Günlük yaşamda duygusal zekanın nasıl göründüğünü mü merak ediyorsun? İşte 13 örnek.
1995 yılında psikolog ve bilim insanı Daniel Goleman, dünyadaki çoğu kişiye duygusal zeka kavramını tanıtan bir kitap yayınladı. Duyguları anlama ve yönetme yeteneğinin başarı şansımızı büyük ölçüde artırdığı fikri harekete geçerek insanların duygular ve insan davranışları hakkında düşünme şeklini büyük ölçüde etkilemeye başladı.
Fakat duygusal zeka günlük hayatta tecelli ettiği gibi nasıl görünür?
İşte duygusal zekanın gerçek dünyada nasıl göründüğünü gösteren 13 eylem:
1. Duyguları düşünürsün.
Duygusal zeka kişisel ve toplumsal farkındalık olarak adlandırılan şeyle, hem kendinde hem de başkalarındaki duyguları (ve etkilerini) tanıma becerisiyle başlar.
Bu farkındalık yansıma ile başlar. Aşağıdaki gibi sorular sorarsın:
• Benim güçlü duygularım neler? Zayıf yönlerim neler?
• Mevcut durumum düşüncelerimi ve karar vermemi nasıl etkiler?
• Yüzeyin altında başkalarının söylediklerini veya yaptıklarını etkileyen neler oluyor?
Bu gibi önemli sorulara dikkat etmek, avantajına kullanılabilecek değerli bilgiler sunar.
2. Duraklarsın.
Duraklama, konuşmadan veya hareket etmeden önce durup düşünmek için bir dakikanı almak kadar basit. (Teoride kolay, pratikte zor.) Bu seni utanç verici anlardan veya çok hızlı bir şekilde taahhütte bulunmaktan kurtarmana yardımcı olabilir.
Başka bir deyişle duraklama, geçici bir duyguya dayalı kalıcı bir karar vermekten kaçınmana yardımcı olur.
3. Düşüncelerini kontrol etmeye çalışırsın.
Belirli bir anda deneyimlediğin duygu üzerinde fazla kontrol sahibi değilsin. Fakat düşüncelerine odaklanarak bu duygulara tepkini kontrol edebilirsin. (Söylendiği gibi: Bir kuşun kafana inmesini engelleyemezsin, ama yuva yapmasını engelleyebilirsin.)
Düşüncelerini kontrol etmek için çabalayarak hedeflerine ve değerlerinle uyumlu bir şekilde yaşamana izin vererek duygularına köle olmaya direnirsin.
4. Eleştiriden faydalanırsın.
Kimse olumsuz geri dönüşlerden hoşlanmaz. Ancak eleştirinin iyi bir şekilde yapılmasa bile öğrenmek için bir şans olduğunu biliyorsun. Asılsız olduğu zaman bile başkalarının düşündüğü gibi bir pencere veriyor.
Olumsuz geri bildirim aldığında duygularını kontrol altında tut ve kendine sor: Bu beni nasıl daha iyi yapabilir?
5. Gerçekçi davranırsın.
Gerçekçilik kendinle ilgili her şeyi herkese, her zaman paylaşmak anlamına gelmez. Ne demek istediğini söylemek ve her şeyden önce değer ve ilkelerine bağlı kalmak anlamına gelir.
Biliyorsun ki herkes düşüncelerini ve duygularını paylaştığın için takdir etmez. Fakat önemseyenler olacaktır.
6. Empati gösterirsin.
Başkalarının düşünce ve duygularını anlamayı içeren empati gösterme yeteneği, başkalarıyla bağlantı kurmana yardımcı olur. Başkalarını yargılamak veya etiketlemek yerine, bir şeyleri onların gözlerinden görmek için çok çalışırsın.
Empati, başka bir kişinin bakış açısına katıldığın anlamına gelmez. Aksine daha derin, daha bağlantılı ilişkiler kurmana izin verir.
7. Başkalarını översin.
Bütün insanlar onay ve takdir ister. Başkalarına övgüde bulunduğunda güven yaratırsın. Bütün bunlar, başkalarındaki iyiliğe odaklandığında başlar. Daha sonra, özellikle takdir ettiğin şeyi paylaşarak kendilerinin en iyi versiyonu olmaları için onlara ilham verirsin.
8. Yararlı geri bildirim verirsin.
Olumsuz geri bildirimler başkalarının duygularını incitmek için büyük bir potansiyele sahiptir. Bunu fark edersen, eleştiriyi yapıcı geri bildirim olarak tekrar gözden geçirirsin, böylece alıcı onu zararlı yerine yararlı olarak görür.
9. Özür dilersin.
Üzgün olduğunu söyleyebilmek güç ve cesaret ister. Fakat bunu yapmak alçakgönüllülüğü, doğal olarak başkalarını sana çekecek bir kaliteyi gösteriyor.
Duygusal zeka özür dilemenin her zaman yanlış olduğun anlamına gelmediğini fark etmeni sağlar. İlişkine egondan daha fazla değer verdiğin anlamına gelir.
10. Affeder ve unutursun.
Kızgınlığa dayanmak bir bıçağı yaranın içinde bırakmak gibi bir şeydir. Suçlu hayatına devam ederken, kendine asla iyi hissetme şansı vermezsin.
Affettiğin ve unuttuğun zaman başkalarının duygularını rehin tutmasını önlersin ve bu ilerlemeni sağlar.
11. Taahhütlerini yerine getirirsin.
Günümüzde insanların kendilerini düşündükleri zaman bir anlaşmayı veya taahhüdü kırmaları yaygındır. Tabii ki bir Netflix akşamını bir arkadaşınla kurtarmak, çocuğuna verdiğin sözleri vermekten ya da önemli bir son teslim tarihini kaçırmamaktan daha az zarar verir.
Ancak sözünü küçük veya büyük olan şeylerde tutma alışkanlığın olduğunda güvenilirlik ve doğruluk için güçlü bir ün kazanırsın.
12. Başkalarına yardım edersin.
Başkalarının duygularını olumlu yönde etkilemenin en iyi yollarından biri onlara yardım etmektir.
Çoğu insan nereden mezun olduğunu, hatta önceki başarılarını bile umursamıyor. Ancak dinlemek ya da yardım etmek için programından çıkmak istediğin saatlere ne dersin? Zor zamanlarında onlarla birlikte çalışmaya hazır mısın?
Bu gibi eylemler güven inşa eder ve diğerlerine önemli olduğu zaman liderliğini takip etmesi için ilham verir.
13. Kendini duygusal sabotajdan korursun.
Duygusal zekanın aynı zamanda karanlık bir yanı olduğunu fark edersin. Örneğin, bireylerin kişisel bir gündemi veya başka bir bencil sebep için başkalarının duygularını manipüle etmeye çalıştığı zaman.
Bu yüzden yaptıklarında kendini korumak için duygusal zekanı keskinleştirmeye devam edebilirsin.
En iyi yeteneklerin kariyer platformu toptalent.co'ya üye ol, Türkiye'nin ve dünyanın en iyi şirketlerinin iş, staj ve kariyer fırsatlarını keşfet.