CNN
–
Brezilya’da seçim günü yaklaşırken, önde gelen iki başkan adayı – eski cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva ve mevcut lider Jair Bolsonaro – seçmenleri etkilemek için çabalarını hızlandırdı.
Ancak Perşembe günü yayınlanan Datafolha anketine göre, seçmenlerin %85’inin çoktan kararlarını verdiklerini söylediği bir ülkede bu zorlu bir görev.
Genellikle Lula olarak anılan da Silva için daha fazla oy, ikinci tur oylamaya gerek kalmadan ilk tur oylamada zafer anlamına gelebilir. Bu arada, aynı ankete göre Bolsonaro rakibinin 14 puan gerisinde kaldığı için yetişmesi gerekiyor.
Brezilyalılar, seçimlerin ilk turunda 2 Ekim Pazar günü bir sonraki cumhurbaşkanını seçecek. Aynı tarihte, ülkenin 26 eyaleti ve federal bölge için valiler, senatörler, federal ve eyalet milletvekilleri de seçilecek.
Oylamanın Brezilya’da yerel saatle sabah 8’de (07:00 ET) başlaması planlanıyor ve yerel olarak 17:00 (16:00 ET) sona eriyor.
Brezilya seçim sisteminde, kazanan bir adayın oyların %50’sinden fazlasını alması gerekiyor. Hiçbir aday bu barajı geçemezse, seçeneklerin ilk turdan iki adaya kadar daraltılacağı ikinci bir oylama yapılacak.
Brezilya’da, kamuoyu yoklamaları her zaman adayların ilk turda (diğer tüm adaylarla rekabet halindeyken) ve ikinci turda (sadece en iyi iki adayla) potansiyel performanslarını tahmin eder.
156 milyondan fazla Brezilyalı oy kullanma hakkına sahiptir.
Bolsonaro ve Lula açık ara izlenecek adaylar. Diğer adaylar da yarışta olsalar da, tek haneli yüzdelerle anket yapıyorlar ve fazla rekabete girmeleri pek mümkün değil.
76 yaşındaki Lula, 2003’ten 2006’ya ve 2007’den 2011’e kadar iki dönem Brezilya Devlet Başkanıydı. Bir ünlü olarak siyaset sahnesine ilk olarak 1970’lerde askeri rejime meydan okuyan işçi grevlerinin lideri olarak girdi.
1980’de, Brezilya’nın ana sol siyasi gücü haline gelen İşçi Partisi’nin (PT) kurucularından biriydi. Lula’nın başkanlık dönemleri, ülkedeki yoksulluğu ve eşitsizliği azaltmayı amaçlayan programlarla damgalandı, ancak aynı zamanda hükümet tekliflerini desteklemek için kongre temsilcilerine ödeme yapılmasını içeren bir yolsuzluk planının ifşa edilmesiyle sarsıldı. Olaya karıştığına dair kanıt bulunmadığından, Lula’nın kendisi bu planın soruşturmasına hiçbir zaman dahil edilmedi.
Lula’nın cumhurbaşkanlığı kampanyası şimdi daha yüksek kamu harcamalarına izin verecek yeni bir vergi rejimi vaat ediyor. Bolsonaro hükümeti sırasında geri dönen ülkedeki açlığı sona erdirme sözü verdi. Lula ayrıca Amazon’daki karbon emisyonlarını ve ormansızlaşmayı azaltmak için çalışma sözü veriyor.
Bolsonaro, 2018’de Cumhurbaşkanlığı için adaylığını koymadan önce 27 yıl federal milletvekili olan eski bir ordu yüzbaşısı. Bu sürenin çoğunda siyasette marjinal bir figür olan Bolsonaro, 2010’ların ortalarında daha radikal sağcı bir lider figürü olarak ortaya çıktı. PT’yi ana düşmanı olarak algılayan hareket.
Bir Başkan olarak Bolsonaro, önemli evanjelik liderler tarafından desteklenen muhafazakar bir gündem izledi. Hükümeti ayrıca Amazon’daki toprakların acımasızca sömürülmesine verdiği destekle tanındı ve rekor ormansızlaşma rakamlarına yol açtı. Çevreciler, bu seçimde yağmur ormanlarının geleceğinin tehlikede olabileceği konusunda uyardılar.
Bolsonaro, programında madenciliği artırmayı, kamu şirketlerini özelleştirmeyi ve enerji fiyatlarını aşağı çekmek için daha sürdürülebilir enerji üretmeyi vaat ediyor. Auxilio Brasil olarak bilinen aylık 600 R$ (kabaca 110 ABD$) ödemeye devam etme sözü verdi.
Oy sayımı, Pazar günü oyların (çoğunlukla elektronik) kapanmasından hemen sonra başlar.
Brezilya’nın seçim yetkilileri, ilk turdaki kesin sonuçların o akşam, yani 2 Ekim’de resmen açıklanmasını beklediklerini söylüyorlar. Bunlar seçim mahkemesinin internet sitesinde yayınlanacak.
Son birkaç seçimde, sonuçlar oylama bittikten iki ila üç saat sonra resmen ilan edildi. Önde gelen aday geçerli oyların yarısından fazlasını toplayamazsa, 30 Ekim’de ikinci tur yapılacak.
Gözlemciler, tüm adayların oylama sonucunu herkese açık olarak kabul edip etmediğini görmek için yakından izleyecekler. Şiddet içeren söylemlerle taraftarları kovmakla suçlanan Bolsonaro, sonuca şüpheler ekmeye çalıştı ve “en az yüzde 60” kazanmazsa sonuçların şüpheli görülmesi gerektiğini söyledi.
Hem kendisi hem de muhafazakar Liberal Partisi, Brezilya’nın elektronik oy sisteminin sahtekarlığa açık olduğunu iddia etti – eski ABD Başkanı Donald Trump’ın yanlış seçim iddialarıyla karşılaştırmalar yapan tamamen asılsız bir iddia.
Brezilya’da elektronik oylamada kanıtlanmış hiçbir seçmen sahtekarlığı örneği yoktur.
Yüksek Seçim Mahkemesi de sistemdeki kusur iddialarını “gerçekte hiçbir dayanağı olmayan yanlış ve asılsız” olarak reddetmiştir.