Brucella bakterilerin sebep olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Bu bakteriler
ilk önce hayvanlar arasında geçiş yaparlar ve birçok değişik omurgalı hayvanlarda
hastalıklara sebep olurlar. Değişik Brucella türleri, koyun, keçi, sığır, geyik,
domuz, köpek ve diğer öteki hayvanları etkilerler. İnsanlar bu bakteriler tarafından
bulaşık olan bu hayvanlarla ve bu hayvanlardan üretilen çeşitli ürünlerle yapılan
temaslar sonucu hastalığa yakalanırlar. İnsanlarda Brucella ateş, terleme, başağrıları,
sırt ağrıları ve fiziksel zayıflıklar göstererk gribe benzer bir çok belirtilere
sebep olabilir. Merkezi sinir sistemini ve kalp zarını etkileyen ciddi enfeksiyonlar
oluşabilir. Brucella ayrıca kronik denilen uzun süren ve tekrar tekrar oluşan
ateş, eklem ağrısı ve halsizliklere sebep olabilir.
Brucella ne kadar yaygındır?
Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş ülkelerde yılda 100-200 Brucella
vakası olurken, hastalık kontrol programlarının hayvanlar arasındaki hastalık
miktarlarını azaltamayan ülkelerde çok yaygın olabilir.
Brucella genellikle hangi ülkelerde bulunur?
Her ne kadar Brucella dünyanın her yerinde bulunursa da, iyi standardize edilmemiş,
etkili bir halk sağlığı ve evcil hayvan sağlığı proğramı uygulamayan ülkelerde
daha yaygındır. Şu anda listelerde yüksek risk olarak gösterilen ülkeler Akdeniz
havzasında, (Portekiz, İspanya, Güney Fransa, İtalya, Yunanistan, Türkiye, Kuzey
Afrika), Güney ve Orta Amerika, Doğu Avrupa, Asya, Afrika Karayipler ve Orta
Doğudur. Bu bölgelrde üretilen ve "Köy Peyniri" olarak bilinen pastörezi
edilmeden (Kaynatılmadan) yapılmış peynirler yerli ve yabancılar için belirli
bir riski temsil etmektedir.
Brucella insana nasıl bulaşır?
Brucella insanlara üç şekilde bulaşır:
1. Brucella ile bulaşık herhangi bir şeyi yemek veya içmekle.
2. Brucella mikrobu teneffüs edilerek.
3.Deri üzerindeki yaralardan bakterilerin vücuda girmesiyledir.
En yaygın bulaşma yolu Brucella ile bulaşmış süt ürünlerini yemek ve içmekle
bulaşır. Koyun, keçi, sığır ve develer Brucella ile bulaştıkları zaman, onların
sütleride bakteriler ile bulaşmışlardır. Eğer sütler pastöreze edilmezse (kaynatılmazsa),
bu sütü içen veya bundan yapılan peyniri yiyen insanlara bu bakteriler bulaşır.
Brucella mikroplarının tenefüs edilmesi pek yaygın bir bulaşma yolu değildir,
fakat labaratuvar gibi yerlerde çalışarak Brucella mikrobu kültürü ile uğraşan
insanlar için önemli bir tehlike arzetmektedir. İçe çekme (inhilasyon) ,yani
teneffüs edilerek, bulaşmanın önemli bir yüzdesi kesimhanelerde çalışan insanlarda
önem arzetmektedir. Deri üzerindeki yaralardan geçerek insana bulaşma, kesimhanelerde,
et paketleme işinde çalışanlar ve veterinerlik hizmetlerinde çalışanlar için
problem olabilir.
Avcılar vurdukları geyiği,veya diğer vahşi hayvanları temizledikleri zaman
cilt üzerindeki yaralardan Brucella mikrobunu alabilirler
Brucella insandan insana geçebilirmi?
