... konulu sunumlar: "Rashad KAZIMOV Aysun Nur BULUT"— Sunum transkripti:
1 Rashad KAZIMOV Aysun Nur BULUT 05.01.2012 TMS 8 MUHASEBE POLİTİKALARI, MUHASEBE TAHMİNLERİNDE DEĞİŞİKLİKLER VE HATALARRashad KAZIMOVAysun Nur BULUT
2 İçerik Giriş Amaç Kapsam Tanımlar Muhasebe Politikaları Muhasebe Tahminlerindeki DeğişikliklerHatalarGeçmişe Dönük Uygulamada veya Düzenlemede Tatbik Edilememe DurumuDipnot AçıklamalarıÖrnek
3 GirişTMS 8, ilk defa 20/10/2005 tarihinde 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için uygulanmak üzere yayımlanmıştır. Daha sonra UMS’lere uyumlaştırılmak amaçıyla çeşitli (6 adet) tebliğlerle güncellenmiştir.Son güncelleme yeni yayımlanan TFRS 9 (Finansal Araçlar) ile yapılmış ve 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için uygulanmak üzere 20/03/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.Sözkonusu güncellemelerin erken uygulanmasına da izin verilmekte olup, sunum en son güncellemeleri de içerecek şekilde hazırlanmıştır.
4 AmaçMuhasebe politikalarının seçilmesine ve değiştirilmesine ilişkin kriterleri belirlemek,Muhasebe politikalarında ve tahminlerinde meydana gelen değişikliklerin ve hataların düzeltilmesine ilişkin muhasebeleştirme ve açıklama esaslarını düzenlemek,İşletmenin finansal tablolarının geçerlilik ve güvenilirliğini artırmayı ve işletmenin önceki dönemlerin finansal tablolarıyla ve diğer işletmelerin finansal tablolarıyla karşılaştırılabilirliğini sağlamaktır.Muhasebe politikalarındaki değişiklere ilişkin açıklamalar dışında diğer muhasebe politikalarına yönelik açıklanması gereken hususlar TMS 1 “Finansal Tabloların Sunuluşu” standardında belirtilmektedir.
5 KapsamBu Standart, muhasebe politikalarının seçimi ve uygulanması, muhasebe politikalarında ve muhasebe tahminlerinde meydana gelen değişikliklere ve geçmiş dönem hatalarının düzeltilmesine ilişkin muhasebe işlemlerinde uygulanır.Geçmiş dönem hatalarının ve muhasebe politikalarında meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan geçmişe dönük düzeltmelerin vergi etkileri, “TMS 12 Gelir Vergileri” standardı uyarınca muhasebeleştirilir ve açıklanır.
6 TanımlarMuhasebe Politikaları; İşletmeler tarafından finansal tabloların hazırlanması ve sunumunda kullanılan kural, ilke, esas, gelenek ve uygulamalardır.Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklik; Varlıkların veya Yabancı Kaynakların yeni edinilen bir bilgi veya gelişme sonucunda cari durumlarının veya defter değerlerinin saptanmasından ve gelecekte beklenen fayda ve yükümlülüklerinin değerlendirilmesinden kaynaklanan, dönemsel kullanım tutarının değişimi nedeni ile yapılması gereken düzeltmelerdir. Hataların düzeltilmesi anlamına gelmemektedir.
7 Tanımlar (Devam)Geçmiş Dönem Hataları; İşletmenin önceki finansal tablolarında, güvenilir bilgiyi kullanmaması veya yanlış kullanması sonucu ortaya çıkan ihmaller veya yanlış bilgilendirmelerdir.Matematiksel Hatalar,Muhasebe Politikalarının Uygulanmasındaki Yanlışlıklar,Yolsuzluklar ve Bilgilerin Yanlış Yorumlanmasından veya Yönetilmesinden Kaynaklanan Etkiler
8 Tanımlar (Devam)Güvenilir Bilgi;Finansal tabloların onaylanması sırasında mevcut olan veFinansal tabloların hazırlanması ve sunulması esnasında elde edilebilir olması ve dikkate alınmış olması beklenen bir bilgi olmalıdır.Geriye dönük uygulama; Yeni bir muhasebe politikasının işlemlere, olaylara ve koşullara, söz konusu politika hep kullanımdaymış gibi uygulanmasıdır.Geriye dönük yeniden düzenleme; Geçmiş dönem hatalarının düzeltilerek, düzeltilmiş tutarların finansal tablolarda hiç hata olmamış gibi yer alması, ölçülmesi ve açıklanmasıdır.
