Antik DNA’ya göre kediler evcilleşmeye 'kendileri karar verdi'
Kedi genleri üzerinde yapılan kapsamlı bir araştırma, kedilerin binlerce yıldır büyük ölçüde değişmeden kaldığını ve evcilleşmeye 'kendilerinin karar verdiğini' gösteriyor.
12-08-2017 12:03
Evcilleştirilen kedilerin yayılmasına ilişkin kapsamlı yeni bir araştırmada yapılan DNA analizi, kedilerin evcilleşmeden önce de insanlarla birlikte yaşadığını gösterdi. Bu süre zarfında da, evcil kedilerin genleri ile vahşi kedilerin genleri arasında çok az değişiklik gözlemlendi.
Araştırmacılar, Antik Roma’dan günümüze ulaşan kedi kalıntıları, Mısır kedi mumyaları ve modern Afrika vahşi kedi örnekleri de dahil olmak üzere, son 9 bin yılda yaşamış 200’den fazla kedi DNA’sını inceledi. Yayınlanan bu araştırmaya göre iki büyük kedi soyu, bugün bildiğimiz evcil kedilere katkıda bulundu.
Arkeofili'nin aktardığına göre; günümüzde yerli kedilerin en eski ataları, MÖ 4400 yılları civarında güneybatı Asya’dan Avrupa’ya kadar yayılmıştı. Kediler muhtemelen yaklaşık 8 bin yıl önce Bereketli Hilal’deki çiftçi topluluklarıyla ‘takılmaya’ başladılar ve burada insanlarla, onların kemirgen devriyesi olarak, iki tarafın da bundan karşılıklı fayda sağladığı bir ilişki içine girdiler.
Fareler ve sıçanlar, insan medeniyetleri tarafından üretilen bitkilere ve diğer tarımsal yan ürünler tarafından cezboldular ve kediler de muhtemelen bu kemirgen popülasyonlarını izleyerek insan yerleşimlerine yaklaştılar.
Çalışmanın ortak yazarlarından, Leuven Üniversitesi’nden Claudio Ottoni, “Muhtemelen insanlarla kediler arasındaki ilk karşılaşma bu şekilde meydana geldi” diyor. “İnsanların kedileri yakalayıp kafeslere koyması ile değil” diyor. Bunun yerine, insanlar bir şekilde, kedilerin kendi kendilerini evcilleştirmelerine izin veriyorlardı.
Mısır’a hâkim olan Afrika kedilerinden oluşan ikinci bir soy, MÖ 1500’ler civarından başlayarak Akdeniz’e ve Eski Dünya’nın çoğuna yayıldı. Bu Mısır kedileri muhtemelen sosyalliği ve uysallığı gibi insanlara 'cazip gelen' özellikleri barındırıyordu.
Sonuçlar, tarih öncesi insan popülasyonlarının büyük olasılıkla, kemirgen popülasyonunu kontrol edebilmek amacıyla için eski kara ve deniz ticaret yolları boyunca kedilerini taşımaya başladığını ortaya koyuyor.
Mısır’dan bir kedi mumyası, F: Richard Barnes, National Geographic
TEKİR HAKİMİYETİ
Ottoni, tarih boyunca yaşamış olan kedilerin DNA’sını karşılaştırarak, insanların onları yanlarında taşıyarak dünyayı dolaşmaya başlamalarından önce hayvanların nasıl değiştiğine dair bir görüntü yakaladığını söylüyor.
Şaşırtıcı bir şekilde, vahşi ve evcil kedilerin genetik yapılarında önemli bir farklılık gözlemlenmedi ve bunları ayırmak için mevcut birkaç özellikten biri tekir kürkleri idi.
Çalışma, ortaçağda evcilleştirilen tekir kedilerde ortaya çıkmaya başlayan lekeli veya çizgili kürk yapısının daha sonraları ortaya çıkışı üzerine ışık tutuyor. Tekir kürk için sahip olunması gereken genin tarihi, Güneybatı Asya’da Osmanlı İmparatorluğu’na kadar uzanıyor ve daha sonra Avrupa’da ve Afrika’da yaygınlaşıyor.
Makale ortak yazarlarından evrimsel genetik uzmanı Eva-Maria Geigl, genel olarak, kediler değişim göstermeden insanların evcil bir arkadaşı haline geldiğini söylüyor. Evde yaşayan kediler vahşi kedilere benziyor, hem insanlara hem de diğer kedilere hoşgörü gösteriyorlar.
Bu durumu evcilleştirilen ilk hayvan olan köpeklerin durumundan oldukça farklı olduğuna dikkat çeken Geigl, köpeklerin belirli görevleri yerine getirmek üzere seçildiğini –ki bunlar kediler için asla geçerli olmadı- ve bu özelliklerin bugün gördüğümüz birçok ırktaki köpeklerin çeşitlenmesine yol açtığını ekliyor.
Geigl, kedileri böyle bir seçim sürecine tabi tutmaya gerek olmadığını çünkü onların değiştirmeye gerek olmadığını belirtiyor ve “Onlar oldukları şekilde zaten mükemmeldi” diye ekliyor.
İLGİLİ HABERLER
Stephen Hawking Newton ve Darwin’in yanına gömülecek
Bilim adamı Stephen Hawking'in külleri bilim insanları Newton ve Darwin’in yanına gömülecek.
