Sarhoş, zilzurna ya da çakırkeyif olun, sarhoş olmanın görünür ve bazen oldukça utanç verici etkilerini sergileyeceksinizdir. Bu, en sevdiğin şarkının söylenmesinden, arkadaşının ayakkabılarına kusmasına kadar değişebilir. Ama mutlaka birşeyler olacaktor.
Peki sarhoşken vücuduna tam olarak ne oluyor?
Sarhoş olduğumuz zaman vücudumuza neler olduğunu ortaya çıkarmak için biraz inceleyelim.
Gecenin başından başlayalım.
Cuma akşamı, elinde bir bardak şarap ya da bira var ve gerçekten uzun bir haftayı geride bıraktınız. İçkinizi akmaya başlarken bilmeniz gereken ilk ve en önemli şey, alkolün bir ilaç olmasıdır. Bu ilacın etkileri ne kadar içtiğinize ve ne kadar hızlı bir şekilde içtiğinize bağlıdır.
Bazı ilaçlar vücut üzerindeki etkileri çok daha fazla olsa da, alkol bunun tam tersidir.
Alkol el bombası ya da parça plastik patlayıcı gibidir. Büyük bir darbe oluşturur ve etkisi her yere gider.
İçtiğinizde, alkol - veya etanol - karnınıza gider ve çok hızlı bir şekilde kan dolaşımına karışır. Daha sonra da tüm vücudunuza etkisi bulaşır.
Vücudunuz çok kötü bir zehir aldığınızı düşünür ve alkolden kurtulmak için çok hızlı tepkiler vermeye başlar.
Karaciğer alkolü kırma işlemine başlar. Alkolü asetaldehide dönüştüren alkol dehidrogenaz adı verilen bir enzim üretir. Bir kalıntıda önemli bir rol oynadığı düşünülen asetaldehit, daha sonra asetik asite ayrılır. Karaciğerinizin işleyebileceğinden daha fazla alkol tüketirseniz, sarhoş olmaya başlarsınız.
Ne kadar çabuk sarhoş olacağınız bir dizi faktöre bağlıdır. Öncesinde ne kadar yemek yediğiniz de bu faktörlerden birisidir..
Alkol aldığımızda, ilaç çok hızlı bir şekilde kan dolaşımına girer ve vücudunuzun her yerine gider. Etkiler genellikle birkaç dakika içinde hissedilebilir.
Alkolün etkisi, esas olarak ne kadar içtiğinize bağlıdır. Fakat çok fazla içme alışkanlığı olan insanlar, daha az içen insanlar kadar çabuk etkilenmeyebilir. Diğer şeyler, aç karnına ya da vücut tipinize içme gibi alkolünüze karşı tepkinizi etkileyebilir.
Alkolün bir depresan olduğu bilinirken, aslında iki farklı "faz" vardır.
İlk yarım saatte ya da bir kaç saat içersinde, uyarıcı etkiler ve öfori yaşayacaksınızdır. Bıraksalar düz duvarda yürüyebilecek kadar umutlu ve neşeli, enerjik olabilirsiniz. Alkol, tüm engellemelerinizi azaltır ve küçük bir dopamin (beynin büyük ödül molekülü) açığa çıkaracak - böylece kendinizi iyi hissedeceksinizdir.
Birkaç kadeh daha içki aldınız ve daha da beceriksiz hale geliyorsunuz. Durumlara hızla tepki veremiyorsunuz ve vizyonunuz daha bulanıklaşmaya başlayabilir. Konuşmanız ve aldılarınız yavaşlamaya başladı. Bu, alkolün beynin diğer kısımlarını etkilemeye başladığı zaman - depresif etkileri yavasş yavaş görünür seviyeye geliyor.
Alkolün beyindeki inhibitör verici Gama-Aminobütirik Asit (GABA) etkilerini arttırdığı bilinmektedir. GABA, yanıtları azaltan bir nörotransmiterdir. Bu, alkolün bildiği halsiz hareketlere ve konuşma bozukluğuna neden olur.
Bu önemli kararlar verme zamanı değil.
