Buz Hokeyi Nedir
Buzun üzerinde iki takımla oynanan bir spor veya oyundur. Oyuncular hokey patenlerini giyip hokey sopalarıyla diski (pakı) kontrol etmeye çalışırlar. Oyuncular diski (pakı) kaleye sokarak sayı bulurlar. Takımda biri kaleci olmak üzere altı oyuncu molasız oynar. Aslen bir takımda 20’den fazla oyuncu vardır. Bir oyuncu kuralları ihlal ederse hakem ceza olarak takımı bir süreliğine 5 kişiyle oynatır. 26×56 mt. genişlikte bir alanda oynanır. 15 ya da 20 dakikalık üç devreden oluşur.
Buz hokeyi konusunda Kanada, Rusya, İsveç, Finlandiya, Çek Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri ve Slovakya önde gelen ülkelerdir. Dünyadaki en iyi oyuncuların çoğu NHL’dendir (Ulusal Hokey Ligi). Yılın sonunda Stanley Kupası’nı kazanmaya çalışırlar. Kuzey Amerika’da kadınlar Bayanlar Ulusal Hokey Ligi ve Bayanlar Batı Hokey Ligi’nde oynar. Kuzey Amerika ve Avrupa’da erkekler hokeyi kadınlar hokeyinden daha popülerdir. Olimpiyatlarda hokey hem kadınlar hem de erkekler tarafından oynanır. Buz hokeyi 19. yüzyılda Kanadalı güverteciler tarafından bulunmuştur. NHL 1917’de başlamıştır. 2007 itibariyle doğu-batı konferansı adlarıyla 15’lik iki ligi vardır.
Bu sporun en popüler olduğu ülkeler Amerika, Kanada, Rusya, İsveç ve Finlandiya’dır.
BUZ HOKEYİ OYUN KURALLARI
RİNKİN ÖLÇÜLERİ
a) Oyun sahasının boyutları en çok 61 metre uzunluğunda ve 30 metre enindedir ve en az 56 x 26 m.lik bir yarı çapta olmalıdır.
Not 1 : U.B.H.F.- Şampiyonluk karşılaşmaları buz düzlemi 60-61 metre boyunda ve 29-30 metre eninde olmalıdır.
Not 2 : Kapalı salonlarda, oyun sahasında ve tribünlerde sigara içmek yasaktır.
Buz sahasının yanları ağaç veya plastik bir duvarla çevrilmiş olmalı buzun üstünden ölçüldüğünde 1.20 metreden alçak ve 1.22 metreden yüksek olmamalıdır.
Bu kuralda da öngörüldüğü gibi, bütün buz yüzeyinde ve çevresindeki duvarda her şey beyaza boyanmış olmalıdır.
Not 3 : Yine bu kuralla ilgili olarak, rinki çevreleyen duvar bandı üzerinde, sadece uluslar arası ve ulusal karşılaşmalarda tanıtma yazıları bulundurulabilir.
b) Çevre duvarı kaygan ve kaymayı engelleyici herhangi bir unsur içermeyecek şekilde yapılmış olmalı, böylece oyuncuların sakatlanması önlenmiş olmalıdır.
Bu bakıma, kenar bantlarında şu boyutlarda şeffaf bir plexınglas bileşkesi kullanılması önerilir.
1- Kale çizgilerinin gerisinde ve duvar bandının üzerinde 160-200 cm yüksekliğinde,
2- Yan duvar bantlarının üzerinde 80-100 cm. yüksekliğinde.
Ayrıca kale arkalarında seyirciyi koruyan bir ağ bulunmalıdır. Uluslararası karşılaşmalarda plexıglas koruma duvarları zorunludur. Buz pistine çıkış veren her bir kapı dışa açılır şekilde olmalıdır. Buzu çeviren koruma ağları / plexıglas koruma duvarları ile bunların bağlı olduğu direkler, içerideki duvarlarda bir pürüz olmayacak şekilde buz rinkinin dışına yapılmış olmalıdırlar.
Not : Yan duvarlar üzerinde, reklam panoları bulunabilir. Ancak bunlar için uluslararası karşılaşmalarda UBHF ve BSF, ulusal karşılaşmalarda BSF boyutları ve kullanılacak malzemeyi onaylar.
KALE DİREKLERİ VE AĞLAR
a) Rinkin dip duvarlarının 4 metre önünde ve 5 cm. eninde, dip duvarlara paralel kale çizgilerinin tam ortasında arkası ağlı birer kale durur ve oyun boyunca yerinden oynamayacak şekilde tutturulur.
b) Kale direkleri düzgün ölçülerde ve malzemeden yapılır ve buz seviyesinden direk içi 122 cm., iki yan direk arası da 183 cm olarak ayarlanır. Her iki yan direğin üzerinden çeyrek direk boyunda ve eğri direk daha vardır. Aynı malzemeden yapılan bu direkler ağları yan direklerden uzak tutar.
