aykut göker'in dilimize çevirdiği 'isaac asimov açıklıyor' adlı kitabın 'entropi nedir?' başlıklı bölümü şöyle başlıyor: "ele aldığımız belli bir sistemde ancak enerji yoğunluğunda bir düzgünsüzlük varsa enerji işe dönüştürülebilir. böyle bir sistemde enerji, yoğunluğun daha yüksek olduğu noktadan, yoğunluğun daha düşük olduğu noktaya doğru, her şey denkleşinceye kadar akma eğilimi gösterir." bunda korkacak ne var diyeceksiniz. durumu daha yakından kavrayabilmek için, termodinamiğin ikinci yasası
üzerinde biraz durmamız gerekiyor. termodinamiğin birinci yasası
, enerjinin ne yoktan var edilebileceği, ne de vardan yok edilebileceği konusundaki kesinliği ortaya koymuştu. 1850 yılında alman fizikçisi rudolf j.e. clausius'un ortaya attığı ikinci yasa ise, kendi haline bırakıldığında, bir sistemin içindeki enerji farklarının hep denkleşmeye doğru gideceğini saptamaktadır. buna 'entropi' deniyor. entropinin maksimum hali durgunluk demektir ki, doğanın böyle bir duruma doğru yol aldığına inanılıyor. şu sözleri okuyalım: "eğer termodinamiğin ikinci yasası doğruysa, evrenin her noktasındaki enerji yoğunlukları denkleşiyor ve bu anlamda evren bir duruşa doğru gidiyor. evrendeki tüm enerji her noktada tümden denk hale geldiğinde, bir daha hiçbir şey olmayacaktır: çünkü tüm enerji, toplam olarak, hala yerli yerinde durduğu halde, asıl işi gören enerji akışı bir daha olmayacaktır." bu da evrenin ve elbette dünyamızın sonu demektir.
burada dikkati çeken, tam bir enerji dengesini (yani durgunluğu) gerçekleştirmeye yönelik olan entropiye karşı, evrende ters bir gücün, düzene karşı bir gücün de bulunduğudur. böyle bir düzensizlik olmasaydı, düzeni kuran entropiye gerek kalmazdı. demek evrenin yaşamını sürdüren düzensizlik gücüdür. entropinin hep en alt düzeye kalması için dua etmekten başka ne gelir elimizden! çünkü bizim için kutsal olan yaşamı, enerji akışı sağlamaktadır. evrende enerji akışı gücü ile, bunu durdurmaya çalışan denge gücü çarpışıyor. çarpışa dursun!
yağmur yağıyor... yağsın yağsın, yoksa karalardaki bütün sular denizlere iner, denizin düzeyi yükselir, belki sular karaları kaplamaya başlar. korkuyorum termodinamiğin ikinci yasasından. kar da yağsın! enerji akışı durmasın! bizi yaşatan düzensizliktir.