Yutak, tanım olarak, burun arkasında boğazın üst parçasıdır. Üç ayrı bölümden oluşan farinksin bir parçasıdır: nazofarenks, orofarenks ve hipofarenks.
Yutak (Nazofarenks) 2 ila 3 cm genişliğinde ve 3 ila 4 cm uzunluğundadır ve oksipital kemiğin içindeki burun çukurunun arkasında yer alır. Nazofarenks, burnun arkasındaki yumuşak damağın üstündeki boşluktur ve burnu ağza bağlayarak kişinin burundan nefes almasını sağlar. Yumuşak damak, nazofarenksi yumuşak damağın hemen altında bulunan orofarinksten ayırır.
Nazofarenks, kişinin solunum fonksiyonlarını devam ettirebilmesi için çevredeki kaslar esnediğinde bile açık kalır. Nazofarenks, enfekte olduğunda iltihaplanabilen salpingofaringeal kıvrım ve tubal bademciklerle çevrilidir. Enfeksiyonla savaşan geniz eti dokusunu ve kulaklara giden östaki borusuna giden açıklıkları içerir. Lenfatik sıvılar için büyük bir drenaj yolu sağlar ve genellikle boğaz, burun veya kulaklara akar.
Östaki borusu , üst boğaz ve burun boşluğunun arka oluşur nazofarenks, orta kulak bağlayan bir kanaldır. Orta kulaktaki basıncı kontrol ederek vücut dışındaki hava basıncına eşit hale getirir.
Çoğu zaman östaki borusu kapalıdır ve yalnızca esneme, yutma ve çiğneme gibi aktiviteler sırasında açılır ve havanın orta kulak ile nazofarenks arasındaki geçişten geçmesine izin verir. Atmosferik basınç hızla değiştiğinde ve kulakta ani bir tıkanma hissine neden olduğunda (uçak yolculuğu sırasında olduğu gibi), bu faaliyetler kasıtlı olarak tüpü açmak ve orta kulak içindeki basıncı eşitlemek için yapılabilir.
Östaki borusu basıncı eşitleyecek kadar açılmadığında, kulakta rahatsızlık, baş dönmesi veya çınlama gibi semptomlar ortaya çıkabilir. Kulak zarının ışıklı bir dürbünle görsel muayenesi, nedenin kulakta iltihaplanma, şişme veya sıvı olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Burun tıkanıklığı, kulak veya sinüs enfeksiyonu veya alerji gibi durumlar bu semptomlara neden olabilir ve östaki borusu sorunlarına yol açabilir. Bu nedenler genellikle dekonjestan ilaçlar veya antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak ciddi vakalarda ameliyat gerekli olabilir.
Beyin vücudun tüm sinyallerini işlediğinden, bilgiyi toplamak ve beynin uygun bölümüne götürmek için büyük sinirleri barındırır.
Vücudun her iki tarafına da hizmet eden kraniyal sinir adı verilen 12 çift ana sinir vardır . İki çift hariç tümü – koku alma ve optik – beyin sapından çıkar. Bu iki çift serebrumdan doğar.
Kraniyal sinirler ve sorumlulukları şunları içerir:
Başın kan kaynağı esas olarak dış ve iç karotis arterlerden gelir . Bunlar, boynunuzdaki nabzınızı kontrol etmek için kullandığınız arterlerdir. Bu arterlerin hasar görmesi, ölümcül olabilen ciddi, acil sağlık riskleri oluşturur.
İnternal karotis arter kalbin hemen dışında aortik arktan yukarı hareket eder. Gözlere, beynin ön tarafına ve kafa derisinin bazı kısımlarına oksijenli kan sağlamak için beyne gider.
Dış karotid arter pek çok şubeleri aracılığıyla beynin arz parçasını yardımcı olur ve aynı zamanda boyun tiroid bezine kan verir. Tiroid bezi vücuttaki en büyük endokrin bezlerin biridir. Tiroid bezinden gelen hormonlar, vücudun enerjiyi ne kadar hızlı kullandığını, ne zaman protein üreteceğini ve vücudun diğer hormonlara nasıl tepki vereceğini kontrol eder.
Beynin içindeki önemli bölgeler, iki kan damarı arasındaki iletişimi içeren birden fazla kaynaktan kan alır. Buna anastomoz denir. Bu süreç aynı zamanda ellerde, ayaklarda ve bağırsak yolunda da meydana gelir.
Beyinde, iki karotis arterden ve baziler arterden oluşan bir daire, Willis çemberini oluşturur . Bu, beynin merkezinde kan sağlar ve serebrum, pons, medulla oblongata, serebellum ve omuriliğin başlangıcına dallar.
Oksijenli kan beyinden ayrılır ve yüzeysel temporal ven, frontal ven, oksipital ven, anterior fasiyal ven ve diğerleri gibi damarlar yoluyla kalbe geri döner.
Kranyal venöz sinüslerin da baş kan çıkarın. Normal damarların aksine bunlar kanı boşaltan büyük kanallardır. Beynin çeşitli yerlerinde, sırt boyunca, ortada, en dış zardan ve gözlerin arkasından geçerler.
Kardiyovasküler sistemle birlikte dolaşım sistemi, hastalıklarla savaşmaya yardımcı olur, vücudun normal vücut ısısını korumasına yardımcı olur ve vücudun homeostazını veya tüm sistemleri arasında denge durumunu sağlamak için doğru kimyasal dengeyi sağlar.
