Asıl şart, savaş ağırlığını sınırlamaktı - 50 tondan fazla değil.Gösterici, SSCB Ulaştırma Mühendisliği Bakanlığı'nın Chelyabinsk fabrikasının tasarım bürosunu belirledi. 730 nesnesinden sorumlu baş tasarımcı (bu atama yeni bir tankın tasarımını aldı), J. Kotin'i atadı. Resmen, araba EC-8 adını aldı.
Nisan ayında, 1949 teknik proje geliştirdi. Bu fikrin kimlerden geldiği artık bilinmemektedir, ancak 730 nesnesi EC-3 tank hattının doğrudan bir gelişimi idi. Gövdenin şekli, özellikle dökme, aerodinamik şekilli bir kule olan karakteristik “pike burnu”, EC-3 ile doğrudan ilişkilere neden oldu.
Mayıs ayında, temel fonksiyonel çözümleri test etmek için tam boyutlu bir ahşap model yapıldı ve EC-8'un ilk prototipi pilot atölyesinde başlatıldı. Fabrika testleri yapıldıktan sonra, makinenin teknik şartnamelere uyduğu ve 10 tanklarının montaj partisinin yapılmasına karar verildiği ortaya çıktı. 1949'te fabrika testinden iki aşamayı daha geçtiler, ardından Nisan-Mayıs ayında 1950, Moskova yakınlarındaki Kubinka'da NIBT eğitim alanında devlet testleri yapıldı.
Sonuçlarına göre, Devlet Komisyonu EC-8’in seri üretimine başlamayı önerdi, ancak değişikliklerle. Özellikle, yetersiz tanınan kaynak motoru. Bu nedenle, 1950 yazında, Türkmenistan'daki Mary kenti bölgesinde, motorun servis ömrü ve sonbahar - askeri testlerinde testler yapıldı. Bununla birlikte, yeni makinede her şey yolunda gitmedi: tankın yalnızca Aralık 1952 ile sona eren büyük bir tekrarlanan ve kontrol zemini ve fabrika testleri döngüsünden geçmesi sonucunda birçok iyileştirme yapmak zorunda kaldık. Aynı zamanda, proje önce makinenin EC-9 endeksini ve ardından EC-10'i aldığı sonucu birkaç kez değiştirildi.
Mart ayında 1953, JV Stalin öldü ve sonrasında “IS” kısaltması unutulmaya başladı. Yıl sonunda, tank Sovyet Ordusu ile T-10 adı altında hizmete girdi. Kaynaklanmış gövde, “pike burnu” şeklinde ön kısmı olan kompleks bir kutu benzeri bir şekle sahiptir. Kompozitin yanları, üst eğimli ve alt eğimli parçalardan. Şanzımanın üst kıç tabakası, iletim ünitelerine erişim sağlamak için katlandı. Kasanın altı damgalı, oluk şeklindedir. Arka tarafta (güç aktarımı altında) alt kısım düzdür. Tabanın sertliği, içine kaynaklanmış dengeleme dirsekleriyle de güçlendirildi. Alttaki birimlerin ve mekanizmaların bakımı için, iplik üzerinde zırhlı kapaklar veya trafik sıkışıklığı bulunan kapaklar ve açıklıklar vardı. Sürücü koltuğu arabanın ekseni boyunca öndeydi. İniş için kayar kapakla kapatılan üçgen şeklinde bir kapak vardı. Sürücü, araziyi üç cihaz üzerinden denetledi: bunlardan biri TPV-51, rögar kapağına, diğer iki TİP'e - ön gövde plakalarının üst kısmının pencerelerine yerleştirildi.
Kule dökümü, duvarların eğim açıları ve yaydaki 250-mm'den çatının döküm kısmında 40-mm'ye kadar değişken kalınlıkta aerodinamik şekil. Kule, tank gövde çatısının taret levhasının oyuğunun üstündeki bir bilyalı yatağa monte edildi. Kulenin çatısının ön kısmı, kulenin gövdesi ile birlikte kalıplanırken arka kısmı zırh plakasından yapılmış ve çatıya kaynaklanmıştır. Sağdaki bu sayfada, uçaksavar makineli tüfeğinin üzerine monte edildiği yükleyici kapağı vardı. Sol tarafta, komutanın kubbesinin bulunduğu bir kapak vardı. Tank komutanının kapağının ön kısmında bir TPKU gözlem cihazı vardı ve taret üst zırhının çevresi - yedi gözlem cihazı vardı. Ek olarak, kulede üç tane daha TPB-51 cihazı vardı: biri nişancı için diğeri yükleyici için. Kulenin dönme mekanizması, kendinden frenli bir solucan çiftiyle, manuel ve elektrikli tahriklerle gezegendir.
