ÖSS TARİH SORULARI
1. “Osmanlı tarihinde II. Osman ve III. Selim, dev¬let düzeninde bazı değişiklikler yapmaya çalış¬tıkları için; Abdülaziz ve II. Abdülhamit ise devlet düzeninde yapılmak istenen değişikliklere karşı oldukları için tahtlarından indirilmişlerdir.” Yalnız bu bilgilere dayanarak, II. Osman dö¬neminden II. Abdülhamit dönemine kadar ge¬çen süre içinde nasıl bir değişme olduğu söylenebilir?
A) Yenilik taraftarlarının güçlendiği
B) Padişahların devleti iyi yönetmedikleri
C) Halkın, düzeni korumaya çalıştığı
D) Osmanlı Devleti’nin Avrupa’dan etkilenmedi¬ği
E) Padişahların anayasal düzeni benimsedikleri
(1981-ÖSS)
2. XIX. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere ve Fransa sömürgelerinde yaşayanların hakları, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hıristiyanların haklarından daha sınırlıydı. Buna karşın İngiltere ve Fransa, Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Hıristiyan¬ların haklarını yetersiz bularak Osmanlı Devleti’nden, Islahat Fermanı’na uyulmasını istemiş¬lerdir.
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nden böyle bir istekte bulunmalarının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hıristiyanların yaşam düzeyini yükseltme
B) Kendi ülkelerindeki demokrasi ilkelerini diğer ülkelere de yayma
C) Osmanlı İmparatorluğumun parçalanma ve çöküşünü hızlandırma
D) Osmanlı Devleti’ne başka devletlerin baskı yapmasını önleme
E) Sömürgelerinde yaşayanların uğradıkları haksızlıkları gizleme
(1981-ÖSS)
3. Kırım Savaşını kazanan devletlerden biri ola¬rak Paris Antlaşması’na katılan Osmanlı Dev¬leti’nin, bu antlaşmanın aşağıda verilen mad¬delerinden hangisiyle yenilmiş bir devlet du¬rumuna düşürüldüğü anlaşılmaktadır?
A) Osmanlı Devleti’nin, devletlerin genel hakları bakımından bir Avrupa devleti sayılması
B) Avrupa devletlerinin, Osmanlı Devleti’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanıma¬ları
C) Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti’nden, Hıristiyan azınlığın haklarını yeniden düzen¬lemesini istemeleri
D) Osmanlılarla, Rusların Karadeniz’de tersane ve savaş gemisi bulundurmamaları
E) Osmanlı Devleti ile bu antlaşmayı imzalayan devletlerden biri arasında anlaşmazlık çıktı¬ğında, önce antlaşmayı imzalayan öteki dev¬letlere başvurulması
(11381-ÖSS)
4. Avrupa’da anayasaya bağlı yönetimler oluşturul¬maya çalışılırken, Osmanlı ülkesinde de Tanzi¬mat Fermanı’nın ilan edilmesi, azınlıklar ve çoğu Avrupa devletleri üzerinde olumlu bir etki uyan¬dırmıştı.
Devlet yönetiminden sorumlu olanların ilan ettiği bu ferman, Osmanlı ülkesinde aşağıda¬ki gelişmelerden hangisinin ilk aşaması sayı¬labilir?
A) Laikliğin B)Anayasacılığın
C) Milliyetçiliğin D) Devletçiliğin E) Islahatçılığın
(1984-ÖSS)
5. Osmanlı İmparatorluğu, Yükselme Devri’nde Ba¬tı ile ilgili sorunlarını kendi görüşleri doğrultusun¬da çözmeye çalışmıştır. Tanzimat Devri’nde ise bu tür sorunların çözülmesinde Batılı büyük dev¬letlerle görüş birliği içinde olmaya önem vermiş¬tir.
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı İmparator¬luğunun Batıya karşı tutumundaki bu değiş¬menin bir açıklaması olamaz?
A) Büyük devletlerin olumsuz tutumlarından çe¬kinmektedir.
B) Islahatların Avrupa devletlerince de tanınma¬sına çalışmaktadır.
C) Siyasal gücünü bu yolla korumak istemekte¬dir.
D) Genişleme siyasetini bu yolla sürdürmekte¬dir.
E) Batı ile sorunlarını barış yolu ile çözmeye ça¬lışmaktadır.
(1985-ÖSS)
6. Osmanlı Devleti’nin Meclis-i Mebus an’da Bal¬kan uluslarına da temsil hakkını tanımış ol¬masının amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Avrupa devletlerinin içişlerimize karışmasını önleme
B) Balkan uluslarını yönetime katma
C) Meclisin devamlılığını sağlama
D) Rusya’nın Balkanlar’ı Slavlaştırmasını önle¬me
E) İmparatorluğun bütünlüğünü koruma
(1985-ÖSS)
7. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı İmparator¬luğu döneminde görülen bir yenilik (ıslahat)değildir?
