Yıldızlara baktığınızda ne düşünüyorsunuz? Yalnız olmayabileceğimizi mi? Ne kadar uzakta olduklarını mı? Uzay hakkında merak edilecek çok şey var. Gerçek şu ki, uzayla ilgili tüm cevaplara sahip değiliz. Çok geniş ve güzel olduğunu biliyoruz, ancak hala ne kadar geniş (ya da güzel) olduğundan emin değiliz. Uzayın en ilginç ve en şaşırtıcı gerçekleri yazımız işte bunları ele alıyor.
Uzayın en ilginç ve şaşırtıcı gerçekleri
Uzayla ilgili bildiğimiz bazı şeyler var ancak bunlar düpedüz akıl almazlar. Aşağıda, uzayla ilgili en şaşırtıcı gerçeklerden bazılarını derledik. Böylece yıldızlara baktığınızda artık onlardan daha çok etkilenebileceksiniz.
Nötron yıldızları saniyede 600 kez dönebilir
Nötron yıldızları, yüksek kütleli yıldızların evrimlerinin sonuna ulaştığı noktalardan biridir. Süpernova yıldızının patlamasıyla çöken çekirdekten doğarlar ve ardından fiziksel yapılarının bir sonucu olarak son derece hızlı bir şekilde dönerler. Nötron yıldızları doğduktan hemen sonra saniyede 60 kez döner. Bazı şartlar sağlandığında ise bu oran saniyede 600 rotasyona çıkar.
Uzay tamamen sessizdir
Ses dalgaları içinden geçmek için bir ortama ihtiyaç duyar. Boşlukta hiçbir atmosfer olmadığından, yıldızların arasındaki alem ürkütücü sessizliğini daima korur.
Bununla birlikte, atmosferi ve hava basıncı olan gezegenler sesin iletimine izin veriyor. Bu nedenle Dünya'da ve diğer gezegenlerde hala yeterince gürültü var.
Bilinen evrende sayısız yıldız var
Temel olarak evrende kaç yıldız olduğu hakkında hiçbir fikrimiz yok. Şu anda kendi galaksimiz Samanyolu üzerinde kaç tane yıldız olduğunu ancak tahmin edebiliyoruz. Sonrasında da bu sayıyı evrendeki galaksilerin tahmini sayısıyla çarpıyoruz. Bütün bu matematikten sonra, NASA yıldızların sayısının hesaplanamadığına ulaşıyor. Çünkü zilyon sayılamayan bir miktardır.
Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde yapılan bir çalışma, evrendeki yıldız sayısı tahminlerini 70 sekstilyona çıkardı. Başka bir deyişle, bu 70.000 milyon milyon milyondur.
Apollo astronotlarının Ay'daki ayak izleri en az 100 milyon yıl orada kalacak
Ay'ın atmosferi olmadığı için Apollo astronotlarının uydu üzerindeki ayak izlerini aşındıracak veya yok edecek bir rüzgar ya da su yok. Bu da astronotların, uzay izcisinin ve uzay aracının izlerinin ve atılan materyallerin Ay'da çok uzun süre korunacakları anlamına geliyor.
Ama elbette sonsuza dek orada kalamazlar. Ay hala dinamik bir ortam. Aslında sürekli "mikro meteoritler" ile bombardıman ediliyor, bu da Ay'ın aşınmasının hala çok yavaş bir şekilde gerçekleştiği anlamına geliyor.
Güneş Sistemi'nin kütlesinin yüzde 99'unu Güneş oluşturur
Güneş her saniye yaklaşık 600 milyon ton hidrojeni helyuma dönüştürüyor. Bu da teknik olarak kendisini bir "G-tipi ana sekans yıldızı" yapar. Ayrıca, yaklaşık 4 milyon ton maddeyi yan ürün olarak enerjiye dönüştürüyor.
Güneş öldüğü zaman kırmızı bir dev olacak ve Dünya'yı ve üzerindeki her şeyi saracak. Ama hemen endişelenmeyin: Bu olay 5 milyar yıl daha olmayacak.
Güneş'ten Dünya'ya her saat çarpan enerji bir yılda kullandığımızdan fazladır
Güneş enerjisi kullanımı, son 15 yılda her yıl yüzde 20 oranında arttı. Yale Environment 360'a göre, Dünya, 2017'de Güneş enerjisi kapasitesini yüzde 30 oranında yükseltti. Yani sadece o yıl 98.9 gigawatt Güneş enerjisi üretildi.
Başta çok büyük bir sayı gibi görünmesine rağmen, bu miktardaki enerji yalnızca Dünya'nın yıllık elektrik kullanımının yüzde 0,7'sini karşılamaktadır.
Aynı tip iki metal uzayda birbirine temas ederse sonsuza dek yapışık kalır
Bu şaşırtıcı etkiye soğuk kaynak deniyor. Çünkü metal parçalarındaki atomlar farklı tip metal parçalarına ait olduklarını bilemezler. Bu yüzden topaklar birbirine bağlanır.
