Kasık fıtığı, ince bağırsağın, yağ dokusunun veya karın boşluğunu kaplayan zarın bir kısmı gibi karın içi organlarının alt karın duvarındaki zayıf bir noktadan dışarı çıkmasıdır. Bebeklikten yetişkinliğe kadar herhangi bir dönemde ortaya çıkabilir; kadınlara oranla erkeklerde daha yaygındır. Zayıf karın kaslarıyla doğanlarda fıtık gelişme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca yaşlılık, yaralanma, yorucu fiziksel aktivite, ağır kaldırma, fazla kilo, kabızlık, idrara çıkma zorluğu, karın ameliyatı veya kronik öksürük nedeniyle de oluşabilir. En belirgin semptomlar kasıkta şişkinlik ve öksürürken, eğilirken, ağır kaldırırken oluşan ağrıdır. Kasık fıtığı genellikle tehlikeli değildir, ancak kendi başına iyileşmez ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Büyük fıtıklarda, şişliği yerine itmek ve karın duvarındaki zayıflığı güçlendirmek için ameliyat gerekir.
Kasık fıtığı nedir?
2 türü vardır:
- Dolaylı kasık fıtıkları: Erken doğumlarda karın duvarı kası düzgün kapanmadığında oluşan zayıflıktan kaynaklanır.
- Direkt kasık fıtıkları: Yaşamın ilerleyen dönemlerinde zayıflayan karın duvarının aşırı zorlanmasından kaynaklanır.
Kabızlık neden olur? Kabızlığın ilaç ve fitille tedavisi
Kasık fıtığı belirtileri
Kasık fıtığı küçük olduğunda belirti vermeyebilir. Daha büyük fıtıklar genellikle görünümleriyle fark edilir, gelişebilecek semptomlar şunlardır:
- Kasıkların bir veya iki yanında, özellikle dik durumdayken belirgin hale gelen, yatarken kaybolan şişkinlik
- Çıkıntıda yanma, ağrı, acı hissi
- Testislerin etrafında ağrı, şişlik
- Öksürme, eğilme, ıkınma, ağır kaldırma, egzersiz sırasında kasıkta ağrı
- Kasıkta güçsüzlük, ağırlık, basınç, doluluk hissi
Öksürük neden olur, nasıl geçer? Öksürüğe iyi gelen tedaviler
Boğulmuş fıtık belirtileri:
- Bulantı, kusma
- Şişliğin kırmızı, mor veya koyu renge dönüşmesi
- Kabızlık, gaz çıkaramama
- Şişlik bölgesinde aşırı hassasiyet, kızarıklık
- Kısa sürede kötüleşen ani ağrı
- Ateş, kalp atışında hızlanma
Kasık fıtığı neden olur?
Genellikle kaslar bağırsakları ve diğer organları yerinde tutacak kadar sıkıdır, ancak herhangi bir zayıf nokta iç organların veya dokuların bir kısmının kastan dışarı çıkmasına (fıtık) neden olabilir.
- Erkeklerin kasık kanalı kadınlardan daha zayıftır, bu nedenle riskleri fazladır.
- Yaşlandıkça karın duvarı zayıfladığı için zorlanma nedeniyle zamanla gelişebilir.
- Kronik öksürük, kabızlık, ağır kaldırma, ıkınma
- Gebelik
- Erken doğum, düşük doğum ağırlığı
- Kalıtım
- Kasık fıtığı öyküsü, fıtık ameliyatı
Kistik fibrozis nedir, neden olur? Belirtileri ve tedavisi
Kasık fıtığının yarattığı riskler
Kasık fıtığı tedavi edilmediğinde gelişebilecek komplikasyonlar:
- Çevre dokulara baskı: Erkeklerde cerrahi müdahale yapılmayan büyük fıtıklar zamanla testis torbasına uzanarak ağrıya ve şişmeye neden olabilir.
- Hapsedilmiş kasık fıtığı: Fıtık içeriği karın duvarındaki zayıf noktada sıkışır ve geri itilemezse hapsolarak bağırsağı tıkayabilir.
- Boğulmuş kasık fıtığı: Karın duvarının dışına hapsedilmiş fıtık tedavi edilmediğinde dolaşımı engelleyebilir. Bu da sıkışan dokuya kan akışını keserek bağırsağın boğulmasına neden olur. Şiddetli ağrı, mide bulantısı, kusma ve enfeksiyon gelişebilir. Bu çok ciddi bir durumdur, ameliyat hemen yapılmazsa, etkilenen bağırsak dokusunun ölümüne yol açabilir. Şişlik kırmızıya veya mora dönerse acil müdahaleyle bağırsağın o kısmı çıkarılmalıdır.
Kasık fıtığı nasıl teşhis edilir?