9 Muhasebe Politikaları Muhasebe Politikalarının Seçilmesi ve UygulanmasıBir Standart veya Yorum, bir işleme, olaya veya koşula özellikle yönelik ise söz konusu kaleme ilişkin muhasebe politikası, bu Standart veya Yorum dikkate alınarak uygulanmalıdır.İşlemler, olaylar ve koşullarla ilgili belirli bir TMS/TFRS bulunmuyorsa, İşletme yönetimi muhasebe politikasının geliştirilmesi ve uygulaması ile ilgili olarak alacağı kararlarda sonuca ilişkin bilgilerin aşağıdaki niteliklerde olmalarını sağlamalıdır.Finansal tablo kullanıcılarının ekonomik karar verme ihtiyaçlarına uygunluk,Güvenilir.
10 Muhasebe Politikaları (Devam) Muhasebe Politikalarının TutarlılığıBir TMS/TFRS farklı bir uygulamayı veya sınıflamayı gerektirdiği veya bunlara izin verdiği durumlar dışında; işletme benzer işlemler, diğer olaylar ve durumlarda tutarlı muhasebe politikaları seçmeli ve uygulamalıdır.Bir TMS/TFRS böyle bir sınıflamayı gerektiriyor veya buna izin veriyorsa, her bir sınıf için uygun bir muhasebe politikası seçilmeli ve tutarlı bir şekilde uygulanmalıdır.
11 Muhasebe Politikaları (Devam) Muhasebe Politikalarında DeğişikliklerBir işletme muhasebe politikalarını ancak; aşağıdaki hallerde değiştirebilir:Bir TMS/TFRS tarafından gerekli kılınıyorsa veyaİşletmenin finansal durumu, performansı veya nakit akışları üzerindeki işlemlerin ve olayların etkilerinin finansal tablolarda daha uygun ve güvenilir bir şekilde sunulmasını sağlayacak nitelikte ise.
12 Muhasebe Politikaları (Devam) Aşağıdakiler muhasebe politikalarında değişiklik sayılmaz;Daha önce meydana gelenlerden özü itibariyle farklı olan işlem veya olaylar için bir muhasebe politikasının uygulanması,Daha önce ortaya çıkmamış veya önem arz etmemiş işlem veya olaylar için yeni bir muhasebe politikasının uygulanması
13 Muhasebe Politikaları (Devam) Muhasebe Politikalarındaki Değişikliklerin UygulanmasıBir işletme yeni bir TMS/TFRS’nin uygulanmasını varsa söz konusu TMS/TFRS’de yer alan geçiş hükümlerine uygun bir şekilde yapmalıdır.İlgili TMS/TFRS’de herhangi bir geçiş hükmü yer almıyorsa, işletme muhasebe politikasındaki değişikliği geçmişe dönük olarak uygulamalıdır.
14 Muhasebe Politikaları (Devam) Geçmişe Dönük Uygulamadaki KısıtlamalarMuhasebe politikasında değişiklik, geçmişe dönük uygulama gerektirmekle birlikte döneme özgü veya kümülatif olarak değişikliğin etkisi belirlenemiyor ise geçmişe dönük uygulama yapılmayabilir.
15 Muhasebe Politikaları (Devam) Geçmişe Dönük Uygulamadaki Kısıtlamalarİşletme, yeni bir muhasebe standardını geriye dönük olarak uyguluyorsa, söz konusu karşılaştırmalı bilgiler için mümkün olan en eski dönemden başlayarak geçmişe dönük uygulama yapar.Geçmişe dönük uygulama, ancak açılış ve kapanış bilançosuna ait kümülatif etkinin hesaplanabildiği durumlarda uygulanabilir.Açıklanmayan dönemlere ilişkin etki, ilgili sunulan en eski dönemin özkaynak kalemlerinin açılış bakiyesine yapılır. Düzeltme esas olarak ‘’geçmiş yıllar karları” kalemine yapılır.
