Kreatinin, karaciğer tarafından yapılan ve karaciğerde depolanan bir amino asit olan kreatinin kimyasal atık ürünüdür. Kreatinin normal kas metabolizmasının sonucu oluşur (1). Bu kimyasal atık parçalandıktan sonra kan dolaşımına girer. Sonrasında böbrekler bu atık maddeyi kandan uzaklaştırır. Kreatinin daha sonra idrar yoluyla vücuttan çıkarılır. Bu işlem vücudun normal kreatinin düzeyinin korunmasına yardımcı olur. Fakat bazen, rutin kan veya idrar testleri düşük (veya yüksek) kreatinin seviyelerini belirleyebilir.
Kreatinin normal değeri vücut ölçüsü ve kas kütlesine göre değişir. Örneğin, erkekler için normal aralık 0,6 ila 1,2 mg/dl olarak belirlenmiştir. Kadınlar için normal kreatinin değeri 0,5 ila 1,1 mg/dl arasındadır.
Kreatinin düşüklüğü ile gelen semptomlar altta yatan duruma bağlıdır. Aşağıda belirtilen durumlar kreatinin düşüklüğüne neden olabilir:
Kas dokusunun yıkımı kreatinin üretilmesine neden olduğundan, bu kimyasal atıkların düşük seviyeleri genellikle düşük kas kütlesi olan kişilerde görülür (2). Ancak, bu her zaman ciddi bir tıbbi sorun olduğu anlamına gelmez.
Yaşlı bireylerde kas hacminde azalma yaygındır, çünkü çoğu insan yaşlandıkça kas kütlesini kaybeder. Düşük kas kütlesi de yetersiz beslenmeden veya düşük proteinli besinler tüketmekten kaynaklanabilir.
Kanda kreatinin yüksekliği hakkında bilgi sahibi olmak için “Kanda Kreatinin Yüksekliği Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?” yazısını okuyabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Kreatinin düşüklüğü nedenleri ile kreatinin yüksekliği nedenleri birbirinden farklıdır. Kreatinin seviyeleri böbrek fonksiyonlarınının değerlendirilmesinde rol oynar. Kreatinin vücutta birikmeye başladığında, doktorlar böbrek işlevlerini kontrol etmek için bazı testler uygulamalıdır.
Yüksek kreatinin seviyesinin olası nedenleri şunlardır:
Yüksek kreatinin seviyelerine sahipseniz, semptomlar şunları içerebilir:
Doktorunuz kreatinin düzeyinizi kontrol etmek için birden fazla kreatinin testi uygulayabilir. Seçeneklerden biri, kan dolaşımınızdaki kreatinin miktarını ölçen kreatinin serum testidir. Diğer bir seçenek ise kreatinin idrar testidir.
Laboratuvar sonuçlarınız kanda kreatinin düşüklüğü olduğunu doğrularsa, doktorunuz kas hastalıkları ihtimalini dışarıda bırakmak için daha fazla test önerebilir. Bu testler, kas hasarını kontrol etmek için bir kas biyopsisi veya bir kas enzim testini içerebilir.
Kanda kreatinin düşüklüğü için tedavi seçenekleri altta yatan nedene bağlıdır. Eğer bir kas hastalığınız varsa, tedavi, ilgili durumu tedavi etmeye ve kas ağrılarını, zayıflıklarını ve dejenerasyonunu azaltmaya odaklanır. Tedavi seçenekleri, yaşam kalitenizi arttırmak için kas gücünüzü ya da tedavinizi geliştirmek için kortikosteroidleri içerir.
Hamileliğe bağlı kreatinin düşüklüğü doğumdan sonra normale dönmelidir.
Kreatinin düşüklüğüne neden olan bir ilaç kullanıyorsanız, dozu ayarlamanız veya başka bir ilaca geçmeniz konusunda doktorunuzla konuşun.
Altta yatan tıbbi durum kas kütlesindeki azalmanın nedeni değilse, tıbbi tedavi gerekli olmayabilir. Ancak doktorunuz kas kütlesini arttırmak ve kreatinin seviyesini normalleştirmek bazı adımlar önerebilir. Fiziksel aktivite seviyenizi arttırmak ve haftada birkaç gün kuvvet egzersizi yapmak kas kütlesini artırabilir. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuzla konuşun. Ayrıca aktivite seviyenizi yükseltmek ve kas kütlenizi artırmak için en temel olarak şunları yapabilirsiniz:
Yüzme
Yürüyüş
Bisiklet
Ağırlık kaldırma
Doktorunuz düşük kas kütlesinin uygun olmayan beslenme veya aşırı kilo kaybından kaynaklandığını düşünüyorsa, beslenme düzeninizi buna göre ayarlamanız gerekmektedir. Sağlıklı besinlerden oluşan üçü ana öğün olmak üzere toplamda beş ila altı öğün yediğinizden emin olun. Meyve ve sebzelerin yanı sıra protein açısından zengin gıdaları beslenme listenizde fazlaca bulundurun.
İlginizi Çekebilecek Ürünler!
Kreatinin düşüklüğünün altta yatan asıl nedeni tedavi edildikten sonra genellikle durum olumlu yönde gelişir ve kreatinin seviyesi normale döner. Eğer nedenleri anlamak için yapılan testler bir kas hastalığını ortaya koyarsa, doktorunuz bu durumu düzeltmek için yaşm tarzınızda bazı değişiklikler yaomanızı ve beslenme düzeninizi değiştirmenizi önerebilir. Gerekli tavsiyelere uyulduktan sonra muhtemelen testler tekrarlanır ve bu durumda çoğunlukla kreatinin seviyesinin normale dönmüş olması beklenir.