Tibet Mağarasındaki Denisovan DNA’sı, Asya’daki İlk İnsanların Tarihini Değiştiriyor
Uluslararası bir ekip, gizemli bir erken insan türü olan Denisovalılar hakkındaki anlayışımızı değiştirebilecek kanıtlar buldu.
Çin’deki Tibet Platosu’ndaki bir Budist mağarasında bu insanlardan DNA buldular.
Bu bulgular, uzmanların gizemli Denisovalılar hakkındaki bilgilerine ve Asya’ya göç ettiklerinde modern insanlarla nasıl etkileşime girdiklerine katkıda bulunuyor.
Baisiya Karst Mağarası, engebeli Tibet Platosu üzerinde yaklaşık 10.400 fit (3.200 m) yüksekliğindedir. Yerel Budist rahipler için mağara kutsal bir yerdir. Yıllar önce mağarada gizemli bir alt çene kemiği (çene) bulundu ve yakın zamanda yeniden incelendi.
2019’da araştırmacılar bunun bir Denisovalıya ait olduğunu öne sürdü, ancak bu tartışmalıydı.
Denisovalılar: Modern İnsanların Akrabaları
Yaklaşık 40.000 yıl önce, bu arkaik insan türü Asya’da yaşıyordu. Neandertallerin yakın bir akrabası olan Denisovalılar atalarımızla bile melezleşti.
Birçok modern Avustralyalı ve Asyalı, Denisovan soyuna sahiptir. Sibirya’daki Denisova Mağarası’nın dışında hemen hemen hiç hominin kalıntısı bulunmadı ve bu mağaraya onun adı verildi.
Kalıntı kıtlığı nedeniyle, çene kemiği, soyu tükenmiş arkaik insan türü hakkında değerli bilgiler sağlayabilir. Bununla birlikte, Cosmos, Denisovan olduğuna dair tek kanıtın “tek bir amino asit pozisyonuna dayandığını” söylüyor.
Lanzhou Üniversitesi’nden arkeolog Dongju Zhang ve meslektaşları, çene kemiğinin bir Denisovalı olduğunu kesin olarak kanıtlamak istedi ve kesin kanıt olarak kullanılacak DNA’yı aradılar.
Sıfırın Altındaki Sıcaklıklarda Kazılar
2018 kışında, mağarayı yoğun bir şekilde keşfetmek için uluslararası bir ekiple çalıştılar. Bu kazı son derece zordu. Mağara yerel Budistler için kutsal olduğu için, ekip gündüzleri sadık kişileri rahatsız etmemek için yalnızca gece çalışabiliyordu.
Ayrıca sabaha kadar çalışmalarının tüm izlerini silmek zorunda kaldılar ve genellikle –18 ° C (-0,4 ° F) kadar düşük sıcaklıklarda çalıştılar.
Uzmanlar mağara toprağının derinliklerine indi. Herhangi bir hominin kemiği bulamasalar da, daha da iyi bir şey buldular: mitokondriyal DNA izleri. Bu çok önemli bir keşif.
Science’a göre, “Zhang’ın ekibi, Denisova Mağarası’nın dışında bulunan ilk Denisovalı antik DNA’sını bildirdi: mitokondriyal DNA (mtDNA) fosillerden değil mağara çökeltilerinden toplandı.
Bu, Denisovanların Sibirya dışında bulunan ilk genetik kanıtıdır. Üst topraktaki insan kalıntılarından DNA çıkarıldı. Bu muhtemelen Denisovanların kakasında ve idrarında kalmıştı.
Tibet’teki İlk İnsanlar
Avustralya Wollongong Üniversitesi’nden Bo Li, Cosmos’a “Denisovalılarla ilişkili mitokondriyal DNA ile eşleşen dört farklı tortu katmanında eski insan parçaları tespit ettiklerini” söyledi.
DNA’nın yaklaşık 100.000 ve 60.000 yıl öncesine ve muhtemelen “45.000 yıl öncesine, modern insanların Asya’nın doğu kısmına göç ettiği zamana” ait kalıntı.
Bu bulgular, Asya’daki ilk insanların tarihini değiştiriyor. Araştırmacılar Science dergisinde, DNA’nın “Tibet platosunun homininler tarafından işgal edilmesi için gereken süreyi uzattığını” yazdı.
Li ve meslektaşları, buluntuları ışığa maruz kaldıklarında göstererek işe yarayan optik tarihlendirme kullanarak tarihlendirebildiler. Max Planck Bilim Enstitüsü’nden Katerina Douka, DNA ve tarihlerin tortudan çıkarılabileceğini gösteren bu çığır açan araştırmanın “moleküler mağarada yeni bir çağın” önünü açtığını söylüyor.
Bulgu önemlidir çünkü Sibirya’daki Denisovan Mağarası dışında bulunan ilk DNA’dır. Sibirya’dan yaklaşık 1200 km uzaklıktaki mağara topraklarındaki keşifler, Sibirya dışında uzun bir Denisovan DNA’sı araştırmasına son verdi. Ayrıca Denisovanların bir zamanlar Asya’da yaygın olduğuna dair daha fazla kanıt sağlıyorlar.
Denisovan “Superatlet”
Ancak buldukları tek şey DNA değildi. Ekip ayrıca, Denisovanların ateş kullandığını kanıtlayan birkaç eser ve diğer kalıntılarla birlikte kutsal mağarada bir dizi çizelge ortaya çıkardı.
Dahası, uzmanlar, her ikisi de bir zamanlar Tibet’te dolaşan, bazıları sırtlanlardan ve gergedanlardan olmak üzere, 1.300’den fazla temel alet ve birçok hayvan kemiği buldu.
Ayrıca mağarayı, aşağıdaki çayırlarda avlanmaya dikkat etmek için bir gözetleme yeri olarak kullanacakları tahmin edilmektedir.
Denisovanların kalıntılarını bu kadar yükseklikte bulmak, eski türlerin çeşitli ortamlarla baş edebildiklerini ve son derece uyumlu olduklarını gösteriyor.
Bu yetenek, modern Tibetliler tarafından miras alındı ve dünyanın en zorlu ortamlarından birinde hayatta kalmalarına izin verdi. Science , modern Tibetlilerin Denisovalılardan miras kaldığını “EPAS1 adı verilen bir genin ‘süperatlet’ varyantı” şeklinde açıklıyor.
Bununla birlikte, yalnızca son 5000 yılda geniş çapta yayıldı ve soyu tükenmiş arkaik insanların mağarada yalnızca mevsimlik olarak yaşadığını gösterebilir.
Baishiya Karst Mağarası alanında daha fazla buluntu yapılması bekleniyor. Li, Cosmos’a “bir sonraki hedeflerinin mağaradan daha fazla örnek çıkarmak ve Denisovanların mağarayı işgal etmeye başladıklarında ve mağaradan” kaybolduklarında “cevap vermeye çalışmak olduğunu söyledi.
Bu, modern insanların arkaik homininlerle etkileşimlerini anlamak ve hatta belki de yok oluşlarının gizemini çözmek için çok önemli olabilir.