Açıkçası, modern Rus sorunları havacılık ve uçak endüstrisi sadece tembel değildi. Çok sayıda kırık kopya var. Bununla birlikte, bu sorunun belirli (oldukça açık) bir yönü bir şekilde daha az popülerdir. Ya bu konudaki uzmanların kendileri açık bir şekilde konuşmuyorlar veya bu konuda sadece halkla ilişkiler uzmanları konuşuyor. Ya da başka bir şey ... Hadi başlayalım.
Sovyet ucuzluğu yanılsaması
Bazı nedenlerden dolayı böyle bir klişe vardı: Sovyet askeri-sanayi kompleksi bir bütün olarak ve özellikle havacılık endüstrisi süper verimli ve oldukça ucuza mükemmel bir sonuç verdi. Ama şöyle söyleniyor ... Sovyet ekonomisi çok spesifikti ve imkansız olmasa bile birinin özel maliyetlerini / katkısını hesaplamak neredeyse çok zordu.
Ve savunma endüstrisi bu ekonominin çekirdeğiydi. Bütün ülke öncelikle ordu için çalıştı; aynı zamanda askeri (havacılık endüstrisi öncelikle askeriydi) endüstrisinin "ucuza" çalıştığını söylemek biraz küstahtır.
Aslında, 30'lardan beri devasa fonlar öncelikli olarak dökülmüştür. Bir sonuç vardı. Havacılık, havacılık tasarım büroları ve uçak fabrikaları vardı ve her şey işe yaradı.
Şimdi özellikle Sovyet havacılık mühendislerinin Amerikalılarla karşılaştırıldığında düşük maaşlarına dikkat çekmek istiyorum. Ama nasıl desek ... Ülkemiz bir bütün olarak çok daha fakirdi ve bu nedenle her şey göreceli. Stalin havacılık için para ayırmadı. Ve uçak tasarımcılarından Sovyet standartlarına göre ödeme oldukça ilginçti. Dahası, maaş çekleri artık çok ilginç değildi, ancak Sovyet koşulları altındaki herhangi bir uçak fabrikası, havacılık tasarım bürosu ayrı tedarik ve finansmana sahip ayrı bir devlettir (hastane ortalamasından çok daha iyi). Ve bazıları Amerika'yı denemeseniz de, bazıları denemiş olsa da.
Ve uçak endüstrisindeki Sovyet sosyal paketi çok ilginçti. Burada hem ücretsiz daireleriniz hem de yiyecek malzemeleriniz ve birçok şey var ... Ve şunu da söylemeliyim: sonuçta, SSCB ve ABD'de (Sovyetler için) aynı projede çok farklı uzmanlar çalıştı daha daha fazla), ortalama Sovyet havacılık mühendisinin seviyesi biraz daha düşüktü. Böyle bir şey.
70'lerde biz sigara odalarında rant sevdi, ne kadar mühendis Amerika'da olsun. "Onlar böyle" - hiç değil. Çünkü "orada" "böyle" uzmanlar kimseye ilginç gelmiyordu (çoğunlukla). Yani yeni uçağın SSCB'ye mal olduğunu söylemek için sadece bir kuruş biraz cesur. Yeterince pahalı. Bu, tüm maliyetleri normal şemaya göre sayarsak ve fiyatların genellikle tavandan çekildiği "sihirli Sovyet" e göre değil.
Ve genel olarak, Sovyet ve Amerikan ekonomilerinin izolasyonu göz önüne alındığında, bir şeyi doğrudan anlatmak oldukça aptalca, ancak tahmin edebileceğiniz gibi, yeni bir uçak modelinin oluşturulması, Amerikan bütçesine kıyasla Sovyet bütçesinin çok daha büyük bir bölümünü tüketdi. Sebebi basit: Amerika çok daha zengin bir ülke ve daha da gelişmiş. Başlangıçta daha fazla kaynak ve teknolojiye sahipler ve kendimizi göstermek istiyoruz. Ayrıca, güçlü bir [/ i] sivil özel [/ i] uçak endüstrisine sahiptiler ve hâlâ da varlar.
