

ANA SAYFA


ÜNYE
ÜZERİNE


Makale : Yüksel Şen
(Emekli Bankacı - Gazeteci - Şâir - Yazar)
1940lı
Yıllar Ünye - (Burhan Hanhan Soldan
Dördüncü)
Semih ŞENOL Fotoğraf Arşivi
ÜNYE
ÜZERİNE
YAZILAN İLK KİTAPLAR
Ünye'nin geçmişi ile ilgili bilgiler, 1930 yılına kadar yurt genelinde yazılan ansiklopedi veya seyahatnamelerden veya Avrupalı gezginlerin Ön Asya ve Orta Doğu'yu kapsayan ülkeleri tanıtmak amacıyla yaptıkları gözlemlerini topluma yansıtmak için yazdıkları kitaplardan edinilmiştir.
Ayrıca, muhtelif zamanlarda yayımlanan Osmanlı Vilâyet Salnameleri de bu konuda değerli kaynaklardır.
Ünye'yi bütün cepheleriyle yansıtan ilk kitabın 1930 yılında "RESİMLİ ÜNYE REHBERİ" ismiyle çıktığını biliyor musunuz?
Bu kitabı, kentimizin değerli şahsiyetlerinden, halen AKP Ordu Milletvekili ve 58'inci Hükûmet'te Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olan Sayın Mehmet Hilmi GÜLER Bey'in babası M. Bahattin Bey yazmıştı.