16 Muhasebe Politikaları (Devam) Geçmişe Dönük Uygulamadaki KısıtlamalarBir işletme, muhasebe politikasındaki değişikliğin geçmişe dönük kümülatif etkisini hesaplayamadığı için söz konusu yeni muhasebe standardını geçmişe yönelik olarak bütünüyle uygulayamıyorsa; mümkün olan en yakın dönemin başından itibaren, yeni muhasebe politikasını ileriye yönelik olarak uygular.Bu durumda, sunulan tarihten önceki döneme ait düzeltmenin varlıklar, yabancı kaynaklar ve özkaynaklar üzerindeki etkisi gözardı edilir.
17 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler Birçok finansal tablo kalemleri, işletme faaliyetlerindeki mevcut belirsizlikler nedeniyle tam olarak ölçülemez, ancak tahmin edilebilirler.Tahminler en güncel ve güvenilir bilgilere dayanılarak yapılır.Örneğin;Şüpheli alacaklar,Kullanımdan kalkmış stoklar,Finansal varlıkların veya yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerleri,Amortismana tabi varlıkların faydalı ömürleri ya da gelecekteki ekonomik faydalarının beklenen yararlanma şekilleri,Garanti yükümlülükleri hakkında tahminler yapmak gerekebilir.
18 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler (Devam) Makul tahminlerin kullanılması, finansal tabloların düzenlenmesinde vazgeçilmez bir unsurdur ve bu durum finansal tabloların güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemez.Tahminin yapıldığı koşullarda değişiklik olması, yeni bir bilgi edinilmesi veya tecrübe kazanılması sonucunda, tahminin revize edilmesi gerekebilir. Yapısı gereği, bir tahminin revize edilmesi bir hata düzeltmesi olmadığı gibi önceki dönemlerle de ilişkili değildir.Uygulanan değerleme yönteminde yapılan bir değişiklik muhasebe tahmini değişikliği değil, bir muhasebe politikası değişikliğidir. Muhasebe politikasındaki bir değişiklik ile muhasebe tahminindeki bir değişikliği ayırmanın zor olduğu hallerde değişiklik, bir muhasebe tahmini değişikliği olarak kabul edilir.
19 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler (Devam) Bir muhasebe tahminindeki değişikliğin etkisi ileriye dönük olarak, kar veya zarar ile ilişkilendirilerek aşağıda belirtilen dönemlerde finansal tablolara yansıtılmalıdır:Sadece değişikliğin yapıldığı cari dönem ile ilgiliyse değişikliğin yapıldığı dönemde veyaGelecek dönemler ile de ilgiliyse hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde.Muhasebe tahminlerindeki değişikliğin etkileri varlık, yabancı kaynak veya özkaynak kalemlerinde değişiklik yaratıyorsa, ilgili varlık, yabancı kaynak veya özkaynak kaleminin defter değerleri değişikliğin yapıldığı dönemde düzeltilmelidir.
20 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler (Devam) Muhasebe tahminlerindeki bir değişiklik sadece cari dönemi etkileyebileceği gibi, hem cari hem de gelecek dönemleri etkileyebilir.Örneğin;Şüpheli alacaklar tutarının tahmininde bir değişiklik, sadece cari dönemi etkiler ve bu nedenle o dönem içinde finansal tablolara yansıtılır.Oysa, amortismana tabi varlıkların faydalı ömürleri ya da ekonomik kullanma şekillerine yönelik tahminlerin tahminindeki bir değişiklik hem cari dönemin amortisman giderlerini hem de varlığın geri kalan faydalı ömrü içinde her dönemin amortisman giderini etkiler.Her iki durumda da cari döneme ilişkin değişikliğin etkisi gelir tablosuna yansıtılır. Gelecek dönemler üzerinde bir etki varsa etki ilgili gelecek dönemlerde finansal tablolara yansıtılır.
