Kolesistektomi
Laparoskopik Cerrahi Nedir?
Ameliyatların karın derisi üzerine büyük kesiler yapılmadan, küçük deliklerden yapılması işlemidir. Halk arasında kansız ameliyatlar olarak bilinirler.
Laparoskopik Kolesistektomi Nedir?
Safra kesesinin çıkartılması işlemidir. İşlem tek bir büyük kesi yerine birkaç küçük delikten yapılır. Halk arasında kansız safra kesesi ameliyatı diye de adlandırılır. Laparoskop , ince uzun, ucunda kameranın olduğu bir tüptür. Kamera ile cerrah safra kesesini bir TV ekranında izleyerek operasyonu gerçekleştirir. Safra kesesi küçük bir delikten karın dışarısına alınır.
Safra Kesesi
- Karaciğerin sağ alt kısmında bulunan armut şeklindeki organ safra kesesidir.
- Temel görevi, karaciğerin ürettiği bir sindirim sıvısı olan safrayı toplamak ve yoğunlaştırmaktır. Safra, yemek yendikten sonra, sindirime yardımcı olması için safra kesesinden salgılanır. Safra, dar ve tüp şeklindeki kanallardan (safra kanallarından) ince barsağa doğru ilerler.
- Safra kesesinin alınması pek çok kişide sindirimle ilgili bir bozukluluğa yol açmamaktadır.
Safra Kesesi sorunlarının sebebi nedir?
- Safra kesesi sorunlarının nedeni genellikle safra kesesi taşlarının varlığıdır: Safra taşları, safra kesesinde ya da safra kanalında oluşan safra tuzları ve kolesterolden oluşan küçük ve sert kütlelerdir.
- Bazı kişilerde neden safra kesesi taşı oluştuğu bilinmemektedir.
- Safra kesesi taşını önlemenin bilinen bir yöntemi bulunmamaktadır.
- Bu taşlar, safranın safra kesesi dışına akışına engel olabilir, böylece safra kesesi şişer, karın ağrısı, kusma, hazımsızlık ve zaman zaman ateş görülebilir.
- Safra kesesi taşı ana safra kanalını tıkarsa, sarılık görülebilir.
Bu sorunlar nasıl ortaya çıkarılır ve nasıl tedavi edilir?
- Safra kesesi taşlarını bulmak için genellikle ultrason kullanılır.
- Daha kompleks bazı durumlarda, diğer x-ışını testleri, safra kesesi hastalığını değerlendirmek için kullanılabilir.
- Safra kesesi taşları kendi kendilerine yok olmazlar. Bazıları geçici olarak ilaçlarla ya da yağ alımını azaltacak bir diyet uygulayarak ortadan kaldırılabilir. Bu tedavinin başarı oranı düşüktür ve kısa süreli bir başarı sağlar.
- Safra kesesinin cerrahi yolla alınması, safra kesesi hastalığını tedavi etmenin en güvenli ve zaman açısından en uygun yoludur.
Ameliyatı laparoskopik olarak gerçekleştirmenin avantajları nelerdir?
- On ile onbeş cm.lik bir insizyon yerine, bu ameliyatta karında sadece dört küçük açıklık oluşturulur.
- Genellikle hastalarda ameliyat sonrası ağrı minimal düzeydedir.
- Açık safra kesesi ameliyatı geçiren hastalara kıyasla, bu ameliyat sonrasında hastalar daha çabuk iyileşmektedir.
- Hastaların çoğu bir gün içerisinde taburcu edilir ve normal faaliyetlerine daha çabuk geri dönebilirler.
Safra kesesinin laparoskopik olarak alındığı ameliyat sizin için uygun mu?
Laparoskopinin pek çok avantajı olmasına rağmen, daha önceden karın ameliyatı geçirmiş ya da önceki dönemlere ait bazı tıbbi koşullara sahip olan hastalar için bu ameliyat uygun olmayabilir.
