ABD’de 18. Yüzyılda Yapılan Resmî Dil Oylamasında Almancanın İkinci Resmi Dil Olarak Kabul Edilmesinin 1 Oy Farkla Reddedildiği İddiası Doğru Değil
Geçmişin dikkat çekici efsaneleri, internet ve sosyal medya ile birlikte tarihî gerçekleri çarpıtma güçlerini katlayarak sürdürmekteler. Bu yazıda, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) resmî dili hakkındaki bir efsane olan “Muhlenberg Efsanesi”ni inceledik.
Anlatıya göre 1795 yılında, yani ABD bağımsızlığını kazandıktan 19 yıl sonra, kongrede ABD’nin resmî dili için bir oylama yapılır. Söz konusu dönemde ABD nüfusu içerisinde Alman kökenlilerin oranı bir hayli yüksektir. Bu nedenle de İngilizcenin yanı sıra Almancanın da resmî dil olarak belirlenmesi teklif edilir ve bu öneri eşit oranda evet ve hayır oyu alır. Bu eşitliğin bozulması için gerekli olan 1 oyu verebilecek kişi ise dönemin kongre sözcüsü Alman kökenli Frederick Muhlenberg’dir. Ancak Muhlenberg oyunu Almancadan yana kullanmaz ve böylece ABD’nin resmî dili İngilizce olarak kalır.
Muhlenberg Efsanesinin Aslı
Yıllar boyunca farklı platformlarda dile getirilen bu efsanenin kökeni, 1795 yılında yapılan başka bir oylamaya dayanıyor. Almanca konuşan göçmenlerin talebi üzerine 13 Ocak 1795 tarihinde, federal kanunların tercüme edilmesi ve İngilizcenin yanı sıra Almanca olarak da yayımlanması kongrenin onayına sunuluyor. Tartışma sırasında toplantının ertelenmesi konusu oylamaya sunuluyor ve bu konu 1 oy farkla reddediliyor. Kanunun kendisi ise bir ay sonra (16 Şubat) oylanıyor ve kanunların Almancaya çevrilmesi önerisi reddediliyor. Bu olay 1847 yılında Franz Löher isimli Alman bir yazarın kitabında çarpıtılarak ele alınıyor ve yukarıda değindiğimiz efsane dünyaya geliyor.
Efsaneyle ilgili daha çarpıcı bilgi ise ABD’nin bir resmî dili olmaması. ABD’de 50 eyaletin 32’sinde İngilizce resmî dil olarak kabul edilmişken, federal düzeyde bir resmî dil kabulü söz konusu değildir. ABD’de konuşulan dillerin oranı ise şu şekildedir: İngilizce %78,2; İspanyolca %13,4; Çince %1,1; diğer %7,3 (2017 tahminleri).
Efsaneyi Doğru Zannedenler
Almancanın ABD’nin ikinci resmî dili olmasının yalnızca 1 oyla engellendiği iddiası, Franz Löher’in kitabının ardından yayılmış ve çok sayıda kişi bu iddiaya inanmıştır.
Ülkemizden de bu iddiaya inanan, hatta bu efsaneyi ülke içindeki ana dil tartışmalarına uyarlayanlar olmuştu.
Efsaneye inananlara ilk örnek Ekşi Sözlük‘ten:
“abd’nin resmi dili
ingilizcedir. ama aldigim bir duyuma gore zamaninda kongrede oylamislar ingilizce mi olsun almanca mi diye, sadece 1 oy farkla ingilizce secilmis. bu duyumu nerden aldigimi hatirlamiyorum ama guvenilir bir kaynakti sanirim. ama yaniliyor olabilirim.
hatirladim kaynagi. kaynak civilization scenario larindan biri idi.”
ABD’nin resmi dili için 18. yüzyılda bir oylama yapıldığı ve Almancanın ikinci dil olarak kabul edilmesinin bir oy farkla reddedildiği iddiası farklı şekilde algılanarak, yapılan oylamada İngilizcenin 1 oy farkla Almanca yerine resmî dil seçildiğini iddia edenler de olmuştu.
“ABD kurulurken yarısı Almandı! Plebisit yapıldı. İngilizce secildi. bir daha hiçbir Alman dağa çıkıp Almanca ana dil hakkı istemedi !”
“ABD Kurulurken iki dilliliği seçmedi! ABD de Anglo Saxon etnik grubun arkasından en kalabalık 2. Grup Alman göçmenlerdir. 13 Ocak 1795 te tarihi oylama yapıldı ve yetkili meclis tek oy farkı ile Almanca yerine İngilizceyi resmi dil seçti!”
“Yapılan oylamada bir temsilci farkıyla İngilizce seçildi! Almanlar silindi, asimile edildi, kuzey de Almanca konuşmaya devam eden taşra şehirleri, kasabalar da, 1. Dünya savaşında Alman olan her şeylerinden vazgeçip, Amerikalılaştırıldılar!””
Sonuç olarak, ABD’nin federal düzeyde bir resmi dili olmamasına rağmen, bu tarz efsaneler farklı şekillerde kullanılmaya devam ediyor. Her ne kadar baskın olarak kullanılan dil İngilizce olsa da, ABD çok kültürlülüğü benimsemiş bir ülke ve herhangi bir dilin kullanımına yönelik bir kısıtlama söz konusu değil.