Sitrik Asit Nedir? Sıhhatiniz İçin Hasarlı mıdır?
Sitrik asit, natürel olarak narenciyede, özellikle limon ve cinslerinde bulunur. Onlara ekşi tatlarını veren bu maddedir. Üretilmiş bir sitrik asit formu; yaygın olarak gıda, paklik maddeleri ve yiyecek desteklerinde katkı maddesi olarak kullanılır. Bununla beraber bu üretilen form, narenciyede natürel olarak bulunanlardan değişiktir. Bu sebeple, sitrik asidin insan sıhhati için hasarlı olup olmadığını merak edebilirsiniz. […]
Sitrik asit, natürel olarak narenciyede, özellikle limon ve cinslerinde bulunur. Onlara ekşi tatlarını veren bu maddedir. Üretilmiş bir sitrik asit formu; yaygın olarak gıda, paklik maddeleri ve yiyecek desteklerinde katkı maddesi olarak kullanılır. Bununla beraber bu üretilen form, narenciyede natürel olarak bulunanlardan değişiktir. Bu sebeple, sitrik asidin insan sıhhati için hasarlı olup olmadığını merak edebilirsiniz. Altta natürel sitrik asit ile üretilen sitrik asit arasındaki değişiklikleri açıklayarak, bu asidin yararları, kullanım yerleri ve güvenliği hakkında bilgiler vermeye çalışacağız.
Sitrik Asit Nedir?
Sitrik asit ilk olarak 1784 senesinde İsveçli bir bilim adamı tarafından limon suyundan elde edilmiştir. Kokusuz ve renksiz olan bu bileşik, 1900’lerin başlarında tahlilcilerin limon suyu ile yaptıkları çalışmalarda, limon suyu şekerden beslendiğinde sitrik asidin siyah küf üretebileceği keşfedilmiştir. Asitli, ekşi tadından dolayı sitrik asit, özellikle içkisiz meşrubatlar, şekerlerde, tat verici ve gözetici bir madde olarak kullanılır. Ayrıca ilaçları stabilize etmek veya gözetmek için virüslere ve bakterilere karşı bir dezenfektan olarak kullanılır. Netice olarak sitrik asit, başlangıçta limon suyundan elde edilen bir bileşiktir. Bugün emin bir kalıptan üretilir ve muhtelif uygulamalarda kullanılır.
Natürel Gıda Kaynakları
Narenciye ve meyve suyu en iyi natürel sitrik asit kaynaklarıdır. Reelinde sitrik sözcüğü Latince sitrus sözcüğünden gelmektedir. Narenciye meyvelerinin misalleri şunlardır:
• Limonlar
• Bilye limonu
• Portakal
• Greyfurt
• Mandalina
• Pomelos
Ayrıca değişik meyvelerde de daha az ölçüde sitrik asit bulunur. Sitrik asit kapsayan değişik meyvelerden kimileri şunlardır:
• Ananas
• Çilekler
• Frambuaz
• Kızılcık
• Kirazlar
• Domates
Domates ve ketçap vaziyetinde olduğu gibi sitrik asidin bulunduğu meyveyi kapsayan meşrubat veya besin mahsullerin de natürel olarak sitrik asit bulunur. Natürel olarak oluşmamasına karşın sitrik asit ayrıca peynir, şarap ve ekşi hamur ekmeğinin bir yan mahsulüdür. Gıdaların ve yardımların bileşenlerinde listelenen sitrik asit, narenciyede natürel olarak bulunmayanları üretmektedir. Bunun sebebi, bu katkı maddesinin narenciye meyvelerinden üretilmesi çok pahalı ve arzın talebin çok altında olmasıdır. Netice olarak limonlar ve değişik narenciye, baskın natürel sitrik asit kaynaklarıdır. Çok az kapsayan değişik meyveler arasında başlıca kirazlar ve domatesler bulunur.
Suni Kaynakları ve Kullanımları
Sitrik asitin özellikleri onu muhtelif sanayiler için ehemmiyetli bir katkı maddesi yapar. Besin ve meşrubatlar, üretilen sitrik asitin takribî % 70’ini, farmasötik ve perhiz dayanaklarının % 20’sini kullanır ve geri kalan % 10’u paklik maddelerini kapsar.
Gıda Sanayisi
Üretilen sitrik asit, dünyadaki en yaygın gıda katkı maddelerinden biridir. Asitli oluşu tadı çoğaldırmak ve içerikleri gözetmek için kullanılır. Gazlı meşrubatlar, meyve suları, toz meşrubatlar, şekerler, dondurulmuş besinler ve bazı süt mahsulleri genellikle üretilen sitrik asit içerir. Zehirli Madde üreten clostridium botulinum bakterilerinin neden olduğu ender, fakat ciddi bir hastalık olan botulizme karşı korunmak için konserve meyve ve sebzelere de ilave edilir.
İlaçlar ve Perhiz Destekleri
Sitrik asit, ilaçlarda ve yiyecek desteklerinde kullanılan endüstriyel bir vasıtadır. Etkin bileşenlerin dengelenmesine ve korunmasına takviyeci olmak için ilaçlara ilave edilir ve çiğnenebilir. Ve ayrıca şurup bazlı ilaçların tadını geliştirmek veya maskelemek için kullanılır. Magnezyum ve kalsiyum vb. mineral destekleri, emilimini arttırmak için sitrat formunda sitrik asit kapsayabilir.
