İsyan, aynı ortamda mevcut bir set kişinin (çoklukla askeri personel veya sefine mürettebatı, çıplak olsa dahi) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi haysiyetiyle işçiliklenen sutaşç. Eskiden birmebzul ülke, ayaklanmayı idam cezası kabil sert cezalarla cezalandırmıştır.[orijin belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, askerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a iltihak etmek talip İskender, harplardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile muhaliflaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbeserü bile deniz boyuda bıraktı.
Toplumsal sorunların amil başüstüneğu isyanlara en kılıklı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.