Bu İşçi Bayramı’nda Amerikalı işçiler, Silikon Vadisi’nden Detroit’e, köşedeki kahve dükkanında, kampüs avlusunda ve Kaliforniya genelinde grevler ve örgütlenme kampanyalarıyla açıkça saldırıdalar.
Bu militanlığın pek çok kaynağı var: işçilerin özgüvenini artıran sıkı bir işgücü piyasası, ücret artışlarını aşındıran enflasyonist bir artış ve yöneticilerin ve idarecilerin güvenilemeyeceği, “gerekli” olsun veya olmasın birçok işçiyi gösteren bir salgın. Bu olağanüstü aksamanın yükünü çekenlerin sağlığını, işlerini veya gelirini koruyun.
Şirketler tüm bunlara nasıl tepki veriyor? Daha önceki yıllarda, kurumsal davranışlarda bazı gönüllü dönüşümler olmasını -işletmelerin sosyal sorumluluk yolunu seçmek için ücretleri ve iş güvenliğini artırmayı seçmesi- umut etmiş olabiliriz.
Ancak yakın tarihin gösterdiği gibi bu, boş bir umuttu. 1990’ların ortalarında ekonomi durgunluktan çıkıyordu ancak gelirler hâlâ durgundu. AT&T ve Scott Paper gibi ikonik firmalardaki büyük işten çıkarmalara, bir birleşme dalgası ve artan CEO tazminatları eşlik etti. Sendikalar zayıftı ve gerileme içindeydi. Allan Sloan’ın Şubat 1996 tarihli Newsweek kapak haberi, çağdaş kurumsal büyümeyi “yüz yüze kapitalizm” olarak etiketledi.
Başkan Clinton’un Çalışma Bakanı Robert Reich bir açıklık gördüğünü düşünüyordu. Şirketleri daha insani bir norma doğru itmek için belirli teşviklerle (en yüksek profilli suçluların kamuoyunda utandırılması ve çoğu firma için ekonomik teşviklerin bir araya getirilmesi) oluşturulan yeni bir kurumsal sosyal sorumluluk dönemi istiyordu. Reich, Clinton’un “büyük hükümet dönemi bitti” beyanına bağlı bir “kurumsal sorumluluk” gündemini ilerletmeye çalıştı. Reich, George Washington Üniversitesi’nde bir dinleyiciye şunları söyledi: “Eğer hükümet daha azını yapacaksa, o zaman özel sektörün daha fazlasını yapması gerekecek” – örneğin işten çıkarmaları sınırlandırarak, maaşları yükselterek ve işçilere sağlık sigortası ve emekli maaşı sağlayarak.
Reich şirketlerin karşı karşıya olduğu ekonomik baskılardan habersiz değildi. Clinton’a yazdığı bir notta “Öğüt tek başına işe yaramaz” diye savundu, “çünkü üst düzey yöneticiler Wall Street’in sürekli baskısı altındadır.” Maaş bordrolarının %2’sini çalışan eğitimine ve %3’ünü taşınabilir emeklilik planına ayıran şirketler için kurumlar vergisi oranını %18’den %11’e düşürerek “yurttaşlık sorumluluğunu” teşvik edecek bir yasa tasarısı hazırlamak için Senato Demokratlarıyla birlikte çalıştı.
Bu tür yasaların Cumhuriyetçilerin hakimiyetindeki Kongre’de hiçbir şansı yoktu, ancak Reich, Clinton’un kabadayı kürsüsünü 1996 seçimlerinde işçi sınıfı seçmenlerini harekete geçirmek için kullanabileceğini düşünüyordu. Clinton’un ilgisini çekti ve konuşmalarında Reich’ın fikrinden bazı parçalar ortaya çıktı.
Ancak bu yaklaşım dirençle karşılaştı. Hazine Bakanı Robert Rubin, “kurumsal sorumluluk” ifadesini “kışkırtıcı” buldu ve Clinton’a bu tür “sınıf savaşı dilini veya ekonomik başarıya yönelik eleştiriyi” reddetmesini tavsiye etti. 40.000 AT&T’nin işten çıkarılmasını bile savunan Rubin, başkana şunları söylerken Milton Friedman ve diğer Cumhuriyetçi müttefik ekonomistleri tekrarladı: “Şirketlerin herkese hizmet etmesi gerektiği fikri [other] seçmen kitleleri veya paydaşlar kolaylıkla rekabetçi olmayan şirketlere, daha az işe ve daha düşük yaşam standartlarına yol açabilir.”