Ahmet Hüseyin Şen


Resimli Ünye Rehberi
Müellifi
Kitabın bütün fotoğraflarını da babam Ahmet Hüseyin çekmişti.
Millî Kütüphane arşivlerinden edindiğim ve kütüphanemde büyük itina ile koruduğum bu kitabın içeriğine şöyle bir bakıyorum da neler yok ki?
6'ncı sayfada Ünye ile İlgili Umumî Malûmat; 8'inci sayfada Coğrafî Bilgiler; 12'nci sayfada Ünye'nin Tarihçesi; 24'üncü sayfada Şair Emrah'ın Ünye üzerine yazdığı manzume; 28'inci sayfada Ünye'nin Maarif Hayatı; 32'nci sayfada Ünye'de Âsar-ı Âtikalar; 36 - 38 - 40'ıncı sayfalarda 1928 nüfus sayımına göre Ünye ve köylerinin nüfusu kayıtlı.
42'nci sayfada Ünye'nin 1927 - 1928 - 1929 yıllarına ait üç senelik ihracatının dokümanı var. 44 ve 46'ncı sayfalarda Ünye'de iş yapan tâcirlerin isim ve uğraşları belirlenmiş. 50'nci sayfadan itibaren Ünye Mektepleri'nin öğretmen ve öğrencilerinin fotoğrafları bulunuyor. Ünye ile ilgili pek çok manzara kitabın sayfalarına dağıtılmış.
Ünye Belediye Bahçesi
Ordu'nun tanınmış şahsiyetlerinden, Güzel Ordu Gazetesi'nin Başmuharriri Mehmet Bilal Bey ve Tekâmül Gazetesi Başmuharriri Ali Rıza Şüküh Bey ve Ünye Tarihçesi'nin hazırlanmasında kendisinden pek çok istifade olunan Muallim Feyzi Bey'in fotoğrafları var.
Karadeniz'in En Mühim Ticaret İskelelerine Bir Nazar : Sayfasında sahil kesimindeki birçok şehrin fotoğrafları yer alıyor.
Ordu Vilâyeti bölümünde, Ordu Mebusları'ndan Hasan Fahri Bey'in, Recai Bey'in ve Vâli Ali Kemal Bey'in fotoğrafları sunulmuş.
Kitabın son bölümünde de Ünye'de faaliyet gösteren ticarî ve sınaî müessese sahiplerinin fotoğraf ve adresleri ile uğraş konuları gösteriliyor.
Yapıt; Ünye'nin özelliklerini içeren dört dörtlük bir eser.
İkinci ÜNYE kitabı, Ünye Ticaret ve Sanayi Odası tarafından "1923 - 1933 İktisadî Hareketleri" ismiyle Cumhuriyet'in 10'uncu yılına atfen yayımlanmış.
Ankara'da Millî Kütüphane Derleme Müdürlüğü'nün 1883 numarasında kayıtlı olan ve 25 sayfadan oluşan bu kitap, İstanbul'da Matbaacılık ve Neşriyat Türk Anonim Şirketi tarafından basılmış.
Kitabın 2'nci sayfasında Türkiye Reisicumhuru Gazi Mustafa Kemal Hazretleri'nin bir resmi var. 3'üncü sayfadan 10'uncu sayfaya kadar "Ünye'nin Ticareti Tarihiyesi Hakkındaki Malûmat" yazısı, Ünye Ticaret ve Sanayi Odası Reisi Âtıf imzasını taşıyor (Rahmetli Kadızade Âtıf ERGUN).
Ünye'nin Meşhur Üzümünden
Şarap Yapan Müteşebbis
Bir Türk Gencinin Şarap İmalâthanesi
Fotoğraf : Ahmet Hüseyin (Şen)
11'inci sayfadan 25'inci sayfaya kadar, muhtelif Ünye manzaraları, Ünye'de ticaretle uğraşan firmaların sahipleri ile birlikte işyerlerinde çekilmiş fotoğrafları, çalışkan zürralarımızdan İbrahim Yazıcıoğulları'ndan İbrahim Kaptan'ın numune-i misal olacak surette yetiştirdiği fındık bahçesinin görüntüsü.
Ünye'nin meşhur üzümünden şarap yapan müteşebbis bir Türk gencinin Şarap İmalâthanesi, Ünye'de açılan ilk fotoğrafçı dükkânı, bir mağazanın Cumhuriyet Bayramı münasebetiyle tanzim ettiği Yerli Malları köşesi. Ve Ünye Ticaret Odası'na mukayyet tüccarların isimleri ile sınıfı tüccarîlerini gösterir listeler bulunmaktadır.
Ahmet Hüseyin ŞEN'in Fotoğrafçı Dükkânı
Fotoğraf : Ahmet Hüseyin (Şen)
Bu üçüncü kitapçık da kentimizin geçmişini günümüze yansıtan güzel bir belgedir.
"Ünye Merkez Nahiyesi'nde Siyasal Bakımdan Etüdler" ismiyle 1937 senesinde Ordu'da Gürses Basımevi'nde, Ordu Halkevi'nin 3'üncü neşriyatı olarak basılan ve gene Ankara'da Millî Kütüphane Derleme Müdürlüğü'nün 1876 sıra numarasında kayıtlı olan bu üçüncü kitap 20 sayfadan oluşuyor.
1'inci sayfada, Atatürk'ün Türk köylüsü ile ilgili olarak düşünceleri ve Başvekil İsmet İnönü'ye hitap eden bir mesajı yer alıyor.
Kitabın Başlangıç yazısını 05 Eylül 1937 tarihinde, Ünye Halkevi Başkanı bulunan rahmetli Öğretmen Burhan HANHAN kaleme almış. Burada Burhan Bey, Ünye'nin geçmişini ve özelliklerini ne de güzel anlatmış bilseniz. Okurken insan mutluluğun doruğuna ulaşıyor, doğup büyüdüğümüz o güzel kentin bilinmeyen taraflarını öğrenmenin bahtiyarlığını yaşıyorsunuz.
7'nci sayfada "Ünye Merkez Nahiyesi'nin Coğrafî ve Tarihî Durumuna Bir Bakış" konusu işlenmiş. Yöremizin bütün özellikleri, kafalarda hiç izdiham yaratmayacak şekilde, öyle güzel anlatılıyor ki, okurken zevkten dört köşe oluyor insan.
Başöğretmen Burhan HANHAN Öğretmen ve
Öğrencileriyle - 1929
Aysel (Hanhan) ŞENOL Fotoğraf Arşivi
9 ilâ 14'üncü sayfalarda "Merkez Nahiyesi'ne Müfredatlı Bir Bakış" bölümünde Ünye köylerinin kente uzaklıkları, köy sakinlerinin yaşam biçimleri, uğraş konuları işlenmiş.
15 ve 20'nci sayfalarda da "Merkez Mıntıkası" başlığı altında İkinci ve Üçüncü Tip Köyler işleniyor.
Yöremizin oluşumunu ve burada yaşayan halk kitlelerinin menşeini öğrenmek isteyenlerin bu kitapçığı okumalarının çok yerinde olacağını hatırlatmak isterim.


