

Recep Maraşlı:Nazım gibi bir büyük komünist -27.04.2011
(1983) [Mektubun orijinali Paris Kürt Enstitüsü
Efendim, açık ki burada Nazım gibi bir büyük komünist şairdeki milliyetçilikleri irdeleyerek, aslında solda yaşayıpda dokunulmayan milliyetçi damarlara basılmış
olmaktadır. O damarlarda ise bin yıl öncesi değil anbe an süregelen ve kıskançlıkla korunan algılar-kabullenmeler dolaşıyor.
Selam,
Nazım'ın önasyayı "Kısrak başı"na benzetirken "memleket" tarif ettiğinin elbette
farkındayım. İşi daha vahim kılan da bu. Burada "Uzakasya'dan Akdeniz'e kadar
uzanan" bir "memleket" tarifi var. Bunun "Turan ülkesi"ne denk düştüğü belli.
Kısrağın başı Akdeniz'e uzanan Anadolu olursa, gövdesi Uzakasya'da, kuyruğu da
Mançurya'ya kadar uzanır! Önasya fetihle ele geçirildiği halde onu
Ortaasya'daki Türk yurdunun doğal bir parçası gören bir anlayış var burada. MHP
kongresinde Alparslan Türkeş'in sesi titreyerek bu dizeleri okurken duyduğu
heyecan da buradan geliyordu herhalde...
----------
Konu Nazım'ın "milliyetçilik" anlayışı üzerinden açılmışken, onun ünlü Kürt
Dilbilimci ve siyasetçisi Kamuran Bedirhan'a mektubunu anmamak olmaz. Uzun
yıllar Kürt sosyalist ve ulusal demokratik hareketleri Nazım'ı "Kürt meselesini
görmemek"le eleştirdi / eleştirdik.
1983 yılında yayınlanan bir belge bu algıyı "oto-sansür" ve "resmi görüş"
bağlamında değiştirdi.Paris Kürt Enstitüsünün yayın organı olan Hêvî dergisi,
Enstitüye bağışlanan Kamuran Bedirxanin arşivinde bulunan, Nazım Hikmet
tarafından Kamuran Bedirxana yazılmış 1961 tarihli bir mektubu orijinaliyle
birlikte yayınladı. (1983) [Mektubun orijinali Paris Kürt Enstitüsü
Arşivindedir.
Nazım Hikmetin Kamuran Bedirxanla Istanbulda uzun yıllara dayalı bir
dostlukları bulunduğu az bilinen bir olguydu. Bu mektupta Nazım Hikmetin Kürt
sorununa ilişkin genel yaklaşımını bulmak mümkün.
Kökleri yüzyılların derinliklerine dalan, tarihiyle, kültürüyle, Kürt
milletinin önemli bir çoğunluğu Anadolunun bir parçasında yasar. Anadolunun
öbür parçalarında yaşayan Türk milletini Kürt milleti kardeşi sayar. Her iki
millet, bütün imparatorluklar gibi, halkların zindanı olan Osmanlı
İmparatorluğu nda, Türk ve Kürt derebeylerinin, Osmanlı İmparatorluk idaresinin
ağır zincirlerine vurulmuşlardır.
Osmanlı İmparatorluğu yıkıldıktan sonra ise her iki millet emperyalizme karşı
tek bir cephe kurup çarpışmışlardır. Anadolu milli kurtuluş hareketi yalnız
Türkler için değil, Kürtler için de tarihlerinin en şerefli sayfalarından
biridir. O dövüş yıllarının sonradan Türk idarecilerince yasak edilen en
unutulmaz türkülerinden biri, Vurun Kürt uşağı namus günüdür diye başlar.
Türkiye Cumhuriyetinin kurulusundan sonra, Türk idarecileri ve egemen
çevreleri, Kürt hareketine tamamıyla vaat ettikleri millet ve insan haklarını
tanımadı. Hatta işi Kürt milletinin millet olarak varlığını bile inkâra kadar
götürdü.
Bu donem, Türk idarecilerinin ve egemen sınıflarının emperyalizmle uzlaşmaya
başlaması donemidir. Bu inkârla, bu uzlaşmamanın ayni donemde bas göstermesi
sadece bir rastlaşma değildir.
Bugün Türkiye Cumhuriyetini Orta ve Yakın Doğuda emperyalizmin kalelerinden
biri haline getiren Türk politikacıları Kürt milletinin milli varlığını inkârda
ısrar ediyor ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde öteki azınlıklarına
tanıdığı hakları bile Kürt milletine tanımıyor.
Türk ve Kürt halklarının Türkiye Cumhuriyetinin sınırları içinde dış ve iç
politikada ayni emellere hasret çekmeleri bugünkü Türk idarecilerini korkutuyor.
