VERSOIX, İsviçre — Cenevre Gölü’nün sakin kıyılarına yakın bir ofiste çalan telefonlar, Ukrayna’da yaklaşık 1.500 mil uzaktaki yıkımı sürekli hatırlatıyor.
Acı çeken arayanlar, haftalar önce Rusya tarafından kontrol edilen bir toplama kampında düzinelerce Ukraynalıyı öldüren bir patlamada kaybolanlar da dahil olmak üzere sevdiklerinden herhangi bir iz bulmayı umuyorlar. Çağrıları – günde yaklaşık 900 – dünya çapında çatışmalar ve afetlerde kaybedilen insanların izini sürmeye yardımcı olan Uluslararası Kızıl Haç Komitesi’nin personeli oluşturuyor.
“Sokaktaydı. Mathias Issaev, kocasını arayan Ukraynalı bir kadının çağrısını aktararak, hava saldırısı sirenlerini, küçük patlamaları, çığlık atan insanları duydum” dedi. “Bize ulaştığında, pes etmek istemedi.”
Bazı arayanlar, dinleyecek birine ulaştığı için minnettardır; çoğu sıkıntıdan bunalmış durumda. Bay Issaev gibi arama operatörleri, 150 yıldan fazla bir süredir savaş nedeniyle bölünmüş insanları yeniden birleştirmek için çalışan ICRC Merkezi İzleme Ajansı’nın ön saflarını oluşturuyor. İş, savaş durduğunda bitmiyor – hâlâ Lübnan’ın 1970’lerdeki iç savaşına kadar uzanan davaları takip ediyor.
Ukrayna savaşında Kızıl Haç, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirdiği en büyük izleme operasyonunda Rus ve Ukraynalı, asker ve sivil olmak üzere yaklaşık 13.000 kişiyi izlemeye çalışıyor. Ancak Ukrayna’nın doğusunda Rusya tarafından kontrol edilen bir kasaba olan Olenivka’daki gözaltı kampında geçen ay meydana gelen patlamadan bu yana, telefon operatörleri de bir taciz seli ile karşı karşıya kaldı. Arayanlar onları aylaklar ve hainler ya da çatışmada taraf olmakla suçladılar.
Rusya-Ukrayna Savaşı Kapsamımız
Ajansın Ukrayna kriz ekibinin başkanı Esperanza Martinez, “Çok sayıda nefret söylemiyle karşılaştık” dedi. Ölüm tehditleri de dahil olmak üzere tehdit edici aramalar ve e-postalar, ajansın insani misyonuna yeni bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
Kızıl Haç, Cenevre Sözleşmeleri uyarınca, savaşan taraflar arasında, mahkumlarının ayrıntılarını vermesi ve erişime izin vermesi gereken tarafsız bir aracı olarak çalışır. Ancak, mahkûmların güvenliğini garanti etmesi gerektiği veya tarafları savaş yasalarına uymaya zorlayabileceği inancı da dahil olmak üzere, teşkilatın rolüyle ilgili yanlış anlamalar devam ediyor.
Kızıl Haç yetkilileri mahkûmları gözlemlemek ve su depoları teslim etmek için Mayıs ayında Olenivka kampını ziyaret etti. Ancak patlamadan sonra Rus yetkililerle burayı ziyaret etmek için bir anlaşmaya varamadılar ve bu da ajansın kaldıracının sınırlarını ortaya çıkardı. Rusya ve Ukrayna patlamadan birbirlerini sorumlu tutuyor.
Martinez, “Yaptığımız şeylerin çoğu sessiz” dedi ve ekledi: “Bu yüzden karalanıyoruz.”
Bu tür açıklamalar, operatör Louis Depuydt’a ulaşan Ukraynalı bir anne gibi arayanlar için çok az teselli sağlıyor. Bir savaş esiri olan oğlunun Telegram sosyal ağında kırık dişleri, morarmış gözleri ve diğer kötü muamele belirtilerini gösteren görüntüler görmüştü.
Bay Depuydt, “Ağlıyordu, sesi titriyordu, paniğini hissedebiliyordunuz,” dedi. “Çok fazla duygu, çok fazla korku, çok fazla öfke ile uğraşmak zorundasınız.”
Acıya ve ıstıraba amansız maruz kalma, operatörler, hatta e-postayla gönderilen sorguları yönetenler için bile zarar veriyor. Kızını arayan bir kadının çağrısı üzerine, takip ekibinden Inna Laschenko gözyaşlarına boğuldu.
“Orada bekle güzel kızım, yanındayım. Seni çok seviyorum,” diye başladı iki çocuk annesi Bayan Laschenko, mesajı yüksek sesle okuyarak. Sesi titriyordu, gözlerini silmek için durdu. Sadece mesajın son sözlerini fısıldayabildi: “Lütfen, bana yardım et.”
Kaynak : https://www.nytimes.com/2022/08/23/world/europe/ukraine-missing-red-cross.html