38 haftalık gebelik; şayet anne adayı son regl tarihini doğru hatırlıyorsa, doğum anına yaklaşıldığı, dolayısıyla doğum belirtilerinin kendini yoğun olarak göstermeye başladığı bir süreçtir. Yapılan istatistiklere göre doğum vakalarının %75’lik bir kısmı, gebeliğin 38- 41. haftaları arası gerçekleşmektedir. Dolayısıyla 38. hafta gebelik doğum anına birkaç hafta kaldığı anlamına gelir.
Bebeğin dış dünyada hayatını devam ettirebilmesi için tüm organ ve sistem gelişimlerinin büyük bir kısmı bu gebelik haftasında tamamlanırken, bebek kilo almaya devam eder. Ancak bu kilo annenin görünümünde fark edilebilir değildir.
38 haftalık gebelikte annedeki değişiklikler genelde kasılma sayılarında artış ve düzenin değişmesi şeklinde kendini gösterir ve akıntı rengi de değişir. Bu dönemde rahmin iyice büyümesinden dolayı 38 haftalık gebelikte karında sertlik görülür ve doğumun işareti olan nişanın bu dönemde gelmesi de oldukça yüksek bir olasılıktır.
38 haftalık gebelik doğum belirtileri açısından en yoğun geçen haftadır. Dolayısıyla 38 haftalık gebelikte annedeki değişiklikler, doğum anına ve bebeği yeni hayatına hazırlayacak niteliktedir. Bu dönemde anne adayının kilosunda ciddi değişiklikler yaşanmamaktadır.
38 haftalık gebelikte annedeki değişiklikler genelde şu şekildedir;
- İdrar kesesindeki baskı artarken, sık idrara çıkılabilir.
- 38 haftalık gebelikte rahim ağrısı görülebilir.
- Kaslar gevşediğinden, ishal olunabilir.
- Karındaki çatlaklar daha belirgin hale gelebilir.
- Karın iyice büyür, dolayısıyla 38 haftalık gebelikte bel ağrısı yaşanma olasılığı artabilir.
- 38 haftalık gebelikte karın sertleşmesi yaşanabilirken, rahatsız edecek düzeyde kaşıntılar görülebilir.
- Sindirim sorunları ve mide bulantısı görülebilir.
- Duruş bozukluğu yaşanabilir.
- Göğüs kafesine baskı yapan rahim, nefes darlığına neden olabilir.
- 38 haftalık gebelikte bacak ağrısı adeta bacaklar vücuttan ayrılıyormuşçasına şiddetlenebilir.
- Kasık ağrıları sıklaşır, 38 haftalık gebelikte sümüksü akıntı ile birlikte Braxton Hicks (yalancı) kasılmalar görülebilir.
- Göğüste kolostrum akıntısı görülebilir.
- Uyku düzeni bozularak, uyumak zorlaşabilir.
- Vücut ısısında artış yaşanabilir.
- Baskı artığı için ayak ve ayak bileklerinde ödem oluşarak şişmeler görülebilir.
- Tüm bu değişimlerin yanında rahim ağzı tıkacı olarak anılan nişan gelebilir. Bu özellikle 38 haftalık gebelikte kanama şeklindeyse doğumun başladığının bir işareti olabilir.
Gebelikte 38.hafta olduğunda bebeğin kilo alımı da azalır. Dolayısıyla anne çok fazla kilo almaz. Hatta bazı anne adayları, doğum stresinden dolayı bu süreçte kilo verebilir. Bu haftaya gelindiğinde anne adayının toplamda 11-14 kilo alması normal kabul edilebilirken, bu durum normal vücut kitle indeksine sahip kişiler için geçerlidir.
Kilo alımı annenin genetik faktörleri, beslenme koşulları ve hamilelik sürecinin nasıl geçtiğine bağlıdır. 38 haftalık gebelik gelişimi kişiden kişiye değişebilir.
38 haftalık bebeğin gelişimi neredeyse tamamlanmış durumdadır. Rahim, göbek deliğinden tepe noktasına kadar ölçüldüğünde yaklaşık olarak 16-18 cm civarıdır. Yaklaşık orta boy bir karpuz büyüklüğündeki 38 haftalık bebeğin anne karnındaki duruşu ise genelde baş aşağıdır. 38 haftalık gebelikte alttan muayene ile doğum yolu değerlendirilirken, böylelikle doğuma hazır olup olmadığı belirlenir.
Genel sağlık için hayatın ve hamileliğin her döneminde dengeli beslenme oldukça önemlidir. 38.hafta gebelikte mide bulantısı gibi sorunlardan dolayı bazı öğünlerde tam beslenme gerçekleştirilemese bile, yine de yeterli ve gerekli besin kaynaklarının alınması konusunda titizlik gösterilmelidir.
