Badem, ilkbaharda Mart ve Nisan ayları arasında beyaz veya pembe renkli çiçekler açan bir ağaçtır, 5-12 m yüksekliğe ulaşabilir. Sağlığımız için çok önemli besin kaynağıdır.
Birçok çeşitleri varsa da, tıbbi bakımdan ikisi mühimdir: Amygdalus communis, varyete dulcis (tatlı badem), Amygdalus communis varyete amara (acı badem). Tohumun lezzeti birincisinde tatlı, ikincisinde ise acıdır. Yaprakları saplı, parlak, yeşil renkli, kenarları dişlidir. Çiçekleri yaprakları çıkmadan açar ve ağacı sarar tamamen çiçek olur. Yaprakları daha sonra çıkar. Çanak yaprakları yeşilimsi sarı renkli üçgen seklinde, 5 birleşik parçalı, taç yaprakları beyaz veya pembe renkli 5 serbest parçalıdır. Meyveleri oval şekilli, yeşil tüylü genellikle bir, bazen iki tohumludur.
Bademin, kolesterol düşürücü etkisi ve diyabete karşı korunma konusunda da faydaları bulunmaktadır. Ayrıca, sağlık için ve kronik hastalık riskini azaltmak için gerekli mineraller ve E vitamini bakımından iyi bir kaynaktır.
Badem Sağlığa Faydaları
Acı ve tatlı badem tohumlarından basınç altında yağ elde edilir. Badem tohumlarında yağ, albüminli maddeler, E vitamini; şekerler ve emulsin isimli enzim vardır. Acı badem tohumları uçucu yağ taşırlar ve ayrıca siyanogenetik bir glikoz olan amygdalin maddesi ihtiva ederler. Acı bademin uçucu yağı, iyi bir koku ve tat giderici (balık yağına ilave edilir) ve hafif bir dezenfektandır. Badem tohumları, badem şurubu hazırlanmasında kullanılır. Çocuklar için iyi bir müshildir. Kremlerin terkibine girer. Meyve kabuğu halk arasında boğaz ağrılarına karşı kullanılmaktadır.
Beyninize iyi gelir: Badem, insan beyninin gelişimine ve sağlıklı olmasında önemli bir yer tutar. Beyindeki aktiviteyi arttırarak yeni sinir yollarını açılmasını sağlar bu da Alzheimer hastalığınını azaltılmasında önemli bir rol oynayan Riboflavin ve L-Karnitin içerir.
Kolesterolü Düzenler
Düzenli tüketildiği zaman , iyi kolesterol (HDL) seviyesini artırmaya yardımcı olur ve kötü kolesterolün (LDL) seviyesini düşürür. Bu denge, sağlıklı bir kolesterol seviyesi için hayati önem taşır ve LDL’nin azalması (kötü kolestrol) kalp sağlığı açısından çok faydalıdır.
Kemikleri Güçlendirir
Badem; vitamin ve mineral kaynağıdır. İçeriğinde bulunan fosfor kemiklerin ve dişlerin dayanıklılığı üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Ayrıca ileriki yaşlarda osteoporoz (kemik erimesi) gibi rahatsızlıkların başlamasını önler.
Kalp Sağlığı İçin
Bademin içinde bulunan mono-doymamış yağlar, potasyum ve protein içeriği kalp sağlığı açısından oldukça etkilidir. İçerdiği E Vitamini çok etkili bir antioksidandır, mağnezyumda kalp krizine karşı etkin bir rol oynamaktadır. Bol miktarda folik asit içermektedir. Bu da arterlerde yağ plağı oluşumuna neden olan homosistein düzeyini düşürür. Ayrıca badem kabuğundaki flavonoidler E vitamini ile birleşerek atardamar duvarlarında oluşabilecek hasarlara karşı güçlü bir kalkan vazifesi görür.
Bağışıklık Sistemini Güçlendirir
Vücudumuzun alkali dengesi de dahil olmak üzere genel vücut sağlığına katkısı olan birçok bileşen içermektedir. Badem vücudun alkali ihtiyacı için harika bir kaynaktır bu da bağışıklık sisteminin yanı sıra hastalıklara karşı vücudun direncini arttırır.
Bademin alkali özelliğinin yanı sıra güçlü bir antioksidan olan E vitamini bakımından da yüksektir. Vücudumuzdaki tüm zararlı bileşikleri serbest radikalleri yok eder. E vitamini gibi antioksidanlar kalp ve kanser hastalığı gibi birçok hastalığın önlenmesine yardımcı olabilir. Araştırmalar, E vitamini alan kişilerde kalp hastalığına yakalanma riskinin diğer insanlara göre % 30-40 gibi daha düşük oranlara sahiptir.
Cilt Bakımı
Bademin cilt sağlığına faydaları tartışılmaz. Badem yağı ile yapılacak olan masajlar özellikle yeni doğan bebekler için önerilmektedir. Bazı sabunlar badem sütü içermektedir.
Kan Basıncının Düzenlenmesi
Bademin içeriğinde bulunan potasyum kan basıncının düzenlenmesinde önemli bir role sahiptir. Bademde sodyum oranı çok düşüktür, bu da kan basıncının dalgalanmasını kontrol etmeye yardımcı olur. Dengeli bir şekilde besinlerden alınacak olan vitamin ve mineraller sağlıklı bir yaşam için şarttır.