İnsandan insana Brucellanın yayılması çok nadirdir. Anneler emzirme sırasında
enfeksiyonu bebeklerine geçirebilirler. Ayrıca cinsel yollarla bulaşmayla ilgili
raporlar vardır. Cinsel yolla ve emzirme ile bulaşma için, eğer bebek yada risk
altındaki kişiye Burucella tedavisi verilirse, bulaşma riski 3 gün içinde yok
edilebilir. Her ne kadar yaygın değilse de doku nakilleriylede bulaşma oluşabilir.
Enfeksiyonu önlemenin bir yolu varmıdır?
Evet vardır. Pastörize edilmemiş sütü, ve bu sütten yapılmış peyniri veya
dondurmayı yemeyiniz. Eğer seyahat halindeyseniz ve ürünün pastörize edilip
edilmediğinden emin değilseniz, yemeyiniz. Avcılar ve çobanlar veya hayvanların
iç organları ile uğraşan insanlar lastik eldiven giymelidirler. İnsanlar için
Brucella ya karşı bir aşısı yoktur.
Brucella teşhisi konulmuş bir köpek, sahibi içinde
bir riskmidir?
B. canis köpekleri etkileyebilen bir Brucella türüdür. Bu türler zaman zaman
insanlara transfer edilebilir, fakat köpek enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu
insanların hastalanmasıyla sonuçlanmaz. Her ne kadar bulaşık kan ve bulaşmış
hayvanlarla uğraşan veterinerler risk altında isede, hayvan sahiplerinin risk
altında olduğu pek düşünülmez. Çünkü, hayvan sahipleri kan, sperma ve köpeğin
plesentası (son) ile pek temas halinde değilllerdir. Bir kaç günlük tedaviden
sonra bakteri hayvandan temizlenebilir; buna rağmen yeniden bulaşma çok yaygındır
bazı hayvan vücüt sıvıları haftalarca bulaşıcı olabilir.
Brucella nasıl teşhis edilir?
Brucella kan örneğinde veya kemik iliğinde Brucella mikrobunun bulunmasıyla
ancak labaratuvarda teşhis edilebilir. Ayrıca bakteriye karşı kanda antikor
taraması yapılabilr. Eğer bu metod kullanılırsa iki haftalık aralarla iki kan
örneği alınmalıdır.
Brucellanın tedavisi varmıdır?
Evet, Fakat tedavi zor olabilir. Doktorlar etkili bir antibiyotik verebilirler.
Tedavi zamanlama ve hastalığın ciddiyetine bağlı olarak bir kaç haftadan bir
kaç aya kadar sürebilir.
6.Brucella Grubu Mikroorganizmaların Çevre Şartlarına
Dayanıklılığı Nasıldır? Diğer bir Deyişle tuzlu peynirde mikrop ölürmü?
Brucella grubu mikroorganizmalar genellikle konakçı hayvan dışında çoğalmazlar.
Fakat ortamın ısı, nem ve asitlik değerlerine bağlı olarak değişik sürelerde
canlılıklarını sürdürürler. Brucella mikroorganizmaları direkt güneş ışığı,
dezenfektanlar, pastörizasyon ve kuru şartlara duyarlıdır. Güneş ışığında 1-12
saatte, 60 Cde 10 dakikada, 100Cde hemen
ölürler. Çeşme suyunda 4-8Cde birkaç ay, 0Cde 2.5 yıl, dondurulmuş dokularda
birkaç yıl, nemli toprakta 60 gün ve 20Cde % 40 nemli ortamda 144 gün canlı
kalabilirler. İdrarda 30 gün, atık fötuslarda en az 75 gün ve uterus akıntılarında
200 günden fazla canlı kalabilir. Enfekte dışkı materyali ile bulaşık altlıkta
56-61Clerde 4.5 saatte tahrip olur. Çiğ sütten yapılan
tuzsuz krema yağında buzdolabında 142 gün, %10
tuz içeren salamura peynirde 45 gün, %17
tuz içerende ise 1 ay canlı kalır. Etin normal dinlendirilmesi süresince
oluşan pH değişikliği (asitlik) ette bulunabilecek Brucella mikroorganizmalarını
öldürmeye yeterlidir.