelir.
- Bir NFT'nin toplam fiyatı, kesirlerinin fiyatı ile tanımlanabilir.
- Önem verdiğiniz öğelere sahip olmak ve bunlardan yararlanmak için daha çok fırsatınız olur. NFT'lere sahip olmanın ulaşılamaz fiyatlara mal olması zorlaşır.
Bu hâlâ deneyseldir ancak aşağıdaki borsalarda kesirli NFT sahipliği hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz:
Teoride bu, bir Picasso eserine sahip olmak gibi şeyler yapma olasılığını mümkün kılacaktır. Bir Picasso NFT'sinin hissedarı olarak gelir paylaşımı gibi şeylerde söz sahibi olursunuz. Gelecekte bir NFT'nin kesirli bir sahibi olmanızın, sizi bu varlığı yönetmek için merkeziyetsiz otonom bir organizasyona (DAO) dahil etme ihtimali çok yüksektir.
Bunlar, bir varlığın küresel hissedarları gibi yabancıların, diğer insanlara güvenmek zorunda kalmadan güvenli bir şekilde koordine olmasına izin veren Ethereum destekli kuruluşlardır. Çünkü grup onayı olmadan tek bir kuruş bile harcanamaz.
Bahsettiğimiz gibi, bu gelişmekte olan bir alan. NFT'ler, DAO'lar ve kesirli token'ların tümü farklı hızlarda gelişiyor. Ancak tüm altyapıları mevcuttur ve hepsi aynı dili konuştuğu için birlikte kolayca çalışabilir: Ethereum. Bu yüzden bu alanı izleyin.
Ethereum, birkaç nedenden dolayı NFT'lerin çalışmasını mümkün kılıyor:
- İşlem geçmişi ve token meta verileri herkese açık olarak doğrulanabilir: Sahiplik geçmişini ispatlamak kolaydır.
- Bir işlem onaylandıktan sonra, sahipliği "çalmak" için bu verileri manipüle etmek neredeyse imkansızdır.
- NFT ticareti, ücret olarak büyük kesintiler alabilen platformlara ihtiyaç duymadan eşler arası gerçekleşebilir.
- Tüm Ethereum ürünleri aynı "arka ucu" paylaşır. Başka bir deyişle, tüm Ethereum ürünleri birbirini kolayca anlayabilir: Bu, NFT'leri ürünler arasında taşınabilir hâle getirir. Bir üründe NFT satın alabilir ve başka bir üründe kolayca satabilirsiniz. Bir içerik oluşturucu olarak NFT'lerinizi aynı anda birden fazla üründe listeleyebilirsiniz: Her ürün en güncel sahiplik bilgilerine sahip olacaktır.
- Ethereum asla kapanmaz, yani token'larınız her zaman satılmaya hazır olacaktır.
NFT'lerin popülaritesinin gittikçe artması, özellikle karbon ayak izi olmak üzere daha yoğun şekilde incelendikleri anlamına geliyor.
Birkaç şeyi açıklığa kavuşturmak için:
- NFT'ler, Ethereum'un karbon ayak izini doğrudan artırmıyor.
- Ethereum'un fonlarınızı ve varlıklarınızı güvende tutma şekli şu anda yoğun enerji harcasa da bu durum düzelmek üzere.
- İyileştirildikten sonra, Ethereum'un karbon ayak izi %99,95 daha iyi olacak ve bu da onu mevcut birçok endüstriden daha enerji verimli hâle getirecek.
Bu konuyu biraz daha detaylandırmak için müsaadenizle biraz teknik konulara gireceğiz...
Tüm NFT ekosistemi, Ethereum'un merkeziyetsiz ve güvenli olması sayesinde çalışır.
Merkeziyetsiz, siz ve diğer herkesin bir şeye sahip olduğunuzu doğrulayabildiği anlamına gelir. Hepsi, kendi kurallarını istediği zaman empoze edebilen üçüncü bir tarafa güvenmeden veya velayet vermeden yapılabilir. Bu ayrıca NFT'nizin birçok farklı ürün ve pazarda taşınabilir olduğu anlamına gelir.
Güvenli olması, hiç kimsenin NFT'nizi kopyalayıp yapıştıramayacağı veya çalamayacağı anlamına gelir.
Ethereum'un bu nitelikleri, dijital olarak benzersiz öğelere sahip olmayı ve içeriğiniz için adil bir fiyat almayı mümkün kılar. Ama bunun bir bedeli var. Bitcoin ve Ethereum gibi blok zincirleri şu anda bu nitelikleri korumak çok yoğun enerji harcıyorlar. NFT'leri veya kripto parayı çalmak için Ethereum'un geçmişini yeniden yazmak kolay olsaydı, sistem çökerdi.
