-
(bkz: c.savcısı)
-
isim babası adalet bakanı mahmut esat bozkurt'tur.
***
(bkz: alıntı)
lozan'da doktora yaptıktan sonra atatürk tarafından "hukuk reformu yapmakla" görevlendirilen adalet bakanı mahmut esat bozkurt, savcılar için "cumhuriyet savcısı" unvanının isim babasıdır.
ata'nın huzurunda "hukuk reformu" için fikir fırtınası yapılırken, bozkurt'un tepesinde şimşekler çaktırılır: "neden sadece savcılara cumhuriyet savcısı denilir?
cumhuriyet başbakanı, cumhuriyet bakanı, cumhuriyet müsteşarı, cumhuriyet valisi, cumhuriyet büyükelçisi olmuyor da, neden cumhuriyet savcısı? savcılara neden bu imtiyaz ?
atatürk, bozkurt'a, "ne diyorsun?" diye sorar.
bozkurt'un cevabı çok net olur:
"çünkü, öyle zaman olur ki, cumhuriyeti korumak için başbakandan, bakandan, müsteşardan, validen, büyükelçiden bile hesap sormak gerekebilir. işte o cumhuriyet savcısı'dır."
atatürk, gülümseyerek hoşnut kaldığını belli eder. "devam et bozkurt" der.
-
en bilimsel ve ilimsel dipnotla :
emekli hakimlerin ,hukuk adamlarının ( hatta ne acıdır ki maddeleri ve yasalarıyla anayasa bile )küçük yerleşim yerlerinde gorev yapan savcılar için kullandığı tabir sudur :
yargıtay cumhurıyet savcısı buranın allahıdır .
-
kolluğun başı, reis. teoride, kolluğa direkt olarak emir verebilmesi ve sahaya inme imkanı dolayısıyla cazip bir meslektir. ancak uygulamada saha görevlerini kendi yapması istisna haline geldiğinden, adeta memur gibi masa başı çalışan hakimden bir farkı kalmamıştır.
-
teoride adli ve idari olarak ikiye ayrılan kolluğun adli kolluk olan kısmının başıdır cumhuriyet savcısı emrindeki bu adli kolluk görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçları dogrudan soruşturma yetkisine de sahiptir aynı zamanda....
-
(bkz: savcı/#25922319)
-
cumhuriyet savcısı ifadesini "devlet savcısı", "rejim koruyucusu" zanneden ve bunu eleştiren birtakım görüşler belirdi.
anlatalım:
cumhuriyet demek “demokrasi” demek olmadığı gibi “devlet oligarşisi,”, “liberal sistem” demek de değildir.
iran islam cumhuriyeti, çin halk cumhuriyeti dahil tüm cumhuriyetlerin ortak özelliği demokrasililik/demokrasisizlik değil hanedansızlıktır. devletin başkanı soy bağı ile belirleniyorsa ona monarşi denir. devletin başı bir seçimle (illa ülke çapında gizli oy açık sayım sistemi değil. mollaların oyu da olabilir, komünist parti kurultayındaki seçim de olabilir) belirleniyorsa ona cumhuriyet denir. 4 halifenin iş başına geldiği döneme dahi cumhuriyet dönemi denir. çünkü ondan sonra emevi, abbasi hanedanları gelecektir. ama bu demek değildir ki 4 halifeyi araplar sandık başında oy vererek seçti. o örnekte de aşiret liderlerinin oyu söz konusudur.
neyse konuya dönelim:
monarşilerde savcılara kraliyet savcısı denir:
crown attorney, crown counsel = kraliyet savcısı (avukatı)
procureur du roi = kraliyet savcısı
procureur des konings = kraliyet savcısı
cumhuriyetlerde ise cumhuriyet savcısı denir:
procureur de la république = cumhuriyet savcısı
public prosecutor = cumhuriyet (kamu) savcısı
atatürk üzerinden verilmiş örnekten yola çıkarsak:
bir başbakandan hesap sorulacağı zaman savcı onu sorgulayabilir çünkü:
monarşilerde bunu kraliyetten aldığı yetkiyle yapar, zira kral başbakanın üstüdür.
cumhuriyetlerde ise bunu cumhuriyetten yani kamudan aldığı yetkiyle yapar, zira demokratik cumhuriyetlerde egemenlik kayıtsız şartsız milletindir; kamu başbakandan üstündür.
bunları bilelim, bilmeyenlere öğretelim.
-
(bkz: e-imzalıdır)
-
cumhuriyet tarihi boyunca beş cumhuriyet savcısı öldürülmüştür.
kemal şimşek: istanbul'da görev yaparken bilhassa yeraltı dünyasına karşı mücadelesiyle efsane oldu. marlon lakabıyla anılırdı. meşhur mafya babası dündar kılıç'ın yeğeni nurullah çınar tarafından 1977'de öldürüldü.
doğan öz: ankara'da savcı yardımcısı olarak görev yaparken devletin içindeki kontrgerilla yapılanmasını soruşturmaya başladı. daha sonra kontrgerilla tarafından maşa olarak kullanıldığı iddia edilen ibrahim çiftçi tarafından 1978'de öldürüldü.
hakan kılıç: ağrı'nın doğubeyazıt ilçesinde görev yaparken 2012'de eski pkk'lı olduğu iddia edilen barış batur tarafından öldürüldü. ölümü 1 dakikalık haber olmanın ötesinde yankı uyandırmadı. daha sonrası babası tarafından suikastin örgüt işi olduğu iddia edildi
murat uzun: tunceli'nin ovacık ilçesinin cumhuriyet başsavcısı idi. 2012'de pkk tarafından öldürüldü. ölümü yine dakikalık haberlerin ötesinde yankı uyandırmadı.
mehmet selim kiraz: istanbul çağlayan'da görev yaparken 2015'te dhkp-c tarafından adliye'deki odasında öldürüldü. gezi parkı direnişi'nde polisin attığı gaz fişeğiyle başından vurulup ölen berkin elvan'ın katilini bulmak için berkin'in öldürüldüğü bölgede görev yapan 21 polisin kimliğini aldığı, bunların teşhisi için jandarma kriminale gönderdiği biliniyordu.
-
cumhuriyeti savunanlar hakkında düşman ağzıyla yalan iddianame hazırlamaz.