

Türkiye Hudut ve
Sahiller Saðlýk Genel Müdürlüðünden:
ULUSLARARASI GÝRÝÞ NOKTALARINDA UYGULANACAK ÇEVRE
SAÐLIÐI ÝÞLEMLERÝNE DAÝR YÖNETMELÝK
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliðin amacý, Uluslararasý Saðlýk Tüzüðünün uluslararasý giriþ noktalarýnda çekirdek kapasite gereklilikleri kapsamýnda öngördüðü çevre saðlýðý iþlemlerinin yürütülmesi konusunda görevli kurum ve
kuruluþlarýn çalýþmalarýnda koordinasyonun
saðlanmasýna iliþkin usul ve esaslarý kapsar.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayýlý Umumi Hýfzýssýhha Kanununun 29 uncu maddesine, 27/12/1972 tarihli
ve 7/5578 sayýlý Bakanlar Kurulu Kararýyla yürürlüðe konulan Uluslararasý Saðlýk Tüzüðüne,11/10/2011 tarihli ve 663 sayýlý Saðlýk Bakanlýðý ve Baðlý Kuruluþlarýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci ve 40 ýncý maddelerine dayanýlarak çýkarýlmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Atýk: Herhangi bir faaliyet sonucunda oluþan, çevreye atýlan veya býrakýlan her türlü maddeyi,
b) Atýk kontrolü yönetimi: Giriþ noktalarýnda, atýk yönetimi iþlemlerinin kontrolü, takibi ve denetimi ile atýk kaynaklý potansiyel risklerin tespitinin ve deðerlendirilmesinin
saðlanmasýný,
c) Bakanlýk: Saðlýk Bakanlýðýný,
ç) Çevre kirliliði: Çevrede meydana gelen ve canlýlarýn saðlýðýný, çevresel deðerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etkiyi,
d) Çevre saðlýðý: Bir canlýnýn yaþamýný sürdürmek için içinde bulunduðu ortamda ihtiyaçlar piramidi içerisinde etkileþime girdiði her türlü faktörün istenmeyen etkilerinin engellenmesi amaçlý fikir ve faaliyetleri,
e) Enfeksiyon:
Halk saðlýðý riski oluþturabilecek
enfeksiyöz bir etkenin bir insanýn ya da hayvanýn bedenine girmesi ve geliþmesi veya çoðalmasýný,
f) Enfestasyon:
Ýnsan organizmasýnda çok hücreli asalak mikroorganizmalarýn oluþturduðu hastalýklarý,
g) Genel Müdürlük: Türkiye Hudut ve Sahiller Saðlýk Genel Müdürlüðünü,
ð) Gýda güvenliði yönetimi: Giriþ noktalarýnda, gýda kontrol ve denetimini, gýda iþleklerinin teknik ve hijyen kurallarýna uygunluðunu, gýda ve gýda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin uygunluðunu, gýda kalitesinin izlenmesini, numune alýnmasýný ve her aþamada kirlenmeden
korunmasý amacýyla gýda kaynaklý potansiyel risklerin tespitinin ve deðerlendirilmesinin saðlanmasýný,
h) Halk saðlýðý riski: Uluslararasý düzeyde yayýlabilecek veya ciddi ve doðrudan bir tehlike gösterebilecek durumlar baþta olmak üzere, insan saðlýðýný olumsuz yönde
etkileyebilecek kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer bir olay ihtimalini,
ý) Ýçme-kullanma suyu: Genel olarak içme, yemek yapma, temizlik ve diðer evsel amaçlar ile gýda maddelerinin ve diðer insani tüketim amaçlý ürünlerin hazýrlanmasý, iþlenmesi, saklanmasý ve pazarlanmasý amacýyla kullanýlan, orijinine bakýlmaksýzýn, orijinal haliyle ya da arýtýlmýþ olarak ister kaynaðýndan isterse daðýtým aðýndan temin edilen ve 17/2/2005
tarihli ve 25730 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Ýnsani Tüketim Amaçlý Sular Hakkýnda Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun sularý,
