3 Her sosyal bilim toplumsal gerçeği diğer sosyal bilimlerle karşılıklı ilişki ve dolaysız etkileşimleri içerisinde inceleyecektir. Bu durumda sosyolojide diğer sosyal bilimlerin kuram, kavram, yöntem, veri ve bulgularından yararlanmak zorundadır.
4 Sosyolojinin konusu???Sosyoloji, sosyal grupları, sosyal yapı ve örgütlenmeleri inceleyen ve sosyal örgütlenme ve kurumlardaki değişmelerin sebep ve sonuçlarını açıklayan özel bir bilimdir.Sosyoloji: Toplumsal yaşamın bir parçası olarak insanları, insanların oluşturduğu toplumsal grupları, toplumsal kurumları ve bunlar arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır.
5 Bir sosyal bilimle diğerinin arasını kaba çizgilerle ayırmak mümkün değildir.
6 Sosyoloji ve TarihTarih; toplumlarda yaşanmış geçmişteki olayları yer ve zaman bildirerek ve belgelere dayandırarak açıklayan bir bilimdir. Tarih, bir kez yaşanmış bir olayı yani somut ve özel olanı ele alır. Örneğin Fransız Devrimi, 1923 Türkiye Cumhuriyetinin ilânı gibi olaylarla ilgilenir. Sosyoloji ise işsizlik, göç, kentleşme, toplumsal çözülme gibi sorunları yani soyut ve genel olanı ele alır. Sosyolog, bugünkü toplumsal ilişkileri anlamak için tarihi bir lâboratuvar gibi kullanır. Sosyolog, incelediği konunun tarihsel geçmişini bilmek zorundadır. Tarihsel olaylar arasında sosyolojiyi en çok ilgilendirenler, “toplum yaşamı”nı yönlendiren, “toplumsal değişme”yi hızlandıran olaylardır. Fransız Devrimi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin dağılışı büyük toplumsal olaylardır. Bu toplumsal olayları toplumsal değişme açısından inceleyen sosyoloji tarihe başvurur. Tarih de belli bir toplumsal olayı tanımlayabilmek için bu tür olayların ortaya çıkış nedenlerini genel olarak bilmek zorundadır. Örneğin, tarih toplumsal değişim olgusunu bilmeden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini açıklayamaz.Tarih, zaman ve mekan içinde meydana gelen somut olayları yeniden meydana çıkarıp, onların yorumları ile uğraşır. Sosyoloji ise zaman ve yer içinde meydana gelen olgu ve olaylardan kader tayin edici olanları ile ilgilenir.
7 Sosyoloji ve EkonomiEkonomi; toplum yaşamında insanların ihtiyaç duyduğu türlü mal ve hizmetlerin nasıl üretildiğini, dağıtıldığını, bölüşüldüğünü ve tüketildiğini inceleyen bir bilimdir. İnsanlar ihtiyaçlarını giderme zorunluluğu nedeniyle bir arada yaşamaya başlamıştır. Toplumsal olayların bir yönü ekonomiktir. Ancak ekonomi bilimi ekonomik ilişkilerle ilgilenir. Örneğin; bir gömlek fabrikasının gömlek üretmesi, bu gömleklerin çeşitli mağazalarda satılması ve insanlar tarafından satın alınması birer ekonomik olaydır. Sosyoloji bu ilişkileri de kapsayan toplumsal ilişkileri incelemektedir. Ekonomi ise toplumsal yaşam içindeki ekonomik ilişkileri ayrıntılı olarak inceler. Toplumu ve toplumsal ilişkileri inceleyen sosyoloji; her şeyden önce, üretim süreci içindeki bireylerin toplumsal ilişkilerini bilmek zorundadır. Örneğin, ekonomi, bir malın üretiminde kullanılan araçları, üretilen malın toplumda nasıl paylaşıldığını ve tüketildiğini inceler. Sosyoloji ise, o mal üretilirken, paylaşılırken ve tüketilirken, bireylerin birbirleriyle girdikleri ilişkileri, elde ettikleri statü ve rolleri incelemeye çalışır. Toplumsal hayatın, önemli bir yönünün ekonomi ile ilgili olması sosyoloji ve ekonomiyi birlikte çalışmaya zorlamaktadır. Sosyoloji ile ekonomi arasındaki sıkı ilişkiden “ekonomi sosyolojisi” adında yeni bir bilim dalı ortaya çıkmıştır.
