Doğa Felsefesi ve Düşünürleri
Doğa felsefesi (Latince, philosophia naturalis) terimi tarihsel bağlamına göre çeşitli uygulamalara sahiptir.Modern bilimin gelişmesinden önce, “doğal felsefe” doğanın ve fiziksel evrenin nesnel olarak incelenmesine atıfta bulunur ve günümüzde doğa bilimi olarak adlandırılan şeyin, özellikle fiziğin muadili veya öncüsü olarak kabul edilir. 1790'dan yaklaşık 1830'a kadar yaygın olan bir Alman felsefi hareketi olan Naturphilosophie, esas olarak Friedrich Schelling ve GWF Hegel ile ilişkilidir ve materyalistlerin mekanizması ve atomizmi yerine organik ve dinamik bir fiziksel dünya kavramını savundu.
“Doğal Felsefe”
"Doğal felsefe" teriminin kullanımı, mevcut "bilim" teriminden önce geldi. "Bilim" kelimesi, bilgi veya çalışma ile eşanlamlıydı ve "doğal felsefe" terimi, "doğanın işleyişi" bilgisine veya çalışmasına atıfta bulundu. Bilimsel yönteme göre gerçekleştirilen deneyler (özel deneyimler) yoluyla bilginin edinilmesi, gözlem, spekülasyon ve mantıksal analiz türünün ötesinde özel bir çalışma dalı haline geldiğinde, doğa felsefesi “bilim” (Latince, scientia, "bilgi") oldu.
Modern bilimin biçimleri tarihsel olarak doğal felsefeden gelişmiştir. Daha eski üniversitelerde, köklü Doğa Felsefesi Kürsüsü bugün esas olarak fizik profesörleri tarafından işgal edilmektedir. Avrupa'da doğa felsefesi, yüksek ve geç Orta Çağlarda (13. ve 14. yüzyıllar), üniversite sisteminin yükselişinden sonra doruk noktasına ulaştı. 19. yüzyılda modern “bilim” ve “bilim adamlarının” ortaya çıkmasından önce, “bilim” kelimesi basitçe “bilgi” anlamına geliyordu ve “bilim adamı” etiketi yoktu. Isaac Newton'un 1687 tarihli bilimsel incelemesi, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Doğal Felsefenin Matematiksel İlkeleri) olarak bilinir.
Platon'un Doğa Felsefesi
Platon'un en eski diyaloglarından biri olduğu düşünülen Charmides'te, fiziksel bir sonuç üreten bilimler veya bilgi cisimleri ile vermeyen bilimler arasında ayrım yapıldı. Doğal felsefe, etik gibi pratik bir felsefe dalı yerine teorik olarak kategorize edildi. Sanata rehberlik eden ve doğanın felsefi bilgisinden yararlanan bilimler, elbette, mimarlık veya tıp gibi birçok pratik sonuç üretti, ancak bu yardımcı “bilimler”, doğa felsefesinin kapsamı dışında kabul edildi.
Aristoteles'in Doğa Felsefesi
Aristoteles, yaşam boyu süren doğa incelemesinde, fiziksel evreni, bir ilk nedene, evrenin hareketsiz bir hareket ettiricisine, maddesiz ve dolayısıyla algılanamaz olana bağlı olarak tanımladı. Metafizik adlı incelemesinde, bu ilk nedenin incelenmesine “birinci felsefe” (Metafizik) ve fiziğe veya maddi dünyanın çalışmasına “ikinci felsefe” olarak atıfta bulundu. İlk varlıklar algılanabilir olmadıklarından ve nedensel varlıklar olduklarından, yalnızca fiziksel varlıkların metafizik bir araştırması yoluyla incelenebilirlerdi. Fizikte Aristoteles, doğanın anlaşılması için genel bir çerçeve sağlayarak farklı türdeki doğal fenomenleri araştırdı. Antik Yunan filozofları, doğal dünyayla ilgili araştırmalarını gözlem yoluyla yürüttüler ve sonuçlarını yansıma ve mantıksal çıkarımdan çıkardılar.
