Portekiz "Afrika pırlanta"
Angola’nın bağımsızlığa giden yolu uzun ve kanlıydı. Portekiz inatla, en büyüğünden (XIX. Yüzyılda Brezilya’nın kurtuluşundan sonra) yurtdışı kolonisine katılmak istemedi. Portekiz’in ekonomik geri kalmışlığı ve dünya siyasetindeki ciddi pozisyonların kaybı bile Lizbon’u Afrika ve Asya’daki bölgeleri terk etmeye zorlamamıştır. Çok uzun zamandır, Portekiz acısız ve kolay bir şekilde onlardan ayrılmak için kendi kolonilerine sahipti. Böylece, Angola toprakları neredeyse beş yüzyıl boyunca yerleşmiş ve kolonileştirilmiştir. Portekizli denizci Diogo Kahn'ın keşif gezisi, Kongo Krallığı'ndaki (modern Angola'nın kuzey kesiminde ve modern Kongo Cumhuriyeti topraklarında bulunan) 1482'e ulaştığından, bu topraklar, Portekizli gücün ekonomik ve daha sonra askeri ve siyasi çıkarlarının nesnesi haline geldi. Mamul mallar ve ateşli silahlar karşılığında silâh Kongo kralları Portekiz’e fildişi ve en önemlisi de Portekiz - Brezilya’nın diğer önemli kolonilerinin talep ettiği kara kölelere satmaya başladı. 1575'te bir başka Portekizli denizci olan Paulo Dias de Novais, Sao Paulo de Luanda kentini kurdu. Bir sur inşa edildi - San Miguel kalesinin yanı sıra Portekizli kolonistler tarafından işgal edilen topraklar. Novaish ile birlikte, yüzlerce sömürge ailesi ve Portekiz ordusunun 400 askerleri geldi; bu, Luanda'nın ilk Avrupa nüfusu oldu. 1587'ta Portekizliler Angola kıyılarında bir başka kale inşa ettiler - Benguela. Portekiz sömürgeciliğinin iki sonucu da kısa süre sonra şehir statüsüne kavuştu - 1605'ta Luanda ve 1617'ta Benguela, Luanda ve Benguela'nın yaratılmasından Angola'nın Portekizce sömürgesinin başlamasına başlandı. Kıyıya hakim olan Portekizliler yavaş yavaş iç bölgelere taşındı. Yerel yöneticiler savaşa rüşvet verdi veya kazandı.
1655’te Angola resmi olarak Portekiz kolonisinin statüsünü aldı. Angola'daki Portekiz yönetiminin yüzyıllar boyunca, sayısız Angolans, başta Brezilya olmak üzere, kölelik haline geldi. Brezilya dövüş sanatının önde gelen stillerinden biri olan capoeira, Angola'nın Brezilya köleliğine ihraç edilen Orta ve Doğu bölgelerinden insanlar tarafından geliştirilip geliştirildiği için “Angola” olarak adlandırılıyor. Angola'dan ihraç edilen Afrikalıların sayısı, küçük bir ülke olan 3 milyon kişiye ulaştı. Aynı zamanda, 19. yüzyılın ortalarına kadar Portekiz sadece Angola kıyılarını kontrol ederken, Angola'nın iç bölgelerine köle baskınları yerel krallar ve profesyonel köleler yardımı ile gerçekleştirildi. İç Angola aşiret oluşumlarının liderleri uzun süre Portekiz sömürgelerine direndiler, böylece Portekiz sömürge askerleri ülkenin yalnızca fethini ancak 1920 yıllarında tamamlayabildiler. Angola'nın böylesine uzun bir kolonileşme süreci kaçınılmaz olarak Angola nüfusunun sosyal ve kültürel farklılıklarının oluşumunu etkiledi. Luanda, Benguela ve diğer bazı kıyı şehirleri ve bölgelerinin Afrika nüfusu, birkaç yüzyıl boyunca Portekiz yönetimi altında yaşadı. Bu süre zarfında, yalnızca resmi olarak değil, aynı zamanda günlük iletişimde de Hristiyanlaştırıldı ve Portekizce'ye aktarıldı. "Asimilados" - Portekizliler Angola nüfusunun Avrupalılaştırılmış kısmını çağırırken, Katolikliği kabul ettiler ve Portekizce konuştu. Angola'nın iç bölgelerinin nüfusu pratikte kültürel asimilasyon sürecinden geçmedi ve arkaik bir yaşam tarzı sürmeye, kabile dillerini konuşmaya ve geleneksel inançları uygulamaya devam etti. Elbette Portekiz dili iç bölgelere giderek yayılıyordu ve Hristiyan dini kuruldu, fakat bu oldukça yavaş ve yüzeysel olarak gerçekleşti.