Bu arada Reich, “kurumsal sorumluluk” ifadesini daha da vurguladı çünkü başkan “sorumluluk” sözcüğünü refah, eğitim ve aile değerleri de dahil olmak üzere diğer birçok girişimde kullanmıştı.
Reich, Clinton’un yakın danışmanları arasında yalnız bir sesti. Mayıs 1996’da Beyaz Saray’da “Kurumsal Vatandaşlık Konferansı” düzenlendiğinde hangi tarafın kazandığı belliydi. Oradaki CEO’lar toplu işten çıkarmalar, ücret durgunluğu ve gelir eşitsizliğiyle mücadeleye odaklanmak yerine, sözde aile dostu işyerlerini, iş güvenliğini ve şeffaf bir adalet duygusu yaratmak için yeterli çalışan sesini kutlayan kurumsal gönüllülük ve paternalizmi vurguladılar. yeniden yapılanma ve işten çıkarmalar bir şirketin uzun vadeli sağlığı için hayati öneme sahip olduğunda.”
Clinton dönemi kurumsal sorumluluk girişiminin başarısızlığı, bugün neden bu kadar çok işçi militanlığı ve hükümet aktivizmi gördüğümüzü açıklamaya yardımcı oluyor. Bu fikrin yerine Amerikalı işçilere daha iyi bir yaşam vaat eden iki güçlü hareket daha ortaya çıkıyor.
Birincisi, hükümet, kurumsal davranışları yönlendiren yönergeler ve teşvikler sağlama konusunda daha güçlü bir rol oynamak için devreye girdi. 1990’larda Joe Biden bir senatör olarak Clinton merkezci olabilir, ancak başkan olarak ilericiler tarafından uzun süredir savunulan iş odaklı programları benimsedi: Çin ile nispeten “yönetilen” ticaret; Büyük bir kısmı yeşil ekonomiye geçiş için tasarlanmış, istihdam yaratan altyapı harcamalarında 1 trilyon dolardan fazla; ve eski Pas Kuşağı’nı yeniden canlandırmak için hükümet fonlarını ve teşviklerini kullanan bir sanayi politikası.
Dahası, Federal Ticaret Komisyonu ve Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu’ndaki aktivist düzenleyiciler istediklerini yaparlarsa, şirket yöneticileri kendilerini müşterilere, çalışanlara ve daha geniş bir kamuoyuna karşı Reich’ın hayal bile edemeyeceği bir şekilde “sorumlu” bulacaklar.
Ancak kurumsal sosyal sorumluluğa doğru ikinci ve çok daha önemli bir yol daha var: Ücretleri ve emekli maaşlarını artıran ve sağlık hizmeti sağlayan sözleşmeler üzerinde pazarlık yapan güçlü sendikaların yeniden ortaya çıkışı. United Parcel Service’deki yeni Teamster sözleşmesinde olduğu gibi, sendikasız firmaları bile etkileyen bir standart belirliyorlar.
Aynı derecede önemli olan, sendikaların, kurumsal stratejileri izleyerek, duyurarak ve bunlara meydan okuyarak, çoğu zaman inatçı bir grup kapitalisti değişime zorlayacak şekilde kurumsal davranışları “polis” etmeleridir. Bunu bugün Hollywood’da, çarpıcı oyuncu ve yazarların kolektif güçlerini kullanarak kendi sektörlerinin teknolojisini ve iş modelini yeniden şekillendirmeye çalıştıklarını görebiliyoruz.
Bu bağlamda, belirsiz kurumsal sorumluluk fikrinin yerini daha eski, daha iyi bir İlerici dönem kavramı alacak: her meslekteki çalışanlara iş hayatlarında söz hakkı verecek şekilde yapılandırılmış bir “endüstriyel demokrasi”.
Nelson Lichtenstein, UC Santa Barbara’da tarih dersi veriyor ve Judith Stein ile birlikte 12 Eylül’de yayınlanan “Muhteşem Bir Başarısızlık: Clinton Başkanlığı ve Amerikan Kapitalizminin Dönüşümü” kitabının yazarıdır.