1. Kale çizgisinden kale ağlarının bulunduğu arka direk arasındaki uzaklık en az 60 cm. en çok 1.12 metre olabilir.
2. Kale direklerinin arkasına gerilen ağ o şekilde yapılmalıdır ki ,pay (kaydırak) bu ağı hiçbir şekilde geçemez.
c) Kale direkleri, arka direkler ve bu direklerin bağlantıları kırmızıya boyanır. İç çerçeve direkleri ve kale içindeki tüm bağlantılarıysa beyaza boyanır.
d) Kale direklerinin altından ve rinki enine baştan başa geçen 5 cm enindeki çizgiye ‘’kale çizgisi’’denir.
e) Kale içindeki alan beyaza boyanmış olmalıdır.
KALE ALANI
a) Her iki kale önünde, 5 cm’ lik çizgilerle belirlenmiş bire kale alanı vardır.
b) Kale alanı şöyle çizilir : Kale direkleri dış taraflarından ve her iki direkten 30 cm açıkta ve kale çizgisine dik olarak, 5 cm eninde iki çizgi 122 cm dışa uzar ve burada birbiriyle birleşirler.
c) Kale alanı, kale çizgisi ile 1.22 metre uzunluğunda bu iki çizginin çerçevelediği alana denir.
OYUN ALANININ BÖLÜMLERİ
a) Kale çizgileri arasında kalan buz alanını, 30 cm eninde ve kale çizgilerine paralel olarak buzu üç eşit parçaya bölen ve yan duvarlarda da devam eden iki mavi çizgi bulunur.
b) Bir kaleyi koruyan takım için kalelerinin bulunduğu üçte birlik alan onların ‘’savunma alanı’’, ortadaki üçre birlik alan ‘’Hücum alanı’’dır. Oyun çizgileri pakın içinde olduğu alana dahildir.
c) Rinkin tam ortasında 30 cm eninde ve kırmızı renkte bir çizgi vardır. Bu çizgi de mavi çizgiler gibi yan duvarlardan da devam eder. Bu çizgiye ‘’orta çizgi’’denir.
OYUN ALANININ ORTA NOKTASI VE ÇEMBERİ
Sahanın ta ortasında, orta saha çizgisi üzerinde, 30 cm çapındaki noktaya ‘’orta nokta ‘’denir. Bu noktayı merkez alarak çizilmiş ve 4,5 m. yarıçapındaki mavi renkli 5 cm kalınlıktaki çembere ‘’orta saha çemberi’’ adı verilir.
TARAFSIZ BÖLGEDEKİ OYUN BAŞLAMA NOKTALARI
Tarafsız bölgede, mavi çizgilerle 1,5 m. ve duvarlara 1,5 m. uzaklıktaki dört noktaya ‘’oyun başlama noktaları’’ denir. Bunlar 60 cm çapında ve kırmızı boya ile yapılmışlardır. Bu noktaların 7,5 cm üst ve altında, birbirine paralel ve kırmızı renkte iki kısa çizgi bulunur. Bu çizgiler arasında kalan kırmızıya, diğer yerler beyaza boyanır.
DİP SAHALARDAKİ BAŞLAMA NOKTALARI VE ÇEMBERLERİ
a) Her iki dip sahanın sol ve sağında ve kalelerin her iki tarafında birer başlama noktası yapılır. Bunlar 60 cm çapında ve 5 cm kalınlığında kırmızı ile çizilirler. Her başlama çizgisinin üstünde ve altında 7,5 cm açığında birer paralel çizgi vardır. Bu iki çizgi arasındaki alan kırmızı, geri kalan alan beyazdır. Çemberlerin yarı çapı 4,5 m. kalınlıkları da 5 mt.ve 6.5 mt.uzaklıkta 60 cm uzunluğunda ve 5 cm. kalınlığında ikişer çizgi bulunur.
b) Başlama noktalarının yer aşağıdaki şekilde saptanır :
Her kalenin tam ortasında ve 6 mt. açığından kale çizgisine paralel bir çizgi geçtiği varsayılır. Kalelerin tam ortasından bu hayali çizgiye ulaşan noktanın 7 mt. solu ve sağına birer nokta konur.
OYUNCULARIN OTURMA YERLERİ
a) Her rinkte her iki takımın da oyuncularının oturacağı oturma yerleri veya bankları olmalı, bunlar ve bu yerlerden buza açılan kapılar aynı yapıda olmalıdır. Oturma yerleri en az 16 kişinin oturacağı şekilde, tarafsız saha kenarında, buzun ortasına olabildiğince yakın ve yan duvara paralel olmalı ve olabilirse soyunma odalarına da buradan rahatça ulaşılabilmelidir.
