EBEVEYNİN VE ÖĞRETMENİN KEKEMELİK KONUSUNDAKİ REHBERLİĞİ
Bir çocuk annesiyle birlikte terapi odasına girer. Çocuk 8 yaşındadır. Annesi çocuğun kekemeliği hakkında konuşurken çocuk utanmış gözükür ve oturduğu yerde kıvranıp yere bakar. Ancak, araya girip kendi konuşmasıyla ilgili duygularını ifade etmez.
Bu örnek gerçektir. Çocuk ciddi bir akıcılık bozukluğuna sahiptir ve konuşma modellerinin farkındadır. Çocuk okul kitabından seçilen 100 kelimelik bir okuma pasajında 42 akıcısızlık yapmıştır. Daha yakın gözlemde kekelediğinde; çenesini sıkması, bacağını kavraması ve gözlerini kapaması tüm klasik ikincil davranışlarını gözlediği fark edilmiştir. Çocuk restoranlarda sipariş vermekten ve telefonda konuşmaktan kaçınmaktadır. Kekeleyen tüm çocuklar bu şiddet düzeyinde değildir. Bu konuşma bozukluğu düzgün bir şekilde ele alınmazsa bu seviyeye gelebilir. Bu nedenle; çocuğun ev, okul, sosyal ve duygusal gibi yaşamının tüm alanlarını olumsuz yönde etkiler.
Kekemelikle İlgili Ne Bilmelisiniz?
Bazı kişiler bu konuşma bozukluğu olan çocuklarla hiç iletişime girmeyecek olabilir. Nispeten nadir görülen bu konuşma bozukluğu, okul çağındaki erkek çocukları kızlardan daha fazla etkilemektedir. Kekemeliğin nedeniyle ilgili motor programlama, genetik, duygusal ve çevresel nedenler gibi çeşitli faktörler üzerine düşünülmektedir. Çevrenizdekilerin konuşmasını dinleyin. Kimsenin mükemmel, akıcısızlıklardan uzak bir konuşma üretmediğini fark edeceksiniz. Normal konuşmayla kekeleyen çocuğun konuşması arasındaki fark kekeleme anındaki gerilimdir. Aşağıda normal konuşmada ve düzensiz konuşmada görülen yaygın akıcısızlık türleri verilmiştir:
Kelime Tekrarı: Cümle içindeki bir kelimenin tekrar edilmesidir.
Ben-ben-ben sonbaharı çok seviyorum.
İfade Tekrarı: Cümle içindeki bir ifadenin tekrar edilmesidir.
Ben meyve-ben meyve-ben meyve istiyorum.
Hece Tekrarı: Cümle içindeki bir kelimenin bir hecesinin tekrar edilmesidir.
Be-be-be-bebeği tutmak istiyorum.
Blok: Hece veya sesi söylemeye çalışırken ses çıkarmadan takılıp kalınmasıdır.
Kırmızı kalemi verir misin?
Uzatma: Bir kelimenin veya hecenin ilk sesinin diğer sese zorlukla taşınmasıdır.
Mmmmmmmmerdivenin başında bekliyorlar.
Kekeleyen bir çocuk tanıyorsunuz. Ona yardım etmek için ne yapabilirsiniz?
Bu durumda en iyi yol dil ve konuşma terapistiyle yakından çalışmaktır. Terapi seanslarında çocuğa; kekemelikten çıkma, kekemelik durumunu önleme ve kekemelik durumunu düzeltme stratejileri öğretilecektir. Eğer bu stratejiler evde ve okulda takviye edilirse, çocuk genellikle onları bağımsız olarak kullanmaya başlayacaktır.
Kekeleyen çocuğa yardım etmenin bazı genel yolları aşağıda verilmiştir:
- Onun cümlelerini tamamlamayın! Kekeleyen çocuklar ne söyleyeceklerini bilirler ve genellikle cümlelerinin tamamlanmasını sevmezler. Cümlelerini tamamlamak onların stres seviyelerini yükseltecek ve kekelemelik örneklerini arttıracaktır.
- Bitirmesi için sabırla bekleyin. Kekeleyen bir çocuğa karşı acele etmeyin. Ona düşüncelerini tamamlaması için yeterli bekleme süresi sağlayın.
- Vücut dilinize dikkat edin. Çocuklar onların konuşmalarına yönelik gösterdiğiniz sözel olmayan tepkilerden çok haberdardırlar. Çocuğunuz kekelerken yüzünüzün ifadesini değiştirmeden normal halinde tutun.
- Başkalarını çocuğun bozukluğu hakkında eğitin. Sınıftaki çocuklar çocuğun konuşmasını merak edecektir. Bazen çocuğa konuşması hakkında sataşacaklardır. Onlara bozukluğu eğlenceli, eğitsel bir şekilde öğretirseniz rahatsızlıkların bir kısmını hafifletebilirsiniz.
- Kapınızı açık tutun! Çocuğun okul, aile ya da sahip olabileceği diğer konular hakkında konuşmak için size her zaman gelmesine izin verin.
- Çocuğun sınıf içindeki başarısını izleyin. Kekeleyen bazı çocuklar sınıf ortamında yetersiz davranmaya başlarlar. Soruları cevaplamak veya sınıf önünde konuşmak için gönüllü katılmayı bırakabilirler. Çocuğun sınıf performansında herhangi bir değişiklik fark ettiğinizden emin olun ve değişiklikler meydana geldiğinde ebeveynleri bilgilendirin.
Kekemelik nispeten nadir, ancak yine de etkileyici bir konuşma bozukluğudur. Bir çocuğun hayatının neredeyse her yönünü etkiler. Kekeleyen bir çocuğu anlamak doğru yönde atılmış bir adımdır. Çocuğun dil ve konuşma terapistiyle yakın işbirliği içinde çalışmak hem anne-babanın hem de öğretmenin kekeleyen çocuğu anlamasına ve onunla çalışmasına yardımcı olacaktır.