A) Divan’dan Meclis-i Mebus an’a geçiş
B) Monarşi’den Meşrutiyet’e geçiş
C) Yeniçeri Ocağı ‘ndan Nizam-ı Cedit’e geçiş
D) Mecelle’den Kanun-u Esasi’ye geçiş
E) Medrese’den Enderun’a geçiş
(1986-ÖSS)
8. Osmanlı imparatorluğu döneminde, yeni tarzda öğretim yapan okulların yanında mahalle mek¬tepleri ve medreseler de varlıklarını sürdürmüşlerdir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisine yol aç¬mıştır?
A) Dinsel baskının artmasına
B) Yeni bir eğitim politikasının saptanmasına
C) Kültür çatışmalarının ortaya çıkmasına
D) Okur-yazar sayısının azalmasına
E) Bilim ve teknolojinin gelişmesine
(1986-ÖSS)
9. Osmanlı tarihinin,
Kuruluş döneminde “ümmet”,
Tanzimat döneminde “devlet”
Meşrutiyet döneminde “Türklük” anlayışı egemen olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu gelişmelerde et¬kili olmamıştır?
A) Yönetimdeki kişiler
B) İslam dini
C) Ekonomik yapı
D) Siyasal değişmeler
E) Avrupa’daki gelişmeler
(1986-ÖSS)
10. XIX. yüzyılda Rusya’nın;
I. Balkan Yarımadasını Slavlaştırmaya çalışma
II. Açık ve sıcak denizlere çıkmak isteme
III. Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların haklarını korumaya çalışma
IV. Gücünü Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışma
V. Osmanlı ülkesinde yapılan ıslahatları yeter¬siz bulma
VI. Hürriyetçi fikirlere karşı çıkma girişimlerinden hangileri, Osmanlı Rus ilişki¬leri üzerinde en az etkili olmuştur?
A) I ve III B)lll veV C)l veV D) IV ve VI E) I ve II
(1986-ÖSS)
11. XIX. yüzyılda, Osmanlıların girdiği savaşlar ge¬nellikle yenilgi ile sonuçlanmıştır. Osmanlı ülke¬sinde ticaret azınlıkların elindedir. Hammadde Avrupa ülkelerine satılmakta; dışarıdan bol mik¬tarda, ucuz ve çeşitli mallar gelmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir so¬nucu değildir?
A) Yeni fabrikaların kurulması
B) Küçük sanayi atölyelerinin azalması
C) İşsizliğin artması
D) Yönetimde yeni arayışların artması
E) Dış ticarette dengenin bozulması
(1986-ÖSS)
12. Aşağıdaki belgelerden hangisi, Osmanlı devleti’nin ayanlara söz geçiremeyecek hale gel¬diğini gösteren bir kanıttır?
A) Fatih Kanunnamesi
B) Sened-i İttifak
C) Tanzimat Fermanı
D) Islahat Fermanı
E) Kanun-u Esasiye
(1988-ÖSS)
13. Hünkar İskelesi Antlaşması’nda Osmanlı Devle¬ti, Rusya bir saldırıya uğrarsa Boğazları kapat¬mayı kabul etmiştir.
Bu durumdan büyük ölçüde rahatsız olan devletlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Prusya B) İngiltere C)Avusturya D) Piyemonte E) İspanya
(1989-ÖSS)
14. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparator¬luğumda, XVII. yüzyıldan XIX. yüzyılın ilk yarısına kadar yapılan ıslahatlarda askeri alana ağırlık verilmesine yol açan etkenlerden biri değildir?
A) Askeri harcamaların hızla artması
B) Yeniçeri Ocağı’nın bozulması
C) İmparatorluğun toprak kaybetmesi
D) İmparatorluğun dağılma tehlikesiyle karşılaş¬ması
E) Devletin uluslararası saygınlığının azalması
(1989-ÖSS)
15. Fransız İhtilali’nden sonra Cumhuriyetçiliği ve özgürlüğü savunan kimi kitaplar Türkçeye ve azınlıkların dillerine çevrilerek Osmanlı ülkesin¬de de yayınlanmıştır.
Bu yayınların, aşağıdakilerin hangisi üzerin¬de önemli bir etkisi yoktur?
A) Tanzimat ve Islahat hareketleri
B) Ulusçuluk akımları
C) Genç Osmanlı ve Jön Türk hareketleri
D) Osmanlıların I. Dünya Savaşı’na katılmaları
E) I. ve II. Meşrutiyet hareketleri
(1990-ÖSS)
16. Osmanlı İmparatorluğu’nda, Padişahın otoritesi¬ni halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisle sı¬nırlandırmak amacıyla meşrutiyet sistemine ge¬çilmiştir.
Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
A) Yeniçeri Ocağı’nın kapatılmış olması
B) Osmanlı aydınlarının demokrasi alanındaki gelişmelerden etkilenmesi
C) Osmanlı İmparatorluğu’nun güçlenmesi
D) Ayanların yetkilerinin artırılması
E) Dünyada, monarşik sistemlerin sona ermesi
(1991-ÖSS)
17. Sultan Abdülmecit, vergilerin herkesin gelirine göre toplanmasını, mahkemelerin açık yapılma¬sını, kimsenin haksız yere, yargılanmadan idam edilmemesini öngören Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesine izin vermiştir. Ayrıca herkesin bu Fermana itaat etmesini istemiş, kendisinin de Fermana uyacağını belirtmiştir. Sultan Abdülmecit’in bu tutumu Osımanlı top¬lumunda aşağıdakilerden hangisinin benim¬senmeye çalışıldığının bir göstergesidir?
A) Halkın yönetime katılması
B) Dini hoşgörü
C) Bütçe anlayışı
D) Kültürel bağımsızlık
E) Kanun üstünlüğü
(1992-ÖSS)
18. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan önce topla¬nan İstanbul Konferansı’na katılan Avrupa dev¬letleri, Bosna-Hersek ve Bulgaristan’da hakim ve valileri kendilerinin seçmelerini Osmanlı Devleti’ne önermişlerdir. Osmanlı Devleti ise bu öneri¬yi reddetmiştir.
Osmanlı Devleti’nin bu öneriyi reddetmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Avrupa devletleri arasındaki görüş birliğin¬den yararlanmak istemesi
B) Dünyadaki siyasi bloklaşmalara karşı olması
C) Yerel yönetimlere yetki vermek istemesi
D) Ruslarla iyi ilişkiler içinde olmak istemesi
E) İçişlerine karıştırılmasına karşı olması
(1993-ÖSS)
19. Osmanlı sultanı II. Mahmut yayımladığı bir fer¬manla, “kişinin malına devletçe el konulması”geleneğini kaldırmıştır.
II. Mahmut, bu fermanla aşağıdakilerden han¬gisini amaçlamıştır?
A) Yabancılara verilen ayrıcalıkların kaldırılma¬sını
B) Gelir dağılımındaki dengesizliklerin gideril¬mesini
C) Mülkiyet hakkının güvence altına alınmasını
D) Dışarıdan mal alımının sınırlandırılmasını
E) Yeni bir ekonomik sisteme geçilmesini
(1993-ÖSS)
20. Osmanlı toplumunda XIX. yüzyıla kadar, halkın siyasi düşüncelerini yönlendiren önemli gelişme¬ler olmamıştır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisini engelle¬miştir?
A) Gelenek ve göreneklerin gücünü korumasını
B) Din ile devlet işlerinin birlikte yürütülmesini
C) Yönetenler ile halk arasında kültür farkı oluş¬turmasını
D) Halkın yönetime bağlılığının sürmesini
E) Demokrasi anlayışının gelişmesini
(1994-ÖSS)
21. Osmanlılarda XIX. yüzyıla kadar, kızlar ilkokul¬dan sonra öğrenime devam edemezlerdi. Ola¬nakları olanlar isterlerse evlerinde özel ders alır¬lardı. XIX. yüzyılda kızların ilkokuldan sonra de¬vam edebilecekleri öğretmen ve sanayi okulları açıldı.
XIX. yüzyıldaki bu gelişme aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A) Bütün okulların devletin denetimi altına alın¬dığını
B) Okuma-yazma seferberliğine geçildiğini
C) Din eğitimi ile çağdaş eğitimin birleştirildiğini
D) Eğitim anlayışında değişiklik olduğunu
E) Karma eğitime (kız-erkek) geçildiğini
(1994-ÖSS)
22. 1876 Anayasası’yla Müslüman olsun olmasın Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde yaşayan¬lar din, ırk ve mezhep ayrımı gözetilmeksizin “Osmanlı” sayılmıştır.
Bu durum Osmanlı İmparatorluğu’nda, aşağı¬dakilerden hangisine gereksinim duyulduğu¬nun bir göstergesi sayılabilir?
A) Ümmetçilik anlayışının korunmasına
B) Azınlık haklarının sınırlandırılmasına
C) Birlik ve beraberliğin korunmasına
D) Geleneklere bağlı kalınmasına
E) Saltanat sisteminden vazgeçilmesine
(1995-ÖSS)
23. II. Mahmut’tan itibaren, Osmanlı ülkesinde Avru¬pa usulünde eğitim gören aydın bir sınıf yetiş¬miştir. Bu sınıf, şahıslara göre devamlı değişen bir yönetim yerine, hukuka dayalı, kurumları olan yeni bir yönetimin kurulması için çalışmıştır.