Yani, özel bir tüccar vergi ödeyerek havacılık endüstrisini (ve enstrüman yapımı ve motor yapımı gibi tüm bileşenleri) masrafları kendisine ait olmak üzere kendi hesabına çevirir. Ve tüm bunları sıfırdan, devlet pahasına yapmak zorundayız. Yani karlılığı ve maliyeti hesaplayın. Ve sonunda, devlet pahasına, teknik olarak karmaşık ve mevcut seviyemizi aşan her şeyi bir sürü üretmeliyiz. Ve aynı zamanda, devlet finansmanının sona ermesi ile üretim derhal çöküyor!
Peki, ucuzluk nerede? Ve Roosevelt (Stalin'in aksine) özel bir sahibinden bin yeni bombardıman uçağı sipariş edebilirdi. Ve onlar için planörler üretmekten veya uçak motorlarından endişe etmeyin. Böyle bir şey. Ve havacılık gazyağı hakkında endişelenme. Ve havacılık endüstrisi için personel eğitimi hakkında. Churchill ve Hitler ve hatta Hirohito, Amerikalılar kadar iddialı olmasalar da, barış zamanında başarılı olabilirlerdi. Savaş zamanında, kaynaklarla ilgili bazı sorunlar başladı. Herkesin kendine ait.
SSCB'de her şey devletti
Kesinlikle! Hem artıları hem de belirli eksileri vardı. 1991'den sonra, havacılık endüstrisi tahminen bir dalışa girdi. Ne tür bir iş? Uluslararası pazarlar nelerdir? Hayatları boyunca devlet sisteminde çalışıyorlar ve farklı çalışmaya alışkın değiller. "Bağımsızlık" çağında Antonov hakkında şaka yaptılar: bu bir uçak üreticisi gibi davranan bir hava taşıyıcısı.
Rusya Federasyonu, havacılık endüstrisinin pantolonlarını korumak için bazı fırsatlara sahipti. Sonuçlar oldukça sefil. Tartışmalı, tabiri caizse, sonuçlar. Aslında, tüm "uçak üreticileri" etli Rus bütçesinin etrafında dönmeye devam etti. Kimse "ticari kanat" a giremedi. “Dünyada analogları yok” ile ilgili tüm ifadeler XNUMX'a bölünmelidir.
Sivil uçak endüstrisi basitçe eğildi. Ordu biraz hareket ediyor gibi görünüyor ... Kahretsin mi? Zaman zaman bir grup uçak sipariş edemezsiniz. Tasarım büroları, uçak fabrikaları ve taşeronların her gün bir şeyler yemeleri gerekir ve bir sonraki sipariş için ne biri ne de diğeri kalabilir. Ve bu bir sorun haline geliyor. Çünkü nasıl besleneceğini biliyorlar sadece ve sadece bütçeden. Ticari sözleşmeler para kazanmanıza izin verir (herkes değil!), Ancak sürekli hükümet fonları olmadan, her şey hemen çöker ve çöker.
Prensip olarak, uçak üreticileri "otlatma" üzerinde nasıl yaşayacaklarını bilmiyorlar. Kimse onlara bunu öğretmedi ve onlar için böyle bir görev yapmadı. SSCB için tarih canavarca kaynakları havacılık endüstrisine "çekmeyi" başardı, bu yüzden bugün milyarlarca dolara bir şeyler satıyoruz. Ancak teknoloji ilerliyor, rekabet büyüyor.
Ve bu arada, Rus üreticilerin dış sözleşmelerle savaşma yeteneği büyük sorular doğuruyor. Bunu öğretmediler ve nasıl yapılacağını bilmiyorlar. Tüm faaliyetleri genellikle güçlü bir halkla ilişkiler ve daha sonra Rus bütçesine yönelik bir saldırıya dayanır. Herşey.
"Superjet" hakkında bir hikaye
Belki de en "düşünceli" ve "yetkin" proje. 90'lı yıllarda ve sonrasında ülkede ciddi bir cehennem oluyordu ve Moskova ısıtma mühendisleri aniden deniz balistik füzeleri alırken, Sukhovites (aniden!) - sivil havacılık. Onları nereye attığınıza bakın ... Bu arada, neden olduğu belli değil. Askeri sözleşmeleri de vardı. Neden bu hemoroid vardı? Bu asla yakın bir yön değildir ve bitişik değildir. Bir avcı uçağı ile kısa mesafe gemisi arasında çok fazla ortak nokta yoktur. Sukhoi sivil uçakları ... Bu şekilde, mütevazi ama onurlu.
