Transkript
1 Ronny Scherf Product Marketing Manager CentraLine c/o Honeywell GmbH Teknik hizmetlerin Avrupa da binalar enerji tüketiminin %40 ını oluşturur. Özellikle hastanelerin enerji konusundaki talepleri yüksektir ancak bu binalar, süreçleri optimize etmek ve enerji tasarrufu yapmak için devasa bir potansiyel barındırır. Enerjiyle, kurulumla ve bakımla ilişkilendirilen belli başlı maliyetler ısıtma, havalandırma, klima ve aydınlatma gibi uygulamalar için akıllı ve entegre bina yönetim inin kullanılmasıyla önemli ölçüde azaltılabilir.
2 Hastanelerde elektrik, çeşitli enerji kaynakları (ısıtma yakıtı, doğal gaz, kömür ve yenilenebilir enerji) kullanılarak üretilir ve ısı (ısıtma ve havalandırma), soğutma (klima, soğuk depolama odaları ve ameliyathaneler) ve elektrik (tıbbi ve teknik sistemlerin çalışması, bina ekipmanı, aydınlatma, asansörler vb.) şeklinde binanın çeşitli bölümlerinde kullanılır. Isıtma, havalandırma ve aydınlatma sistemleri enerji tüketiminin başında gelir. Deneyimler, enerji tüketen bu kaynaklar daha etkili bir şekilde kontrol edildiğinde tipik bir Orta Avrupa hastanesindeki toplam enerji talebinin %20 ye kadar azalabileceğini göstermektedir = Isıtma 2 = Aydınlatma 3 = Soğutma 4 = Diğer 5 = Sıcak su Şekil 1: Hastanelerdeki enerji tüketim kaynaklarının dağılımı (kaynak: ECN 2002)
3 Optimizasyon yoluyla daha çok enerji verimliliği Isıtma ve havalandırma sistemlerinin enerji verimliliği çeşitli önlemler alınarak optimize edilebilir. İlk olarak, ısı üretiminin ve dağılımının etkili bir şekilde denetlenip denetlenmediği kontrol edilmelidir. Aynı durum, ayrı ayrı odaların doğru sıcaklık kontrolü için de geçerlidir. Optimize edilmiş zamanlayıcı programları doğru zamanda doğru yerde doğru sıcaklığın olmasını sağlar. Hava kalite kontrol işlevi de kontrol edilmelidir. Akıllı oda kullanım sistemleri kullanılmayan odaların ısıtılmasını, soğutulmasını veya havalandırılmasını önler. Odanın kullanılıp kullanılmadığı hareket sensörleriyle algılanır ve enerjinin yalnızca gerektiğinde kullanılmasını sağlamaya yardımcı olur. Enerji talebini azaltmaya yönelik önlemler Isıtma/havalandırma Aydınlatma Entegrasyon ayrı ayrı odalardaki ısı üretimi ve dağılımı ve sıcaklık kontrolü için etkili kontrol işlevlerie hava kalite kontrolü optimize zamanlayıcı programlar akıllı oda kullanım sistemleri kullanım algılama (hareket sensörleri) hareket sensörleri ve sabit ışık kontrolü olan otomatik aydınlatma sistemleri aydınlatma senaryoları için zamanlayıcı programları ısıtma, havalandırma ve aydınlatma sistemlerinin ve diğer elektrik tüketim kaynaklarının entegrasyonu Şekil 2: Enerji talebindeki azalmaya katkıda bulunan önlemler. Hareket sensörlerine ve sabit ışık kontrolüne sahip otomatik aydınlatma sistemleri aydınlatmaya olan enerji talebini azaltmaya yardımcı olur. Açıklanan tüm önlemler talebi büyük ölçüde azaltır. Çeşitli sistemlerin entegre kontrolü tüketimin daha da azaltılabileceği anlamına gelir. Entegrasyon ısıtma, havalandırma ve aydınlatma sistemlerinin ve büyük olasılıkla güç tüketen diğer cihazların ve jeneratörlerin bir arada kontrol edilmesidir. Bu amaçla, ayrı ayrı hizmetler arasında büyük miktarda bilgi aktarımı yapılmalıdır. Bu aktarım kolaylıkla ve düşük maliyetle kurulabilen akıllı bir entegrasyon çözümüyle kolaylaştırılır.