Bir NFT bastığınızda, birkaç şeyin olması gerekir:
- Blok zincirinde bir varlık olarak onaylanması gerekiyor.
- Sahibin hesap bakiyesi, bu varlığı içerecek şekilde güncellenmelidir. Bu, daha sonra takas edilmesini veya doğrulanabilir şekilde "sahip olunmasını" mümkün kılar.
- Yukarıdakileri doğrulayan işlemlerin bir bloğa eklenmesi ve zincir üzerinde "ölümsüzleştirilmesi" gerekir.
- Blok, ağdaki herkes tarafından "doğru" olarak onaylanmalıdır. Bu mutabakat, aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırır çünkü ağ, NFT'nizin var olduğunu ve size ait olduğunu kabul eder. Ve zincir üzerinde olduğu için herkes kontrol edebilir. Bu, Ethereum'un NFT yaratıcılarının kazançlarını en üst düzeye çıkarmasına yardımcı olmasının yollarından biridir.
Tüm bu görevler madenciler tarafından yapılır. Ve ağın geri kalanının NFT'niz ve ona kimin sahip olduğu hakkında bilgi sahibi olmasını sağlarlar. Bu, madenciliğin yeterince zor olması gerektiği anlamına gelir, aksi takdirde herkes, az önce bastığınız NFT'ye sahip olduğunu iddia edebilir ve sahipliği hileli bir şekilde devredebilir. Madencilerin dürüst davrandığından emin olmak için pek çok teşvik var.
Madenciliğin zorluğu, zincirde yeni bloklar oluşturmak için çok fazla bilgi işlem gücü gerektirmesinden kaynaklanmaktadır. Daha da önemlisi, bloklar yalnızca ihtiyaç duyulduklarında değil, tutarlı bir şekilde oluşturulur. Ortalama her 12 saniyede bir oluşturulurlar.
Bu, NFT'leri mümkün kılan niteliklerden biri olan Ethereum'u kurcalamaya karşı korumalı hâle getirmek için önemlidir. Ne kadar çok blok varsa zincir o kadar güvenli olur. NFT'niz 600 numaralı blokta oluşturulduysa ve bir hacker NFT'nizi verilerini değiştirerek çalmaya çalışırsa sonraki tüm blokların dijital parmak izi değişecektir. Bu, Ethereum yazılımını çalıştıran herkesin bunu anında tespit edip önleyebileceği anlamına gelir.
Ancak bu, bilgi işlem gücünün sürekli kullanılması gerektiği anlamına gelir. Ayrıca, 0 NFT işlemi içeren bir bloğun kabaca aynı karbon ayak izine sahip olacağı anlamına gelir, çünkü onu oluşturmak için bilgi işlem gücü yine de tüketilecektir. Diğer NFT dışı işlemler blokları dolduracaktır.
Yani evet, madencilikle blok oluşturmayla ilişkili bir karbon ayak izi var ve bu, Bitcoin gibi zincirler için de bir sorun teşkil ediyor ancak bu doğrudan NFT'lerin hatası değil.
Pek çok madencilik, yenilenebilir enerji kaynakları veya uzak yerlerdeki kullanılmayan enerji türlerini kullanır. NFT'lerin ve kripto para birimlerinin bozduğu endüstrilerin de büyük karbon ayak izlerine sahip olduğu yönünde bir argüman da var. Ancak mevcut endüstrilerin kötü olması, daha iyi olmak için çabalamamamız gerektiği anlamına gelmez.
Ve biz de çabalıyoruz. Ethereum, Ethereum'u (ve dolayısıyla NFT'leri) daha enerji verimli hâle getirmek için gelişiyor. Ve bu her zaman planlanan bir şey olmuştur.
Amacımız madenciliğin çevresel ayak izini savunmak değil, bunun yerine işlerin nasıl daha iyiye doğru değiştiğini açıklamak istiyoruz.
Ethereum'un var olduğu süre boyunca, madenciliğin enerji tüketimi; geliştiriciler ve araştırmacılar için büyük bir odak noktası olmuştur. Ve vizyon, her zaman mümkün olan en kısa sürede bunu değiştirmek olmuştur. Ethereum'un vizyonu hakkında daha fazla bilgi
Bu vizyon şu anda yerine getiriliyor.