Orta Çağ Doğa Felsefesi
Avrupa'da Orta çağ doğa felsefesi, üniversite sisteminin yükselişiyle ayırt edilen iki döneme ayrılabilir. 12. yüzyılda üniversitelerin yükselişinden önce, çoğunlukla doğa tarihi katalogları veya ansiklopedileri vardı, ancak doğa felsefesini ele alan çok az eser vardı. Bilimsel araştırmaların çoğu kilise okulları, manastırlar veya özel patronların himayesinde gerçekleşti ve en güçlü Yunan etkisi tıp eserlerinden ve Platon'un Timaeus'undan bir kısmı Calcidius tarafından yorumlanarak Latince'ye çevrildi. Bu dönemde, William of Conches'in Philosophia mundi (Dünya Felsefesi), Bernard Sylvester'ın kitabı da dahil olmak üzere, doğa felsefesini ele alan birkaç orijinal metin ortaya çıktı.
13. ve 14. yüzyıllarda, doğa tarihi, yedi liberal sanat, etik, metafizik, teoloji, tıp ve hukuktan farklı olarak orta çağ üniversitelerinin sanat fakültelerinde resmi bir konuydu. Aristoteles'in eserleri Latince'de kullanılabilir hale gelmişti ve doğa felsefesi çalışmaları genellikle Aristoteles'in Fizik, De Generatione ety yolsuzluk (Nesil ve Yok Olma Üzerine), De caelo (Göklerde) Meteoroloji'den kaynaklanan tartışmalar veya yorumlar biçimini aldı. Ruh Üzerine ve Parva Naturalia, psikoloji üzerine bir grup tez yazdı. Çok az bilimsel deney yapıldı ve araştırmalar çoğunlukla yeni orta çağ mantığı yöntemlerinin kullanımına dayanıyordu. Astronomi ve optik gibi matematiğe dayalı doğal dünya araştırmalarının genellikle doğa felsefesi alanının dışında olduğu düşünülürdü. Doğa felsefesi tıp ve teoloji için yararlı kabul edildi ve Oxford ve Paris'te, doğa felsefesindeki en orijinal çalışma, ruhun ve meleklerin doğası gibi teolojik sorunlara cevaplar aramak ya da çözme çabası içinde yapıldı. Hristiyan doktrinleri ile Aristotelesçi evren kavramları arasındaki çelişkiler.
Bilimsel Araştırma
Aydınlanma, büyük üniversitelerden bağımsız olarak, çoğu özel himaye altında yürütülen bilimsel deney ve keşiflerde büyük bir artış sağladı. Bilimsel araştırma yöntemleri yerleştikçe, çeşitli bilimsel araştırma alanlarının gelişmesi doğal felsefenin yerini aldı. Galileo (1564-1642), Francis Bacon (1561-1626) ve Robert Boyle (1627-1691), pratik deneysel gözlemin, vahiy edilmiş gerçeğe veya tamamen spekülatif bir yaklaşıma güvenmekten daha tatmin edici bir doğa anlayışı sağladığı inancını paylaştılar. Galileo deneyleri hakkında felsefi bir şekilde yazdı, ancak metodolojisi modern bilimsel araştırmaya benziyordu. Francis Bacon, doğa araştırmalarına çok daha meraklı ve pratik bir yaklaşım için öneriler getirdi. Orta Çağ skolastisizmi ve başarısız deneylerin sonuçları da dahil olmak üzere ayrıntılı deneysel sonuçların yayınlanmasında ısrar gibi yenilikler getirdi ve ayrıca gözlemsel iddiaları doğrulamanın bir yolu olarak deneylerin tekrarlanması için bir gereklilik.
Descartes'ın İkiliği
Rene Descartes (1596-1650) iki tür töz, madde ve zihin arasında ayrım yaptı. Bu sisteme göre, "madde" olan her şey deterministik ve doğaldır ve dolayısıyla doğa felsefesine aittir ve "zihin" olan her şey istemlidir ve doğal değildir ve doğa felsefesi alanının dışında kalır.
