avrupa birligi uyesi 27 ulkede 23-26 mayis tarihlerinde gerceklestirilecek olan secimler. hindistan'in ardindan dunyanin en buyuk secmen grubunu olusturan 400 milyon ab vatandasi oy kullanacak ve parlamentonun 705 uyesini belirleyecek. vekiller de avrupa komisyonu'nun uyelerini belirleyecek.
- 400 milyon dedigime bakmayin. vatandaslarin en fazla %50si, yani 200 milyon vatandas oy kullanir.
- vekil sayisi 751 idi. britanya'nin birlikten ayrilmasiyla onlarin vekillerinin bir kismini uyeler arasinda bolusturduler, bir kismini yeni alinacak olan balkan ulkeleri icin sakladilar.
- yeni sayi 705. bu 705 sandalyenin dagilimi su sekilde olabilir:
190 - avrupa halk partisi (sagcilar)
180 - asiri sag, illiberaller ve ab karsitlari
130 - sosyalist grup (solcular)
70 - liberaller
50 - yesiller
50 - asiri solcular
35 - macroncu ittifak (avrupa'nin iyi partisi)
- avrupa komisyonu, parlamentodaki partilerin koalisyonuyla kuruluyor. bu komisyon onumuzdeki 5 yil boyunca avrupa'yi yonetecek.
- parlamentoda cogunluk icin 353 vekil gerekiyor. dolayisiyla 353 vekilin destegiyle yeni komisyon guvenoyu alacak.
- muhafazakar avrupa halk partisi, solcu sosyalist avrupa sosyalistler grubu ve liberal grup cok buyuk bir koalisyon olusturarak yeni hukumeti kuracak. bir ihtimal yesiller grubu da hukumete katilabilir.
- macron'un partisi kendi grubunu kurabilir veya daha yuksek bir ihtimalle liberaller grubuna katilabilir. grup kurmak icin en az 7 ulkeden 25 vekilin bir araya gelmesi gerekiyor. macron bunu yapmaktansa liberallere katilip 100 vekillik bir grubu domine edebilir.
- dolayisiyla 700 vekilden 500'unun destegiyle yeni bir komisyon kurulabilir.
- avrupa komisyonu'nun yeni baskani, yani birnevi avrupa birligi'nin yeni basbakani alman sagci siyasetci manfred weber
olacak gibi. diger adaylar hollandali solcu politikaci frans timmermans
, belcika'nin eski basbakani liberal siyasetci guy verhofstadt
ve su anki brexit muzakerecisi fransiz diplomat michel barnier
. fakat barnier boyle bir gorevi kabul etmeyecegini acikladi.
- komisyonu ve onun baskanini parlamento belirliyor olsa da son soz avrupa birligi konseyi'ne ait. yani ab devlet ve hukumet baskanlarina.
- komisyon icin gereken cogunlugu saglamak kolay olsa da fasist ve irkci serefsizler de tarihlerinin en buyuk secim zaferini yasayabilirler. vekil sayilari 150'yi gececek gibi. eskaza birlesirlerse parlamentonun en buyuk ikinci grubu bile olabilirler.
- buna ragmen avrupa kurumlarini ele gecirme olasiliklari 0.
- 96 ile en cok vekile sahip almanya'da hristiyan demokratlarin birinci olmasi bekleniyor. ikinci sirada yesiller, ucuncu sirada sosyal demokratlar var anketlerde. irkci gavatlar %10da.
- fransa'da macron'un partisi 'cumhuriyet yuruyusu' birinci sirada. onun 1 puan arkasinda asiri sagci ulusal cephe var. anketlere gore ikisi de 22-21 civarinda koltuk sahibi olacaklar. fransa'nin koltuk sayisi 79.
- italya'da fasist salvini ve partisi liga ilk sirada. hicbir boka yaramayan populist '5 yildiz hareketi' ve berlusconi'nin sagci ittifaki onu takip ediyor. solcular nal topluyor.
- ispanya'da klasik sag-sol cekismesi olacak. fakat podemos ve 'vatandaslar hareketi'nin oy seyri de takip edilmeli.
- polonya'da ise polonya'nin akp'si olan sagci parti birinci sirada.
- macaristan'da hobbit orban kazanacak.
- iskandinavya'da guclu bir asiri sol grup vardi son secimde. isvec'teki yukselen irkciligin sandiga nasil yansiyacagi kestirilemiyor. danimarka sagcilari, finlandiya liberalleri secer.
- beneluks'de liberaller ve sagcilarin kazanmasi bekleniyor.
- orta ve dogu avrupa'da sag-asiri sag-sozumona illiberal partilerin kazanmasi bekleniyor.
-baltiklarda sag ve liberal gruplarin kazanmasi bekleniyor.
- irlanda'da sag ve asiri sol, portekiz'de sol ve romanya'da sol gorunumlu halkin rizkini yiyen yolsuz pezevenkler kazanir.
- yunanistan'da syriza'nin kazanmasi bekleniyor.
ayrica bu secim 2015'deki multeci akininin kitadaki secmeni nasil etkilediginin test edilmesi icin guzel bir firsat olacak.