F Kuvveti Tanıyalım / Fiziksel Olaylar
Bu ünitede öğrencilerin; çevrelerindeki hareketli varlıkları gözlemleyerek bunların hareket özelliklerini hızlanma, yavaşlama, dönme, sallanma ve yön değiştirme şeklinde tanımlamaları; itme ve çekmenin birer kuvvet olduğuna yönelik bilgi, beceri ve hareketli cisimleri durdurmaya çalışmanın tehlikeli olabileceği hakkında farkındalık kazanmaları amaçlanmaktadır.
F Varlıkların Hareket Özellikleri
Önerilen Süre: 6 ders saati
Konu / Kavramlar: Hızlanma, yavaşlama, dönme, sallanma ve yön değiştirme
F Hareket eden varlıkları gözlemler ve hareket özelliklerini ifade eder.
Varlıkların hareket özellikleri; hızlı, yavaş, dönen, sallanan ve yön değiştiren şeklinde nitelendirilir.
F Cisimleri Hareket Ettirme ve Durdurma
Önerilen Süre: 9 ders saati
Konu / Kavramlar: Kuvvet, itme kuvveti, çekme kuvveti, hareketli cisimlerin sebep olabileceği tehlikeli durumlar
F İtme ve çekmenin birer kuvvet olduğunu deneyerek keşfeder.
F İtme ve çekme kuvvetlerinin hareket eden ve duran cisimler üzerindeki etkilerini gözlemleyerek kuvveti tanımlar.
F Günlük yaşamda hareketli cisimlerin sebep olabileceği tehlikeleri tartışır.
Okul koridorunda koşan bir öğrencinin durmakta olan bir öğrenciye çarpması durumunda oluşabilecek durumlar, sürücülerin aracın kontrolünü kaybetmesi sonucunda can ve mal kayıplarının oluşması, çığ, sel vb. örnekler verilir.
Kuvvetin cisimler üzerindeki etkileri ise şunlardır:
Kuvvet hareketli bir cismi durdurabilir. Kuvvet hareketsiz bir cismi hareket ettirebilir. Kuvvet yavaş bir cismi hızlandırabilir. Kuvvet hızlı bir cismi yavaşlatabilir. Cevap:
E- Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi Sert ya da yumuşak bir cisme kuvvet uygulandığında şekli değişir. Mesela oyun hamuruna kuvvet uyguladığımızda şekli değişir. Ya da teneke kutulara kuvvet uyguladığımızda şekli değişir.
Cismi hareket ettirebilir. Hareket eden cismi durdurabilir. Cismin yönünü değiştirebilir. Cismin hızını değiştirebilir.
Hareket eden cisimlerin yönünü değiştirebiliriz. Örneğin beyzbol sopası ile bir topa vurduğumuz zaman bize doğru gelen top yön değiştirir ve başka yere gider. Kuvvet sayesinde ayrıca cisimlerin şekillerini değiştirebiliriz. Örneğin oyun hamuruna elimizle belli bir kuvvet uygulayarak birçok farklı şekil yapabiliriz.
Kuvvetin cisimler üzerinde çok çeşitli etkileri bulunur. Bunlar içerisinde yavaşlama, hızlanma, şekil değiştirme ya da yön değiştirme, durma ve döndürme gibi birçok özellik yer alır.
-oyuncak bir etkiyi hızlı ittirdiğimizde kendiliğinden dönmesi olabilir. -Sürücüler direksiyona kuvvet uygulayarak direksiyonu döndürür. -Tornavida ile vidayı kuvvet uygulayarak döndürebiliriz. -Kapı, pencere ve dolap kapakları menteşelerin çevresinde dönerek açılıp kapanır.
Merhaba, Kuvvetin duran cisimlere yapmış olduğu etkiye hareket denir.
Çekme kuvveti, sürtünme kuvveti, kas kuvveti, rüzgar kuvveti, kaldırma kuvveti, buhar kuvveti ve havanın direnç kuvveti diğer temas gerektiren kuvvetler arasında sayılırlar. Temas gerektirmeyen kuvvetler ise, herhangi bir fiziksel temas olmadan gerçekleşen kuvvetlerdir.
Kuvvetin cisimlerin şekillerinde değişiklik yapma etkisi bulunmaktadır. Kuvvet uygulanarak kırma, koparma gibi etkiler uygulanır ve cisimlerin şekilleri değiştirilmiş olur.
Kuvvetin yön değiştirici etkisini örnekle açıklayacak olursa hareket halinde olan bir plastik top, bilye.. vs bir engele çarparsa yön değiştirir. İşte bu olay kuvvetin yön değiştirici etkisidir.
Dönme, zıplama, hızlanma, durma, uavaama gibi hareketler kuvvet veya kuvvetler uygulanması sonucu olusur. 1. Zaten gitmekte olan bir oyuncak arabayı gittiği yöne doğru yeniden itmek. 2. Salıncakta sallanan arkadaşımız ileriye doğru giderken onun arkasından itmek ve onu hızlandırmak.