Doğa Felsefesi
1790'dan 1830'a kadar Alman felsefesi, edebiyatı ve biliminde yaygın olan bir hareket olan Naturphilosophie, esas olarak Friedrich Schelling ve GWF Hegel ile ilişkilendirilir ve materyalistlerin mekanizması ve atomizmi yerine organik ve dinamik bir fiziksel dünya kavramını savundu. Alman idealizminin felsefesinden kaynaklandı ve tek bir tözün farklı modları olarak Spinozan bir zihin ve madde kavramıyla Kartezyen zihin ve madde ikiliğine karşı çıktı. Hegel'in Doğa Felsefesi, doğayı tinsel bir kavramın bireysel örnekleri olarak tasvir etti ve doğaya, insanın yaşamına ve kişiliğine benzeyen bir “yaşam” ve bir “kişilik” verdi.
Doğa Felsefesinin Canlanması
Bilimdeki son keşifler ve gelişmeler, doğa felsefesinin yeni tartışmalarına yol açmış ve yeni araştırma alanları açmıştır. Doğa felsefesi artık doğal gerçekliğin temel özelliklerini ve bunların insanlık üzerindeki etkilerini araştırıyor. İnsanın doğayı anlaması, etik, ahlaki teori, metafizik ve antropoloji dahil olmak üzere birçok alanda inanç ve tutumları şekillendirir.
Güçlü yeni teknoloji, insan duyularının kapasitesinin çok ötesinde fiziksel olayların gözlemlenmesine ve ölçülmesine izin verir ve “maddenin” ve “algılanamaz” dünyanın doğası hakkında yeni düşüncelere ilham verir. Astronomi ve fizikte, kesinlikle doğru olduğu varsayılan belirli matematiksel ve geometrik ilişkilerin, sonsuz derecede daha büyük büyüklüklerde uygulandığında değiştiği, gerçeğin tanımı ve insan zihninin günlük pratik gerçekliği nasıl kavrayabileceği hakkında soruları gündeme getirdiği bulunmuştur ve aynı zamanda gerçeği daha geniş bir ölçekte kavrar.
İnsanlık, genetik mühendisliği, suni tohumlama, organ nakli, klonlama, gen tedavisi ve gübre ve böcek ilacı gibi kimyasal ajanların kullanımı gibi doğal biyolojik düzene müdahale etmenin yollarını geliştirdi. Bu, etikle ilgili yeni soruları gündeme getiriyor; insanoğlunun doğal büyüme ve çoğalma süreçlerine müdahale etmesinin ne zaman ve ne ölçüde uygun olduğu ve bu müdahalenin evrenin doğal dengesini bozup bozmayacağı. Yeni bir alan olan biyoloji felsefesi, bu sorunlara ve mutluluğun doğası ve yaşam kalitesi hakkındaki eski felsefi sorulara yanıt olarak hızla gelişiyor.
Kısa bir süre içinde modern teknoloji, insanların doğa üzerinde orantısız bir etkiye sahip olmasına izin verdi. İnsanlık, doğal çevreyi hızla yeniden şekillendiriyor ve bilim adamları ve bilim adamları, “doğanın” bu saldırıdan sağ çıkıp çıkamayacağını sorguluyor. Doğa felsefesinin bir başka alanı, artan dünya nüfusu arasında kaynakların etik kullanımı ve dağılımı, teknolojinin siyasi güç dengesi üzerindeki etkisi ve küresel standartları yönetmenin ve çatışan çıkarları çözmenin en iyi yolu ile ilgilidir. Örnekler, küresel ısınma konusundaki tartışmalar, nükleer silahların gelişimini engelleme çabaları ve balıkçılık gibi uluslararası kaynakları korumak için yasaların oluşturulmasıdır.
Metafizikte doğa felsefesi, “yaratılış bilimi” ve akıllı tasarım kavramları, organik bir bütün olarak evren fikri ve “doğaüstü dünyanın” tanımı ve fiziksel dünya ile ilişkisi ile ilgilidir. Bazı filozoflar ve bilim adamları, katı bir bilimsel deney, gözlem ve belgeleme metodolojisinin kendi başına fiziksel gerçekliğin yeterli bir şekilde anlaşılmasını sağlayıp sağlayamayacağını veya daha geniş bir çerçevenin gerekli olup olmadığını sorgulamaktadır.
