Cuma günü yayınlanan bir çalışmada bulunanlara göre son buzul çağı biterken, şimdilerde Meksika’daki Yucatan Yarımadası olan bölgede bulunan yerli madenciler, değerli bir minerali çıkarmak için hayatlarını ve uzuvlarını tehlikeye atmış; sadece ateş ile aydınlanan zifiri karanlık mağaralara doğru sefere çıkmışlar.
Mineral altın veya elmas değil; kırmızı toprak boyasıymış (aşıboyası). Tarih öncesi insanlar, mum boya benzeri bu değerli pigmenti, ayinler ve gündelik faaliyetler için kullanmışlar. Bu faaliyetler arasında kayalara çizilen resimler, cenaze törenleri ve belki de böcekleri uzaklaştırmak bile varmış.
Fakat Yucatan Yarımadası’ndaki bu yerli insanların, toprak boyasını nasıl kullandıklarını kimse bilmiyor. Yerli insanlar yaklaşık 12.000 ila 10.000 yıl önce mağaralarda maden çıkardıktan sonra, buzul çağının sona ermesi ve deniz seviyelerinin yükselmesiyle beraber bu mağaralar su altında kalmış. Fakat mağaralarda bulunan durgun sular, madencilerin konakladıkları alanları muhafaza etmiş; hatta yaktıkları ateşlerin kömürleşmiş kalıntılarını bile. Bu durum, arkeologların, mineralin tam olarak nasıl çıkarıldığını görmesini sağlıyor.
Çalışmanın baş yazarı ve Missouri Üniversitesi Araştırma Reaktörü’nde Arkeometri Laboratuvarı’nda yardımcı profesör olan Brandi MacDonald, bölgenin temelde “su altındaki bir zaman kapsülü” olduğunu söylüyor: “Böylesine muhteşem şekilde korunmuş bir şeyi görme fırsatı elde etmek son derece nadir yaşanan bir şey.”
Laura Geggel/Live Science. Ç: O.