Kriz ve siyasetin iç içe geçtiği, birinin diğerinden ayrılamadığı, birinin diğerini tetiklediği veya düşürdüğü zamanlardayız. Krizin siyaset, siyasetin de kriz anlamına geldiği bir zamandır bu. Aydemir Güler, makaleleriyle geliştirmenin dışında, kitap halinde de uzun bir süredir "Son Kriz" çözümlemeleri sunuyor. Son krizdeyiz. Tamam.
Bundan dört gün önce Ekim Devrimi'nin 91. yıldönümüydü. Büyük hem de çok büyük bir devrimdi ama Sovyetler Birliği ortadan kalkalı beri, eksik ve biraz havada. Ardından gelen kuruluşu, insanlığın eşitlikçi bir toplum yolunda elde ettiği muazzam kazanımları, daha sonra bir bir geri alınsa da, yok saymak mümkün değil belki ama açıkçası Ekim Devrimi'ni "kutlamak" insanın içinden gelmiyor.
Barack Obama'nın seçilmesine sevinelim mi? Üzülelim mi? Türkiye'de medyanın, okur-yazar takımının büyük bölümünün sevindiği devletimizin yüce çıkarlarına duyarlı çevrelerin ise, Obama'nın Ermeni lobisine "paçayı kaptırmış" olması nedeniyle endişeye sürüklendiği gözleniyor.
Kimler Marks'ı hatırlamadı ki ? Altanlar, Serdar Turgut, Taha Akyol, Fuat Keyman .... Krizin emperyalist dünya sisteminin merkezinden başlaması, banka ve şirket iflasları, birkaç hafta içinde buharlaşan trilyonlarca dolarlık sermaye, sarsıntının domino etkisi denilen tarzda bütün dünyaya yayılması Marks'ın burjuva yazınında kaydettiği yükselişin nedenlerinden bazıları.
Yıllardan 1978'di kışın son günleri. O sıralar pek alışıp kullandığımız deyişle, "burjuvazinin planı" gecikmiş, bu da bize, Türkiye İşçi Partisi'nin kararıyla hazırlamakta olduğumuz kalkınma planına, kendi adlandırmamızla "kontur plan"a zaman kazandırmıştı. Ama yine de gerideydik çok çalışmak yetmiyordu ek işgücüne ihtiyacımız vardı.
12 Eylül 1980 Cuma günü, sabaha karşı 04.00'te Türkiye'de darbe yapıldığını öğrenen CIA Ortadoğu İstasyon Şefi Paul Henze, hemen Washington'u aradı. ABD Dışişleri Bakanı Edmund Muskie, çalan telefonun ahizesini kulağına götürdüğünde, Henze'nin büyük bir sevinçle, Our boys did it! (Bizim çocuklar yaptı) dediğini duydu.
24 Kasım Öğretmenler Günü, eskiden öğretmenler günü olarak kutlanan 16 Mart'lardaki coşkuyla kutlanmıyor. Bir neden herhalde, 24 Kasım'ın 12 Eylül darbecilerinin hediyesi (!) olmasından kaynaklanıyor. Belki de, "Ah nerede o eski öğretmenler" diyenler, ortada kutlanacak öğretmen bulamıyor.
Belki Türkiye solu değil, "eski Türkiye solu" veya aynı anlama gelmek üzere "Türkiye'nin eski solu" demek, daha doğrudur. Biz, şimdilik eski solumuz noktasında kalalım ve soralım: Eski ayları kırpıp kırpıp yıldız yaptıklarını biliyoruz peki ya eski solumuzu ne yapıyorlar? Onu da kırpıp kırpıp azgın demokratlar haline mi getiriyorlar?
Öyledir.
Pek çok kişi memleketin ABD'den nasıl göründüğünü soruyor. Beklenen yanıt aslında belli: Yazık size, gelişmemiş bir üçüncü dünya ülkesinde yaşıyorsunuz.
ABD'nin kendi içine dönük olarak dünyaya yaymış olduğu imajın hiç de gerçeği yansıtmadığını bu köşenin iki kez konusu yapmıştık Amerikan rüyası başlığı ile.
Neoliberal politikalar duvara tosladı. Friedman devre dışı, şimdi Keynes göreve çağrılıyor. Piyasayı hareketlendirecek, daha devletçi, halkın alımı gücünü artıracak politikalar üzerinden kapitalizmin çarklarını döndürmek için. Bütün dünya umutlu, 1960'ların, 1970'lerin tekerrürüne yönelik ciddi bir beklenti hakim.
Can Dündar'ın "Mustafa"sı hakkında, Atatürk'ü Koruma Kanunu'na muhalefetten de dava açılmış... "Pofur pofur sigara içirtme" davasına kıyasla, bu daha ciddi gibi duruyor ilk bakışta. Ortada bir kanun var, onu çiğneme var... Değil mi? Oysa, tersine, sigarayla savaş cephesinin açtığı, çok daha somut ve geçerli dayanaklara sahip.
Değerli okur,
Aşağıda okuyacağınız yazı, TİYATRAL dergisi için, Ağustos 2007'de kaleme alındı ve 1 Eylül 2007 günü aynı dergide yayımlandı. İçerdikleri açısından tartışmalar oluşturan bu yazıyı, biraz kısaltarak yeniden sunmak istedim. Bugün yaşananların değerlendirmesi ise haftaya.
Arınma...
Paslı çiviyi, keseri tersinden tutarak çıkarmaya çalışıyoruz.
Radikal gazetesinin internet sitesinde, "91 yıl önce 'Başka bir dünya mümkün' demişlerdi" başlığıyla, Ekim Devrimi üzerine bir "foto galeri" yayınlandı. Doğan Grubu'nun "yorgun aydın şurubu" olarak işlev gören gazetesinin bu ilgisi, ilk bakışta takdire değer geliyordu doğrusu.