Ermenistan ziyareti dönüşü uçakta gazetecilere açıklama yapan Papa Francesco, konuşma metninde olmamasına rağmen neden tekrar “soykırım” ifadesini kullandığını açıkladı. Gücendirmek için bu ifadeyi kullanmadığını söyleyen Papa, “Ermenistan Cumhurbaşkanı’nın konuşmasındaki vurguyu duydum. Bunun üzerine geçen yıl söylediğimi şimdi söylemesem tuhaf kaçardı” dedi.
Geçen yıl 1915 Olayları'nın 100'üncü yılı münasebetiyle Vatikan'da düzenlediği ayinde "Yüzyılın ilk soykırımı Ermenilere yapılandır" ifadeleriyle Türkiye-Vatikan arasında diplomatik krize neden olan Papa, Ermenistan'a ziyaretinin ilk gününde de, cumhurbaşkanlığı sarayında "soykırım" kelimesini kullanmıştı. Bir gazeteci, Türkiye'nin sert tepkisiyle karşılaşan Papa'ya uçakta, "Neden hazırlanan metinde yer almayan 'soykırım' kelimesini, cumhurbaşkanlığı sarayındaki konuşmanıza eklemeye karar verdiniz? Bunun, böyle acı bir konuda barış için faydalı olacağını mı düşünüyorsunuz?" sorusuna şöyle yanıt verdi:
"BEN BAŞKA BİR KELİME BİLMİYORUM"
"Ben Arjantinde'yken, Ermeni kıyımından bahsedildiğinde hep 'soykırım' kelimesi kullanılıyordu. Buones Aires Katedrali'nde (başpiskoposken) soldaki üçüncü sunağa da, Ermeni soykırımını hatırlatan taş bir haç koymuştuk. Ben başka bir kelime bilmiyordum. Roma'ya geldiğimde ise başka bir ifade, Büyük Kötülüğü (Metz Yeghern) duydum. Bana soykırımın saldırgan bir kelime olduğunu söylüyorlar. Ben her zaman, geçen yüzyılda yapılan 3 soykırımdan bahsettim: Ermenilere yapılan, Hitler'in yaptığı ve Stalin'in yaptığı. Afrika'da bir tane daha oldu, ancak iki büyük savaşın yörüngesinde bu üç tanesi oldu."
"HERKES PROTESTO HAKKINA SAHİPTİR"
"Bazıları bana bunun gerçek olmadığını, bir soykırım yapılmadığını (Ermenilere karşı) söylüyor" diye sözlerini sürdüren Papa şöyle konuştu: "Bir avukat bana, bunun teknik bir kelime olduğunu, 'kıyım' ile eş anlamda olmadığını, soykırımı beyan etmenin, bazı şeyleri onarmayı (tazminat gibi) gerektirdiğini söyledi. Geçen yıl Vatikan'daki ayin için konuşmamı hazırlarken, selefim 2. Jean Paul'ün de bu kelimeyi kullandığını gördüm (2001'de), ben de tırnak içinde buna atıfta bulundum. Bu iyi karşılanmadı, Türk hükümetinden bir açıklama yapıldı ve kısa sürede buradaki büyükelçisini (Mehmet Paçacı) Ankara'ya çağırdı. O çok başarılı bir büyükelçi. O, birkaç ay önce yeniden görevine döndü (Şubat 2016). Herkes protesto etme hakkına sahiptir."
SARKİSYAN'IN KONUŞMASINDAN ETKİLENDİ
Ermenistan'da, konuşma metninde bu kelimenin olmadığını kabul eden Papa, "Ancak Ermenistan Cumhurbaşkanı'nın konuşmasındaki vurguları duyunca, geçen yıl söylediğimi şimdi söylemesem tuhaf kaçardı" dedi.
SARKİSYAN'IN O SÖZLERİNE VURGU
"Cesur" diye nitelediği Ermeni halkının adalet ve barışı bulması için dua ettiğini söyleyen Papa Francesco, "Çoğunun bunun için çalıştığını biliyorum. Geçen hafta, (Vladimir) Putin ile Azeri ve Ermeni cumhurbaşkanlarının birlikte fotoğraflarını gördüğüme çok sevindim; en azından konuşuyorlar. Türkiye ile de, Ermenistan Cumhurbaşkanı, bana hoş geldiniz konuşmasında şunu söyleme cesaretini gösterdi; anlaşalım, birbirimizi bağışlayalım ve geleceğe bakalım. Bu çok büyük bir cesaret, bu halk çok acı çekti" sözleriyle açıklamalarını sürdürdü.