"Irk demokrasisi" ve üç çeşit insan
Bununla birlikte, Portekiz sömürge otoriteleri, Angola'nın siyah halkının refahı hakkında Portekiz'in nasıl endişelendiğinden bahsetmekten hoşlanıyordu. Ancak, Prof. Oliveira Salazar Portekiz'de iktidara gelene kadar, Portekizli seçkinler, Afrika ve Asya kolonilerinde bulunma ihtiyacının ideolojik gerekçesi hakkında düşünmediler. Fakat Salazar politik olarak okuryazar bir insandı ve denizaşırı mallar üzerindeki kontrolünü sürdürmekle ilgileniyordu. Bu nedenle, Portekiz'deki egemenliği sırasında, lototropizm kavramı yaygınlaştı. Brezilyalı bilim adamı Gilberto Freyri tarafından 1933'ta yayınlanan The Big Hut adlı eserinde temelleri oluşturulmuştur: Freyri'ye göre Portekizliler, uzun süredir temasta olduklarından, etkileşim içinde olduklarından ve hatta Afrika ve Asya halklarının temsilcileriyle karıştığından, diğer Avrupa halkları arasında özel bir yer tutmaktadır. Uygarlık misyonunun uygulanması sonucunda Portekizliler, çeşitli ırkların ve halkların temsilcilerini birleştiren benzersiz bir Portekizce konuşan topluluk kurmayı başardılar. Bu, diğer şeylerin yanı sıra, çünkü Freyri'ye göre Portekizliler, diğer Avrupa ülkelerinden daha ırksal olarak hoşgörülü davrandılar. Bu görüşler, Salazaru'yu etkiledi çünkü Portekizli profesör Angola köylüleri veya Doğu Timor balıkçıları ile olan ilişkisini gördü, ancak Lusotropicism'in popülerleşmesiyle birlikte, Afrika ve Asya mülklerinde artan sömürge karşıtı duyguların üstesinden gelmek ve bir süredir Portekiz’in hakimiyetini uzatmak mümkün oldu. Ancak gerçekte, Portekiz devletinin sömürgelerdeki politikaları, filozof Freyri tarafından ilan edilen ve Salazar tarafından desteklenen ırkçı demokrasi idealinden uzaktı. Özellikle, Angola'da yerel halkın üç "çeşidine" açık bir bölünme vardı. Angola toplumunun sosyal hiyerarşisinin tepesinde metropol ve Creoles'dan gelen ziyaretçiler beyaz Portekizceydi. Sonra biraz daha yüksek bahsettiğimiz aynı Asimiladush geldi. Bu arada, “Asimilados” dan Angola orta tabakalarının kademeli olarak oluşmuş olması - sömürgeci bürokrasi, küçük burjuvazi, entelijansiya. Koloninin sakinlerinin çoğunluğuna gelince, nüfusun üçüncü kategorisini oluşturdular - “indiznush”. En büyük Angola sakinleri grubu en fazla ayrım yapanıydı. "Indiznush", Angola köylülerinin, "kontraktadadush" un toplu işiydi - tarlalar ve madenlerde çalışanları, aslında yarı slab pozisyonlarında işe aldı.
Sadece kendi Angola'da değil, Mozambik, Gine-Bissau, Sao Tome ve Principe ve Cape Verde'de de Afrika mülklerinde görev yapan Portekiz sömürge askerleri, Portekiz sömürgecilerinin gerçek “ırksal demokrasinin” en iyi göstergesi olmaya devam etti. Sömürge alt bölümlerinde, subay ve görevlendirilmemiş subaylar Portekiz’den gönderilirken, genç çavuş ve şirket üyeleri sömürgelerde yaşayan Portekizli Creoles’tan alındı. Sıradan askerlere gelince, beyaz yerleşimciler işe alarak ve siyah gönüllüleri işe alarak işe alındı. Aynı zamanda askerler, üç ilde - beyazlar, asimiladush - melezler ve “medeni siyahlar” ve “indizhenus” olmak üzere üç bölgeye ayrılmıştı: iç illerin sakinleri arasında. Portekizli generaller siyah askerlere ve hatta melezlere bile güvenmediler, bu nedenle Portekiz sömürge birliklerinin saflarındaki Afrikalıların sayısı hiçbir zaman% 41'i geçmedi. Doğal olarak, ordu birimlerinde ayrımcılık çok sert bir biçimde vardı. Öte yandan ordu ordusu siyah Angolans'a sadece askeri eğitim kazanmakla kalmayıp aynı zamanda bir şekilde ya da diğer bazı Portekizli askerler ve hatta memurlar arasında yer alan sosyalist duygu da dahil olmak üzere Avrupa yaşam tarzını daha yakından tanıma fırsatı verdi. Sömürge birlikleri, yerli nüfusun sürekli yayılmakta olan isyanlarının bastırılmasında büyük rol oynamıştır.
