Yoksullar Daha mı Bilge?
Kanada, Waterloo Üniversitesi'ndeki bilim insanları, düşük gelir grubundaki bireylerin orta sınıf üyelerinden daha bilge olduğunu söylüyor. Sebep, "kişilerarası meselelerde akıl yürütme becerilerinin daha gelişkin oluşu." Araştırmacılara göre başkalarının bakış açılarını hesaba katma ve uzlaşma hedefi, yoksul veya işçi sınıfında büyüyenlere daha doğal geliyor.
Modernite her alanda akılcı bir hayat sürdürme olanağını sunarken, toplumların birbirleriyle geçinme konusunda aynı gelişme ivmesini yakalayamamış olmasının nedeni ne olabilir? Araştırmacılara göre işlenmemiş zekâ, anlaşmazlıkların giderilmesi için yetersiz. Ama bilgelik öyle değil.
Bilgeliği, açık fikirlilik, entelektüel açıdan alçak gönüllülük ve olgu ve fikirleri farklı perspektiflerden değerlendirebilme becerisi olarak tanımlayan araştırma, toplumsal sınıfları bu tanım üzerinden karşılaştırıyor.
Araştırmayı yürüten psikoloji profesörü Igor Grossman'ın iddiası şu: "Bize göre toplumsal sınıfların hiyerarşisiyle, kişilerarası ilişkilerde başvurulan akıl yürütme (bilginin sınırlarını tanımak, dünyayı akış ve değişim içinde görmek, farklı perspektifleri onaylamak ve bütünleştirmek) eğilimi arasında ters bir ilişki var."
Grossman, gelir düzeyi yükseldikçe kişilerarası durumlarda başvurulan akıl yürütme pratiğinde gerileme olduğunu, gelir düzeyi düştükçe farklı bakış açılarını değerlendirme zorunluluğunun bireylere bilgelik kazandırabildiğini söylüyor.
IQ gibi zekâya ve başarı uğruna bireysel yetkinliğe yüklediğimiz kültürel anlamları düşündüğümüzde, bu vargı çok şaşırtıcı değil aslında, diye de ekliyor.
Royal Society B'de yayımlanan iki aşamalı araştırmanın detayları şöyle: Online bir ankete katılan 2145 kişiye yakın geçmişte bir yakınlarıyla girdikleri tartışmalarla ilgili, "Üçüncü bir bakış açısına ihtiyaç duydunuz mu?", "Karşınızdaki kişinin bakış açısını kavrayabildiniz mi?", "Hatalı olabileceğinizi düşündünüz mü?" gibi sorular sorulmuş.
Kişilerin verdikleri yanıtları akıl yürütme becerilerine başvurma ihtiyaçlarına ve bulundukları toplumsal sınıflara göre değerlendiren araştırmacılar, gelir ve eğitim seviyesi düşük olan grubun, diğer gruba kıyasla iki kat daha akılcı olduğu sonucuna varmış.
En üst ve en alt gelir grubunu temsil etmediği açıklanan deneyin ikinci aşamasındaysa, iki araştırmacı, 200 kişiden IQ testine girmelerini ve bir gazeteye gelen üç tavsiye mektubunu okumalarını istemiş. Mektupları okuduktan sonra anketörlerle görüş alışverişinde bulunan kişilerin yanıtları uzmanlar tarafından değerlendirilmiş ve ilk deneyde olduğu gibi alt gelir grubu, yine daha yüksek not almış.
Grossmann ise durumu şöyle açıklıyor: "Alt gruptaki insanlar daha fazla ortak kaynak kullanır ve bu nedenle çatışmaları düzeltecek toplumsal teknikler geliştirmek zorunda kalırlar. Buna karşın orta sınıfta olanlar IQ puanlarını artıran bir eğitim alma eğilimindedirler ancak çatışma çözme becerilerine neredeyse fazla çaba sarf etmezler."
REFERENCES
- 1. https://www.sciencedaily.com/releases/2017/12/171220091659.htm
- 2. https://phys.org/news/2017-12-class-wiser-interpersonal-conflict-middle.html
- 3. http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/284/1869/20171870
- 4. http://www.sciencemag.org/news/2017/12/lower-your-social-class-wiser-you-are-suggests-new-study