Oyuncuların bankları buzun aynı tarafında olmalı ve birbiri arasında yeterli aralık olmalıdır. Mümkünse, her iki banktan da ayrı birer kapıdan oyuncular buza çıkabilmeli ve bu kapılar oturma yerlerine doğru açılabilmelidir.
b) Her takımın oturma yerlerine forma giymiş sporculardan başka en çok altı takım görevlisi gelebilir.
CEZA SIRALARI
a) Her rinkte, ceza sıraları veya bankları da olmalıdır. Bu ceza sıralar her iki takım için de ayrı ayrı olmalı ve olabildiğince her iki takım için ceza sıraları arasında aralık olmalıdır. ‘’Ceza sıraları’’ tarafsız bölgenin oturma sıralarının aksi tarafında olmalıdır.
b) 3 metre yarıçapında ve 5 cm kalınlığında bir yarım daire ceza sıraları gerisine çizilerek buraya ‘’hakem sahası’’ denir.
ZAMAN VE DİĞER GÖSTERGELER TABLOSU
a) Her rinkte, zaman hakeminin kullanacağı şekilde bir siren veya benzer bir ses düzeni olmalıdır.
b) Her rinkte ayrıca bir de elektrikli saat bulunur. Bu saat seyircilerin, oyuncuların ve oyunda görevlilerin oyunun her aşamasında tam olarak oyun zamanını bilmelerini sağlar. Saatte ayrıca her takımdan en az iki oyuncu için kaç dakikalık cezalı kalacaklarını gösterecek küçük saatler de bulunmalıdır.
Not : Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu karşılaşmalarında zaman hep 0’ dan 20’ ye ; cezalar, ceza süresinden geriye sayar.
c) Kalelerin arkasına kale hakemlerinin kullanımı için ışılar vardır. Kırmızı ışık ‘’gol’’ işaretidir. Olabildiği durumda yeşil ışık da devre sonunu belirler.
Not : Yeşil ışıktan amaç hakem ve çizgi hakemlerinin kaleyi ve ışıkları aynı çizgi üzerinde toplayabilmeleri ve devre bitişini tam olarak bilebilmeleridir.
Kırmızı ışık aynı zamanda zaman saatine de bağlıdır ve kale hakeminin devre bittiğinde gol ışığını yakmasını önler. Ancak, kale hakeminin ışığı yakmaması golün geçersiz olduğu anlamına gelmeyebilir. Bunu belirleyen etken, devre bitmeden pakın tamamen kale çizgisini geçip geçmediğidir.
SOYUNMA ODALARI VE RİNK AYDINLATMASI
a) Her rinkte, konuk takımın malzemeleriyle birlikte girebileceği 25 kişilik, modern tuvaletli ve duşlu bir soyunma odası olmalıdır.
b) Yine her rinkte, hakem ve çizgi hakemlerinin soyunacağı modern tuvaletli ve duşlu bir oda olmalıdır.
c) Federasyon yetkililerinden başka, hiçbir takımın oyuncusu, yöneticisi veya görevlisi bir oyun sırasında veya sonrasında hakemle veya çizgi hakemleriyle sert bir tartışmaya giremez. Bu kimseler oyun sırasında ve oyundan sonra hakemlerin soyunma odalarına giremezler. Bu kuralın ihlali derhal hakemce yazılı olarak federasyona bildirilir ve bu kişiler hakkında federasyonca işlem yapılır.
d) Her rink, her tarafında oyuncuların ve seyircilerin oyunu tam izleyebilmeleri için iyice aydınlatılmalıdır.
Not : Eğer hakemin kanaatince rink aydınlatması yetersiz kalırsa, hakemin, oyunun geri kalan kısmını başka bir tarihe erteleme veya gerekli onarım yapılana kadar maçı durdurma yetkisi vardır. Eğer yine hakemin kanaatine göre takımlardan yalnızca biri için rink aydınlatması yetersizse, oyun tatil edilmeyip, maçın geri kalan kısmı, her iki takımın da eşit sürede az aydınlatmış tarafta oynamasını hakem kararlaştırabilir.
TAKIMLAR
TAKIMLARIN OLUŞUMU
a) Oyun sırasında bir takımın buz üzerinde altıdan daha fazla oyuncusu olamaz. Bu oyuncular şöyle tanımlanır : Kaleci, sağ savunma, sol savunma, orta saha, sağ kanat, sol kanat.
b) Eğer bir takımın maç sırasında altıdan veya cezalı oyunculardan dolayı daha az oyuncusu buz üzerinde görülürse, bu takım için bir ‘’küçük oturma cezası’’ verilir.