Ancak, yalnızca yerliler Angola’daki Portekiz hakimiyeti için bir tehlike değildi. Sömürge düzeninden çok daha fazla tehdit edilen, Portekizli seçkinlerin Portekiz’in kültürel etkisinin etkenleri ve Angola halkı arasındaki Lusotropicism’in fikirleri olduğunu düşündüğü “Asimilados” idi. Nitekim, birçok siyah Afrikalı, Salazar döneminde bile, yüksek eğitim kurumları da dahil olmak üzere, metropolde çalışabildi. Diğer bazı ülkelerle karşılaştırıldığında, bu şüphesiz bir gelişme oldu. Ancak, eğitime erişim, sırasıyla, yerli Angolanslara ve Portekiz'deki diğer Afrika kolonilerinden insanlara gerçek durumun gözünü açtı. Daha sonra Lizbon ve Coimbra'da sömürge yönetiminde daha sonra bürokratik bir kariyer yapmak üzere doktora veya mühendis olarak çalışmak üzere çalışmaya başlayan genç Asimilados, metropolde ulusal kurtuluş ve sosyalist fikirlerle tanıştı. Böylece, belirli hırslara sahip, ancak onları Portekiz sömürge idaresinin şartlarında uygulamaya koyamayacak olan eğitimli gençler arasından Angola “karşı seçkinler” oluşumu gerçekleşti. Zaten 1920-s'de. ilk sömürge karşıtı halkalar Luanda'da ortaya çıkıyor. Doğal olarak asimiladush tarafından yaratılmışlar. Portekizli yetkililer çok endişeliydiler - 1922'te, Afrika halkının en güçsüz kısmı olan “indienhus” üyeleri için çalışma koşullarının iyileştirilmesini savunan Angola ligini yasakladılar. Ardından Viriatu da Cruz liderliğindeki Angola Genç Entelektüel Hareketi geldi - Angola ulusal kültürünün korunmasını savundu ve daha sonra BM'ye Angola'yı Birleşmiş Milletlerin bir koruyucusuna dönüştürmesi için çağrıda bulundu. Bu arada Angola ulusal kurtuluş hareketinin entelektüel çekirdeği, sadece metropolde, Portekiz üniversitelerinde okuyan Afrikalı öğrenciler arasında oluşmaya başladı. Bunlar arasında, Angola'nın Agostinho Neto ve Jonas Savimbi olarak bağımsızlık savaşının gelecekteki kilit rakamları vardı. Ardından, MPLA ve UNITA'nın liderleri olan liderlerin yollarının sapması gerçeğine rağmen, 1940'lerde Portekiz'de okurken, Angola'nın bağımsızlığını destekleyen tek bir çember oluşturdular.
Ulusal kurtuluş hareketinin oluşumu
1950-lerde Angola'nın ulusal kurtuluş hareketi tarihinde yeni bir sayfa açıldı. Bu on yılın başında Profesör Salazar, Avrupalı kolonistler tarafından Angola'nın çözümünü yoğunlaştırmaya karar verdi. 11 Haziran 1951: Portekiz, tüm kolonilere denizaşırı illerin statüsünü veren bir yasa kabul etti. Ancak yerel halkın gerçek durumunda, Angola'nın ulusal kurtuluş hareketinin daha da gelişmesine ivme kazandırmasına rağmen, bu karar fazla değişmedi. 1953'te Angola Afrika Mücadele Birliği (Partido da Luta Unida dos Africanos de Angola) - Angola'nın Portekiz'den tam bağımsızlığı için konuşan siyah nüfusun ilk siyasi partisi olan PLUA kuruldu. Bir sonraki 1954, toprakları kısmen Fransız ve Belçika Kongo'nun bir kısmı olan Portekiz Angola'nın bir parçası olan tarihi Kongo Krallığı'nın restorasyonunu savunan Angolans ve Kongolu birleştiren Kuzey Angola Halkları Birliği'ydi. 1955'te Angola Komünist Partisi (CPA) kuruldu ve 1956'te PLUA ve CPA, Angola Kurtuluşuna Yönelik Popüler Hareket (MPLA) ile birleştirildi. Bağımsızlık mücadelesinde kilit bir rol oynamak ve Angola'daki sömürgecilik sonrası iç savaşı kazanmak MPLA idi. MPLA'nın kökeninde Antola Komünist Partisi, Viriato de Cruz, Ilidio Machado ve Lucio Lara'nın kurucuları Mario Pinto de Andrade ve Joaquim de Andrade vardı. Portekiz'den dönen Agostinho Neto, MPLA'ya katıldı. MPLA'nın ilk başkanı Viriat de Cruz oldu.