Dezenfeksiyon ve Arınma
Sitrik asit, muhtelif bakteri ve virüslere karşı verimli bir dezenfektandır. Bir test tüpü çalışması, gıda kaynaklı hastalıkların önde gelen bir sebebi olan insan norovirüsünün rehabilitasyonunda veya önlenmesinde tesirli olabileceğini göstermiştir. Sitrik asit, sabun köpüğünde, sert su kirleri, kireç ve pastan temizletmek için genel bir dezenfektan ve arınma maddesi olarak ticari olarak satılmaktadır. Ayrıca quat ve klor ağartıcı gibi ananesel dezenfektan ve paklik mahsullerine daha tehlikesiz bir seçenek olarak görülmektedir. Netice olarak bakıldığında sitrik asit, besin, meşrubat, ilaç ve perhiz destekleri ile paklik ve dezenfekte edici mahsuller için çok doğrultulu bir katkı maddesidir.
Sıhhat Yararları ve Beden Kullanımları
Sitrik asitin bir hayli etkileyici sıhhat bereketleri ve işlevleri vardır. Bu bereketleri ve işlevleri şu biçimde sıralayabiliriz:
Enerjiyi metabolize ediyor: Sitrat yakından ilişkili bir sitrik asit molekülüdür ve sitrik asit döngüsü ismi verilen bir operasyon sırasında oluşan ilk moleküldür. Ve trikarboksilik asit ya da krebs döngüsü olarak da öğrenilir. Vücuddaki bu kimyevi tepkinler yiyecekleri kullanılabilir enerjiye dönüştürmeye takviyeci olur. İnsanlar ve değişik organizmalar enerjilerinin bir haylisini bu döngüden alır.
Yiyecek emilimini artırır: Ek minerallerde muhtelif biçimlerde sitrik asit mevcuttur. Fakat bedeniniz azıcık daha tesirli kullandığı için tüm formlar denk yaratılmamıştır. Sitrik asit, minerallerin biyo yararlanımını arttırır, bedenin onları daha iyi emmesine izin verir. Misalin, kalsiyum sitrat emilim için mide asidi gerektirmez. Ayrıca gaz, kabarıklık veya kabızlık gibi şikâyetlerde yan kalsiyum karbonat denilen başka bir formda olduğundan daha az yan tesiri vardır. Bu sebeple kalsiyum sitrat, mide asidi olan bireyler ve yaşlı erişkinler için daha iyi bir alternatiftir. Eş biçimde, sitrat formundaki magnezyum tamamen emilir ve magnezyum oksit ve magnezyum sülfattan biyo yararlanım sağlar. Ayrıca sitrik asit ayrıca çinko dayanaklarının emilimini çoğaldırır.
Böbrek taşlarına karşı gözetebilir: Sitrik asit potasyum sitrat formunda yeni böbrek taşı oluşmasını önler ve daha evvel oluşanları parçalara ayırır. Böbrek taşları, genellikle böbreklerinizden kaynaklanan kristallerden oluşan katı kütlelerdir. Sitrik asit, idrarınızı taş yaradılışı için daha az uygun hale getirerek böbrek taşlarına karşı gözetir. Böbrek taşları sıklıkla sitrik asit ile potasyum sitrat olarak operasyon görür. Bununla beraber, bu natürel asit gibi narenciye meyvelerinde yüksek besinler harcamak, eş taş önleyici verimler sağlayabilir. Neticede sitrik asit, enerji metabolizmasında, minerallerin emilimine, böbrek taşlarının önlenmesine veya rehabilitasyonuna takviyeci olur.
Güvenlik ve Tehlikeler
Üretilen sitrik asit, Gıda ve İlaç Yöneti FDA tarafından genellikle tehlikesiz GRAS olarak kabul edilir. Uzun zaman çok ölçüde harcandığında, üretilen sitrik asidin güvenliğini inceleyen bilimsel bir çalışma bulunmamaktadır. Yeniden de, alerjik tepkinler bildirilmiştir. Bir raporda kabarıklık ve sertlik ile eklem sızısı, adale ve mide sızısı ve ayrıca dört bireyde, üretilen sitrik asit kapsayan yiyecekleri harcadıktan sonra soluk darlığı olduğu tespit edildiği bildirilmiştir. Aynı semptomlar, limon ve limon gibi asidin natürel formlarını harcayan şahıslarda kollanmamıştır. Analistler, üretilen sitrik asitin bu semptomlardan mesul olduğunu kanıtlayamadıklarını ancak besin ve meşrubatlarda kullanımının daha fazla çalışılmasını önerdiklerini kabul etmişlerdir. Her iki vaziyette de, bilim adamları semptomların büyük ihtimalle bileşiğin kendisinden ziyade sitrik asit üretmek için kullanılan kalıp ile alakalı olduğunu öne sürmüşlerdir. Neticeye bakıldığında raporlanan; üretilen sitrik asitten elde edilen küf harabelerinin alerjilere ve değişik hastalıklara yol açabileceğini, ancak bunun henüz ispatlanmadığını göstermektedir.
Sitrik asit, narenciye meyvelerinde natürel olarak bulunur; ancak besinler, ilaçlar, destekler ve paklik maddelerine genellikle bir cins kalıptan üretilen sentetik versiyonlar ilave edilir. İmal sürecindeki küf yıkıntıları ender vaziyetlerde alerjileri tetikleyebilir, ancak sitrik asit genellikle tehlikesiz kabul edilir.