Beyaz Saray yetkilileri, müttefikleri Suudi Arabistan’ın Yemen’e karşı yürüttüğü sekiz yıllık savaşı sona erdirme niyetinde olduklarını yansıtan söz ve eylemlerde bulunuyorlar, ancak gerçekte tam tersini yapıyorlar. Doğudaki Hadramut eyaletinde askeri güçlerin konuşlandırılmasının ardından ABD, bu kez güneydeki el-Mehra eyaleti için yeni hayaller kuruyor.
ABD’nin Yemen’deki büyükelçisi Steven Fagin, ABD Beşinci Filosu komutanı Amiral Brad Cooper ve bir dizi diğer askeri subayla birlikte (geçen) Cuma günü el-Mehra’ya girdi ve Suudi liderliğindeki Arap koalisyonu tarafından atanan vali Muhammed Ali Yasir ile bir araya geldi. 26 Eylül tarihli bir Yemen haber sitesi, Suudi kralı ve veliaht prensinin toplantı odasındaki resimlerine atıfta bulunarak, bu resimlerin Yemen’in bir vilayetinin Suudi Arabistan tarafından doğrudan işgal edildiğini gösterdiğini duyurdu.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara göre, Amerikan heyetinin el-Mehra ziyareti, silah ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele için düzenlemeler yapma kisvesi altında gerçekleşti. Daha önce Huffington Post, el-Mehra’nın stratejik ulaşım tesislerinin ve eyaletteki askeri üslerinin Suudi Arabistan’ın dikkatini çektiğini bildirdi.
Suudi yetkililer, el-Mehra’daki faaliyetlerinin silah kaçakçılığını engellemek, altyapıyı iyileştirmek ve insani yardım sağlamak için Yemen’i desteklemek olduğunu iddia etti; ancak Amerikan web sitesi, asıl amaçlarının eyaleti değerli ticaret yollarına erişmek için kullanmak olduğuna dikkat çekti.
Rapora göre, Amerikalı yetkililer ve ulusal güvenlik uzmanları, Suudilerin Yemen bölgesini bir vekil devlete dönüştürmek için Batı desteklerini kullanabileceğinden endişe duyuyor. Ancak bu endişeler düzmecedir ve ABD, kendisi için önemli olanın silah anlaşmalarının ve finansal faydalarının ilerlemesi olduğunu ve bu silahların hangi ellere geçtiğinin önemli olmadığını göstermiştir.
Geçen yıl Ağustos ayında, bir dizi Amerikan askeri personeli, yeni bir askeri üs kurulması için düzenlemeler yapmak üzere el-Mehra havaalanına indi. ABD, Mehra petrolünü yağmalamanın yanı sıra, İsrail’in bölgedeki çıkarlarını da gözetiyor. İsrail ticaretinin büyük bir kısmının Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’nun deniz yolları üzerinden yapıldığı akılda tutularak, denizin hakimiyeti İsrail’in deniz ticaretinin daha güvenli ve konforlu olmasını sağlamaktadır.
Casusluk faaliyetlerini artırmak ve Yemen’in güneyindeki dünyanın en önemli nakliye rotasına hâkim olmak için İsrail rejimi, ülkenin kıyılarında ve adalarında varlık göstermeye çalışıyor. BAE’nin yardımıyla Sokotra adasında böyle bir amacın temelini çoktan attı ve el-Mehra’nın devralınması hırslarının önünü açabilir.
Amerikan güçlerinin el-Mehra’ya girmesine cevaben, Ensarullah Hareketi’nin Siyasi Bürosu üyesi Hizam Esad, bir tweet’te şunları yazdı: “ABD’nin Yemen’in işgal altındaki bölgelerindeki cehaleti ve tedbirsizliği, onlara başarısızlık, utanç ve öğrenilecek dersten başka bir şey getirmeyecek… Amerikalılar ve ülkemizdeki varlıklarını kolaylaştıranlar, Vietnam ve Afganistan’ın Yemen cehennemine kıyasla onlar için cennet olduğunu yakında öğrenecekler.”