4 Norveç teki Nordland Hastanesi nde akıllı entegrasyony Norveç teki Bodø şehrinde bulunan Nordland Hastanesi, modern entegrasyon çözümünün enerji verimliliğini büyük ölçüde artırabildiğinin bir kanıtıdır. Hastanedeki süreçlerin programlamadan hizmete sokmaya kadar olan tüm aşamaları standart bir yazılım aracıyla uygulanmıştır. Aydınlatma sistemi (DALI), ağ denetleyicileri (BACnet), ayrı oda denetleyicileri ve oda kontrol üniteleri (LON), gaz/hava kompresörleri ve soğutma tesislerinin (Modbus) tümü entegre edilmiştir. Tüm hizmetler ana kumanda ünitesine bağlanabilir ve böylece merkezi olarak çalıştırılabilir. Proje yönetimi ekibi (CentraLine- Partner GK Norge AS), aydınlatma sisteminin bina otomasyon sistemine entegre edilmesine özel ilgi gösterdi. Hizmetler arası kuruluma çeşitli gereklilikler getirildi: açık, esnek, şeffaf, akıllı ve ileride kullanımla uyumlu olmalıdır. Tek bir çözümden kaçınmak ve sistemi, kullanıcı davranış şekillerine göre ayarlayabilmek özellikle büyük önem taşıyordu. Kullanıcılar için, kurulum maliyetlerinin standart bir çözümden daha yüksek olmaması da önemliydi. Ancak, işlevsellik açısından açık ve net bir fayda olmalıdır. CentraLine Ortakları bu nedenle modern bir entegrasyon sistemi üzerinde karar kıldılar. Şekil 3: Nordland Hastanesi nde (Bodø, Norveç), akıllı bir çözüm etkili bir enerji bütçesi anlamına gelir.
5 Ağ geçidi i yerine akıllı entegrasyon CentraLine Ortakları verdikleri kararı, ağ geçidi inin (A protokolünü B protokolüne dönüştüren oldukça uzmanlaşmış donanım ve yazılım i) hala yaygın olarak kullanılsalar da artık gelişmiş bir teknoloji olmadıklarına dayandırdı. Ayrıca, her protokol için farklı ağ geçitlerinin kullanılması gerektiğinden ve her çözümü yapılandırmak için farklı yazılım paketlerine ihtiyaç olduğundan bu gibi in kurulumu karmaşıktır. Ayrıca, sistem üzerindeki etkinin tüm ağ geçitleri dahil olmak üzere her zaman bir bütün olarak göz önünde bulundurulması gerektiği için değişiklikler ve geliştirmeler şirket açısından zor olabilir. DALI gateways Şekil 4: Ağ geçidi i etkili değildir ve yüksek bakım gerektirir.
6 Yenilikçi entegrasyon platformları protokol dönüştürücülerden daha fazladır. Farklı ağ geçidi donanımı ve araçları gerekmezsizin, çeşitli veri yolu sistemlerinin genel bir çözüm şeklinde tutarlı entegrasyonuna izin verirler. Modern bir entegrasyon platformu birçok protokolü algılayabilmelidir. CentraLineAX sistemi ve HAWK web in etkin olduğu, çok dilli entegrasyon platformu en uygun çözüm için bir örnektir. BACnet, LonWorks ve Modbus için protokol sürücüleri zaten HAWK standart paketine dahil edildiği için HAWK, önemli tüm yepyeni otomasyon protokollerini destekler. HAWK tek bir web tarayıcısı kullanarak tüm protokol sürücüleri için entegre ve şeffaf bir yapılandırmaya izin verir. (via ARENA AX ) DALI Şekil 5: HAWK entegrasyon platformu Binanın beyni işlevini görür. Entegrasyon platformu, binadaki tüm alt sistemlere erişen akıllı bir aktarma merkezidir. Veri işleme (örn. programlanabilir mantık), veri depolama (örn. enerji tüketimi ihtiyaçlarını kaydetme), veri görselleştirme, hizmete sokma desteği ve sisteme uzaktan erişim alma gibi görevleri gerçekleştirebilir. CentraLine AX ile, entegre bina otomasyon sistemleri kurulurken yeni kalite ve şeffaflık seviyelerine ulaşılabilir. HAWK web tabanlı grafik kullanıcı arabirimi tüm sistem işlevlerine tam erişim sağlar. Son kullanıcılar, kullanıcı arabiriminden tüm teknik sistemlere (hizmetler) erişebilir. Her şey kelimenin tam anlamıyla tek bir çatı altında birleştirilmiştir.
