Pek çok çocuk bir parmak emme evresinden geçer ve bu alışkanlığı kendiliğinden bırakır. Anne-babalar, parmak emme alışkanlığı aşırı ölçülere varmadıkça kaygılanmamalı ve çocuğu cezalandırmaya kalkışmamalıdırlar.
Emme, bebeklerin beslenme yöntemi olduğu için, çok doğal olarak geliştirdikleri bir davranıştır. Ancak çok geçmeden emmenin beslenmeden bağımsız olarak, başlı başına haz veren bir şey olduğunu da öğrenirler. Bebek, parmaklarını ağzına alıp tek tek incelemekten çok hoşlanır; bir süre sonra da dikkati yalnızca başparmağını emmede toplanabilir. Hatta bazı bebekler. Baş-parmaklarını emme hazzını çok erkenden keşfederler. Daha rahimdeyken parmak emen bebek olduğu saptanmıştır.
Parmak emme normal midir
Parmak emme, bebeğin elde edebileceği az sayıdaki bağımsız haz kaynaklarından biridir; onun dışında, mutlu olacağı şeylerin aşağı yukarı hepsi annesinden ya da bakımını üstlenen kişiden gelmektedir Bebek acıktığını belli etmek için olduğu kadar, sıkıldığı ve yorulduğu zaman ya da yalnızca hoşlandığı için parmağını emebilir. Parmak emme doğal ve normal bir davranış olmasının yanı sıra, bebeğin yaşamdan aldığı hazza büyük katkıda bulunur.
Bazı anneler bu aşamada bebeğe emzik verirler, ama çoğu çocuk doktoru bebeğin parmak emmesini, daha doğal olduğu için emziğe yeğlemektedir. Yine de bebeğe emzik veriliyorsa, emzik kesinlikle tatlı bir maddeye batırılmamaIıdır; çünkü bu, dişlerin gelişmesine zarar verebilir, öle yandan, bebeğin ya da çocuğun, yatıştırmak için emzik verilmek yerine kucağa alınması daha yararlıdır. Emziklerin zararı olmasa da, çocuğu daha doğal yollarla rahatlatmak uzun donemde daha doyurucu sonuçlar serecektir.
Daha büyük çocuklar
Gelişmenin öteki yanları gibi, bu alışkanlığı bırakma yaşı da çocuktan çocuğa değişir. Genelde çocuk büyüdükçe ellerini denetleme yetisi gelişir ve onları başka biçimlerde kullanma yollarını buldukça ya parmak emme alışkanlığını yavaş yavaş bırakır ya da sözgelimi uykuya dalma hazırlığı gibi, yalnızca belirli koşullarda rahatlama amacıyla başvurduğu bir davranışa dönüştürür.
Parmak emme ve yalak ıslatma gibi alışkanlıkları bırakmış bir çocuk, yeni bir kardeşin olması ya da günlük yaşamın olumsuz biçimde değişmesi gibi nedenlerle bu alışkanlıklarına yeniden
Başlayabilir. Bebeklik davranışlarına geri dönüşler çocuğun olaylara karşı tepkisini gösterme biçimidir. En iyisi bol bol sevgi ve ilgi göstermektir. Böylece çocuğun kendini duygusal olarak güven içinde hissetmesi sağlanarak, bu tür alışkanlıkları bırakmasına yardımcı olunur.
Bazı çocuklar yoruldukları zaman rahatlamak için parmaklarını emme alışkanlığını sürdürür ya da onun yerine eski bir battaniyeyi, yumuşak bir oyuncağı emme alışkanlığı geliştirirler. Bazen de hem parmaklarını emer hem de bir battaniyeye ya da oyuncağa sarılıp öyle uyurlar. Bu tip davranışlar anormal değildir. Çocuk bu yüzden azarlanmamalı ve rahatlamasını sağlayan nesnelerden yoksun bırakılmamalıdır. Çocukların çoğu, uykuya dalmakla güçlük çektikleri bir dönem yaşarlar; bunu aşmak için kendi kendilerine buldukları herhangi bir yöntem hoşgörüyle karşılanmalıdır.
Parmak emmek çok doğal olduğu için, anne ve babalar bundan fazlaca bir kaygıya kapılmamalıdırlar. Küçük bir çocuğu parmak emmekten vazgeçirmeye çalışmak, sürekli bir mücadeleyle sonuçlanabilir. Parmak çocuğun ağzından ne kadar inatla çekilirse çekilsin, çocuk yine de her fırsatta emmeye çalışacaktır. Daha büyük bir çocuğun bu nedenle azarlanması ise, sürekli bir sürtüşmeye yol açabilir, hatta alışkanlığın daha uzun süre devam etmesine bile neden olabilir. Pek çok çocukta parmak emme alışkanlığı zamanla kendiliğinden yok olur.
