Dicle-Fırat nehir sistemi
Dicle-Fırat nehir sistemi , güneybatı Asya'nın büyük nehir sistemi . O içerir ülkenin kalbinde kabaca paralel yollar izleyen Dicle ve Fırat nehirleri Orta Doğu . olarak bilinen tanımladıkları bölgenin alt kısmı Mezopotamya (Yunanca: Nehirler Arası Ülke), uygarlığın beşiklerinden biriydi.
Dicle ve Fırat nehir havzası Dicle ve Fırat nehir havzası ve drenaj ağı. Ansiklopedi Britannica, Inc.
İki nehrin kaynakları Türkiye'nin doğusunda birbirinden 50 mil (80 km) uzaklıkta bulunur ve kuzeydoğudan güneydoğuya doğru ilerler. Suriye ve Irak Basra Körfezi'nin başına kadar. toplam uzunluğu Fırat (Sümerce: Buranun; Akadca: Purattu; İncil'de: Perath; Arapça: Al-Furāt; Türkçe: Fırat) yaklaşık 2,800 km'dir. Dicle (Sümerce: Idigna; Akadca: Idiklat; İncil'de: Hiddekel; Arapça: Dijlah; Türkçe: Dicle) yaklaşık 1,180 mil (1,900 km) uzunluğundadır.
Nehirler genellikle üç kısımda tartışılır: üst, orta ve alt sıraları. Üst sıralar doğudaki vadiler ve geçitlerle sınırlıdır. Anadolu nehirlerin kaynaklarından indiği, deniz seviyesinden 6.000 ila 10.000 fit (1.800 ila 3.000 metre) yükseklikte uzanır. Onların orta kursları çapraz Kuzey Suriye ve Irak'ın yaylaları, sözde Kürt Escarpment'in eteğinde 1.200 fit (370 metre) ile nehirlerin orta Irak ovasına boşaldığı 170 fit (50 metre) arasında değişen yüksekliklerde. Son olarak, alt sıraları bunun karşısında kıvrılır. alüvyon ovası , her iki nehir ortaklaşa yarattı. Al-Qurnah'da nehirler, Irak'ın güneydoğu köşesinde denize dökülen Shatt al-Arab'ı oluşturmak için birleşir.
Fiziksel özellikler
Genel Değerlendirmeler
Yakınlarda yükselen Dicle ve Fırat, üst rotalarında, Türkiye-Suriye sınırının yakınında maksimum 250 mil (400 km) mesafeye kadar keskin bir şekilde ayrılır. Orta sıraları yavaş yavaş birbirine yaklaşır, doğu Türkiye, kuzey Irak ve aşırı kuzeydoğu Suriye'de Al-Cezire (Arapça: Ada) olarak bilinen, çoğunlukla çorak kireçtaşı çölünden oluşan bir üçgeni sınırlar. Orada nehirler kayalarda derin ve kalıcı yataklar kesmiştir, bu nedenle rotaları tarih öncesi çağlardan bu yana yalnızca küçük değişikliklere uğramıştır. Al-Cezire'nin kuzeydoğu kenarı boyunca, Dicle, antik çağların yağmurla beslenmiş kalbini boşaltır. Asur , güneybatı sınırı boyunca Fırat gerçek çölü geçer.
Fırat Nehri, Khān al-Baghdādi, Irak Kuzey-orta Irak'ta El-Cezire platosunun kenarında, Khan al-Baghdādī'de Fırat Nehri. Nik Wheeler
Irak'ın Sāmarrāʾ ve Al-Ramādī kasabalarının güneyindeki alüvyon ovasında, her iki nehir de, bazıları insan müdahalesinin bir sonucu olarak, bin yıl boyunca büyük değişimler geçirdi. 7.000 yıllık sulama Alüvyon üzerinde yapılan çiftçilik, doğal setler, fosil menderesler, terk edilmiş kanal sistemleri ve binlerce antik yerleşim alanından oluşan karmaşık bir manzara yarattı. Antik çağların kasaba ve şehirlerinin kalıntılarının altında bulunduğu yükseltilmiş höyüklerin yeri. Babil ve Sümer — çoğu zaman günümüz su yollarıyla hiçbir ilgisi yoktur. El-Fellüce ve Irak'ın başkenti Bağdat civarında, nehirleri ayıran mesafe yaklaşık 30 mil (50 km)'ye düşürülmüştür, o kadar küçüktür ki, baraj yapılmadan önce, sel suları Fırat'tan genellikle Dicle'deki başkente ulaştı. Esnasında Sasanca dönem (3. yüzyılbu), ayrıntılı bir mühendislik başarısı, bu dar boğaz boyunca iki nehri gezilebilir beş kanalla ( linkedsā, Ṣarṣar, Malik, Kūthā ve Shaṭṭ al-Nīl kanalları) birbirine bağladı ve Fırat suyunun Dicle'ye boşalmasına izin verdi.