Yavaş yavaş Angola'daki durum gerildi. 1956’te, MPLA’nın kurulmasından sonra Portekiz makamları ülkenin bağımsızlığını destekleyenlere karşı baskı yaptı. Agostinho Neto da dahil olmak üzere birçok MPLA aktivisti hapsedildi. Aynı zamanda, Angola Halkları Birliği, Holden Roberto (1923-2007) başkanlığında, Bakongo kabilesinin Kongolu kraliyet ailesinin temsilcisi José Gilmore başkanlığında güç kazanıyordu. Bir zamanlar toprakları Portekiz ve Fransız sömürge mülkleri tarafından işgal edilen Kongo Krallığı'nı yaratan Bakongo'ydu. Bu nedenle Holden Roberto, sadece Kuzey Angola topraklarının kurtarılmasını ve Kongo Krallığı'nın restorasyonunu savundu. Angola'nın ortak kimliği ve Roberto'nun sömürgecilik karşıtı mücadelesinin diğer Angola halklarıyla birlikte fikirleri çok az ilgi çekiciydi. Ve Angola bağımsızlık hareketinin diğer liderlerine yabancıydı. İlk olarak, Bacongo aristokrasisinin bir temsilcisi olan Holden Roberto'nun yaşam yolu farklıydı. Çocukluğundan beri Angola'da değil, Belçika Kongo'da yaşadı. Orada bir Protestan okulundan mezun oldu ve Belçika sömürge yönetiminde finansör olarak çalıştı. İkincisi, diğer Angola bağımsızlık savaşçılarının aksine, Holden Roberto sosyalist ve cumhuriyetçi değildi, ancak Afrika gelenekçiliğinin yeniden canlanmasını savundu. Angola Halkları Birliği (UPA) üslerini Belçika Kongo topraklarında yarattı. İronik bir şekilde, Angola'nın bağımsızlığı için uzun ve kanlı bir savaşın ilk sayfasını açmak isteyen bu örgüttü. Baixa de Cassange'deki (Malange) pamuk tarlalarının işçileri 3 Ocak 1961'de daha yüksek ücretler ve daha iyi çalışma koşulları talep eden bir grev ilan ettikten sonra kitlesel huzursuzluk patlak verdi. İşçiler pasaportlarını yaktılar ve Portekizli işadamlarına saldırdılar. авиация bölgedeki birkaç köyü bombaladı. Birkaç yüz ila birkaç bin Afrikalı öldü. Misilleme olarak, 50 kişiden oluşan MPLA savaşçıları 4 Şubat 1961'de Luanda ve São Paulo Hapishanesinde polis bölümüne saldırdı. Çatışmalarda yedi polis ve kırk MPLA savaşçısı öldü. Ölü polisin cenazesinde beyaz yerleşimciler ve siyahlar arasında çatışmalar devam etti ve 10 Şubat'ta MPLA destekçileri ikinci bir hapishaneye saldırdı. Luanda'daki ayaklanmalar Angola Holden Roberto Halklar Birliği'nden yararlandı.
Kurtuluş savaşının başlangıcı
15 Mart 1961: 5 hakkında Holden Roberto komutasındaki binlerce militan, Kongo topraklarından Angola'yı işgal etti. UPA'nın hızla baskın sonucu Portekizli sömürge birliklerini şaşırttı, böylece Roberto’nun destekçileri sömürge idaresindeki görevlileri tahrip ederek birçok köyü ele geçirmeyi başardı. Kuzey Angola'da UPA, Bakongo halkına ait olmayan ve Roberto'yu 1000 civarında Kongo Krallığı topraklarını işgal etmekle suçlayan beyaz yerleşimcileri ve 6000 Afrikalıları katletti. Böylece Angola'nın bağımsızlığı için savaş başladı. Ancak, Portekiz birlikleri kısa sürede intikam almayı başardı ve Eylül 20, Holden Roberto'nun Kuzey Angola'daki son üssüne düştü. UPA, Kongo topraklarına geri çekilmeye başladı ve Portekiz sömürge birlikleri hem militanları hem de sivil nüfusu ayırt etmeden yıktı. Kurtuluş savaşının ilk yılında, 20-30, binlerce sivil Angolans'ı öldürdü ve yaklaşık 500, binlerce insan komşu Kongo'ya kaçtı. Mültecilerin sütunlarından birine, bir takım 21 MPLA militanları eşlik etti. MPLA militanları tarafından yakalanan Holden Roberto savaşçıları tarafından saldırıya uğradılar ve daha sonra Ekim 9'ta 1961 tarafından idam edildiler. O andan itibaren, daha sonra anticolonial savaşa paralel giden bir iç savaşa dönüşen iki ulusal örgüt arasındaki çatışma başladı. Bu yüzleşmenin asıl nedeni, UPA’daki milliyetçi monarşistler ile MPLA’lı sosyalistler arasındaki ideolojik farklar değildi; çıkarları, Angola’nın Halkları Birliği’nden temsil edilen Bakongo’lar ile Angola’nın en büyük çoğunluğunu temsil eden Bakongo’lar, ve mbunda’nın .