Bu duruma göre, Osmanlı aydınlarının ulaş¬mak istediği amaç aşağıdakilerden hangisi¬dir?
A) Osmanlı toplumunda ulus bilincini yerleştir¬mek
B) Öğretim sisteminde ikiliği kaldırmak
C) Veraset sistemini değiştirmek
D) Gelenek ve görenekleri sürdürmek
E) Egemenlik anlayışını değiştirmek
(1995-ÖSS)
24. XIX. yüzyılda, Osmanlı Devleti’nin sınırları dara¬lırken sınırlar içindeki nüfusu gitgide artmaktay¬dı.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin sonuç¬larından biridir?
A) Savaşlarda kaybedilen yerlerden gelen göç¬lerin
B) Osmanlı toplumunun değişik etnik yapıda ol¬masının
C) Savaşların, daha çok sınırlardaki çatışmalar¬dan çıkmasının
D) Savaşlarda ele geçen esirlerin sayıca fazla olmasının
E) Köyden kentlere göçlerin artmasının
(1995-ÖSS)
25. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin toprak kaybet¬mesi sonucu sınırların daralmasına karşın, de¬vam eden göçler nedeniyle sınırların içindeki nü¬fus giderek artmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ülkesinde bu durumun sonuçlarından biri değildir?
A) Şehirlerde günlük yaşam şeklinin değişmesi
B) Azınlık sorununun ortadan kalkması
C) Tüketimin artması
D) Konut gereksiniminin artması
E) Şehir nüfusunun artması
(1996-ÖSS)
26. Osmanlı döneminde İngiltere ile yapılan Balta Li¬manı Antlaşmasından başlayarak o zamana ka¬dar yüzde üç olan gümrük vergisi ihracatta yüz¬de on iki, ithalatta ise yüzde beş olarak belirlen¬miştir.
Bu bilgiye dayanarak,
I. Osmanlı Devleti’nde sanayi gelişecektir.
II. Osmanlı tacirleri yabancı tacirlere rekabet edecek duruma gelecektir.
III. Yabancı mallar Osmanlı Devleti’nin pazarla¬rına egemen olacaktır.
IV. Osmanlı Devleti ticaret yolları üzerindeki egemenliğini sürdürecektir.
V. Osmanlı Devleti ekonomik yönden giderek dışa bağımlı olacaktır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) I ve III B)l ve V C)ll velll D) II ve V E) III ve V
(1996-ÖSS)
27. Aşağıdaki olaylardan hangisi, Osmanlı ülke¬sinde ordunun yenilikleri koruduğunun bir göstergesidir?
A) II. Osman’ın devlet düzeninde değişiklik yap¬maya çalıştığı için tahttan indirilmesi
B) Meşrutiyet rejimine karşı olanların çıkardığı 31 Mart Olayı’nı Hareket Ordusu’nun bastır¬ması
C) III. Selim’in devlet düzeninde yaptığı değişik¬likler nedeniyle tahttan indirilmesi
D) IV. Mehmet döneminde ulufelerin zamanında ödenmemesi üzerinde yeniçerilerin ayaklan¬ması
E) Yeniçeri sayısının artırılması, buna karşılık tı¬marlı sipahi sayısının azalması
(1996-ÖSS)
28. Fransa ve İngiltere 1856 yılında imzalanan Paris Antlaşması’yla Osmanlı Devleti’nin toprak bü¬tünlüğünü kabul ederken, Birinci Dünya Savaşı sırasında aralarında yaptıkları gizli antlaşmalar¬la Osmanlı Devleti’ni parçalamışlardır. Fransa ve İngiltere’nin tutumundaki bu de¬ğişme,
I. Osmanlı Devleti siyasi gücünü yitirmiştir.
II. Avrupa’da sosyalist görüşlerin neden olduğu iç olaylar çıkmıştır.
III. Avrupa devletleri Osmanlı Devleti’ni yenilik yapmaya zorlamıştır. IV Avrupa devletlerinin hammadde ve Pazar gereksinimleri artmıştır. Yargılarından hangileriyle açıklanabilir?
A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV
(1996-ÖSS)
29. Tanzimat Fermanı ile,
– Vergilerin herkesin gelirine göre düzenli bir şekilde toplanması
– Hiç kimsenin haksız yere ve yargısız idam edilmemesi
– Herkesin kendi mal ve mülküne sahip olma¬sı ilkeleri kabul edilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerde gözeti¬lenlerden biri değildir?
A) Eşitlik B) Adalet C) Özel mülkiyet D) Kişi hakları E) Bağımsızlık
(1997-ÖSS)
[reklam]
30. Osmanlı Devleti’nde, XIX. yüzyılın ilk yarısında Müslüman nüfus ile Müslüman olmayanların nü¬fus oranları XVI. yüzyıldaki oranlarla aynıyken, XX. yüzyılın başlarında Müslümanların oranında büyük artış olmuştur.
