Büyük İmparatorluklar
Büyük imparatorluklar: Ortadoğu’da ilk uygarlıklar kurulduktan sonra, bölgede oturan halklar topraklarını genişletip büyük imparatorluklar kurmaya başladılar. Askeri güçlerini kullanarak kendilerinden daha zayıf toplulukları egemenlikleri altına alıp, vergi ve haraç ödemeye, kendilerine ticaret ayrıcalıkları tanımaya zorladılar.
Hititler
İ.Ö 2000 dolaylarında Anadolu’ya yerleşen Hititler, Kral Suppiluliuma döneminde (y. İ.Ö 1386-İ.Ö 1348) bir imparatorluk kurdular. İ.Ö 1294’te Filistin’e egemenlik için yapılan Kadeş savaşında Mısırlılarla çarpıştılar. Mısırlılar savaşı kazandıklarını iddia ettilerse de, geri çekildiler.
Hitit Uygarlığı
Hititler tarihinin son dönemleri konusunda eldeki bütün bilgiler, bu halkın başkenti Boğazköy’de (Hattuşaş) bulunmuş 10 000 çivi yazılı levhadan elde edilmiştir. Hititlerden günümüze kalmış zanaatçılık ürünleri azdır.
Asurlular
Asur İmparatorluğu‘nu ilk dönemlerinde Tiglatpileser (İ.Ö 1114-1076) yönetti. Asurlular kıyıcılıklarıyla ün salmışlardı; komşularının topraklarını yağmalar, korku ve dehşet saçarlardı. Avcı kral Asur sarayının duvarları çok güzel resimlerle süslenmiştir. Aşağıda, Kral Ashurbanipal bir aslanı öldürürken canlandırılmıştır.
Mısırlılar
Mısır‘da İ.Ö 1550’de kurulan Yeni Krallık, Filistin’i (Kenan ülkesi dahil), Suriye‘yi ve Nil‘in güneyindeki toprakları (Nübye) da kapsıyordu. Bu gelmiş geçmiş en büyük Mısır İmparatorluğuydu.
İbraniler
Mısırlıların Kenan ülkesini ele geçirmesiyle, bölgede yaşayan İbranilerin çoğu Yahudiyelerine kaçtı.
Kardeliler
Nabukodonosor II , Babil kentini İ.Ö 605′ te yeniden kurdurup, yurt özlemi çeken İranlı eşi için Babil’lin ünlü asma bahçelerini yaptırdı.
Önemli Buluşlar
Hitit Arabaları
Hititler düşmanın piyade gücünü kırmak için, ilk kez olarak sistemli biçimde arabalardan yararlandılar.
Asur Donanması
Asur askerleri hızlı akan ırmakları geçebilmek için su geçirmeyen hayvan derileri kullanarak yüzdüler.
Mısır’da Matematik
İ.Ö 1600 dolaylarında yazılmış olan Rhind papirüsünden, Mısırlıların matematikte ileri, geometri ve aritmetikte yetenekli oldukları anlaşılmaktadır.
Yıldız Hayranları
Kaldeliler uzun vadeli gök bilim kayıtları yapan ilk halk oldu; bu kayıtları balmumuyla kaplı tahtalar üstüne yazıyorlardı.
Olmekler
Orta Amerika’daki en eski uygarlıklardan birini kuran (İ.Ö 1300-İ.Ö 400) Olmekler, Meksika körfezi ile Büyük Okyanus arasındaki bölgede yaşıyorlar ve günümüzün Meksika‘sıy la, Kosta Rika‘sıyla ticaret yapıyorlardı. Taşları yontarak yaptıkları dev insan başlarından bazıları, günümüzde de ayakta durmaktadır.
Chavin Uygarlığı
Güney Amerika‘daki en eski (İ.Ö yaklaşık 900) uygarlıklardan biri olan, And dağları bölgesinde (Peru) gelişen Chavin uygarlığının halkı çiftçiydi. Bir bölümü yer altından giden 9 km uzunluğunda bir sulama kanalı yapmışlardır.