Bağdat'ın güneyinde nehirler çok zıt özellikler gösterir. Dicle, özellikle ondan sonra izdiham silt yüklü Diyālā Nehri ile Fırat'tan daha büyük bir hacim taşır; alüvyonu keser; kıvrımlı menderesler oluşturur; ve modern zamanlarda bile büyük sellere ve bunun sonucunda doğal set inşasına maruz kalmıştır. Sadece aşağıda el-kut Dicle, akışlı sulama için musluk açmaya izin verecek kadar ova üzerinde yeterince yükseğe biniyor mu? Fırat ise yatağını alüvyonlu ovanın oldukça yukarısında inşa eder ve tarih boyunca Mezopotamya sulamasının ana kaynağı olarak kullanılmıştır.
Şimdi Dicle'nin bir kolu olan, ancak eski zamanlarda bu nehrin ana yatağı olan Gharrāf Nehri, Al-Nāṣiriyyah'ın altında Fırat'a katılır. Güney alüvyon ovasında, her iki nehir de bataklıklardan akar ve Fırat, açık bir su şeridi olan Al-Ḥammār Gölü'nden akar. Son olarak, Fırat ve Dicle birleşir ve Şattü'l-Arap olarak Basra Körfezi'ne akar.
Fırat fizyografisi
Fırat'ın ana su kaynakları, Türkiye'nin kuzeydoğusundaki Ermeni Yaylası'ndaki Murat ve Karasu nehirleridir. 20. yüzyılda su kontrol projeleriyle önemli ölçüde değiştirilmişler, Keban Barajı'nın (1974'te tamamlandı) derin bir vadiyi kapladığı Elazığ yakınlarındaki Keban'da Fırat'ı oluşturmak için birleşiyorlar. Nehir içinden geçer Toros Dağları ve her ikisi de 1980'lerde inşa edilen Karakaya ve Atatürk barajları yoluyla güneydoğu Türkiye'nin yüksek ovasına (antik Kommagene krallığının yeri) iner. Atatürk Barajı büyük bir sulama projesini besliyor. Güneybatıya doğru aktıktan sonra sadece 160 km doğusunda bir noktaya Akdeniz Fırat, güneye ve güneydoğuya doğru kıvrılarak Suriye'nin görece çorak bir parçası haline geliyor ve ekilebilir taşkın yatağının genişliği birkaç milden fazla değil. Fırat Barajı (1973'te tamamlandı), Al-Thawrah (Ṭabaqah) şehrinin yukarısında, Al-Asad Gölü (Esad Gölü) olan büyük bir rezervuar su tutuyor. Barajın altında, azalan akış, Balīkh ve Hābūr nehirleri tarafından tamamlanır. Her iki kolun da kuzey kesimlerinde bol miktarda yağış, eski zamanlarda büyük şehirlerin kurulmasına izin verdi ve şimdi yoğun tarımı destekliyor.
Fırat, Hābūr ile birleştiği noktadan Abū Kemalal'e kadar geniş bir tarım bölgesinden geçer. Irak sınırının altında, nehir bir kez daha kireçtaşı kayalıkları arasında bir alüvyon şeridine daralır. Hadīthah Barajı'nın oluşturduğu rezervuar, antik 'nah kentini ve düzinelerce küçük yerleşim yerinin yanı sıra orta Fırat'ın tarım üssünün büyük bir bölümünü sular altında bıraktı. Hīt'in altında nehir genişlemeye başlar ve sulama artar.
Al-Ramādī'nin altındaki nehrin hemen güneyinde, her ikisi de fazla Fırat suyunun kontrollü kaçışla yönlendirildiği büyük çöküntüler olan Al-Habbāniyyah ve Al-Milh Gölleri yer alır. Bir kanal, Al- Alabbāniyyah Gölü'nü nehrin kuzeyindeki Al-Tharthār Gölü'ne bağlar ve bu da kanal yoluyla Dicle'den taşar. Al-Ramādī ve Al-Hindiyyah arasında - yaklaşık 140 mil (225 km) mesafe - tüm ana kontrollü sulama kanallarının yanı sıra pompalama tesislerinin çoğunun ağızlarıdır. Al-Hindiyyah yakınlarında nehir, Al-Hillah ve Al-Hindiyyah olmak üzere iki kola ayrılır ve her biri yüzyıllar boyunca sırayla nehrin ana akışını taşımıştır. bir baraj Al-Hindiyyah'da 19. yüzyılın sonlarında çöken (suyu yönlendirmek için alçak bir baraj) 1908'de bugünkü yapı ile değiştirildi. Al-Hindiyyah şubesi birkaç yıldır ana kanal olmuştur. Çok sayıda kanala ayrılan Al-Ḥillah dalı, doğu ve güneydeki çöl alanlarında ekime izin verecek şekilde genişletildi. Al-Kifl'in altında, daha önce kontrol edilemeyen ve bataklıklarda dağılma eğiliminde olan Al-Hindiyyah, düzenlenmiştir ve şimdi büyük ölçekli pirinç üretimini desteklemektedir. Al-Nāṣiriyyah'ın altında nehir bataklıklara akar ve ardından Shatt al-Arab'ı oluşturmak için Al-Qurnah'da Dicle'ye katılır. Birkaç büyük sulama, drenaj ve tuzdan arındırma projesi hükümet tarafından durduruldu. İran-Irak Savaşı 1980'lerde, Basra Körfezi Savaşı (1990–91) ve ardından 1990'larda Irak'a uygulanan ticaret ambargosu. sırasında bu işlevlerde de aksaklıklar olmuştur. Irak Savaşı (2003-11).
Paylaş: