Portal Hipertansiyon (Akciğer Tansiyonu Akciğer Hipertansiyonu) Nedir?
Portal hipertansiyon; kanı sindirim organlarından karaciğere taşıyan portal damarındaki basıncın artmasıdır. Bu durum akciğer tansiyonu ve akciğer hipertansiyonu olarak da bilinir.Bu problemin en yaygın iki sebebi siroz ve trombosit düşüklüğüdür. Bu basınç artışının sebebi karaciğere giden kan akışının tıkanmasıdır.
Portal damardaki basınç artışı varislerin yemek borusu ve mideye kadar genişlemesine sebep olur. Bu durumda varisler hassaslaşır ve kolayca kanar.
Portal Hipertansiyon Sebepleri
Portal hipertansiyonun en yaygın sebebi karaciğere giden kan akışının tıkanmasıdır. Yolu tıkanan kan portal damarda birikir ki bu da portal damardaki basıncı yükseltir. Karaciğere giden kan akışını engelleyen durumlar şunlardır:
- Siroz (karaciğerin alkol kullanımı,hepatit ve diğer sebeplerden dolayı hasar görmesi)
- Portal damarda kan pıhtılaşması: Kalpten karaciğere olan kan akışını engelleyen herhangi bir tıkanıklık portal hipertansiyona sebep olabilir.
- Hepatik damardaki (karaciğerdeki kanı kalbe götüren damar) pıhtısı
- Schistosomiasis(aynı zamanda portal hipertansiyona da neden olabilen bir paraziter enfeksiyondur)
- Fokal nodüler hiperplazi: karaciğerde iyi huylu bir tümör olan bir hastalıktır. Bu da portal hipertansiyona yol açabilir.
- Karaciğer hastalıkları: Hemokromatozis, Wilson hastalığı, Alkolsüz Steatohepatitis (NASH)
- Hepatit C veya B enfeksiyonu kaynaklı karaciğer hasarı
- Fokal Nodüler Hiperplazi: HIV / AIDS ile enfekte kişilerde görülen bir hastalık
- Bazı durumlarda portal hipertansiyonun nedeni bilinmemektedir.
Portal hipertansiyon için risk faktörleri şunlardır:
- Alkol kullanımı
- Hepatit
- Şişmanlık
- Yüksek kolestorol
- Hipertansiyon
Portal Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?
- Kan kusmak (hemen bir doktora görünün)
- Kafa karışıklığı, unutkanlık veya uyuşukluk(Hemen bir doktora görünün)
- Zorla nefes alma ( hemen bir doktora görünün)
- Dışkıda kan
- Karın ağrısı
- Karın şişliği
- Koyu renkli dışkı
- Sarılık
- Koagülopati
- Zihinsel karmaşa
- Düşük sistolik kan basıncı (100 Mm Hg -110 Mm Hg arasında)
- Trombosit düşüklüğü
Portal Hipertansiyon Tedavisi
Portal hipertansiyon tedavisi için şu yöntemler uygulanır;
Endoskopi
Endoskopik tedavisi genellikle varis kanaması için ilk tedavi yöntemidir ve skleroterapi veya bantlamadan oluşur:
Skleroterapi, kanamayı durdurmak için kan pıhtılaşma solüsyonunun kanama varislerine enjekte edildiği bir uygulamadır. Bantlama yapılamadığı zaman skleroterapi kullanılır.
Bantlama; kanamayı durdurmak için lastik bantlar kullanarak kan damarının tıkandığı bir uygulamadır.
Karaciğer Nakli
Eğer karaciğer hastalığı son evrede ise karaciğer nakli bir seçenek olabilir. Karaciğer naklinde hastadaki zarar görmüş karaciğer çıkarılır ve yerine donörden alınan sağlıklı karaciğer yerleştirilir. Karaciğer genellikle kadavradan alınır, çok az vakada canlı bireylerden alınmaktadır.
Cerrahi Şant Uygulaması
Şant ameliyatları, vücudun diğer bölgelerinden kan akışını veya mide sıvısını kontrol etmek için tasarlanmıştır:
Transjugular İntrahepatik Portosistemik Şant (TIPS) karaciğerin ortasında tübüler bir cihaz (stent olarak adlandırılır) yerleştirir. Stent karaciğerdeki kan akışını yeniden yönlendiren ve damarlardaki fazla basıncı hafifleten portal ile hepatik damarı birbirine bağlar.
Distal Splenorenal Şant (DSRS) varislerdeki basıncı azaltmak ve kanamayı kontrol altına almak için dalak ve sol böbrekteki damarları bağlar.
İlaçlar
Sabit beta blokerleri (nadolol veya propranolol) varislerdeki basıncı ve kanama riskini azaltmak için reçete edilebilir.
Laktuloz, şiddetli karaciğer hastalığı (ensefalopati) ile ortaya çıkan beynin anormal işleyişinden kaynaklanan kafa karışıklığı ve diğer zihinsel değişikliklerin tedavisine yardımcı olabilir.
Diüretikler, midede (asit) sıvı birikimi için reçete edilmektedir.
Devaskülarizasyon
Bu cerrahi uygulamada, kanayan varisler çıkarılır Bu uygulama, bir TIPS veya cerrahi şant mümkün olmadığında veya kanamanın kontrol edilmesinde başarısız olduğunda yapılmaktadır.
Parasentez
Bu uygulamada doğrudan mide sıvısı çıkarılır. Tipik olarak bu uygulamadaki sonuçlar geçicidir ve gerektiğinde tekrarlanmaktadır.