Sukhoi ile ilgili ana şikayet uçağın çok teknik olmamasıydı. Aksi takdirde internette dolaşan trol kalabalığının olduğunu biliyorum. Doğrulayanların ağzında köpüklenme. Yurtiçi havacılık endüstrisi için rakamlar, gerçekler ve sevmediğim suçlamalar. Sorun şu ki, Superjet'in yerel havacılık endüstrisi ile neredeyse bir ilgisi yok. Solyanka.
Tasarım kalitesi hafiftir. "Onu olandan kör ettim." Bütün bunlar neden başladı? Ne için? Bu tür faaliyetlerde deneyiminiz yok mu? Savaş uçakları tasarımının kısa mesafeli uçak tasarımıyla ne ilgisi var? Bir kez daha: asıl soru, projenin kendisinin kesin olarak “bir çeşme değil” olmasıdır. Bir başyapıt ve güçlü bir orta bile değil.
Ve on yıldır ağızda köpürüyoruz ... Bu enerjiyi uçağın tasarımına harcamak daha iyi olurdu. Ve dahası: neredeyse tamamen ithal "ambalaj" sorusuna akıllıca "uluslararası sertifika ihtiyacı" hakkında açıklanmıştır.
Ayrıca, başlangıçta bu proje neredeyse uluslararası bir ticari proje olarak sunuldu. Deyin ki, yatırımlar olacak, tüm dünya entegre olacak ve "Sovdep" Tu-334'ünüzle neredesiniz? Ve burada en son dünya teknolojilerine ve neredeyse yatırımcıların parasına (devlet dışı!) Göre yapılmış süper modern bir süper uçağa sahip olacağız. En önemlisi, sen karıştırmıyorsun ve karışmıyorsun ... eğer anlamıyorsan. Utangaç bir şekilde uzağa bakmaya gerek yok ...
Uluslararası işbirliği, entegrasyon ve yabancı yatırım, sonuç büyülü bir "Superjet" dir. Ve hakkında akıllı konuşma uluslararası yolcu hava taşımacılığı pazarı.
Son uluslararası operatör Superjet'i reddetti. İşaret. Ve S-7 şirketi 75 koltuklu bir modeli açıkça reddetti. Ve "Kardeş İran'a" Superjets satma girişimi, "Rus" uçağı için "ekipman" üzerindeki Amerikan ambargosuna girdi. Ve projeye harcanan tüm para hükümet parası. Veya özel ... ama ödünç!
Sonunda ne var?
Vatanseverler ve bütçe
Rus uçak endüstrisinin geleceği hakkında düşünürken kasvetli düşünceler kaplanıyor. Presler ve ezmeler. Sovyet iş yükü sona eriyor. Modern Rusya'nın siyasi, ekonomik, bilimsel ve teknik yetenekleri Sovyetler ile karşılaştırılamaz. Rusya pazarı, ne yazık ki, ciddi uçak üretimi için küçük, ne yazık ki. Hem ordu hem de sivil için.
Sorun şu ki, "üreticilerimiz" bir şekilde piyasaya veya uluslararası rekabete pek hazır değiller. Hiç hazır değil. Sovyet planına göre sadece ve sadece nasıl çalışacaklarını biliyorlar. Hala Rus bütçesinde ana parayı görüyorlar. Ve başka hiçbir şey. Bu yüzden hiç kimse Superjet'ten şeker yapmayacaktı. Ne için? Bunun için yedek parça deposu vb. Oluşturulmadı.
Ana para Rus bütçesinde. Ve ticaretle ... bir şekilde işe yaramadı. Cezayir'e standart altı avcı uçaklarının "anlaşılmaz" teslimatlarını hatırlıyorum ... Bir çok şeyi hatırlıyorum. İnsanlar hiçbir zaman seriye girmeyecek bütçe parası üzerinde birkaç yıl boyunca bir "prototip" perçinlemeye hazır. Devletin parasını ödediler. "Sihirli deniz uçağı" Be-200 de yurtdışında kimsenin faydası olmadığı ortaya çıktı. Ve ne kadar pathos vardı ...
Görünüşe göre, Rus devleti 6 parça MiG-35'e cömertçe para tahsis etti, etraflarında bir "tekerlek yuvası" vardı. Ve hatta "VO" sayfalarında. Altı parça. Aynı zamanda, evet, aynı zamanda Kızılderililerin neredeyse yüz almaya hazır oldukları açıklandı ... düşük bir başlangıç yapıyorlar. Ama MiG yaşayan bir efsanedir. Yoksa artık hayatta değil misin?
Sukhoi nispeten iyi gidiyor ... Tam olarak 90'lı yıllarda devlet düzeninin battaniyesini ele geçirdi. Mucize yok. Ama bütçemiz kauçuk değil. Gördüğünüz gibi, öldüren budur: tam yetersizlik bizim uçak üreticileri "usta" Rus olmayan para (havacılık endüstrisinin yönetim sistemi ayrı bir konudur). Rus ekonomisinin mevcut büyüklüğü göz önüne alındığında, bu bir karardır.
SSCB'ye asla geri dönüş olmayacak, buna katlanma zamanı. Ve yeni koşullarda, hiç kimse çalışmayı öğrenmedi. "Er ya da geç" devletin çok şey olacağına dair bir strateji oluşturmak için (Çar Midas gibi) çok fazla para en azından naiftir ve yılda bir buçuk uçağı perçinlemek biraz gariptir. Peki strateji nedir kardeşim?
Havacılık endüstrimiz, bir süper güçten sınırsız fonlama ile yaratıldı. Havacılık endüstrimizin birçok fabrikası ve insan kalabalığı vardı. Havacılık endüstrimizin bir ana müşterisi vardı. Ve şimdi küçülmeye ve hayatta kalmaya çalışıyor. Ve size beş uçak yapacağız, sipariş verin!
Bilirsiniz, bu cümledeki bir şey kafa karıştırıcı. Biraz. Yani, “zor bir durumdayız, herhangi bir şey imzalamalı ve fon almalıyız ve eğrinin nereden çıkacağı” yaklaşımı neredeyse dürüst ve makul olarak adlandırılamaz.
Aslında, Sovyet havacılık endüstrisi çok, çok pahalıydı, sadece paranın sayılmadığı düşünülüyordu. Ama şimdi, birdenbire, hepsi çıktı. Durum anekdottur: SSCB altında yılda bin kadar sivil uçak ürettiysek, şimdi 90-120 yapıyoruz. Herkes. Hem siviller hem de ordu.
Ve United Aircraft Corporation'ın borçları artıyor. Hangi, genel olarak, şaşırtıcı değil. Daha fazlasını söyleyeceğim (evet, herhangi bir yeterli analist bunu söylerdi): böyle bir senaryoda, borçlar neredeyse ABD gibi büyüyecek. İşletmenin büyüklüğü (işletme maliyetleri) ve "egzoz" arasında böyle bir tutarsızlık olması.
Hiçbir kozmetik reform bunu değiştiremez. Yılda 100 uçak için belirli bir mega yapı biraz gereksizdir. Bir üreticinin yapabileceği budur. Uçak üreticilerimizle ilgili sorun, ekonomi ve kişisel inisiyatif üzerine kurulmuş küçük özel firmalardan büyüymemiş olmaları, ancak bürokratik devlet daireleri tarzında büyümeleridir. "Burada" ve "orada" herhangi bir üretime aşina olan herhangi bir uzman benzer endüstrilerde "sahip olduklarını" daha daha az ve maaşlar daha Yukarıdaki.
Ve bugünün "yarı boğulmuş" durumunda, bu çok "Rus uçak üreticileri" hala para kazanabiliyorlar, ancak artık yeni uçak çıkaramıyorlar. Bütçe finansmanı işletme maliyetleri ve Superjet ve Il-112 gibi yarı mamul ürünlerin üretimine gider. Daha iyi istemiyorlar değil, yapamazlar. Ve bugün bile, bir şaka uğruna, havacılık endüstrisi para ile dolu olsa da, büyük olasılıkla olağanüstü sonuçlar olmayacaktır.
Genel olarak, bunlar "yunus ve denizkızı", "Superjet" ve Il-112, iki seçenek üzerinde çalışmanın sonuçlarını parlak ve canlı bir şekilde sunar: "büyük uluslararası işbirliği" ve "Sovyet zemininin ince ayarlaması". Hem biri hem de diğeri göze hoş gelmiyor. Ne yazık ki.