Koronavirüs salgını karşısında görülmedik hız ve boyutta önlemlere başvuruldu. CNN'in analizine göre dünya genelinde hükümetler ve merkez bankalarının bugüne kadar taahhütte bulunduğu destek paketlerinin büyüklüğü 7 trilyon dolara ulaştı.
Bu paketler merkez bankalarının yeni para basması, tahvil ve hisse senedi fonları satın almasının yanında kamu harcamaları, kredi garantileri ve vergi indirimlerini de içeriyor.
Bu tutara ABD Senatosu'ndan geçen 2 trilyon dolarlık teşvik paketi ve Japonya'da gelecek ay onaylanması beklenen 274 milyar dolarlık önlemler de dahil.
Avrupa'nin en büyük ekonomileri Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve İspanya da milyarlarca dolarlık paketler açıkladı.
Kriz Haziran'dan sonra da devam ederse…
Uzmanlar 2008'deki küresel mali kriz sırasında alınan ve o dönem için bir rekor kabul edilen önlemlerin şimdikine kıyasla çok küçük kaldığına dikkat çekiyor.
Ekonomistler bununla birlikte, krizin Haziran'dan sonra da devam etmesi halinde açıklanan paketlerin yetersiz kalacağını vurguluyor.
Bank of America'nın ekonomistlerinden Joseph Song "İki trilyon dolar, salgının etkilerini telafi edebilmek için gerekli olan asgari miktar. Ekonominin en az 3 trilyon dolarlık bir teşvik paketine ihtiyacı var" dedi.
Morgan Stanley'nin baş ekonomisti Chetan Ahya'ya göre, barış döneminde küresel ekonomik büyüme en son 1938'de bu kadar baskı altındaydı.
Dünyanın en büyük ekonomilerini temsil eden G20 ülkelerinin liderleri, Perşembe günü salgının yol açtığı zararın telafi edilmesi ve küresel büyümenin yeniden büyümeye geçmesi için "ne gerekiyorsa yapacaklarını" söyledi.
Liderler video konferans aracılığıyla yayımlanan ortak bildiride, "Aldığımız önlemler, küresel ekonominin yeniden ayaklarının üzerinde durabilmesi, büyümenin tesisi ve istihdamın korunması için sağlam bir zemin oluşturacak" dediler.
'Ekonomik düzelme zaman alacak'
Fakat uzmanlara göre dev teşvik paketleri salgının yol açtığı ekonomik sıkıntıları bir ölçüde hafifletebilecek.
İşsizlik ödenekleri ve diğer ödemeler, belki insanlara ihtiyaç duydukları yardımı sağlayacak ama, restoranlar, barlar açılmadan, insanlar işlerine dönmeden ve seyahatler başlamadan hayat normale dönmeyecek.
Çin, bu süreçten sonra bile ekonomik düzelmenin zaman alacağını söylüyor.
Dünya genelinde büyük ekonomilerin açıkladığı teşvik paketleri şu önlemleri içeriyor:
ABD
Senato'dan geçen 2 trilyon dolarlık teşvik paketinin bugün Temsilciler Meclisi'nde de onaylanması bekleniyor.
Paket, bireylere doğrudan ödemeleri, işsizlik yardımlarının artırılmasını ve 500 milyar dolarlık kredi programını içeriyor.
Kongre aşı programına kaynak aktarımı ve testleri pozitif çıkanlara iki hafta ücretli izin verilmesi için 112 milyar dolarlık bir paketi onayladı.
Merkez Bankası 700 milyar dolarlık bir varlık alom programı açıkladı.
İngiltere
Hükümet 330 milyar sterlinlik (397 milyar dolarlık) bir teşvik paketi açıkladı.
Maliye Bakanlığı ayrıca, işe gidemeyen çalışanların en az üç ay süreyle maaşlarının yüzde 80'inin devlet tarafından ödeneceğini açıkladı.
Yapılacak ödeme 2.500 sterlinle (2.900 dolar) sınırlandırıldı ve bu desteğin toplam maliyetinin ne kadar olacağı henüz belli değil.
Hükümet dün de serbest çalışanlara her ay, son üç yıldaki kârlarının ortalamasının yüzde 80'ı oranında ödeme yapılacağını duyurdu.
Merkez Bankası, 200 milyar sterlinlik (242 milyar dolar) devlet ve şirket tahvili alacağını açıkladı.
Avrupa Birliği
Almanya 750 milyar euroluk bir kurtarma paketi açıkladı.
Paket, işletmelere kredi verilmesini ve devletin doğrudan bu şirketlerden hisse almasını da içeriyor.
Fransa küçük işletmeler ve işsiz kalanlar için 45 milyar Euro'luk bir paket açıkladı. Hükümet ayrıca şirketlere 300 milyar dolarlık kredi garantisi sağlayacağını duyurdu.
İtalya, çalışanlara yardım ve sağlık sisteminin desteklenmesi için 25 milyar Euro'luk bir paketi onayladı.
İspanya'nın açıkladığı paketin büyüklüğü 200 milyar euro.
Avrupa Merkez Bankası daha önce açıkladığı 120 milyar dolarlık pakete ek olarak 2020'den önce 750 milyar euroluk devlet ve özel şirket tahvili alımı öngören bir programı onayladı.
Çin
Şimdiye kadar 116,9 milyar yuanlık (16,4 milyar dolar) bir teşvik paketi açıklayan hükümet, vergi ve harçlar için 800 milyar yuanlık (112,5 milyar dolarlık) bir program uygulayacağını duyurdu.
Hükümet ekonomiyi düzlüğe çıkarmak için trilyonlarca dolar harcayabileceğini söylüyor.
Çin Halk Bankası (Merkez Bankası) salgından etkilenen işletmelere toplam 162 milyar dolar kredi kolaylığı sağlayacağını duyurdu.
Japonya
Hükümetin önümüzdeki haftalarda 30 trilyon yenlik bir teşvik programı açıklaması bekleniyor.
Merkez Bankası 55 milyar dolarlık daha borsa yatırım fonu alacağını bildirdi.
Hindistan
Hindistan Hükümeti sokağa çıkma yasağının başlamasından 36 saat sonra 22,6 milyar dolarlık bir yardım paketi açıkladı.
Paket, sağlık harcaması ve gıda desteğiyle çalışanlara yardımları içeriyor.
Kaynak: BBC TürkçeGüncelleme Tarihi: 27 Mart 2020, 16:42