Transdüktör Nedir, elektrikte, elektronikte ya da bu tekniklerin uygulamalarında kullanılan çeşitli aygıtların adı.
Bilimsel Dil Komitesi’ne göre, bu terim “birçok sistem ya da ortamdan doğan enerjiyi alarak birçok başka sistem ya da ortamlarda, alınan enerjiyle aynı ya da farklı özellikte olan ama bununla uyumlu bir enerji oluşturan her ara sistem ya da düzeneği” belirtir.
Transdüktör Nedir?
Edilgin Transdüktör, Etkin Transdüktör
Bir transdüktörün verdiği enerji yalnızca aldığı enerjiden oluşursa, bu durumda edilgin (pasif) transdüktör söz konusu olur. Söz gelimi, yalnızca rezizstanslarla kondansatörlerden oluşan bir elektrik süzgeci (ya da filtresi) edilgin bir transdüktördür: Bu aygıt, giriş uçları arasına yerleştirilen üretecin sağladığı elektrik enerjisinin nispeten büyük bir bölümünü serbest bırakır.
Bir transdüktörün verdiği enerji kısmen kendine enerji sağlayan kaynak dışındaki bir kaynaktan geliyorsa, bu durumda etkin (aktif) transdüktör söz konusudur. Bir amplifikatör, etkin bir transdüktördür, çünkü giriş uçlarına bağlı bir düzeneğin (üreteç, alıcı, radyoelektrik anten) enerjisini alır ve çıkış uçları arasında çok daha büyük bir enerjiyi geri verir; bu enerjiler, aynı frekanstaki akımlarla taşınırlar. Amplifikatör, bıraktığı enerjiyi üretmez, ama bu enerjinin aygıtın içine yerleştirilen üreteçle beslenmesi sağlanacak biçimde düzenlenir. Giriş enerjisi ile çıkış enerjisi arasında uyumun sağlanması amplifikatörün yapısına dayanır.
Transdüktör Örnekleri
Magnetik bir Transdüktör
Sarmallarla donatılmış (bir ya da birden çok ferromagnetik çekirdek içeren) magnetik bir devreden oluşan düzenektir. Bu düzenek, magnetik devrenin doygunluğundan yararlanarak zamanla değişen bir akımın ya da bir gerilimin ayarlanmasında kullanılır. Bir transdüktör kullanım biçimine göre değişik adlar alır: Doygunlaştırılabilir indükleyici ya da magnetik amplifikatör, vb.
Elektromagnetik Transdüktör
Bir elektrik sisteminin enerjisini almak ve mekanik bir sisteme enerji sağlamak ya da bunun tersi için düzenlenir. Bir plak kazıcısı ya da çizicisi elektromagnetik bir transdüktör örneği oluşturur (bu aygıt, bir plakta sesin titreşimlerine göre çizgi çizilmesini sağlar). Çizginin biçimi, aygıtın kaydedilecek seslere denk düşen elektrik akımını aldığı zaman içinde oluşan titreşimlere bağlıdır. Bir okuma kafası da bir başka elektromagnetik transdüktör örneğidir; bu aygıt, plak çizicileriyle yapılanın ters dönüşümünü sağlar: Okuma ucu bir plağın çizgisini izlediği zaman, okuma kafası belirli mekanik enerji alır (titreşebilir ya da biçim değiştirebilir) ve bu mekanik enerjiye bağlı olarak bir sinyal oluşturur.
Elektroakustik Transdüktör
Bir elektrik sisteminin enerjisini alır ve bir akustik sistem için enerji oluşturur ya da ters işlem meydana gelir. Bir mikrofon, basit bir elektroakustik transdüktör örneğidr: Yakaladığı ses sinyalleri, mikrofon içinde belli bir mekanik enerji elde edilmesini sağlar (söz gelimi, bir zarın titreşimiyle); daha sonra elektrik sinyallerinin oluşması için kullanılan da bu enerjidir. Bir hoparlör de elektroakustik bir transdüktördür ve elektrik sinyallerinin sese dönüştürülmesinde kullanılır.