İçindekiler
- 1 İş Nedeniyle Sürekli Gürültüye Maruz Kalmak
- 2 Yaralanma veya Basınç Değişiklikleri
- 3 İlaçlar ve İşitme Kaybı
- 4 Kronik Hastalık
- 5 Nasıl Duyarız? Kulağın Anatomisi
- 6 Tümörler ve Oluşumlar
- 7 Patlama Sesleri
- 8 Konserler, Yüksek Sesler ve Tinitus
- 9 Kulaklıklar
- 10 Kulak Kiri Birikimi
- 11 Çocukluk Hastalığı
- 12 Doğuştan İşitme Kaybı
- 13 Yaşlanma
İş Nedeniyle Sürekli Gürültüye Maruz Kalmak
Uzun vadede sürekli olarak fazla sese maruz kalmak en bilinen işitme kaybı sebeplerinden biridir. En yaygın sebeplerden biri iş yerindeki makine gibi kaynaklardan gelen gürültülerdir. Motosiklet ve motorlu aygıtlar da zaman içerisinde işitmeye zarar verebilir. Mümkünse gürültülü faaliyetlerden kaçının veya ara vererek çalışın. Kulağınıza uygun kulaklık veya kulak koruyucuları kullanın.
Yaralanma veya Basınç Değişiklikleri
Şiddetli kafa travması orta kulak kemiklerini yerinden oynatabilir veya sinir hasarı oluşturarak kalıcı işitme kaybı ortaya çıkarabilir. Ani basınç değişiklikleri (uçak yolculuğu veya scuba dalışı gibi) kulak zarına, orta kulağa veya iç kulağa zarar verebilir. Kulak zarı genellikle birkaç hafta içerisinde iyileşmektedir. Ciddi iç kulak hasarı vakalarında ameliyat gerekebilir. Kulağınızın içine kulak çubuğu veya diğer nesneler sokmak iyi bir fikir değildir. Bu kulak zarını yırtabilir ve kalıcı hasara neden olabilir.
İlaçlar ve İşitme Kaybı
Bazı ilaçların potansiyel bir yan etki olarak işitme kaybına neden olduğu bilinmektedir. Bunlar arasında belirli antibiyotikler ve kanser ilaçları yer almaktadır. Genellikle bu tedaviler süresince işitme izlenir. Ancak, bazı işitme kayıpları kalıcı olabilir. Düzenli aspirin kullanımı, steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar ve asetaminofenler işitme kaybı riskini arttırabilir. Bazı durumlarda işitmeyle ilgili yan etkiler ilacın alınmasıyla birlikte ortadan kalkabilir.
Kronik Hastalık
Kulakla doğrudan alakalı olmayan belirli kronik hastalıklar işitme kaybına neden olabilir. Bazıları iç kulağa veya beyine giden kan akışını kesebilir. Bu hastalıklar arasında kalp hastalığı, felç, yüksek tansiyon ve diyabet yer almaktadır. Romatoid artirit gibi otoimmun hastalıkları da belirli işitme kaybı türleriyle ilişkilidir.
Nasıl Duyarız? Kulağın Anatomisi
Ses dalgaları dış kulaktan girer ve kulak kanalı boyunca ilerler. Bu kulak zarının orta kulaktaki çekiç, örs ve üzengi adı verilen küçük kemiklerin titreşmesini sağlar. Daha sonra bu titreşimler, sesin anlaşılabilmesi için mikroskobik kılların beyine sinir sinyalleri gönderdiği kokleadaki sıvıya ulaşır. Bu kısımlardan veya yollardan herhangi birinin tıkanması işitme kaybına yol açar.
Tümörler ve Oluşumlar
Osteom, ekzostoz ve iyi huylu polipler gibi kanserli olmayan oluşumlar kulak kanalını tıkayarak işitme kaybına yol açabilir. Bazı durumlarda bu oluşumun alınması işitmeyi tekrar eski haline getirir. Akustik nevroma (görselde görünen iç kulak tümörü) iç kulakta oluşur. Denge sorunları, yüzde uyuşma ve kulak çınlaması gibi sorunlara yol açabilir. İşitmenin kısmen geri kazanılması için tedavi faydalı olabilir.