TAKIM KAPTANI
a) Her takımın bir kaptanı, en çok da iki yardımcı kaptanı olabilir. Oyun sırasında bir takımdan sadece kaptan veya yardımcı kaptan(lar) hakemlerle bir kuralın yorumunu tartışabilirler. Kaptan veya yardımcı kaptan(lar) eğer buzda değillerse, ancak hakemin çağırmasıyla buza girebilirler. Eğer kaptan veya yardımcı kaptan(lar) hakem çağırmadan buza girerlerse, takımlarına bir ufak oturma cezası verilir. Eğer buzda hem kaptan hem de yardımcı kaptan(lar) varsa, sadece kaptan hakemle konuşabilir. Kaptanlar formalarının kolay görünen yerine bir (c), yardımcı kaptan(lar) bir (A) harfi yazdırırlar. Harfler formayla zıt bir renkte ve yaklaşık 8 cm yüksekliğinde olmalıdırlar. Eğer bu harfler yoksa, bu madde altında belirtilen imtiyazlardan bu oyuncular faydalanamazlar.
b) Hakem ve sayı hakemine kaptanların ve yardımcı kaptan(lar) ın adları oyun başlamadan evvel bildirilir.
c) Kaleciler kaptan veya yardımcı kaptan olamazlar.
d) Sadece kaptan veya yardımcı kaptan hakemle kuralların yorumunu tartışabilirler. Herhangi başka bir oyuncu oturduğu yerden bir kararı protesto eder veya hakeme karışırsa, bu oyuncuya (hakem e kötü davranış ) bir kötü davranış ve küçük ceza verilir. Bir cezayla ilgili olarak yapılan bir şikayet bir ‘’kural tartışması’’ değildir ve bunu yapan kaptana veya yardımcı kaptana veya oyuncuya yine küçük bir ceza verilir.
e) Hiçbir oynayan koç veya oynayan idareci kaptan veya yardımcı kaptan olamaz.
FORMALI OYUCULAR
a) Her oyunun başlamasından evvel her takımın yöneticisi veya koçu o maçta oynayacak oyuncuların listesini yapar. En çok 20 oyuncu ve iki kaleciye izin vardır.
b) Her oyuncunun en azından formasının sırtında bir tane ve en az 25 cm yüksekliğinde bir numarası bulunur. Bit takımdaki her oyuncunun miğferi, forması, şortu ve çorapları aynı olmalıdır. Bu kurala uymayan oyuncu oyuna girmez.
c) Oyuncu ve kalecilerin ad ve soyadları ile forma numaralarını içeren bir liste maçtan evvel hakeme ve sayı hakemine verilir. Maç başladıktan sonra bu listede değişiklik veya ekleme yapılamaz.
d) Bir takımın buza çekilmiş sadece bir kalecisi olabilir. Kaleci, bir oyuncu ile değiştirilebilir. Ancak bu oyuncu kalecinin haklarına sahip değildir.
e) Her takımın sıralarında veya sıranın hemen yanı başında, tam giysili ve her an oynayabilecek bir yedek kalecisi olmalıdır.
Not : Bu kurala ulusal karşılaşmalarda uyulmayabilir.
Bu yedek kaleci oyuna ancak bir duraklamada girebilir ve kendisine ısınma için süre verilmez.
f) Her iki kalecinin birden oynayamayacak durumda olmaları dışında forma giymiş hiçbir oyuncu kaleci olamaz.
g) Bütün oyunlarda, eğer hakemin kanısınca takımların formaları bir yanlış karar alınmasına olanak sağlayacak kadar birbirine benziyorsa ve hakem isterse, değişik forma giyme zorunluluğu ev sahibi takımındır.
Not : Milli federasyonlar forma renkleri ve oyuncu sayısı bakımından kendi kurallarını koymakta serbesttirler.
BAŞLAMA DİZİLİMİ
a) Oyun başlamadan evvel hakemin isteği üzerinde, konuk takımın yönetici veya kaptanı, oyuna başlayacak ilk altıyı hakeme veya sayı hakemine bildirmek durumundadır. Oyun içinde de hakem, konuk takımın kaptanına derhal buza oyuna başlayacak bir takım sokmasını ve derhal oyuna başlamasını isteyebilir. Kaptan buna uymak zorundadır.
Not : Eğer karşılaşmada her iki takım da aynı yörenin takımlarıysa, ve kimin ‘’ev sahibi’’ kimin konuk olacağı belirlenmemişse, ortak rıza ile kabul edilen bir şekilde, örneğin para atılmasıyla karar verilir.
b) Oyun başlamadan evvel, ev sahibi takımın yöneticisi veya koçu da hakemin isteği üzerine oyuna başlayacak oyuncuların adlarını verir. Hakem bu listeyi konuk takıma bildirmek zorundadır.
c) Oyun başlamadan evvel bu hakeme verilen takımdan değişiklik yapılamaz bu kuralın ihlalinde, karşı takımın koçu tarafından bir sonraki oyun duraklamasına kadar hakem uyarıda bulunulması halinde, ihlali yapan takım aleyhine bir ufak oturma cezası verilir.
d) Oyun durmalarında, konuk takım oyuncu değişikliğini hemen yapmak durumundadır. Ev sahibi takım ise, konuk takımdan sonra ama oyunu durdurmayacak şekilde oyuncu değiştirir. Takımlardan herhangi biri veya ikisi birden istenmeyen gecikmeye neden olurlarsa, hakem gecikmeyi yapan takım(lar)a derhal eski oyuncularını oyuna sokmalarını ister.
