Lavrensiyum
Lavrensiyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?
Özellikler
Lavrensiyum, "Lr" sembolü (eski adıyla Lw) ile gösterilen ve atom numarası 103 olan sentetik bir kimyasal elementtir. Adı, birçok yapay radyoaktif elementi keşfetmek için kullanılan bir cihaz olan siklotronun mucidi Ernest Lawrence onuruna verilmiştir. Bir radyoaktif metal olan lavrensiyum on birinci geçiş elementidir ve aynı zamanda aktinid serisinin son üyesidir. Atom numarası 100'ün üzerinde olan tüm elementler gibi, lavrensiyum da sadece daha hafif elementleri yüklü partiküller ile bombardıman ederek partikül hızlandırıcılarda üretilebilir. Son yapılan araştırmalar sonucunda 14 lavrensiyum izotopu olduğu bulunmuştur. En kararlı olanı, 11 saatlik yarılanma ömrü ile 266Lr'dir. Ancak daha kısa ömürlü 260Lr (yarı ömür 2.7 dakika) daha büyük ölçekte üretilebildiği için kimyada daha yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kimya deneyleri, lavrensiyumun periyodik tablodaki lutesyuma daha ağır bir homolog olarak davrandığını ve üç değerlikli bir element olduğunu doğrulamıştır. Bu nedenle, 7. periyot geçiş metallerinin ilki olarak da sınıflandırılabilir. Bununla birlikte, elektron konfigürasyonu periyodik tablodaki konumu için anormaldir ve homolog lutesyumunun s2d konfigürasyonu yerine bir s2p konfigürasyonuna sahiptir. Bu, lavrensiyumun periyodik tablodaki konumu için beklenenden daha uçucu olabileceği ve kurşununki ile karşılaştırılabilir kimyasal etkinliğe sahip olabileceği anlamına gelir.
1950'lerde, 1960'larda ve 1970'lerde, Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki laboratuvarlardan çeşitli kalitede lavrensiyum sentezine dair birçok iddia bulunmaktadır. Keşfin önceliği ve dolayısıyla elementin isimlendirilmesi Sovyet ve Amerikalı bilim insanları arasında tartışılmış ve Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) başlangıçta elementin resmi adı olarak lavensiyumu kesinleştirmiştir. Amerikan ekibinin keşfi 1997'de yeniden değerlendirilmiş ve her iki ekibe de keşif için ortak bir kredi verilmiştir, ancak öğenin adını değiştirmemiştir.
Bulunma Sıklığı ve Üretimi
Lavrensiyum yapay olarak üretilen ve doğada bulunmayan bir elementtir. Yalnızca küçük miktarlarda yapılmıştır. Doğrusal hızlandırıcıya yerleştirilmiş kaliforniyumun bor iyonları ile bombardımanıyla üretilebilir. Bu yöntem, birçok deneyde kullanılmış ve bu yolla birkaç farklı lavrensiyum izotopu üretilmiştir. Lavrensiyumun 14 izotopu bulunur ve bunlar arasında en kararlı olanı, yaklaşık 11 saatlik yarı ömürle 266Lr'dir. Ancak bu izotop, yalnızca daha ağır ve sentezlenmesi daha zor olan atomların yan ürünü olarak üretilebilir; dolayısıyla deneylerde genellikle ikinci en stabil izotop olan 262Lr kullanılır (yarılanma ömrü 3.6 saattir).
Uygulama ve Kullanım Alanları
Lavrensiyum yalnızca küçük miktarlarda üretildiğinden tek kullanımı bilimsel araştırma içindir.
Tarihi
Bu elementin tartışmalı bir keşif tarihi vardı. 1958'de Lawrence Berkeley Laboratuvarı (LBL) küriyumu azotla bombaladı ve element 103, izotop-257'yi elde etti. 1960 yılında, izotop-259 elde etme umuduyla kaliforniyumu borla bombaladılar, ancak elde edemediler. 1961'de küriyum borla bombalandı ve izotop-257 elde edildi.
1965'te Sovyetler Birliği'nin Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü (JINR) amerikyumu oksijenle başarılı bir şekilde bombaladı ve izotop-256 elde etti. Ayrıca LBL'nin çalışmasını kontrol ederek yanlış olduğunu iddia ettiler. LBL daha sonra buldukları izotopun izotop-258 olduğunu belirtti. Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği, keşfi sebebiyle LBL'yi ödüllendirdi.
Etimolojisi
Lavrensiyum ismini, pek çok elementin keşfedilmesinde etkili olan siklotronun mucidi Ernest O. Lawrence'ten almaktadır.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Önlem ve Güven
Lavrensiyumun Sağlığa Etkileri
Lavrensiyum doğal olarak oluşamaz ve yer kabuğunda henüz bulunamamıştır. O kadar dengesizdir ki oluşan herhangi bir miktar diğer elementlere çok hızlı bir şekilde ayrışır. Bu nedenle, sağlık tehlikelerini göz önünde bulundurmak için hiçbir neden yoktur.
Lavrensiyumun Çevresel Etkileri
Kısa yarı ömrü nedeniyle, lavrensiyumun çevredeki etkilerini düşünmek için hiçbir neden yoktur.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İçerikle İlgili Sorular
- Bu yazıda en kararlı olarak iki izotop belirtilmiş, doğru bilgi hangisi? Lr 262 mi, Lr 266 mı doğrusu?
- 5
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Live Science. Facts About Lawrencium. (16 Ekim 2013). Alındığı Tarih: 24 Şubat 2021. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
- Wikipedia. Chemical Element With The Atomic Number Of 103. (17 Mayıs 2001). Alındığı Tarih: 24 Şubat 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
- Encyclopedia Britannica. Lawrencium | Chemical Element. Alındığı Tarih: 24 Şubat 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
- Lenntech. Lawrencium (Lr) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 24 Şubat 2021. Alındığı Yer: Lenntech | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/03/2024 14:57:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10208
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.