Laparoskopi konusunda eğitim almış bir cerrah ile birlikte kendi doktorunuzla yapacağınız tıbbi değerlendirme sayesinde safra kesesinin laparoskopik olarak alındığı bu ameliyatın sizin için uygun olup olmadığına karar verebilirsiniz.
Nasıl bir hazırlık gerekir?
- Laparoskopi ameliyatı öncesinde yapılması gereken muhtemel hazırlıklar aşağıda sıralanmıştır ancak her hasta ve doktorun kendine has bir durumu olduğundan, ortaya farklı tablolar çıkabilir:
- Ameliyat öncesi hazırlık, yaş ve tıbbi duruma bağlı olarak, kan değerleri, tıbbi değerlendirme, göğüs röntgeni ve EKG gerektirir.
- Cerrah, sizinle birlikte olası risk ve faydaları değerlendirir ve daha sonra ameliyat için sizin yazılı onay vermeniz gerekir.
- Ameliyattan önceki gece yarısından sonra, hiçbir şey yememeli ve içmemelisiniz. Yalnızca cerrahın ameliyat sabahı biraz su ile alabileceğinizi söylediği ilaçları alabilirsiniz.
- Aspirin, kan inceltici ilaçlar, anti-inflamatuvar ilaçlar (arthritis ilaçları), ameliyattan birkaç gün ya da bir hafta öncesinde geçici olarak kesilmelidir.
- Diyet ilaçları ameliyattan önceki iki hafta boyunca alınmamalıdır.
- Sigarayı bırakın ve size yardımcı olması için evde ihtiyacınız olan düzenlemeleri yapın.
Safra kesesinin laparoskopik olarak alındığı ameliyat nasıl yapılır?
- Genel anestezi uygulanır ve ameliyat boyunca hasta uykuda kalır.
- Kanül (dar, tüp şeklinde alet) kullanarak cerrah göbek deliği bölgesinden karna girer.
- Özel bir kameraya bağlı olan laparoskop (küçük bir teleskop) kanül aracılığı ile içeri sokulur böylece cerrah hastanın iç organlarını televizyon ekranından büyütülmüş olarak görebilir.
- Diğer kanüller, cerrahın safra kesesini çevre dokulardan dikkatle ayırabilmesi ve açıklıklardan birini kullanarak dışarı çıkarabilmesi için vücuda sokulur.
- Safra kanallarında bulunabilen taşların yerini ya da yapıları belirlemek için, pek çok cerrah kolanjiyografi kullanır.
- Ana safra kanalında bir ya da daha fazla taş bulunursa, cerrah bunları özel bir endoskop ile çıkarabilir, ikinci bir minimal invazif ameliyatla daha sonra çıkarmayı tercih edebilir ya da tüm taşları çıkarmak için o sırada ameliyatı açık bir ameliyata dönüştürebilir.
- Safra kesesi çıkarıldıktan sonra, küçük insizyonlar bir ya da iki dikişle veya bant ile kapatılır.
Ameliyat laparoskopik gerçekleştirilemezse ya da tamamlanamazsa ne olur?
Çok az sayıda hastaya laparoskopik metot uygulanamamaktadır. “Açık” prosedür uygulama ya da bu metoda yönelme olasılığını arttıran faktörler arasında obezite, ciddi yara dokusuna neden olan daha önceden geçirilmiş bir karın ameliyatı hikayesi, organların görülemiyor olması ya da ameliyat sırasında kanama sayılabilir.
Açık ameliyat yapma kararı, ameliyat öncesinde ya da sırasında cerrah tarafından verilen bir karardır. Cerrah, laparoskopik prosedürden açık ameliyata geçmenin daha güvenli olduğunu düşünüyorsa, bu bir komplikasyon olarak değil mantıklı bir karar olarak değerlendirilir. Açık ameliyata geçme kararı kesinlikle hastanın güvenliği için verilir.
Safra kesesi ameliyatından sonra neler beklenilir?