Dolaşım sistemi dört ana bileşenden oluşur:
Kalp : Yaklaşık bir arada tutulan iki yetişkin el büyüklüğünde, kalp göğsün merkezine yakın durur. Tutarlı pompalama sayesinde kalp, dolaşım sisteminin her zaman çalışmasını sağlar.
Arterler : Arterler, oksijenden zengin kanı kalpten ve gitmesi gereken yerden uzaklaştırır.
Damarlar : Damarlar, oksijeni almak için akciğerlere yönlendirildiği kalbe oksijeni giderilmiş kanı taşır.
Kan : Kan, vücuttaki hemen hemen her şeyin taşıma ortamıdır. Vücudu sağlıklı tutmak için gerekli olan hormonları, besinleri, oksijeni, antikorları ve diğer önemli şeyleri taşır.
Oksijen, solunduğunda oksijeni emen akciğerlerdeki küçük zarlardan kan dolaşımına girer. Vücut oksijeni kullanır ve besinleri işlerken, nefes verirken akciğerlerinizin attığı karbondioksiti oluşturur. Endokrin sistemdeki hormonların yanı sıra besinleri taşımak için sindirim sisteminde de benzer bir süreç meydana gelir. Bu hormonlar üretildikleri yerden etki ettikleri organlara alınır.
Dolaşım sistemi, kalpten gelen sabit basınç ve vücuttaki valfler sayesinde çalışır. Bu basınç, damarların kanı kalbe taşımasını ve arterlerin onu kalpten uzaklaştırmasını sağlar. (İpucu: Hangisinin hangisini yaptığını hatırlamak için, “arter” ve “uzakta” nın her ikisinin de A harfiyle başladığını unutmayın.)
Vücutta düzenli olarak meydana gelen üç farklı dolaşım türü vardır:
Pulmoner dolaşım : Döngünün bu kısmı, oksijeni tükenmiş kanı kalpten uzağa, akciğerlere ve tekrar kalbe taşır.
Sistemik dolaşım : Oksijenli kanı kalpten uzağa ve vücudun diğer bölgelerine taşıyan kısımdır.
Koroner dolaşım : Bu dolaşım türü, kalbe oksijenli kan sağlar, böylece düzgün çalışabilir.
Kanser , vücutta anormal hücrelerin çoğaldığı ve kontrolsüz bir şekilde bölündüğü bir hastalık sınıfıdır. Bu anormal hücreler, tümör adı verilen kötü huylu büyümeler oluşturur.
Boğaz kanseri, ses kutusu, ses telleri ve bademcikler ve orofarenks gibi boğazın diğer kısımlarındaki kanseri ifade eder . Boğaz kanseri genellikle iki kategoriye ayrılır: faringeal kanser ve gırtlak kanseri .
Boğaz kanseri, diğer kanserlerle karşılaştırıldığında nispeten nadirdir. Ulusal Kanser Enstitüsü, Türkiye deki yetişkinlerin tahminlerine göre:
Tüm boğaz kanserleri anormal hücrelerin gelişimini ve büyümesini içermesine rağmen, doktorunuzun en etkili tedavi planını belirlemek için spesifik tipinizi tanımlaması gerekir.
İki ana boğaz kanseri türü şunlardır:
Boğaz kanseri kategorisi:
Boğaz kanserini erken dönemlerinde tespit etmek zor olabilir. Boğaz kanserinin yaygın belirtileri ve semptomları şunları içerir:
Bu semptomlardan herhangi birine sahipseniz ve iki ila üç hafta sonra düzelmiyorsa bir doktor randevusu alın.
Erkeklerin boğaz kanserine yakalanma olasılığı kadınlardan daha fazladır.
Bazı yaşam tarzı alışkanlıkları, aşağıdakiler de dahil olmak üzere boğaz kanserine yakalanma riskini artırır:
Boğaz kanseri ayrıca belirli insan papilloma virüsü enfeksiyonları (HPV) ile de ilişkilidir . HPV, cinsel yolla bulaşan bir virüstür. Türkiye Kanser Tedavi Merkezlerine göre, HPV enfeksiyonu belirli orofaringeal kanserler için bir risk faktörüdür .
Boğaz kanseri ayrıca diğer kanser türleriyle de ilişkilendirilmiştir. Aslında, boğaz kanseri teşhisi konan bazı kişilere aynı anda yemek borusu , akciğer veya mesane kanseri teşhisi konur . Bunun nedeni, bu kanserlerin aynı risk faktörlerinden bazılarına sahip olması olabilir.
Randevunuzda doktorunuz belirtilerinizi ve tıbbi geçmişinizi soracaktır. Boğaz ağrısı, ses kısıklığı ve inatçı öksürük gibi iyileşme ve başka bir açıklaması olmayan semptomlar yaşıyorsanız, boğaz kanserinden şüphelenebilirler.
Boğaz kanserini kontrol etmek için doktorunuz doğrudan veya dolaylı laringoskopi yapacak veya sizi işlem için bir uzmana yönlendirecektir.
Laringoskopi, doktorunuza boğazınızı daha yakından görmenizi sağlar. Bu test anormallikleri ortaya çıkarırsa, doktorunuz boğazınızdan bir doku örneği (biyopsi olarak adlandırılır) alabilir ve numuneyi kanser açısından test edebilir.
Doktorunuz aşağıdaki biyopsi türlerinden birini önerebilir :