A1C kan testi, son 2 ila 3 ay arasında ortalama kan şekeri seviyesini ölçer.
Amerikan Diyabet Derneği (ADA), prediyabet, tip 1 ve tip 2 diyabet vakalarının teşhis edilmesine yardımcı olmak için A1C testlerinin kullanılmasını önermektedir. A1C testleri ayrıca diyabet tedavi planlarını izlemek için kullanılır.
A1C testi nedir?
Bir A1C testi, vücudun kan glikoz seviyelerini ne kadar iyi koruduğunu ölçer. Bunu yapmak için bir A1C testi, bir kan örneğindeki şekere bağlı hemoglobin yüzdesini ortalar.
Glikoz kan girdiğinde, hemoglobin denen bir kırmızı kan hücresi proteinine bağlanır. Daha yüksek kan şekeri seviyeleri, daha fazla hemoglobin bağlıdır.
Kırmızı kan hücreleri yaklaşık 4 aydır yaşar, bu yüzden A1C sonuçları uzun süreli kan glukoz seviyelerini yansıtır. A1C testleri bir parmak dikeni veya kan alımı ile elde edilen kan kullanılarak yapılır.
Doktorlar genellikle diyabet teşhisi koymadan önce A1C testlerini tekrar edecektir. İlk A1C testleri, doktorların daha sonra karşılaştırma için bireyin başlangıç A1C düzeyini çalıştırmasına yardımcı olur.
Diyabetin türüne ve yönetim faktörlerine bağlı olarak tanıdan sonra ne kadar sıklıkla A1C testleri gereklidir.
Azaltıcı seviyeler
Birçok çalışma, A1C düzeylerini düşürmenin, diyabet komplikasyonlarının riskini veya yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir.
Tip 1 diyabet ile, daha kontrollü kan şekeri seviyeleri, hastalık progresyonunun azaltılmış oranlarıyla ilişkilidir. Tip 2 diyabet ile, daha kontrollü A1C düzeylerinin de vücuttaki küçük arterleri ve sinirleri etkileyen semptomları azalttığı gösterilmiştir. Bu, komplikasyonları azaltırken görme ve ağrıyı etkiler.
Uzun süreli çalışmalar da, erken ve yoğun kan şekeri kontrolünün, tip 1 veya 2 diyabetli kişilerde kardiyovasküler komplikasyonları azaltabildiğini göstermiştir.
A1C seviyelerindeki küçük değişikliklerin bile büyük etkileri olabilir. ADA, kan glikoz seviyeleri üzerinde adil kontrol sağlamanın, diyabet komplikasyonlarının şansını önemli ölçüde düşürmesini önermektedir. Diyabetli kişilerin çoğunun A1C düzeylerini yüzde 7’nin altında tutması gerektiğini ileri sürmektedirler. Diyabet tanısı, iki ayrı durumda% 6,5 veya daha yüksek bir A1C ile ortaya çıkar.
Fiziksel aktivite ve diyetin bir kombinasyonunu kullanarak A1C seviyelerini azaltmaya veya kontrol etmeye yardımcı olmanın birçok yolu vardır.
A1C seviyelerini düşürmeye yardımcı olacak fiziksel aktivite ipuçları şunlardır:
- Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapılması önerilir. Bu, haftada en az 5 gün 30 dakikaya eşittir.
- Günlük yaşamın artan aktiviteleri (ADL’ler). Bunlar, insanların günlük olarak yaptıkları rutin faaliyetler olarak tanımlanmaktadır. Egzersiz programları yararlıdır, ancak tüm aktiviteler A1C seviyelerini düşürmede yardımcı olabilir.
- Hedeflerin karşılanmasını ve değişikliklerin yapılmasını sağlamak için kan glikozunun izlenmesi.
- Tedavi veya ilaç planlarına yapışmak.
- Kilo verme hedeflerinin belirlenmesi ve gerçekleştirilmesi.
- Öz motivasyon ve hekim referansı için izleme ilerlemesi.
- Başkalarını dahil etmek. Yaşam tarzı değişiklikleri, diğer insanların ilerlemeyi teşvik edip izleyebildiği durumlarda benimsenmesi genellikle daha kolaydır.
Yağsız proteinlerden hemen hemen tüm gıdalar biraz şeker içerir. Şeker alımını yönetmek ve sağlıklı beslenmeyi sürdürmek, A1C seviyelerini sağlıklı bir şekilde düşürmenin anahtarıdır.
