Balgam Nedir?
Balgam oldukça rahatsız edici olsa da, aslında vücutta hayati bir işlevi görmektedir. Mukus, ağız, burun, sinüsler, boğaz, akciğerler ve gastrointestinal sistem hatları için son derece faydalıdır. Bu yüzeylerin yağlanmasına yardımcı olurken vücuda girmeden önce istenmeyen maddelerin uzaklaştırılması için bir filtre görevi görür.
Balgam ya da mukus, ayrıca vücudun bakteri ve virüs gibi istilacıları tanımasına ve öldürmesine yardımcı olan antikorlar ve enzimler içermektedir.
Bazı durumlarda, balgam vücut tarafından aşırı türetilmektedir. Solunum ve sinüs enfeksiyonları, soğuk algınlığı ve grip, alerji ve duman gibi tahriş edici maddeler ve çevre kirliliği balgamın oluşmasını tetiklemektedir.
Aşırı balgam her ne kadar vücut için hayati bir öneme sahip olsa da, rahatsız edici derecede üretilen balgam, burun ve göğüs tıkanıklıklarına, diğer yandan da, şiddetli öksürüklere neden olabilmektedir. Balgamı bazı ilaçlar ve doğal tedavi yöntemleriyle temizlemek mümkündür. (1)
Balgam Belirtileri
Boğazda biriken balgamla beraber nedenine bağlı olarak başka belirtiler de yaşayabilirsiniz. Bazen balgam başlangıcı, bakteriyel, viral veya mantar enfeksiyonunun bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Balgam nasıl anlaşılır? Balgam belirtileri ise;
- Ateş
- Titreme
- Tıkanıklık
- Öksürük
- Burun akıntısı
- Kaşıntılı gözler
- Baş ağrısı ve nefes darlığı olabilir.
Boğaz biriken mukusun belirtileri sadece balgam, boğaz tıkanıklığı, nefes darlığı ve balgamlı öksürük de olabilmektedir. (2)
Balgam Nedenleri
Balgam neden olur? Boğazda balgamın birikmesi çoğunlukla aşırı geniz akıntısı ile bağlantılıdır. Bu duruma sıklıkla alerjiler, grip ve soğuk algınlığı neden olmaktadır. Balgamın diğer nedenleri şunlardır:
- Boğaz enfeksiyonu
- Bademcik iltihabı
- Larenjit
- Mononükleoz
- Krup hastalığı
- Sigara içmek
- Hava kirliliği
- Kimyasal uçucu maddeler
- Gebelik
- Anksiyete
Hastalıkların ve rahatsızlıkların yanı sıra, aşırı balgam üretimine bazı gıdılar da neden olabilmektedir:
- Süt
- Yoğurt
- Tereyağı
- Peynir
- Dondurma
- Soya ürünleri
Mevsimsel alerjiler veya üst solunum yolundaki bir enfeksiyonu yaşıyorsanız, kendinizi iyi hissedene kadar süt ve soya ürünlerinden uzak durmak iyi bir fikir olabilir. (3)
Balgam Tedavisi
Balgamın rengi ve yapısı sizi endişelendiriyorsa, bir doktora başvurmalısınız. Balgam nasıl geçer? Balgamın altında yatan nedenler ise genellikle antibiyotikler, diğer ilaçlar ve solunum yolu tedavi yöntemleriyle tedavi edilebilmektedir. Bazı durumlarda ameliyat da gerekli olabilir.
Balgamın altında yatan bazı nedenler viral olabilir ve bunlar antibiyotiklerle tedavi edilmez. Bunun yerine, iyileşmek için sadece iyi beslenmek, nemlendirme yöntemleri uygulamak ve istirahat yeterli olabilmektedir.
Ayrıca, aşağıdaki tedavi yöntemlerini deneyerek belirtilerinizi hafifletebilirsiniz:
- Evde nemlendirici kullanma
- Tuzlu su ile gargara yapma
- Okaliptüs yağı ya da vicks gibi solunum yolları açıcılarını kullanma
- Bazı reçetesiz ilaçları alma (4)
Balgam İçin Hangi Doktora Gidilir?
Balgamın altında yatan nedeni teşhis ve tedavi etmesi için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına ve enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (5)
Balgamdan Korunma
- Soğuk ortamlarda çalışırken kulak ve kafa üzerine koruyucu kıyafetler giydiğinizden emin olun.
- Alerji, toz, duman ve hatta evcil hayvan gibi alerjenlerden uzak durmaya çalışın.
- Sıvı kaybını engellemek için bol miktarda su veya sıvı için.
- Mukustan kaçınmak için evde bir nemlendirici kullanabilirsiniz.
- Süt ve süt ürünleri ya da soya gıdalarının alımını azaltın, çünkü bunlar mukus artışına neden olabilir.
- Diyetinize her zaman biber ve tarçın gibi baharatlı gıdalar eklemeye özen gösterin. Buharlı solunum, boğazda biriken mukusun gevşetilmesi için en iyi çözümdür. (6)
Balgama Ne İyi Gelir?
Balgam Bitkisel Tedavisi
Limon: Limon, balgamın gevşetilmesi için mükemmel bir yöntemdir. Ayrıca, limonun antibakteriyel özelliği ve yüksek C vitamini içeriği, vücudun enfeksiyonlara karşı olan direncini geliştirmektedir.