i) Ýnsani tüketim amaçlý su: Orijinal haliyle ya da iþlendikten sonra, daðýtým aðý, tanker, þiþe veya kaplar ile tüketime sunulan içme, piþirme, gýda hazýrlama ya da diðer evsel amaçlar için kullanýlan bütün sular ile suyun kalitesinin, gýda maddesinin nihai halinin saðlýða uygunluðunu etkilemeyeceði durumlar
haricinde insani tüketim amaçlý ürünlerin veya gýda maddelerinin
imalatýnda, iþlenmesinde,
saklanmasýnda veya pazarlanmasýnda kullanýlan bütün sularý,
j) Ýþletmeci kuruluþ: Uluslararasý giriþ noktalarýnda bulunan kamu kurum ve kuruluþlarýný, özel iþletmeleri veya bu
alanlardaki sýhhi ve gayrisýhhi müessese iþletmelerini,
k) Kapalý alan hava kalitesi kontrolü yönetimi: Giriþ noktalarýnda, kapalý alan hava kalitesinin izlenmesi ve denetlenmesi amacýyla hava kaynaklý potansiyel risklerin tespitinin ve deðerlendirilmesinin saðlanmasý ile kontrol önlemlerinin alýnmasý, aldýrýlmasý ve/veya tavsiye edilmesini,
l)
Kontaminasyon: Bir insan ya da hayvan bedeninin yüzeyinde, tüketilmek üzere hazýrlanmýþ bir ürünün içinde ya da üzerinde ya da içinde veya taþýtlar da dahil diðer cansýz maddeler üzerinde halk saðlýðý riski oluþturabilecek
enfeksiyöz ya da toksik etkenin ya da maddenin varlýðýný,
m) Merkez:
Genel Müdürlüðün havalimaný, liman ve gerektiðinde bazý kara hudut kapýlarýnda bulunan saðlýk denetleme merkezlerini,
n) Rezervuar: Ýçinde enfeksiyöz etkenin doðal bir þekilde yaþadýðý ve varlýðý, halk saðlýðý riski oluþturabilen bir
hayvan, bitki ya da maddeyi,
o) Sýnýr mülki idare amiri: Sivil hava meydanlarý, limanlar ve sýnýr kapýlarýnda, giriþ-çýkýþlarla ilgili görev ve hizmetlerin
düzenli ve etkili biçimde yürütülmesinden, sýnýrlarda görevli kuruluþlar arasýnda iþbirliði ve koordinasyonun
saðlanmasýndan sorumlu olan
ve 10/6/1949 tarihli ve 5442 Ýl Ýdaresi Kanunu gereðince görevlendirilen vali yardýmcýlarý veya kaymakamý,
ö) Su güvenliði yönetimi: Giriþ noktalarýnda, içme ve kullanma sularýnýn denetiminin, teknik ve hijyen kurallarýna uygunluðunun, numune alýnmasýný ve her aþamada kirlenmeden
korunmasý amacýyla su kalitesinin
izlenmesinin, su kaynaklý potansiyel risklerin tespitinin ve deðerlendirilmesinin yapýlarak gerekli tedbirlerin alýnmasýnýn saðlanmasýný,
p) Uluslararasý giriþ noktasý: Bakanlar
Kurulunca, deniz, hava veya karayolu sahalarýndan ülkeye uluslararasý giriþ-çýkýþýn yapýlmasýna karar verilen hudut kapýlarýnýn kapsadýðý alan ve bu alanýn çevresindeki asgari 400 metre bölgeyi içeren yeri,
r) Uluslararasý önemi haiz halk saðlýðý acil durumu: Bir hastalýðýn uluslararasý yayýlým yoluyla diðer devletler için halk saðlýðý riski oluþturduðu ve potansiyel olarak eþgüdüm içinde uluslararasý cevap gerektirdiði tespit edilen olaðandýþý olayý,
s) Vektör: Halk saðlýðý açýsýndan risk teþkil eden enfeksiyon etkeni taþýyan böcek ya da diðer bir hayvaný,
þ) Vektör kontrolü yönetimi: Giriþ noktalarýnýn, her türlü vektör ve rezervuardan temizlenmesi için yürütülen vektör kontrolü ile ilgili iþlemleri ve vektör kaynaklý potansiyel risklerin tespitinin ve deðerlendirilmesinin
saðlanmasýný,
ifade eder.
