17.03.2005 - 01:00 | Son Güncelleme: 17.03.2005 - 01:00
Makedonya Türkiye ilişkileri
Makedonya Başbakanı Vlado Buckovski bugünlerde Türkiyeyi ziyaret etmektedir. Bu Başbakan olarak Buckovskinin Türkiyeyi ilk ziyaretidir. Fakat Makedonya Hükümetinin savunma bakanı olarak daha önce iki kez resmen gelmiştir.
Makedonya Başbakanı Vlado Buckovski bugünlerde Türkiyeyi ziyaret etmektedir. Bu Başbakan olarak Buckovskinin Türkiyeyi ilk ziyaretidir. Fakat Makedonya Hükümetinin savunma bakanı olarak daha önce iki kez resmen gelmiştir. Özel olarak pekçok defa gelmiştir. Buckoyski Makedonya hentbol takımının bir numaralı kalecisi idi. Bugünkü Makedonya Cumhuriyeti, Yunanistanın kuzey ve kuzeybatısı, Bulgaristanın güney doğu kesimlerini kapsar. Ne şimdi ne de eski Yunan Dünyasına hakim olduğu zamanda Makedonya tek bir devlet çatısı altında birleşmemiştir. Makedonya cumhuriyetinde nüfusun çoğunluğunu oluşturan Makedonlar, Hırvat dilinden çok Bulgarcaya yakın bir Güney Slav dili konuşurlar. Arnavut ve Türk azınlıklar da önemli bir oranı bulur. Tarih öncesinde Makedonyanın daha çok Yunanistan ve Anadolu ile kültürel ilişkileri vardı. Etnik kökeni tam bilinmeyen Makedonlar M.Ö. 700lerde Perdikkas ve Ardılların önderliğinde Haliakmon (Bugün Allokmon) Irmağı kıyısındaki yurtlarından doğuya yöneldiler. M.Ö. 5. yüzyılda Yunancayı benimseyerek birleşik bir krallık kurdular. Atinanın kıyıları denetim altında tutması nedeni ile Makedonya hükümdarları daha çok bölgenin yayla ve ovalarına egemen olmaya çalıştılar. Bu amaca III. Amyntas döneminde ulaşıldı. Amyntasın iki oğlu II. Aleksandros ve III. Perdikkasın hükümdarlıkları kısa sürdü. Üçüncü oğlu II. Philip (M.Ö 359-336) içeride düzeni sağladıktan sonra Makedonyanın üstünlüğünü bütün Yunanistana kabul ettirdi. Yerine geçen oğlu III. İskender (büyük) Ahamenis imparatorluğunu yıktı Makedonyanın egemenliklerini Nil ve İndüs Nehirlerine kadar genişletti. İmparatorun ölümünden sonra imparatorluk topraklarını aralarında paylaşan komutanlar çok geçmeden aralarında savaşmaya başladılar. Birçok karışıklıktan sonra ülke M.Ö. 277-168 arasında Antigonos hanedanı altında kalıcı bir yönetime kavuştu. Romaya karşı giriştikleri savaşta yenildiler. Romalılar önce Makedonyayı dört cumhuriyete böldüler sonra M.Ö. 146da dört yönetim biriminden oluşan bir Roma eyaletine dönüştürdüler. Orta Çağ boyunca bölge Bulgar, Bizans ve Sırp egemenliğinde kaldı. Makedonya 14. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına katıldı ve bölgeye çok sayıda Müslüman Türk yerleştirildi. Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanistan 1912de Makedonya konusunda çatışmaları bırakıp öncelikle bölgeyi Osmanlılardan kurtarmak için askeri bir ittfak kurdular. Birinci Balkan Savaşında (1912-13) bu amaçlarına hemen hemen ulaştılar. Ne var ki, Osmanlılardan aldıkları Makedonya topraklarını aralarında paylaşamayınca Romanya tarafından da desteklenen Sırplar, Yunanlar ve Karadağlılar Bulgaristana karşı savaş başlattılar. 1913te imzalanan Bükreş Antlaşması ile Makedonyanın güney yarısını Yunanistana kuzey yarısının büyük bölümünü Sırbistana küçük bir parçası da Bulgaristana verildi. Bulgaristan Birinci Dünya Savaşında ittifak devletlerinin yanında yer aldığı için bunları yenilgisi üzerine Pirin yöresi dışındaki topraklar Bulgaristandan geri alındı. Makedonyada nüfus kaydırmalarının en kapsamlısı 1923te Lozan anlaşması ile gerçekleşti. Yunan-Makedonyasından 375 bin Türk, Türkiyeye giderken onların yerine Türkiyeden gelen 640 bin Rum yerleştirildi. İki savaş arasında 1941de Mihver kuvvetlerinin Selânik dışında Makedonya topraklarını alması üzerine oraları işgal etti. Yenilgi üzerine terk etti. Makedonya gene Yunanistan, Yugoslavya ve Bulgaristan arasında parçalanmış olarak kaldı. Bölgenin Yugoslavya sınırları içinde kalan bölümü 1991de Makedonya Cumhuriyeti adı altında bağımsız bir cumhuriyet oldu. Makedonya Başbakanı Buckovski Türkiyeye gelmeden önce Türk gazetecilere şu beyanatı vermiştir: Türk halkı Makedonyanın büyük dostu olduğunu isbat etti. Türkiyede bulunduğum her zaman kendimi ikinci evimde hissederim. Bu açıdan Makedonyanın NATO ve AB üyelliği için Türk halkından destek bekliyoruz.