23 Şubat Cuma günü "Ermenistan" adlı kültür derneği, Bourg-Le-Valance'daki MJC Jean Moulin'in Chenevier Salonu'nda "Misak Manuşyan'dan Artsakh'a, işgale karşı Ermeni direnişi" konulu bir yuvarlak masa toplantısı düzenledi.
"Misak ve Meline Manuşyanların Panteon’a girişinden sonra" adlı etkinlik 21 Şubat 2024 Çarşamba günü gerçekleşti.
Etkinlikte yaklaşık kırk kişi vardı. "Ermenistan" adlı kültür derneği başkanı Grigor Amirzayan, Bourg-Le-Valance ve Valance Evanjelik Ermeni Kilisesi papazı Hakop Kucikyan'ı, Valance belediye başkan yardımcısı Georges Rastklan'ı, Drom-Le-Valance'ın Ermeni eski Fransız Savaşçıları başkanını, “Malatya” adlı kuruluşun başkanları Georges Eretsyan ve Hosrof İliözer’i karşıladı.
Ayrıca Tümgeneral Suren Şaumyan, Albay Virab Manukyan, Batı Ermenistan'ın Rhône-Alpes Bölgesi Fahri Konsolosu Garabet Antosyan ve Batı Ermenistan Cumhuriyeti ilk Devlet Başkanı ve Batı Ermenistan Ulusal Konsey Başkanı Armenak Abrahamyan’dan oluşan Batı Ermenistan Cumhuriyeti heyetine de teşekkürlerini ifade etti.
Batı Ermenistan İlk Devlet Başkanı Armenak Abrahamyan etkinliğin açılış konuşmasında şunları dedi; "Dolayısıyla İkinci Dünya Paylaşım Savaşı sırasındaki Nazi rejiminin direnişi ile Artsakh'ı (Dağlık Karabağ’ı) ve Doğu Ermenistan'ın bir kısmını işgal eden Azerbaycan rejiminin Ermeni direnişi arasında bir paralellik kurmak belki biraz cüretkar olabilir ama kendimize şu soruyu sormalıyız: Misak Manuşyan ve Ermeni komünist hareketinden arkadaşları Direniş'e katıldı çünkü bunların çoğu Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Jön Türk hükümetinin gerçekleştirdiği soykırımdan ARMENOSİD’den sağ kurtulanlardı. Türkler Almanların müttefikiydi.
Ve aynı Alman Nazileri bir kez daha Avrupa, Yahudiler, Ermeniler ve tüm halklar için tehdit haline geldi. Misak Manuşyan ve arkadaşlarının Direniş'e katılma sebeplerinden biri de buydu. Nazi Almanyası, Ermeni milletini ve Asuri-Keldani veya Pontus Rumları gibi imparatorluğun tüm Hıristiyan azınlıklarını Osmanlı İmparatorluğu topraklarından yok etmek isteyen Jöntürk Pan-Turancılığına çok benziyordu. İşte, Manuşyan bu işgalcilere karşı savaştı.
Bugün Azerbaycan, geçen yılın Eylül ayından bu yana, etnik temizlik tehdidi altındaki nüfusu Doğu Ermenistan'a kaçmaya zorlayarak Artsakh'ı işgal ediyor. Azerbaycan, en az 3000 yıldır Ermenilerin toprağı olan Artsakh’ı işgal ederek, yerli halkı yok etmeye çalışmaktadır.
Ama hiçbir şey bitmiş değil, çünkü Artsakh Ermenilerinin ve tüm Ermenilerin direniş hareketi devam ediyor. Doğu Ermenistan'da sürgündeki Artsakh hükümeti varlığını sürdürüyor. Artsakh Ermeni Piskoposluğu varlığını sürdürüyor, feshedilmedi. Artsakh Ermenilerinin direniş ve özveri eylemleri Doğu Ermenistan'da ve yurt dışında her gün devam ediyor."
İlk olarak dinleyicilerden Misak ve Melina Manuşyan'ın Panteon’a defnedilmeleriyle ilgili görüşlerini belirtmeleri istendi. Konuşmacılar, herkes tarafından desteklenen büyük ve eşsiz anma töreniyle ilgili duygularını paylaştılar ve hem Direniş savaşçılarını hem de Ermenistan ve dünya Ermenilerini onurlandıran bu eylem için Fransa'ya teşekkür ettiklerini belirttiler.
Ermeni direniş savaşçıları Misak Manuşyan'ın Nazizm'e karşı direnişi ile Artsakh'taki Azerbaycanlı işgalcilere karşı mevcut Ermeni direnişi arasındaki paralellik veya ortak bağ sorunu geniş ve canlı tartışmalara yol açtı. Konuşmacılar arasında Valence belediye başkanı Nicolas Daragon'la birlikte Pantheon'daki varlığını anan Armenak Abrahamyan ve Georges Rastklan da vardı.
Suren Şaumyan, Sargis Jamakordzyan, Virab Manukyan, Grigor Dersarkisyan, Georges Eretsyan ve Jean-Claude Dersarkisyan da konuşmalarda bulundular.
Ancak Ermenilerin Batı Ermenistan'ı savunup Artsakh'a dönerek nasıl direnebilecekleri sorulduğunda tartışma alevlendi.
Batı Ermenistan Ulusal Konsey Başkanı Armenak Abrahamyan, Ermeni direnişi ve vatanı savunmaya hazır olma durumu hakkında detaylı konuşmada bulundu. Ayrıca Armenak Abrahamyan gibi bölgeyi çok iyi tanıyan Suren Şahumyan ve Virab Manukyan da Ermenilerin direnişine tanıklık eden ifadeler kullandılar.
Virab Manukyan, "Birlik olmalı ve kendimize inanmalıyız" dedi. Bu sözler, "asla teslim olmayın" çağrısında bulunan ve Ermenistan'daki Ermeni direnişinin bazı ayrıntılarını anlatan Suren Shaumyan ve Armenak Abrahamyan tarafından da desteklendi.
“Batı Ermenistan Barbar Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”