21 HatalarHatalar, finansal tablo kalemlerinin tanınması, ölçülmesi, sunulması ve açıklaması sırasında ortaya çıkar.Eğer finansal tablolar, önemli bir hata veya işletmenin finansal durumunu, finansal performansını veya nakit akışlarını yanlış göstermeye yönelik önemsiz de olsa kasıtlı yapılmış ön bir hatayı içeriyorsa, TFRS’ye uygun değildir.Cari dönemde yapılan hatalar finansal tablolar onaylanmadan önce saptanırsa cari dönemde düzeltilmelidir. Ancak bazı durumlarda hatalar, sonraki dönemlerde fark edilir ve bu geçmişe yönelik hatalar karşılaştırmalı bilgilerde izleyen dönemlere ilişkin finansal tablolarda düzeltilir.
22 Hatalar (Devam)İşletme önceki dönem hatalarını fark edildikten sonra onaylanacak ilk finansal tablo setinde geriye dönük olarak düzeltmelidir.Düzeltme işlemini;Hatanın yapıldığı döneme ait karşılaştırmalı tutarlarını yeniden düzenleyerek veyaHata sunulan en eski finansal tablo döneminden daha önce meydana gelmişse, söz konusu geçmiş döneme ait varlık, yabancı kaynak ve özkaynak açılış tutarlarının yeniden düzenlenmesi yoluyla düzeltmelidir.
23 Hatalar (Devam)Hataya ilişkin döneme özgü veya kümülatif etkilerin hesaplanamadığı durumlar haricinde önceki dönem hataları geriye yönelik yeniden düzenleme yoluyla düzeltilirler.Hataya ilişkin karşılaştırma amacıyla sunulmuş olan dönem ya da dönemlere özgü etkilerin hesaplanamadığı durumlarda, işletme, geriye yönelik yeniden düzenlemenin mümkün olduğu en eski dönemin varlık, yabancı kaynak ve özkaynaklarının açılış tutarlarını yeniden düzenler (bu cari dönem de olabilir).Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler hataların düzeltilmesinden ayrı tutulmalıdır. Muhasebe tahminleri, yapıları nedeniyle, yaklaşık tutarlar ile ifade edilebildiği için, ek bilgilerin öğrenilmesi sonucunda bu tahminlerde revizyon yapılması gereği ortaya çıkar. Örneğin; geçmiş dönemlerde güvenilir biçimde tahmin edilememiş bir olasılıktan kaynaklanan gelir veya gider unsuru, temel hata düzeltmesi değildir.
24 Geçmişe Dönük Uygulamada veya Düzenlemede Tatbik Edilememe Durumu Bazı durumlarda, cari dönemde karşılaştırılabilirlik sağlanması amacıyla, bir veya daha önceki geçmiş dönemlere ilişkin karşılaştırmalı bilgilerin düzeltilmesi uygulanabilir değildir.Örneğin;geçmişe dönük uygulama gerektiren yeni bir muhasebe politikasına veya geçmişe dönük yeniden düzenleme gerektiren geçmiş dönem hatalarının düzeltilmesine ilişkin bilgilerin toplanması veya bu bilgilerin yeniden derlenmesi mümkün olmayabilir.
25 Geçmişe Dönük Uygulamada veya Düzenlemede Tatbik Edilememe Durumu (Devamı) İşlemlere olaylara veya şartlara ilişkin muhasebe politikasının finansal tablolara taşınması veya açıklanması sırasında genellikle tahmin yürütmek gerekmektedir.Tahminler özü itibariyle yönetimlerin kendi görüşlerine dayanır ve raporlama döneminden (bilanço tarihinden) sonraki dönemlerde geliştirilebilir.Geçmişe dönük uygulama gerektiren yeni bir muhasebe politikasına veya geçmişe dönük yeniden düzenleme gerektiren geçmiş dönem hatalarının düzeltilmesine ilişkin bilgilerin tahminleri ilgili işlemlere, olaylara veya koşullara yönelik olarak aradan uzun zaman geçtiğinden çok daha zordur.Ancak, cari dönemde geçmişe dönük tahminler geliştirilirken, cari dönem için yapılan tahminler ile amaç aynıdır, yani tahminler o dönemdeki işlemleri, olayları ve koşulları yansıtmalıdır.
