İnsan Kaynakları Terimler Sözlüğü Bölüm V
P harfi ile başlayan terimlerin açıklamaları.
Performans (Performance);
Genel anlamda amaçlı ve planlanmış bir etkinlik sonucunda elde edileni nitel ya da nicel olarak belirten bir kavram.
Performans Anlaşması (Performance Agreement);
yönetici ve çalışanın hedefleri, engelleri ve bunların aşılması için gerekenleri görüşüp karara bağladıkları ve çalışanın yüksek performans için kendini işe adama yönünde taahhütte bulunmasıdır.
Performans Değerleme Görüşmesi;
Performans değerleme sürecinin sonunda personele geçmiş performansı ya da potansiyeli hakkında geribildirim verildiği, yöneticisi ile personel arasında gerçekleşen formel bir görüşme.
Performans Değerleme Süreci;
Personel performansının gereklerinin tanımlanması ve performansın planlanmasıyla başlayan; performansın izlenmesi, desteklenmesi ve yönlendirilmesiyle devam eden; performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesi, personele geribildirim verilmesi, performansın iyileştirilmesi, geliştirilmesi ve mükemmel performansın ödüllendirilmesiyle son bulan; genellikle bir yıllık periyodu içeren bir çember.
Performans Değerleme;
Örgütsel amaçları gerçekleştirecek şekilde performansın planlanması, izlenmesi, desteklenmesi, ölçülmesi ve değerlenmesi.
Performans Değerlendirme (Performance Evaluation/Assessment/Review);
bir organizasyonda çalışanların amaçlara ne kadar etkin ve verimli bir şekilde ulaştıklarının biçimsel olarak ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecidir.
Performans Geribildirimi;
Personele geçmiş ya da potansiyel performansı hakkında bilgi verilmesi.
Performans İçin Ödeme (Pay For Performance);
çalışanlara bireysel performanslarına göre ödeme yapılması veya çalışanın performansa yaptığı katkı ile orantılı olarak ödüllendirilmesidir.
Performans Planlaması;
Gösterecekleri performans konusunda personelden ne beklendiğinin açıkça tanımlanması.
Performans Standartları (Performance Standards);
bir fonksiyonun ya da görevin, beklentileri karşılaması veya aşması için ne düzeyde yerine getirilmesi gerektiğini tanımlayan yazılı ifadelerdir.
Performans Yönetimi Sistemi (Performance Management System);
gerçekleştirilmesi beklenen kurumsal amaçlara ve bu yönde çalışanların ortaya koyması gereken performansa ilişkin ortak bir anlayışın organizasyonda yerleşmesi ve çalışanların bu amaçlara ulaşmak için gösterilen ortak çabalara yapacağı katkıların düzeyini artırıcı bir biçimde yönetilmesi, değerlendirilmesi, ücretlendirilmesi, ödüllendirilmesi ve geliştirilmesi sürecidir.
Personel Destek Programları;
İşletmelerin personele alkol ve uyuşturucu bağımlılığı gibi kişisel problemlerini çözmek ve performanslarını geliştirmede yardımcı olmak için uyguladıkları programlar.
Personel Sirkülasyonu;
Bir organizasyonda çalışanların, organizasyonda kaldıkları müddet ve işten ayrılma, işe girme hızları.
Personel Yönetimi;
Bir işletmenin istihdam ilişkisinden doğan tüm yükümlülüklerinin yerine getirilmesidir. Bu yükümlülükler kapsamında personel bölümünde işe alma ve yerleştirme, atama, tayin ve transfer, eğitim, özlük işleri, değerleme, ücret ödeme, işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin gerekli önlemleri alma, sendikalarla toplu sözleşmelerin yanı sıra temizlik, yiyecek, ulaşım vb. gibi idari işler yapılır.
Personel;
Bir işletmede istihdam edilen herkesi tanımlamak için kullanılan bir kavram.
Piyasa Ücret Araştırması;
İşletmedeki farklı işler için işgücü piyasasında ödenmekte olan ücretlerin ve sağlanan ek olanakların belirlenmesini amaçlayan araştırma.
