İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra gerek Sovyetler Birliğinin yayılmacı politikalarını durdurmak ve gerekse Avrupa’nın yayılmacı politikalarını durdurmak ve gerekse Avrupa’nın güvenliğine ABD’yi de bir güç olarak katmak amacıyla oluşturulmuş bir örgüttür. Bu örgütün ilk tohumları Belçika, Lüksemburg, Hollanda ve İngiltere tarafından 1948 yılında Bürüksel Anlaşmasıyla atılmıştır. 4 Nisan 1949 tarihinde bu örgüte Danimarka, İzlanda, İtalya, Norveç, Portekiz ve ABD’nin katılmasıyla anlaşmanın kapsamı tüm Kuzey Atlantik’i içine almıştır. Böylece NATO ortaya çıkmıştır. Türkiye ve Yunanistan 1952 yılında örgüte katılmıştır.
NATO’nun tamamında üye ülkeler büyükelçi statüsünde temsil edilirler. Buna göre Türkiye’yi NATO’da sürekli olarak temsil eden bir büyükelçimiz bulunur.
1955’te Almanya, 1982’da İspanya birliğe katılmışlardır. 1999’da Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya üye olmuş, 2004 yılında ise Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya üyeliğe kabul edilmiştir.
NATO’nun değişmeyen bazı ilkeleri
- İttifak savunma amaçlıdır.
- Caydırma için yeterli bir gücü muhafaza etmek esastır.
- Üye ülkelerden birine yapılan tecavüz, tamamına yapılmış kabul edilir.
- Ülkelerin toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı garanti edilerek dünya barışına katkı sağlanır.
- İttirak, Avrupa’da Amerikan konvansiyonel ve nükleer askeri varlığını zaruri sayar.
NATO’nun organları
1-NATO Konseyi: Üye ülkelerin Dışişleri Bakanlarının katılımından oluşur. NATO’nun en etkili ve en yüksek karar organıdır.
2-NATO Savunma Planlama Komitesi: İzlanda hariç NATO’ya üye ülkelerin Savunma Bakanlarından oluşur.
3-Askeri Komitesi: İzlanda hariç üye ülkelerin Genel Kurmay Başkanlarından oluşur.
4-NATO Asemblesi: NATO’ya üye ülkelerin kendi parlemontaları tarafından seçilen milletvekilerinden oluşur. NATO’ya bağlı ülkelerin vatandaşları arasındaki iletişimi sağlar.
5-NATO Genel Sekreterliği: Sekreterlik işlerini yürütür. 2009 yılı itibariyle NATO Genel Sekreterliğine Danimarka Başbakanı Andres Fagh Rasmussen atanmıştır.