38 haftalık gebelikte beslenme konusunda dikkat edilmesi gerekenler şu şekildedir;
- Bol sıvı alımına dikkat edilmelidir.
- Küçük porsiyonlar halinde sık sık beslenilmelidir.
- 3 ana, 2-3 ara öğün şeklinde beslenilmelidir.
- Hem protein hem lif açısından zengin yulaf ve nohut gibi besinler tüketilmelidir.
- Kalsiyum ihtiyacının karşılanmasına yönelik düzenli yoğurt, süt ve peynir tüketilmelidir.
- B12 ihtiyacının karşılanmasına yönelik karaciğer, balık ve süt ürünleri gibi besinler tüketilmelidir.
- Demir potasyum ve magnezyum açısından zengin gıdalar tercih edilmelidir.
- A ve C vitamini ihtiyacının karşılanmasına yönelik havuç, mandalina ve portakal tüketilmelidir.
- Beslenme sırasında aşırı yağlı ve tuzlu besinler tüketmekten kaçınılmalıdır.
- Asitli ve kafein içeren içecek tüketimi sınırlandırılmalıdır.
- İşlenmiş gıdalar, hamur işleri ve tatlı tarzı bol kalori içeren ve sağlıksız besinlerden kaçınılmalı, yerine taze sebze ve meyve tüketimine ağırlık verilmelidir.
38.hafta gebelik muayenesi esnasında anne ve bebeğin sağlık kontrolleri yapılmaktadır. 38 haftalık bebeğin kilosu, boyu ve kalp atışı gibi değerler bu sırada ölçülmektedir. Aynı zamanda doğum tarihi kesin olarak belirlenebilir.
38 haftalık bebek gelişimi aşağıdaki gibidir:
- 38 haftalık bebek kilosu bir önceki haftaya göre 200 gr artarken yaklaşık 3-3,1 kg, boyu ise 49-50 cm civarında olur.
- Dışarıda hayatını sürdürebilmesi için gereken bütün organ ve sistemlerin gelişimi tamamlanır.
- Beyin hücreleri artar ve gelişimi devam eder.
- Lanugo adı verilen ve cildinin dış kısmını kaplayan ince tüy tabakası dökülür. Bu tüyler genelde doğumda görülen mekonyum adı verilen ilk dışkının içinde görülür.
- Sindirim sistemi daha iyi çalışır.
- Daha iyi nefes alabilir.
- Beyninde daha iyi uyumasını sağlayacak sistem bağlantıları kurulur.
- Anne karnındaki yeri azaldığı için daha az hareket eder.
- Mimik, tekmeleme, itme ve esneme gibi hareketleri daha belirginleşir.
- Ritmik şekilde hıçkırır.
- Akciğerleri gelişmeye devam ederken, sürfaktan adı verilen hava keseciklerinin birbirine yapışmasını engelleyen madde üretilmeye devam eder.
- Cildindeki verniks kazeoza denilen kayganlaştırıcı madde azalır. Bu madde doğumda yalnızca omuz, sırt ve kasıklarda kalabilir.
- Kasları daha fazla güçlenirken, kemiklerin sertleşmesi de devam eder.
- Cildi altında yağ depolamaya devam eder.
- Göz duyusu gelişir ve gözün boyutu yetişkin gözünün ¾ boyutuna erişir.
- İşitme duyusu ve kulak oldukça gelişir. Yüksek sese tepki verebilir.
- Tatma duyusu ve dil, tat alma reseptöri açısından oldukça gelişmiş durumdadır.
- Koklama duyusu ve burun, kullanıma hazır şekilde gelişmiş durumdadır.
38 haftalık bebeğin anne karnındaki görüntüsü yüz hatları ve mimikleri ile tamamen seçilebilir bir şekildedir. Minik bir insan görüntüsündedir. 38 haftalık gebelikte bebeğin çok hareketli olması, bu dönemde nadirdir, çünkü hareket alanı kısıtlıdır.
Elde edilen ultrason görüntüleri neredeyse doğum anındaki görüntüleri ile birebirdir. 38 haftalık gebelik görüntüsü incelendiğinde, kol ve bacakları vücudu ile orantılıdır ancak başı vücuduna göre daha büyük görünmektedir.
38.hafta gebelik ultrason görüntüleri ile bebeğin gelişim ve sağlık durumu kontrol edilirken, aynı zamanda, soluk alıp verme durumu, doğum kanalındaki duruş pozisyonu ve amniyotik sıvı miktarı da belirlenir. Böylelikle doğum anının ne kadar yaklaştığı veya acil bir müdahale yapılmaya gerek kalmadığı da belirlenebilir.