122 kalibre uzun namlulu 25-mm tank tabancası D-48TA ve onunla eşleştirilmiş 12,7-mm DShKM makineli tüfek döküm maskesi içinde monte edildi. Tabanca, iki odacıklı bir namlu ağzı freni ve yatay otomatik kama cıvatasına sahipti. Zırh delici merminin başlangıç hızı 795 m / s idi. Teleskopik bir görüş TSH2-27 kullanarak hedef atış menzili, 5000 m idi ve yan seviye 15000 m yardımıyla, öğütme mekanizması kullanılarak yükleme kolaylaştırıldı. Bu durumda yangın hızı dakikada 3 - 4 atış ve dakikada 2 - 3 atış elle yüklüydü.
K12,7-T kolimatör görüşüne sahip uçaksavar 10 mm DShKM makineli tüfek, yükleyicinin kulesine monte edildi. Silahın mühimmatı, kelepçelenmiş ve tepsi stiline yerleştirilmiş ayrı yükleme olan 30 atışlarından oluşuyordu. Makineli tüfek mühimmatı, 1000 mühimmattan oluşuyordu, eşleştirilmiş makineli tüfek için 300, altı normal kartuş kutusuna dolduruldu ve uçaksavar makineli tüfek için 150 - üç özel kartuş kutusuna 550 mühimmat kartuşları çinko kutulardaydı. 12 silindirli dört zamanlı V biçimli dizel motor B-12-5 çalışma hacmi 38 880 cm3 ve maksimum güç (serbest bırakmadaki hava temizleyici ve geri basınç olmadan) ile soğutma sıvısı. a. 700'te rpm, dört köşeli parantez içeren, yanlara kaynaklanmış ve uzunlamasına kareler ile birbirine bağlanmış bir kaide üzerine monte edilmiştir.
B-12-5 motor, B-2 dizel motordu. Başlıca özellikleri: kapasitesini arttırmayı mümkün kılan AM-42 santrifüj üfleyicinin kurulumu; motorun üst karterine montaj iki havalandırma; motor donanımları kombine yağ filtresi Kimaf-3; krank miline çift yağ beslemesi; motora başlangıçta yağlama sağlamak için bir elektrik motoruyla bir yağ pompasının takılması; elektrochometer için bir sürücünün varlığı; egzoz manifoldlarının eksikliği. Deponun yakıt sistemi üç iç depodan oluşuyordu - 185 litre deposuna sahip iki arka depo ve 90 l'de bir ön depo. Her üç tank da birbirine boru hatları ile ve ön tank da yakıt dağıtım vanasına bağlanmıştır. Tankın kıçındaki kanatlara, her biri 150 1 kapasiteli bir harici yakıt tankı yerleştirilmiştir. Tankın yakıt sistemine bağlı harici tanklar. Böylece, tüm tankların toplam kapasitesi 7601 idi.
Haziran ayından bu yana, 1955, her biri 270 l kapasiteli dahili arka yakıt depoları kurdu. Sonuç olarak, toplam tank kapasitesi 930 l'e yükselmiştir. Tank, atalet tipi hava temizleyicileri birleştirmişti. Soğutma sistemi sıvı, kapalı, ejeksiyonludur. Motor bir elektrikli marş motoru ST-700 veya basınçlı hava kullanılarak çalıştırıldı.
Arka tahrik tekerlekleri, 14 dişleriyle çıkarılabilir jantlara sahipti. Her panoda, metal çerçeveli 7 döküm çift raylı silindirler ve üç destek silindiri vardı. Süspansiyon, kiriş burulma ve elastik bir durma ile bağımsızdır. Kiriş burulma çubuklarında altıgen başlı 7 çubuklar bulunur. Caterpillar ince öğütülmüş, tsevochnogo dişliler. Her tırtıl, 88-mm aralıklı genişliğinde 720 parça 160-mm'den oluşur.