- Safra kesesinin alınması ciddi bir karın ameliyatıdır ve sonrasında belli bir düzeyde ağrı görülecektir. Bulantı ve kusma sık yaşanan durumlardır.
- Sıvılar ya da bir diyet tolere edildiğinde, hasta laparoskopik safra kesesi ameliyatını geçirdiği gün ya da ertesi gün taburcu edilir.
- Faaliyetler hastanın kendini nasıl hissettiğine bağlıdır. Hastadan yürümesi istenir. Ameliyattan sonraki gün hastalar kıyafetlerini çıkarabilir ve duş alabilir.
- Araba kullanma, merdiven çıkma, ağırlık kaldırma ya da çalışma gibi çeşitli normal faaliyetlere muhtemelen bir hafta içerisinde başlayabilirler.
- Hasta eve döndüğünde genellikle iyileşme progresiftir.
- Ateş başlangıcı, sarı deri ya da gözler, gittikçe kötüleşen karın ağrısı, şişlik, devamlı bulantı, kusma ya da insizyondan akıntı bir komplikasyonun habercisi olabilir. Bu gibi durumlarda doktorunuzla irtibata geçmelisiniz.
- Safra kesesinin laparoskopik olarak alındığı tip bir ameliyat geçiren hastaların çoğu, ameliyatın ertesi günü taburcu edilirler. Hatta bazıları ameliyat oldukları gün içerisinde evlerine gönderilirler.
- Hastaların çoğu, yaptıkları işe bağlı olarak laparoskopik ameliyattan sonra yedi gün içerisinde işlerine dönebilirler. İdari ya da masa başı işi yapan hastalar birkaç gün içerisinde işlerine dönebilirken, manuel güç ya da ağır yük kaldırma gerektiren işlerde çalışanlar daha uzun sürede işlerine dönebilirler.
- Açık ameliyat geçirenlerin normal faaliyetlerine dönmesi ise dört ila altı haftayı bulur.
- Ameliyattan iki hafta sonrası için cerrahınızdan randevu alın.
Ne tür komplikasyonlar görülebilir?
- Her ameliyatın çeşitli riskleri vardır ancak laparoskopik safra kesesi hastalarının büyük bir çoğunluğunda çok az komplikasyon görülmüş ya da hiç görülmemiştir, yine pek çoğu normal faaliyetlerine çabuk dönmüşlerdir. Gerek laparoskopik gerekse açık, her tür ameliyattan önce doktorunuza o alandaki eğitim ve tecrübesini sormayı unutmayın.
- Laparoskopik kolesistektomi komplikasyonları sık görülmez, ancak bu komplikasyonlar arasında kanama, enfeksiyon, pnömoni, kan pıhtılaşması ya da kalp problemleri sayılabilir. Ana safra kanalı ya da ince barsak gibi komşu yapılar istenmeyen hasarlar görebilir ve bu durumun giderilmesi için ayrı bir ameliyat gerekebilir. Karaciğerden barsağa giden safra kanallarından istenmeyen hasarlanma sonucunda safra sızması nadir olarak görülür.
- Pek çok çalışmanın sonucuna göre, laparoskopik safra kesesi ameliyatı için komplikasyon oranı, gerekli eğitimi almış bir cerrah tarafından gerçekleştirildiğinde, açık safra kesesi ameliyatı komplikasyon oranlarından çok daha düşüktür.
Ne zaman doktorunuzu aramalısınız?
- 39 derecenin üzerinde devamlı ateş
- kanama
- gittikçe artan karın şişliği
- ilaçlarınızın azaltamadığı bir ağrı
- devamlı bulantı ve kusma
- titreme/üşüme
- devamlı öksürük ya da nefes kesilmesi
- herhangi bir insizyondan cerahatli akıntı
- insizyon etrafında gittikçe artan ya da büyüyen kızarıklık
- sıvı ya da katı bir şey yiyememe