El-Mehra’nın önemi
ABD’nin el-Mehra’da varlık göstermesinin ardındaki sebep, eyaletin bölgedeki yeridir. Yemen’in doğusunda yer alır ve 82 bin 405 kilometrekarelik bir alana sahiptir. Ayrıca yaklaşık 560 kilometre uzunluğundaki Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda uzun bir kıyı şeridine sahiptir. Hadramut’tan sonra, Yemen’in en büyük ikinci vilayetidir ve çeşitli maden kaynaklarına, ticari geçişlere, turistik alanlara ve birçok yatırım fırsatına sahiptir ve bunlar ABD ve Arap koalisyonunun dikkatini çeken şeylerdir. El-Mehra’nın Yemen’deki ana deniz ve kara ticaret merkezlerinden biri olduğu göz önüne alındığında, eyaletteki nüfusun önemli bir kısmı iş adamıdır.
Amerika’nın ve koalisyonun el-Mehra’ya odaklanmasının nedeni, Yemen’deki en az gergin bölge olması ve bu nedenle altyapısının büyük bir kısmının zarar görmemiş olmasıdır.
Al-Mehra’da Rekabet
El-Mehra’nın ekonomik ve ticari kapasiteleri göz önüne alındığında, bu stratejik bölgede bölge ülkeleri ile ABD arasındaki rekabet kızışıyor. Washington, savaşın başından beri Riyad ve Abu Dabi’yi destekliyor olsa da, bugünlerde Umman ile işbirliğine doğru ilerliyor gibi görünüyor. El-Mehra’ya yakınlığı nedeniyle Umman, eyalete karşı daha hassastır ve savaşın ilk yıllarında BA’ye bu konuda meydan okumaya başlar. Başka bir deyişle, Maskat, El-Mehra’yı arka bahçesi ve Yemen’deki geleneksel etkisinin kalesi olarak görüyor ve Suudi Arabistan ve BAE’nin bu stratejik bölgeye girmesinden endişe duyuyor. Umman’ın el-Mehra kabileleri arasında uzun zamandır derin bir etkisi var, ancak Birleşik Arap Emirlikleri’nin hamleleri Maskat’ın el-Mehra’daki destekçilerinin saflarını böldü.
BAE’nin Yemen’in güneyindeki emellerinden endişe duyan Suudi Arabistan, kaçınılmaz olarak Emirlikler’i el-Mehra’dan uzaklaştırmak için Umman ile birleşiyor. Geçen yıl yeni haberler, Aden’deki Suudi destekli kukla hükümete karşı el-Mehra kabilelerini kışkırtmak için bir BAE planından bahsetti. Bu, Suudilerin BAE’nin eyaletteki dayanağı konusunda son derece endişelenmelerine ve bunu mesleki çıkarlarına yönelik bir tehdit olarak görmelerine neden oluyor. Riyad, birkaç aydır el-Mehra aşiret liderlerini kendi çemberi içinde tutmak için aylık maaşlar ödüyor.
Suudi yetkililer bu vilayetten Ensarullah’a silah gönderildiğini ve bu silah kaçakçılığını Yemen’i işgal ederek kontrol etmeye çalıştıklarını iddia ediyorlar. 2017’de paralı askerlerinin bir kısmını bu eyaletin bazı bölgelerine göndermelerinin arkasındaki ana itici güç buydu. Petrolünü Umman Denizi ve Hint Okyanusu’na aktarmak için boru hatları inşa etmeyi planlayan Suudi Arabistan, Suudi petrolünü açık denizlere aktarmanın tek yolu eyalet olduğu için bu senaryoyu ilerletmek üzere el-Mehra’ya odaklandı. İran’ın, Batı’nın kendisine karşı askeri harekâtı durumunda Hürmüz Boğazı’nı petrol tankerlerine kapatmakla defalarca tehdit etmesi nedeniyle, Suudiler endişeli ve bir kriz durumunda petrollerinin dünya pazarına akmasını sağlamak için alternatif yollar arıyorlar.
