Osmanlı Sadrazamı. Aslen Bosnalıdır. Enderundan yetişip çeşitli hizmetlerde bulunduktan sonra, silahdarlığa kadar yükseldi. Çok geçmeden Yeniçeri Ağalığıyla saraydan çıkan Hüsrev Paşa, 1625'te Bağdad'ı İranlılardan geri almak üzere vazifelendirilen Serdar Hafız Paşanın ordusunda bulundu. 1626'da Kubbe Veziri oldu. İki yıl bu vazifede kaldıktan sonra 1628 yılında Sadrazamlığa getirildi.
Hüsrev Paşa, Sadrazam olduktan sonra ilk olarak şekiz yıldır devletin başına dert olan Abaza Mehmed Paşa üzerine yürüdü. Abaza Mehmed Paşa, Erzurum'da isyan etmiş ve üzerine gönderilen kuvvetleri bozmuştu. Hüsrev Paşa, seçkin bir kuvvetle Tokat'tan Erzurum üzerine yürüyüp şehri kuşattı. Kırk gün muhasaradan sonra Sadrazama mukavemet edemeyeceğini anlayan Abaza teslim olmak zorunda kaldı ve İstanbul'a gönderildi (1628). Hüsrev Paşanın Erzurum'u muhasarası esnasında, üzerine gelen bir İran ordusu da pusuya düşürülerek bozguna uğratıldı. Kumandanları Şemsi Han esir alındı. Bu başarılarından sonra Hüsrev Paşa büyük bir Zafer alayı ile İstanbul'a döndü. 1629 yılında Bağdat'ı geri almak için yeniden sefere çıkan Hüsrev Paşa, şiddetli yağan yağmurlar dolayısıyla Bağdat'a ulaşmanın zor olacağını düşünerek Hemedan üzerine yürüdü. Bölgedeki İran kuvvetlerini bozduktan sonra Hemedan ve Dergüzin'i aldı. Ancak asıl gaye olan Bağdat'ı kırk gün muhasara etti ise de alamadı ve Mardin'e çekildi. 1630 yılını Mardin'de geçirip Bağdat üzerine gitmediğinden azledildi. Yerine ikinci defa Hafız Ahmed Paşa veziriazam oldu.
Ordu içinde bazı birlikler, yeni veziriazamı kabul etmeyip Tokat'ta bulunan Hüsrev Paşayı tekrar vazifesine döndürmek isteyince orduda bölünme görüldü. Bunun önlenmesi için Diyarbekir valiliğine tayin edilen Murtaza Paşaya İstanbul'dan verilen gizli bir hatt-ı hümayun sonucu Hüsrev Paşa, Tokat'ta katledildi (Mart-1632). Veziriazamlığı üç sene sekiz ay kadardır. Hüsrev Paşa azim ve irade sahibi, orduyu sevk ve idarede muktedir, doğrulukta tanınmış, bir vezirdi. Asabi mizacı ve Bağdat'ın fethedilmemesi üzerine bazı kumandanları idam ettirmesi en çok tenkid edilen tarafıdır. Hüsrev Paşanın herhangi bir hadiseye mahal vermedenAbaza meselesini halletmesi büyük hizmet olmuş ve takdir edilmişti.
Bosna-Hersek Müslümanlarına verilen ad. Bosna-Hersek'in Türkler tarafından fethinden sonra (1463), Hıristiyanların zulüm ve adaletsizliklerinden bıkan Bosnalılar hızla Müslüman oldular.
Sultan İkinci Bayezid'in torunu ve Bosna sancakbeyi. Sarayda iyi bir eğitim gördü. Dayısı Şehzade Mehmed, Kefe sancakbeyi olunca, Hüsrev'i de beraberinde götürdü. Şehzade Mehmed'in
Osmanlı devlet adamı. Boşnak asıllı olup, 1500 yıllarında Bosna'nın doğusunda bir köyde doğduğu tahmin edilmektedir. Babası, Hacı Ali oğlu Mustafa Paşadır. Yeniçeri ocağına
Fatih Sultan Mehmed Han devrinde yetişen alimlerden. İsmi, Mevlana Muhyiddin Muhammed'dir. Magnisavizade diye meşhur olmuştur. Doğum yeri ve tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 1483 (H.888)
Alman Türkiyatçı. 1891 senesinde Weiden'de doğdu. Würzburg ve Münih'de tarih ve sanat tarihi dersleri okudu. Hind dili ve semitik filolojisinde doktora yaptı (1914). Aynı sene gönüllü