Başı düşmüş yastığa, uyuyor mışıl mışıl. Ee bebeğim ee ee... Ne güzel bir ninnidir. Sadece bebekleri değil, bizleri de uyutur bazen.
Kırmızı pabuç; en güzel bayram hediyesi, telaşlı alışverişlerin adeta bayram şekeriydi çocukluğumda. Gözümüzden sakındığımız kızlarımızın çocukken bayram arifelerinde uykuda baş ucunda duran kırmızı pabuçları, 2021 yılı başından bu yana ülkemizde öldürülen kadınların kırmızı ayakkabılarına dönüştü, iki gün önce Amsterdam'da Dam Meydanı'nda simgesel olarak sergilendi.
Tam otuz beş çift kırmızı ayakkabı, üç buçuk ayda Türkiye'de öldürülen 70 kadının anısına meydana bırakıldı. Bazı yerlerde ayakkabıların sayıları farklı yazıldı ancak topuklusu, babeti, sandaleti, sporu, şıkı, ama hepsi kırmızı.
Türkiye'deki kadın cinayetlerine dikkat çekmek için sanat protestosu oluşturuldu. Nerede? Amsterdam'da. Hollanda haber kanalı NOS'ta da haberi yapıldı. Haber aynen böyle verildi:
"Türkiye'de senenin başından bu yana öldürülen 70 kadına 70 kırmızı ayakkabı. Her yıl dünya çapında yaklaşık 180.000 kadın eski partneri veya aile üyeleri tarafından öldürülüyor."
Bu habere ülkemizde yapılan yorumları merak ediyor musunuz? Buyurun:
- Alt tarafı bir çiçek koklayıp, bir hayvan sahiplenip, bir kaç güzel insan tanıyıp, sevip gidecektik dünyadan... Nasıl kötü bir zamana denk geldi ömrümüz. Vicdansızların, sapıkların, katillerin, nefretin, cehaletin ortasına düştük.
- UTANIYORUZ!!!
- Dikkat çekmek için 2018 yılında ülkemizde öldürülen 440 kadını temsilen 440 çift kadın ayakkabısının İstanbul'un merkezindeki bir binanın duvarına asıldığı farkındalık projesinden esinlenildi.
- Bizde de kadın canilerine "helal olsun" naraları atılıyor.
- Bizim kendi ülkemizde yapmamız gereken şeyi başkaları yapıyor, gerçekten utanıyorum.
- Bu insanlar niye böyle? Yorumlarda bir kadın neden Türkiye'nin sadece kötü yanlarını gösteriyorsunuz? demiş sinirim bozuldu.
- Kendi eceliyle değil "cinayetten göz göre göre giden kadınlarımız" fazlasıyla ürkütücü değil mi ya? Sadece 3,5 ay içinde 70 kadın.
- Aynı dönemde Hollanda'da, Belçika, Norveç'te kaç kadın tecavüze uğramış veya öldürülmüş bilgisi olan var mı?
- Türkiye'nin adının bu şekilde duyulmasından rahatsız olarak yazdınız bunu muhtemelen ama, inanın hiç önemi yok orda da kaç kişinin başına bunun geldiğinden. Yaşam hakkı taştan, ağaçtan, insana kadar hepimizin hakkı. Buna nasıl son verilebilir, bunun yolunun bulunması önemli olan.
- Oralarda oluyor diye bizde de olmasını normalleştirmeniz kadına bakış açınızı gösteriyor. Hangi cinsiyette olduğunuz önemli değil. Nerede olduğu ve sayısı hiç önemli değil, bir kadının veya erkeğin şiddet görmesi kabul edilemez.
- Başkalarının kötülüğünü görerek iyi olunmaz. Daha az kötü olmak iyilik değildir.
- Kıyaslayıp normalleştirmeye çalışmanız çok kötü ama yine de yanlışınız var. Hukuk sisteminin daha iyi işlediği ülkelerde suç oranı daha yüksektir. Mesela Norveç'te birinin aynı kişiye birden fazla tecavüzü sayıca "bir" olarak geçmez. Eşin isteği olmadan ilişki de tecavüz sayılır.
- Türkiye'de 2020 yılında 300 kadın resmi kayıt altında öldürülmüş, 171'i de şüpheli ölüm. Yani 471 kadın öldürülmüş. Hollanda için değerlerin raporunu almak için araştırdığımda şiddet çıkıyor ama öldürme çıkmıyor. Az olmalı.
- Onlar kendi içlerinde her konuda çok yol alıyorlar ama biz hep daha kötüye gidiyoruz. Hem onlarda da olması bizi aklamaz.
- Ya da soruyu şöyle sorman lazım o saydığın ülkelerde olan tecavüz suçlarının kaçı mülteci kökenli kişiler tarafından işlendi?
- Yorumlara bak, diğer ülkelerle kıyaslayan var. Arkadaşlar eğer bir ülkede kadın ve çocuklar hastalıktan değil de taciz, tecavüz ve cinayetten ölüyorsa; gerçekten utanalım, bunların önüne geçmeye çalışalım. Yok Avrupa'da daha fazla diyerek üste çıkamayız. Utanmalıyız gerçekten.
- Çok güzel bir hareket ama bizim ülkemizde bunu anlayabilecek kaç insan bulabiliriz, bu da olayın ayrı bir boyutu.
- Avrupa'nın en güzel şehri Amsterdam.
- Çook düşündürücü...
- Biz yapsak ayakkabıları çalar, satarlar.
- İnsanın en onurlu duruşu kadına şiddete karşı duruşudur.
- Bir nevi enstelasyon yapmışlar. (Geleneksel sanat eserlerinin aksine, çevreden bağımsız bir sanat nesnesi içermeyip, belirli bir mekan için yaratılan, mekanın niteliklerini kullanıp irdeleyen ve izleyici katılımının temel bir gereklilik olduğu sanat türüdür. Kapalı veya açık mekanlarda yapılabilir.)
- Arkadaşlar neden her şeye muhalefetsiniz? Ne olsun istiyorsunuz? Daha çok can gidince mi mutlu olacaksınız? Bu kadar güzel ve anlamlı eyleme siyaset yapmamalıyız. Burada öldürülen canların anısına sahip çıkan birileri var. Saygısızlık yapmayalım, sahip çıkalım.
Yorumlar böyle. Durumlar böyle.
"Başka milletler kendilerine baksın, onlara ne oluyor?" gibi sığ düşünceler yerine, "neden biz böyle olduk, biz böyle değildik, ne değişti de bu duruma düştük?" demediğimiz, bir şeyleri değiştirmeye çalışmadığımız sürece maalesef bu çirkinliğin rakamları her sene katlanarak artacak.
Mustafa Kemal Atatürk'ün kadın erkek eşitliğiyle ilgili söyledikleri, alabilene ders niteliğinde: "İnsan topluluğu; kadın ve erkek denilen iki cins insandan mürekkeptir. Kabil midir ki, bu kütlenin bir parçasını ilerletelim, ötekini ihmal edelim de kütlenin bütünlüğü ilerleyebilsin? Mümkün müdür ki bir cismin yarısı toprağa zincirlerle bağlı kaldıkça, öteki kısmı göklere yükselebilsin?"
Kadının adı manevi güç ile ve kırmızı topukların zerafeti ile anılsa keşke.
Meydanlardaki o boş ayakkabıların buruk hüznü ile değil.