Öjenizm, sağlıksız ceninleri ayırıp sağlıklı ceninler yetiştirmenin yollarını arayan, bilimselliği tartışmalı bir toplumsal akım veya toplumsal felsefedir. Öjenik uygulamalar, genetik kusurlu veya istenmeyen özelliklere sahip bireylerin üremesini engelleyerek üstün olduğuna karar verilenlerin üremesini teşvik ederek insan gen havuzlarını değiştirmeyi amaçlamaktadır.
Antik Spartalılar, zayıf veya deformasyonlu bebekleri bir çukura atarak öjeniğin bir formunu uygulamışlardır. İngiliz İstatistikçi Francis Galton tarafından “uygun evliliklerle yüksek yetenekli bir insan ırkı yaratılması” düşüncesiyle, 1883'te öjenizm icat edilmiştir.
Öjenik amaçlarla zorunlu kısırlaştırmaya başlayan ilk modern zaman ülkesi Amerika Birleşik Devletleridir (ABD).
Virginia’da yaşayan 17 yaşındaki Carrie Buck’ın kısırlaştırılması ünlü bir vakadır. 1924 yılında Carrie Buck, koruyucu annesinin yeğenleri tarafından tecavüze uğraşmıştı. Ancak ailesi Carrie’ye “geri zekalı” ve “ahlaksızlık” dedi. Virginia Epileptikler ve Zeka Özürlüler Kolonosi’ne gönderildi. Aslında aile, tecavüz ve hamilelik nedeniyle utanç duyulmuştu. ABD Yüksek Mahkemesi, Virginia Kısırlaştırma Yasası'nın ABD Anayasası'na aykırı olmadığına karar vermiş ve Carrie 1927'de kısırlaştırılmıştır. Avukatlar yargıçları ikna etmek adına Carrie'nin annesinin ve kızı Vivian'ın da zekâ özürlü olduğunu iddia etmişlerdi.
1927'de, Yüksek Mahkeme Yargıcı Oliver Wendell Holmes Jr., Carrie hakkında şöyle yazmıştır: "Suç için sapkın soyu beklemek yerine açıkça uygun olmayanların nesillerinin devam etmesini önleyebilirse daha iyi olur. Üç nesil zekâ özürlü olmak yeterlidir." Ancak Vivian ortalama bir zekâ seviyesine sahipti ve okul onur listesindeydi.
Carrie'nin kız kardeşi Doris de operasyonun doğasından haberdar edilmeden kısırlaştırılmış ve yıllar boyunca neden çocuk sahibi olamadığını merak etmiştir.
ABD'de 1900'lü yılların başından 1970'lere kadar 65.000'den fazla insan kısırlaştırıldı. II. Dünya Savaşı'nın sonuna gelindiğinde, Almanlar yaklaşık 400.000 kişiyi kısırlaştırılmıştı. Nazilerin bu uygulamasına tepki olarak, öjenik hareket uluslararası politikacılar ve bilim insanları topluluğu tarafından büyük ölçüde itibarsızlaştırılmıştır.
Yazı Görselinin Açıklaması: Carrie Buck ve kız kardeşi Doris
Yazıda Geçen Tarihi Kişiler: Francis Galton (1822–1911), Oliver Wendell Holmes Jr. (1841– 1935), Carrie Buck (1906–1983)
- Önceki konu: Carrie Buck’ın Kısırlaştırılması 1927 – Öjenizm
- Sonraki konu: Tavşan Öldü 1928 – Dünden Bugüne Hamilelik Testleri