Kahve ile ilgili efsaneye göre, bir keçi çoban, keçilerinin belirli bir ağacın meyvelerini yedikten sonra çok enerjik olduklarını fark ettiğinde keşfedilmiştir. Daha sonra kendisi için biraz denedi ve kafein ve şekerden üretilen enerjinin akışını hissetti. Kahve Uganda’da her zaman büyük bir olay olmuştur – rahmetli büyükbabam benim ve amcamların ve teyzelerimin öğrenim ücretini/ücretlerini çoğunlukla Kahveden ödedi. Uganda şu anda Afrika’nın önde gelen Robusta kahve ihracatçısı ve yılda 6,1 milyon torba ihraç ediyor. Kahve, Uganda’nın en çok kazandıran ihracat ürünüdür. Şu anda Uganda ekonomisi öyle çarpık bir durumda ki, temel malların fiyatları arttı ve hükümet artık hiçbir şeyi kontrol edemiyor gibi görünüyor.
Şimdi devlet, bu sömürücü eğilimle mücadele etmek için her şeyi yapmak yerine, geçmişte diğer birçok kârlı işte yaptığı gibi, kahve pazarındaki rekabeti de öldürmeye karar verdi.
Uganda’nın Uluslararası Kahve Örgütü’nden (ICO) çekilmesinin ardından; maliye bakanlığı tek bir şirkete, Uganda Vinci Kahve Şirketi’ne (UVCC) ülkenin kahvesini satın almak için münhasır haklar verdi. Anlaşma UVCC’ye emtia fiyatını belirleme hakkı veriyor.
Fiyat rekabetini ortadan kaldırmak tamamen gülünç bir duruş, ancak herhangi bir zamanda maliye politikası için kesinlikle çok önemli. Rekabet gücünü elde etmenin en etkili yolu, güçlü rekabete sahip olmaktır. Nihai hedef, bir ülkenin yaşam standardını veya gelirini daha yüksek verimlilik veya daha düşük maliyet yoluyla iyileştirmektir. Bu, rekabetçiliğin bir amaç değil, amaca yönelik bir araç olduğu anlamına gelir.
Görünen o ki, NRM’nin “serbest piyasa” retoriğine rağmen, müdahale en büyük ve en kârlı şirketler lehine ve sıradan insanların, küçük ve sıradan insanların aleyhine olduğu sürece, hükümet piyasaya hükümetin müdahalesinden güçlü bir şekilde yanadır. ve orta ölçekli işletmeler ve bağımsız tüccarlar.
Bence farklı şirketlerin kahve alıp satmasına izin verilmeli. Rekabetçiliğin mikro boyutu, bir ulus içindeki firmalar arasındaki rekabeti ve bunun uluslararası pazarlardaki etkilerini, makro boyutu ise ülkeler arasındaki rekabeti ifade eder. Kahve patlaması, kahve tüketen ülkelerdeki firmaların artan rekabet gücünü yansıtırken, kahve krizi, kahve üreticilerinin yaşam standardının olumsuz etkilendiğini gösteriyor.
UVCC’yi tüm vergilerden muaf tutan anlaşmaya göre şirket, 80 milyon dolar değerinde ülkedeki ilk nihai ürün işleme tesisini kuracak. UVCC’nin böyle kazançlı bir anlaşma yapmak için yem olarak kullandığı şeyin bu olduğunu düşünüyorum. Ancak düşününce kahveden kazandığımız para her yıl en az 2-3 bölgesel işleme tesisi kurmamıza yetiyor.
Bu benzeri görülmemiş kaosun ortasında, bence bundan milyarder olmayı umut eden bazı Ugandalılar olmalı. Anladığım kadarıyla “karmaşık” Lubowa Uluslararası İhtisas Hastanesinin arkasındaki yatırımcı Enrica Pinetti, UVCC’nin arkasındaki kişiyle aynı.
Dünyanın en popüler içeceklerinden biri olan kahve, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana petrolden sonra en çok ticareti yapılan emtia olmuştur. Bu, NRM liderliğinin iktidara gelir gelmez çok fazla yatırım yapması gereken bir şeydi, ancak bunun yerine insanları Vanilya için özellikle Buganda’da kahve ağaçlarını kesmeye teşvik ettiler. Çok geç değil, yine de yapabilirler.
Hükümetin esas olarak kahve çiftçilerinin üretimi artırmalarına yardımcı olmak için mümkün olan her şeyi yapması gerekiyor. Uluslararası Kahve Örgütü’ne göre kahve üreten birçok ülkede üretim maliyeti yükselirken, çiftçiler bazen kahveyi maliyetlerini karşılamayan bir fiyata sattılar. Bu durum 1999 yılında başlayan bir “kahve krizi” olarak değerlendirilmektedir. Küresel kahve değer zincirinde “kahve krizi” ile “kahve patlaması”nın bir arada bulunması “kahve paradoksu” olarak adlandırılmaktadır.
Uganda’nın neden ICO’dan tam olarak çekildiğini henüz bilmiyoruz. En iyi tahmin, kendilerini uluslararası sorumluluklardan uzaklaştırmaya yönelik gülünç stratejilerinin bir başka parçası olduğudur. Küresel kahve pazarı 1962 ile 1989 arasında nispeten istikrarlıydı. Yerel hükümet politikasından ve ICO’nun kota anlaşmasından büyük ölçüde etkilendi. 1990’dan önce, ICO’nun ana işlevi, her bir ülkeye geçmiş ihracatlarına veya stoklarına göre kota tahsis etmekti. 1989’da Uluslararası Kahve Anlaşması’nın (ICA) çöküşünden bu yana, ICO, ülkeler arasında kahve ticaretini geliştirmek ve katılımcılar için sürdürülebilir bir kahve ekonomisini teşvik etmek için hükümetler arası işbirliği için bir forum rolü oynuyor; özellikle üretici ülkelerdeki küçük ölçekli çiftçiler için. ICA’nın çöküşü, birçok üretici ülkenin merkezi pazarlama sistemlerini dağıtmasına ve serbest piyasada faaliyet göstermeye başlamasına yol açtı.
Büyük ölçüde ‘yönetilen’ bir parlamenter muhalefete sahip olmanın feci sonuçları, bu korkunç durumu daha da kötüleştiriyor. NUP milletvekilleri, NRM’nin parlamentoda önünü açtığı herhangi bir şeye nadiren karşı çıkıyorlar – zor işi birkaç FDC’ye bırakıyorlar. UPC ve DP’nin ikisi de patronun çantasını tutuyor gibi görünüyor. Uganda siyasi söylemi korkunç derecede hastalıklı hale geldi.
Topluluğunuzda bir hikayeniz veya bizimle paylaşmak istediğiniz bir fikriniz mi var: [email protected] adresinden bize e-posta gönderin.
Kaynak : https://www.watchdoguganda.com/op-ed/20220421/134657/abbey-kibirige-semuwemba-why-ugandas-coffee-agreement-with-uvcc-is-a-bad-deal.html