Planlama;
Arzulanan geleceğin tasarlanması ve ona ulaşmak için en etkin yolların belirlenmesi ya da amaçlarla bu amaçlara ulaşmayı sağlayan araçların ve olanakların seçilmesi ve belirlenmesi süreci.
Politika;
Amaca ulaşmak için yapılacak etkinliklerde uyulması istenilen ilkeler ya da kurallardır.
Proaktif Çalışan;
Yeni liderlerin ihtiyaç duyduğu, işine kendi işi gibi benimseyen, görev tanımının sınırlarını aşmaya hazır, yaptığı işi daha iyi yapabilmek için değişimi zorlayan ve katma değer üreten kişi.
Psikolojik Mülakat;
Adayların çoğunluğu oluşturan dürüst ve işlerini iyi yapmaya hazır kişiler mi yoksa etik davranmayan azınlıktaki kişilerden mi olduğunu belirtmek amacıyla yapılır. Adayın hangi görev ve yönetim biçiminde en iyi tepkiyi vereceğini ve verimli olacağını tespit etmek için kullanılır.
Psikolojik Testler;
Yetenek, kişilik, ilgi, vb bireysel özellikleri belirlemeye yarayan, geçerlik ve güvenirlikleri saptanmış, standardize edilmiş ölçme araçları.
R harfi ile başlayan terimlerin açıklamaları.
Reel Ücret;
Nominal ücretin ülkede o anda geçerli olan fiyatların düzeyi dikkate alınarak hesaplanan satın alma gücü.
Reengineering (Yeniden Yapılanma);
İş süreçlerinin daha etkin olmasını ve son ürün ya da hizmetlerin kalitesinin iyileştirilmesini sağlamak üzere gözden geçirilmesi ve yeniden tasarlanmasıdır.
Refah Sekreterliği;
İşletme örgütlerinde personel yönetiminin başlangıcı sayılan bir pozisyon. Bu pozisyonun kuruluş amacı mali, tıbbi, barınma vb. yardımların yanı sıra çalışanlara kültürel, eğitimsel ve dinlenme kolaylıkları sağlamaktır.
Referans;
Özgeçmişin önemli kısımlarından biri olup, özgeçmiş sahibi hakkında profesyonel görüş bildirilebilecek kaynaktır. İş ve okul çevresinden sizi tanıyan isimler olmasına özen gösterilmeli ve işverenin her an bu kişilerle iletişime geçip hakkınızda bilgi alabileceği akılda tutulmalı.
Rehberlik (Coaching / Guidance);
bir tarafın ya da her iki tarafın becerilerinin ve performansının geliştirilmesi ve zenginleştirilmesi için uygun bir ilişkiler ortamı oluşturma sürecidir.
Rekabet Avantajı;
Bir işletmenin kendisini sektöründeki diğer işletmelere göreceli olarak daha uygun bir konuma yerleştirecek stratejileri formüle etmesindeki yeteneğini ifade eder.
Rotasyon;
Çalışanın yerine getirdiği değişik işlerin sayısını artırmak ve motivasyonu sağlamak amacıyla sistematik olarak çalışanı bir işten başka bir işe (bir görevden diğer bir göreve) geçirmektir.
S harfi ile başlayan terimlerin açıklamaları.
Sanayi Devrimi;
1768’de James Watt’ın buhar makinesini icat etmesiyle başladığı varsayılan, toplumların ekonomik, siyasi ve kültürel yapılarında köklü değişimlere neden olan önemli bir olgu.
Seçim (Selection);
organizasyonların başvuranları bilgi, beceri, tutum ve yetenekleri ile değerlendirip kimleri kabul edip, kimleri ret edeceklerini kararlaştırdıkları işe alma sürecidir.
Sendika;
İşçilerin ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve çalışma koşullarını iyileştirmek için kurulan mesleki örgütler.
Sistem (System);
aynı amacın gerçekleştirilmesine katılmak veya katkıda bulunmak üzere karşılıklı etkileri birleşen bağımsız ve aktif bireyler, parçalar veya birbirleriyle bağlantılı olan süreçler topluluğudur.
