Deniz Berktay'ın 10 Haziran 2022 tarihli Yenigün Gazetesi'ndeki köşe yazısıdır.
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın dördüncü ayı dolmak üzere. Savaş, ülkenin doğusundaki Donbas bölgesinde yoğunlaşmış durumda. Donbas’ı oluşturan Donetsk ve Lugansk illerinin büyük çoğunluğu, Ruslar’ın denetimine geçti. Halen, Lugansk ilinin Ukrayna denetimindeki son ilçesi olan Severodonetsk’te kanlı çatışmalar devam ediyor. Ukraynalı yetkililer, o İlçe'nin de büyük kısmının Ruslar’ın denetimine geçtiğini belirtiyor.
Rusya, Ukrayna’nın başkenti Kiev’i ve ikinci büyük kenti Harkov’u ele geçirmeyi başaramadıysa da güneyde, Azak Denizi sahil şeridini tamamen ele geçirdi. Böylece, Kırım Yarımadası ile Rusya toprakları arasında doğrudan kara bağlantısı kuruldu. Rusya ile Ukrayna arasında 29 Mart’ta İstanbul’da yapılan görüşmede, epey ilerleme kaydedilmişti. Fakat sonradan İngiltere’nin araya girmesi ve Ukrayna yönetimi üzerinde baskılarını arttırması sonucunda, Rusya-Ukrayna müzakere süreci, çıkmaza girdi. İşte, İstanbul görüşmeleri esnasında, Rusya henüz, Ukrayna’nın Azak Denizi kıyısında denetimi elinde tuttuğu Mariupol kentini ele geçirmemişti. Eğer o müzakereler sırasında anlaşma sağlansaydı, Rusya’nın Azak Denizi kıyısında ele geçirdiği diğer Ukrayna limanlarından da çekilmeye ikna edilebilmesi mümkün olurdu. Fakat şimdi, müzakereler yeniden başlasa bile, Rusya’nın Azak sahilini tamamen ele geçirdiği şartlarda başlayacak. Rusya, bu şartlarda o bölgeleri terk etmeye razı olur mu, orası şüphe götürür.
Rusya, Kırım’ın hemen yukarısındaki Herson ilinin ele geçirerek, daha 2014’te ele geçirmiş olduğu Kırım Yarımadası’nın kuzeyinde, kendisi için bir güvenlik koridoru yaratmış oldu. Herson’un bir diğer özelliği, Dinyeper Nehri’nin çıkış noktasında yer alması. Böylelikle, Ukrayna’nın Dinyeper Nehri kıyısındaki bütün limanlarının denizlere çıkış noktası da Rusya’nın eline geçti. Ukrayna Ordusu, Herson’u geri almak üzere geçen haftya bir karşı taarruza geçtiyse de bu taarruz, kısa sürede Ruslar tarafından durduruldu.
Ukrayna’nın elinde kalan başlıca liman, Ukrayna’nın en büyük limanı olan Odesa. Fakat Ruslar, burasını da ele geçirmeye çalışıyor. Ukrayna, Odesa limanının girişini mayınlarla kapattı. Rusya, tahıl ihracatı krizini aşmak için, bu limanın ağzındaki mayınların temizlenmesi halinde, buraya saldırmayacağı garantisini veriyor. Ancak bu garanti, Ukrayna tarafından inandırıcı bulunmuyor.
Her iki tarafta da, yorgunluk gözleniyor. Bu nedenle, hem Rusya hem de Ukrayna, beklentilerini ve karşı tarafa yönelik taleplerini yumuşatmaya başlattı. Bu da, herşeye rağmen, barış konusundaki umutları arttıran bir etken.