Her iki millet kardeş milli kültürlerini, milli ekonomilerini geliştirmek,
toprağa, tarım araçlarına, hürriyete, demokratik haklara kavuşmak istiyor. Türk
ve Kürt halkları Türkiye Cumhuriyetinin tarafsız bir politika gütmesini,
emperyalizmin ussu olmaktan kurtulmasını özlüyor.
Gerçek Türk yurtseverleri Kürt kardeşlerinin Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içinde milli haklarına kavuşmak için yaptığı kavgayı can ve gönülden nasıl
destekliyorsa, gerçek Kürt yurtseverleri de Türk halkının demokrasi ve milli
bağımsızlık için yaptığı kavgayı öylece destekliyor.
Anadoluda yasayan Türklerle Kürtlerin arasına nifak sokmak isteyen gerici,
somurucu, karanlık kuvvetler, emperyalizmle el ele vererek halklarımızı daha
kolay ezmek istiyorlar
.
Kürt ve Türk halklarının bahtiyarlığa, insanca yasamaya varmak için
derebeylerine, kara kuvvetlerine, şehir ve koy ağalarına, gericilere, ırkçılara,
milletlerin varlıklarını ve haklarını inkâr edenlere, halkların birbirine düşüp
dostlarından rahatça geçinenlere emperyalistlerin uşaklarına karşı yürüttükleri
yeni milli kurtuluş savasının zaferi Kürt ve Türk halklarının elbirliğiyle
kazanılır.
Ancak böyle bir elbirliğiyle kardeş iki millet hürriyete, milli ve insan
haklarına kavuşabilir.
(http://www.gelawej.net/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=2625)
Bu görüşlerin 1950'li yılların fikir dünyasına ait olduğunu hatırda tutarak, en
azından mektupta çizilen çerçevenin Türk solunun Kürt meselesi bağlamındaki
resmi görüşlerinin de bir fotoğrafını verdiğini söyleyebiliriz. Bu görüşler
Nazım adına hiçbir yerde yayınlanmamıştı. Demek ki "görmemek", "ilgisiz
olmak"tan çok, bir "oto sansür" söz konusu, en azından "parti" tarafından
çizilen bir resmi çizginin dışına taşmama, Kemalizmle siyasi ittifak
anlayışından gelen bir "feda etme" tavrı söz konusu.
Mektuptaki görüşler Kürtlerin varlığını ve ulusal haklarını tanımakla birlikte,
bana göre "Anadolu milli kurtuluş hareketi" kavramı ve bu eksende kurulan
tarihsel bakış açısından soy bir Türk milliyetçiliğini gösteriyor.
Bahsedilen süreç bir "milli mücadele" dönemi olmakla beraber, bu, ne
anti-emperyalist ne de ilerici demokrat bir içerik taşıyordu. "Anadolu milli
kurtuluş hareketi" denen şey özünde, çok uluslu, çok kültürlü bir toplumsal
dokuya sahip olan Osmanlı İmparatorluğunun bakiyesinden "tek ulus'a [yukarıdan
aşağıya doğru tanımlanıp, biçimlendirilmeye çalışılacak olan Türk ulusu'na]"
dayalı bir ulus devlet egemenliği kurma savaşıdır. Bu mücadelenin ilk ve
dolaysız kurbanları Ermeniler, Önasya ve Karadeniz'in Rumları, Asuri-Süryani
halklarıydı. Bu mücadelede Türk-müslüman eksenine uygun olarak, Kürtler, Lazlar,
Kafkas ve Balkan göçmeni müslüman halklar Türk egemen sınıflarının
müttefikiydiler. Bu coğrafya hristiyan halklardan sürgün, kırım ve savaşlarla
"arındırıldıktan" sonra sıra Kürt, Laz ve göçmen hakların Türklük kazanında
ertilip pişirilmesi sürecine geldi.
Bu eritme ve benzeştirme (Türkleştirme) süreci diğer halklar açısından önemli
ölçüde başarılı olurken Kürtler açısından başarısızlığa uğradı. Günümüze kadar
uzanan direnişlerle karşılaştı...
Sorun çok uluslu, çok etnikli, çok dinli, çok kültürlü bir toplumsal yapıyı
zorla homojenleştirierek iktidar dayanağı haline getirmeye çalışan politikalarda
duruyor.
Bunu bir "milli kurtuluş hareketi" olarak tanımlamak Türk milliyetçiliği değil
midir?
Selam ve iyi dileklerimle.
Recep Maraşlı
recep marasli
http://www.gelawej.net
KAYNAK / email@example.com
26.11.2011