Dünya, Güneş’in etrafında dönerken, kuyruklu yıldızlar ve asteroitlerin geride bıraktığı toz ve döküntülerin arasından geçer. o enkaz meteor yağmurları doğurur – doğanın en muhteşem görüntülerinden biri olabilir.
Çoğu meteor yağmuru tahmin edilebilir, her yıl Dünya belirli bir enkaz izini geçtiğinde tekrarlar.
Bununla birlikte, bazen Dünya, özellikle dar, yoğun bir enkaz yığınından geçer. Bu, bir meteor fırtınası ile sonuçlanır ve her saat gökyüzünde parıldayan binlerce kayan yıldız.
Tau Herculids adlı küçük bir yağmur, bu hafta Amerika’daki gözlemciler için bir meteor fırtınası yaratabilir. Ancak bazı web siteleri “nesillerdeki en güçlü meteor fırtınası” sözü verirken, gökbilimciler biraz daha temkinli.
Kuyruklu yıldız SW3 ile tanışın
Hikaye adı verilen bir kuyruklu yıldızla başlar. 73P/Schwassmann-Wachmann 3 (kısaca SW3 kuyruklu yıldızı). İlk olarak 1930’da görüldü, günümüzde parlak yıldız Arcturus’tan yaklaşık on derecelik bir noktadan yayılan Tau Herculids adlı zayıf bir meteor yağmurundan sorumlu.
1995 yılında kuyruklu yıldız SW3 aniden ve beklenmedik bir şekilde aydınlandı. Birkaç ay içinde bir dizi patlama gözlemlendi. kuyruklu yıldız vardı feci şekilde parçalanmışbüyük miktarlarda toz, gaz ve döküntü salıyor.
2006’ya gelindiğinde (iki yörünge sonra), kuyruklu yıldız SW3 daha da parçalandı, birçok küçük parçanın eşlik ettiği birkaç parlak parça.
Dünya bir çarpışma rotasında mı?
Bu yıl, Dünya Mayıs sonunda kuyruklu yıldız SW3’ün yörüngesini geçecek.
Ayrıntılı bilgisayar modellemesi, kuyruklu yıldızın yörüngesi boyunca uzaydaki devasa ince dokunaçlar gibi enkazın yayıldığını gösteriyor.
Enkaz Dünya ile karşılaşacak kadar yayıldı mı? 1995’te ne kadar enkaz fırlatıldığına ve kuyruklu yıldız parçalanırken bu enkazın ne kadar hızlı dışarıya fırlatıldığına bağlı. Ama toz ve enkaz parçaları o kadar küçük ki, onlara rastlayana kadar onları göremeyiz. Peki önümüzdeki hafta neler olabileceğine dair nasıl bir fikir edinebiliriz?
Tarih tekerrür edebilir mi?
Mevcut meteor yağmurları anlayışımız 150 yıl önce SW3’ün hikayesine oldukça benzer bir olayla başladı.
denilen bir kuyruklu yıldız kuyruklu yıldız 3D/Biela 1772’de keşfedildi. Her 6,6 yılda bir geri dönen SW3 gibi kısa periyotlu bir kuyruklu yıldızdı.
1846’da kuyruklu yıldız garip davranmaya başladı. Gözlemciler kafasının ikiye ayrıldığını gördü ve bazıları parçalar arasında bir “kuyruklu yıldız kemeri” tanımladı.
Kuyruklu yıldızın 1852’deki bir sonraki dönüşünde, iki parça açıkça ayrılmıştı ve her ikisi de parlaklıkta tahmin edilemez bir şekilde dalgalanıyordu.
Kuyruklu yıldız bir daha hiç görülmedi.
Ancak 1872 yılının Kasım ayının sonlarında, beklenmedik bir meteor fırtınası kuzey göklerini süsledi ve saatte 3.000’den fazla meteor hızıyla gözlemcileri hayrete düşürdü.
Meteor fırtınası, Dünya 3D/Biela’nın yörüngesini geçtiğinde meydana geldi: kuyruklu yıldızın kendisinin iki ay önce olması gereken yerdi. İlkinden daha zayıf ikinci bir fırtına, 1885’te, Dünya bir kez daha kuyruklu yıldızın kalıntılarıyla karşılaştığında meydana geldi.
3D/Biela molozlara dönüşmüştü, ancak ürettiği iki büyük meteor fırtınası uygun bir uyanış olarak hizmet etti.