Bu artışta aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?
A) Dış göçlerin
B) Sınırların daralmasının
C) Uluslararası antlaşmaların
D) Savaşlarda yenilgiye uğranılmasının
E) Kentleşmeye yönelinmesinin
(1998-ÖSS)
31. XIX. yüzyılda, Avrupa malları Osmanlı iç pazar¬larına girmiş; diğer yandan hammadde ihracatı yoğunluk kazanmıştır.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Gümrük vergileri artmıştır.
B) Yerli mal üretiminin ekonomideki payı azal¬mıştır.
C) Hammadde fiyatları düşmüştür.
D) Osmanlı parası değer kazanmıştır.
E) Tüketim maddesi çeşitlerinde azalma olmuş¬tur.
(1998-ÖSS)
32. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan önce Avrupa devletleri tarafından Osmanlı Devleti’ne bildirilen Londra Protokolü’nde, Osmanlı topraklarından olan Bosna-Hersek ve Bulgaristan’da ıslahat ya¬pılması, bu yörelerde bulunan Osmanlı ordusu¬nun bir kısmının terhis edilmesi ve yapılacak ıs¬lahatın İstanbul’daki elçiler tarafından kontrol edilmesi istenmiştir.
Avrupa devletlerinin bu istekleri, aşağıdaki¬lerden hangisine bir hazırlık niteliğindedir?
A) Osmanlı Devleti’nin içte ve dışta güç kazan¬masına
B) Müslüman olmayanların mecliste, Müslüman olanlarla aynı oranda temsil edilmesine
C) Bu yörelerin yönetimde özerklik kazanması¬na
D) Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda toprak bü¬tünlüğünün korunmasına
E) Osmanlı Devleti’nin Avrupa devletler huku¬kundan yararlanmasına
(1999-ÖSS İPTAL]
33. Kanun-i Esasî’de yer alan,
I. Padişahın Mebuslar Meclisi’ni dağıtabilmesi
II. Padişahın izni olmayan bir kanunun mecliste görüşülmemesi
III. Bakanların yalnız padişaha karşı sorumlu ol¬ması
IV. Mebuslar Meclisi üyelerinin dört yıl için seçil¬mesi
hükümlerinden hangileri “ulus egemenliği” il¬kesine aykırı düşmez?
A) Yalnız III B) Yalnız IV C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV
(1999-ÖSS İPTAL)
34. II. Mahmut döneminde yapılan aşağıdaki re¬formlardan hangisi, doğrudan devlet otorite¬sinin güçlenmesine yönelik bir uygulama de¬ğildir?
A) Devlet yönetimine bakanlık usulünün getiril¬mesi
B) Memurların can ve mal güvenliğinin sağlan¬ması
C) İlköğretimin zorunlu hale getirilmesi
D) Polis ve posta teşkilatlarının kurulması
E) Yenilik hareketlerine karşı çıkan Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması
(1999-ÖSS)
35. Kırım Savaşı sonunda imzalanan Paris Antlaş¬masında yer alan hükümlerden bazıları şunlar¬dır:
I. Osmanlı Devleti’nin bir Avrupa devleti sayıl¬ması
II. Karadeniz’in tarafsız hale getirilmesi
III. Eflak ve Boğdan’da, iç yönetimde özerkliğin bir Avrupa komisyonu tarafından düzenlen¬mesi
IV. Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün bü¬yük devletlerce tanınması
Bu hükümlerden hangileri Osmanlı Devleti çıkarlarına aykırıdır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C)l ve III D) II ve III E) III ve IV
(1999-ÖSS)
36. Baltalimanı Antlaşması’ndan önce, yerli ve ya¬bancı tüccarlar mallarını ülke içinde bir bölgeden diğerine taşırlarken iç gümrük vergisi ödemek zorundaydılar. Yabancı tüccarlar Balta limanı Antlaşması’yla bu yükümlülükten kurtulmuşlar;
fakat yerli tüccarlar iç gümrük vergisini ödemeyi sürdürmüşlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi, Baltalimanı Antlaş¬masıyla ortaya çıkan bu durumun sonuçla¬rından biri değildir?
A) Osmanlı pazarlarına, yabancı tüccarların egemen olması
B) Yerli tüccarların yabancı tüccarlarla rekabet etmesinin zorlaşması
C) Bazı yerli tüccarların ticaret hayatından çekil¬mek zorunda kalması
D) Ticaret gelirlerinin daha çoğunun yabancıla¬ra gitmesi
E) Yerli mallarda kalitenin artması
(1999-ÖSS)
37. Fransız İhtilali, Osmanlı Devleti’nde
I. Tanzimat Fermanı’nın ilanı
II. Yeni Osmanlılar Cemiyeti’nin kurulması
III. Kanun-i Esasi’nin kabul edilmesi
IV. Milliyetçilik hareketlerinin başlaması gibi ge¬lişmelerde etkili olmuştur.
Bu gelişmelerden hangileri, Osmanlı Devle¬ti’nin yönetim biçiminde değişiklikle sonuç¬lanmıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız III C)l ve II D) II ve IV E) I, II, III ve IV
(2000-ÖSS)
38. Tanzimat döneminde, Osmanlı Devleti’nde Avru¬pa ile ilişkiler artmış, ülkede gazeteler çıkarılmış, bu gazetelerde siyasi ve kültürel konularda yazı¬lar yazılmaya başlanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisinin bu durumun so¬nuçlarından biri olduğu savunulamaz?
