Suriye’de dört yıldır devam eden iç çatışmalar milyonlarca öğrencinin eğitim hayatını kesintiye uğrattı. Suriye’de bir kayıp kuşak mı söz konusu
Suriye’de dört yıldır devam eden iç çatışmalar milyonlarca öğrencinin eğitim hayatını kesintiye uğrattı. Suriye’de bir kayıp kuşak mı söz konusu? Dünya, bu tehlikenin farkında, UNICEF eğitim hayatından mahrum olan Suriyeli çocukların sayısının yaklaşık 2.6 milyon olduğunu tahmin ediyor.
Suriye’deki her beş okul binasından biri hasarlı, yıkılmış ya da başka bir amaçla kullanılıyor. Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kamışlı kenti, savaşın yıkıma uğrattığı diğer şehirlere göre daha canlı. Kentte sık sık elektrik kesintisi yaşanıyor. Uluslararası ambargo hayatı daha da zorlaştırıyor. Ama herşeye rağmen mültecilerin çocukları çadırlarda değil evlerde kalabiliyor. Okul binaları da mültecilere ayrılan derme çatma mekanlara oranla daha düzgün.
Kürt, Arap, Süryani ve Ermeni çocukları aynı sınıfta farklı dilleri öğreniyor
Kürt, Arap, Süryani ve Ermeni çocukları burada anaokulundan itibaren en az 3 dilde konuşmayı ve yazmayı öğreniyorlar.
Dilan Ail, Anaokulu öğretmeni:“Üç ile 6 yaş arasındaki çocuklara ana dillerini öğretiyoruz. Fakat hepsi İngilizce, Kürtçe ve Arapça da öğrenecek. Çok basit bir program, özellikle çocuklar için tasarlandı. Eskiden olduğu gibi katı bir sistem yok. Oynuyorlar, resim yapıyorlar, şarkı söylüyorlar.”
Suriye’nin bu bölgesinde savaştan önce de farklı halklar birlikte yaşıyordu. Savaş başladığından bu yana ise nüfus yapısı etnik açıdan daha fazla çeşitlendi. Bazıları Avrupa’ya ve Türkiye’ye giderken, Şam veya Halep’ten buraya gelenler de oldu. Çok dillilik bölgeyi tanımlayan bir unsur haline geldi.
Celan Osman, Anaokulu Öğretmeni: “İki ay önce okulu açtığımızda Arap ve Kürt çocuklarının anlaşmalarını sağlamakta bazı zorluklar yaşadık. Sonra onları aynı sınıfta bir araya getirdik. Birbirleri ile iletişim kurdular. Kürtler Arapça, Araplar da Kürtçe öğrenmeye başladılar. Bu da çocuklar için çok iyi.”
Üç yıl önce ailesi ile birlikte Halep’e yerleşen bir Arap kadının da belirttiği gibi para en önemli sorun. Munteha, çocuğunun, savaştan önce de var olan anaokulundan parasızlık yüzünden faydalanamadığını söylüyor.
Munteha Helee:“Okul çok pahalı değil bu çok iyi çünkü bizim de çok paramız yok. Hayat çok zor en azından bu okul güzel. Buraya gelmeden önce çocuklarım herşeyden, her sesten korkuyordu. Şimdi, çok daha iyiler.”
Rojava Özgür Kadın Vakfı çocuklar için eğitim projesi hazırladı
Rojava Özgür Kadın Vakfı tarafından açılan ana okullarının en önemli amacı, çocuklara psikolojik destek sunmak. Vakfın yönetim kurulu üyelerinden Alman Meike Nack, savaşın agresif davranışları azdırdığını, çocuklarda odaklanma zorluğu yarattığını, aile şiddeti artırdığını belirtiyor.
Meike Nack:“Çocukların ailelerine bu savaşın neden çıktığını anlatıyor, özellikle çocuklar ve ebeveynler açısından psikolojik etkilerini anlamalarını sağlamaya çalışıyoruz. Bu durumu özellikle çocuklarla konuşabilmek çok önemli. Çünkü, kendilerini savaşın ortasında buldular ve bundan kaçamadılar.”
Rojava Özgür Kadın Vakfı’nın Kamışlı yakınlarında Newroz Kampı’nda da bir projesi var. Kampta geçtiğimiz yaz Irak’tan gelen 5-6 bin Yezidi mülteci, 50’ye yakın da Arap aile yaşıyor. Burada yaşları 5 arasındaki çocuklar kamp okullarına devam ediyor.