Not : Bu kuralın uygulanmasında, bir veya daha çok oyuncunun olması çizgi değişikliğine gerek olur.
OYUNCU DEĞİŞİMİ
a) Oyuncu değişikliği, değişecek (çıkacak)oyuncunun, değişeceği sırada takımın oturma sıralarına oturma sırasının boyu artı üç metre uzaklıkta olması ve o sırada oynamıyor olması halinde de her zaman yapılabilir. Kaleci bir oyuncu ile buradaki kurallar içinde değiştirilebilir.
Not : Eğer bir kaleci, kale alanını terk eder ve oturma sıralarına doğru gitmeye başlarsa, arka çizgi hakeminin bir ‘’erken girme’’ olup olmamasına dikkat etmesi gerekir.(Bu, kalecinin takımının oturma sıralarına 3 metreden daha uzaktayken, yerine girecek oyuncunun girmesiyle olur). Erken girme varsa, arka çizgi hakemi, erken giren oyuncunun takımı pakı kazanır kazanmaz oyunu durdurur. Bunu yapan takıma zaman cezası verilmez ancak oyun orta noktadan başlar. Hakem, salona ‘’erken girişten dolayı oyun ortadan başlayacaktır’’ diye anons yaptırır.
Not 2 : Eğer, oyuna giren oyuncu, paka sopasıyla veya pateniyle veya elleriyle dokunur veya rakipsiz oyunculardan birine bir şarj yapar veya iterse, bu arada da çıkan arkadaşı hala buzdaysa, buna ‘’Buzda çok adamla bulunma’’cezası çalınır. Eğer, değişim sırasında giren veya çıkan oyuncuya pak kazara çarparsa oyun durdurulmaz ve ceza verilmez.
Not 3 : Kaleciler, mola ve oyuncuyla değişme dışında, oyun durmalarında oturma sırasına gidemez. Bunu yapan kaleciye bir ufak ceza verilir.
b) Eğer, oyunun son iki dakikasında kural dışı adam değiştirme ile buzda çok adamla bulunma cezası alınırsa, burada küçük oturma cezası verilmez, bu ihlali yapan takıma karşı penaltı vuruşu verilir.
c) Ceza alıp da ceza sırasında oturmakta olan ve cezasından sonra değiştirilecek olan oyuncu, cezası bitince, yerine bir oyuncu girmeden kayarak kendi takımının oturma sıralarına gelir. Bu kuralın ihlaline bir ufak oturma cezası verilir.
d) Bir oyun durması sırasında kaleciler değişirse, oyun bir daha durana kadar eski kaleci tekrar oyuna giremez. Yedek kaleci için ısınma süresi yoktur. Bu kuralın ihlali için, bu takıma bir ufak oturma cezası verilir.
e) Oyun durması sırasında, hakem başlamanın yapılacağı noktaya göre yerini alır ve konuk takıma oyuncu değişikliği yapılabilmesi için beş saniye süre tanır. Bu sürenin bitiminde, hakem bir kolunu havaya kaldırarak konuk takımın oyuncu değiştirme süresinin bittiğini işaret eder. Hakem, kolu kalkık olarak beş saniye de ev sahibi takımın da oyuncu değiştirme süresinin bittiğinde işaret eder. Hakem kolu kalkık olarak 5 saniye de ev sahibi takıma bakarak oyuncu değiştirme süresi sayar ve kolunu indirerek, ev sahibi takımın da oyuncu değiştirme süresinin bittiğini işaret eder. Bu sürenin dışında, ilgili takımlar oyuncu değiştirirlerse, hakem giren oyuncuları oturma sıralarına gönderir. Bu kuralın ikinci defa ihlalinde, bunu yapan takıma bir ufak oturma cezası verilir. Oyuncu değişikliği tüm altı oyuncuyu da kapsayabilir. Bu kurala göre, bir oyuncu değişikliği ‘’Bir değişiklik’’ olarak tanımlanır.
MALZEME
Not 1 : Malzeme üzerine reklam veya marka yazılmasına uluslararası karşılaşmalarda UBHF, Milli karşılaşmalarda da ulusal Buz Hokeyi Federasyonu tarafından izin verilir.