Bunun nedeni alkolün serebral kortekste davranışsal engelleyici merkezlere baskı yapmasıdır, bu da sizi bir şeyler yapmaya daha yatkın kılar, hem de ayık olsaydınız yapamayacağınız şeyleri.
Tuvaletten daha yeni geldin ve tekrar geri dönmeye ihtiyacınız olduğunu görüyorsun. Çünkü karacigin, alkolü bedeninizden almak için deli gibi çalışıyor.
Alkol, vücudunuzda vazopressin olarak da bilinen bir antidiüretik hormonu bloke eder. Vasopressin normalde böbreğin su emmesi için böbreğe söyleyerek çok fazla sıvıyı atmasını önler. Vazopressin bloke edildiğinde, vücudunuzdan bira veya şaraptan daha fazla sıvı atmaya başlar.
Siz susuz kaldınız ve bu da hangover (akşamdan kalma) olmak için büyük bir neden.
Alkol seks sürücünüzü harekete geçirir, buna rağmen cinsel tepkileri azaltabilir. Shakespeare'ın çok güzel bir şekilde söylediği gibi, alkol “arzuyu kışkırtır, ama performansı ortadan kaldırır.”
Bu üçüncü veya dördüncü kadeh şarabın ardından, hemen hemen her şey yokuş aşağı gitmeye başlar. Tamamen fizyolojik açıdan alkol, seks için kötü bir şeydir.
Alkol erkeklerde ereksiyon sağlamayı zorlaştırabilir, kadınlarda da ıslanmayı engelleyebilir ve orgazmın başarılması daha zor olabilir.
Ertesi gün uyanabilir, yatak partnerinize bakabilir ve şu soruyu sorabilirsiniz kendinize: “Ne düşündum ki ben ?“
Aslında cevap belli : “Açıkça düşünmüyordun”
“Alkolün etkisi altında, karşınızdakini kendinizi çok daha fazla çeken biri olarak görüyorsunuz. O anda ayık olsaydınız yapmazdınız muhtemelen. Bu, frontal lobunuza bir mola vermek ve beynin tüm duygusal merkezlerini gevşetmekle ilgili bir durum. Tamamen normal.. Merak etmenize gerek yok.
Journal Addiction dergisinde yayınlanan bir çalışma, daha çok bira gözlükleri olarak anılan olgunun, yüz simetrisini değerlendirme yeteneğimize bağlı olduğunu düşündürmektedir. Alkol, yüz simetrisini değerlendirme kabiliyetimizi azaltır, bazıları da çekicilik ve insan seçimine katkıda bulunur.
Kanınızdaki alkol miktarı arttıkça, vücudunuzdaki ve davranışınız üzerindeki etkiler benzer bir düzeni izler, ancak sarhoşluğun belirli bir aşamasına ulaşmak için ihtiyaç duyulan içkinin miktarı kişiden kişiye değişir.
Bir içki tüketilir; yemek borusu, mide ve ince bağırsağa geçer. Kan dolaşımı, etanolü vücut boyunca hızlı bir şekilde taşır, burada su içeriği ile orantılı olarak vücut sorunlarına emilir. Alkolün büyük bir çoğunluğu, ince bağırsağın duvarları boyunca kan dolaşımına girer ve kandaki alkol seviyesi, vücudunuz onu serbest bırakabileceğinden daha hızlı alkol almaya başladığında artar.
Karaciğer kanı alkolden arındırır ve ortadan kaldırır. Nefes, ter ve idrarda bir dakika miktarı değişmeden atılır. Karaciğer tarafından ne kadar çabuk soğurulur ve metabolize edilirse, içkinin alkollü içeriğine ve yediğinize göre değişir. Böbrekler sıvıyı doğrudan mesaneye yönlendirir, sık idrara çıkmaya ve vücuttaki sıvı kaybını hızlandırır… sonunda dehidrasyona neden olur, bu da bir kalıntıya yol açar. Metabolize edilmemiş alkol vücudun her tarafına dağıtılır, böylece alkol vücudunuzdan geçene kadar hissettiğiniz sarhoşluğa neden olur.