Bir süngere kuvvet uyguladığımızda süngerin şekli değişecek fakat sonrasında yeniden eski halini alacaktır. Yaylara kuvvet uygulandığında esneyecek, bu kuvvet kaldırıldığında eski halini alacaklardır. Paketlerde kullandığımız lastikler de üzerlerine gelen kuvvet ile esneyebilir ve şekil değiştirebilirler.
4. Kuvvet cisimlerin hızını artırır. Örnek: Hızla giden bir topa, gittiği yönde, arkasından bir kuvvet uygularsak o zaman top hızlanır.
Kuvvet, herhangi bir cisim üzerinde uygulanan hareketlenme; iş, uygulanan kuvvetin belirli bir yönde hareket ettirilmesi ve son olarak da enerji, işin yapılabilme yeteneğidir.
İtme ve çekme kuvvetinin cisimler üzerindeki etkileri;
Kuvvet olmadan eylem başlamaz. Cisim olduğu yerde durur. Yani kuvvet birçok eylemin başlangıcıdır. Kuvvet uygulaması ile cisimler yön, şekil, hız değiştirebilmektedir.
Örnek vererek açıklayalım." sorunuzun yanıtı: "Kuvvet uygulanan her cisim hareket ettirilemez." Her cisim hareket ettirilemez çünkü, sizin uyguladığınız kuvvet, cismin kuvveti ile cisme etki eden sürtünme kuvvetinden fazla olması gerekir.
Bir kuvvetin bir cisim üzerinde yarattığı döndürme etkisine moment denir. Kuvvetin sadece döndürme etkisi değil aynı zamanda durdurma, hızlandırma, yavaşlatma ve şekil değiştirme gibi etkileri de bulunmaktadır.
Duran cisimleri hareket ettirebilen, hareket eden cisimleri durduran, cisimlerin hızlarını arttıran ya da azaltan, cisimlerin şekillerini değiştirebilen etkiye kuvvet denir. Kuvvet “F” harfi ile gösterilir.
Cevap: Yerdeki topa tekme atılması İTME kuvvtine örnektir. Bir topa vurunca onu itmiş oluyoruz böylece itme kuvveti ortaya çıkıyor.
Fizikte tork bir şeyi döndürmek için gerekli olan kuvvet anlamına gelir. Bir şeyin hareket etmesi için kuvvet, dönmesi için de tork gerekir. Kuvvetin bir cismi bir eksen etrafında döndürmesini sağlar. Tork, dönme momenti veya kuvvet momenti olarak da bilinir.
Başlıca hareket çeşitleri: 1- Hızlanma Hareketi 2-Yavaşlama Hareketi 3-Dönme Hareketi 4-Sallanma Hareketi 5-Yön Değiştirme Hareketi Kuvvetin en kısa anlamıyla İtme ve Çekme Oluşu
Herhangi bir cismin hareket durumunu veya hızını değiştiren etkiye kuvvet denir.
Varlık hareketi dönme, sallanma, yavaşlama, hızlanma olarak incelenebilir. Hareketsiz varlıklar ise bunun tam tersidir. Hareket etmez yani durağandır. Durmakta olan, faaliyet ya da hareket göstermeyen varlıklara hareketsiz varlıklar adı verilir.
Evrendeki 4 Temel Kuvvet: Güçlü, Zayıf, Kütleçekim ve Elektromanyetik Kuvvetler.
Soru: Kuvvet, cisimlerin şekil ve hareketlerini nasıl etkiler? Açıklayalım. Cevap: Kuvvet cisimleri durdurma, hızlandırma, yavaşlatma, yön değiştirme, hareket ettirme şeklinde etkiler. Bazı cisimlerin ise şeklinin değişmesine neden olur.
Doğrulanmış Cevap Ceviz kırarken itme kuvveti uygularız. Bu sayede kuvvetin şekil değiştirici etkisiyle ceviz kırılmış olur.
Bunları yaparken cisimlere (kas) kuvveti uygular ve onların hızlarını değiştiririz. Demek ki kuvvet her zaman harekete neden olur. Bazen hareket ettiremediğiniz büyüklükte cisimlere de kuvvet uygularız.
Kuvvetin etkisiyle şekil değiştiren kuvvet ortadan kalktığında eski haline dönen maddelere Esnek Madde denir. Esnek olmayan maddelere örnekler : Cam,tahta,kalem,bilgisayar, masa ve taştır.
Arabanın fren yapıp yavaşlaması, uçağın inip yavaşlaması ve son örnek olarak topun düz zeminde bir süre sonra yavaşlaması.
Cisimlerde şekil değiştiren etki ; Kuvvettir. Kuvvet sadece şekil değiştirmez. Kuvvet yön,hareket ettirme,durdurma,hızlandırma,yavaşlatır ve daha bir çok şey yapar.
Duran bir cismi herhangi bir kuvvet etkilemedikçe sürekli durur. Hareket halindeki bir cismin hareketini engelleyecek bir kuvvet etki etmedikçe hareketine devam eder.