Not 2 : Malzemenin ölçülmesi. Bir takımın kaptanı tarafından hakeme bir malzemenin ölçüleri ile resmi bir şikayette bulunursa, hakem bu ölçümü hemen yapmak zorundadır. Ancak bu itiraz gol yiyen takımın kaptanı tarafından golden hemen sonra yapılırsa, kabul edilmez.
Not 3 : Eğer bir oyuncu veya kaleci, ölçüm için istenen malzemesini vermez ve tahrip ederse, bu malzemeye ‘’Kural dışıymış’’ olarak bakılır ve bu oyuncu veya kaleciye bir küçük ceza ve bir kötü davranış cezası verilir. Kural dışı bir malzeme veya sopa kullanan bir oyuncuya veya kaleciye bir küçük oturma cezası verilir. Cezalı oyuncuya, bu malzemeyi değiştirmeden oyuna dönmesine izin verilmez.
Not 4 : Eğer şikayet konusu ölçümde bir kural dışılık yoksa, bu ölçüm isteyen takıma bir küçük oturma cezası verilir.
Not 5 : Bu şekilde, belirli bir malzemenin belirli bir ölçümünü isteme bir takım tarafından bir oyun durması sırasında bir defa yapılabilir.
Not 6 : Hakem, tamamen kendi insiyatifiyle belli bir malzemeyi ölçebilir.
SOPALAR
a) Sopalar ağaç veya UBHF tarafından onaylanmış alüminyum veya plastik bir malzemeden yapılmış olup, herhangi bir çıkıntıları olamaz.
b) Sopa, kaşığın dibinden sopanın ucuna kadar 147 cm’ den, kaşık da bir uçtan bir uca 32 cm’ den uzun olamaz. Sopanın kaşığı her hangi bir yerinde, ende 7,5 cm’ den geniş, 5 cm’ den dar olamaz. Kaşığın tüm kenarları eğimli olarak törpülenmiş olmalıdır. Kaşığın kıvrımı, kaşığın içbükey tarafından, kaşığın bir başından ucuna hayali bir çizgi çekildiğinde, tam ortasından, bu çizgiden kaşığın dinine 1,5 cm’ i geçmemelidir.
c) Kaleci sopasının, kaşığın eni, dibi hariç (orada en çok 11,5 cm. olabilir) en çok 9 cm. olabilir. Kaşığın boyu ise 39 cm’ i geçemez. Kaleci sopasının kaşığının hemen üstü, sopa boyunca uzanan kısmı 71 cm’ i geçemez ve 9 cm’ den geniş olamaz.
d) Bu kurala göre, kalecisine yedek sopa götüren bir oyuncu, oyuna karışırsa, kendisine bir ufak oturma cezası verilir.
PATENLER
a) Kaleci dışında bütün oyuncuların patenlerinde koruyucu ökçe uçları olmalıdır. Hakem bir oyuncunun pateninin koruyucu ucu olmadığını görürse, ilk devre arasında, o oyuncuyu patenini değiştirmesi için uyarır. Eğer bu oyuncu aynı patenlerle oyuna girerse, hakem bu oyuncuya bir küçük oturma cezası verir.
b) Sürat pateni veya herhangi bir değişik paten kullanılması, yaralanmaya sebep olabilir gerekçesiyle yasaktır.
KALECİNİN MALZEMESİ
a) Patenleriyle sopası dışında, bir kalecinin tüm malzemeleri gövdesini ve başını korumak için uygunsuz bir malzeme veya giysi taşıyamaz.
Not : Kaleci, şortunun dışında giyeceği ve baldırlarına kadar uzanan karın koruma önlüğü kullanamaz.
b) Bacak korumaları, kaleci giydiği zaman, 30 cm’ den geniş olamaz.
c) Kalecinin blokaj eldiveninin arkasına iliştirilen koruma tahtası 20.3 cm’ den geniş, 40.6 c’ den uzun olamaz. Tutma eldivenlerinde ‘’kafes’’ olamaz. Burada kafes, tutma eldiveninin büyük ağ,veya bir ağ veya cep şeklinde olan bir malzemeyi kasteder.
Not 1 : Uluslararası karşılaşmalarda, oyun başlamadan evvel, kalecinin bacak korumaları, eldivenleri, yüz koruması, miğferi veya başlığı kontrol edilir ve işaretlenir. Oyun sırasında bunlara yapılacak itirazlar değerlendirilmez.
Not 2 : 1 Eylül 1992’ den başlayarak, kalecinin blokaj eldivenindeki tahtanın eni 21 cm’ den boyu da 42 cm’ den büyük olamaz. Tutma eldiveni bilek kısmının eni 21 cm’ i boyu da 42 cm’ i geçemez.