Bu durum Dünya'da olmaz çünkü parçaları birbirinden ayıran hava ve su var. Bu bilgi uzay aracı yapımında bolca kullanılıyor. Gelecekte uzay boşluğuna inşa edilecek metal tabanlı yapılarda da önemli olacak.
Güneş Sistemi'ndeki en büyük göktaşı Ceres adında bir uzay kayasıdır
Bazen bir cüce gezegen olarak adlandırılan bu göktaşının çapı yaklaşık 965 kilometredir. Mars ve Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı'nın en büyük üyesi ve kuşağın kütlesinin üçte birini oluşturuyor. Ceres'in yüzey alanı yaklaşık olarak Hindistan veya Arjantin'in yüz ölçümüne eşittir.
Mürettebatsız uzay aracı Dawn, Ceres'in yörüngesindeki görevini yeni tamamladı ve asteroit hakkındaki anlayışımızı tamamen değiştirmemize yardımcı oldu.
Venüs'te bir gün Dünya'da bir yıldan uzun
Venüs'ün bir tam döngüyü tamamlaması yaklaşık 243 Dünya günü sürüyor. Yani oldukça yavaş bir eksen dönüşüne sahip. Eğer bu yeterince şaşırtıcı değilse, Venüs'ün Güneş'in etrafındaki bir devrini tamamlamasının Dünya'dan daha kısa sürdüğünü de belirtelim: 226 Dünya günü.
Yani Güneş 117 günde bir yükselir, bu da Güneş'in her yıl sadece iki kez yükseleceği anlamına geliyor ve o an aslında aynı günde oluyor. Venüs de saat yönünde döndüğü için Güneş batıdan doğar ve doğudan batar.
Jüpiter'in Kırmızı Lekesi daralmaktadır
Jüpiter'in ünlü Kırmızı Leke'si son birkaç on yıldır küçülüyor. Gezegendeki bu kırmızı nokta bir fırtınadır ve başta içine üç Dünya'nın sığabileceği kadar büyüktü. Şimdi sadece bir Dünya bu alanın içine sığabiliyor.
İlginçtir ki, fırtınanın eni daralırken, aslında boyu uzamaktadır. 2018 itibariyle bilim adamları hala bu fenomenin neden gerçekleştiğini bilmiyor. Ancak bazıları bunun, yönünü ya da konumunu değiştiren Jüpiter'deki jet akımları ile alakalı olabileceğini düşünüyor.
Satürn'ün uydularından biri iki tonludur
Satürn'ün 62 uydusundan biri olan Iapetus, aslında oldukça eşsiz bir gök nesnesidir. Bu uydunun çok belirgin iki tonlu bir rengi var, bir tarafı diğerinden çok daha koyu.
Bu garip olay Güneş Sistemi'ndeki diğer uydularda görülmüyor. Iapetus'un bu rengi, Satürn'ün diğer uydularına olan pozisyonuyla ilgili. Iapetus, Satürn'ün halkalarının çok dışında yer alıyor. Bu nedenle yörüngesine pek çok uzay atığı çarpıyor ve bu da yüzeyinin kararmasına neden oluyor.
Iapetus'tan daha uzakta ve tamamen karanlık olan başka bir uydu Phoebe ve Satürn'ün etrafında saat yönünde dönüyor. Uydu sürekli olarak parçacıklar tarafından isabet alıyor. Çünkü Iapetus saat yönünün tersine döner ve iki uydu gezegen yüzlerini birbirlerine çevirdiklerinde Iapetus'un bir yüzü Phoebe'den çıkan parçacıklar tarafından vurulur. Bu da Iapetus'un neden tümüyle tek renk olmadığını açıklıyor.
Kuzey Yıldızı'nın konumu zaman içinde değişecek
Polaris yıldızı 13.000 yıl içinde "Kuzey Yıldızı" olmayı bıraktığında navigasyonumuz tuhaflaşacak. Eğer bilmiyorsanız söyleyelim Dünya'nın ekseni "devinim" denilen bir hareket yapıyor. Bu hareket gitgide hafif şekilde eksenimizi eğiyor.
Dünya ekseninin tam bir koni şeklini alması yaklaşık 26.000 yıl sürmektedir. Buna ek olarak, Dünya'nın şu anki "Kuzey Yıldızı" olan Polaris, Dünya devinim hareketini gerçekleştirdikçe konum değiştiriyor.
MÖ 3.000'de Kuzey Yıldızı'nın Alpha Draconis olarak bilinen Thuban yıldızı olduğuna inanılıyordu. Yaklaşık 13.000 yıl sonra yeni Kuzey Yıldız'ı Vega olacak. Ancak toplam 26.000 yıl içinde, Dünya devinimine devam ettikçe Polaris orijinal konumuna geri dönecek.