8 Sosyoloji ve HukukÖnceden töre- şimdi ise hukuk sosyal yaşamı düzenler. Ahlak kuralları, örf ve adetler hukuk kurallarının temelini oluşturur.Hukukun amacı her insanın hürriyetinin alanını belli etmek ve bir ferdin hürriyeti ile herkesin hürriyeti arasın çizgi çekmektir. Bir bireyin hakkı başkasının hakkının başladığı yerde biter. Hukuk sosyal hayatı kavrayan kaideler demektir. Sosyal olan her şeyin düzen altına alınmış şeklidir. Bu nedenle kanunlarla kamusal ruh ve zihniyet arasında sıkı bir ilişki vardır.Gelişen ve değişen zaman göre hukuk kuralları ve dolayısı ile toplumlar da değişir.Hukuk kuralları toplumun yapısına ve koşullarına uygun olduğu oranda varlığını ve geçerliliğini sürdürür. Bu durumda yasa koyucuların ve hukukçuların toplumun yapısını, koşullarını ve geçirdiği aşamaları iyi bilmeleri gerekir. Bunun yolu da sosyolojinin verilerinden yararlanmaktır. Diğer yandan sosyoloji toplumsal yapıyı, normları, kurumları ve toplumsal değişmeyi incelerken hukuk kurallarının bunlar üzerindeki etkilerini bilmek zorundadır
9 Sosyoloji ve CoğrafyaTeknoloji ve teknikte iyi olan bir ülkede olumlu gelişmeler, elektronik imza (doğal kaynakların korunması, doğanın korunması ve kişi kendisini de kontrol ediyor)Mimari, folklör, meslek seçimi, aile yapısı (Konum itibarı ile kültür alışverişi yapamaması ve o coğrafyadaki çalışma koşulları nedeniyle ailedeki rollerin farklı olabilmesi), yemek kültürü gibi konularda coğrafya etkilidir.Limanı olan ülke- ekileşim, kültür alışverişi, ilerleme.İleri medeniyet, kültür ve coğrafyaya hakim olma: Japonya’da olan deprem ve başka bir ülkede olan deprem, teknolojik gelişim sonucu toprağı işleyebilme, dünyanın yuvarlak olmasının öğrenildiği zaman hala başka ülkelerde dünyanın öküzün boynuzunda olduğunu düşünmeleri (Bu nedenle de depremin tanrıların kızması nedeniyle olamayacağının anlaşılması. Sanatsal ve teknik anlamda daha ileri toplumlarda tarım, mimari, ev, köprü baraj vs yapılması. İle doğaya daha hakim olma, üstünlük kurma.Coğrafya ile toplumdaki yaygın olan sporun ilişkisi var mıdır?
10 Sosyoloji ve Antropoloji Antropoloji (insan bilim); insanın kökenini, biyolojik özelliklerini, evrimini, ilkel toplulukları ve kültürlerini inceleyen bir bilimdir. Fiziksel ve kültürel (sosyal) antropoloji olarak ikiye ayrılır. Fiziksel antropoloji, insanın kökenini, evrimini ve biyolojik kökenini inceler. Fiziksel antropoloji biyoloji ile yoğun etkileşim içinde olan bir alandır. Kültürel antropoloji, farklı kültürler arasındaki benzerlikleri, farklılıkları ve bu kültürlerin değişimlerini inceler. Kültürel antropoloji “sosyal antropoloji olarak da adlandırılır. Sosyoloji ile antropoloji arasındaki temel fark nedir? Sosyoloji günümüz toplumlarını inceleme konusu edinirken antropoloji insanın kökenini, evrimini ve ilkel toplulukları konu edinir. Sosyoloji, günümüz toplumlarını, kültürünü açıklamaya çalışırken kültürü ve kültür tarihini ele almak zorundadır. Bu durumda sosyoloji kültürel antropolojinin verilerinden yararlanmak zorundadır. Antropoloji, araştırmalarında olayların genel olarak nedenlerini bilmek zorundadır. Örneğin, antropoloji ilkel bir toplulukta aileyi incelerken, genel olarak aile kurumu hakkında bilgi sahibi olmak zorundadır. Bu bilgiyi de alacağı bilim sosyolojidir. Sosyologlar toplumların tarihsel süreç içindeki değişimini ortaya koymak için antropolojinin verilerinden yararlanır.