Genel Müdürlüðün görevleri
MADDE 4 – (1) Genel Müdürlüðün görevleri þunlardýr:
a) Halk saðlýðýnýn korunmasý amacýyla uluslararasý giriþ noktalarýnda, çevre saðlýðý yönetimi ile ilgili gerekli tedbirlerin alýnmasý, uygulanmasý ve takibinin yapýlmasý konusunda ilgili kurumlarla koordinasyonu saðlamak.
b) Uluslararasý giriþ noktalarýnda vektör kontrolüne yönelik iþlemlerin yürütülmesini saðlamak, bu yönde hizmet verecek firmalarý yetkilendirmek ve
denetlemek, farklý kurum ve kuruluþlarca yürütülen vektör yönetimi plan ve çalýþmalarýnýn entegrasyonunun yapýlmasýný saðlamak.
c) Sýhhi ve gayrisýhhî müesseselerin saðlýk koþullarýnýn denetimlerinin yapýlmasýnda ilgili kurumlarla koordinasyonu saðlamak.
Ýþletmeci kuruluþlarýn görevleri
MADDE 5 – (1) Ýþletmeci kuruluþlarýn görevleri þunlardýr:
a) Sorumlu
olduklarý alanlarý sürekli olarak, vektör ve yuvalarý dahil olmak üzere enfeksiyon, enfestasyon ve
kontaminasyon kaynaklarýndan uzak tutmak, gerekli hallerde enfeksiyon,
enfestasyon ve kontaminasyon kaynaklarýnýn kontrolüne yönelik tedbirlerin alýnmasýný saðlamak amacýyla etkili bir
sistem kurmak.
b) Ýçme-kullanma sularýnýn her aþamada saðlýklý ve güvenli olmasýný saðlamak amacýyla etkili bir
sistem oluþturmak.
c) Sorumluluk
alanlarýnda bulunan su depolarýnýn düzenli aralýklarla
temizlenmesini saðlamak ve belgelendirmek.
ç) Gýdanýn temini, taþýnmasý, depolanmasý, hazýrlanmasý, servis edilmesi ile ilgili hizmet sunulan her aþamada kontaminasyonu önlemek için gerekli önlemleri almak ve gýda mevzuatý kapsamýnda etkili bir sistem oluþturmak.
d) Vektör kontrol planlarýný hazýrlayarak, düzenli aralýklarla güncellemek.
e) Atýklarýn toplanmasý, taþýnmasý ve bertarafý için çevre mevzuatý kapsamýnda etkili bir sistem oluþturmak.
f) Su güvenlik programý hazýrlayarak, düzenli aralýklarla güncellemek.
g)
Kontaminasyon kaynaklarý ve enfeksiyonu önlemek için kapalý alan hava
kalitesi programý hazýrlayarak düzenli aralýklarla güncellemek.
Merkezlerin görevleri
MADDE 6 – (1) Merkezlerin görevleri þunlardýr:
a) Yolcular
tarafýndan kullanýlan tesislerin hijyenik tutulmasýný, vektör ve vektör konaklarý dahil enfeksiyon, enfestasyon ve kontaminasyon kaynaklarýndan etkilenmemelerini saðlamak için gerekli kontrol önlemlerinin her bir iþletmeci kuruluþ tarafýndan uygulanmasýný saðlamak.
b) Ýþletmeci kuruluþlar tarafýndan yapýlan, atýklarýn uzaklaþtýrýlmasýyla ilgili iþlemlerde
koordinasyonu saðlamak.
c) Sýhhi ve gayrisýhhî müesseselerin saðlýk koþullarýna iliþkin ilgili kurumlar tarafýndan yapýlan denetimlerle ilgili verileri toplamak.
