Estetik Plastik Cerrahide Muayene
Branşı ne olursa olsun bir doktorun hastası ile ilk iletişimi onunla yüz yüze görüşmesi, şikayetlerini dinlemesi ve en önemlisi onu muayene etmesi ile gerçekleşir.
Doktorla görüşme
Eğer şikayetiniz ile ilgili bir doktora ulaşamıyorsanız onunla telefon, canlı görüntülü görüşme ve/veya internet üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Doktorunuz konuşmalardan edindiği izlenimler ile size bazı önerilerde bulunabilir. Bu öneriler içinde bazı tetkikleri de yaptırmanızı isteyebilir. Ancak tanı için en önemli aracın fiziksel olarak hastayı muayene etmek olduğunu unutmayalım. Görüşme sırasında doktor bunu yapamaz. Resimler bir miktar fikir verse bile asla elle dokunmak, kulakla dinlemek, garip bir kokuyu almak ve gözle üç boyutlu olarak değişik açılardan izlemek kadar etkili ve güvenilir değildir.
Doktor muayenesi
Tanıya gitmenin en önemli yolu doktorun fiziksel olarak hastayı görüp muayene etmesidir. Günümüzde görüntüleme ve laboratuvar teknikleri çok ilerlediği için muayene olayı bir miktar önemini kaybediyormuş gibi görünebilir. Bu doğru değildir. İyi bir fizik muayene hastayı bir yığın gereksiz tetkikten kurtarır ve hangi testlerin gerekli olduğuna karar verdirir. Bu hem hasta için (ayni zamanda kurumlar için) zamandan tasarruf hem de ekonomik açıdan yükün azalması anlamına gelir.
Muayene ücreti
Hekimliğin ortaya çıkış tarihinden itibaren bir “vizite ücreti” kavramı geliştirilmiştir. Hekimler yaşamlarını sürdürmek için para kazanmak zorundadırlar. Bunun için her hasta ziyaretlerinde (en azından ilk kez) bir ücret alırlar. Bu ücretin alınması şu hizmetler içindir:
- Hastanın sorununu anlamak (yani tanı)
- Durumunun ciddiyetini kavramak (hayati risk var mı?)
- Tedavisi mümkün bir durum ise tedavinin nasıl yapılacağına karar vermek
- İlaçla tedavi gerekiyor ise reçete yazmak
- Cerrahi bir tedavi gerekiyor ise ameliyat ile ilgili gerekli bilgileri vermek (hasta kabul eder veya etmez)
- Başka bir hekimin görmesi gerekiyor ise bunu hastaya önermek (hasta öneriyi kabul eder veya etmez)
- Hastanın herhangi bir sorununun olmadığına karar vermek ve onu rahatlatmak (özellikle hastalık hastası kişilerde bu çok önemlidir).
Cerrahi hastalar
Cerrahi tedavi gerektiren hastalarda durum biraz daha farklı olabilir
Tanı konulmuş olarak gönderilen hastalar
Bazı durumlarda hastaya daha önce tanı konulmuş olabilir ve hasta cerrahi tedavi için bir operatöre gönderilmiş olabilir. Ancak operatör doktor için bu yeni bir hastadır ve her ne kadar tanı önceden konulmuş olsa da operatör doktor bu hastayı yeniden muayene etmek, tetkiklerini incelemek ve ne tür bir ameliyat uygulayacağına karar vermek zorundadır. Daha sonra da ameliyat hakkında hastayı bilgilendirecektir. Bütün bunlar bir bilgi birikimi gerektirir ve emek harcamak demektir. Hasta ameliyat olmayı kabul etse de etmese de bir vizite ücreti almak hakkıdır. Operatör doktorlardan yalnızca bir filme bakarak karar verdi veya sadece iki tıktık yaptı diye bunu bedava yapmalarını istemek yanlıştır. Burada önemli olan karar vermektir ve bu karar uzun yılların birikimi olan bilgi ve deneyim ile verilmektedir. Karşılığında bir ücret istemek emeğin doğasıdır.
Tanısı ve/veya tedavisi kesin olarak konulamamış hastalar
Bazı hastalar tedavilerine tam olarak karar verilemeden bir operatör doktora gönderilebilirler. Cerrah burada çok önemli bir karar verecektir:
– Bu hastaya bir ameliyat yapılması gereklidir. Bunun nedenleri, ameliyatın nasıl yapılacağı, riskleri, iyileşme süresi vs hastaya anlatılacaktır.
– Bu hastada ameliyat uygun değildir ve tedavisi başka branştan hekimler tarafından yapılmalıdır. Bu da hastaya nedenleri ile anlatılacaktır.
Her iki karar da hasta için hayati önem taşımaktadır ve bunun karşılığında vizite ücreti istemek hekimin hakkıdır. Hastanın “madem beni ameliyat etmeyecekti neden muayene parası aldı?” şeklinde yakınması yanlıştır. Aslında operatör hekim onu gereksiz bir ameliyat külfetinden ve ileride olabilecek aksiliklerden kurtarmış olabilir.
Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi hastaları
Bu grupta tanı konulması gereken ve tedavi şekline karar verilmesi gereken hastalar çoğunluktadır. Ancak sırf estetik cerrahi için başvuran hastalar da vardır. Örneğin burun şeklini beğenmiyordur ve doktora başvurmaktaki en önemli amacı bu ameliyatın ne kadara mal olacağını öğrenmektir. Tabi bunun yanında nasıl bir ameliyat olacağını, risklerini vs de merak ediyordur. Bu hastalar ayni istek için çok sayıda doktora danışmak istediklerinden genelde muayene parası vermek istemezler. Maalesef bazı meslektaşlarımız (çok yanlış olarak) bu tür hastaları ücretsiz muayene edip bilgilendirmektedirler.