1962’te, Bay Holden Roberto, Angola Halkları Birliği ve Angola Demokrat Partisi - Angola Kurtuluşu Ulusal Cephesi (FNLA) temelinde yeni bir örgüt kurdu. Silahlı kuvvetlerin baş komutanlığı görevini alan milliyetçi Mobutu'nun, daha da güçlü konumlar kazandığı yalnızca Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) 'nin desteğini kaydetti. Buna ek olarak, İsrail güvenlik hizmetleri Roberto'ya yardım sağlamaya başladı ve Amerika Birleşik Devletleri zımni himayeye başladı. 1962 yılı, MPLA'nın gelecekteki siyasi yolu için belirleyici oldu. Bu yıl Viriato da Cruz, MPLA'nın başkanlığına tekrar seçildi. Agostinho Neto (1922-1979), MPLA'nın yeni başkanı oldu. Angola standartlarına göre çok eğitimli ve sıradışı bir insandı. Katolik Angola'da Metodist vaizin oğlu, genç yaştan itibaren Neto sömürgeci rejime muhalefet etmeye mahkum edildi. Ama zekice çalıştı, sıradan bir aileden bir Angola için nadir görülen tam bir orta öğretim gördü ve 1944'te liseden mezun olduktan sonra tıp kurumlarında çalışmaya başladı. 1947'te, yirmi beş yaşındaki Neto, Coimbra'daki ünlü Üniversitesi tıp fakültesine girdiği Portekiz'e gitti. Sömürge karşıtı pozisyonlarda bulunan Neto, sadece Portekiz'de yaşayan Afrikalılarla değil, aynı zamanda Birleşik Demokrat Hareket'ten gelen Portekizli faşistlerle de temas kurdu. Agostinho Neto'nın karısı Portekizli Maria-Eugene da Silva oldu. Neto sadece sosyal aktiviteye sahip bir doktor için yapılan çalışmaları birleştirmiyor, aynı zamanda iyi şiirler yazdı. Daha sonra, en sevdiği yazarlardan Fransız şair Paul Eluard ve Türk şair Nazım Hikmet'ten Louis Aragon'u seçerek tanınan bir Angola şiir klasiği haline geldi. 1955-1957 içinde Neto siyasi faaliyetleri nedeniyle Portekiz’de hapsedildi ve serbest bırakıldıktan sonra 1958’te Coimbra Üniversitesi’nden mezun oldu ve Angola’ya döndü. Angola'da, Neto, çoğu hastanın ücretsiz veya çok az bir ücret karşılığında tıbbi hizmet aldığı özel bir klinik açtı. 1960'te tekrar tutuklandı ve Neto'nın tutuklanması sırasında Portekiz polisi, baş doktorlarını korumaya çalışan otuzdan fazla klinik hastasını öldürdü. Politika Lizbon'a transfer edildi ve hapse atıldı, daha sonra ev hapsine alındı. 1962’te, Neto, Kongo Demokratik Cumhuriyeti topraklarına kaçtı. Aynı 1962’teki partinin kongresinde Angola’nın ulusal kurtuluş hareketi programının ana noktaları - demokrasi, çok etnik köken, uyumsuzluk, ulusallaşma, ulusal kurtuluş mücadelesi, ülkede yabancı askeri üslerin kurulmasını önleme kabul edildi. MPLA’nın ilerici siyasi programı, Sovyetler Birliği, Küba ve Alman Demokratik Cumhuriyeti’nden destek aldı. Agostinho Neto'nun Ernesto Che Guevara ile tarihi buluşması 1965'ta gerçekleşti.
1964’te, üçüncü ulusal kurtuluş örgütü Angola’da ortaya çıktı - bu zamana kadar FNLA’dan çıkan Jonas Savimbi tarafından oluşturulan Angola’nın Toplam Bağımsızlığı Ulusal Birliği (UNITA). Savimbi organizasyonu, en büyük üçüncü Angola halkı olan Ovimbunda'nın çıkarlarını dile getirdi ve FNLA ve MPLA ile mücadele eden başlıca Angola'nın güney eyaletlerinde rol aldı. Savimbi’nin politik kavramı, hem Holden Roberto’nun geleneksel muhafazakârlığına hem de Agostinho Neto’nın Marksizmine alternatif olarak “üçüncü bir yol” idi. Savimbi, Maoizm ve Afrika milliyetçiliğinin tuhaf bir karışımını söyledi. UNITA'nın yakın zamanda Sovyet yanlısı MPLA ile açık bir çatışmaya girmesi, ABD'ye ve ardından Güney Afrika'nın desteğini sağladı.
