11. Etkinlik: Hangi Durumda İşimiz Kolaylaşır? Fen ve Teknoloji Çalışma kitabı 7. sınıf 44. sayfa
Malzemeler
• Kalın kitaplar
• Kısa ve uzun cetvel
• Dinamometre
• Tahta blok
• Masanın üzerine 3-4 kitabı üst üste gelecek şekilde yerleştiriniz.
• Uzun cetvelin bir ucunu masaya, diğer ucunu kitapların üzerine yerleştirerek bir eğik düzlem oluşturunuz.
• Tahta bloku 1. fotoğraftaki gibi dinamometreye takınız ve blok eğik düzlemin en altındayken dinamometreyi yukarı doğru çekiniz. Bu durumda dinamometrede okuduğunuz değeri kaydediniz.
• 2. fotoğraftaki gibi uzun cetvel yerine kısa cetveli yerleştirerek aynı işlemi tekrarlayınız ve dinamometrede okuduğunuz değeri kaydediniz.
• Bloku dinamometreye takınız ve eğik düzlem kullanmadan 3. fotoğraftaki gibi en üstteki kitabın seviyesine kadar doğrudan kaldırınız. Dinamometrede okuduğunuz değeri kaydediniz.
Etkinlikteki gözlemlerinizden yararlanarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Kısa cetvel kullanarak eğik düzlemde nasıl bir değişiklik yapmış oldunuz?
Kısa cetvel kullanarak eğik düzlemde boy azalmış oldu, fakat harcanan kuvvet fazla olmaktadır.
2. Kısa cetvel ve uzun cetvelle kurduğunuz eğik düzlemlerde okuduğunuz dinamometre değerleri aynı mıdır? Nedenini açıklayınız.
Uzun ve kısa cetvelle kurulan eğik düzlemlerde dinamometre değerleri farklıdır. Kısa cetvelle kurulan daha dik eğik düzlemlerde bloku çekmek için gereken kuvvet daha fazladır. Dinamometre değeri daha fazladır.
3. Eğik düzlem kullanmadan bloku doğrudan kaldırdığınızda dinamometrede okuduğunuz değer diğerlerinden farklı mıdır? Nedenini açıklayınız.
Eğik düzlem kullanmadan, tahta bloğu kaldırdığımızda, dinamometre değeri diğerlerinden farklı en yüksek şeklindedir.
4. Bloku yukarı çıkarmak için hangi durumda en küçük, hangi durumda en büyük kuvvet uygulanmıştır?
Büyük cetvelin kullanıldığı eğik düzlem durumunda, dinamometrede en küçük değer en az kuvvet, Cetvelsiz tahta bloğun kaldırılışında da dinamometrede en yüksek değer görülmüş en fazla kuvvet uygulanmıştır.