Televizyon
Televizyon hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]
Televizyon yayını, elektromanyetik yoluyla halkın doğrudan doğruya alması maksadıyla yapılan hareketli veya sabit resimlerin, sesli veya sessiz kalıcı olmayan görüntülerinin renkli ya da siyah beyaz yayınıdır.
Giriş[değiştir | kaynağı değiştir]
Televizyon (TV), hareketli görüntüleri tek renkli (siyah beyaz) veya renkli ve iki veya üç boyut ve sesle iletmek için kullanılan bir telekomünikasyon aracıdır. Terim bir televizyon setine, bir televizyon programına ("TV şovu") veya televizyon iletim ortamına atıfta bulunabilir. Televizyon reklam, eğlence ve haberler için kitle iletişim aracıdır.
Televizyon 1920'lerin sonlarında kaba deneysel formlarda mevcut oldu, ancak yeni teknolojinin tüketicilere pazarlanması hala birkaç yıl alacaktı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, siyah-beyaz TV yayıncılığının geliştirilmiş bir biçimi ABD ve İngiltere'de popüler hale geldi ve televizyonlar evlerde, işyerlerinde ve kurumlarda yaygınlaştı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, siyah-beyaz TV yayıncılığının geliştirilmiş versiyonu ABD ve İngiltere'de popüler hale geldi ve televizyonlar evlerde, işyerlerinde ve kurumlarda yaygınlaştı. 1950'lerde televizyon kamuoyunu etkilemek için birincil ortamdı.1960'ların ortalarında, ABD ve diğer birçok gelişmiş ülkede renkli yayınlar yapıldı. Betamax ve VHS kasetler, yüksek kapasiteli sabit disk sürücüleri, DVD'ler, flash sürücüler, yüksek tanımlı Blu-ray Diskler ve bulut dijital video kaydediciler gibi birden çok türdeki arşiv depolama ortamının kullanılabilirliği, görüntüleyenlerin önceden kaydedilmiş materyalleri - film gibi - evde kendi zaman çizelgelerinde izlemelerini sağladı.
2000'li yılların ilk on yılının sonunda, dijital televizyon yayınları popülerlik açısından büyük ölçüde arttı. Başka bir gelişme, standart çözünürlüklü televizyondan (SDTV) (576i, 576 geçmeli çözünürlük çizgisi ve 480i), oldukça yüksek bir çözünürlük sağlayan yüksek çözünürlüklü televizyona (HDTV) geçişti. HDTV çeşitli formatlarda iletilebilir: 1080p, 1080i ve 720p. 2010 yılından bu yana, akıllı televizyonun icadı ile İnternet televizyonu, Netflix, Amazon Video, iPlayer ve Hulu gibi akışlı video servisleri aracılığıyla internet üzerinden televizyon programlarının ve filmlerin kullanılabilirliğini artırmıştır. [1]
2013 yılında dünyadaki hane halklarının% 79'unun bir televizyonu vardı.[2] Önceden iri, yüksek voltajlı katot ışınlı tüp (CRT) ekranların, LCD'ler (hem floresan arkadan aydınlatmalı hem de LED), OLED ekranlar ve plazma ekranlar gibi kompakt, enerji tasarruflu, düz panel alternatif teknolojilerle değiştirilmesi bir 1990'ların sonunda bilgisayar monitörleriyle başlayan devrimdi. 2000'lerde satılan çoğu TV seti, çoğunlukla LED olmak üzere düz paneldi. Büyük üreticiler CRT, DLP, plazma ve hatta flüoresan arkadan aydınlatmalı LCD'lerin 2010'ların ortasında kesildiğini duyurdular. [3] [4] Yakın gelecekte LED'lerin yerini yavaş yavaş OLED'ler alması bekleniyor. [5] Ayrıca, büyük üreticiler 2010'ların ortasında giderek daha fazla akıllı TV üreteceklerini açıkladılar.[6]Entegre İnternet ve Web 2.0 işlevlerine sahip akıllı TV'ler, 2010'ların sonlarında baskın televizyon biçimi haline geldi. Televizyon sinyalleri başlangıçta, sinyali tek tek televizyon alıcılarına yayınlamak için yüksek güçlü radyo frekansı vericileri kullanan karasal televizyon olarak dağıtıldı. Alternatif olarak, televizyon sinyalleri koaksiyel kablo veya optik fiber, uydu sistemleri ve 2000'lerden beri internet üzerinden dağıtılmaktadır. 2000'lerin başına kadar, bunlar analog sinyaller olarak iletildi, ancak dijital televizyona geçişin 2010'ların sonunda dünya çapında tamamlanması bekleniyor. Standart bir televizyon seti, yayın sinyallerini almak ve kodunu çözmek için bir tuner dahil olmak üzere çok sayıda dahili elektronik devreden oluşur. Tunerden yoksun bir görsel görüntüleme cihazına televizyon yerine video monitörü denir.
Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]
Televizyon sözcüğü, Yunanca uzak anlamındaki tele ve Latince görmek anlamındaki visio sözcüklerinden, 20. yüzyıl başlarında türetilmiştir. Sonradan Türk Dil Kurumu tarafından televizyon sözcüğüne karşılık olarak uzgöreç ve uzgörüm kelimeleri önerilmiştir[9] ama bu kelimeler benimsenmemiştir. Türk Dili dergisinde Kırgız Türkçesinde televizyon anlamında kullanılan сыналгы /sınalgı/ sözcüğünün kullanılması da gündeme getirilmiştir.[10]
Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]
Mekanik Televizyon[değiştir | kaynağı değiştir]
Fotoğraflar için faks iletim sistemleri, 19. yüzyılın başlarında görüntülerin mekanik tarama yöntemlerine öncülük etti. Alexander Bain, 1843 ve 1846 arasında faks makinesini tanıttı. Frederick Bakewell 1851'de çalışan bir laboratuvar versiyonu gösterdi. Gottlieb Nipkow, 1884'te Nipkow diskini önerdi ve patentini aldı.[11] Bu, içinde spiral bir delik deseni olan dönen bir diskti, bu yüzden her delik görüntünün bir çizgisini taradı. Sistemin hiçbir zaman çalışan bir modelini oluşturmasa da, Nipkow'un dönen disk "görüntü rasterleştiricisi" varyasyonları son derece yaygın hale geldi. [12] Constantin Perskyi, 24 Ağustos 1900'de Paris'teki Uluslararası Dünya Fuarı'nda Uluslararası Elektrik Kongresi'nde okunan bir gazetede televizyon kelimesini icat etmişti. Perskyi'nin makalesi, Nipkow ve diğerlerinin çalışmalarından bahseden mevcut elektromekanik teknolojileri gözden geçirdi.Ancak, 1907 yılına kadar Lee de Forest ve Arthur Korn'un amplifikasyon tüpü teknolojisindeki gelişmelerin tasarımı pratik hale getirmesi mümkün değildi. Görüntülerin canlı aktarımının ilk gösterimi 1909'da Georges Rignoux ve A. Fournier tarafından yapıldı. Bir mekanik komütatöre ayrı ayrı bağlanan 64 selenyum hücrenin bir matrisi, elektronik bir retina görevi gördü. Alıcıda, bir tür Kerr hücresi ışığı modüle etti ve dönen bir diskin kenarına tutturulmuş bir dizi farklı açılı ayna, modüle edilmiş ışını görüntüleme ekranına tarar. Ayrı bir devre ayarlı senkronizasyon. Bu kavram kanıtı gösterisindeki 8x8 piksel çözünürlük, alfabenin tek tek harflerini açıkça iletmek için yeterliydi. Güncellenmiş bir görüntü her saniye "birkaç kez" iletildi. [13]
1911'de Boris Rosing ve öğrencisi Vladimir Zworykin, Zworykin'in ifadesiyle tellerden "Braun tüpüne" (katot ışın tüpü veya "CRT") "çok ham görüntüler" iletmek için mekanik bir ayna tambur tarayıcı kullanan bir sistem oluşturdu alıcı. Hareketli görüntüler mümkün değildi çünkü tarayıcıda: "duyarlılık yeterli değildi. [14] 1921'de Edouard Belin ilk görüntüsünü belinografıyla radyo dalgalarıyla gönderdi.
