NASA, 2030’larda astronotları Mars‘a göndermeden önce çeşitli riskleri azaltmaya çalışıyor.
Mars’a Giden Yol Tehlikelerle Kaplı
Kızıl Gezegen misyonları üzerindeki astronotlar, aynı anda ve uzun bir süre boyunca, derin uzay radyasyonu, mikro gravite etkileri ve izolasyon stresiyle mücadele etmek zorunda kalacak. Her şeye rağmen, Mars’a ulaşmak için en az altı ay, geri dönmek için ise altı aydan daha uzun süreye ihtiyaç duyuyorlar.
NASA’nın İnsan Araştırma Programı’nın (HRP) baş bilim insanı Jennifer Fogarty “Temel hayatta kalmaları için ihtiyaç duydukları her şeyi sağlamak zorunda kalacaklar, ama bundan daha da fazlası, onların bir işi yapabilmelerini bekliyoruz – bilişsel talepleri olan bir iş, fiziksel talepleri olan bir iş” Bu ayın başlarında, ajansın Gelecek Yer İçi Operasyon çalışma grubu ile yaptığı sunum sırasında bu ayın başlarında yaptığı açıklamada bulundu.
Mars’ta ki Birçok Stres
İHP, uzay uçuşunun astronotlar üzerindeki etkilerini karakterize etmek ve azaltma stratejileri geliştirmekle görevlidir. Fogarty, programın insan sağlığını ve derin uzay misyonlarındaki performansını önemli ölçüde etkileyebilecek beş “stresör” sınıfını tanıdığını söyledi. Bunlar değişen yer çekimi alanları, düşmanca kapalı ortamlar, radyasyon, izolasyon/hapsi ve Dünya’dan uzaklıktır (bu, yardımın çok uzak olduğu anlamına gelir).
Dünya çapındaki HRP bilim adamları ve diğer araştırmacılar, burada Dünya’da deneyler yaparak ve Uluslararası Uzay İstasyonunda (ISS) yaşayan astronotların zihinsel ve fiziksel sağlığını dikkatlice izleyerek tüm bu stres faktörlerini ele almaya çalışıyorlar.
Bu tür bir çalışmanın uzun vadeli amacı, NASA’nın 2030’ların sonundan önce çıkarmak istediği Mars’taki mürettebat misyonlarını mümkün kılmaktır. Nitekim, birkaç yıl önce, NASA astronotu Scott Kelly ve kozmonot Mikhail Kornienko, araştırmacıların gidiş dönüş yolculuğu gibi çok uzun uzay görevlerinin etkisini ölçmelerine yardımcı olmak için 11 ay boyunca ISS’de kaldılar.
Mars’a Yolculukta En Büyük Endişeler
Stresörlerin bazıları diğerlerinden daha çok ilgili. Örneğin, araştırmacılar ve NASA yetkilileri radyasyonu defalarca en büyük Mars görevi tehlikelerinden biri olarak gösterdiler.
Yüksek radyasyona maruz kalma astronotların yaşamda daha sonra kanser olma riskini artırır, ancak daha acil durumlar da var. Örneğin, yakın tarihli bir çalışma, Kızıl Gezegen misyonundaki mürettebatın merkezi sinir sistemlerine zarar verecek kadar yüksek dozlarda kümülatif dozlar alacağına karar verdi. Çalışmada, astronotların ruh halleri, hafıza ve öğrenme yeteneklerinin bir sonucu olarak tehlikeye girebileceği tespit edildi.
Fogarty, odaklanmış araştırma dikkatini gerektiren başka bir konudan da bahsetti-aynı zamanda görme bozukluğu/kafa içi basınç (VIIP) olarak da bilinen uzay uçuşu ile ilişkili nöro-oküler sendrom (SANS). SANS, uzay uçuşunun astronotlarda neden olabileceği, muhtemelen kafatasının içindeki basıncı artıran sıvı kaymalarından kaynaklanabilecek potansiyel olarak önemli ve uzun süreli görme sorunlarının ortaya çıkabileceğini söyledi.