Ölmekte olan bir kuyruklu yıldız, gözlerimizin önünde dağılıyor ve buna bağlı bir meteor yağmuru, genellikle arka plan gürültüsüne karşı zar zor fark ediliyor. SW3 kuyruklu yıldızıyla tarihin tekerrür ettiğini görmek üzere miyiz?
Bu, Tau Herkülidleri için ne önerir?
1872 olayları ile bu yılki Tau Herkülidleri arasındaki temel fark, Dünya’nın kuyruklu yıldız yörüngelerini geçme zamanına iner. 1872’de Dünya, Biela’nın yörüngesini birkaç ay geçti. sonrasında kuyruklu yıldızın olması gereken yerin gerisinde kalan malzemenin içinden geçiyordu.
Buna karşılık, önümüzdeki hafta Dünya ve SW3’ün enkaz akışı arasındaki karşılaşma birkaç ay sürecek önceki kuyruklu yıldız geçiş noktasına ulaşacak. Yani enkazın yayılması gerekiyor ilerde kuyruklu yıldızın bir meteor fırtınasının meydana gelmesi için.
Enkaz Dünya ile karşılaşacak kadar uzağa yayılmış olabilir mi? Bazı modeller, duştan güçlü bir görüntü göreceğimizi öne sürerken, diğerleri enkazın kısa sürede düşeceğini öne sürüyor.
Göktaşlarını parlamadan önce sayma!
Ne olursa olsun, gelecek haftaki yağmur gözlemleri, kuyruklu yıldız parçalanma olaylarının nasıl gerçekleştiğine dair anlayışımızı büyük ölçüde geliştirecek.
Hesaplamalar, Dünya’nın 31 Mayıs (AEST) saat 15:00 civarında SW3’ün yörüngesini geç. Enkaz, Dünya’nın onunla karşılaşması için yeterince ileriye ulaşırsa, Tau Herkülidlerinden bir patlama olması muhtemeldir, ancak yalnızca bir veya iki saat sürecektir.
Avustralya’dan, gösteri (eğer varsa), neler olduğunu görmek için yeterince karanlık olmadan bitecek.
Kuzey Amerika ve Güney Amerika’daki gözlemciler ise ring kenarında bir koltuğa sahip olacaklar.
Büyük bir fırtınadan ziyade, yavaş hareket eden meteorların ılımlı bir görüntüsünü görmeleri daha olasıdır. Bu harika bir sonuç olurdu, ancak biraz hayal kırıklığı yaratabilir.
Ancak, duşun gerçekten muhteşem bir görüntü sergileme şansı var. Gökbilimciler her ihtimale karşı dünyayı dolaşıyorlar.
Avustralyalı gözlemciler ne olacak?
Ayrıca, herhangi bir etkinliğin beklenenden daha uzun sürmesi, hatta biraz geç gelmesi ihtimali de vardır. Avustralya’da olsanız bile, ölmekte olan bir kuyruklu yıldızdan bir parça bir an için görebilmeniz durumunda, 31 Mayıs akşamı aramaya değer!
1995’teki enkaz akışı, kuyruklu yıldızın geçtiğimiz yıllarda ortaya koyduğu pek çok şeyden sadece biri.
31 Mayıs sabahı erken saatlerde, saat 4 civarında (AEST), Dünya, kuyruklu yıldızın Güneş etrafındaki 1892 geçişinden kaynaklanan enkazdan geçecek. O akşamın ilerleyen saatlerinde, 31 Mayıs (AEST) akşam 8 civarında, Dünya, 1897’de kuyruklu yıldızın bıraktığı enkazdan geçecek.
Bununla birlikte, bu ziyaretlerden kaynaklanan enkaz zamanla yayılmış olacak ve bu nedenle, bu akarsulardan sadece birkaç meteorun göklerimizi süslemesini bekliyoruz. Ancak, her zaman olduğu gibi, yanılıyor olabiliriz – bilmenin tek yolu dışarı çıkıp görmek!
Tarafından yazılmıştır:
- Jonti Horner – Profesör (Astrofizik), Güney Queensland Üniversitesi
- Tanya Hill – Melbourne Üniversitesi Onursal Üyesi ve Kıdemli Küratör (Astronomi), Museums Victoria
Bu makale ilk olarak Konuşma.