Tank, dört abone için radyo 10PT-26E ve dahili interkom TPU-47-2 'i kurdu. 1955'te iki deney makinesi oluşturuldu - dikey dengeleyicili bir 267 nesnesi sp.1 ve iki düzlem dengeleyicili bir 267 nesnesi sp.2. Bir yıl sonra, bu yenilikler T-10A'nın (730A nesnesi) yeni bir modifikasyonuyla tanıtıldı. PUOT-1 "Hurricane" dikey düzleminde sabitleyici olan tabanca D-25TS adını aldı. TS-10-2 görüş yerine, T-27 periskop optik jiroskop görüş ve çift teleskopik görüş TUP T-1А üzerine monte edildi. Sürücü aktif bir gece görüş cihazı TVN-1 ve gyro-yarı-pusula GPC-48'in oryantasyonu için aldı. Silahın modifiye edilmiş tahriklerle kurulumunun yanı sıra, vücut zırhını geliştirmek için taret ve silah maskesi modernize edildi.
Dövüş bölümünün gaz içeriğini azaltmak için, silah namlusuna bir ejektör yerleştirildi. Ek olarak, bir mermiyi ve bir yükü boşaltmak için bir mekanizma, bir teslimat bağlantıya sahip yeni bir kaldırma mekanizması ve kapıdaki galvanizli bir şok cihazı getirdiler. 1957'te, T-10B tankında (730B nesnesi) yeni bir değişiklik kabul edildi. Başlıca farkı, zaten iki düzlemli dengeleyici PUOT-2 "Thunder" ve görme Т2С-29-14 kullanımıdır. Tankın geri kalanı T-XNUMHA'ya benziyordu. Yakında daha ciddi bir modernleşme izledi. Perm tesisi tasarım bürosu No. 10'te, geliştirilmiş balistik özelliklere sahip yeni bir 172-mm tabanca M-122-Т62 (2А2) geliştirilmiş ve zırh delici merminin başlangıç hızı 17 m / s idi. Silah, iki düzlemli bir 950-2 "Duş" dengeleyicisi ve bir Т12-2-29 görüşüyle donatılmıştı. (14'te, bu silahın bir prototipi bir 1955 test nesnesine ve biraz sonra bir 264 nesnesine geliştirilmiş doğruluk özelliklerine sahip bir araç test edildi.)
DShK makineli tüfekler yerine, önceki modellerde olduğu gibi, 14,5-mm KPVT monte edildi - bir tabanca ve uçaksavarla eşleştirildi. Yeni tank, 272 nesnesi, aynı zamanda eksiksiz bir gece enstrüman seti ile donatılmıştı: komutanın TKN-1T'i, topçu TPL-1-29-14 ("Luna II") ve TVN-2T sürücüsü. Koaksiyel bir makineli tüfek işaret etmek, bunun için özel bir ölçeğe sahip olan görme T2С-29 kullanılarak yapıldı. Uçaksavar makineli tüfek, bir VK-4 kolimatör görme ile donatıldı ve yer hedeflerinde çekim için PU-1 optik görüş ile donatıldı. Mühimmat, yüksek patlayıcı parçalanma bombası ve KPVT makineli tüfekler için zırh delici bir izleyici ve 30 kartuş içeren 744 mermilerinden oluşuyordu.
B-12-6 ile karşılaştırıldığında, В-12-5 motorda motor karterinde, krank milinde, pistonlarda, silindirlerde vb. Değişiklikler yapıldı. Motor gücü 7501 idi. a. 2100 rpm'de Makine bir radyo istasyonu P-113 ve interkom P-120 ile donatılmıştır. Tank neredeyse 5 yıl boyunca üretildi ve sadece 1962'te, her iki tesiste de 10 nesnesine dayalı T-272М tankının üretimi yapıldı. T-10M'in tasarımı tekrar tekrar değiştirildi. 1959'ten beri, uçaksavar makineli tüfekler, örneğin sadece her beşinci tank tamamlandı.