KORUYUCU MALZEME
a) Eldivenler, başlık ve kalecinin bacak korumaları dışında tüm koruyucu malzemeler tamamen formaların altına giyilmelidir. Bu kuralın ihlalinde bir hakem önce bir uyarıda bulunur, ısrar eden oyuncuya bir küçük oturma cezası verir.
b) Bütün oyuncuların çene kayışı takılı (çıtçıtlı) durumda birer miğfer takmış olmaları şarttır.
c) Bütün kalecilerin yüz korumaları ve başlıkları tam olmalıdır.
d) Bütün uluslararası karşılaşmalarda ve 20 yaş altı karşılaşmalarında yüz korumaları kullanmaları şarttır. Büyük oyuncuların da yüz veya en azından göz koruması kullanmaları tavsiye edilir. Uluslararası bayanlar karşılaşmalarında da yüz koruması takılması şarttır.
e) Yüz korumalarını, pak veya sopa ucu içerinden geçemeyecek şekilde yapılmış olmalıdır.
f) Hakem ve çizgi hakemleri de birer siyah hokey miğferi giyerler.
Not : Eğer bir oyuncunun uzun saçları, adının bulunduğu sırtının kısmını kapatıyorsa, saçlarını formasının içine sokması veya alt kuyruğu yapması istenir.
TEHLİKELİ MALZEME
a) Madeni korumalar veya bunun gibi, yaralanmaya yol açabilecek korumalar kullanmak yasaktır.
Not : Hakem başkaları veya hakemler için tehlikeli olabileceğine inandığı bir malzemeyi kullanan bir oyuncuyu oyuna sokmayabilir.
b) El ayası kısmı kasten kesilerek veya çıkartılarak, çıplak elle oynanmasına olanak sağlayan bir eldiven kural dışı kabul edilir ve bunu giyen oyuncuya bir küçük ceza verilir.
PAK (KAYDIRAK)
Pak, vulkanıze lastik veya diğer onaylanmış benzeri bir malzemeden yapılmış olup, 2,54 cm. kalınlığında ve 7.62 cm çapındadır. Büyük kısmı siyah olmalıdır. Ağırlığı 156 gr’ dan az, 170 gr’ dan çok olmamalıdır.
DÜNYADA VE TÜRKİYE’ DE BUZ HOKEYİNİN TARİHÇESİ
Çoğu tarihçi buz hokeyinin, im hokeyinin 500 yıldan fazla bir zaman önce popüler bir yaz sporu olduğu Kuzey Avrupa ülkelerinde oynanmaya başladığını öne sürmektedir. Kışın göl ve nehirler donduğunda, insanlar çim hokeyine benzer oyun oynarlardı ve ‘’bandy’’ ismi verilmişti. Tahta toplarla ve söğüt ağacının dallarından yapılmış olan soplar ile oynuyorlardı. Buz hokeyinin babası varsa şüphesiz Bandy’ dir. Bandy oyun kuralları şöyleydi ; 11 kişi ile, hafif koruma malzemeleri ve çim hokeyindeki sopaya benzer sopa ile oynanıyordu. Saha, bir futbol sahası kadar büyük buz sahasıydı. (60×80). Orta çizgi vardı. Saha etrafında alçak bordlar bulunuyordu. Topun ağırlığı 60-80 gram, çapı 6-7 cm idi. Kaleler, 3.50 eninde, 2.10 : Pyüksekliğindeydi. En iyi ülkeler Rusya, İsveç, Finlandiya ve Kanada ‘ ydı. Rusya’ da bazı maçların 60.000 seyirci önünde oynandığı oluyordu. 1900’lerin başında, bandyden buz hokeyine geçen çok sayıda sporcu oldu. Rusya ve Kanada’ da neredeyse tüm bandy oynayanlar buz hokeycisi oldular. Bir çok oyuncu iki milli takımda da oynadılar. Kanada’ da okuyan İngiliz öğrenciler, bandyi Avrupa’ ya buz hokeyi ile birleştirerek getirdiler.
Gerek patenle oynanması gerekse oyuncu sayısının azalması ve sıkı kurallar koyulması bu dönemde oldu. 1875 yılında ilk kurallar Rugby kurallarına benziyordu. Yazılmadı ama herkes biliyordu. Enteresan kural, topun taşınmamasıydı. Sadece pas ve durdurmak vardı. Sonraları rugby kuralları çıkartıldı. 9 kişi ile oynanan hokey 7 kişiye düşürüldü. Çünkü Montreal’ de buz patenciler buz hokeycilerin buza çok zarar verdiğini ve bu yüzden bırakacaklarını söylediler. Bunun üzerine buz pisti sahipleri sayı düşürme yoluna gitti. Montreal’ de McGill Üniversitesi öğrencileri ve hocaları ilk maçı, 3 Mart 1875’ de yaptılar.
McGill Üniversite öğrencisi William Robertson ilk kez buz hokeyi kurallarını yazdı. 1877 yılında ilk hokey pakını icat etti. Öncesinde plastik topla yada tahta ile oynanıyordu.