ç) Ýçme-kullanma suyundan numune alýnmasýný ve analizlerin yapýlmasýný saðlamak, bakiye klor ölçümlerini yapmak veya yaptýrmak, su depolarýnýn ve borularýn periyodik
temizliðini ve içme kullanma
suyunun dezenfeksiyonunu denetlemek.
d) Kapalý alan hava kalitesinin izlenmesi ve denetimine iliþkin hava kaynaklý potansiyel risklerin tespiti, deðerlendirilmesi ve risklere yönelik kontrol önlemlerinin belirlenmesini saðlamak, gerekli
hallerde tavsiyelerde bulunmak.
e) Ýþletmeci kuruluþlarýn hazýrlamak ve
uygulamakla yükümlü olduklarý vektör kontrolü, atýk kontrolü, su ve gýda kontrolü, hava kalitesi ve benzeri durumlarýn kontrolüne yönelik planlar arasýndaki uyumun tesis
edilmesini saðlamak.
f) Alýnan numuneler, sonuçlarý ve denetimler ile ilgili verileri kayýt altýna almak, yapýlan çalýþmalarýn neticesinde elde
edilen verilere iliþkin gerektiðinde iþletmeci kuruluþlara geri bildirim yapmak.
g) Uluslararasý giriþ noktalarýnda çevre saðlýðý koordinasyonuna dair iþ ve iþlemlerin sekretaryasýný yürütmek.
Çevre saðlýðý iþlemleri
MADDE 7 – (1) Giriþ noktalarýnda çevre saðlýðýna iliþkin görevler ilgili
kurumlar tarafýndan yerine getirilir. Ýlgili kurumlar tarafýndan yapýlacak denetimler için her yýlýn aralýk ayýnda bir sonraki yýlýn “Yýllýk Denetim Programý” hazýrlanýr. Yýllýk denetim programý giriþ noktasýndan sorumlu sýnýr mülki idare amirinin onayý ile yürürlüðe girer. Denetim programý ile birlikte o yýl için yapýlan denetimlere
iliþkin rapor hazýrlanýr ve sýnýr mülki idare amirine sunulur. Sýnýr mülki idare amiri ihtiyaç halinde denetim programý dýþýnda da denetim yaptýrabilir. Denetim ve kontroller, yýllýk denetim programlarýnýn yaný sýra þüphe, þikâyet, ihbar, inceleme, izlenebilirliðin saðlanmasý, izleme, gözetim ve tetkik
amaçlarý ile de gerçekleþtirilebilir.
(2) Giriþ noktalarýnda yapýlan denetimler ve
sonuçlarý ilgili kamu kurum ve kuruluþlarý tarafýndan Genel Müdürlük ile paylaþýlýr.
Eþgüdüm
MADDE 8 – (1) Uluslararasý giriþ noktalarýnda halk saðlýðý risklerini önlemek ve/veya halk saðlýðý acil durumlarýnda alýnmasý gereken tedbirlerin merkez tarafýndan tespit edilmesi durumunda, sýnýr mülki idare amirinin alýnmasýný istediði her türlü tedbir, ilgili kamu kurum ve kuruluþlarý tarafýndan öncelikle yerine getirilir.
Yaptýrým
MADDE 9 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý harekette bulunan gerçek ve tüzel kiþilere, ilgili bakanlýk ve kamu kurumlarýnýn kendi hizmet ve görev alanýna iliþkin mevzuat hükümleri çerçevesinde idari yaptýrýmlar uygulanýr.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Hudut ve
Sahiller Saðlýk Genel Müdürü yürütür.