Bir büyüğümüz, “Yüzölçümü ve nüfus itibarıyla Abhazya küçük bir ülke, ancak yetiştirdiği kahramanlar bakımından zengin ve büyük bir ülkedir” der. Bu anlamda baktığımız zaman, Dırmit Gulya Abhazya’nın kültürel anlamda en büyük kahramanıdır.
Biyografiler
Peki nedir Gulya’yı kahraman yapan? Bunu anlamak için Gulya’nın yaşadığı dönemi iyi tahlil etmek ve yaptıklarına bakmak gerekir. 1874-1960 tarihleri arasında yaşayan Gulya, ülkesi 1864 Büyük Kafkas Sürgününün acılarını daha saramadan 1877-78 sürgününe maruz kaldığında, henüz 4 yaşındaydı. Daha sonra Rusya’da, 1905-1906 tarihlerinde yaşanan birinci halk ayaklanmasına, Bolşevik-Menşevik mücadelesine, 1917 Ekim Devrimi yıllarına ve arkasından gelen büyük kıtlığa, 1930 ve 1940’lı yıllardaki Abhazca okulların kapatılıp, yetişmiş insanların öldürülüp kaybedildiği faşist Stalin ve Beriya dönemine, biricik oğlunu kaybettiği İkinci Dünya Savaşı’na ve kendisinden küçük iki kardeşiyle, annesinin, babasının ve babaannesinin ölümlerine şahit olmuştu.
Görüldüğü gibi her 5-10 yılda büyük acılar, felaketler yaşayan Gulya, buna rağmen henüz 17 yaşındayken Abhazca alfabe hazırlayıp, köy köy dolaşarak halkını eğitme ve aydınlatma görevini üstlenmişti. Ana dille yayınlanan “Apsnı” gazetesini çıkarmış, kümes hayvancılığı, hastalıkları ve tedavileri, hayvancılık ve hayvanlarda gebelik süreleri, ana dilde eğitim ve okulların önemi, tarım ve gübre, tarım ve sulama, ulaşım, Abhaz tarihi, Abhazya’nın sınırları ve çoğrafyası, hava durumu ve tahmini, salgın hastalıklar ve korunma yolları, Abhaz edebiyatı, masal, şiir ve destanlar, Abhaz tiyatrosu gibi muhtelif konularda 260’tan fazla yazısı ve araştırması yayınlamıştır. Rusça ve Gürcüceyi iyi derecede bilen Gulya’nın, bir çok çevirisi de mevcuttur.
Çok zor bir dönemde ana dilini, kültürünü ve halkını aydınlık geleceğe taşımak için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan bu büyük insanı, 7 Nisan 1960 tarihinde kaybettik. Mezarı Sohum’un orta yerindedir. Birçok devlet şeref madalyasının yanında, Dil Tarih Akademisine, Devlet Müzesine, Sohum’daki bir liseye, Tamş köyündeki bir okula ve Sovyet gemilerinden birine ismi verilmiş, evi de müze olarak açılmıştır.
Mensup olduğu halkını karanlıklardan kurtarıp aydınlatmak başka bir iştir. Bunu yapabilmek için, milli duygularının çok kuvvetli ve halkına olan inancının tam olması gerekir. Gulya hayatının tamamını vatanına ve halkına hizmete ayırdı. Onun için bugün “Gulya” ismi Abhazya’da kutsal bir isim gibi anılmaktadır.
Dırmit Gulya’yı anlatmak, yorumlamak benim haddime değil. Ben âcizane bir iki yazısını tercüme etmeye çalıştım. Umarım beğenirsiniz. Ruhu şad olsun.
İrfan Ahocba (Okuyucu)
Abhazca Öğretmeni
Yorum yapın