11 Sosyoloji ve Psikoloji Psikoloji; gözlenebilir insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilimdir. Duyum, algı, öğrenme, zekâ, kişilik bilinç vb. psikolojinin konuları arasındadır. Sosyoloji ile psikolojinin farklılıkları nelerdir? Sosyoloji toplumu ve toplumsal ilişkileri incelerken, psikoloji tek insanın davranışlarını ele alır. Psikoloji bireyin davranışlarını merkeze alırken, sosyoloji toplumu merkeze alıp araştırma yapar. Sosyoloji ile psikoloji arasında ne tür benzerlik ve ilişki vardır? Psikoloji de sosyoloji de insanla ilgili bir bilimdir. Psikoloji ve sosyoloji araştırma konularına açıklık getirmek için yardımlaşmak zorundadır. Bireyi ele alan psikoloji, toplumun birey üzerindeki etkilerini hesaba katmadan doğru bilgi elde edemez. Sosyoloji de aynı şekilde algılayan, düşünen, öğrenen bireyi dikkate almazsa, toplumsal ilişkileri açıklamada yetersiz kalır. Bu ilişkiler sonucunda 20. yüzyılda yeni bir bilim dalı olan “Sosyal Psikoloji” ortaya çıkmıştır. Sosyal psikoloji, bireyi grup içinde ele alan, bireyin grup ile etkilişimini inceleyen bir bilimdir.
12 Sosyoloji ve Sosyal Psikoloji Sosyal psikoloji, psikolojik içeriklidir. Sosyolojiye yakındır. Sosyal psikoloji, sosyal olgularla en yakından ilgilenen, toplum hayatının ruhi yönlerini bilim dalıdır. Sosyal psikoloji toplumun insan davranışlarına etkisini esas olarak inceler. Yani sosyal psikoloji, toplum içerisindeki bireyin davranış bilimidir. Konuları: Kişilik ve oluşumu, rol, statü, kişiler arası etkileşim, haberleşme, küçük gruplar, grupların oluşması, liderlik, kitle olayları vs.
13 Sosyoloji ve Siyaset Bilimi Siyaset bilimi; devletin ve diğer siyasal kurumların amaç ve işleyişlerini, iktidar olgusunu, yönetimin işlevini inceler. Siyaset biliminin konusu içine siyasi partiler, siyasi rejimler baskı grupları, sivil toplum kuruluşları, seçimler ve ideolojiler de girer. Toplumsal yaşam çok yönlüdür. Diğer bilgi dalları toplumsal yaşamın bir yönüyle (siyaset, ekonomi, hukuk vb.) ilgilendikleri hâlde, sosyoloji, toplumu bir bütün olarak ele alır. Siyaset bilimi de toplumsal yaşamın bir yönünü ele alır. Siyaset bilimi “olan”ın yanında “olması gereken”i de ele alır. Sosyoloji ise “olanı” inceler. Siyaset bilimi kural koyucudur. Günümüzde toplumsal yaşamı siyasetten ayıramayız. Bu nedenle siyaset sosyolojisi, sosyoloji ile siyaset ilişkisinden doğan bir bilim dalıdır. Siyaset bilimci, sosyolojinin verilerinden yararlanarak olan ile olması gereken arasında daha yakın bir bağ kurar. Sosyoloji toplumsal gerçekliği açıklarken bu gerçekliğin bir yönüyle ilgilenen siyaset biliminin verilerinden yararlanır.
14 Sosyoloji ve Davranış Bilimleri Davranış bilimleri bireylerin davranışları, sebepleri ve sonuçları ile ilgilenir. Bilimler grubunun bir araya gelmesi ile oluşur. Örneğin: davranış bilimleri; psikoloji, sosyoloji, antropoloji gibi bilim dallarından faydalanır.
15 Sosyoloji ve YönetimKişilerin çabaları aracılığı ile amaçların başarılması….Yönetim örgüt amaçları doğrultsunda örgüt elemanlarını yönlendirmeyi ve onların çabalarını eyleme dönüştürmeyi sağlar…Sosyolojinin alanına giren konular ise sosyal yapı, görev, yetki, sorumluluklar, statü, rol, iş bölümü, çatışma uzlaşma, otorite vb.