Enteresan bir başka not kale fileleri ile ilgili ; maçlar sırasında kimse kale arkasında durmak istemiyor, pek çok sakatlıklar oluyordu. Ayrıca gol olup olmadığı sık sık anlaşılamıyordu. 1890 yılında Francis Nelson, Montreal’ de ilk kale filesini yaptı. Bir balıkçı ağını limandan alarak kaleye taktı.
Dünyanın ilk hokey ligi 1885’ de Kingston’ da yapıldı. 1890’ da ilk defa Ontario Hokey Federasyonu kuruldu.
1912’ de formalara numara kondu. 1913’ de buz hokey sahası, mavi çizgilerin koyulması ile üç alana bölündü. İlk buz hokey kaskı 1945 yılında giyilmeye başladı. İlk kaleci kaskı 1929’ da Montreal’de Clint Benedict tarafından yapıldı.
İngiltere’nin Kanada Genel Valisi olan Preston Lordu Stanley, bu spordan o kadar etkilendi ki 1892’ de top şeklinde, içi altın kaplı gümüş bir kupa ‘’Stanley Kupası’’ olarak anılmaya başladı. Kuzey Amerika’ dan Avrupa’ ya sıçrayan buz hokeyi, hızl a gelişmesini gösterdi. Özellikle soğuk İskandinav ülkelerinde (Finlandiya, İsveç, Norveç) ve Rusya’ da bu spor çok sevildi. 1908 yılında IIHF-Uluslararası Buz Hokey Federasyonu kuruldu. İlk üyeler Fransa, İngiltere ve Belçika oldu. Buz hokeyi Kış olimpiyat oyunlarına 1920 yılında dahil edildi.
Bayan buz hokeyi için Dünya tarihine bakıldığında bayanların ilk kez buz hokeyini 1890 yılında eğlence amaçlı oynadıklarını görüyoruz. Avrupa’ da ise ancak 80 yıl sonra oynanmıştır. İlk bayan hokeyciler patenlerine kadar uzun olan etekleri ile 7 kişi oynadılar. Bu günlerde ise Kanada ve Amerika’ da profesyonel olarak oynanmaktadır. İlk olarak IIHF’ in katkıları ile gerçekleşen bayan buz Hokey Dünya Kupasını Kanada aldı. 1998’ de Nagona’ da ilk olimpiyat şampiyonu Amerika oldu.
Bayan buz hokeyinin yavaş ilerlemesine en büyük sebep ; uygun sayıda ve zamanda antrenman yapamamaları oldu. Büyük fedakarlıklar ile ancak gece yarısı çalışabildiler. Dünyadaki ilk yapay buz pisti 1881’ de Frankfurt’ ta yapıldı. Bu yıldan itibaren hızla sayısı artan buz rinkleri, bu sporun gelişmesinde en önemli bir faktör olmuştur.
1999 verilerine göre Kanada’ da 3350 adet kapalı buz pisti ve 450.000 lisanslı sporcu vardır. Finlandiya’ da 196 kapalı rink, 38 açık rink, 57.469 lisanslı sporcu ve 550 kulüp vardır. Aynı şekilde Rusya, İsveç, Amerika gibi buz hokeyinde söz sahibi ülkeler içinde benzer istatistikleri verebiliriz. Dolayısıyla bu ülkelerde başarının sağlanması herhalde çok zor olmayacaktır.
Bugün Dünyada en önemli iki hokey organizasyonundan bahsedebiliriz. (IIHF) Uluslararası Buz Hokey Federasyonu ve (NHL) Ulusal Hokey Ligi. NHL, 1917 yılında kurulan ve Kanada ve Amerika profesyonel takımlarından oluşan organizasyondur. IIHF, Dünya genelinde tüm ülkeler seslenen, bu sporun her yaş ve seviyede gelişmesine yönelik müsabakalar organize eden, maddi ve manevi destek olan bir organizasyondur. Aynı zamanda antrenör, hakem ve yönetici seminerleri de düzenleyerek kalitenin daha da artmasını sağlar. Üye ülkeler seviyelerine göre gruplara bölünmüştür. Böylece birbirine yakın seviyedeki ülke takımları arasında oldukça çekişmeli ve zevkli maçlar yapılmaktadır. Her grubun birincisi bir üst gruba çıkarak, başarısını daha kuvvetli ülkelere karşı devam ettirmek istemektedir. Dolayısıyla A grubu ülkelerinizin buz hokeyinde oldukça ileri, neredeyse 100 yılı aşkın buz hokeyi ile beraber yaşayan ülkeler olduğunu söyleyebiliriz.
Ülkemiz 1991 yılında IIHF’ ye üye olmuştur. Oldukça geciktiğimiz bir gerçektir. Ancak Türkiye, sadece kendi ülkesinden yetişen oyuncular ile Dünya Şampiyonasına katılan tek ülke olmuştur.