7 Nordland Hastanesi nde pratik entegrasyon Nordland Hastanesi ndeki alt sistem entegrasyonu, HAWK CentraLine entegrasyon platformu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Hastanenin çeşitli bölümlerinde kurulu olan HAWK sistemleri BACnet üzerinden bir sunucu bilgisayarına bağlanır ve görselleştirilip çalıştırılır. Aydınlatma sistemi, DALI protokolü kullanılarak bina otomasyon ağına entegre edilmiştir. Bu çözümün özel bir özelliği ise balastların doğrudan platforma entegre edilebilmesidir. DALI ağı seçkin DALI bileşenleri (CentraLine Ortak Kontrol Ağ Çözümleri kullanılarak geliştirilmiştir) kullanılarak HAWK üzerinden yapılandırılır. HAWK kontrol işlevleri doğrudan DALI bileşenlerine bağlanabilir. Bu işlem, ayrı ayrı sistemler arasındaki karşılıklı bağlılıkların gerektiği şekilde programlanmasını sağlar. Bodø pilot sistemi durumunda, LonWorks bileşenlerinden (örn. oda kontrol üniteleri) gelen değiştirme komutları DALI aydınlatma gruplarına aktarılır. HAWK ortamında tüm entegrasyon mantığı çevrimiçi değiştirilebilir. Bu durumda entegrasyon mantığı, hangi kontrol ünitesinin hangi DALI aydınlatma grubunu çalıştırdığını açıklar. Bu durumun, yenileme çalışmasını üstlenirken veya odaları yeniden düzenlerken önemli avantajları vardır. Bodø da, gaz/hava kompresörleri ve soğutma tesisleri de Modbus üzerinden HAWK ile entegre edilmiştir. 1 = Çalışma 2 = Entegrasyon 3 = Aydınlatma 4 = Oda kontrolü 5 = Sistem kontrolü 6 = Gaz 7 = Sıkıştırılmış hava 8 = Soğutma 1 TCP/IP 2 2 DALI TCP/IP Şekil 6: Ana sistem şeması, entegre kontrol sistemi mimarisini göstermektedir ve ayrı ayrı hizmetlerin nasıl entegre edildiğini açıklamaktadır.
8 Büyüyen binalara ve yüksek talep gerektiren kurulumlara sahip hastanelerde uzaktan erişim ve uzaktan programlama seçenekleri özellikle faydalıdır. Bunlar, büyük miktarda zaman ve maliyet tasarrufu yaparlar. Tüm erişim standart bir web tarayıcısı üzerinden olduğu için özel bir programlama yazılımını yüklemek veya bakımını yapmak gerekmez. Bodø da, HAWK şu hizmetleri entegre eder: - DALI - aydınlatma sistemi - BACnet - denetleyici ve ana kontrol ünitesi - LON - ayrı ayrı oda kontrolü ve oda kontrol üniteleri - Modbus - gaz/hava kompresörleri ve soğutma tesisleri Aydınlatma sistemi bile entegrasyon platformu üzerinden yapılandırılır. Özellikle HAWK için geliştirilmiş olan COACH AX yapılandırma aracı bu amaçla kullanılır. COACH AX ; ısıtma ve havalandırma uygulamalarına, mantık ve alarm uygulamalarına ve sayım ve izleme uygulamalarına yönelik denetleticileri yapılandırır. Araç, entegrasyon aşamasından görselleştirme aşamasına kadar kullanılır. Entegrasyon, tüm son kullanıcıların tüm sistemlerini tek bir çatı altında toplaması anlamına gelir. Entegre edilmiş sistemler, tek bir merkezi ünite üzerinden tek bir çalıştırma felsefesi ile çalıştırılırlar. Düzenlenmiş araçların kullanımı daha etkili kurulum ve çalıştırma sağlamanın yanı sıra teknik bir hastane ekibindeki eğitim ve personel masraflarını büyük ölçüde azaltır. Zaman programları gibi merkezi işlevlerin kullanıcı tarafından yalnızca bir kez ayarlanması ve tüm teknik hizmetlerde tutarlı olarak çalışması gerekir. Böylece çalıştırma hataları ve bunun sonucu olarak da kritik sistem hatası işlevleri ortadan kalkar.