Sarhoşluğun belirtilerini hepimiz biliyoruz: konuşma bozukluğu, hafıza kaybı, düşme… Hepsi alkolün beyni ve merkezi sinir sistemini nasıl etkilediği nedeniyle gerçekleşir.
Alkol, inhibitör verici GABA'nın beyindeki etkilerini artırır, halsiz hareketlere ve konuşma bozukluğuna neden olur. Aynı zamanda uyarıcı nörotransmiter glutamatı inhibe eder; Bu uyarıcıyı baskılayarak alkol, GABA'ya benzer bir fizyolojik yavaşlamaya neden olur. Ek olarak, alkol beyindeki ödül merkezindeki kimyasal dopamin miktarını artırır, bu da zevk hissi yaratır.
Alkol davranışsal engelleyici merkezlere baskı yapar ve bu da kişinin yapamayacağı şeyleri yapma olasılığını artırır; Göz, kulak, ağız ve diğer duyulardaki bilgilerin işlenmesini yavaşlatır; ve düşünce süreçlerini engeller, açıkça düşünmeyi daha da zorlaştırır.
Bunlar otomatik beyin fonksiyonlarını ve hormon salımını koordine eder. Alkol, hipotalamustaki sinir merkezlerini, cinsel uyarılma ve performansı kontrol altına alır. Cinsel dürtü artsa da cinsel performans azalır.
Alkol, bu hareket ve denge merkezini etkiler, sonuçta “aşağı düşen sarhoş” ile ilişkilendirdiğimiz şaşırtıcı, dengesiz bir havalıdır.
Medulla hareket ederek alkol uykuyu uyarır. Aynı zamanda yaşamı tehdit edebilen solunum ve düşük vücut ısısını yavaşlatabilir.
Düşük kan şekeri seviyeleri, titreme hissi, terleme, baş dönmesi ve bulanık görme için sorumludur. Düşük glikoz seviyeleri de yorgun hissetme ile sonuçlanır.
Karaciğer alkolü metabolize ettiğinde, karaciğer, beyin ve mide astarı üzerinde toksik etkileri olan, sirke benzeri bir madde olan ve baş ağrısı, bulantı, kusma, mide ekşimesi ve genel bir rahatsızlık hissi veren asetaldehit üretir. Alkol ayrıca vücudun normal çalışması için doğru dengede olması gereken vitamin ve mineral depolarımızı da yağlar. Özellikle, kalsiyum, sodyum ve potasyum depolarımızı etkiler. Dehidrasyon, bu iyonların konsantrasyonlarını etkiler, bu da susama, kas krampları, baş dönmesi ve bayılma ile sonuçlanır.
Karaciğer vücudun toksinlerinden kurtulmak için suya ihtiyaç duyar, ama alkol idrar söktürücü olarak davrandığından, vücutta yetersiz miktarlar olur… böylece karaciğer, baş ağrısına neden olan beyin de dahil olmak üzere diğer organlardan suyu saptırmaya zorlanır.
Uyuşukluk ve yorgunluk hissinin üstesinden gelmek için, vücut karbonhidrat takviyesini özlemleyecektir, bu yüzden birçok insan içerken acıkmış hisseder.
Bazı insanlar “gece içkisi” aldıklarında uykuya dalmalarına yardımcı olduğunu iddia ederler. Bununla beraber bilimsel kanıtlar dehidrasyon nedeniyle uyku kalitesinin düşeceğini ileri sürüyor.
ALkol aldıktan sonra tüm algılar ve karar verme yetenekleri etkileneceği için kesinlikle kullanmamalısınız. Ülkemizde de birçok gelişmiş ülkede uygulanan alkol ölçüm yöntemi kullanılmaktadır.
Promil diye bilinen bu ölçü aslında kanımızın 1000'de ne kadarının alkol olduğunun ölçülmesi üzerine kurgulanmıştır. Yani 50 promil ve altında alkollü olan kişiler araba kullanabilir. Yani kanımızdaki alkol 'binde 50' olması yani %5 olması demektir. Tabii ki promil hesabı net olmakla beraber birçok faktöre bağlıdır.