Hayal Kırıklığı ile İlgili Bazı Deneyler
Hayal kırıklığı ile ilgili yapılmış birçok çalışma ve deney var. Bilim insanları bu duyguyu, bireylerin ödüllendirici olduğunu düşündükleri uyaranların azaltılması veya bastırılması olarak tanımlar. Genel olarak, hayal kırıcı durumların tümü, görünüşte çözülemez bir sorun veya aşılmaz bir engel içerir.
Birçok araştırmacı hem hayvanlar hem de insanlar üzerinde hayal kırıklığı üzerine deneyler yaptı. 1950’den beri bu duygu üzerinde çalışıyorlar ve hem hayvanlar hem de insanlarla ilgili olarak benzer cevaplar buldular.
İnsanlarda hayal kırıklığı yaratmanın birkaç yolu vardır. Örneğin, ödüllendirici bir uyaranı azaltabilir veya ortadan kaldırabilirsiniz. Ayrıca bireyi zor ve görünüşte çözülemez bir duruma sokabilirsiniz.
Bu hayal kırıklığı kavramı, araştırmacıların çeşitli deneylerini yürüttükleri vakıf formlarını oluşturuyor.
“Hayal kırıklığı önemli bir yön okudur. İlerlemek için nereye gideceğinizi gösterir. Ve neyden uzaklaşmanız gerektiğini.”
– Julie Connor
Hayal kırıklığı ve para hakkında bir deney
Abler, Walter ve Erk, 2005 yılında 12 katılımcıyla hayal kırıklığı üzerine bir deney yaptılar. Bu bireylerin tümü, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ile beyin izlemesine tabi tutuldu.
Araştırmacılar her katılımcıya üç sembolden birini sundu. Her sembol kazanabilecekleri farklı miktarda parayı gösteriyordu. Önlerinde basmaları için düğmeli bir cihaz vardı. Araştırmacılar daha sonra onlara sembolleri birer birer gösterdi. Katılımcılar, sol (sağ elin işaret parmağı) veya sağ (sağ elin orta parmağı) düğmeye basarak her bir sembole (araştırmacılar tarafından belirtildiği gibi) bir saniye içinde doğru tepki vermek zorundaydılar. Katılımcılar doğru tepki verdiğinde, ilgili miktarı kazanma şansları yüzde 60’tı. Ancak vakaların yüzde 40’ında doğru düğmelere bastıkları halde ödül alamadılar.
Araştırmacılar, bir kişi hüsrana uğradığında hangi beyin alanlarının aktive olduğunu tespit etmek istedi.
Bu koşullar altında insula ve sağ ventral prefrontal korteksin aktive olduğu sonucuna vardılar. İlginç bir şekilde, bu alanlar fiziksel acıda da rol oynar. Başka bir deyişle, acıyı düzenleyen merkezler, hüsrana uğradığımızda harekete geçen merkezlerle aynıdır.
Acı ve sosyal dışlanma ile ilgili bir deney
Eisenberger ve ekibi, 2003 yılında ağrı ve sosyal sıkıntının altında yatan süreçlerle ilgili bir deney yaptılar.
Araştırmacılar bu deney için 75 katılımcıdan yardım aldı. İlk önce her katılımcının acıya duyarlılığının temel ölçüsünü değerlendirdiler. Bunu, her katılımcının ön koluna bir ısı iletim probu uygulayarak yaptılar. Ardından, her katılımcı maruz kaldıkları rahatsızlık miktarını derecelendirdi. Araştırmacılar onlardan sanal bir bilgisayar oyununa katılmalarını istedi. Katılımcılar, iddiaya göre diğer iki katılımcıyla birlikte bir top atmak zorunda kaldı. Ancak gerçekte, başka oyuncu olmadığı için oyunu araştırmacılar kontrol etti.
Araştırmacılar sürekli olarak bazı katılımcıları dahil etti. Ancak diğerlerini dışladılar. Oyunun sonunda, araştırmacılar her katılımcıya tekrar acı uyaranları uyguladılar ve rahatsızlık düzeylerini derecelendirdiler.
Eisenberger ve ekibi, acıya karşı daha büyük bir temel hassasiyete sahip sosyal olarak dışlanmış katılımcıların, dışlanma koşullarında daha fazla sosyal sıkıntı bildirdikleri sonucuna varmıştır. Ayrıca, sosyal olarak dışlanmış katılımcılar, deneyin sonunda uygulanan ısı uyarısının daha fazla rahatsız edici olduğunu bildirdiler.
Yukarıda bahsettiğimiz deneyde olduğu gibi, bu çalışma da acıyı düzenleyen merkezlerin sosyal sıkıntı ve hayal kırıklığını harekete geçiren merkezlerle aynı olduğu fikrini destekleme eğilimindedir.
Sonuç
Araştırmacılar benzer sonuçlar veren başka deneyler de yaptılar. Bazı araştırmacılar dört saatlik bebekler üzerinde deneyler bile yaptılar. Bununla birlikte, her zaman aynı sonuçlara varıldı. Ödüllendirici bir uyaranın yoksunluğu, hayal kırıklığı yaratır. Bu nedenle bilim adamları hayal kırıklığını doğuştan gelen bir davranış olarak görürler.
Bu, hayal kırıklığının öğrenilmiş bir tepki olduğunu gösterir. İnsanlar rahatsız edici ve sıkıntı verici durumlara doğal olarak isteksizlik ve stresle tepki verirler. Bu nedenle, onlara tahammül etmek için, hayal kırıklığına katlanmanın nihayetinde daha olumlu bir sonuç verebileceğini anlamalısınız.İlginizi çekebilir ...
Tüm alıntı yapılan kaynaklar, kalitelerini, güvenilirliklerini, güncelliklerini ve geçerliliklerini sağlamak için ekibimiz tarafından derinlemesine incelendi. Bu makalenin bibliyografisi güvenilir ve akademik veya bilimsel doğruluğa sahip olarak kabul edildi.
Abler, B., Walter, H., & Erk, S. (2005). Neural correlates of frustration. Neuroreport, 16(7), 669–672. https://doi.org/10.1097/00001756-200505120-00003.
Cuenya, Lucas y Fosacheca, Sandro y Mustaca, Alba y Kamenetzky, Giselle (2011). Efectos del aislamiento en la adultez sobre el dolor y la frustración. Psicológica, 32 (1), 49-63. [Fecha de Consulta 22 de Abril de 2021]. ISSN: 0211-2159. Disponible en: https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=16917012004
Kamenetzky, G. V., Cuenya, L., Elgier, A. M., López Seal, F., Fosacheca, S., Martin, L., & Mustaca, A. E. (2009). Respuestas de frustración en humanos. Terapia psicológica, 27(2), 191-201.