26 Geçmişe Dönük Uygulamada veya Düzenlemede Tatbik Edilememe Durumu (Devamı) Bu nedenle, yeni bir muhasebe politikasının uygulanmasında veya geçmişe dönük hatanın düzeltilmesinde ihtiyaç duyulan bilgilerin;İşlemin, olayın veya koşulun oluştuğu tarihe ilişkin durumu yansıtması veGeçmiş döneme ilişkin finansal tabloların onaylandığı tarih itibariyle mevcut olması gerekmektedir.Bazı tahminler için bu tip bilgilerin ayrıştırılması uygulanabilir değildir (örneğin rayiç değer tahmininin gözlemlenebilir bir fiyat veya bilgiye dayalı olmadığı hallerde). Geçmişe dönük olarak yeni bir muhasebe politikasının uygulanması veya hatanın düzeltilmesi, önemli bir tahminin yapılmasını gerektiriyorsa ve gerekli bilgilerin ayrıştırılması mümkün değilse geçmişe dönük uygulama veya yeniden düzenleme yapılamaz.
27 Geçmişe Dönük Uygulamada veya Düzenlemede Tatbik Edilememe Durumu (Devamı) Yeni bir muhasebe politikasının uygulanmasında veya geçmiş döneme ilişkin hatanın düzeltilmesinde, yönetimin geçmiş dönemdeki niyetleri veya finansal tablolara yansıtılan, ölçülen veya açıklanan tahmin tutarlarında, sonraki dönemlere ilişkin durumlar dikkate alınmamalıdır.Örneğin,çalışanların hastalık izinlerine ilişkin olarak “TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar’’ Standardı uyarınca yapılan borç hesaplamasında meydana gelen önceki döneme ilişkin hatanın düzeltilmesinde, sonraki dönemde ortaya çıkan ciddi grip salgınına ilişkin olarak, geçmiş dönem finansal tablolarının yayım için onaylanmasından sonra elde edilen bilgiler dikkate alınmaz.Geçmiş dönemlere yönelik karşılaştırmalı bilgileri değiştirmek için önemli tahminlerin sıkça gerekmesi, geçmiş dönemlerin karşılaştırmalı bilgilerinin güvenilir şekilde düzeltilmesini veya değiştirilmesini engellemez.
28 Dipnot Açıklamaları / Muhasebe Politikaları Yeni bir TMS/TFRS’yi uygulamanın cari ve geçmiş dönem finansal tablolarına etkisi olduğu hallerde bu etkinin gelecek dönemlere de etkisi olabileceği durumlarda ilgili düzeltmenin hesaplanmasının mümkün olmadığı durumlar haricinde, işletme aşağıda sıralanan hususları açıklamalıdır;TMS/TFRS’nin başlığı,Muhasebe politikası değişikliğinin varsa ilgili geçiş hükümlerine uygun olarak yapıldığı,Muhasebe politikasında değişikliğin açıklaması,Geçiş hükümlerinin varsa açıklaması,Geçiş hükümlerinin varsa ileriki dönemlere olabilecek etkileri,Mümkün olduğunca, cari ve sunulan her bir önceki dönem ile ilgili düzeltme tutarları,Her bir etkilenen finansal tablo kalemi için sunulmalı dır.
29 Dipnot Açıklamaları / Muhasebe Politikaları Cari veya daha önceki dönemlere etkisi olan muhasebe politikasındaki ihtiyari değişiklerle ilgili, bu etkilerin hesaplanmasının mümkün olduğu durumlarda veya söz konusu değişiklik sonraki dönemlerde de etki edebilecekse işletme aşağıda sıralanan hususları açıklamalıdır;Muhasebe politikasındaki değişikliğin türüYeni muhasebe politikasını uygulamanın niçin daha güvenilir ve daha doğru bilgiler sunduğuCari ve daha önceki dönemlere ilişkin, uygulanabilir ise, düzeltme tutarları:Her bir finansal tablo kalemi için veŞirket için “TMS 33 Hisse Başına Kazanç” Standardı geçerliyse asgari (adi hisse) ve sulandırılmış hisse başına kar tutarlarıMümkün olduğu ölçüde sunulan dönemlerden önceki dönemlere ait düzeltme tutarları veGeçmişe dönük uygulama herhangi bir dönem veya dönemler için mümkün değilse bu duruma yol açan olaylar ve muhasebe politikasındaki değişikliğin hangi tarihten itibaren ve ne şekilde uygulandığı.Sonraki dönemlere ait finansal tablolarda bu açıklamaların tekrar edilmesi gerekli değildir.