Gebelikte 38.hafta bebek hareketleri bir önceki aylara göre çok daha yavaş hissedilir. Çünkü bebeğin büyümesinden dolayı hareket alanı oldukça kısıtlıdır. Bebeğin kolunu ve bacağını oynatacağı yer kalmayabilir. Bu dönemde, bebeğin hayatını doğum anına kadar sürdürebilmesi için amniyotik sıvının düzeyi oldukça önemlidir.
Dışarıdan gelen ses veya parlak gibi uyaranlardan dolayı 38 haftalık gebelikte bebek hareketleri bazı dönemde çok şiddetli ve hızlı olabilir. Bu hareketlerin şiddeti, dışarıdan bakan için bile hissedilebilir düzeyde olabilir ancak bunlar genellikle kısa sürelidir.
38 haftalık bebek anne karnındayken yapılan son rutin kontroller pek çok konuda belirleyicidir. Doğumun şekli ve kesin tarihi gibi konular hakkında bilgilendirici olan bu kontrollerde, ayrıca bebeğin kalp atışları da dinlenebilir. Çünkü anormallik olması durumunda erken doğum yapılması gerekebilir.
Hamileliğin 38. haftasına gelindiğinde ise bebeğin kalp atış hızının dakikada 110-150 arası atım şeklinde olması gerekir. Kan dolaşımı bütün vücuda yetecek düzeydedir.
Anne karnında 38 haftalık bebek, gelişiminin büyük bir bölümünü tamamlamış olarak tam anlamıyla minik bir bireydir. Bu dönemde hamilelik 8 ay 20 günlüktür ve doğuma çok az kalmıştır. Hatta yapılan son kontrollerde bir sorun varsa veya anne doğum yapmak istiyorsa doğum yapılabilir. Ancak genelde uzmanlar tarafından herhangi bir risk teşkil etmediği sürece 40. haftanın tamamlaması tavsiye edilir.
Son haftaya kadar beklemek isteyen bir annede, 38 haftalık gebelikte kahverengi akıntı ile doğum sancıları başlayabilir ve bu ayda doğum yapılabilir.
38 haftalık bebek, hamileliğin son günlerinde olunduğuna dair pek çok işaret verebilir. 38 haftalık gebelikte adet sancısı ve rahimde sancılar sıklıkla görülür. Ayrıca 38 haftalık gebelikte akıntı kıvamı ve sıklığı artar. Bu dönemde bazı pratik uygulamalar ve özen gösterilmesi gerekenler konusunda titizlik gösterilmesi ise bu dönemin daha rahat geçirilmesine yardımcı olabilir.
38 haftalık gebelikte dikkat edilmesi gerekenler şunlardır;
- Doğuma hazırlıklı olmak adına uyku ve beslenmeye dikkat ederek enerji toplanmalıdır.
- Tuz alımı azaltılarak şişlik ve ödem azaltılmalıdır.
- 38 haftalık gebelikte rahimde sancı bir nevi yaklaşan doğum için prova olacağından dolayı, kasılma sıklığı ve süresi izlenmelidir.
- Dinlenebilmek adına ev ve temizlik işlerinde yakınlardan yardım alınmalıdır.
- Varis ve kılcal damar oluşumunu önlemek için duş sonrası ayaklar soğuk suya tutulmalıdır.
- 38 haftalık gebelikte cinsel ilişki anneyi zorlayacağından dolayı doğuma kadar sınırlandırılmalıdır.
- Bol su tüketimine özen gösterilmelidir ancak gece sürekli kalkmayı engellemek için yatmadan önce su alımı kısıtlanmalıdır.
- Kasların gevşemesinden dolayı 38 haftalık gebelikte ishal görülebilirken, metabolizma sıvı alımı ile desteklenmelidir.
- Rahat etmek için oturma esnasında sırt, yastıklar ile desteklenmelidir.
- 38 haftalık gebelikte sarı sümüksü akıntı artacağından dolayı, sık sık ped değiştirilmelidir.
- Yatma anında nefes almayı kolaylaştırmak için yüksek yastık kullanılmalıdır.
- Enerjiyi artıran ve sağlıklı atıştırmalıklar tercih edilmelidir.
- 38 haftalık gebelikte mide yanması şikayetlerini azaltmak için ekşi, acı, asitli ve tıka basa yemekten kaçınılmalıdır.
- Uzun süre ayakta kalmamaya özen gösterilmelidir.
- Müzik dinleyerek veya farklı şeylere odaklanılarak doğum anı stresinden kaçınılmalıdır.
- 38 haftalık gebelikte sezaryen veya normal doğum şekli belirlenmeli ve doğum hazırlıkları tamamlanmalıdır.