Sistem Analizi (System Analysis);
aralarında ilişkiler bulunan insanların, birimlerin veya işlerin birbirleriyle etkileşimlerini belirleyerek bunları bir bütün olarak incelenmesidir.
Stajyer;
Staj yapan (kimse); yetişmen
Strateji Belirleme (Strategy Formulation);
bir organizasyonun misyon ve amaçlarını tanımlayarak, dış fırsatları ve tehlikeleri değerlendirerek ve kendi güçlü ve zayıf yönlerini inceleyerek belirli bir stratejik yön üzerinde karar vermesi sürecidir.
Strateji Uygulama (Strategy Implementation);
bir organizasyonun seçtiği stratejiyi yaşama geçirmek için kaynaklarını tahsis etme ve yapılarını harekete geçirme sürecidir.
Strateji;
Geleceğe dönük bir hareket planıdır. Bununla işletme rekabet avantajını sürdürebilmek için kendi güçlü ve zayıf yönlerini dış fırsatlar ve tehditlerle nasıl dengeleyeceğini planlar.
Stratejik Amaçlar (Strategic Goals);
bir organizasyonun beş ile yirmi beş yıl arasındaki bir sürede izleyeceği yönü belirleyen ve organizasyon çapında bilinen ve paylaşılan amaçlar
Stratejik İnsan Kaynakları Planlaması (Strategic Human Resources Planning);
insan kaynakları planlaması çalışmalarını organizasyonun stratejik yönelimleri ile ilişkilendirme ve uyumlaştırma sürecidir.
Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi;
Bir işletmenin elindeki insan kaynaklarını kendisine stratejik rekabet avantajı sağlayacak şekilde yönetmesi.
Stratejik Plan;
Uzun süreli perspektifleri bulunan, örgütün genelini ilgilendiren, önce ne yapılacağını, sonra nasıl yapılacağını açıklayan plan.
Stratejik Ücret;
Ücretin işletmenin stratejik amaçlarına ulaşmasını sağlayacak bir araç olarak kullanılması.
Stratejik Yönetim (Strategic Management);
bir organizasyonun iç ve dış çevresinin ve bunların birbirleriyle ilişkilerinin analiz edilmesi ve buradan organizasyonun uzun dönemli amaçlarına ulaşabilmesi için uygun davranış biçimlerinin belirlenmesi ve uygulanması sürecidir.
Stres (Stress);
Kişinin kendi istekleri ile çatışan, onu zorlayan ve aynı zamanda fırsatlar da sunan bir dinamik durumla karşı karşıya kalması ve sonucun kendisi için hem belirsiz hem de önemli olmasıdır.
Stres Mülakatları (Stress Interview);
iş başvurusunda bulunan bir adayın baskı altında dengesini nasıl koruduğunu, uyum yeteneğini ve beklenmeyen olaylar karşısında kendisini nasıl toparladığını görmek amacıyla bilinçli olarak bir stres ortamı yaratan görüşme sürecidir.
Sürdürülebilir Rekabet Avantajı;
Rekabet avantajı, işletmenin neyi en iyi yaptığıyla ve rakiplerinden nasıl farklılaştığıyla ilgilidir. Bu durumun kısa süreli olması hiçbir şey ifade etmez; sürekli olması önemlidir. Sürekliliğin sağlanması için de rekabet avantajı sağlayan unsurların tek olması, nadir bulunması, ikamesinin ve taklidinin çok zor olması gerekir.
Sürece İlişkin Roller (Process Oriented Roles);
takım üyelerinin kişisel ve sosyal ihtiyaçlarının takım uyumunun sağlanmasına katkıda bulunacak şekilde karşılanması ile ilgili rollerdir.
Süreç Tasarımı (Process Design);
bir ana işi tanımlamak, bu tanıma göre faaliyetleri düzenlemek ve ilişkileri belirli şekillerde kurmaktır.
Kariyerinize İnsan Kaynakları alanında yön vermek istiyorsanız insan kaynakları kursu hakkında bilgi almanızı tavsiye ederiz.