Enerji Verir
Bademde manganez , bakır ve ribozlavin olması, vücudun enerji üretiminde ve metabolizmanın çalışmasının hızlandırılmasında yardımcı olur. Eğer hareketli ve aktif biriyseniz bir avuç badem sizin bir günlük kalori ihtiyacını karşılar.
Kanseri Önler
Badem, insan vücuduna giren gıdaların kolon hareketlerini kolaylaştırır. Böylece birikimi önleyerek ortaya çıkabilecek kolon kanser riskini ortadan kaldırır. Yüksek lifli yiyecekler ile kolon kanseri riski azalmaktadır.
Şeker Hastalığına Karşı Koruma
Badem ayrıca yemeklerden sonraki insülin ve şeker düzeyinin artışını yavaşlatılmasına yardımcı olur. Bu etki diyabet hastalarının yemeklerden sonra yaşadıkları ya da şeker seviyesi beklenenden yüksek yemeklerden sonra kandaki şeker seviyesinin tehlikeli ve ani artışlarına karşı koruma sağlar. Badem işte bu sıkıntıyı bertaraf ederek daha sonra da alınan glikozun güvenli bir şekilde yok olmasını ve vücut tarafından işlenmesi için yardımcı olur.
Hamileler İçin Faydası
Badem yenidoğan bebeklerde doğum kusurlarının görülme sıklığının azaltılması için gerekli olan folik asit barındırır. Bununla beraber sağlıklı hücrelerin büyümesi ve doku oluşumunu uyararak hızlandırır. Bebeklerde görülen sinir tüpü kusurları, diğer adıyla nöral tüp defekti (NFD); fetüste sinir tüpünün yetersiz olma durumu veya kısmen olmaması durumudur. Bu durum 1000 canlı doğumun üçünde görülen bir kusurdur. Bu kusuru azaltabilmek için doktorlar folik asit takviyesi önermektedir. Bademin yapısında anne ve bebeklerini sağlıklı tutacak kadar folik asit bulunmaktadır.
Kilo Vermek İçin
Bademin bünyesinde mono doymamış yağ asitleri iştahı keserek fazla yemek yemeyi engeller. Badem sütü kilo vermede kullanılabilecek bir yiyecektir. Badem içerisinde bulunan diyet lifi az miktarda bile yendiği zaman doyma hissini sağladığı ve bunu uzun bir süre devam ettirdiği görülmektedir. Yapılan araştırmalara göre badem açısından zengin, düşük kalorili bir diyetin obez insanlarda çok iyi kilo vermesini sağladığı görülmektedir. Bademi düzenli olarak tüketen (haftada en az iki kez) kişilerde ideal kilolarını koruma ihtimali daha yüksek görülmektedir. Yüksek oranda lif içerdiğinden kilo kaybı ve toksinlerin vücuttan atılmasında çok önemli rol oynayarak vücudun genel sağlığını korunmasında yardımcıdır.
Kabızlığı Önler
Badem lif bakımından zengin olduğu için tüm zengin lifli gıdalarda olduğu gibi kabızlığın önlenmesinde etkilidir. Bununla birlikte sindirim sürecini hızlandırmak için bademin yendiği sırada bol miktarda su içmek yararlı etkileri arttırmak için önemlidir. Bademi aşırı miktarda yemeniz gerekmiyor, 4-5 adet çiğ bademdeki lif miktarı sindirim ve bağırsak hareketlerini düzenlemek için yeterli olmaktadır.
İnsanlar badem yiyerek Alzheimer hastalığına yakalanma riskini azaltabilir. Çünkü sinirsel aktivite açısından olumlu etkileri vardır. Yeni sinir geçiş yollarını ve bağlantılarını harekete geçirerek Alzheimer hastalığında görülen sinirsel bozulmanın ilerlemesini durdurabilir.
Bununla birlikte, neredeyse diğer tüm yiyeceklerde olduğu gibi badem yemenin de birtakım dezavantajları vardır. Oksalat içermesinden dolayı aşırı oksalat tüketimi kristalleşmeye sebep olabilir bu da böbrek ve safra kesesi sorunları olan kişilerde taş problemine yol açabilmektedir.
Badem Kalori Miktarı Nedir?
Bir bardak badem 529 kalori içermektedir. Ancak bir oturuşta tamamının yenmesini önermiyoruz. Bu bir gün için önerilen kalori alımının yaklaşık %25 ini oluşturmaktadır. Bununla birlikte, daha basit terimlerle ifade etmek gerekirse, yaklaşık bir doz olarak 23 adet badem 130 kalori olmaktadır. Bademlerin sağlıklı bir dozu, tekli doymamış yağ ihtiyacımızı karşılamamız için yeterli olmaktadır ayrıca harika bir mineral kaynağı olmaktadır.
Badem Nasıl Tüketilir?
Badem yoğurtla veya fındık ve yulaf ezmesi ile karıştırarak tüketilebilir. Fındıkla beraber salataya ekleyerek veya pizzanızın üzerine serperek tüketebilirsiniz. Bademi çiğ olarak tüketirseniz daha sağlıklı olur.