Bununla birlikte, SSCB, Küba, GDR, diğer sosyalist ülkeler ve hatta İsveç'ten gelen ciddi mali ve askeri yardımlar sayesinde, Angola'nın ulusal kurtuluş hareketindeki lider pozisyon nihayet MPLA'yı kazandı. Bu, tutarlı bir politik programın varlığı ve FNLA ve UNITA'nın ilkel milliyetçilik karakteristiğinin olmamasıyla kolaylaştırıldı. MPLA açıkça solcu, sosyalist bir örgüt ilan etti. 1964’e geri döndüğünde, MPLA’nın bayrağı kabul edildi - Temmuz ayında Temmuz’un X -UMX Küba hareketinin kırmızı-siyah bayrağını ve Güney Vietnam Ulusal Kurtuluş Cephesi bayraklarından ödünç alınan bir yıldızla birlikte, merkezinde büyük sarı bir yıldız olan kırmızı-siyah bir kumaş kabul edildi. MPLA isyancıları sosyalist ülkelerde - Sovyetler Birliği, Çekoslovakya, Bulgaristan ve ayrıca Cezayir'de askeri eğitim aldı. SSCB'de MPLA savaşçıları, Simferopol'deki yabancı birliklerin eğitimi için 26 eğitim merkezinde okudu. 165'te MPLA liderliği, her biri 1971-100 savaşçıları için mobil filoların oluşumuna devam etti. 150-mm ve 60-mm harçlarla donanmış olan bu filolar, Portekiz sömürge birliklerinin direklerinde sürpriz saldırı taktiklerini kullandı. Buna karşılık Portekiz komutanlığı sadece MPLA kamplarının değil, aynı zamanda militanların saklanabileceği köylerin de acımasızca yıkılmasına cevap verdi. Güney Afrika Savunma Kuvvetleri Portekiz sömürge kuvvetlerinin yardımına geldi, çünkü Güney Afrika liderliği Angola'daki ulusal kurtuluş hareketinin olası zaferi konusunda son derece olumsuzdu. Güney Afrika'da iktidarda olan Boer milliyetçilerine göre, bu, apartheid rejimine karşı da savaşan Afrika Ulusal Kongresi için kötü ve bulaşıcı bir örnek olabilir. Güney Afrika birliklerinin yardımı ile, 81'in başlangıcında Portekizliler, MPLA birliklerini büyük ölçüde sıkmayı başardılar; daha sonra, 1972 savaşçı ekibinin başındaki Agostinho Neto, Angola'dan ayrılmak ve Kongo'ya çekilmek zorunda kaldı.
"Devrim karanfilleri" sömürgelere özgürlük verdi
Büyük olasılıkla, Angola'nın bağımsızlığı için savaş, Portekiz’de siyasi değişimler başlamazsa daha da devam ederdi. Portekiz’in sağcı muhafazakar rejiminin gerilemesi, Salazar’ın 1960’te felç geçirdiği ve aslında hükümetten çekildiği, 1968’lerin sona ermesiyle başladı. Temmuz ayında 27'ten sonra 1970, 81 yaşındaki Salazar vefat etti, Marcel Caetanu ülkenin yeni başbakanı oldu. Kolonileri korumak da dahil olmak üzere Salazar politikasını sürdürmeye çalıştı, ancak bunu her yıl yapmak giderek zorlaştı. Portekiz’in uzun süredir devam eden sömürge savaşlarının sadece Angola’da değil, Mozambik ve Gine-Bissau’da da yürüdüğünü hatırlayın. Bu ülkelerin her birinde, bakımı devasa fonlar gerektiren önemli birlik birimleri yoğunlaşmıştır. Portekiz ekonomisi, neredeyse onbeş yıllık sömürge savaşı ile bağlantılı olarak üzerine yükleyen yükü kaldıramadı. Dahası, Afrika’daki sömürge savaşının siyasi olarak elverişliliği gittikçe daha az anlaşılabilir hale geliyordu. On beş yıl süren silahlı direnişin ardından Portekiz sömürgelerinin, sömürgecilik karşıtı savaşların başlamasından önce içlerinde mevcut olan toplumsal ve siyasi düzeni sağlayamayacağı açıktı. Afrika’daki ve Portekizli emanetçilerin savaşlarına istekli olmayanlar ve birçok sömürge askerinin subayları komuta edildi, çünkü istenen terfi almadılar ve yabancı Afrika topraklarında hayatlarını tehlikeye atanlar, “parke” memurlarından çok daha yavaştı karargah birimleri Lizbon'da. Sonunda, Afrika savaşlarında binlerce askerin ölümü ailelerinin doğal hoşnutsuzluğuna neden oldu. Uzun savaşlar yapmak zorunda olan ülkenin sosyal ve ekonomik sorunları ağırlaştı.