Ethereum şu anda madenciliği stake etme ile değiştirecek bir dizi güncellemeden geçiyor. Bu, bir güvenlik mekanizması olarak bilgi işlem gücünü ortadan kaldıracak ve Ethereum'un karbon ayak izini yaklaşık %99,951 azaltacaktır. Bu dünyada, stake edenler ağı güvence altına almak için bilgi işlem gücü yerine fon taahhüt eder.
Ethereum'un enerji maliyeti, ağdaki düğüm sayısı ile çarpılan bir ev bilgisayarı çalıştırma maliyeti olacaktır. Ağda 10.000 düğüm olduğunu ve bir ev bilgisayarını çalıştırmanın maliyetinin yılda yaklaşık 525 kWh olduğunu varsayalım. Bu, tüm ağ için yılda 5.250.000 kWh1 eder.
Bunu, Ethereum'un geleceğini Visa gibi küresel bir hizmetle karşılaştırmak için kullanabiliriz. 100.000 Visa işlemi 149 kWh enerji kullanır2. Hisse ispatı Ethereum'unda, aynı sayıda işlem 17,4 kWh veya toplam enerjinin yaklaşık %11'ine mal olacaktır3. Bu, toplamalar gibi mutabakat katmanı ve parça zincirlerinde paralel olarak yürütülen optimizasyon çalışmaları hesaba katılmamış hâlidir. Bu değer, 100.000 işlem için 0,16666666667 kWh enerji kadar az olabilir.
Daha da önemlisi bu, Ethereum'un merkeziyetsizliğini ve güvenliğini korurken enerji verimliliğini artırır. Diğer birçok blok zinciri zaten bir tür stake yöntemi kullanıyor olabilir ancak bu blok zincirleri, Ethereum'un sahip olacağı binlerce stake den kişi ile değil, seçilmiş kişi tarafından güvence altına alınırlar. Ne kadar merkeziyetsizlik olursa sistem o kadar güvenli olur.
Hisse ispatı Ethereum enerji tüketimi anlayışınızı tanıdık bir isimle temellendirmek için Visa ile basit karşılaştırma yaptık. Ancak pratikte işlem sayısına göre karşılaştırma yapmak pek doğru değil. Ethereum'un enerji çıkışı zamana dayalıdır. Ethereum dakika dakika daha fazla veya daha az işlem yaptıysa enerji çıkışı aynı kalırdı.
Ethereum'un finansal işlemlerden daha fazlasını yaptığını; uygulamalar için bir platform olduğunu hatırlamak da önemlidir, bu nedenle Visa, AWS ve daha fazlası dahil olmak üzere birçok şirket/sektörle daha adil bir karşılaştırma yapılabilir!
Süreç çoktan başladı. İlk yükseltme olan İşaret Zinciri, Aralık 2020'de gönderildi. Bu, stake edenlerin sisteme katılmasına izin vererek stake etme için temel sağlar. Enerji verimliliği ile ilgili bir sonraki adım, madencilerin güvence altına aldığı mevcut zinciri, madenciliğin gerekli olmadığı İşaret Zinciri ile birleştirmektir. Zaman çizelgeleri şu aşamada kesin olmasa da bunun 2022'de gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Bu işlem Birleştirme olarak bilinir [eskiden "kenetleme" (docking) olarak anılırdı]. Birleştirme hakkında daha fazla bilgi.Ethereum yükseltmeleri hakkında daha fazla bilgi
Çoğu NFT, ERC-721 olarak bilinen tutarlı bir standart kullanılarak oluşturulur. Ancak, incelemek isteyebileceğiniz başka standartlar da var. ERC-1155 standardı, özellikle oyun alanında faydalı olan yarı değiştirilebilir token'lara izin verir. Ve daha yakın zamanda, NFT'lerin basımını çok daha verimli hâle getirmek için EIP-2309 önerildi. Bu standart, tek bir işlemde istediğiniz kadar basmanıza olanak tanır!
- Kripto sanatı verileri – Richard Chen, otomatik olarak güncellenir
- OpenSea: NFT İncili – Devin Fizner, 10 Ocak 2020
- NFT'lere yeni başlayanlar için kılavuz – Linda Xie, Ocak 2020
- Metaverse hakkında bilmeniz gereken her şey – Foundation ekibi, Foundation.app
- Hayır, CryptoSanatçıları Gezegene Zarar Vermiyor
- Artık bir ülkeyle eş güç harcanmıyor – Carl Beekhuizen, 18 Mayıs 2021
Bu, yukarıdaki enerji tahminlerimize nasıl ulaştığımızı açıklıyor. Bu tahminler bir bütün olarak ağ için geçerlidir ve yalnızca NFT oluşturma, satın alma veya satma süreci için geçerli değildir.
