1905’teki Sunday Kanlı Pazar ’, Nicholas II’nin“ halkının babası ”olarak adlandırdığı umutları ciddi biçimde zayıflatmıştı. Yıl sonuna kadar, St Petersburg birçok grevden etkilenmiş ve fabrikalardaki siyasi ajitasyon zor olmuştur. Mart ayının ilk pazarında, çeşitli sloganlar atarak, başkentin sokaklarına yaklaşık 300.000 kişi girmişti. Yetkililer için en çok endişelenmesi gereken şey “Sovyetler için tüm güç” olmalıydı; “Tanrı Çar'ı koru ve gözlerini isteklerimize aç” diyerek, bazılarının hala Nicholas II'ye sadakat gösterdiğine dair umut verdi. Hükümet için daha da endişe verici olan şey, gösterilerin kendiliğinden ve önceden planlanmayan ve ilginç bir siyasi aday karışımı içermesiydi. Rusya'nın nasıl yönetilmesi gerektiğine dair genel bir değişiklik çağrısında bulundular, ancak gerçekte istedikleri şeylerin ayrıntılarıyla spesifik değillerdi.
Bir yıl keyfi tutuklama, grev ve siyasi ajitasyon hükümete iyi gelmedi.
1905’in sonunda, Nicholas ordusunun sadakatine bile dayanamadı. 1905 Haziran'ında, 'Potemkin' savaş ekibinin mürettebatı ve Rus-Japon Savaşı olan felaket ordunun çektiği tüm sorunları bir araya getirdi. Ordudaki erkeklerin, Japonlarla savaşmak için doğuya çıkmayı reddettiği ve bu tür bir hareketin ölümüyle sonuçlanacağından korktuğuna dair kanıtlar var. Ordudaki erkeklere üç aydır ödeme yapılmadığı gerçeği meselelere pek yardımcı olmadı.
Aksine tüm delillere rağmen, Nicholas II otokrasinin otoritesinin hiçbirini teslim etmeyeceği konusunda kararlıydı. Bu nedenle, Nicholas halkın görüşlerini temsil etmek için herhangi bir kurucu meclis türü ile ilgilenmediği sürece, başlatıcı olmayan bir unsur olarak kabul edildi. Bununla birlikte, durumunun zayıf olması, karakteristik olarak içini oydu. Mart 1905'te Nicholas, bir duma toplanmasına izin vereceğine söz verdi. Bu tam olarak Nicholas’ın olmayacağına söz vermişti.
İlk duma, toprak sınıfı lehine ağırlıklandırıldı ve yasama yönetiminde hiçbir payı yoktu. Ancak birçoğu, hükümette her şeyin iyi olmadığına dair kaygı verici bir işaret olarak gördü.
St Petersburg işçilerinden ne haber? 1905 yılının sonunda, Sendikalar Birliği bir araya geldi. Paul Milykov başkandı. 1905'in başlarında, St Petersburg fabrikaları çok sayıda sendika faaliyetine tanık olmuştu. Şehirdeki toplam 87 sendikadan 46'sı Sendikalar Birliği'ne üye olmuş. İçindeki insanların çoğu solcu liberaller olarak sınıflandırılabilir. Sendikalar Birliği'nin iki ana inancı vardı. Gücünü fabrikalardaki çalışma koşullarında reform talep etmek için kullanmak istedi ve faaliyetlerini St Petersburg'un ötesine genişletmek ve Rusya'nın en geniş kırsal alanlarındaki köylü desteğini denemek ve harekete geçirmek istedi. Bununla birlikte, Sendikalar Birliği kırsal kesimde çok az destek aldıklarını tespit etti. Sendikalar Birliği'ndeki liderlerin çoğu orta sınıf liberallerdi. Kırsal kesimde yaşayanların yaşadığı hayatla empati kurmaya başlayamazlardı ve 1906 baharında, Birlikler Birliği kırsal kesimdeki çoğu faaliyet / ajitasyona son verdi.
Rusya kutuplaşmaya başladı. Duma önemli bir tartışma konusuydu. Bazıları onu II. Nicholas tarafından tırmanırken gördü; diğerleri güçlerinin oldukça sınırlı olduğunu fark etti. Bununla birlikte, ilk duma değişiklik yapmak isteyenleri ayırmaktı. Sağ kanat liberalleri, duma'yı büyük bir zafer olarak görürken, ılımlı sosyalistler bunu başarmak için bir ara başarı olarak görüyorlardı. İlk duma seçimlerini boykot edeceklerini açıkladılar. Böyle bir bölünme hükümetin eline geçti. Çar'a karşı çıkan ve birleşme ve kendilerini örgütleme konusunda başarısız olanlar, hükümetin eline geçti. United, harika bir rakip olurlardı. Ancak birçok muhalefet zinciri bölünmüş halde kalırken, çar görünüşte güçlüydü.
Bununla birlikte, Ekim 1905'te St Petersburg'da kendiliğinden olan bir grev gelişti. St Petersburg'daki hükümet, şehir içindeki rakip bir hükümete karşıydı - işçilerin bir hükümeti. Bu grev sırasında Leon Troçki öne çıktı. Nicholas iki seçenekle karşı karşıya kaldı: daha fazla baskı ya da bir tür anayasa reformu. Tavsiye için Kont Witte'ye döndü. Witte, ordunun tamamen güvenemeyeceğine inandı ve Nicholas'a reform için gitmesini önerdi. Witte bu reformları yaptı ve Nicholas 17 Ekim 1905'te imzaladı. Rusya halkına söz verdi:
Sivil özgürlükler
Konuşma özgürlüğü
Toplanma özgürlüğü
Duma'nın sözleşmesi olmadan yasa çıkarılmayacak.
Bununla birlikte, Ekim Manifestosu, Duma'nın yasal düzenlemeleri başaramayacağı noktasına hiçbir referans içermiyordu.