Cisimlerin yer değiştirmesine neden olan kuvvet yer değiştirme kuvvetidir.
Maybe you are interested in:
proteinlerin sindirimi nerede başlar?
Related searches
Söz konusu kuvvet olduğu zaman kısaca hareket anlamına gelebilir. Çünkü kuvvet hareketle aynı oranda ilişkilidir. Örneğin bir şeyi bir yerden bir yere hareket ettirirken ya da bir yere taşırken mutlaka kuvveti kullanırız. Bunu hem insan kuvveti hem de teknolojik ürünlerin kuvveti üzerinden gerçekleştiririz.
Kuvvetin Cisimler Üzerindeki Etkileri
Öncelikli olarak kuvvet nedir bunun tanımını yapalım ve ne olduğunu öğrenelim.
Kuvvet: Bir cismi hareket ettirmek, yönünü değiştirmek, durdurmak, yavaşlatmak ya da hızlandırmak için uyguladığımız etkiye kuvvet denir.
Hayatımızın her alanında bulunan kuvvet bize büyük kolaylıklar sağlar. Yapmak istediğimiz birçok şeyi gerçekleştirmemiz için bize olanak verir. Özellikle kuvvet sayesinde günlük yaşantımızda ele aldığımız ve yaptığımız birçok durum söz konusudur.
- Duran cisimleri hareket ettirmemize fırsat verir. Mesela bir topa vurduğumuz zaman top hareket eder ve başka yönlere gider.
- Hareket halinde olan cismi durdurmamıza olanak tanır. Örneğin aşağı doğru yuvarlanmaya başlayan bir topu elimizle ya da ayağımızla durdurabiliriz.
- Hareket halinde olan birbirinden değişik cisimleri yavaşlatabilir ya da hızlandırabiliriz. Örneğin arabanın gazına bastığımız zaman araba hızlanır ya da frene bastığımız zaman araba yavaşlar. Ayrıca bisikletimizi bindiğimiz zaman pedallara daha hızlı basarsak bisiklet daha hızlı gider.
- Hareket eden cisimlerin yönünü değiştirebiliriz. Örneğin beyzbol sopası ile bir topa vurduğumuz zaman bize doğru gelen top yön değiştirir ve başka yere gider.
- Kuvvet sayesinde ayrıca cisimlerin şekillerini değiştirebiliriz. Örneğin oyun hamuruna elimizle belli bir kuvvet uygulayarak birçok farklı şekil yapabiliriz. Karşılıklı olarak iki cisim birbirine çarpar ise yine şekil değişikliğine uğrarlar. Aynı zamanda vurma, germe ya da bükme gibi birçok kuvvet cisimlerin şekil değiştirmesine sebep olur. Böylece heykeltıraşlar gibi değişik şekilleri oyun hamuru ile yapabilir ya da farklı maddeleri kullanarak şekiller oluşturabiliriz.
Not: Bir kaleme aşırı kuvvet uygularsak kalem kırılabilir. Aynı zamanda bir tele uyguladığımız kuvvet ile farklı bir şekil almasına olanak verebiliriz.
Bu konuda aynı zamanda esnek maddeler bulunmaktadır. Kuvvet uygulandığı zaman şekil değiştiren, kuvvetin etkisi ortadan kalktığında tekrar eski haline gelen maddelere esnek maddeler denmektedir. Örneğin bir lastiği iki ucundan uzattığımız zaman gerilir. Ancak lastiği bıraktığımızda tekrar eski haline gelir. Bu konuda bulaşık süngeri ya da yay gibi daha birçok farklı maddeyi saymak mümkün.
Not: Hareket eden cisimlere zıt yönünde kuvvet uyguladığımızda, cisimler yavaşlar ya da durur. Bu durum bizim uyguladığımız kuvvete bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
Ayrıca uyguladığımız kuvvet kendi kuvvetimiz olabilir ya da başka teknolojik ürün kuvveti olabilir. Mesela çok ağır olan ve kaldıramadığımız pek çok eşyayı, insan eliyle hazırlanmış teknolojik cihazlar kaldırabilmektedir. Bu gibi daha birçok farklı teknolojik ürün günlük hayatımızda kullanılmakta ve bizim yerimize kuvvet uygulamaktadır.
Hayatımız içerisinde birçok farklı maddeye kuvvet uygularız. Bu bizim için bir mecburiyettir. Örneğin gün içerisinde bisikletimizi bineriz ve birçok farklı yere gideriz. Aynı zamanda arkadaşlarımızla top oynarız ve topun farklı yönlere değişik hızlarda gitmesine olanak veririz. Yemek yerken kaşığı kaldırırız, çantamızı elimize alırız ya da kapıyı kapar veya açarız. Önemli olan kuvveti gerektiği yerde ve dengeli şekilde kullanmaktır. Böylece çok fazla yorulmadan günlük işlerimizi rahatlıkla yapabiliriz.