Orhan BORA
|Touristique Guide


1969/TÖYKO Matbaası
Dördüncü kitap ise : "Turistik Yeşil Ünye Rehberi" ismiyle, Ünye kültürünün mihenk taşlarından, rahmetli Öğretmen Orhan BORA tarafından yazılmıştır.
1969 yılında Ankara'da Töyko Matbaası'nda basılan ve 144 sayfadan oluşan bu kitap, kentimiz üzerine yazı yazan ve araştırma çalışmaları yapan herkese kaynak mahiyetindedir.
Millî Kütüphane'de yazarların soyadı sıralamasına göre tanzim edilen fihriste bakıldığında, hocamızın bu çok değerli eserini, her başvuran rahatlıkla bulabilecektir.
Ünye üzerine yazılan bu dört kitabın da kendilerine özgü değerleri vardır.
Ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, Orhan BORA'nın yapıtı diğer eserlerden daha içerikli ve günümüz Türkçe'siyle yazıldığı için, her okuyanın kolayca anlayacağı niteliktedir.
Yüksel Şen
ORDU YÖRESİ TARİHİ BİBLİYOGRAFYASI
Sıtkı ÇEBİ
Sıtkı ÇEBİ'nin hazırladığı
bu bibliyografya Türk Tarih Kurumu Uzman Yardımcısı
Hümeyra Fatma DOĞDU tarafından gözden geçirilmiş ve ilâvelerle yeniden düzenlenmiştir.
Not : Aşağıdaki çizelgeye özet olarak Fotoğraf : Ahmet Hüseyin (Şen)Ünye İlçesi'ni ilgilendiren yayınlar konulmuştur.


Yazar Adı


Eserin Adı


Açıklamalar
|Anonim||Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler||2 Cilt, Üniversite Basımevi, Ankara - 1969/1971|
|Anonim||Ordu İlinde Seramik Sanayii Ön Etüdü||1972 - Teksir|
|Avrupa Yakası Ünyeliler Derneği||Tarihi, Sarayı, Konakları, Kadıları, Hattatları, Fındığı, Mısırı ve Gemiciliğiyle Ünye||Ünye'nin Kapsamlı Tanıtımı -


