Sıra dışı bir dönemden geçiyoruz… Böyle zamanlarda gündemi takip etmek ve güvende olabilmek adına önlemler almak her birimiz için yaşamsal öneme sahip. Tüm aile üyelerinin uzun süreler bir arada olduğu bu dönemde çocuklarla geçirilen zamanın kalitesi ve önemi daha da artmakta. Özellikle çocukların yanında konuşulan ve izlenen içeriklere dikkat etmekte fayda var. Belirsizlik pek çoğumuz için kaygı verici. Ebeveynlerin bu süreçte duygu ve hislerini yönetmekte güçlük çektiğini gören çocuklar için durum daha da zorlaştırıcı olabiliyor.
Yaşadığı bu belirsizliği daha öngörülebilir somut bir hale getirmek çocuklarımız için ‘‘güven ve güç’’ duygusu hissetmesi açısından önemli. Çocuklar yoğun duygularını somutlaştırdıkça, duygu durumlarını düzenlemeleri, sakinleşmeleri ve gevşemeleri çok daha kolay oluyor. Daha da önemlisi kontrollü duygu yaşamak farkındalıklarını arttırıyor. Bunu ise oyun oynayarak, çizerek ve yazarak somut hale getiriyorlar.
Somutlaştırmaya yardımcı olması açısından birkaç örnek etkinlik verecek olursak;
- Sence Corona virüsü neye benziyor, haydi çizelim mi?
- Şimdi bu kadın/erkek Corona virüsünü nasıl komik yapabiliriz?
- Corona virüsüne bir mektup veya not yazmak ister misin?
- Corona’yı yenen bir kahraman olduğunu düşün ve resmini çizmeye ne dersin? Nasıl bir kahraman olurdun? Hangi güçlü özelliklerin onu yenerdi?
- Bu dönemin bittiğini düşündüğünde kendini nasıl hissediyorsun? vb. olabilir.
Soruları ve etkinlikleri bu şekilde çoğaltmak mümkün. Bir de bu etkinliklere ek olarak metaforun sihrinden de faydalanabiliriz. Andrew Ortony ‘in basitçe metafor anlatımına göre; “ metaforlar ifade edilemeyeni şekillendirir. Somut olmayan karmaşık ve hayattaki ilişkisel yönleri göstermek için günlük somut şeylerden faydalandıklarından hatırlanabilirdirler” der.
Koçluk sırasında sıklıkla faydalandığım metafor sihrini, Corona virüsüne uyarlayarak, sohbet şeklinde de duyguları somutlaştırabiliriz. Birkaç örnek verecek olursam;
- Corona virüsü sana ne hissettiriyor? Neye benziyor? Nerede?
- Büyük mü, küçük mü? Rengi var mı, varsa ne renk? Ses duyuyor musun?
- Koku var mı? Peki, bu metaforda (benzetilen şeyde) neyi değiştirmek istersin? Nasıl?
- Bunu yaptığında (değiştirdiğinde) ne hissedeceksin?
gibi temsil sistemlerinden soruları çoğaltmak mümkün tabii. Bundan sonrası tamamen yaratıcılığınıza kalmış. Bir de çocuğunuz da gönüllüyse evde yönlendirmeli oyunlar da oynayabilirsiniz. Yaratıcı drama gibi; Corona virüsü, kahraman, hasta olmayan insanlar vs. olabilir.
Çocuğun içsel kaynaklarına odaklanması, gelecekteki umut dolu süreci fark etmesi açısından önemli. Bu tarz soru ve oyunlarla çocukların kaybetmiş olabilecekleri güç ve kontrol duygularını oyun içinde kazandırmak ve güçlü yanlarını onlara anımsatmak, şimdi yaşadığı veya gelecekte yaşayacağı zorlu durumlarla başa çıkabilmesi adına destek niteliği taşımaktadır.
Bunun yanında yoga, meditasyon, bilinçli farkındalık egzersizleri ve nefes egzersizleri yapmak bunları günlük rutinlere dahil etmek şu an evlerde bulunan herkese iyi gelecektir. Çocuklarımızın duygu durumlarını düzenlemeyi, gevşemeyi, duygularını fark etmeyi, güven duymayı, sakinleşebilmeyi ve anda kalabilmeyi öğrenmeleri bu süreçte önem arz ediyor.
Her türlü oyun çocukta bütünsel olarak bu dönemde istenmeyen (olumsuz, travmatik) enerjinin dışavurumu için mükemmeldir.
Bir de unutmadan, bu süreçte evlerde bulunan bizler için de kendimizde yaratacağımız gelişim ve değişim önce evimizi sonra dünyamızı aydınlatacaktır. Çocuklarımız ise geleceğimiz, ne verirsek onu alır ve onu yaşarlar. Gelecek sizin elinizde, sahip çıkın…
Sevgi ÇİMER
ACC Bütünsel Gelişim Koçu