morötesi ışınlar
Morötesi ışınlar (ultraviyole ışınlan)
Dalga uzunluğu 0,40-0,18 mikron arasında değişen ve gözle görülebilir mor ışık sınınndan başlayan elektro-magnetik ışınlar. Bunlar güneşten gelen ışınların önemli bir bölümünü oluşturur. Ama atmosferden geçerken belirli ölçüde emilirler. Deniz düzeyine inene kadar geçtikleri atmosfer katmanlannın kalınlığına bağlı olarak enerji içerikleri oldukça düşük bir değere iner. Morötesi ışınlar uyarıcı ışınlar olarak tanımlanır. Çünkü enerjileri bir molekülü uyarmaya yeterlidir, ama ondan elektron koparamaz, yani iyonlaştırıcı etki yapamaz (X ışınları ise yüksek enerjileri nedeneyle iyonlaştırıcı ışınlardır).
Tedavi amacıyla uygulanan yapay morötesi ışınların kaynağı kuvars ampulü içine toplanan cıva buharıdır. Bu ampullerde kuvarsın morötesi ışınlan geçirme özelliğinden yararlanılır. Bu ışınların biyolojik etkileri yük- seltgeme, indirgeme, kutuplaştırma ve ayrıştırma tepkilerini gerçekleştirme gücüyle ilişkilidir. Morötesi ışınların iyi bilinen etkilerinden biri ergosterolü D2 vitaminine dönüştürmesidir. Ayrıca üreme sistemini etkiler, deri renginin koyulaşmasını kolaylaştmr. Aşın ölçüde ve gerekli alışma süresi geçmeden alman morötesi ışınlar deride soyulmadan başlayarak çeşitli deri lezyonlarına yol açar. Bu ışınlar kanda hemoglobin artışına neden ol-duğundan, tedavi amacıyla kan hastalıklarında kullanılmaktadır.