Patlama Sesleri
Yetişkinlerin yaklaşık %17’sinde belirli oranda işitme kaybı bulunmaktadır. Bazı durumlarda bunun sebebi yüksek ses ve ani gürültülerdir. Maytap, silah atışı veya diğer patlamalar güçlü ses dalgaları yaratır. Bunlar kulak zarını yırtabilir veya iç kulağa zarar verebilir. Buna akustik travma adı verilir. Etkileri derhal ortaya çıkar ve kalıcı işitme hasarına yol açabilir.
Konserler, Yüksek Sesler ve Tinitus
Gürültülü bir konserden sonra kulaklarınız çınlıyor mu? Buna tinitus adı verilir. Bir rock konserinde ortalama desibel düzeyi 110’dur. Bu yalnızca 15 dakika içerisinde kalıcı hasara neden olmak için yeterince yüksek bir ses anlamına gelir. 85 desibel üzerindeki sese uzun süre maruz kalmak işitme kaybına yol açabilir. Diğer riskli sesler arasında yaprak üfleme makinaları ve zincir testereler yer almaktadır. Normal konuşma 60 desibeldir. Tinitus saatlerce, günlerce, haftalarca sürebilir veya kalıcı olabilir. İşitme hasarı veya kaybını önlemek için sese maruz kalma düzeyini azaltan kulaklıklar kullanınız.
Kulaklıklar
Kulaklıkla dinlediğiniz müziği başkaları duyabiliyor mu? Eğer duyabiliyorlarsa sesi kısmalısınız. Kulaklık kullanmak geçici veya kalıcı işitme hasarlarına neden olabilir. Ses ne kadar yüksekse ve ne kadar uzun süre dinlenirse risk o kadar yüksek olacaktır. Güvenli şekilde müzik dinlemek için sesi kısın ve dinleme süresini azaltın.
Kulak Kiri Birikimi
Kulak kiri kulak kanalını bakterilere karşı korur. Ancak kulak kiri birikip sertleşebilir. Bu tıkanıklık işitmeyi etkileyebilir. Bu birikim aynı zamanda kulak ağrısına neden olup kulağınız tıkalıymış gibi hissetmenize yol açabilir. Kulağınızda kulak kirinden kaynaklı bir tıkanıklık olduğunu mu düşünüyorsunuz? Kulak kirini kulak temizleme çubuğu veya başka bir nesne kullanarak temizlemeye çalışmayın. Doktor bunu hızlı ve güvenli bir şekilde yapacaktır.
Çocukluk Hastalığı
Birçok çocukluk hastalığı işitme kaybına neden olabilir. Çocuklarda kulak enfeksiyonları orta kulakta sıvı birikimine neden olabilir ve enfeksiyonun ve sıvının yok olması durumunda iyileşen işitme kayıplarına yol açabilir. Diğer enfeksiyonlar orta veya iç kulağa hasar vererek kalıcı işitme kaybına yol açabilir. İşitmeyi etkilediği bilinen çocuk hastalıkları arasında suçiçeği, ansefalit, grip, kızamık, menenjit ve kabakulak yer almaktadır. Aşılar çocuğunuzu bu hastalıklardan korumaya yardımcı olabilir. Çocuk doktorunuz bu aşılar hakkında sizi bilgilendirecektir.
Doğuştan İşitme Kaybı
Bazı çocuklar işitme kaybı ile doğarlar. Buna kongenital işitme kaybı atı verilir. Kongenital işitme kaybı genellikle kalıtsal olsa da, hamilelikte gerçekleşen bir enfeksiyona bağlı da olabilir. Bebeğin prematüre olması veya doğum esnasında bebeğin yeterli oksijen alamamasına yol açan travmalar da kongenital işitme kaybını ortaya çıkarabilir. Yenidoğan sarılığı da bazı neonatal işitme kayıplarından sorumlu tutulmaktadır.
Yaşlanma
Yaş ilerledikçe işitme zayıflar. Tüm hayatınız boyunca kulaklarınızı korumuş olsanız bile bu meydana gelebilir. Genellikle yaşlanmaya bağlı işitme kaybının sebebi iç kulaktaki kıl hücrelerinin kaybıyla ilgilidir. Yaşlanmaya bağlı işitme kaybını önlemenin bir yolu yoktur. Ancak bu işitme kaybını telafi etmenin çeşitli yolları bulunmaktadır. Bu çözüm yolları hakkında odyoloğunuz ile görüşebilirsiniz.