Karaciğer enzimi olarak bilinen gama-glutamil transferaz (GGT), karaciğerde oluşabilecek hastalıkların ortaya çıkarılmasında kullanılır. Özellikle enzim testlerinde anormal sonuçları ortaya çıkarmak için kandaki GGT oranı incelenir. GGT testi sayesinde safra kanalları, kemikler ve karaciğerdeki sorunlar belirlenir.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Nedir?
Gama-glutamil transferaz (GGT), hücrelerde katalizör görevi görerek vücutta yer alan, ancak çoğunlukla karaciğerde bulunan bir enzimdir. GGT, vücut içerisinde yer alan moleküllerin rahat hareket etmesine olanak tanıyarak taşıma görevi bulunur.
Dalak, pankreas, böbrek ve safra kesesinde de yer alan GGT, karaciğerin hasar gördüğü durumlarda değer olarak yüksek çıkar, çünkü karaciğer hasar aldı ise bu enzim kan dolaşımına sızabilir. Bu nedenle GGT testi karaciğer hasarı varsa ortaya çıkmasında etkili bir testtir.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Testi Nedir?
Gama-glutamil transferaz (GGT) testi, kanda yer alan GGT seviyesini ölçerek karaciğerde problem olup olmadığını, safra yolu hastalığını ve karaciğerin fonksiyonunu ortaya çıkaran bir kan testidir. GGT enzimi, kana karışarak, kanda yüksek çıkmasına neden olur. Bu da karaciğer hastalıklarına ve safra kanallarında oluşan rahatsızlıkların bir belirtisidir.
Bunların yanında GGT seviyesi, kullanılan fenobarbital, fenitoin ve varfarin gibi içeriğe sahip ilaçlardan dolayı da yükselebilir.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Testi Neden Yapılır?
Karaciğer ve safra kesesinde oluşan sorunlardan dolayı GGT seviyesi yükselir. Bu sebeple sorunların teşhisi için GGT kan testi yapılır. Fakat karaciğerde oluşabilecek herhangi bir problem de GGT enzimin yükselmesine neden olabilir. GGT yüksekliğinin ALP, ALT, AST, LDH gibi farklı enzimlerin testlerinden oluşan sonuçlarıyla incelenmesi gerekir. Gama-glutamil transferaz (GGT) testi yapılmasının nedenleri şöyle açıklanır:
- Karaciğer hastalıkları ve safra kanalı problemlerini teşhisinde
- Kanda yüksek alkalen fosfataz (ALP) seviyesi olduğunda
- Alkol kullanım bozukluğunda
- Kullanılan ilaçların etkisini tespit etmede
- Mide bulantısı, kusma, zayıflık, cilt problemleri gibi belirtilerden dolayı uzman doktor GGT kan testi isteyebilir.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Değeri Kaç Olmalı?
Gama glutamil transferaz (GGT) değerinin normal aralığı laboratuvara göre değişiklik gösterebilir. GGT kan testinde yetişkin kadın bireylerde referans aralığı 5-45 U/L olmalıdır. Bu oran erkeklerde ise 5-65 U/L aralığında yer almalıdır. Kanda GGT enziminin rastlanmaması durumunda sağlıklı olarak tanımlanmaktadır. Karaciğer kendini onarması durumunda ya da hücre yenilenmelerinde GGT enzimi belli miktarda kanda rastlanabilir. Önemli olan kandaki değerin belirtilen referans aralığında yer almasıdır.
Gama Glutamil Transferaz Düşüklüğü
Yapılan test sonucunda, çıkan değerim taban referans değer olan 5 U/L'in altında çıkması GGT düşüklüğü olarak kabul edilir. Gama glutamil transferaz düşüklüğü, sağlık probleminin olmadığını belirten bir durum olarak tanımlanabilir. Kahve tüketimi yanında, tiroid yetmezliği, doğum kontrol hapı, yüksek trigliserid, magnezyum düşüklüğü ve hipotalamik bozukluk gama glutamil transferaz düşüklüğü sebepleri arasında yer alır.
Gama Glutamil Transferaz Yüksekliği
Kandaki GGT seviyesinin kadınlarda 45 U/L ve erkeklerde 65 U/L üstünde yer alması gama glutamil transferaz yüksekliği olarak olarak kabul edilir. GGT yüksekliği kandaki ggt seviyesinin hepatit, siroz ve karaciğer kanseri gibi karaciğer hastalıkları nedeniyle normal değerlerin üstünde olduğu ve karaciğerde hasar olduğu anlamına gelir. GGT yüksekliğine neden olan karaciğer kaynaklı hastalıklar ve problemler şunlardır:
Hepatit (karaciğer iltihabı)
- Viral hepatit
- Siroz
- Kolestaz (karaciğer safra kanalı blokesi)
- Alkol kaynaklı karaciğer hastalığı.
- Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı
- Karaciğer iskemisi
- Karaciğer tümörü
- Karaciğer kanseri
Bunların yanında pankreas kanseri, diyabet, konjestif kalp yetmezliği ve bazı ilaçlar kanda yüksek GGT seviyesine neden olur.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Seviyesini Doğal Yollardan Düşürmenin Yolları
Kanda GGT oranının yüksek olması durumunda seviyeyi normal değerlere getirebilmek için karaciğerde oluşan problemin belirlenerek ona yönelik tedavinin uygulanması hedeflenir. GGT seviyesi doğal yollarla da düşürülebilir. Bu yöntemler şöyle sıralanır:
- Alkolden kaçının
- Doğru miktarda kahve tüketimi yapın
- Yağlı ve tuzlu gıdayı sınırlandırın
- Karaciğere iyi gelebilecek meyve ve sebze tercih edin
- Kümes hayvan tüketimini artırın
- Egzersiz yapın
- Vitamin ve mineral takviyesi alın
- Hava kirliliğine maruz kalmamaya çalışın
- Yüksek GGT seviyesine neden olan sebebi bulmak için uzman doktora başvurun
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Yüksekliği Sonucu
Kandaki gama-glutamil transferaz (GGT) oranın yüksek olması durumuda karaciğer veya safra kesesinde oluşan durumdan kaynaklanıyorsa buna yönelik tedavi uygulanabilir. Problem ortadan kaldırıldığında GGT yüksekliği de düşerek normal seviyelere gelecektir. Bunun yanında uzman doktor GGT seviyesinin yüksek olması durumunda hastalığı teşhisi için ekstra testler talep edebilir.
Gama Glutamil Transferaz (GGT) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gama glutamil transferaz yüksek olursa ne olur?
GGT oranının yüksek olması karaciğerde bir sorun oluştuğunu ve hasar gördüğüne gösteren bir belirti olabilir.
GGT yüksekliği için hangi doktora gidilir?
GGT yüksekliği karaciğer hastalıklarını işaret ettiğinden dahiliye bölümüne başvurmak gerekebilir.
Güncelleme Tarihi : 21 Aralık 2023
Yayınlanma Tarihi: 7 Haziran 2023