Stockholm’de bulunan Karolinska Entitüsü’ndeki biliminsanlarının yaptığı araştırmaya göre; ıspanak ve diğer birkaç sebzede doğal olarak bulunan yüksek orandaki nitrat, kas gelişimine yardımcı oluyor.
Ünlü çizgi film karakteri Temel Reis ne zaman pazılarını şişirmek istese bir konserve kutusu ıspanağı yiyordu, İsveçli bilim adamlarının yaptığı araştırma da bu yeşilliklerin bizi nasıl daha güçlü hale getirdiğini gösteriyor.
Araştırma için, –ki bu araştırma daha sonra Journal of Physiology’de yayınlandı– biliminsanları bir hafta boyunca, seçtikleri bir farenin içme suyuna nitrat eklediler ve sonra onu inceleyip, kas fonksiyonlarını eski haliyle karşılaştırdılar.
Yaptıkları açıklamada “Sürekli nitrat verdiğimiz fare çok daha güçlü kaslara sahipti,” dediler.
Fizyoloji ve Farmakoloji Bölümü’ndeki araştırmacılardan biri olan Andres Hernandez, AFP’ye (Fransız Basın Ajansı) “Kullanılan nitrat, bir insanın günde 200-250 gr ıspanak tükettiğinde aldığı oranla eşdeğer, bu yüzden kolaylıkla elde edilebilecek bir miktar” dedi.
Sonra da “Bu ıspanak yerseniz alacağınız miktardır. Sebze yemeyen insanlar için bu çok daha zor olacaktır” diyerek ekledi.
Nitrat alımının, kırmızı kas olarak da bilinen ve fazla efor gerektirmeyen hareketlerde devreye giren, yavaş kasılan kas lifleri üzerinde önemli bir etkisinin saptanmadığını söyleyen Hernandez, ancak beyaz kas olarak bilinen ve yüksek eforda kullanılan, hızlı kasılan kas liflerinde önemli bir değişime yol açtığını bildirdi.
Kendisinin söylediği üzere; asıl ve zor soru bunun neden olduğunu belirlemek.
Araştırmacılar nitratın, kas kasılması için hayati öneme sahip olan kalsiyumun salgılanmasında ve depolanmasında kullanılan ve kaslarda doğal olarak bulunan iki proteinin salgılanmasında teşvik edici rol oynadığını keşfetti.
“Bu proteindeki artış, kaslarda daha fazla kalsiyum salgılanmasına sebep oluyor” dedi Hernandez. Sonra da “Eğer daha çok kalsiyum salgılarsanız, kaslarınız daha güçlü kasılır.” sözleriyle bu konuya dikkat çekti.
Daha basite indirgeyecek olursak, ıspanak gibi besinlerden aldığımız nitratın, ağırlık kaldırmak ya da dik bir yokuş çıkmak gibi şeyler için kas gücünü arttırıyor.
“Aynı zamanda dayanıklılığı da arttırıyor,” sözleriyle bilgi vermeyi sürdüren Hernandez, daha sonra da “Hızlı kasılan kas lifleri –ki diğer kaslardan daha çabuk yorulurlar– güçlüyken o kadar sık kasılmaya ihtiyaç duymaz.” diyerek bu olgunun sebebini açıklıyor. (Güçlü olduğu için daha az kasılarak iş görebilen hızlı kas liflerinde doğal olarak daha az yorulma, daha yüksek dayanıklılık olacaktır.)
Araştırmacılara göre spor meraklıları için tek iyi haber performansı yükseltmek isteyenler için değil. “Asıl heyecan verici kısım ise, yaşlanma ve kas hastalıkları olan insanlarda kas işlevini geliştirebilme ihtimalimiz olması.” diyen Hernandez, araştırma grubunun fareler üzerinde birkaç araştırma daha yapmak istediğini ama aynı zamanda klinik deney yapmak istediklerini de belirtti.
Nitratın yanı sıra ıspanağın içinde doğal olarak bulunan ve sporcular için faydaları olduğu gözlenen bitkisel sterollerin de belirli oranlarda alındığında kas güçlendirici etkisi olduğu biliniyordu. (Detaylı bilgi için, bakınız: Ispanak Özünün Yararları)