Ankilozan spondilitin (AS) görülme sıklıÄı ve ciddiyeti, erkeklerde baskınlık gösterir ve androjenik steroidler, bu rahatsızlıÄın etyolojisinde itham edilmiÅlerdir. Bazı raporlar, serum androjen seviyelerinin, kontrollere göre ASâli hastalarda östrojen seviyelerine baÄlı olarak hafifçe yükseldiÄini göstermiÅtir. Fakat, daha yakın geçmiÅteki çalıÅmalarda serum testosteron, 17 â beta progesteron ve androstenediyon seviyeleri, AS hastaları ve kontroller arasında belirgin derecede bir farklılık göstermemiÅtir. Ayrıca, doÄrudan serumdan ölçülen testosteron seviyeleri, özellikle fenilbütazon kullanan hastalarda yanıltıcı bir Åekilde artabilir. ASâli hastalarda adrenal steroidlerin, 17 â alfa hidroksiprogesteronun ve dehidroepiandrosteronun (DHEA) serum seviyelerinde artıŠtesbit edilmiÅtir. Bu artıÅlar, kısmen 11 â beta ve 21 â hidroksilaz eksiklikleriyle açıklanabilir, fakat geniÅleyen bir stres cevabına da baÄlı olabilir. Hayvanlar ve insanlar üzerinde yapılan çalıÅmalar kadar in vitro çalıÅmalar da, DHEAânın ASânin patogenezinde rol oynayabilecek hücre aracılı immün cevabı artırdıÄını ve 17 â beta östradiolün ve progesteronun bunu engellediÄini göstermektedir. Kadın hastalara aÄızdan östrojen tedavisi ve ASâli erkek hastalara hCG enjeksiyonu, 17 â beta östradiol / testosteron oranını artırmıÅtır ve orta dereceli bir klinik ilerlemeyle neticelenmiÅtir. Sonuçta, ankilozan spondilitli hastalarda serum testosteron seviyeleri yükselmemiÅtir. Dolayısıyla, testosteronun uzun dönemli ankilozan spondilitin devam etmesinde muhtemelen bir rolü yoktur ve antiandrojenik tedavi için bir destek saÄlamaz. Fakat kesitsel vaka kontrol çalıÅmaları, özellikle de kan örneklemesi ASânin ortaya çıkmasından yıllar sonra yapılmıÅsa, etyolojik faktörleri ikincil faktörlerden ayırt edemez. Neticede, cinsiyet steroidlerinin patogenezdeki rolü, hâlen yeterince açıklanmamıÅtır.
Ankilozan spondilit (AS), öncelikli olarak sakroiliyak eklemleri ve omurgayı etkileyen kronik enflamatuvar bir hastalıktır. Sıklıkla, çevresel eklemlerin simetrik olmayan artritiyle ve anteriyor uveitisle birliktedir. AS, aynı zamanda psöriyatik artritin ve enflamatuvar barsak hastalıÄındaki sakroiliitin bir alt kümesi olan reaktif artriti de içeren spondiloartropatiler grubuna aittir. ASâde, oldukça fazla bir erkek çoÄunluÄu vardır ve ciddiyeti, erkeklerde daha fazla açıÄa çıkma eÄilimindedir. MHC â Sınıf 1 molekülü olan HLA â B27, diÄer ırsi faktörler, çevresel etkiler ve bakteriyel enfeksiyon da, ASânin patogenezinde rol oynar gibi görünmekle birlikte, bunlar cinsiyetler arasındaki çarpık daÄılımı henüz açıklamamaktadır. AS erkekleri çok daha sık ve kadınlardan daha ciddi etkilediÄi için, (testosteron, 5 â alfa dihidrotestosteron, androstenediyon, DHEA ve DHEAS gibi) androjenlerin erkeklerdeki ve belki de kadınlardaki patogenezle baÄlantılı olduÄu öne sürülmüÅtür. Kadınlarda, adrenal korteks androjenlerin önemli bir kaynaÄıdır. DHEA ve sülfatlanmıŠkonjügesi olan DHEAS, hem erkek ve hem de kadın yetiÅkinlerde en fazla bulunan androjenik adrenal steroidlerdir. DHEA, zayıf androjenik etkinlikten sorumludur ve testosteron ve 17 â beta östradiol için bir öncül olarak görev yapar.
Androjenler ve Ankilozan Spondilit Patogenezde Bir Rolü Var Mı