Merkantilizm hakkında ansiklopedik bilgi,(fr. mercantilisme). ikt. Amerika’da altın ve gümüş madenlerinin bulunmasından sonra Merkantilizm, XVI. ve XVII. yy.da ülkelere göre değişen İktisadi siyasetler öne sürdü.
Değerli madenleri dolaysız olarak Amerika’dan elde eden İspanya ve Portekiz’de, iktisat’çılar, bir yandan altın ve gümüşün dışarıya çıkarılmasının, öte yandan yabancı malların içeriye girmesinin yasaklanmasını öğütlediler.
Merkantilizmin bu şekli bülyonizm adını aldı. Bu İktisadi siyaset, değerli madenlerin sınır dışına kaçırılmasını engelleyemediği gibi bu iki ülke ekonomisinin tamamen felce uğramasına da yol açtı.
Fransa’da ise, «ticaret dengesinin sağlanması için çaba harcandı. Böylece, yabancı ülkelere, dışarıdan alınandan fazla satarak kâr elde etmek ve ülkeye, altın girişini sağlamak amacı güdüldü.
Colbert’çilik, sanayiye müdahale etmek amacıyla aldığı tedbirler ve gümrük himayeciliği ile, bu İktisadi siyaseti özellikle teşvik etti.
Merkantilizmin Temel ilkeleri
İngiltere’de zenginliğin kaynağı, ticaret ve denizcilikte arandı. XVI. yy.da Ingilizler «sözleşmeler dengesi» ilkesini uyguladılar. Bu ilke gereğince, vatandaşlar ve yabancılar arasındaki sözleşmeler altın veya gümüşün dışarıya çıkmasına yol açmamalıydı.
XVII. yy.da Cromwell’in denizcilik konusundaki kararları, Hollanda’yı iktisadi bakımdan yıktı ve büyük miktarda değerli madenin ülkeye girmesini sağlayan İngiliz ticaret filosunun üstünlüğünü garantiledi.
Demek ki merkantilizm, gerçek bir kurallar topluluğu olarak görünmektedir. Aşırı derecede milli ve himayecidir ve bu bakımdan liberalizmden tamamen farklıdır.