Astrofizikçilerden oluşan uluslararası bir ekip, son zamanlarda gözlemlenen güçlü bir gama ışını patlamasının yıldızların ölümü için uzun zamandır varsayılan ancak daha önce hiç gözlemlenmemiş bir yolun varlığını kanıtladığını açıkladı. Bu olağanüstü keşif, kozmik olayların anlaşılmasında büyük bir adım olarak kabul edilmektedir.
Yıldızların Sonlarına Yeni Bir Bakış Açısı
Radboud Üniversitesi'nden çalışmanın başyazarı Andrew Levan, yaptığı açıklamada, "Bu yeni sonuçlar, yıldızların evrenin en yoğun bölgelerinden bazılarında sonlarıyla karşılaşabileceklerini ve burada çarpışmaya sürüklenebileceklerini gösteriyor" dedi. Gama ışını patlamaları evrendeki en güçlü patlamalar olup, sadece birkaç saniye içinde Güneş'in tüm yaşamı boyunca üreteceğinden daha fazla enerji yayarlar.
Bilinen iki tür gama ışını patlaması vardır. İlki, kısa süreli patlamaları temsil eden "kısa GRB'ler"dir. Bunlar genellikle nötron yıldızları arasındaki birleşmelerden kaynaklanmaktadır. İkincisi ise uzun süreli patlamaları temsil eden "uzun GRB'ler"dir. Uzun GRB'ler ise genellikle Güneş'ten en az 10 kat daha büyük yıldızların süpernova patlamasıyla ortaya çıkmaktadır.
Yeni Bir Yıldız Ölümü Türü Ortaya Çıktı
Yapılan yeni analizlere göre, GRB 191019A adı verilen bir gama ışını patlaması, daha önce gözlemlenmemiş bir yıldız ölümü türünü işaret etmektedir. Bu patlama, uzun bir süre boyunca devam etmiş ve uzmanlar tarafından incelenmiştir. NASA'nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi tarafından Ekim 2019'da tespit edilen bu patlama, Dünya'dan yaklaşık 3,4 milyar ışık yılı uzaklıkta bir galakside gerçekleşmiştir.
Levan ve ekibi, GRB 191019A'yı Şili'deki Gemini South teleskobu ile ayrıntılı bir şekilde inceledi. Yapılan gözlemler sonucunda, patlamanın galaksinin merkezinden 100 ışık yılından daha az bir mesafede meydana geldiği belirlendi. Ancak bu bölgede bir süpernova belirtisi tespit edilemedi. Levan, "Takip gözlemlerimiz bize, patlamanın büyük bir yıldızın çökmesinden ziyade, büyük olasılıkla iki kompakt nesnenin birleşmesinden kaynaklandığını söyledi." Bu keşif, yıldızların yok oluşunda daha önce bilinmeyen bir yol olduğunu ortaya koymaktadır.
Araştırmalar Devam Ediyor
İki yıldızın veya nötron ve kara deliklerin çarpıştığı durumlar daha önce de bilinmekteydi. Ancak bu tür çarpışmalar genellikle ikili bir çiftin birleşmesi sonucunda gerçekleşmektedir. Oysa GRB 191019A'nın arkasındaki olay daha rastgele ve kaotik bir süreci temsil etmektedir. Çalışma ekibi, bu tür olayları daha fazla bulmak ve karakterize etmek için araştırmalarına devam etmektedir.