Alışkanlık ne zaman soruna dönüşür
Bazı anne-babalar bu alışkanlıktan tedirgin olurlar, bazıları da çocuklarının dişlerinin zarar görmesinden korkarlar. Eğer çocuk altı şaşından sonra parmak emmeye devam ederse, kalıcı dişlerde biçim değişikliği oluşabilir. Genellikle bunun nedeni, daha büyük bir çocuğun yalnızca emme değil, parmağına yaslanma ve dişini parmağına bastırma alışkanlığı geliştirmesidir.
Saatlerce televizyonun başında, baş parmağını dişlerine bastırarak oturan bir çocuk, gerçekten de dişlerini tehlikeye atıyor demektir. Anne ve babaların bu durumda çocuğun dikkatini başka bir yöne çekerek, bu alışkanlığı yenmeleri gerekecektir. Ancak bu, her zaman kolay olmayabilir. Bu yaşlardaki çocuklar, anne-babalarının sözlerinden çok, başka çocukların alay etmesinden ya da diş doktorunun söylediklerinden etkilenirler. Ayrıca çoğu kez, çocuğun ellerini kullanacağı başka tür uğraşlar da bulmak gerekir.
Bunların yanı sıra çocuğun öğretmeniyle ilişki kurup, onun yardımına başvurmak da yararlı olabilir. Ama yine de, ne kadar kaygılandırma da, konuyu aşırı derecede sorun edip ortalığı telaşa vermek doğru değildir. Çocuk inatlaşmaya girip, bu nedenle alışkanlığı sürdürebilir.
Eğer çocuk altı yaşından sonra da geceleri uyuyabilmek için parmağını emiyorsa, uyuyabilmesi için başka türden yatak alışkanlıklarına yönlendirmeye çalışmak yerinde olur. Hava sıcak da olsa sıcak su dolu bir şişe, yatakta okuma, uyumadan önce bir içecek verme, sarılacak ya da yatağın çevresine dizilecek oyuncaklar, çocuk Üzerinde güven verici bir etkide bulunabilir ve bir rahatlama aracı olarak parmak emme gereksinimini azaltabilir.
Parmak emme, gizli bir sıkıntı ya da sorunun belirtisi olduğu zaman, kaygı verici bir alışkanlıktır. Bu durumda çocuk parmak emmeyi oyuna yeğler; hatta başka çocuklar birtakım etkinliklere katılırlarken o, parmağını emerek bir kenarda durur. İki yaşından sonra, parmak emme, çocuğun aralıksız yaptığı bir davranış olmamalıdır. Bu alışkanlık, başka uğraşlara yeğlenen ve bağımlılık haline gelen bir davranış biçimine dönüşmüşse, altında yatan nedeni araştırma zamanı gelmiş demektir. Çocuk okul çağındaysa öğretmeninin dikkatini çekmek, okul öncesi çağda olup da olağandışı uzun süreler için parmağını emiyorsa aile doktoruna başvurmak gerekir.
Olayı doğru boyutlarıyla değerlendirmek
Parmak emmenin köklerinin, çocuğun emmekten haz duyduğu bebeklik evresine uzandığını unutmamak çok önemlidir. Hem bebek, hem de daha büyük çocuk için parmak emme başlı başına içgüdüsel bir hazdır. “Oral haz” insanın en “ilkel” doyum araçlarından biridir. Emmek rahatlatıcıdır ve büyümekte olan bir çocuğun rahatlama gereksinimi duyduğu zamanlar pek çoktur. Gelişmekte olan çocuk ancak başka (yetişkinlere özgü) rahatlama yollan bulduğu zaman, parmağını ağzına almanın verdiği anlık doyumdan vazgeçmeye hazır olacaktır.
Çocuklarının parmak emme alışkanlıklarını çok küçükten “tedavi” etmeye kalkışan anne-babalar sonuçta karşılarında huysuz ve doyumsuz çocuklar bulabilirler. Küçük bir çocuk için dünya çok ürkütücü olabilir ve çocuk böyle bir yerde rahatlama kaynaklarına büyük bir gereksinim duyar. Özellikle de bunun başparmak gibi kolayca ulaşılabilen ve çocuğun her an yanında olan bir nesne olması, işini kolaylaştırır.