Czentoviç'in tahlili ve de basit karakteri üzerine...Satranç, Stefan Zweig (Sayfa 10)
''Böylesine boş bir kafanın bunca çabuk gelen bir ün'den sarhoş olmaması düşünülebilir miydi?'' diye noktaladı bana daha biraz önce Czentoviç'in çocukça yetersizliğine ilişkin bazı klasik örnekler anlatmış olan arkadaşım. ''Banat'tan gelme bir köylü gencin, ansızın bir tahta üstünde birkaç taşı birazcık oraya buraya oynatmakla bütün köyünün odunculuktan ve en yorucu işlerden bir yılda kazandığını bir haftada kazanması durumunda kendini beğenmişlikten başının dönmesi diye bir şey olabilir mi? Hem ayrıca, bu dünyada bir zamanlar bir Rembrandt'ın, bir Beethoven'in, bir Dante'nin, bir Napoleon'un yaşadığı hakkında en ufak bilgisi bulunmayan birinin kendini büyük bir insan sayması son derece kolay değil midir? Bu gencin dünyaya kapalı beyninde bildiği tek şey, aylardan beri hiçbir satranç oyununu kaybetmemiş olduğu ve dünyamızda satrancın ve paranın dışında daha başka değerlerin de bulunduğunu bilmediğinden, kendine hayranlık duymak için her türlü nedeni var.''