Ziad Ibrahim, Okul Müdürü: “Buradaki insanların çoğu Yezidi. Sabahları sadece Yezidiler ders alıyor. Öğleden sonra ise Araplar ve sınıf mevcudu kalabalık olduğu için sabah derslerine katılamayan Yezidiler okula gidiyor. İngilizce, Arapça, Kürtçe dersleri için pek çok karışık sınıfımız var. Bu sınıflarda her iki topluluktan öğrenciler birlikte çalışıyor.”
Lübnan’daki Suriyeli çocuklar tarlalarda çalışmak zorunda kalıyor
Lübnan, Suriye’den gelen, yarısı çocuk 1 milyondan fazla mülteciye ev sahipliği yapıyor. Pek çok aile çadırda kalıyor. Devam eden göç akını ülkede sağlıktan eğitime, enerji temininden su kaynaklarına kadar pek çok konuyu hayati bir sorun haline getirdi.
Ne yazık ki sadece 100 bin civarında çocuk bir eğitim olanağından faydalanabiliyor. Suriyeli bu mülteci çocuklar Beyrut’un doğusundaki Bekaa Kampı’nda her gün tarlalarda çalışıyorlar. Zahle şehrinde resmi olmayan yerleşim yerinde Suriyeliler gayri insani koşullarda çadırlarda kalıyor. Derslerini bitirdikten sonra babasının yanında çalışan 12 yaşındaki Muhammed’le konuştuk.
Mohammed: “Biz 10 kardeşiz. Annem ve babamla birlikte 12 kişiyiz. Kaldığımız yer, elektrik ve su için para ödüyoruz. Bunlar 200 bin Lübnan Pound’u tutuyor. Lübnan’da yaklaşık 300 bin Suriyeli çocuk eğitimden mahrum. Fakat şimdi çoğu, geçici de olsa eğitim alıyor. UNICEF ve BEYOND gibi sivil toplum kuruluşlarının çabasıyla kamptaki çocuklar eğitim olanağına kavuştular.
Inas Amhaz, UNICEF ve BEYOND Eğitim Temsilcisi:“Her sınıf ve her bir öğrenci başlı başına bir örnek. Onlarla ilişki kurarken, hepsinin farklı bireysel özelliklere sahip olduklarını göz önünde bulunduruyoruz.”
Bu çocukların büyük çoğunluğu hayatlarında hiç okula gitmediler. Lübnan’daki müfredatın gereklerine, yetersiz hijyen koşullarına adapte olan öğretmenler bu farklı eğitim ortamında çeşitli kültürel ve geleneksel altyapılardan gelen öğrencilerin dil sorununu aşmaları için eğitim metodları geliştirdiler. Suriye’deki okullarında dersleri Arapça gören çocuklar şimdi İngilizce öğrenmek zorunda.
Ancak Lübnan’daki ilgili devlet kuruluşları buradaki eğitimi resmi olarak tanımadığı sürece sorun büyük.
Jamal:“Diplomamızı istiyoruz. Eğer bir gün Suriye’ye dönersek, daha üst sınıflardan devam ederiz. Tekrar aynı dersleri görmemiz gerekmez.”
UNICEF, 100 bin Suriyeli çocuğa eğitim fırsatı sunuyor
UNICEF bu çocukların daha iyi bir gelecek sahibi olması için bir çözüm bulmaya çalışıyor. Ancak Suriyeli çocukları resmi eğitim sisteminin içine dahil etmenin maliyeti çok yüksek. UNICEF 160 milyon Dolar’lık bir projeyle bu yıl ilk etapta 100 bin Suriyeli çocuk için bunu sağlamaya hazırlanıyor. Lübnan eğitim sistemi ise kaynak sıkıntısı ile boğuşuyor. Pek çok kuruluş, Suriyeli çocukların eğitimi için çift periyodlu çalışıyor. Öğretmenler için bu önemli bir stres kaynağı.
Jocelyne Youakim, Okul Müdürü:“Eğitimsiz ve okuma yazması dahi olmayan veliler bizi çok yoruyor. Çocukları ev ödevlerini yapmadan okula geliyorlar. Çünkü anne babaları onlara yardım edemiyor. Bu yüzden okulda çok büyük zorluklarla karşılaşıyoruz.”
Bu çocuklar bir ilerleme kaydetmek istiyor. Daha iyi bir gelecek arzuluyorlar. Ama pek çok zorlukla boğuşuyorlar.
Lübnan’ın omuzlarında çok büyük bir yük olan ve nasıl başedeceğini bilemediği bu sorun için uluslararası toplum hala yardım için seferberliğini sürdürüyor.
Uluslararası toplulukların mülteci Suriyeliler için bu konuda daha fazlasını yapıyor olması gerektiğini düşünüyor musunuz? Sosyal medya sayfalarımızdan bize yazabilirsiniz.