Kas
Kas hücreleri, diğer hücrelere göre daha çok kasılıp-gevşeme yeteneğine sahiptirler. Fakat protoplazma bu yeteneği belirli bir dereceye kadar taşıyabilir. Kaslar yüksek organizasyonlu hayvanlarda birçok hareketten sorumludurlar. Kas hücreleri genellikle ince-uzun olup birbirlerine bir kılıf ile ya da bağ dokusu yardımıyla bağlanmışlardır.
Omurgalılarda 3 tip kas dokusu görülür:
(1) Birçok istemli hareketten sorumlu olan iskelet kası ya da çizgili kas;
(2) Birçok iç organın istemsiz hareketlerinden sorumlu olan düz kas ve (3) kalbi oluşturan bir doku şeklinde olan kalp kası.
Omurgasızlarda bu üç kas tipinden bir ya da ikisi bulunmaz ve vücut içerisindeki düzenlenmeleri omurgalılara göre hemen hemen her zaman farklılık gösterir.
Sinir
Bazı durumlarda protoplazma uyarılara karşı belirli bir duyarlılığa sahiptir. Fakat sinir dokusu bu amaç için oldukça yüksek bir düzeyde özelleşmiştir. Sinir hücreleri kolaylıkla uyarılabilirler ve uyarıları çok hızlı bir şekilde iletebilirler. Herbir hücre, hücre gövdesine, hücre çekirdeğine ve fibril adı verilen uzun ve ince bir ya da birkaç uzantıya sahiptir. Böylece, sinir hücreleri, uyarıları çok uzak mesafelere iletebilmek için özel bir yapı kazanmışlardır. Bir sinir hücresi bir metre ya da daha fazla uzunlukta olabilir. Bu uzunlukta olan başka bir hücre yoktur. Bir çok sinir fibrili bağ doku ile birbirine bağlanarak bir siniri oluşturur.
Sinir ve kas dokusunun ortak işlevleri, süngerler dışındaki tüm çok hücreli hayvanlar için önemlidir. Bu sayede, bir hayvan, uyarılara karşı kendine özgü bir hareket tarzı gösterir.
Kaynakça:
https://www.sciencedirect.com
Yazar: Taner Tunç