Pankreas, her ikisi de kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesinde hayati bir rol oynayan insülin ve glukagon salgılar. İki hormon dengede çalışır. Bir hormonun seviyesi ideal aralığın dışındaysa kan şekeri seviyeleri yükselebilir veya düşebilir.
Birlikte insülin ve glukagon vücuttaki koşulları sabit tutar. Kan şekeri çok yüksek olduğunda, pankreas daha fazla insülin salgılar. Kan şekeri seviyesi düştüğünde, pankreas onları geri getirmek için glukagon salgılar.
Kan şekeri ve sağlık
Vücut, karbonhidratları besinlerden önemli bir enerji kaynağı olarak gören şekere (glukoz) dönüştürür. Kan şekeri seviyeleri gün boyu değişir, ancak çoğu durumda insülin ve glukagon bu seviyeleri normal tutar.
İnsülin direnci, diyabet ve diyetle ilgili sorunlar dahil olmak üzere sağlık faktörleri, bir kişinin kan şekeri seviyelerinin yükselmesine veya düşmesine neden olabilir.
Kan şekeri düzeyleri, dekilitre başına miligram cinsinden ölçülür (mg / dl). İdeal kan şekeri aralıkları şu şekildedir:
- Kahvaltıdan önce – diyabet olmayan bir kişi için 100 mg / dl’den az ve diyabetli bir kişi için 70-130 mg / dl olmalıdır.
- Yemeklerden iki saat sonra – diyabet olmayan bir kişi için diyabetsiz bir kişi için 140 mg / dl’den az ve diyabetli bir kişi için 180 mg / dl’den az olmalıdır.
düzenleme
Kan şekeri seviyeleri, bir bireyin vücudunun glikozu ne kadar etkili kullandığını ölçer. Vücut kullanım için yeterli glikozu dönüştürmediğinde, kan şekeri seviyesi yüksek kalır. İnsülin, vücut hücrelerinin glikozu emmesine, kan şekerini düşürmesine ve hücrelere enerji için ihtiyaç duyduğu glikozu sağlamasına yardımcı olur.
Kan şekeri seviyesi çok düşük olduğunda, pankreas glukagon salgılar. Glukagon, kan şekerinin yükselmesine neden olan depolanmış glikozu serbest bırakmak için karaciğeri zorlar.
İnsülin ve glukagonun her ikisi de pankreastaki adacık hücreleri tarafından salınır. Bu hücreler pankreas boyunca kümelenir. Beta adacık hücreleri (B hücreleri) serbest bırakma insülini ve alfa adacık hücreleri (A hücreleri) serbest bırakma glukagonudur.
İnsülin nasıl çalışır?
Vücut, enerjiyi karbonhidratlardan glikoza dönüştürür. Vücudun hücreleri enerji için glikoza ihtiyaç duyar, ancak çoğu hücre doğrudan glukoz kullanamaz.
İnsülin, glikozun hücrelere erişmesine izin veren bir anahtar gibi davranır. Vücuttaki hücreler üzerindeki insülin reseptörlerine bağlanır, bu hücrelerin açılmasına ve glikozun içeri girmesine izin vermesini söyler.
Düşük insülin seviyeleri vücutta sürekli olarak dolaşır. İnsülin yükseldiğinde, bu kan şekerinin de yüksek olduğu karaciğere işaret eder. Karaciğer glikozu emer, ardından glikojen adı verilen bir depolama molekülüne dönüştürür.
Kan şekeri seviyesi düştüğünde, glukagon glikojeni tekrar glikoza dönüştürmek için karaciğere sinyal verir. Bu kan şekeri seviyelerini yükseltir.
İnsülin ayrıca, kaslara amino asitleri vererek bir yaralanma sonrası iyileşmeyi de destekler. Amino asitler, kas dokusunda bulunan proteinin inşasına yardımcı olur, bu nedenle insülin seviyeleri düşük olduğunda, kaslar düzgün bir şekilde iyileşemeyebilir.
Glucagon nasıl çalışır
Karaciğer, düşük kan şekeri süreleri sırasında hücrelere güç vermek için glikoz depolamalıdır. Yemeklerin atlanması ve kötü beslenme kan şekerini düşürebilir. Glikozu depolayarak, karaciğer kan glikoz seviyelerinin yemeklerin arasında veya uyku sırasında sabit kalmasını sağlar.