Madencilik ile güvence altına alınan bir sistemden stake ile güvence altına alınan bir sisteme geçişte gerçekleşen enerji tüketimindeki %99,95'lik azalma aşağıdaki veri kaynakları kullanılarak hesaplanmıştır:
44,49 TWh yıllık elektrik enerjisi, Ethereum madenciliği tarafından tüketiliyor - Digiconomist
Hisse ispatını çalıştırmak için gereken ortalama bir masaüstü bilgisayar saatte 0,06 kWh enerji kullanır – Silikon Vadisi güç tablosu (Bazı tahminler 0,15kWh'den biraz daha yüksektir)
Yazım sırasında, 16.405 benzersiz adreste 140.592 doğrulayıcı bulunuyor. Bunlardan 87.897 doğrulayıcının evlerinden stake ettiği varsayılmaktadır.
Evden stake eden ortalama bir kişinin, ortalama 5,4 doğrulayıcı istemciyi çalıştırmak için 100 watt'lık bir masaüstü kişisel bilgisayar kurulumu kullandığı varsayılmaktadır.
Evden çalışan 87.897 doğrulayıcı, yaklaşık 1.64 megawatt enerji tüketen 16.300 kullanıcı ediyor.
Doğrulayıcıların geri kalanı, borsalar ve stake hizmetleri gibi gözetimsiz stake ediciler tarafından yürütülür. Her 5,5 doğrulayıcı için 100w kullandıkları varsayılabilir. Bu, isabetli bir sayıya ulaşmak için gereğinden fazla yüksek bir tahmin.
Bu nedenle, Ethereum hisse ispatı toplamda 2,62 megawatt civarında bir enerji tüketir, bu da küçük bir ABD kasabası ile hemen hemen aynıdır.
Bu, Digiconomist'in Ethereum madencilerinin hâlihazırda tükettiği yıllık 44,94 TWh tahmininden toplam enerji kullanımında en az %99,95'lik bir azalmadır.
100.000 Visa işleminin maliyeti 149 kwH'dir - 2020 itibarıyla Bitcoin ağı işlem başına ortalama enerji tüketiminin VISA ağıyla karşılaştırılması, Statista
Eylül 2020 yıl sonunda 140.839.000.000 işlem gerçekleştirdiler – [Visa mali raporu 2020 4. Çeyrek](https://s1.q4cdn.com/050606653/files/doc_financials/2020/q4/Visa-Inc.-Q4-2020-Operational-Performance-Data. pdf)
Ölçeklenebilirlik yükseltmelerinin, ağın saniyede 25.000 ila şu anda teorik maksimum değer olan 100.000 işlem gerçekleştirmesine olanak sağlayacağı tahmin ediliyor. .
Parçalama, bugün yaklaşık 15 işlem olan işlem miktarının en az 64 katını mümkün kılacaktır. Bu, kullanıma giren parça zincirlerinin (ekstra veri ve kapasite) miktarıdır. Parça zincirleri hakkında daha fazla bilgi
Bu, yukarıdaki Visa örneğiyle karşılaştırabilmemiz için 100.000 işlemin ne kadar süreceğini tahmin edebileceğimiz anlamına gelir.
- Saniyede
15 * 64 = 960işlem.
- 100.000 işlemi işlemek için
100,000 / 960 = 104.2saniye.
104,2 saniyede, Ethereum ağı aşağıdaki miktarda enerji kullanacaktır:
Günlük
1.44kWh daily usage * 10,000 network nodes = 14,400kWh.
Bir günde 86.400 saniye bulunmaktadır, yani saniye başına
14,400 / 86,400 = 0.1666666667kWh eder.
Eğer bunu 100.000 işlemi gerçekleştirmenin aldığı süreyle çarparsak:
0.1666666667 * 104.2 = 17.3666666701 kWh.
Bu, Visa'da aynı miktarda işlem tarafından tüketilen enerjinin %11,6554809866'sıdır.
Ve unutmayın, bu, Ethereum'un saniyede işleyebileceği minimum işlem miktarına dayanmaktadır. Ethereum saniyede 100.000 işlem potansiyeline ulaşırsa, 100.000 işlem 0,16666666667 kWh tüketecektir.
Başka bir deyişle, Visa 100.000 işlem başına 149 kWh maliyetle 140.839.000.000 işlem gerçekleştirseydi, bu yılda tüketilen 209.850.110 kWh enerji anlamına gelir.
Ethereum bir yılda 5.256.000 kWh civarı harcar. Bu süre içerisinde 788.940.000.000 - 3.153.600.000.000 işlem potansiyeli bulunur.