Kaya Ofset, İstanbul/1999, 278 sayfa.
|BORA, Orhan||Turistik Yeşil Ünye Rehberi||Töyko Matbaası, Ankara/1969, 144 sayfa, Fiyatı : 10 Lira.|
|CAFEROĞLU, Ahmet||Kuzey Doğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar||Bürhaneddin Erenler Matbaası, İstanbul/1946|
|CEMBELOĞLU Sinan - CEMBELOĞLU Mehmet||Samsun Kitabı Hazinedaroğulları||1981|
|ÇEBİ, Sıtkı||Ordu İli ve İlçe İlçe Ordu||1982 - Basılmamıştır.|
|ÇEBİ, Sıtkı||Ordu Türküleri||Basılmamıştır.|
|ÇELEBİ, Evliya||Evliya Çelebi Seyahatnamesi V||İstanbul/1897|
|Devlet İstatistik Enstitüsü||1970 Binalar Sayımı||(Belediye Teşkilâtı Olan Yerlerde)/Ankara|
|Devlet İstatistik Enstitüsü||Dış Ticaret İstatistikleri (Yıllık)||Ordu, Ünye ve Fatsa iskelelerinden yapılan ihracat ve ithalâtı gösteren tablolar./Ankara|
|GÜLER, M. Bahattin||Resimli Ünye Rehberi||Resimli Ay Matbaası T.L.Ş./İstanbul - 1930, Fotoğraflar : Ahmet Hüseyin (Şen)|
|HAZİNEDAR, Hakkı||Ordu ve Çevresi Balıkçılığı||Ordu/1967 (Bitirme Tezi)|
|İçişleri Bakanlığı||Belediyeler ve Köyler (52 - Ordu İli)||Mahallî İdareler Genel Müdürlüğü, Ankara/1969 (Teksir) - 1969 yılı itibariyle Ordu ilindeki belediyeler ve köyler ilçelerine göre açıklanmıştır.|
|KARACA, Murat S.||Şairlerin Dilinde Ordu||İl Basımevi, Ordu/1970|
|KÖKTEN, Kılıç||Anadolu Ünye'de Eski Taş Devri'ne (Paleolitik) Ait Yeni Buluntular||A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C XX, Sayı : 3 - 4, Ankara/1963, s. 275 - 276|
|KÖKTEN, Kılıç||Anadolu'da Prehistorik Yerleşme Yerlerinin Dağılışı Üzerine Bir Araştırma||A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, C XX, Sayı : 3 - 4, Ankara/1963, s. 275 - 276|
|Köyişleri Bakanlığı||Ordu Envanter Etüdleri||Ordu'nun ilçelerine bağlı köylerinin ilçe merkezlerine olan uzaklıkları, yol durumları, içme suyu, arazi,nüfus ve okullara ait tablolar.|
|Ordu Millî Eğitim Müdürlüğü||Cumhuriyet'in 10. Yılında Ordu İlinde Millî Eğitim||94 sayfa.|
|Ordu Vâliliği||10. Yıl Ordu Vilâyeti Maarif Albümü||Resimli Ay Matbaası, İstanbul/1934|
|Ordu Vâliliği||Cumhuriyetin 50.
Yılında Ordu


1973 İl Yıllığı
|Ayyıldız Matbaası, Ankara/1973 - Tarih, coğrafya, nüfus, idarî bölüm, kültür, gençlik ve spor, turizm, sosyal, ekonomi, ulaştırma, mahallî idareler, görevliler bölümleri, harita ve resimler.|
|Orman Bakanlığı||Ormaniçi Dinlenme Yerlerimiz||Ankara/1980|
|Sınaî Kalkınma Bankası||Çimento Araştırması||Türkiye Sınaî Kalkınma Bankası, İstanbul/1976|
|ŞEN, Yüksel||Bursiyer Öğrencilerimiz||Ünye Çağdaş Eğitim ve Kültür Vakfı, Ankara/Çankaya - 1997, ÜNÇEV Yayınları No. 1, 72 sayfa, Nurol Matb. A.Ş./Ankara|
|Ticaret Odaları Borsaları Birliği||Fındık Semineri - 1966||Ankara/1966|
|TOSUN, İrfan||Karadeniz'in İncisi
ONEY -


Ünye'nin Dünü ve Bugünü
|Ünye Belediyesi, Lâle Ofset Matbaacılık, Ankara/1987|
|TOSUN, İrfan||Oney'den Ünye'ye||Hazırlatan : Flaş TV, Hazırlayan : İrfan Tosun, Ankara/1995, 192 sayfa, Se - Ba Ofset Ltd.|
|UYKUCU, Kürşad Ekrem||Bölgemiz Karadeniz İlleri ve İlçeleri||Zafer Matbaası, Ankara/1978|
|UZLU, Temel||Ordulu Ozanlar||İl Basımevi, Ordu/1972|
|Ünye Ticaret ve Sanayi Odası||1923 - 1933 İktisadî Hareketleri||Matbaacılık ve Neşriyat Türk A. Ş./İstanbul, 25 sayfa.|
|YEDİYILDIZ, Bahaeddin||Ordu Yöresine Ait Bazı Folklor Unsurlarının Tarihî Kökenleri||III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Başbakanlık Basımevi, Ankara/1987, s. 439 - 446.|
|Yeni Ekonomi Gazetesi||Ünye Çimento Fabrikası||"1982'de 65.000 Ton Çimento İhraç Etti" 01.11.1982|
.