Eğitim Neden Doğal Felsefeye İhtiyaç Duyar?
Doğa felsefesine ihtiyacımız var, çünkü o, şeylere giriş niteliğinde olsa da tutarlı bir genel bakış sağlıyor. Bilimlerin veya beşeri bilimlerin ayrıntılarına girmeden önce bizi bütün ve bütün olarak doğaya götürür. Bunu görmek için, aklın herhangi bir doğa bilimine başlamadan önce iki önsel bilgi türüne sahip olmamızı gerektirdiğini düşünün: duyusal bilgi ve entelektüel bilgi.
Birinci tür bilgiye duyulan ihtiyaç oldukça açıktır. Fizik, kimya veya biyoloji olsun, öğrencinin çalışmasının ampirik nesnelerine aşina olması gerekir. Goethe'nin deneyin, bilen insan özne ile doğal nesne arasında bir aracı olarak hizmet ettiği fikrini ciddiye alırsak, kişisel deneyim yoluyla doğaya geniş bir aşinalığın salt laboratuvar kanıtlarından daha üstün olduğunu anlarız. Doğa felsefesi öğrencileri, Aristoteles'in veya J. Henri Fabre'nin dikkatini taklit etmelidir. Bu daha dolaysız doğa bilgisi hem bilimin hem de beşeri bilimlerin temelini oluşturur.
Entelektüel bilgiye duyulan ihtiyaçla, bilime giriş ders kitaplarında bulunan teorileri veya matematiksel yasaları kastetmiyorum. Werner Heisenberg'in kabul ettiği gibi, sıradan dil, bilimin teknik dilinden önce gelir. Doğanın sırları olmak şöyle dursun, kolayca bilinebilen doğal dünyanın özelliklerini tanımlamak için ortak bir dil kullanırız. Bu fikirler, doğa bilimlerinin içinden büyüdüğü toprak veya elementlerdir. Bu nedenle, doğa bilimlerinin ömrü boyunca mevcutturlar ve onlara birleşik bir felsefi temel sağlarlar. Doğa felsefesi, daha spesifik doğa bilimlerini incelemeye devam etmeden önce, doğa hakkındaki her iki tür bilgiyi de organize etmemize ve sistematik olarak derinleştirmemize yardımcı olur. Doğayla ilgili en temel deneyimlerimizden ve fikirlerimizden geliştirilen kelime dağarcığı daha sonra doğa hakkında keşfedilen ayrıntılarla zenginleşir ve güçlenir.
Hangi Doğa Felsefesi?
Böyle bir doğa felsefesini keşfetmeyi kim başardı? Hegel'e mi dönüyoruz? Kant mı? En iyi bilim adamlarının önerdiklerinin bir kombinasyonu mu? Herakleitos yeniden diriliş mi? İnsan deneyiminin ve doğal düzenin birliğini bize tanıtan disiplinin rolünü kimin önerisi başarıyla dolduruyor? Bir aday önermek ve onu tüm gelenlere karşı savunmak bu deneme için çok büyük bir görev olduğundan, bir benzetmeyle yetinmek zorundayım.
Aristoteles ve onun orta çağ yorumcularından kaynaklanan bir doğa felsefesi geleneği zaten mevcuttur. Nasıl Thomist bir doğal hukuk teorisi, hakkında geniş kapsamlı bir hukuk bilimi ve anayasa hukuku geleneğinin geliştirdiği temel bilgiyi hala savunuyorsa, aynı şekilde bu Aristotelesçi-Thomistik doğa felsefesi de modern bilimler için temel olan bilgiyi savunacaktır. Modern bilimlerin karmaşıklıkları ve doğa felsefesinin rakip versiyonlarının iddiaları bu gelenek tarafından ele alınabilir. İnsan deneyiminin ve doğal düzenin birliğini bize tanıtan ihtiyaç duyulan disipline “doğal felsefe” adını verelim.