Kuvvet Nedir?
Duran bir cismi hareket ettiren veya hareket halinde bulunan bir cismi durduran, cismin konumunu,yönünü,şeklini değiştirebilen etkiye kuvvet adı verilir. Kuvvetin kendisini somut bir şekilde göremeyiz ancak, etkilerini gayet gözle görülür bir şekilde görebiliriz.
Kuvvetin Cisimlere Olan Etkisi
Kuvvet cisimlere bir çok etkide bulunur.
- Cisimleri hareket ettirebilir, durdurabilir, veya yönünü değiştirebilir.
- Cismin şeklini değiştirebilir ya da cismin dönmesini sağlayabilir.
- Cismin hızını arttırabilir veya azaltabilir.
Kuvvet Çeşitleri
1.Esneklik Kuvveti:
Esnek bir cisme kuvvet uygulandığında, cismin geri çağırıcı kuvvet etkisiyle eski haline dönmesi, esneklik kuvvetine bir örnektir.
2.Döndürme Kuvvet
Tornavida ile vidaya kuvvet uygulayarak döndürebiliriz. Burada tornavidaya uyguladığımız kuvvet döndürme kuvvetidir. Kapı, pencere veya dolap kapakları menteşelerin çevresinde dönerek açılır ve kapanırlar.
3.Elektriksel Kuvvet:
Elektriksel kuvvet, yüklü cisimlerin birbirlerine olan yük miktarı ile doğru orantılıdır. Cisimler birbirine ne kadar yakın ve ne kadar yüklü ise kuvvet o kadar yüksek olacaktır. Kurşun kalemi saçınızda hızlı bir şekilde ileri geri hareket ettirip, küçük bir parça kağıda dokundurduğunuz da kağıdı çeker. Kalemde bulunan elektrik yükünün, bir parça kağıdı çekmesi elektriksel kuvvete bir örnektir.
4.Manyetik Kuvvet:
Mıknatısın birbirine zıt olan kutupların, birbirlerine uyguladıkları kuvvet manyetik kuvvete bir örnektir.
5.Gerilme Kuvveti:
Birbirine temas eden tüm cisimler birbirine kuvvet uygularlar. Kuvveti uygulayan nesneler eğer ip, zincir, kablo ise bu kuvveti gerilim tipi kuvvet olarak adlandırabiliriz.
Kuvvet Temas Gerektiren ve Temas Gerektirmeyen kuvvet olarak ikiye ayrılır.
Temas Gerektiren Kuvvet
Cisimlerin birbirine olan teması sonucu ortaya çıkan kuvvettir.
Deftere yazı yazma, kapıyı itme veya çekme, diş fırçalama gibi aktiviteler temas gerektiren kuvvete örnek olarak gösterilebilir.
- İtme ve çekme kuvveti
- Kaldırma kuvveti(Suyun kaldırma kuvveti)
- Sürtünme kuvveti(Havanın cisme veya zeminin cisme uyguladığı kuvvet)
- Basınç kuvveti
Temas Gerektirmeyen Kuvvet
Aralarında temas olmamasına rağmen cisimlerin birbiri ile etkileşim halinde bulunmasına temas gerektirmeyen kuvvet denir.
Bebeği havaya attığımızda ivme kaybedip aşağı doğru inmesi temas gerektirmeyen kuvvete örnektir. Bebeğin ivme kaybetmesi yer çekimi ile doğru orantılıdır.
Yün kazağınızın saçlarınızı elektriklendirmesi elektriksel kuvvete örnektir. Elektriksel kuvvet temas gerektirmeyen kuvvete örnektir.
- Manyetik kuvvet(Zıt kutupların birbirini çekmesi)
- Elektriksel çekim kuvveti(Yüklü bir kalemin küçük parça halindeki bir kağıdı çekmesi)
- Kütle çekim kuvveti(Gezegenlerin birbirine uyguladığı çekim kuvvetini kütle çekim kuvveti olarak adlandırabiliriz.)