ABD'nin uzayda kesintisiz en uzun süre kalma rekorunu kıran astronot, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda geçirdiği bir yılı aşkın sürenin ardından 27 Eylül'de Dünya'ya geri dönecek.
NASA astronotu Frank Rubio, Sergey Prokopyev ve Dmitri Petelin adlı iki kozmonotla birlikte bir Rus uzay aracına binip eve dönecek. 2022 yılının Aralık ayında, uzay istasyonuna kenetlenmiş Soyuz kapsülünün soğutma sıvısını sızdırması nedeniyle, astronotlar alçak Dünya yörüngesinde mahsur kalmıştı. Sivriltilmiş bir kalem ucundan daha küçük bir mikro meteoroit nedeniyle oluştuğu tahmin edilen delik, üçlüyü geçici olarak geriye dönüş şansından mahrum bıraktı.
Psikolojik faktör beklediğimden daha büyük bir etkendi."
NASA ve Rus uzay ajansı Roscosmos B planını hazırlarken, mürettebatın seferi altı ay daha uzadı. İki kurum da sızıntı yapan kapsülün üç kişiyi eve götürmeye uygun olmayacağını ve Dünya atmosferine yeniden giriş sırasında aşırı ısınmaya neden olabileceğini belirledi. Mürettebat, eve dönüş yolculuğu için boş olarak gönderilen yedek bir Soyuz kapsülüyle Dünya'ya geri dönecek.
Aynı zamanda tıp doktoru olan Rubio Salı günü gazetecilerle yaptığı bir telefon görüşmesinde, "psikolojik faktör beklediğimden daha büyük bir etkendi" diye anlatıyor.
47 yaşındaki Rubio, akıl sağlığını korumak için eşi ve dört çocuğuyla düzenli olarak iletişim hâlinde kaldığını ve zor zamanlarda destek için ekibine güvendiğini söylüyor. Ayrıca iş ve dinlenme arasında bir denge kurmaya çalışmış.
"Kendimi meşgul tutmaya çalışıyordum ama çok da meşgul olmamam gerekiyordu" diyor.
Görev sonlandığında Rubio uzayda 371 gün geçirmiş olacak ki bu, bir Amerikalının tek başına gerçekleştirdiği en uzun uzay seferi. Dünya genelinde en uzun süre uzayda kalma rekoru ise 438 gün ile Rus kozmonot Valeri Polyakov'un elinde bulunuyor.
Rusya-Ukrayna savaşı ve Rusya ile ABD arasındaki jeopolitik gerginliklere rağmen iki ülkenin uzay ajansları uzay istasyonunda iş birliği içinde çalışmaya devam ediyor.
NASA'nın uzay istasyonu program yöneticisi Joel Montalbano, Ocak ayında yaptığı açıklamada mürettebatın ''yakın zamanda eve dönemeyecekleri'' haberini iyi karşıladıklarını söylemişti.
O zaman yaptığı konuşmada Montalbano, "Onları ödüllendirmek için yukarı biraz daha dondurma uçurmam gerekebilir" demişti.
Rubio, eğitime başlamadan önce uzay yolculuğunun kendisini bir yıldan uzun bir süre ailesinden koparacağını bilseydi, görevi kabul etmeyeceğini söylüyor.
"Sadece 'Teşekkür ederim, ama hayır teşekkürler' demek zorunda kalırdım" diyor.
Los Angeles doğumlu Rubio, Miami, Florida'yı memleketi olarak görüyor. 2017 NASA astronot sınıfına katılan Rubio, 21 Eylül 2022'de Roscosmos'un Soyuz MS-22 gemisiyle uzaya çıktı. Bu onun uzaydaki ilk yolculuğuydu. Rubio aynı zamanda ABD ordusunda yarbay rütbesiyle görev yapıyor.
Rubio yörüngedeyken tutuşma üzerine araştırmalar yürüttü ve çok sayıda insan sağlığı çalışmasına katıldı. Ancak en sevdiği bilim deneyi, uzay domatesleriyle ilgilenmekti.
Astronotun uzay istasyonundan ayrılışı 27 Eylül günü Türkiye saatiyle 07:00'de NASA TV üzerinden canlı olarak yayınlanacak. Geminin uzay istasyonundan 10:51'de ayrılması beklenirken, Dünya'ya inişin canlı yayını 13:00'te başlayacak.
Kaynak: Elisha Sauers, Mashable'da muhabir, Ceyda Yetim yerelleştirdi.