30 Dipnot Açıklamaları / Muhasebe Politikaları İşletme, yayımlanmış fakat henüz yürürlüğe girmemiş yeni bir TMS/TFRS’yi henüz uygulamamışsa;Söz konusu durum veBir TMS/TFRS’nin ilk uygulanması gerektiği dönemde değişikliğin finansal tablolar üzerindeki olası etkilerinin saptanmasına ilişkin bilinen veya makul şekilde tahmin edilebilen bilgiler finansal tablolarda açıklanmalıdır.Işletme aşağıdaki hususların açıklanmasını dikkate almalıdır:TMS/TFRS’nin başlığıMuhasebe politikasındaki değişikliğin açıklamasıTMS/TFRS’nin hangi tarihten itibaren uygulanmasının gerekli olduğuTMS/TFRS’nin hangi tarihten itibaren ilk uygulamasının planlandığı ve(i) TMS/TFRS’nin ilk uygulamanın işletmenin finansal tablolarındaki beklenen etkileriyle ilgili açıklama veya(ii) Söz konusu etki biliniyorsa veya güvenilir şekilde ölçülebiliyorsa etkinin tutarı açıklanmalıdır.
31 Dipnot Açıklamaları / Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler Cari dönem faaliyet sonucuna bir etkisi olan veya sonraki dönemlere etkisi olması beklenen bir muhasebe tahminindeki değişikliğin niteliği ve tutarı finansal tablo dipnotlarında, gelecek dönemlere ilişkin etkinin tahminin mümkün olmadığı haller dışında, ayrı ayrı açıklanır.Gelecek dönemlere ilişkin etkinin tahmininin mümkün olmamasından ötürü açıklama yapılmıyorsa, İşletme bu durumu belirtir.
32 Dipnot Açıklamaları / Hatalar Düzeltme işlemi sırasında, işletme aşağıdaki hususları açıklamalıdır;Geçmiş dönem hatalarının niteliğiHesaplanabildiği durumlarda önceki dönemlere ilişkin her dönemdeki düzeltme tutarı,Etkilediği her bir finansal tablo kalemi içinŞirket için “TMS 33 Hisse Başına Kazanç” standardı geçerliyse asgari ve sulandırılmış hisse başına kar tutarları tekrar hesaplanarak sunulmalıdır.Finansal tablolarda yer alan en eski dönemin başına ilişkin düzeltme tutarı,Geriye yönelik yeniden düzenlemenin uygulanamadığı durumda, bu duruma yol açan nedenler ve nasıl ve ne zamandan itibaren hatanın düzeltildiği.
33 ÖrnekHata A.Ş TL’ye mal olan Otel binasının inşaatını Haziran 2007’de tamamlamış ve oteli 30 Haziran 2007 tarihinde törenle açmıştır.2010 yılı UFRS finansal tabloları hazırlanırken 2007 yılında aktifleştirilen finansal giderlerinin hesaplamasında önemli bir yanlışlık yapılmış olduğu tespit edilmiştir; UMS 23 çerçevesinde aktifleştirilmesi gereken finansman giderleri TL olması gerekirken TL olarak yansıtılmıştır.Otel binası için tamamandığı tarihten itibaren 25 yıl üzerinden amortisman hesaplanacaktır.Finansal tablolar üzerindeki etkisinin önemli olacağını düşünen Şirket Yönetimi UMS 8 kapsamında gerekli düzeltmeleri yapmak istemektedir.Vergi oranı %20 olarak kabul edilmiştir.
35 Örnek (Devam) Raporlanan Olması Gereken Düzeltme artış/(azalış) 2008 RaporlananOlması GerekenDüzeltmeartış/(azalış)20082009Bina-Maliyet( )Bina-Birikmiş Amortisman(30.000)(50.000)Amortisman Gideri(20.000)Ertelenmiş Vergi Alacağı94.00090.000Ertelenmiş Vergi Gideri4.000