A1C seviyelerini düşürmek için genel diyet önerileri:
- porsiyon boyutları kontrol
- Her 3-5 saatte bir yemek yeme programı tutmak
- yemekler ve atıştırmalıklarda benzer büyüklükte kısımları yemek
- öğünleri önceden planlama
- Bir günlük gıda, ilaç ve egzersiz tutmak
- karbonhidrat açısından zengin yiyecekleri gün boyu yayıyor
- Kepekli tahıllar, meyveler, sebzeler, baklagiller ve fındık gibi daha az işlenmiş veya bütün gıdaların seçilmesi
- Sağlıklı proteinler, yağlar ve karbonhidratlarla dolu dengeli bir diyet yeme
- kayıtlı bir diyetisyenin yardımını istemek
Başka bir diyet ipucu karbonhidrat sayımıdır. ADA bir karbonhidrat porsiyonunu 15 gram olarak tanımlar ve yetişkinlerin her öğünde 45 ila 60 gram tüketmesini tavsiye eder. Kişisel ihtiyaçlara, egzersiz rutinlerine ve tedavi planlarına bağlı olarak artan veya azalan alım gerekli olabilir.
Diyet
Daha uzun yiyecekler sindirilmek için alır, kan şekeri seviyelerinde daha az ve daha az etki yapar. Basit şekerler içeren yiyecekler daha hızlı sindirilir ve kan şekeri düzeylerini yükseltebilir.
Çoğu kan şekeri yönetim planları, ana besin kaynağı olan glikozun (şeker) karbohidratlarını kontrol etmeye odaklanır.
Orta karbonhidratlar
Karbonhidratları yönetmek önemli olsa da, insanlar bunları tamamen önlemek zorunda kalmazlar. Karbonhidratlar vücut ve beynin ana yakıt kaynağıdır ve önemli besinler içerir.
Diyabetli insanlar, tüketim dengelendikçe ve gün boyunca eşit olarak yayıldıkça, sağlıklı A1C seviyelerini korurken karbonhidratların tadını çıkarabilirler.
Karbonhidratlar şekerler, nişastalar ve liflere ayrılır. Şekerler, hızlı bir şekilde emilen ve kan şekeri seviyesinin yükselmesine neden olan moleküller içerir. Nişastalar, parçalanmak ve emilmek için daha uzun süren şeker molekülleri içerir ve kan glukoz seviyelerini zamanla daha dengeli bir şekilde etkiler.
Lif
Elyaf karmaşıktır ve daha uzun süre dayanacak, daha sürdürülebilir enerji sağlar ve kan şekerindeki ani artışı azaltır. Lif ayrıca sindirim sistemini temizlemeye yardımcı olur.
Doğal şeker
Meyveler, sebzeler ve az yağlı süt ürünlerinde bulunanlar gibi daha az işlenmiş, doğal şekerler, ilave edilmiş rafine şekerlere göre tavsiye edilir. Bütün meyveler, sebzeler ve süt ürünleri, en çok işlenmiş gıdalardan ve daha az şekere göre çok daha yüksek seviyelerde yaşamsal besin içerir.
Çoğu meyve ve sebze için, bir karbonhidrat porsiyonu yaklaşık ½ fincan veya 4 ons’dur.
Tüm meyve ve sebzelerin doğal şekerler ve besinler olmasına rağmen, bazıları diğerlerinden daha fazladır. Birçok sebze yüksek düzeyde lif içerir.
Düşük şeker seçenekleri
Düşük şekerli meyve ve sebze seçenekleri şunlardır:
- Limon
- Ravent
- Misket Limonu
- guava
- kivi meyvesi
- kızılcık, ahududu, böğürtlen ve çilek
- mandalina, nektarin ve erik
- zeytin
- Avokado
- greyfurt
- brokoli ve karnabahar
- lahana, lahana, Çin lahanası ve Brüksel lahanası
- marul
- ıspanak, yeşil lahana ve İsviçre pazı
- salatalık ve kabak
- domates
- mantarlar
- kereviz
Şeker bakımından yüksek olan meyveler ve sebzelerden kaçınılmamalı ve kontrol edilmelidir. Birçoğu, başka yerlerde elde edilmesi zor olan hayati besinler içerir.
Laktoz
Laktoz süt ürünlerinde bulunan şekerdir. Tam yağlı, azaltılmış yağ veya yağsız süt arasındaki şeker miktarlarında tipik olarak büyük bir fark yoktur.