Kasık fıtığı genellikle fizik muayene ile teşhis edilebilir. Kapsamlı bir tıbbi öykü aldıktan sonra doktor, şişliği hissedebilmek ve uygun pozisyonda hafif bir masajla fıtığı geri itip itemeyeceğini kontrol edebilmek için hastadan ayağa kalkmasını, öksürmesini, ıkınmasını isteyebilir.
Bölgede herhangi bir şişlik görünmüyorsa karın ultrasonu, BT taraması, MR gibi görüntüleme testleri istenebilir.
Emar (MR) nedir, nasıl çekilir? Manyetik rezonans ne işe yarar?
Kasık fıtığı tedavisi
Yetişkinlerde semptomlara neden olan veya hapsedilen ve boğulan kasık fıtıkları cerrahi olarak onarılır. Bebeklerde ve çocuklarda hapsedilmeyi önlemek için fıtık her zaman ameliyat edilir.
Kasık fıtığı ameliyatı
Fıtık 2 yöntemle (açık ve laparoskopik) onarılabilir. Her iki yöntemin de avantajları ve dezavantajları vardır. Hangi yöntemin uygun olup olmadığı cerrahın tercihine bağlıdır. Her iki operasyondan sonra oluşabilecek ağrı için birkaç hafta ilaç tedavisi gerekebilir. Ayrıca birkaç hafta boyunca şiddetli aktivite ve ağır kaldırma kısıtlanır.
Açık fıtık ameliyatı:
Kasıkta büyük bir kesi yapılan cerrahi prosedürde, cerrah karın duvarını yeniden yapılandırmak için, fıtığı karnın içine doğru iterek kas duvarını sentetik bir ağ ve dikişlerle güçlendirir. Lokal veya genel anestezi altında yapılabilir.
Laparoskopik fıtık ameliyatı:
Alt karın bölgesine bir laparoskop (küçük bir kamera takılı ince bir tüp) yerleştirilen daha az invaziv cerrahi prosedürdür. Cerrah, alt karın bölgesine yaptığı birkaç küçük kesi yoluyla sentetik bir ağ kullanarak fıtığı onarır. Laparoskopun monitöre gönderdiği görüntüler cerrahın fıtığı ve çevresindeki dokuyu yakından görmesini sağlar.
Anestezi nedir? Nasıl uygulanır? Anestezist ne iş yapar?
Genel anestezi altında yapılan laparoskopik cerrahide iyileşme süresi daha kısadır, ayrıca çevredeki dokulara daha az zarar verir. Ancak bu yöntemde fıtık tekrarlama riski daha yüksektir.
Kasık fıtığı ameliyatı sonrası
Ameliyat genellikle güvenlidir ve komplikasyonlar nadirdir. Ancak 50 yaşın üzerindekilerde, sigara içenlerde, kalp hastalığı veya solunum problemleri olanlarda aşağıdaki komplikasyonlar gelişebilir.
- Fıtığın bıraktığı boşlukta kan veya sıvı birikmesi
- Testislerde veya penis tabanında ağrılı şişlik ve morarma
- Kasık bölgesinde ağrı ve uyuşukluk
- Vas deferens (spermi taşıyan kanallar) hasarı
- Enfeksiyon
- Kanama
- İlaçla geçmeyen ağrı
Kasık fıtığı ağrısına ne iyi gelir?
- Dinlenmek ve vücudu rahatlatmak,
- Rezene, lavanta, biberiye gibi bitki çayları tüketmek,
- Yürüyüş yapmak, yüzmek, bisiklete binmek ve esneme egzersizleri yapmak,
- Ağrı kesici özelliği olan lavanta, biberiye, adaçayı, susam, kekik, karanfil yağı ile hafifçe masaj yapmak,
- Ağrıyan şişliğin olduğu bölgeye buz uygulamak,
- Yatar pozisyondayken fıtık çıkıntısını yavaşça karına geri itmek.
Susamın ve yağının faydaları nelerdir? Susam yağı nasıl kullanılır?
Kasık fıtığı sorunu çekenlere öneriler
Aşağıdaki önerilerle karın kasları ve dokularındaki yükü azaltarak, karın fıtığının oluşma riskini veya şiddetini azaltmak mümkündür.
- Sağlıklı bir kiloyu koruyun.
- Yüksek lifli gıdaları tercih edin; bol sebze, taze meyve ve kepekli tahıllar içeren yüksek lifli bir diyet kabızlığı önlemeye yardımcı olabilir.
- Ağır kaldırmayın veya ağır nesneleri kaldırırken her zaman dizlerinizi bükün, belinizi değil.
- Sigarayı bırakın; sigara içmek bağ dokusunun zayıflamasına ve kasık fıtığına yol açabilen kronik bir öksürüğe neden olur.
- Bağırsak hareketleri sırasında zorlamamaya çalışın.