Döviz kurları neden bu kadar değişken? Basitçe söylemek gerekirse: arz talep.
Para, mağazalardan satın aldığımız ürünlere benzer. Bir para biriminde arz oluşması, daha çok alınacağı anlamına gelir. Bir ürüne talebin yüksek olması onu daha değerli hale getirebilir.
Örneğin yeni çıkan bir tatil oyuncağı düşünün. Oyuncağı 1000 kişi istiyorsa, ancak üretici yalnızca 500 tane satıyorsa, insanlar ürünü alabilmek için daha fazla ödemeye istekli olacaktır. Üretici o üründen 5.000 adet satarsa, herkese yetecek kadar oyuncak olduğu için fiyatlar aynı kalabilir.
Aşağıdaki geçmiş oranlar, para birimlerinin sürekli olarak nasıl dalgalandığını göstermektedir.
ABD Dolarının (USD) Euro'ya Göre Değeri:
Aralık 2016: 0,95$
Mayıs 2017: 0,88$
Şubat 2018: 0,81$
Haziran 2019: 0,89$
Mart 2020: 0,90$
Ocak 2021: 0,82$
Bu dalgalı döviz kurları, bir ülkenin para biriminin yurtdışındaki değerinde dramatik değişiklikler yaşayabileceğini göstermektedir. Bu durum dünyadaki her ülkenin para birimi için geçerlidir ve bu tür dalgalanmalardan yararlanmak istiyorsanız bir Forex broker işe almayı deneyebilirsiniz.
Ancak, bir Amerikan doları bir ülkede ABD’dekinden daha değerli olabilir. Birkaç faktör bu değeri etkiler. Örneğin, Amerikan doları Meksika'da bu yazının yazıldığı tarihte borçlar, yüksek enflasyon oranı ve nispeten yeni bir yeniden değerleme nedeniyle daha yüksek.
ABD dolarının değerinin düşük olduğu bir ülkedeki birine para göndermek, döviz kurunun düşmesine neden olur. İşte bu yazının yazıldığı sırada ABD doları karşısında en değerli para birimleri:
Euro
Kayman Adaları Doları
İngiliz Sterlini
Umman Riyali
Ürdün Dinarı
Bahreyn Dinarı
Küveyt Dinarı
ABD doları şu anda Arjantin, Güney Kore, Tayland, Brezilya, Mısır, Türkiye gibi ülkelerde daha değerli. Ancak bu her an değişebilir. Para birimlerinin neden dalgalandığını anlamak, ne bekleyeceğinizi bilmenize yardımcı olacaktır.
Para Birimleri Neden Sürekli Dalgalanıyor?
Yatırımcılar genellikle oranları etkileyen bu altı ana faktörü göz önünde bulunduruyor. Bunlar, gelecekteki oran değişikliklerini tahmin etmeye ve mevcut oranları daha iyi anlamaya yardımcı olabilir.
1. Enflasyon farklılıkları.
Para birimlerinin dalgalanmasının en büyük nedenlerinden biri ne mi? Enflasyon oranları. Biri enflasyon oranı düşük bir ülkeden para transfer ederse, genellikle iyi bir anlaşma yapmış demektir. Bu, özellikle para enflasyon oranı yüksek bir ülkeye gidiyorsa geçerlidir.
Örneğin 2019'da Amerika'da enflasyon %1,8 idi. O yıl Meksika'nın oranı %3,64 idi. Buda Meksika’ya o yıllarda ABD doları gönderildiğinde veya yatırım yaparken kullanıldığında daha uygun bir döviz kuruna sahip olduğu anlamına geliyor.
2. Farklı faiz oranları.
Ülkelerdeki merkez bankaları, faiz oranlarını değiştirerek döviz kurlarını ve döviz değerlerini etkileyebilir.
Daha yüksek faiz oranları, yabancı yatırımcıların paralarından daha büyük getiri elde etmeleri anlamına gelir. Bu, bir ülkenin döviz kurunun yükselmesine neden olabilir, ancak bazı sorunlar bu faydaları ortadan kaldırabilir.
Örneğin, enflasyon halihazırda yüksekse, bir ülkenin döviz kuru daha yüksek faiz oranları ile yükselmeyebilir. Bu nedenle enflasyon ve faiz oranları yakından ilişkilidir. Her ikisinin de para birimlerinin birlikte veya kendi başlarına nasıl dalgalanacağı üzerinde önemli etkileri olabilir.
3. Hesap açıkları.
Bir ülke dış ticaretten harcadığı kadar kazanmıyorsa açık yaratır. Bu genellikle borç para almaları gerektiği anlamına gelir. Bunu yapmak yabancı para birimlerindeki talebi artırır. Bu durumlarda döviz kuru düşer.
4. Kamu borçları.
Denizaşırı açıklar, para birimlerinin neden dalgalandığını açıklayan tek borç türü değildir. Bir ülke, devlet ve kamu sektörü projelerini finanse etmek için finansman kullandığında, enflasyonu artırmayı göze alıyor demektir. Bu durum yabancı yatırımcıları ülkeden uzaklaştırır.
Bu borçları kapatmak için bazen daha fazla para basmak veya daha fazla yabancı menkul kıymet teklif etmek gerekir. Her iki eylem de enflasyonu artırabilir ve ülkeler arasındaki döviz kurları üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olabilir.
5. Ekonomilerin gücü.
Yatırımcılar paralarını güvenli olduğuna inandıkları yere koymak isterler. Sürekli olarak güçlü ekonomik performans gösteren bir ülke, yatırımcılar için güvenilir bir tercihtir.
Burada siyasi konular da rol oynar. Yatırımcıların paralarını, ekonomik ve politik risklerin daha düşük olduğu ülkelere koyma olasılığı daha yüksektir. Diğer her şey tutarlı olsa bile, ulusal istikrardaki farklılıklar döviz kurlarında büyük farklılıklar yaratabilir.
6. Ticaret şartları.
İnsanlar genellikle para birimlerinin dalgalanmasının bir nedeni olarak ticaret şartlarını gözden kaçırır. Bunun nedeni, genellikle onu yukarıda açıklanan sorunların içinde düşünmeleridir. Fakat bu faktörün ithalat ve ihracat fiyat oranları ile daha çok ilgisi vardır.
İhracat fiyatları ithalattan daha yüksek oranda artıyorsa, bu iyi ticaret şartlarının var olduğu anlamına gelir. Bu durum ülkenin gelirini artırır ve bu da para birimine daha yüksek bir talep ile sonuçlanır. Ancak ithalat fiyatları daha yüksek olursa, diğer ülkeler döviz kurlarında üstünlüğe sahip olur.