60-x'te, 8 hızlı vites kutusu, daha basit bir 6 hızlı vites kutusu ile değiştirildi. 1963'ten, T-10M, bir bariyerin altından 5 derinliğine kadar üstesinden gelmeyi mümkün kılan bir OPVT sistemi ile donatıldı, 1967'ten cephaneye mühimmat delici ve kümülatif mermilerle cephane dahil etmeye başladılar. T-10 tankları başlangıçta ağır tank kendinden tahrikli alaylar ile hizmete girdi. 1947'ten bu yana, böyle bir alay bir tank personelinin bir parçasıydı ve mekanize birimlerdi. Gittikçe daha fazla T-10 tankı geldikten sonra T-10A, T-10B ve T-10M olarak ağır tank bölümlerinin oluşumu başladı. Bu bölümlerin her birinde iki ağır ağır ve bir orta tank büyüklüğü vardı.
50 ve 60-s'de, gittikçe daha fazla T-10 ve T-10A, T-10B ve T-10М tankları oluşmaya başladığında, Almanya'daki Sovyet Kuvvetleri Grubu'nun ağır tank bölümlerinin oluşumu mümkün oldu. - 13-I ve 25-I Ağır tank bölümlerini korur. “Onlar” ihraç edilmedi ve düşmanlıklarda kullanılmadı. Manevralar hariç, T-10M tanklarının katılması gereken tek büyük operasyon “Tuna” operasyonu idi - Varşova Paktı birliklerinin 1968 yılında Çekoslovakya'ya girişi. 1966’te, T-10M’in üretimi durdu.
Western verilerine göre, tüm değişikliklerden yaklaşık 8000 T-10 tank serbest bırakıldı. Bu doğruysa, o zaman en büyük ağır tank olarak kabul edilebilir. hikayeler tank yapımı. İlerleyen yıllarda, modern askeri araçlar birliğe ulaştığında, T-10, T-10А, T-10B ve T-10М tankları uzun süreli depolama için parklara transfer edildi ve kısmen giyinme için gönderildi. Resmen, 1993 yılında, yani 40'in hizmete girmesinden yıllar sonra, Rus Ordusu tarafından görevden alındılar.
Tank T-10, birçok deneysel ve seri makinenin oluşturulmasında temel teşkil etti.
1957'te, hidromekanik aktarımı test eden tank (nesne 266) oluşturuldu. Aksi halde, bir stabilizatörle donatılmış, bir D-10TA tabancalı olağan T-25'du.
1953'ten 1956'e, bir uzaklık ölçer görüşünü test etmek için bir test nesnesi 269 test edildi.
1956’te, test yalnızca T-10’in temelinde oluşturulan ACS’de başlatıldı. Makine “268 nesnesi” tanımına sahipti ve 152 mermisinin başlangıç hızı olan m / s olan X-NUMX mm M-64 topuyla silahlandırıldı. Tabanca, ön zırh kalınlığı 720-mm olan geniş, kaynaklı bir tekerlek yuvasına yerleştirildi. Kabin tavanına bir 187-mm KPVT makineli tüfek ve bir TKD-14,5 telemetre monte edildi. Tabanca, tepsi tipi bir dosyalama mekanizmasıyla donatıldı. Dahil 09 silah atışları ve 35 makineli tüfek kartuşları. Makinenin savaş ağırlığı 500'e eşitti, mürettebat 50 insanlarından oluşuyordu. Silahlarda, bu kendinden tahrikli silah asla kabul edilmedi.
Ağır tank T-10A. T-10 tankının modernize edilmiş bir versiyonuydu ve “731 Object” adını aldı. SSCB Savunma Bakanı'nın 11.06.1956'ten siparişi ile hizmete sunulmuş ve seri üretimi Chelyabinsk'te 1957'te gerçekleştirilmiştir. Yükseltilmiş tank, değiştirilmiş bir deklanşöre ve namlu deliğinden fışkırmaya sahip bir D-25TS tabancasının takılması, ayrıca bir PUOT dikey sabitleyici ("Kasırga"), bir jiroskop-yarı-pusula HPK-48 ve bir sürücü-TVN-1'in kızılötesi bir cihazının kullanılmasıyla ayırt edildi. TS-2-27 görüş yerine, TPS-1 periskop görüş ve dupleks teleskopik görüş TUP kuruldu.
Ağır tank T-10B. Modern bir tank T-10А'ydı ve iki düzlemli bir silah dengeleyici ve yeni bir topçu görüşü Т2С-29 takılarak ondan ayrıldı. SSCB Savunma Bakanı'nın emriyle 1957'ta kabul edildi, aynı yıl, ek bir radyo istasyonu ve şarj ünitesinin varlığı ile doğrusal tanktan farklı olan komutan tank T-10BK kuruldu.