Kan şekeri düştüğünde, pankreastaki hücreler glukagon salgılar. Glucagon karaciğere glikojeni glikoza dönüştürmeyi öğretir. Bu, glikozun kan dolaşımında daha kullanılabilir olmasını sağlar. Buradan insülin, glikozu emebildiğinden emin olmak için hücreler üzerindeki insülin reseptörlerine bağlanır.
İnsülin ve glukagon bir döngüde çalışır. Glukagon kan şekerini yükseltmek için karaciğer ile etkileşir, insülin ise hücrelerin glukozu kullanmasına yardımcı olarak kan şekerini düşürür.
Kan şekeri seviyeleri vücudu nasıl etkiler?
İnsülin ve glukagon, özellikle kan şekeri çok yüksek veya çok düşükse, uzağa gitmez.
Yüksek kan şekeri
Yüksek kan şekerinin belirtileri şunlardır:
- Her zamankinden daha sık idrara çıkma. Böbrekler fazla glikozdan kurtulmaya çalışarak yüksek kan şekerine tepki gösterir.
- Özellikle de sık sık idrara çıkma, aşırı susamış hissediyorum. Böbrekler kan şekerini düzenlemeye çalışırken, susuzluğa ve yoğun susama hissine neden olabilir.
- Aşırı aç hissetmek. Bu yüksek kan şekerinden değil, genellikle yüksek kan şekeri ile giden düşük insülin etkisinden kaynaklanır.
Zamanla, çok yüksek kan şekeri neden olabilir:
- açıklanamayan kilo kaybı
- yavaş iyileşme süreleri
- kaşıntılı, kuru cilt
- enfeksiyon olasılığının artması
- baş ağrısı
- yorgunluk veya zorluk yoğunluğu
- bulanık görüş
- kabızlık, ishal veya her ikisi de
- erektil disfonksiyon
Yemekler, kötü beslenme, bazı diyabet ilaçları ve bazı tıbbi durumlar arasındaki gecikmeler düşük kan şekerine yol açabilir.
Düşük kan şekerinin belirtileri şunlardır:
- baş dönmesi
- hızlı kalp atımı
- zayıflık
- özellikle dil, dudak, kol veya bacaklarda karıncalanma
- mide bulantısı yanında açlık
- bayılma
- karışıklık ve konsantre zorluk
- sinirlilik
- tedavi edilmezse nöbetler veya bilinç kaybı
Diyabetin neden olduğu kan şekeri sorunları
Yaşam tarzı faktörleri kan şekerinin değişmesine neden olsa da, kan şekeri sorunlarının en yaygın nedeni şeker hastalığıdır.
Burada tarif edilen çeşitli diyabet türleri vardır:
Tip 1 diyabet
Tip 1 diyabet, vücudun bağışıklık hücrelerinin, pankreastaki insülin salgılayan hücrelerin bazılarına saldırmasına neden olur.
Tip 1 diyabetli insanlar genellikle çok yüksek kan şekeri alırlar. Bununla birlikte, düşük insülin seviyeleri, kandaki glikozun çoğunu kullanamayacakları anlamına gelir.
Tip 1 diyabet, bir tür otoimmün durumdur, yani vücudun kendisine saldırmasına neden olur. Genellikle çocukluk döneminde gelişir ve bazen juvenil diyabet olarak adlandırılır.
2 tip diyabet
Tip 2 diyabet, en sık görülen diyabet türüdür ve aşırı kilolu olmak gibi yaşam tarzı sorunlarıyla bağlantılıdır.
Tip 2 diyabetli insanlar insülin direncine sahiptir. Bu, insülinin hücrelerin glikoza erişmesine izin vermek için iyi çalışmadığı anlamına gelir.
Gestasyonel diyabet
Gestasyonel diyabet, hamilelik sırasında oluşan bir diyabet türüdür.
Bir kadın hamile olduğunda, gelişmekte olan bebeği destekleyen plasenta vücudun insülin kullanma yeteneğini zayıflatabilir. Bu, tip 2 diyabetlere benzer semptomları tetikleyen insülin direncine neden olur.
Gestasyonel diyabet genellikle bebek doğduktan sonra kaybolur. Bununla birlikte, daha sonra tip 2 diyabet gelişimi için bir risk faktörüdür.