1920'lerde, amplifikasyon televizyonu pratik hale getirdiğinde, İskoç mucit John Logie Baird prototip video sistemlerinde Nipkow diskini kullandı. 25 Mart 1925'te Baird, televizyondaki siluet görüntülerin hareket halindeki ilk halka açık gösterisini Londra'daki Selfridge Mağazası'nda verdi. İnsan yüzleri ilkel sisteminde görünmek için yetersiz zıtlığa sahip olduğundan, boyalı yüzü daha yüksek kontrastı olan, konuşan ve hareket eden bir ventrilokistin "Stooky Bill" adlı kukla televizyonunu yayınladı. 26 Ocak 1926'da hareket halindeki bir yüzün görüntüsünün radyo ile iletildiğini gösterdi. Bu ilk televizyon şovu olarak kabul edilmektedir. Konu Baird'in iş ortağı Oliver Hutchinson'du. Baird sistemi Nipkow diskini hem görüntüyü taramak hem de görüntülemek için kullandı. Objektifli dönen bir Nipkow diskinden parlayan parlak bir ışık, özne boyunca süpürülen parlak bir ışık noktası yansıtıyordu. Bir Selenyum fotoelektrik tüpü, özneden yansıyan ışığı saptadı ve bunu orantılı bir elektrik sinyaline dönüştürdü. Bu, AM radyo dalgaları tarafından bir alıcı birime aktarıldı, burada video sinyali, birinci ile senkronize olarak dönen ikinci bir Nipkow diskinin arkasındaki bir neon ışığına uygulandı. Neon lambanın parlaklığı, görüntüdeki her noktanın parlaklığı ile orantılı olarak değiştirildi. Diskteki her delik geçtikçe görüntünün bir tarama çizgisi yeniden üretildi. Baird'in diskinde 30 delik vardı, sadece 30 tarama çizgisine sahip, bir insan yüzünü tanımak için yeterli. 1927'de Baird, Londra ve Glasgow arasında 438 mil (705 km) üzerinde bir telefon hattı iletti.1928'de Baird'in şirketi (Baird Television Development Company / Sinema Televizyonu) Londra ve New York arasındaki ilk transatlantik televizyon sinyalini ve ilk kıyıdan gemiye iletimini yayınladı. 1929'da Almanya'daki ilk deneysel mekanik televizyon servisine katıldı. Aynı yılın Kasım ayında Pathé'den Baird ve Bernard Natan, Fransa'nın ilk televizyon şirketi Télévision-Baird-Natan'ı kurdu. 1931'de Derby'nin ilk açık hava uzaktan yayınını yaptı.[15] Amerikalı bir mucit olan Charles Francis Jenkins de televizyona öncülük etti. 1913'te "Kablosuz Resimlerle Hareketli Resimler" üzerine bir makale yayınladı, ancak Aralık 1923'e kadar tanıklar için hareketli siluet görüntüleri yayınlamadı; ve 13 Haziran 1925'te, siluet resimlerinin senkronize olarak iletildiğini açıkça gösterdi. 1925 yılında Jenkins Nipkow diskini kullandı ve bir oyuncak yel değirmeninin siluet görüntüsünü, 8 mil mesafeden, Maryland'deki bir deniz radyo istasyonundan, Washington DC'deki laboratuvarına lensli bir disk tarayıcı kullanarak hareket ettirdi. 48 satır çözünürlükte. [21] [22] 30 Haziran 1925'te (13 Mart 1922'de dosyalanmıştır) ABD Patenti No. 1,544,156'ya (Resimleri Kablosuz Üzerinden İletmek) verilmiştir.[16]
Bell Telephone Laboratories'den Herbert E. Ives ve Frank Gray, 7 Nisan 1927'de mekanik televizyonun dramatik bir gösterisini yaptı. Yansıyan ışıklı televizyon sistemleri, hem küçük hem de büyük izleme ekranlarını içeriyordu. Küçük alıcı, 2 inç genişliğinde ve 2,5 inç yüksekliğinde bir ekrana (5 x 6 cm) sahipti. Büyük alıcı 24 inç genişliğinde ve 30 inç yüksekliğinde (60 x 75 cm) bir ekrana sahipti. Her iki set de makul derecede doğru, tek renkli, hareketli görüntüler üretebiliyordu. Resimlerle birlikte, setler senkronize ses aldı. Sistem görüntüleri iki yol üzerinden iletti: önce Washington'dan New York'a bir bakır tel bağlantısı, daha sonra Whippany, New Jersey'den bir radyo bağlantısı. İki iletim yöntemiyle karşılaştırıldığında, izleyiciler kalite açısından fark olmadığını belirtti. Televizyonun konuları arasında Ticaret Sekreteri Herbert Hoover vardı. Bir uçan nokta tarayıcı ışını bu konuları aydınlatır. Işını üreten tarayıcının 50 açıklıklı bir diski vardı. Disk saniyede 18 kare hızında dönerek yaklaşık 56 milisaniyede bir kare yakaladı. (Bugünün sistemleri genellikle saniyede 30 veya 60 kare veya her 33.3 veya 16.7 milisaniyede bir kare iletir.) Televizyon tarihçisi Albert Abramson, Bell Labs gösterisinin önemini vurguladı: "Aslında mekanik bir televizyon sisteminin en iyi gösterisiydi. Başka bir sistemin görüntü kalitesinde onunla karşılaştırmaya başlaması birkaç yıl alacaktı.
