İki Dilli Beyin
Bilim adamları iki dilli beynin nörolojik sırlarından daha fazlasını açtıkça, birden fazla dil konuşmanın çocukluktan yaşlılığa kadar uzanan bilişsel faydaları olabileceğini öğreniyorlar.
İki dilli bireylerin beyin taramaları, beynin dil baskın sol yarıküresinde bir alan olan alt parietal kortekste daha fazla gri madde yoğunluğu (sarı) buldu. Yoğunluk en çok ikinci bir dilde çok yetkin kişilerde ve beş yaşından önce ikinci bir dil öğrenenlerde belirgindi.
Parlez vous francais? Sprechen Sie Deutsches? Hablas español? Eğer öyleyse ve siz de İngilizce (veya başka bir dil) konuşuyorsanız, beyniniz tek dilli akranlarınıza göre belirgin avantajlar geliştirmiş olabilir. İki dilliliğin nörobiyolojisi üzerine yapılan yeni araştırmalar, özellikle erken çocukluk döneminden itibaren iki dilde akıcı konuşmanın sadece kişinin konsantre olma yeteneğini arttırmakla kalmayıp aynı zamanda bunama başlangıcına ve yaşa bağlı diğer bilişsel gerilemeye karşı da koruyabildiğini bulmuştur. Bu keşifler şunlara yol açar:
Beynin konuşma ve iletişim görevlerini nasıl düzenlediğini daha iyi anlamak.
Spesifik beyin aktivitesi tiplerinin demansı ve diğer agresif bilişsel problemleri nasıl önleyebileceği veya geciktirebileceğine dair daha fazla bilgi.
İki dilli bireylerin beyin hasarından sonra iletişim becerilerini kazanmalarına yardımcı olmak için daha hedefe yönelik ve etkili terapiler.
İki dillilik ABD'de yaygındır. ABD Nüfus Sayım Bürosuna göre, Amerikalıların yaklaşık yüzde 21'i evde İngilizce dışında bir dil konuşuyor. Bunların dörtte üçü ayrıca İngilizce “iyi” veya “çok iyi” konuştuklarını - iki dilli olduklarının güçlü bir göstergesi - olduklarını belirtiyor.
Oldukça yakın zamana kadar, ebeveynler ve eğitimciler çocukları çok küçük yaşta ikinci bir dile maruz bırakmanın sadece dil becerilerini geciktirmekle kalmayacak, entelektüel gelişimlerine zarar verebileceğinden korkuyorlardı. Ancak yeni araştırmalar, iki dilli çocukların tek dilli çocuklarla aynı yaşta dil kilometre taşlarına (ilk kelime ve ilk elli kelime gibi) ulaştığını bulmuştur. Ne de, “karışık dil” eing kanıtı göstermezler. Gerçekten de, küçük bebekler iki dilini farklı kılmak için ritmik ipuçlarını kullanabilir ve bunu yaşamın ilk günlerinden itibaren yapabilirler.
Aslında, iki dilli olmak çocuklara okulda bir avantaj sağlayabilir. İki dilli okul öncesi çocukların dikkat dağıtan şeyleri ayarlarken tek dilli akranlarından daha iyi olabildikleri bulunmuştur. İki dilli erişkinlerde, özellikle erken yaşta iki dilde akıcı hale gelenlerde, konsantre olma konusunda benzer bir gelişmiş yetenek - iyi işleyen bir çalışma belleğinin işareti - bulunmuştur. İki dilin yönetilmesi, beynin ilgisiz bilgileri görmezden gelirken odaklanma yeteneğini keskinleştirmesine ve korumasına yardımcı olabilir.
Diğer araştırmalar, iki dilliliğin Alzheimer hastalığı dahil yaşa bağlı bunama başlangıcını dört yıla kadar geciktirebileceğini düşündürmektedir. Her ne kadar bilim adamları iki dilliliğin neden bu “bilişsel rezervi” yarattığını bilmese de, bazıları iki dil konuşmanın beyne kan ve oksijen akışını artırabileceğini ve demansı önlemeye yardımcı olduğu düşünülen faktörlerin sağlıklı olabileceğini teorize ediyor.
Daha yakın zamanlarda, bilim adamları iki dilli yetişkinlerin daha yoğun gri maddeye (bilgi işleme sinir hücreleri ve liflerle dolu beyin dokusu), özellikle de beynin sol yarıkürede, çoğu dil ve iletişim becerisinin kontrol altında olduğunu keşfettiler. Etki, beş yaşından önce ikinci bir dil öğrenen kişilerde ve ikinci dillerinde en yetkin olanlarda daha güçlüdür. Bu bulgu, erken yaştan iki dilli olmanın beynin yapısını önemli ölçüde değiştirdiğini göstermektedir.
Beynin iki dilli bireylerde dili nasıl organize ettiği uzun yıllardır tartışılmaktadır. Her dil beynin kendi bölgesinde veya üst üste binen bölgelerde “depolanıyor” mu? Beyin görüntülemedeki teknolojik gelişmeler sayesinde, bilim adamları yakın zamanda farklı dillerin işlenmesinin aynı beyin dokusunun çoğunda gerçekleştiğini keşfettiler. Bununla birlikte, iki dilli kişiler iki dili arasında hızlı bir şekilde ileri geri giderken - yani “iki dilli modda” - sağ yarıkürede tek dilli konuşmacılardan, özellikle dorso-lateral prefrontal korteks denilen bir frontal alanda önemli ölçüde daha fazla aktivite gösterirler ( dikkat ve kontrolde iki dilli avantajların kaynağı). Bu genişlemiş sinirsel aktivite, beyin taramalarında o kadar belirgin ve tahmin edilebilir ki, iki dillilik için bir “nörolojik imza” görevi görür.
Son olarak, nörobilim araştırmaları, bir beyin hasarından sonra konuşma üretme veya anlama yeteneğini yitiren iki dilli hastaların değerlendirilmesi ve tedavisi için umut vermektedir. Araştırmalar, sadece bir dili değil, bir hastanın anadilini bile değil, her iki dili de kullanan rehabilitasyon çabalarının iyileşme vaadinde bulunduğunu gösteriyor.
Makale kaynağı: Hüseyin Türkmaya ( Facebook)
https://www.brainfacts.org/archives/2008/the-bilingual-brain