Sosyoloji nedir? Sosyoloji özellikleri nelerdir? Sosyoloji konusu ve bölümleri nelerdir?
Sosyoloji Nedir?
Sosyoloji, toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri, toplumsal yapıda meydana gelen değişim ve gelişim süreçlerini, toplumsal olay ve olguları bilimsel yöntem ve araştırma teknikleri kullanarak inceleyen ve bilimsel sonuçlara ulaşan bir sosyal bilimdir.
Sosyoloji ve Konusu
Sosyolojinin konusu toplumdur. Bu bilim dalını ilkeleri Fransız filozofu Auguste Comte tarafından belirlenmiş, Emile Durkheim tarafından bu ilkelere bilimsel kimlik kazandırılmıştır.
Sosyolojinin Özellikleri
Sosyolojinin Bölümleri
Durkheim ile öğrencileri sosyolojiyi üç bölüme ayırmışlardır:
A-) Genel Sosyoloji
Sosyolojinin konusu, sosyal olayların niteliklerini, sosyolojinin diğer bilimlerle ilişkilerini, sosyolojinin tarihini, insan topluluklarını konu alır.
B-) Sosyal Morfoloji
Toplumun maddi yapısını inceler. İkiye ayrılır: Sosyocoğrafya, toplumun üzerinde yaşadığı bölgenin doğal özelliklerinin toplumun yapısına olan etkilerini inceler. Demografyta, toplumun nüfusunu, nüfusun niteliklerini ve nüfusun toplumsal yapıya etkilerini inceler.
C-) Sosyal Fizyoloji
Sosyal kurumların doğuş ve işleyişlerini, birbirlerine olan etkilerini inceler. Aile sosyolojisi, hukuk sosyolojisi, din sosyolojisi, siyaset sosyolojisi gibi dallara ayılır.
Sosyolojinin Yöntem ve Araştırma Teknikleri
Sosyolojide bir çok bilim dalında olduğu gibi “tümevarım”, “tümdengelim” ve “birleştirici yöntem”leri kullanır.
a-) Tümdengelim (Dedüksiyon)
Bilimsel araştırmalarda geçerlik kazanmış genel hükümlerden mantık yolu ile özel gerçeklere ulaşmaya tümdengelim denir.
b-) Tümevarım (Endüksiyon)
Tek, tek olayları inceleyerek doğru ve geçerli genellemelere ulaşmak için izlenen yola tümevarım denir.
c-) Birleştirici Yöntem
Bu yöntem, bilgilerin sınıflandırılmasına ve sistemleştirilmesine yarar.
Sosyoloji bilimin araştırma teknikleri:
Anket
Araştırmacı, herhangi bir sosyal sorunun nedeninin ortaya çıkarması veya kamuoyu yoklaması için ankete başvurur.
Monografi (tek olay incelemesi)
Grubun bütününü tanımak amacıyla, grubun özelliklerini yansıtan birimin derinlemesine incelenmesidir.
İstatistik
Sayılabilen ve ölçülebilen olayların belirlenmesi amacıyla kullanılan bir yöntemdir.
Sosyometrik Test
Gruplaşma ilişkilerini, oluşumları sırasında yakalayarak ölçmeye çalışan tekniğe sosyometri denir.
Katılımlı Gözlem
Araştırmacının incelediği sosyal grubun içinde, grubun bir üyesi olarak, yaşayarak yaptığı gözlemdir.
Sosyal Olay-Sosyal Olgu
Sosyal Olay
Toplumda, insanlar arası ilişkilerden doğan ve bir defada olup biten toplumsal oluşumlara sosyal olay denir.
Sosyal Olgu
Aynı niteliklere sahip olan toplumsal olayların genel ifadesine sosyal olgu denir.
Sosyal Olayların Özellikleri