A) Halkın aydınlanması
B) Halkın yenilik hareketlerine öncülük etmesi
C) Halkın çevrede olup bitenlere ilgi duyması
D) Okuma ve yazmanın önem kazanması
E) Kültürel etkileşimin artması
(2000-ÖSS)
39. Osmanlı Devleti’ndeki bazı gelişmeler şunlardır: I. Sened-i İttifak ile ayanlardan devletin emirle¬rine uyacaklarına dair söz alınmıştır.
II. “Devlet Ocak içindir” anlayışıyla hareket eden Yeniçeri Ocağı kaldırılmıştır.
III. Tanzimat Fermanı’yla, her kuvvetin üstünde kanun kuvvetinin varlığı kabul edilmiştir
Bu gelişmelerden hangileri, padişaha yeni¬den güç kazandırma amacına yöneliktir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C)l ve II D) II ve III E) I, II ve III
(2001-ÖSS)
40. Osmanlı Devleti’nde,
I. Tanzimat Dönemi’nde, batılı anlayışla çalı¬şan okulların yanında medreselerin varlığını sürdürmesi
II. İkinci Mahmut Dönemi’nde, devlet memurla¬rının kavuk yerine fes giymelerinin kabul edilmesi
III. İkinci Mahmut’un, resmini devlet dairelerine astırması
IV. Osmanlı matbaasının kurulması ve din kitap¬ları dışındaki kitapların matbaada basılması¬na izin verilmesi
uygulamalarından hangileri, toplumun belli bir kesiminin tepkisinden çekinildiğini göste¬rir?
A) I ve II B) I ve IV C)ll ve III D) II ve IV E) III ve IV
(2001-ÖSS)
41. I. Balkanlarda Panslavizm hareketlerinin baş¬laması
II. Sömürgecilik hareketlerinin hızlanması
III. Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması
Gelişmelerinden hangilerinin, Osmanlı Devleti’ni olumsuz etkilediği savunulabilir?
A.) Yalnız I B.) Yalnız II C.) Yalnız III D.) I ve II E.) II ve III
42. Osmanlı Devleti dışarıdan aldığı borçları ödeye¬meyince, alacaklı devletler Osmanlı Devleti’nin maliyesini denetlemek için bir yönetim kurmuş¬lardır.
Böyle bir yönetimin kurulması, Osmanlı Dev¬leti’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin dikkate alınmadığını gösterir?
A) Anayasal düzene geçmesinin
B) Bağımsız olmasının
C) Merkeziyetçi olmasının
D) Padişahın Halife sanını taşımasının
E) Yabancılara ayrıcalıklar tanınmış olmasının
(2003-ÖSS)
43. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde,
I. Demiryolları yapımına önem verilmesi
II. Telgrafın kullanılmaya başlanması
III. Bazı malların ticaretini yerli ve yabancı tüc¬carlara yasaklayan tekel sisteminin Balta Li¬manı Antlaşması’yla kaldırılması gelişmelerinden hangilerinin, merkezi yöneti¬min güçlendirilmesine yardımcı olduğu savu¬nulabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
(2003-ÖSS)
44. Osmanlı İmparatorluğu’nda,
– III. Selim “Nizam-ı Cedit” hareketini başlat¬mıştır.
– II. Mahmut, Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmış, yeri¬ne Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla bir ordu kurmuştur.
– Abdülmecit, Tanzimat Fermanı’nı ilan etmiş¬tir.
Yalnızca bu bilgilere dayanarak III. Selim, II. Mahmut ve Abdülmecit’le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Saltanat sürelerinin uzun olduğu
B) Yenilik taraftarı oldukları
C) Dış politikada değişikliğe gittikleri
D) Dönemlerinde ayaklanmalar olduğu
E) Kendilerinden önce yalnız askerî alanda ye¬nilik yapıldığı
(2004-ÖSS)
45. Batılı devletler, Osmanlı İmparatorluğunun iç işlerine karışmak için aşağıdakilerden han¬gisini dayanak olarak kullanmışlardır?
