Mercek Altında | Korona aşısı yakında Suriye’ye ulaşabilir
Suriye'nin, Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Kovacs platformu üzerinden ilk Koronavirüs aşısı sevkiyatını Nisan sonu veya Mayıs 2021 başında alması bekleniyor. Bu şekilde üç nüfuz alanını içeren bir aşılama hamlesi başlayacak. Rusya ve Çin de daha önce Suriye'ye önleyici aşı dozları sağlama sözü vermişti.
İngiltere'de Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilen AstraZeneca aşısının Suriye'ye gelecek ilk partisi için 1 milyon 20 bin doz tahsis edildi. Bu, birinci doz aşılama hamlesinin %20'sini, yani üç bölgede yaklaşık 5 milyon kişiyi kapsıyor. Dağıtımın şu şekilde olması bekleniyor:
• Suriye muhalefetinin kontrolünde olan Kuzeybatı Suriye'ye 336 bin doz aşı gönderilecek. Aşılar Dünya Sağlık Örgütüne bağlı merkezi Gaziantep’te olan bir çalışma grubunun gözetiminde Türkiye sınırı üzerinden gönderilecek. Çalışma grubu 10 Mart 2020 tarihinde kuruldu ve bünyesinde Suriye Geçici Hükümeti ve yerel sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri yer alıyor.
• Kürt Özerk Yönetimi tarafından kontrol edilen kuzeydoğu Suriye'ye 90 bin doz aşı tahsis edildi. Aşıların Dünya Sağlık Örgütü’nün Gaziantep'teki veya Şam'daki ofisinden gönderilmesi bekleniyor.
• Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF'in Şam'daki ofisleri aracılığıyla Suriye rejimi tarafından kontrol edilen bölgelere 594.000 bin doz aşı tahsis edildi.
4 Şubat'ta Çin'in Suriye büyükelçisi Feng Biao, Çin’in Suriye rejimine yardım olarak 150.000 doz yerel aşı vermeye karar verdiğini açıkladı. Görünüşe göre ilk olarak 5.000 doz Sinopharma aşısı geldi.
22 Şubat'ta Suriye rejimi, kayıt prosedürlerini tamamladıktan sonra Sputnik V aşısının kontrol ettiği bölgelerde kullanılmasını onayladı. Bu adım, Astana görüşmelerinin 15. Turunda Rus heyetinin Uluslararası Kızıl Haç Komitesi heyetiyle Suriye'deki Sputnik V aşısını görüşmesinden sonra geldi.
Suriye rejimi, başta askeri ve güvenlik kurumu ve devlet kurumları olmak üzere kamu sektöründe çalışanların kendisine olan bağlılığını sağlamak ve artırmak için aşının yerel olarak dağıtılması için elinden geleni yapacaktır. Rejim daha önce devlet çalışanlarına konut inşası için kredi verilmesi ile ilgili 2021 yılı 1 sayılı Kanunun çıkarılması gibi kendisine bağlı olanlara ayrıcalıklar tanımıştı.
Ayrıca Suriye rejimi, aşı dağıtım sürecini Der’a ve Suveyda gibi istikrarsız bölgelerdeki kontrolünü arttırmak için bu bölgelerle müzakere aracı olarak kullanabilir.
Suriye rejiminin Suriye'nin doğu bölgelerine aşı tedarikini gerek geciktirerek gerek adil dağıtmayarak Kürt Özerk Yönetimi'ne baskı yapmak için bir araç olarak kullanması da zor görünmüyor. Bu durum, aşının Birleşmiş Milletler ve UNICEF'in Şam'daki ofisleriyle sınırlı kalması, hatta Rus ve Çin aşılarının sağlanması durumunda geçerlidir.
Suriye rejimi, Şubat ayında Sağlık Bakanlığı'nın “Bu aşının Suriye'nin egemenliğine zarar vermesine izin vermeyecekleri” şeklindeki açıklamasında olduğu gibi tüm Suriye topraklarını yeniden kontrol etme söylemini pazarlamak için aşıyı kullanma fırsatını kaçırmayacaktır.
analiz ve düşünce birimi - Jusoor Araştırma Merkezi