9 Teknik hizmetlerin edilmesinin sağladığı çeşitli faydalar İlk olarak entegrasyon etkili çalışma ve bakım maliyetlerinin göz önünde bulundurulmasını sağlar. Entegrasyonun en önemli faydaları şunlardır: - basit sistem mimarisi - daha az bileşen - HAWK entegrasyon platformu üzerinden entegre kontrol - web tabanlı mühendislik ve uzaktan izleme Bir entegrasyon platformunun dağıtılması sistem mimarisini büyük oranda basitleştirir. HAWK ile kullanıcılar tüm enerji tüketim kaynakları üzerinde tam kontrole sahip olurlar. Aydınlatma sistemi de entegrasyon platformu kullanılarak kontrol edilir. Denetleyiciden balastlara giden doğrudan veri yolu bağlantısı olduğu için ek mantıksal ünitelere gerek yoktur. Aydınlatma sisteminin devreye sokulması tamamen HAWK tarafından gerçekleştirilir. Bu, kullanım süreçlerindeki değişikliklerin web tarayıcısından uygulanmalarının kolay olduğu anlamına gelir. Sabit ışık kontrolü, aydınlatma sistemi için zaman programları ve acil durum aydınlatma senaryoları gibi kontrol işlevleri doğrudan denetleyicide uygulanır ve gerekirse web tarayıcısı kullanılarak yeniden programlanır. Entegrasyon platformu ayrıca, parlaklığa göre aydınlatma seviyelerini düzenler. Böylece optimizasyon, kullanım sırasında istediğiniz zaman mümkündür. Ayrıca HAWK, acil durum aydınlatma sisteminin devreye girmesi için tamamen otomatik bir işlevsel testi mümkün kılar. Bir entegrasyon platformunun kullanımı ayrıca kullanıcıya yönelik eğitim gereksinimlerini azaltır. Birçok kontrol sistemini kullanmak zorunda kalan personelin yol açtığı kullanım hatalarından kaynaklanan çok az sistem arızası vardır. Web arabirimi (uygun yetkilendirme gerekir) ayrıca programlama işlevlerine tam erişim sunduğu için, bir web tarayıcı üzerinden herhangi bir konumdan sistem değişiklikleri yapmak kolaydır. Web arabirimi aydınlatma sistemini genişletmek, yeni aydınlatma öğelerini entegre edebilmek veya kontrol işlevlerini ayarlamak için kullanılabilir. Entegrasyonun amacı, entegrasyon aktarma merkezindeki sistem tutarlılığıdır, merkezi çalışma ünitesinin kendisindeki tutarlılık değildir. Aktarma merkezi, bina çapına merkezi olmayan bir şekilde dağıtılır ve gerekirse gereksiz bir sistem olarak uygulanabilir. Çeşitli hizmetlerin bağlanması, sistemler arası işlevlerin herhangi bir sorun olmadan uygulanabilmesi anlamına gelir. Örneğin bir yangın saptanırsa, bu bilgi hemen acil durum aydınlatma sistemini etkinleştirmek ve ısıtma ve havalandırma sistemlerini uygun şekilde devre dışı bırakmak için kullanılabilir. İşlevsel yükseltmeler de herhangi bir sorun olmadan uygulanabilir. Bakım işlemleri de entegrasyon platformu tarafından saptanır ve iletilir. Çalışma zamanlarının değerlendirilmesi ve bakım taleplerinin SMS veya e-posta ile aktarımı standart işlevlerdir. Daha büyük projeler için, enerji yönetimi sistemi gibi daha üst düzeydeki yönetim sistemleriyle bağlantı zaten standart bir gereksinimdir. Acil durum aydınlatma sistemleri için tam otomatik işlevsel test, zaman alan ve masraflı bir manuel teste olan ihtiyacı ortadan kaldırır. Karmaşık entegrasyon platformlarına dayanan akıllı entegrasyon i, üzerinde uzlaşılamayan hedefler hakkında uzlaşma sağlıyor gibi görünüyor. Sistemler arası entegrasyon, enerji tüketimini en az seviyeye indirebilen, kurulum ve bakım süreçlerini daha etkili kılan ve düzgün çalışan işlemler sağlayan şeffaf ve teknik bir sistem oluşturur.
10 Fotoğraf kaynakları: Şekil 1: ENC Şekil 2: Nordland Hastanesi Şekil 3 ila 6: CentraLine CentraLine ve irtibat kişisi adresleri hakkında daha fazla ayrıntıyı adresinden edinebilirsiniz. CentraLine Honeywell GmbH Böblinger Straße 17 D Schönaich, Almanya