Etrüskler
Etrüskler y. İ.Ö 1000’den başlayarak, aralarında yerleşik ilişkiler bulunan kent-devletlerde yaşadılar. Etrüsk çiftçileri eski Yunan pazarlarına ürün sağlıyor, zanaatçıları yüksek kaliteli tunç işleri, çömlekler ve duvar resimleri yapıyorlardı. Daha sonra Romalılar bu ırkı da, dillerini de ortadan kaldırdılar.
Gezginler Ve Tüccarlar
Mykenaililer denizci Yunanlılardı; savaşa ve ticarete dayalı bir Akdeniz imparatorluğu oluşturdular. Onları kuzey Filistin’de yaşayan ve daha barışçı olan Fenikeliler izleyerek, Akdeniz kıyılarında ticaret üsleri kurdular.
Mykenai Zenginleri
Mykenai yerleşme yerlerinde, bir Mykenai kralının ölüm maskesi (solda) gibi insanı şaşırtıcı altın eşyalar bulunmuştur.
Μykenai Αntar
Mykenaililer krallarına taştan büyük mezarlar yaptılar. Atreus Hazinesi (yukarıda) İ.Ö 1250 dolaylarında imoloz taşından yapıldı ve üstü topraktan yapay bir tümsek le örtüldü.
Fenikeli Tacirler
Fenikeli denizciler Akdeniz koylarında ticaret merkezleri kurup, cam eşya ve deniz hayvanı kabuklarından elde edilen bir maddeyle boyanmış lal rengi kumaş ticareti yaptılar. Gemilerini yapmak için kuzey Filistin’deki anavatanlarından ağaç getirdiler.
Mykenaililer Ve Fenikeliler
Mykenaililer yaklaşık İ.Ö 1600’den 1200’e kadar Güney Yunanistan’a egemen oldular. İ.Ö 1000 dolaylarında Fenikeliler, günümüzde Lübnan‘da bulunan Sur, Sayda ve Biblos gibi kentlerden yola çıkarak Akdeniz kıyılarında ticaret merkezleri kurmaya başladılar.
Şang Sülalesi Döneminde Çin
Çin’i İ.Ö 1600 dolaylarından İ.Ö 1027’ye kadar Şang sülalesinden krallar yönetti. Bu sülale döneminde hayranlık uyandırıcı tunç işleri, koşum takımı da bulunan iki tekerlekli yük arabaları üretildi. Yazı geliştirildi; ayrıca kent uygarlığı büyük ölçüde gelişti. Para olarak deniz kabukları kullanıyorlar, yeşim taşından yapılmış çok güzel oymaları, çok uzak ülkelere bile satıyorlardı.
Şang sülalesi döneminde fal bakmak için, insanlar gelecekleriyle ilgili soruları sığır kemiklerinin üstüne yazıp kemikleri ısıtırlar ve ortaya çıkan çatlakları yorumlarlardı.
Önemli Kişiler
- Ramses II İ.Ö 1279-İ.Ö 1213 Büyük asker firavun; Kadeş’te Hititlerle çarpıştı
- Davud İ.Ö 962 ibrani kralı (peygamberi); İsrail’i birleştirip Kudüs’ü başkent yaptı.
- Homeros İ.Ö 800 Büyük Yunan epik şairi; İlyada ve Odysseia’nın yazarı.
- Romulus İ.Ö 700 Kardeşi Remus’la birlikte Roma’yı kuran efsane kahramanı .
- Nabukodonosor İ.Ö 630-İ.Ö 562 Kalde kralı; Kudüs’ü aldı; Babil’i yeniden kurdu .
- Asurbanipal öl. İ.Ö 627 Son büyük Asur kralı; Ninova’da eski Ortadoğu’nun ilk katalogu çıkarılmış kitaplığını kurdurdu.
- Sapphoy İ.Ö 600 Midilli adasında yaşamış Yunanlı kadın şair.