Atmosfer Nedir?
İçinde çeşitli gazların, su buharının, toz zerreciklerinin bulunduğu, yerküreyi saran gaz kütleye, atmosfer adı verilir. Atmosfer, yerkürenin etrafında adeta düzenleyici ve koruyucu bir örtü şeklindedir. Atmosferdeki hava tabakasının kalınlığı 150 km’dir. Bunun sadece 5 km’si canlıların yaşamasına elverişlidir. Yeryüzünden uzaklaştıkça hava tabakasının yoğunluğu azalır.
Atmosferin Özellikleri Nelerdir?
- Atmosferin en önemli özelliği, oksijeni bulundurmasıdır.
- Su buharını bulundurur.
- Yeryüzünün fazla ısınmasını ve fazla soğumasını engeller.
- Dünya ile birlikte dönerek ısınmadan kaynaklanacak olan yanmaları engeller.
- Güneşten gelen zararlı ışınları süzer.
- Güneş almayan yerlerinde aydınlık olmasını, ısınmasını sağlar.
- Yer şekillerinin aşınmasına ve düzleşmesine sebep olan dış kuvvetleri oluşturur.
- Bunlara ek olarak atmosferi dünyanın yorganı olarak nitelendirebiliriz.
Atmosferin Kimyasal Yapısı Nasıldır?
Dünyamızı çevreleyen, güneşten gelen enerjinin hızlı bir şekilde uzaya geri dönmesini önleyen ve canlılar için yaşamsal önem taşıyan gaz kütlesine atmosfer denir. Atmosferde birçok gaz vardır. Başlıcaları; azot,(N2) oksijen, (O2) argon, (Ar) karbondioksit, (CO2) metan (CH4) ve su buharıdır. Atmosferde en fazla bulunan gaz, azottur. Atmosferi oluşturan gazlar ise deniz seviyesinden itibaren yaklaşık 1.000 km yukarıya kadar uzanmaktadır. Atmosferdeki toplam gaz konsantrasyonunun % 99‟undan daha fazlası yer yüzeyinden itibaren ilk 40 km‟lik tabakada bulunmaktadır.
Atmosferin Katmanları Nelerdir?
Atmosfer birbirinden farklı kimyasal özelliklere ve değişik sıcaklık profiline sahip çeşitli tabakalardan oluşmaktadır. Atmosferi oluşturan gazlar ise deniz seviyesinden itibaren yaklaşık 1.000 km yukarıya kadar uzanır. Atmosferdeki toplam gaz konsantrasyonunun % 99‟undan daha fazlası yer yüzeyinden itibaren ilk 40 km‟lik tabakada bulunur.
Troposfer: Yerden I6 km yüksekliğe kadar ulaşan ilk atmosfer tabakasıdır. Canlılar, meteorolojik olayların tümünün meydana geldiği bu tabakada yaşarlar. En yoğun tabakadır. Bunda su buharının %99′ unun ve atmosferi oluşturan gazların %75 ‘inin burada olmasının etkisi vardır. Isı değişkenliğinin en fazla olduğu katmandır. Birçok meteorolojik olay ilk 6 km‟de meydana gelir.
Stratosfer: Atmosferin ikinci katmanı olup kararlı tabaka olarak adlandırılır. Durgun özellikli hava hareketleri görülür, bu nedenle sıcaklık her yerde aynıdır. Ozon gazı bu tabakada bulunur. Bu nedenle Ozonosfer adı da verilir.
Mezosfer: 50-80 km.ler arasındaki tabaka olup sıcaklık yükseklikle azalma gösterir.
Termosfer: Bu tabaka 90 km‟den itibaren başlar. Sıcaklık önce yavaş daha sonra hızla artış gösterir.
Kaynak: http://www.megep.meb.gov.tr/