Pres Nedir?
Pres nedir yahut pres ne demek, en basit şekilde tanımlayacak olursak top rakipte olan futbolcuya bir veya birden fazla oyuncu ile beraber yapılan tempolu baskıdır. Futbolda ki pres yapma stratejisi futbolun ortaya çıktığı ilk andan itibaren var olmamıştır.
1934 senesinde bir Buz Hokeyi antrenörü olan Thomas Patrick Gorman'ın aklına bir fikir geldi. Her zaman ki gibi arkada bekleyerek rakibi üzerine çekmektense ileri doğru gidip agresif bir şekilde baskı yaparak rakibin atağa çıkmasını engellemek. Gorman'ın bu taktiği fazlasıyla cesurcaydı çünkü takım halinde ön tarafta yapılan baskıda herkes agresif, tempolu ve son derece dikkatli olmalıydı ki yapılan baskı sonucunda gol yeme tehlikeside vardı. Önde baskı yada önde pres taktiğinin uygulandığı ilk 4 maçtada galibiyet alamayan Gorman'ın ekibi daha sonralarda bu taktiği agresiflik ve yüksek tempoyla birleştirerek başarılı sonuçlar almaya başladı ve sezon sonunda takımını şampiyon yapmayı başardı. Gorman, NHL (ABD Ulusal Hokey Ligi) kulüplerinden Chicago Blackhawks?ın teknik adamı olarak sporcularına verdiği tekniği ?önde basmak? ibaresini söylüyordu. Ancak günümüzde bu tabir yerini "pres yapmak" adını almış durumda. Önde basmak yada pres yapma taktiğini futbola uyarlamak çok zor gözüküyordu çünkü futbol daha fazla oyuncuyla oynandığı gibi birde futbol sahası hem enlem hemde boylam olarak çok daha büyüktü. Sahanın büyük olması dayanıklılık sorununu ortaya çıkaracaktı. Buz hokeyinde devamlı olarak oyuncu değiştirme hakkı bulunurken futbolda bu sayı sadece 3'tü. Futbolda bu anlayışı benimseyerek başarılı olmak isteyen bir çok takım olsada hiçbiri aslında istediği sonucu alamamıştı. Ta ki 1974 yılında Batı Almanya'da evsahipliğine Dünya Kupasına kadar. 1974 Dünya Kupası?nda Rinus Michels?in çalıştırdığı Hollanda, maçın ilk dakikasından itibaren rakibe ön tarafta baskı uygulayarak atağa çıkmasını engelliyor ve topu kaybetmeleri için onları zorluyordu. Bu oyun anlayışı ile dikkat çeken ve beğenilen Hollanda Milli Takımının taktiği herkesçe "Total futbol" adını almıştı.
Fakat tekniğin futboldaki oluşturucusu Rinus Michels pres futbolu adını söylemekteyim. Hollanda oyununu yakından izleyen yazar David Winner ise Michels?in pres oyununu ?Grup halinde avlanmak ve savunmayı yarı sahada yapmak? tabirini kullanmıştır. Avrupa'da son dönemin en iyi önde pres uygulumalarınıda Jurgen Klopp'un Dortmund'u ve Mauro Pochettino'nun Tottenham'ı olarak tanımlayabiliriz. Bununla alakalı bir soruya Pochettino "Dortmund ile oyun yapımız bir değil" dediysede birçok kişi tarafından fazlasıyla benzetildi. Ligimizde ise önde pres yapan takımlara örnek vermek çok kolay değil. Belki ligimizin majör takımları büyüklük psikolijisine girerek rakiplerin kendi yarı alanında atağa çıkarken önde baskı yapmaya başlıyor ki buda tek bir santraforla oluyor.
Önde değil ancak arkada yapılan prese verilecek en iyi örnek 2015-2016 sezonundaki Aykut Kocaman'ın Konyaspor'u olacaktır. Özellikle büyük takımlara karşı kaleyi neredeyse 11 oyuncunun tamamıyla kapatarak bir oyun yapısı içine giren Konyaspor takımı kimsenin beklemediği bir şekilde ligi 3. tamamlamış ve Uefa Avrupa Ligi'ne gitmeye hak kazanmıştı. Bir diğer arkada kapanan takımda aynı sezon içindeki Osmanlıspor olarak tanımlayabiliriz. Ancak Osmanlıspor'da şöyle farklı bir durum vardıki Mustafa Reşit Akçay hızlı kanat oyuncularını çok etkin kullanarak kontra atak nasıl yapılır sorusunun cevabını herkese vermişti. Bu taktiği öyle bir uygulamıştı ki Osmanlıspor ilk kez gittiği Uefa Avrupa Ligi gruplarını lider olarak tüm Avrupa'da kim bu Türk takımı diye sorulmaya başlanmıştı.
Hazırlayan : Enes Kutukcu