1928'de WRGB, ardından W2XB, dünyanın ilk televizyon istasyonu olarak kuruldu. Schenectady, NY'daki General Electric tesisinden yayın yapıyor. Halk arasında "WGY Televizyonu" olarak biliniyordu. Bu arada, Sovyetler Birliği'nde, Léon Theremin 1925'te 16 satır, daha sonra 32 satır ve nihayetinde 64 1926'da taramayı kullanarak ayna davul tabanlı bir televizyon geliştiriyordu. Tezinin bir parçası olarak 7 Mayıs 1926'da 5 fitkare (0.46 m2) ekranda elektriksel olarak iletilir ve sonra eşzamanlı hareket eden görüntüler yansıtılır.
1927'de Theremin, RCA tarafından Mayıs 1932'ye kadar geçmeyen bir 120 çözünürlükle 100 satırlık bir görüntü elde etmişti. 25 Aralık 1926'da Kenjiro Takayanagi, Japonya'daki Hamamatsu Endüstri Lisesinde Nipkow disk tarayıcı ve CRT ekran kullanan 40 satırlık çözünürlüklü bir televizyon sistemi gösterdi. Bu prototip hala Hamamatsu Kampüsü, Shizuoka Üniversitesi Takayanagi Anıt Müzesi'nde sergileniyor. Bir üretim modeli oluşturma araştırması II. Dünya Savaşı'ndan sonra SCAP tarafından durduruldu.
Disklerde sadece sınırlı sayıda delik yapılabildiğinden ve belirli bir çapın ötesindeki diskler pratik olmadığından, mekanik televizyon yayınlarında görüntü çözünürlüğü nispeten düşüktü, yaklaşık 30 satırdan 120'ye kadar değişiyordu. Bununla birlikte, 30 hatlı şanzımanların görüntü kalitesi teknik ilerlemelerle birlikte istikrarlı bir şekilde arttı ve 1933'te Baird sistemini kullanan İngiltere yayınları dikkat çekici bir şekilde netti. 200 hatlı bölgeye uzanan birkaç sistem de yayına başladı. Bunlardan ikisi 1935'te Paris'te Compagnie des Compteurs'un (CDC) kurduğu 180 hatlı sistem ve Peck Television Corp.'un 1935'te Montreal'deki VE9AK istasyonunda başlattığı 180 hatlı sistemdi. Tamamen elektronik televizyonun (görüntü disektörleri ve diğer kamera tüpleri ve çoğaltıcı için katot ışın tüpleri dahil) ilerlemesi, mekanik sistemler için sonun başlangıcını televizyonun baskın şekli olarak işaretlemiştir. Mekanik televizyon, düşük görüntü kalitesine ve genellikle daha küçük resmine rağmen, 1930'lara kadar birincil televizyon teknolojisi olmaya devam edecektir. Son mekanik televizyon yayınları 1939'da Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birkaç devlet üniversitesinin işlettiği istasyonlarda sona erdi.
Renkli televizyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]
1940'larda renkli televizyon çalışmaları hız kazandı. 1950'lerde ABD'de ilk renkli televizyon satışa çıktı, ancak renkli televizyon ABD'de 1960'larda geniş kitlelerce kullanılmaya başlandı.
Televizyonun parçaları[değiştir | kaynağı değiştir]
Televizyon sisteminin temel parçaları şunlardır:
- Resim kaynağı: Canlı görüntüler için profesyonel bir video kamera ya da banttan görüntüler için bir video cihazı.