Ensarullah ve Arap koalisyonu arasındaki çatışmaların sona erdiği son birkaç ayda, Suudi-Emirlikler, güney bölgelerinin egemenliği konusundaki rekabet yoğunlaştı ve vekil güçleri, petrollerini yağmalamak için stratejik bölgeleri kontrol etmeye çalıştı. Geçtiğimiz yıl, Suudi Arabistan ve BAE, Yemen petrolünün satışından büyük gelirler elde ederken, aslında bu para, Arap saldırganlığının dayattığı mali acıları yatıştırmak için ihtiyaç duyan Yemenlilerin hakkıdır.
Suudilerin ve BAE’lerin el-Mehra’daki etkilerini genişletme çabalarına rağmen, eyalet halkı onları hoş karşılamadı ve birkaç kez varlıklarını protesto etti. Bununla birlikte, Umman konusunda iyimserler, Maskat bazılarına Umman vatandaşlığı veriyor. Öte yandan, Yemen’de genel olarak bir Suudi-Emirlikler ittifakı olmasına rağmen, Riyad, el-Mehra’daki Umman politikalarının yanında yer alıyor. Washington’un Umman’a geçişi, Maskat’ın geçen hafta hava sahasında İsrail uçuşlarına izin verme kararının ardından geldi. Hemen stratejik diyaloğa başladılar ve ilk turda, resmi bir ihracat kredi ajansı olan ABD Exim Bank ile kablosuz endüstriler, 5G ağları, hayati teknolojiler, yenilenebilir enerjiler, tarım ve atık su arıtma dahil olmak üzere endüstriyel projelerini başlatmak için Umman’a finansman sağlamak üzere bir Mutabakat Zaptı imzalandı. Amerikalılar Maskat’ı İsrail rejimiyle normalleşmeye çekmek istiyor ve bu yüzden Umman’ın çıkarları için önlemler alıyorlar. Bu amaçla, gelecekte daha stratejik anlaşmaların imzalanması muhtemeldir.
Suudi Arabistan ve müttefikleri, Yemenlileri kurtarmak bahanesiyle ama aslında kaçak Yemen hükümetini yeniden kurmak için Yemen’e karşı acımasız bir savaş başlattılar. Ancak, sekiz yıl sonra, sadece hedeflerini gerçekleştiremedikleri için değil, aynı zamanda altyapılarını tahrip ederek ve on binlerce sivili öldürerek ülkeyi harabeye çevirdiler ve şimdi doğal ve petrol kaynaklarını yağmalayarak kayıplarının bir kısmını tersine çevirmek için güney bölgelerini işgal etmeyi hayal ediyorlar. Ancak gerçek şu ki, Ensarullah bunun olmasına izin vermeyecek ve yakın zamanda saldırgan güçlerin Yemen’i terk etmeyi reddetmesi durumunda füze saldırılarına devam edeceği ve belki de bu tehditlerin savaşın 8. yıldönümünde gerçekleşeceği konusunda uyardı.
Arap saldırgan ülkeleri ile ABD arasındaki rekabet sadece Yemen’e barış ve istikrar getirmemekle kalmıyor, aynı zamanda yeni turunun başlaması da eyalette bölünmelere ve siyasi kutuplaşmalara neden olacak ve koşulları eskisinden daha gergin hale getirecektir.
alwaght.net adlı internet sitesinde kaleme alınan, “YEMEN’İN DOĞAL KAYNAKLAR BAKIMINDAN ZENGİN OLAN EL-MEHRA EYALETİNDE ABD DAYANAK NOKTASI İNŞA EDİYOR” başlıklı yazı Kudüs haber ajansı tarfından çevrilmiştir.