Zencefil: Zencefil doğal bir dekonjestan olma özelliği taşımaktadır, bu nedenle, boğaz ve solunum yolu enfeksiyonlarına karşı savaşmak için idealdir. Ayrıca, antiviral, antibakteriyel ve balgam söktürücü olduğu için boğazda ve göğüste tıkanıklığı azaltarak daha kolay nefes almanıza yardımcı olur.
Zerdeçal: Zerdeçal, aşırı balgam üretimine neden olan bakterileri öldürmeye yardımcı olan güçlü antiseptik özelliklere sahiptir. Ayrıca, bağışıklık sistemini güçlendirmeye de yardımcı olmaktadır. (7)
Acı biber: Acı biber, burun yollarında ve boğazda oluşan balgamın gevşemesine yardımcı olur. Biberinin sıcak ve uyarıcı yapısı göğüsteki ağrıyı azaltmaya yardımcı olur ve tahriş olmuş boğazı yatıştırır.
Bal: Bal, tahriş olan boğazın yatıştırılması ve balgamın ortadan kaldırılması için mükemmel bir tedavi yöntemidir. Antiviral, antibakteriyel, antiseptik ve antifungal özelliklere sahip olan bal, bağışıklık sistemini de güçlendirmektedir. (8)
Soğan: Soğan, boğazı rahatlatmaya ve balgamdan kurtarmaya yardımcı olan mükemmel antibiyotik, antiinflamatuar ve balgam söktürücü özelliklere sahiptir. Ayrıca, bağışıklık sistemini güçlendirir ve iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı olur.
Havuç: Havuç, balgam ve benzeri diğer koşulları tedavi etmede çok etkilidir. Bağışıklık sistemini güçlendiren ve çeşitli enfeksiyonlara direnç kazandıran güçlü bir antioksidan olan C vitamini için mükemmel bir kaynaktır. Ayrıca, balgamı azaltmada etkili olabilecek birçok vitamin ve besin değerleri ile yüklüdür. (9)
Balgam Evde Tedavi Yöntemleri
Buhar: Buhar terapisi, balgamdan kurtulmanın en iyi ve en basit yoludur. Burun kanallarına buhar teneffüs etmek balgamın sıvı halde tutulmasına yardımcı olur, bu nedenle sistemden uzaklaştırmak daha kolay bir hale gelir.
- Her gün iki kez buharlı bir duş alabilirsiniz. Duşunuzu tam sıcaklığa getirin ve mukusun dağılmasına yardımcı olmak için kapalı banyoda 10 dakika bekleyin. Vücudunuzu nemlendirdiğinizden emin olun, çünkü ılık su cildinizi uçucu yağlar ve nemden arındırır.
- Alternatif olarak, büyük bir kaba sıcak su koyun. Başınıza bir havlu tutun ve buharı 5 ile 10 dakika boyunca teneffüs edin. Bu, ciğerlerinizdeki salgıları gevşetmeye yardımcı olacaktır. Bu basit yöntemi günde birkaç kez uygulayabilirsiniz. (10)
Gargara: Tuzlu, sıcak su ile gargara yapmak, balgam için bir diğer basit evde tedavi yöntemidir. Sıcak su tahriş olmuş boğazı yatıştırırken, tuz enfeksiyona neden olabilecek bakterilerin yok edilmesine yardımcı olur ve bu nedenle balgam üretimini azaltır.
- Bir bardak tuzu bir bardak ılık suda karıştırarak eritin.
- Bu suyla gargara yapın.
- Günde birkaç kez tekrarlayabilirsiniz. (11)
Tavuk çorbası: Sıcak tavuk çorbası balgam tedavisinde yardımcı olabilir. Sıcak tavuk çorbası, solunum yollarının nemlendirilmesine yardımcı olur ve balgamın kıvamını inceltir. Ayrıca rahatsız edici boğazı da yatıştırarak rahatlama sağlar.
Balgamı boğazdan temizlemek için günde en az iki veya üç kez tavuk çorbası içebilirsiniz. Çorbanın faydalarını artırmak için zencefil ve sarımsak da ekleyebilirsiniz. (12)
Sıcak kompres: Balgamın daha da gevşemesi ve burun dışına akmasını sağlamak için etkilenen bölgelere sıcak bir kompres yerleştirin.
Küçük bir havluyu çok sıcak su ile ıslatın. Bunu hafifçe gözler, burun ve yanaklar üzerine yerleştirin ve üç dakika kadar bekleyin. Balgam temizlenene kadar günde 2-3 kez tekrarlayabilirsiniz.
Uçucu yağlar: Güçlü aromaları ve antimikrobiyal özellikleri nedeniyle bazı uçucu yağlar, mukus ve balgam temizlemek için güçlü bir terapötik araç olabilir. Balgamı temizlemede yardımcı olabilecek bazı yağlar şunlardır:
- Okaliptüs – antiseptik, antiviral ve dekonjestan
- Çay ağacı – etkili bir antimikrobik, balgam söktürücü ve antiseptik
- Nane – burun pasajlarının açılmasına yardımcı olur
- Kekik – güçlü antiseptiktir ve soğuk algınlığı, grip ve titreme için harikadır
- Fesleğen – burun kanallarını açık tutmaya yardımcı olan bir antiseptik
- Biberiye – burun kanallarını açık tutmaya yardımcı olan bir antiseptik
- Çam – dekonjestan ve antimikrobiyal
- Lavanta – antihistaminik, antiseptik ve antimikrobiyal
- Papatya – tıkanıklığı hafifletir ve yatıştırır (13)