Ordudan memnuniyetsizliğin bir sonucu olarak Portekiz ordusunun genç ve orta komutanları arasında Kaptan Hareketi olarak adlandırılan yasadışı bir örgütlenme kuruldu. Ülkenin silahlı kuvvetlerinde büyük etkisi oldu ve başta Portekiz solcu ve demokratik gençlik olmak üzere sivil kuruluşlardan destek aldı. Komplocuların faaliyetlerinin bir sonucu olarak, Nisan 25’in 1974’inde, aralarında, teğmenler, ana dallar ve teğmen albaylar olan, elbette ki silahlı bir ayaklanma atandı. Muhalefet, Portekiz silahlı kuvvetlerinin bir dizi biriminin desteğini sağladı - bir mühendislik alayı, bir piyade alayı, bir süvari alayı, hafif bir topçu alayı, bir Casadorish hafif piyade taburu, 10 komando grubu, özel bir operasyon eğitim merkezi, bir askeri idari okul ve üç askeri okul. Komplo Binbaşı Otel Rahibe Saraiva de Carvalho tarafından yönetildi. Nisan 26'taki 1974 Kaptan Hareketi resmen ICE Koordinasyon Komisyonu liderliğindeki Silahlı Kuvvetler Hareketi'nin ismini değiştirdi: Albay Vashka Gonsalves, Binbaşı Vitor Alves ve Kara Kuvvetleri'nden Melou Antunish, Teğmen Komutanı Vitor Kreshpo ve Almeida Contreras - deniz kuvvetlerinden, Binbaşı Pereira Pinto ve kaptan Costa Martins - hava kuvvetlerinden. Caetanu hükümeti görevden alındı, ülkede “karanfiller devrimi” olarak geçen bir devrim gerçekleşti. Portekiz'deki güç, Portekiz Eski Gine genel valisi ve Afrika'daki sömürge savaşı kavramının ana teorisyenlerinden biri olan General Antonio de Spinola'nın başkanlık ettiği Ulusal Kurtuluş Konseyi'ne devredildi. 15 Mayıs 1974, Adeline ve Palma Carlos başkanlığındaki Portekiz Geçici Hükümeti tarafından kuruldu. Neredeyse tüm “karanfiller devrimi” kışkırtıcıları, neredeyse yarım yüzyıldır var olan Portekiz sömürge imparatorluğuna gerçek bir son verecek olan Portekiz'in Afrika kolonilerine bağımsızlık verilmesini istedi. Bununla birlikte, bu kararın General di Spinola'ya karşı çıkması nedeniyle, onun yerine Portekiz’in Mozambik ve Angola’daki komutanlarına komutan olan Afrika savaşlarının ustalarından General Francisco da Costa Gomes’in de değiştirilmesi gerekiyordu. Portekiz liderliği, 1975'teki ülkedeki tüm Afrika ve Asya kolonilerine siyasi bağımsızlık vermeyi kabul etti.
Luanda için mücadele ve bağımsızlık ilanı
Angola’ya gelince, ülkenin siyasi bağımsızlığının Kasım 11’te 1975 olacağı öngörülmüştü, ancak bundan önce ülkenin üç ana askeri-politik gücü - MPLA, FNLA ve UNITA - koalisyon hükümeti kuruyordu. Ocak ayında, 1975 Kenya'da bir araya gelerek Angola'nın önde gelen üç askeri-politik örgütünün liderleriyle bir araya geldi ve koordine hükümetinin kurulmasından sonra hükümet organları, polis ve bağımsız bir Angola devletinin silahlı kuvvetlerini oluşturma konusunu ele aldı. Ancak, zaten 1975 yazında, bir yandan MPLA ile diğer yandan UNITA ve FNLA arasındaki ilişkilerde ciddi bir şiddetlenme meydana geldi. Örgütlerin muhalefeti çok basit bir şekilde açıklandı. MPLA, Angola'yı Sovyetler Birliği ve Küba himayesinde bir sosyalist oryantasyon ülkesine dönüştürmeyi planlıyor ve FNLA ve UNITA'dan gelen milliyetçilerle iktidarı paylaşmak istemiyordu. İkinci gruplara gelince, MPLA'nın iktidara gelmesini istemediler, çünkü özellikle yabancı sponsorlar Sovyet yanlısı güçlerin Angola'da iktidara gelmelerine izin vermemelerini istedi.
Temmuz ayında, Luanda, Angola'nın başkenti olan 1975, bu zamana kadar üç grubun silahlı birimlerinin bulunduğu yerlerde, hızla gerçek sokak savaşlarına dönüşen MPLA, FNLA ve UNITA savaşçıları arasında çatışmalar başladı. MPLA'nın ezici bir şekilde büyük birimleri, muhaliflerinin başkentten ayrılmalarını hızla ortadan kaldırmayı ve Luanda üzerinde tam kontrol sağlamayı başardı. Üç askeri-siyasi organizasyonun çatışmasına ve bir koalisyon hükümetinin kurulmasına barışçıl bir çözüm bulunmasını umut ediyordu. Angola, “herkese karşı” bir iç savaş olan bağımsızlık savaşından daha uzun ve daha kanlı bir savaşa sahipti. Doğal olarak, Luanda'daki Temmuz savaşlarından sonra her üç kuruluş da yabancı patronlarına yardım istedi. Angola çatışmasına başka devletler girdi. Böylece, Eylül 25 1975’te, Zaire’nin silahlı kuvvetleri birimleri kuzeyden Angola’yı işgal etti. Bu zamana kadar Zaire'nin başkanı olan Mobutu Sese Seko, altmışlı yıllardan beri FNLA'ya yardım ediyordu ve Holden Roberto, 1960'lerin başında, Zair lideriyle ilgiliydi. Mobutu'nun karısının klanından bir kadınla evlenmek. Güneyden, UNITA'yı savunan Güney Afrika Cumhuriyeti silahlı kuvvetlerinin birlikleri, 14 Ekim'inde Angola bölgesini istila etti. Güney Afrika liderliği, MPLA'nın iktidara gelme tehlikesini de gördü, çünkü ikincisi Güney Afrika'nın kontrol ettiği Namibya bölgesinde faaliyet gösteren ulusal kurtuluş hareketi SWAPO'yu destekledi. Ayrıca, MPLA'ya karşı çıkan Portekiz Kurtuluş Ordusu'nun (ELP) silahlı kuvvetleri Namibya topraklarından istila etti.