- Ses kaynağı: Bir mikrofondan alınan elektrik sinyalini herhangi ses çıkışından iletilmesiyle oluşturulur.
- Verici:Radyo sinyalleriyle ses ve görüntünün taşındığı sistem.
- Verici Anten: Vericinin radyo dalgalarını televizyon alıcısının antenine taşıma işini görmektedir.
- Alıcı Anten: Vericiden gelen radyo dalgalarını Televizyon alıcısına taşıma işini görmektedir.
- Televizyon Alıcısı: Vericiden gelen radyo dalgalarını elektrik yardımıyla tekrar ses ve görüntü formuna çeviren aletidir.
- Ekran: Görüntüyü izleyebildiğimiz düz platformun adıdır.
- Hoparlör: Sesi duymamıza imkan veren parçadır.
- Tuşlar:Kanalı değiştirmeye, ses açıp kapamaya yarar.
Yayın tipleri[değiştir | kaynağı değiştir]
- NTSC: İlk olarak 1954 yılında ABD'de NTSC (National Television Svstems Committe - Ulusal Televizyon Sistemleri Komitesi) sistemi geliştirilmiş olup ABD'nin yanı sıra Kanada, Meksika ve Japonya'da hala kullanılmaktadır.
- PAL (Phase Alternation Line - Satır Atlamalı Faz) Almanya'da geliştirilmiş olup Avrupa ülkeleri (Türkiye) ve Avustralya'da kullanılmaktadır.
- SECAM (Séquentiel Couleur À Mémoire - Bellekli Elektronik Renk Sistemi) Fransa, Rusya, Macaristan ve Cezayir'de kullanılmaktadır.
Sosyal etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]
Sayısal yayınların başlamasına kadar televizyon izleyicisi sadece alıcı durumunda idi. Sayısal yayınlar sayesinde kullanıcının etkileşime geçmesi süreci başladı. İzleyicilerin sürekli alıcı olması, televizyonun kolay ulaşılabilir bir kaynak olması, kullanılan etkili görsel ve işitsel ögelerle etkisinin yüksek olması, birçok aydının televizyona soğuk bakmasına neden oldu. Günümüzde televizyon yayıncılığının ilk amacı, reklam ve ticaret üzerine kuruludur. Ancak toplumda psikolojik etkisi de oluşmuş ve televizyon bağımlılığı olarak tabir edilen bir rahatsızlık ortaya çıkmıştır.
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
- Televizyon bağımlılığı
- Türkiye'de televizyon
- Televizyon vericisi
- Televizyon alıcısı
- Renk sinyali
- Zaplamak
Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Diggs-Brown, Barbara (2011) Strategic Public Relations: Audience Focused Practice p.48
- ^ www.tvtechnology.com/opinions/0087/the-state-of-television-worldwide/222681
- ^ http://www.cepro.com/article/mitsubishi_drops_dlp_displays_goodbye_rptvs_forever/
- ^ http://www.tomsguide.com/us/lg-end-plasma-tvs,news-19840.html
- ^ http://www.oled-info.com/lg-electronics-expects-oled-tv-market-gradually-replace-led-tv-market
- ^ http://www.theverge.com/2015/1/5/7497383/sony-new-smart-tv-run-android-tv-ces-2015
- ^ Diggs-Brown, Barbara (2011) Strategic Public Relations: Audience Focused Practice p.48
- ^ http://techcrunch.com/2010/10/24/internet-tv-and-the-death-of-cable-tv-really/
- ^ TDK (2005), Türk dili: dil ve edebiyat dergisi, 637-642. sayılar
- ^ http://www.tdk.gov.tr/images/css/TDD/2009s696/2009s69608GURLER.pdf
- ^ Shiers, George and May (1997), Early Television: A Bibliographic Guide to 1940. Taylor & Francis, pp. 13, 22. ISBN 978-0-8240-7782-2.
- ^ Shiers & Shiers, p. 13, 22
- ^ Henry de Varigny, "La vision à distance Archived 3 March 2016 at the Wayback Machine", L'Illustration, Paris, 11 December 1909, p. 451
- ^ R. W. Burns, Television: An International History of the Formative Years, IET, 1998, p. 119. ISBN 0-85296-914-7.
- ^ J. L. Baird, "Television in 1932", BBC Annual Report, 1933
- ^ Radio Shows Far Away Objects in Motion", The New York Times, 14 June 1925, p. 1.