A) Sened-i İttifak’ı
B) Veraset Sistemini
C) Devşime Kanunu’nu
D) Tımar Sistemini
E) Azınlık haklarını
(2004-ÖSS)
46. 1876 yılında ilan edilen Kanun-u Esasiye gö¬re,
I. Hükümet padişaha karşı sorumludur.
II. Mebusan Meclisi üyelerini halk seçer.
III. Meclisi açıp kapama yetkisi padişaha aittir. Bu durumlardan hangileri, Osmanlı Devle-ti’nin monarşik yapısının değişmediğini gös¬terir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C)l ve II D) I ve III E) II ve III
(2006-ÖSS Sos-l)
47. I. İspanya’da Hıristiyanlık baskılarından kaçan Yahudilerin Osmanlı Devleti’ne sığınması,
II. Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın ayaklanması,
III. Halifenin Mısır’dan İstanbul’a getirilmesi
gelişmelerinden hangileri, Osmanlı Devleti’nde dış sorun yaratmıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C)lvell D) I ve III E) II ve III
(2006-ÖSS Sos-2)
48. 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı’ndan sonra yapı¬lan Berlin Antlaşması’yla Bosna-Hersek’i dene¬timi altına alan Avusturya, Osmanlı Devleti’nde meşrutiyetin ilanının ilk günlerindeki iktidar boş¬luğundan yararlanarak bu toprakları kendine bağlamıştır.
Avusturya’nın bu davranışının amacı aşağı¬dakilerden hangisinin engellenmesidir?
A) Süveyş Kanah’nın açılmasının
B) Rusya’nın Balkanlar’da yayılmasının
C) Yunanistan’ın bağımsızlığını kazanmasının
D) Macar mültecilerinin Osmanlı Devleti’ne sa-ğınmasının
E) Osmanlı Devletinin Trablusgarpı İtalya’yabırakmasının
(2006-ÖSS Sos-2)
49. 1871 yılında birliğini sağlayan Almanya, Hindis¬tan’a giden ticaret yollarını kesmek ve aynı za¬manda Osmanlı padişahı olan halifenin manevi gücünü kullanarak bölgedeki Müslümanları ayaklandırmak istemiştir.
Almanya, Osmanlı Devleti üzerinde nüfuz sa¬hibi olmayı amaçlayan bu yaklaşımıyla aşağı¬daki devletlerden hangisinin üstünlüğüne son vermek istemiştir?
A) İngiltere B) İtalya C) Hollanda D) İspanya E) Portekiz
(2006-ÖSS Sos-2)
50. Tanzimat Fermanı’nın kendisinden önce ya¬pılan ıslahat hareketlerinden çok daha önem¬li bir belge sayılmasında,
I. Avrupa’nın üstünlüğünün kabul edilmesi,
II. Tebaa arasındaki ayrıcalıkların giderilmesi,
III. Yönetimde yeni esaslar getirilmesi durumlarından hangilerinin etkili olduğu sa¬vunulabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
(2006-ÖSS Sos-2)
51. XIX. yüzyıl sonlarına kadar Osmanlı tarihçileri İslamiyet ten önceki Türk tarihiyle ilgilenmemiş¬lerdir.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin ge¬cikmesinde etkili olduğu savunulabilir?
A) Türk milliyetçiliğinin uyanması
B) İmparatorluğun bünyesindeki çeşitli toplum¬ların milliyetçilik akımından etkilenmesi
C) Çeşitli alanlarda ıslahat yapılması
D) Avrupa’nın üstünlüğünün kabul edilmesi
E) Osmanlı Devleti’nin toprak kaybetmesi
(2007-ÖSS Sos-1)
51. XIX. yüzyıl sonlarına kadar Osmanlı tarihçileri İslamiyetten önceki Türk tarihiyle ilgilenmemiş¬lerdir.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin ge¬cikmesinde etkili olduğu savunulabilir?
E) Türk milliyetçiliğinin uyanması
F) İmparatorluğun bünyesindeki çeşitli toplum¬ların milliyetçilik akımından etkilenmesi
G) Çeşitli alanlarda ıslahat yapılması
H) Avrupa’nın üstünlüğünün kabul edilmesi
E) Osmanlı Devleti’nin toprak kaybetmesi
(2007-ÖSSSos-1)
52. Osmanlı Devleti’nin egemen olduğu topraklar üzerinde dili, dini, gelenekleri birbirinden farklı uluslar yaşamış ve bunların ulusal niteliklerini değiştiren bir politika izlenmemiştir.
Böyle bir tutumun,
I. Osmanlı Devleti’ni yıkmak isteyen devletlerin Osmanlı’nın iç işlerine karışması,
II. Osmanlı ülkesinde yaşayan azınlıkların ba¬ğımsızlık kazanması,
III. Osmanlı Devleti’nin teokratik yapısının ko¬runması
durumlarından hangilerini kolaylaştırdığı sa¬vunulabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C)I ve II D) I ye II E) II ve III
(2007-ÖSS SOS-1)
53. 1876 yılında düzenlenen İstanbul Konferansı’nın toplandığı ilk gün, Osmanlı Devleti’nin Kanunu-Esasi’yi yürürlüğe koyması ve meşru¬tiyeti ilan etmesinin nedenlerinden birinin aşa¬ğıdakilerden hangisi olduğu savunulabilir?