Görevinin tehlikesinin farkında olan MPLA başkanı Agostinho Neto resmen yardım için Sovyetler Birliği ve Küba'ya başvurdu. Fidel Castro anında cevap verdi. Küba'da gönüllüler, yakında Angola'ya teslim edilen seferlik birliklere MPLA'nın yardımına katılmaya başladılar. Küba’nın askeri desteği sayesinde MPLA, savaşa giren 16 piyade taburları ve 25 uçaksavar ve harç pilleri oluşturabildi. 1975'in sonuna kadar, 200 hakkında Sovyet askeri danışmanları ve uzmanları Angola'ya geldiler ve Sovyet Donanması'nın savaş gemileri Angola kıyılarına yaklaştı. MPLA, Sovyetler Birliği'nden önemli miktarda silah ve para aldı. Avantaj, yine Angola sosyalistlerinin tarafındaydı. Ayrıca, MPLA'ya karşı olan FNLA silahlı kuvvetleri, daha az silahlı ve zayıf bir şekilde eğitildi. Tam teşekküllü bir savaş birimi olan FNLA, bir tür "Albay Callen" liderliğindeki Avrupalı paralı askerlerin bir çıkarılmasıydı. Bu nedenle, İngiliz paraşüt alayında bir asker olarak hizmet veren, ancak yasayla ilgili sorunlar nedeniyle askerlikten emekli olan Kıbrıslı, genç Yunan Kostas Georgiou'yu (1951-1976) tanıttı. Birim paralı askerlere dayanıyordu - Portekiz ve Yunanlılar (daha sonra savaş tecrübesi olmayan ve çoğu, birliğin savaş kabiliyetini önemli ölçüde kötüleştiren askerlik yapmayan İngiliz ve Amerikalılar da geldiler). Avrupalı paralı askerlerin katılımı, Holden Roberto'ya MPLA'ya direnmesine yardımcı olmadı. Dahası, MPLA'nın yanında, iyi eğitimli Küba askerleri gerçekleştirildi. 10’taki 11’in Kasım’ındaki 1975’in gecesinde, FNLA’nın kuvvetleri ve Zaire silahlı kuvvetlerinin birimleri, Angola’nın kaderini önceden belirleyen Kifangondo savaşında ezici bir yenilgiye uğradı. Ülkenin başkenti MPLA'nın elinde kaldı. Ertesi gün, Kasım ayında 11, 1975, Halk Cumhuriyeti Angola Cumhuriyeti'nin bağımsızlığı resmen ilan edildi. Böylece, bağımsızlık ilanı MPLA'nın yetkisi altında yapıldı ve hareket yeni bağımsız Angola'da hüküm sürdü. Aynı gün Angola'nın ilk cumhurbaşkanı Agostinho Neto'yı ilan etti.
Sonraki yirmi yıllık Angola bağımsızlığı, bağımsızlık savaşı ile karşılaştırılabilen kanlı bir iç savaşla paramparça oldu. Angola'daki iç savaş en az 300 000 kişiyi öldürdü. Küba askerleri ve Sovyet askeri danışmanları ve uzmanları, Angola hükümetinin tarafındaki savaşta aktif rol aldı. MPLA, Birleşik Devletler ve Güney Afrika tarafından desteklenen muhalif grupların güçleriyle askeri bir çatışmada gücünü korumayı başardı. Modern Angola devleti, şu anda Angola'nın artık sosyalist bir yöneliş ülkesi olmamasına rağmen, MPLA'nın ulusal kurtuluş mücadelesinde kesin olarak dayanmaktadır. Agostinho Neto’nın en yakınlarından biri olan ve XSUMX’te Azerbaycan Petrol ve Kimya Enstitüsü’nden (1942’te) mezun olan ve 1969’te Angola Devlet Başkanlığı görevinde bulunan Jose Eduardo dos Santos (1979 doğumlu) hâlâ ülkenin başkanı. Agostinho Neto'nun ölümünden sonra. Angola'nın iktidar partisi şimdiye dek MPLA’da kaldı. Resmen, parti sosyal demokratik olarak kabul edilir ve Sosyalist Enternasyonal'in bir üyesidir.
Bu arada, aynı zamanda, 11 Kasım 1975, Angola'nın bağımsızlığı Sovyetler Birliği'ni tanıdı ve aynı gün Sovyet-Angola diplomatik ilişkileri kuruldu. Yani, bu gün kırk yıl ve ülkemizin Angola ile resmi ilişkilerini işaret ediyor.