ABD’de federal yönetim ile yerel idareler arasındaki yetki karmaşası, kasırga sonrası yardım çalışmalarını aksatırken, afete müdahalede geç kalındı, ordudan yardım istemek sorumluların aklına sonradan geldi. Bütün bu kaostan sorumlu tutulan ise Federal Kriz Yönetim Merkezi Başkanı Michael Brown...
Kasırgadan sonra yardım çalışmalarının gecikmesi tartışmalara neden oldu
Federal Kriz Yönetim Merkezi 1979 yılında çeşitli sivil savunma ve yardım kuruluşlarını çatısı altında toplamıştı. “Birlikten kuvvet doğar” düşüncesiyle kurulan Kriz Yönetim Merkezi’nin öncelikli görevi ABD’deki muhtemel afet ve nükleer saldırı sonrasının acil yardım çalışmalarını koordine etmekti.
Adının baş harflerinden oluşan FEMA kısa adıyla anılan bu merkezin varlığından 1992 yılındaki Andrew Kasırgası’na kadar kimsenin haberi olmamıştı. Florida eyaletinde büyük maddi hasara yol açan Andrew Kasırgası’ndan sonra dönemin Başkanı Bill Clinton tecrübeli bir uzman olan James Witt’i teşkilat başkanlığına atamıştı.
James Witt, 20 milyon dolarlık sınırlı bütçesiyle işe başladıktan sonra Kriz Yönetim Merkezi’ni baştan sona yenilemiş, önleyici tedbirlere öncelik tanımış ve ABD’nin deprem kuşağı üzerinde bulunan batı eyaletlerindeki binaların dayanıklı hale getirilmesini teşvik etmişti.
FEMA’nın öncelikleri değiştirilmişti
George W. Bush 2001 yılında başkanlık görevine başladığında ise depremle mücadele programına son verdi ve 11 Eylül terör saldırılarının ardından FEMA’nın öncelikleri değiştirildi. Kriz yönetim merkezinin asli görevi artık biyolojik ve kimyevi terör saldırılarında halkı korumaktı.
2003 yılında Yurt Savunması Bakanlığı’nın kurulmasıyla birlikte FEMA bağımsız kurum statüsünü kaybederek, yeni ihdas edilen süper bakanlığa bağlandı. Böylece Kriz Yönetim Merkezi, Beyaz Saray ile doğrudan iletişim kurma yetkisini kaybetti. Eski başkanlardan Bill Clinton, Katrina Kasırgası’ndan sonra bu yapılanmanın ne kadar yanlış olduğunun ortaya çıktığını şöyle dile getirdi:
“Kriz yönetimiyle ilgili koordinasyon çalışmalarını tek elden yürütecek bir makam kalmadı. Yurt Savunması Bakanlığı 11 Eylül’ün tekerrürünü ya da yeni terör saldırılarını önleme amacıyla kuruldu. Ama doğal felaket apayrı bir şey. Bana göre, eski sistem daha iyiydi ve durumu yeniden değerlendirmemiz gerekir.”
Şimşekler Brown üzerinde
2003 yılında Bush tarafından kriz yönetim merkezi başkanlığına atanan Michael Brown da şimşekleri üzerine çekiyor. Brown, Katrina Kasırgası’nda ağır sonuçlara yol açan hatalı bir kararla, AMTRAK demiryolu şirketinin trenlerini hizmete sunmasına rağmen afetzedelerin otobüslerle tahliye edilmesini emretti. Binlerce New Orleans sakininin kongre merkezine sığındığını televizyondan öğrenen Michael Brown, hayatı boyunca avukatlık mesleğinin dışına çıkmadığı ve doğal felaketlerden anlamadığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
Eleştirilere yanıt veren Federal Kriz Yönetim Merkezi Başkanı Brown ise “FEMA’nın danışmanlığını yaptım. 11 Eylül terör saldırıları sırasında FEMA’nın çalışmalarını koordine ettikten başka 146 ayrı afette daha kurtarma çalışmalarının sorumluluğunu üstlendim. Orman yangınları, hortumlar ve kasırgaların hiç de yabancısı değilim” diyor.