Düşük veya şekersiz süt seçenekleri şunları içerir:
- düz yoğurt
- süzme peynir
- şekersiz kremalar
Düşük şekerli, süt içermeyen seçenekler şunlardır:
- unflavored, güçlendirilmiş soya, pirinç, badem, keten ve hindistan cevizi sütü veya ürünleri
Tam tahıl
Nişastalar veya kompleks karbonhidratlar arasında tahıllar, nişastalı sebzeler ve baklagiller bulunur ve karbonhidrat tüketiminin çoğunu oluşturmalıdır. Çoğu tahıl ve nişasta için, yarım fincan bir 15 gram karbonhidrat porsiyonu içerir.
Nişastalar basit şekerlerden daha iyi karbonhidrat seçimleri olsa da, tüm nişastalar eşit şekilde üretilmez.
Tam tahıllı ekmekler, tahıllar, makarnalar ve pirinçler B ve E vitaminleri, mineraller, esansiyel yağ asitleri ve lif içerir. Ağartılmış veya işlenmiş tahıllar ve tahıllar genel olarak tam tahıl ürünlerinden daha az besin ve daha yüksek seviyede şeker içerir.
Diyabetli kişiler, tam buğday ile yapıldığını veya içerdiğini iddia eden ürünlere karşı dikkatli olmalıdır. Birçoğu hala yüksek seviyelerde rafine edilmiş tahıllar ve hatta daha fazla şeker içerir.
En iyi tam tahıl seçenekleri şunlardır:
- kepekli un
- buğday veya buğday unu
- kırık buğday
- tam tahıllı arpa
- bütün çavdar
- darı
- süpürge darısı
- bütün yulaf
- Esmer pirinç
- yabani pirinç
- Kinoa
- bütün faro
- Patlamış mısır
- tam tahıllı mısır veya mısır unu
- tritikale
- Mor boya
Nişastalı sebzeler ve baklagiller
Bolca nişastalı sebzeler ve baklagiller ayrıca derilerinde veya baklalarında yüksek düzeyde besin ve lif içerirler. Patates gibi kök sebzeler gibi bazı sebzeler diğerlerinden daha yüksek nişasta konsantrasyonlarına sahiptir. Bunlar için tüketim daha yakından izlenmelidir.
Sağlıklı, nişastalı sebze ve baklagil seçenekleri şunlardır:
- Mısır
- yeşil bezelye
- siyah, lima ve pinto fasulye
- butternut, meşe palamudu ve bahar balkabağı
- kabak
- yaban havucu
- bir tür muz
- kurutulmuş siyah gözlü veya bezelye
- mercimek
- az yağlı kurutulmuş fasulye veya kuru fasulye
- tatlı patates
- taro
- palmiye kalpleri
- Sarımsak
A1C seviyelerini anlama
A1C test sonuçları yüzde olarak ifade edilir. A1C seviyesi ne kadar büyükse, diyabet komplikasyonları riski de o kadar yüksektir.
Doktorlar ayrıca A1C test sonuçlarını ortalama glikoz veya eAG olarak da tanımlayabilirler. EAG, A1C değerlerini tam sayılar ile ilişkilendirerek belirlenir.
Amerika Birleşik Devletleri’nde, eAG sonuçları dekilitre başına miligram cinsinden rapor edilir (mg / dL). A1C sonuçlarına dayanarak, eAG ortalama 3 aylık kan şekeri seviyelerini temsil eder.
|A1C değeri||eAG değeri||ADA teşhisi|
|Yüzde 5,6 veya daha az||117 mg / dl veya daha az||Normal|
|Yüzde 5,7-6,4||117-137 mg / dl||prediyabet|
|Yüzde 6,5 veya daha fazla||137 mg / dl||Diyabet|
A1C seviyesi önerileri bireyler arasında değişir. Daha ileri diyabetli kişiler, diyabetsiz sağlıklı yetişkinlerden daha yüksek A1C hedeflerine sahip olacaktır. Yaşam beklentisi, tedaviye cevap verme ve tıbbi öykü gibi faktörlerin de bir etkisi vardır.
|A1C değeri||eAG değeri||ADA için önerilen hedef|
|Yüzde 5,6 veya altı||117 mg / dl veya altı||Sağlıklı, diyabetsiz yetişkinler|
|Yüzde 6,5||140 mg / dl||Kısa süreli diyabetli insanlar, tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalık, uzun ömür beklentisi|
|Yüzde 7 veya daha az||154 mg / dl veya daha az||Diyabetli çoğu hamile olmayan yetişkin|
|Yüzde 8 veya daha az||183 mg / dl veya daha az||Uzun süredir devam eden veya ciddi diyabetli kişiler, sınırlı yaşam beklentisi, yaygın ek sağlık komplikasyonları veya kötü tedavi yanıtı olanlar|