A) Konferansın alacağı kararlarda etkili olmak istemesi
B) Konferansın dağılmasını önlemeye çalışması
C) İngiltere’nin Kıbrıs’a yerleşmesini önlemek is¬temesi
D) Balkanlarda yapılacak ıslahat için Rusya’nın desteğini sağlamayı gerekli görmesi
E) Osmanlı-Rus savaşını önlemek amacıyla Londra’da toplanacak konferansı etkilemek istemesi
(2007-ÖSS Sos-2)
ÖYS TARİH SORULARI
54. Osmanlı halkı hangi devirde, padişahın ya¬nında yönetime ortak olmaya başlamıştır?
A) Kuruluş Devri B) Yükselme Devri C) Lale Devri D) Tanzimat Devri E) Meşrutiyet Devri
(1981-ÖYS)
55. Tanzimat ve Meşrutiyet devirlerinde tarihle ilgile¬nen temel yazarlar, Türk tarihinin sadece Os¬manlı döneminde kalan bölümü üzerinde dur¬muşlar ve Türk tarihini bir Osmanlı tarihi gibi gösterme çabasına girmişlerdir.
Bu dönemde, Türk tarihini böyle göstermek¬le ulaşılmak istenen amaç ne olabilir?
A) Çeşitli etnik unsurları birbiriyle kaynaştırarak imparatorluğu ayakta tutmak
B) Osmanlıların, İslamiyet’e ve uygarlığa yaptı¬ğı hizmetleri ortaya koymak
C) Batıda gelişen yeni akımları Müslüman halka benimsetmek
D) Batı ülkelerinin Osmanlı İmparatorluğu’na karşı geliştirdiği olumsuz tavırları ortadan kaldırmak
E) Anadolu’nun gerçek sahibinin Osmanlı Türk¬leri olduğunu kanıtlamak
(1981-ÖYS)
56. 1856 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile Fransa ve İngiltere, Osmanlı topraklarının bütün¬lüğünü korunması ilkesini kabul etmişlerdir. An¬cak, daha sonraki gelişmeler nedeniyle, bu dev¬letler ya Osmanlı topraklarının parçalanmasına fiilen katılmışlar ya da başka devletlerin bu toprakları parçalanmasına seyirci kalmışlardır. Fransa ve İngiltere’nin tutumlarında görülen bu değişiklik hangi nedene bağlanabilir?
A) Avrupa ya da milliyetçilik fikirlerini yayılması¬na
B) Hammadde ve pazar gereksinimlerinin art¬masına
C) Osmanlı topraklarını parçalamak isteyen Ruslarla ilişkilerini bozmak istemelerine
D) Yaygınlaşan sosyalist görüşlerin neden oldu¬ğu iç olaylarla uğraşmak zorunda kalmaları¬na
E) Kendi uygarlıklarını diğer ülkelere de yay¬mak istemelerine
(1981-ÖYS)
57. Osmanlı Devletinin gelir kaynaklarına el koymak demek olan Genel Borçlar İdaresi (Düyu¬nu Umumiye) aşağıda adları yazılı padişahlar¬dan hangisi zamanında kurulmuştur?
A) II. Abdülhamit B)Abdülaziz C) Vahdettin D)V. Mehmet Reşat E) Abdülmecit
(1982-ÖYS)
58. Ayastefanos ve Berlin antlaşmaları arasında bü¬yük ölçüde benzerlik olmasına karşın bu antlaş¬maların bütün hükümleri birbirinin aynı değildir.
Bu iki antlaşmanın aşağıdakilerden hangisi ile ilgili hükümleri arasında bir fark vardır?
A) Kars, Ardahan ve Batum’un Rusya’ya veril¬mesi
B) Romanya’ya bağımsızlık verilmesi
C) Karadağ’a bağımsızlık verilmesi
D) Sırbistan’a bağımsızlık verilmesi
E) Doğu Beyazıt’ın Osmanlı Devleti’nde kalması
(1982-ÖYS)
59. Osmanlı-Rus ilişkileri üzerinde, Rusya’nın hangi tutumu en az etkili olmuştur?
A) Balkan yarımadasını Slavlaştırmaya çalış¬ması
B) Açık ve sıcak denizlere çıkmak istemesi
C) Orta Asya’ya yayılma siyaseti izlemesi
D) Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların haklarını korumaya çalışması
E) Kendini Avrupa devletlerine kabul ettirmeye çalışması
(1983-ÖYS)