Ticari bir ürün satın almak
Ticarette amaç ürününü satabilmektir. Bunun için malını teşhir etmeli, fiyatını bildirmeli ve rakipleri ile arasındaki farkları belirlemelidir. Alıcılar mağazalardan, çeşitli basılı ve görsel kaynaklardan, medyadan ve internetten edindikleri bilgiler ile hangi malı alacaklarına karar verirler. Burada malı görmek için bir vizite ücreti ödemelerine gerek yoktur.
Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahide Tedavi Görmek
Türkiye’de şu an geçerli olan kanunlara göre hekimlik kesinlikle bir ticaret değildir ve ticari kurallardaki gibi reklam ve buna benzer girişimlerde bulunamaz. Ancak hekim varlığını bir şekilde topluma duyurmalıdır. Bunun için konulmuş kurallar vardır. Hekim nerede çalıştığını (adres ve iletişim bilgilerini), çalışma saatlerini ve hangi hastalıkları tedavi ettiğini ve ünvanını açıkça duyurabilir. Ancak maalesef son yıllarda özellikle batı ülkelerinde hekimlik de ticari bir olay olarak görülmekte ve serbest ticaret kurallarına göre işleyişini değiştirmektedir. Buna bağlı olarak öncesi sonrası resimlerin (bazıları bilgisayar ile oynanmış olabilir) aleni olarak (çoğu zaman da hastanın izni alınmadan) internet ve dergilerde gösterilmesi, en iyi ameliyatın kendileri tarafından yapıldığının ima edilmesi ve/veya söylenmesi, gerçek olmayan hasta övgü ve tavsiyelerinin sanal ortamda dolaştırılması gibi faaliyetlere sık olarak rastlanmaktadır.
Hastanın bütçesine uygun tedaviyi bulması
Hastaların haklı oldukları bazı durumlar da mevcut. Bunların başında gereken tedavinin ne kadara mal olacağını önceden bilmek gelmektedir. Çoğu hasta bunu öğrenmek için bir muayene parası vermek istememektedir. Bunu öğrenmenin çeşitli yolları vardır. Bunlardan en yaygın olanı sanal muayene veya doktor ile uzaktan iletişime geçmektir. Prof. Dr. Ege Özgentaş ücretsiz olarak bu hizmeti vermektedir. Ancak bunun da sakıncaları vardır. Ameliyatlar her hastada ayni şekilde yapılmaz. Ayrıca resimlerine bakılarak karar verilen hastada gerçek fizik muayene sonrasında bambaşka bir ameliyat planı yapılabilir. Sanal muayene ile verilen bilgiler de sınırlıdır ve gerçek fizik muayenedeki gibi bağlayıcı değildir. Bu nedenle verilen bilgilerin ve fiyatların tahmini olduğu ve muayene sonrası değişebileceği hastalara bildirilir. Bu şekilde her ne kadar tahmini olsa da hastalar tedavi ve fiyatlar hakkında kabaca bilgi sahibi olur ve ücretli muayeneye gelip gelmeme konusunda bir karar verebilirler.
Hekimle önceden görüşme yapmak
Pek çok hasta randevu alırken “biz muayene olmayacağız yalnızca bilgi almak istiyoruz” şeklinde isteklerde bulunmaktadır. Hekim muayenehanesinde “bilgi almak için gelmek” diye bir kavram yoktur. Muayenehanedeki işlemler mutlaka bir ücret gerektirir. Danışmak için daha önce anlatılan sanal yollar mevcuttur. Ancak her hekimin böyle bir sanal hizmet verme mecburiyeti de yoktur. Ayrıca özellikle Covid19 kısıtlamaları sırasında bazı hekimler sanal hizmetleri de ücretli olarak vermişlerdir.
Sonuç
Günümüzün para ve kapital öncelikli dünyasında insanlar pek çok konuda internetten (ve sosyal medyadan) her hizmetin en iyi ve ucuzunu bulmak için araştırma yapmaktadır. Tıbbi konularda bu yanlış kararlara neden olabilir. Çünkü internet ve sanal alemde kontrol mekanizması (henüz) yoktur. Her türlü yanlış haber doğru imajı verilerek yayınlanabilir ve insanlar kandırılabilir. Bu konuda en büyük görev Sağlık Bakanlığı, Tabip Odaları ve Tıbbi Dernekler gibi kurumlara düşmektedir. Bu kurumlar hastalıklar ve tedaviler konusunda tarafsız ve doğru bilgileri yaymalıdır. Bu günümüzde kısmen yapılmaktadır. Ayrıca Türk Tabipleri Birliği’nin tüm tedaviler için belirlediği bir asgari (taban) fiyat listesi vardır. Prof. Dr. Ege Özgentaş şu anda ancak üyelerin ücretli olarak ulaşabildiği bu listenin herkese açık olarak yayınlanmasında yarar olduğu görüşündedir. Böylece hastalar düşündükleri ameliyatın en alt ücretinin ne olduğunu öğrenebilirler. Ancak deneyim ve becerilerine güvenen hekimler bu asgari fiyatın istedikleri kadar üzerinde ücret talep edebilirler.
Not: Yukarıdaki yazı serbest çalışan hekimler için yazılmıştır. Devlete ait hastane ve polikliniklerde sosyal güvenliği olanların ücretlerini kurumlar ödemektedir. Ücretli hastalar için fiyatlar zaten sabit şekilde belirlenmiştir ve özel hastanelerde de benzer bir durum mevcuttur. Buralarda ücretsiz görüşme, danışma vs gibi kavramlar yoktur.