21-03-2018 07:45
Geçtiğimiz hafta hayatını kaybeden bilim insanı Stephen Hawking'in küllerinin İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunan Westminster Abbey'de fizikçi Isaac Newton'ın mezarının yanına gömüleceği açıklandı. Hawking'in külleri aynı zamanda evrimle ilgili çalışmalarıyla bilinen ünlü biyolog Charles Darwin'in 1882'de gömüldüğü mezarının da yanı başında olacak.
Motor nöron hastalığı (ALS Amyotrofik Lateral Skleroz) olan Hawking, 14 Temmuz günü Cambridge'deki evinde 76 yaşında hayatını kaybetmişti.
Hawking'in ailesi gizli bir cenaze töreninin Cambridge'deki Great St Mary Kilisesi'nde düzenleneceğini söyledi. Söz konusu kilise, Hawking'in 50 yıldır öğretim üyesi olduğu Cambridge Üniversitesi'ne bağlı Gonville and Caius Koleji'nin yakınında bulunuyor.
Westminster Abbey'deki törenin bu yılın sonuna doğru yapılacağı aktarıldı.
Westminster Abbey
'İNANAN YA DA İNANMAYANLAR TARAFINDAN SEVİLİYORDU'
Babalarının cenaze düzenlemeleriyle ilgili bir açıklamada bulunan Hawking'in çocukları Lucy, Robert ve Tim, Hawking'in 50 yıldır Cambridge'de yaşaması ve çalışması dolayısıyla cenazesinin bir süre orada bulunacağını aktardı.
Çocukları, Hawking'in şehirde yaşayan, inanan ya da inanmayan birçok insan tarafından sevildiğini, bu yüzden klasik bir cenaze töreninin düzenleneceğini belirtti.
‘KENDİSİ GİBİ SAYGIN BİLİM İNSANLARININ YANINA GÖMÜLMESİ UYGUN’
BBC Türkçe’nin haberine göre Westminster Abbey'deki papazlar konseyinin başında bulunan Dr. John Hall ise Hawking'in kendisi gibi saygın bilim insanlarının yanına gömülmesinin çok uygun olduğunu söyledi. Hall, Newton'ın buraya 1727'de, Darwin'in ise 1882'de hemen yanına gömüldüğünü söyledi.
Dünya dışında kalan astronotun yapısı değişti: Uzay genleri gelişti
Astronot Scott Kelly, uzaydan dünyaya geri döndüğünde DNA'sı artık ikiz kardeşiyle eşleşmedi.
15-03-2018 22:51
Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) yaptığı son araştırma çarpıcı sonuçlar verdi.
Buna göre, NASA'da görev yapan ABD'li Astronot Kelly uzayda geçirdiği bir yılın ardından dünyaya döndükten sonra 'bambaşka' biriydi.
Yapılan incelemelerde, uzayda bir yıl geçiren ABD'li Astronot Scott Kelly ve dünyadaki tek yumurta ikizinin DNA'ları karşılaştırıldı. Kardeşlerin artık genetik olarak birbirlerinin eşi olmadığı görüldü.
'UZAY GENLERİ'
Testler Astronot Scott Kelly'nin genlerinin yüzde 7'sinin uzay görevi sırasında değişim gösterdiğini ortaya koydu. Yani ABD'li astronot, uzaya gitmeden önceki Scott Kelly ile genetik olarak aynı insan değil.
Astronotun uzay yolculuğu sırasında, hücre yapısının, metabolizma ve bağışıklık sisteminin de değiştiği ifade edildi. Uzmanlar, değişen DNA yapısına 'uzay genleri' adını verdi.
Hücrede solunumu sağlayan mitakondriyi de inceleyen uzmanlar, hücrelerinin yeterince oksijen alamadığını belirledi. Değişime uzaydaki kozmik radyasyonun yanı sıra, uzay yolculuğunun getirdiği stresin yol açtığı tahmin ediliyor.
MARS YOLCULUĞUNU DA YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
Ancak bu araştırma, uzun süreli Mars görevi başta olmak üzere dünya dışı yaşam ihtimallerini de yakından ilgilendiriyor. Ancak uzmanlar bu konuda çok daha fazla çalışma yapılması gerektiğini söylüyor.
Dünyaca ünlü fizikçi Stephen Hawking hayatını kaybetti
Dünyaca ünlü fizikçi ve yazar Stephen Hawking yaşamını yitirdi.
14-03-2018 07:50
Dünyaca ünlü fizikçi ve yazar Stephen Hawking 76 yaşında hayatını kaybetti.
Hawking'in ölümünü aile sözcüsü duyurdu.
Hawking'in çocukları, Lucy, Robert ve Tim yaptıkları açıklamada derin üzüntü duyduklarını belirtti.
Hawking, Cambridge Üniversitesinde öğrenciyken yakalandığı motor nöron hastalığı Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) nedeniyle vücudunun neredeyse hiçbir kısmını kullanamıyor ancak kendisi için özel olarak geliştirilen bir bilgisayar sistemi iletişim kuruyordu.
EİNSTEİN’DEN SONRAKİ EN BÜYÜK DEHA
Araştırmaları 40'ın üzerinde dile çevrilen Hawking, bilim çevrelerinde Albert Einstein'dan sonraki en büyük deha olarak görülüyor. Ünlü İngiliz bilim insanı Hawking, kuantum fiziği ve kara delikler üzerine yaptığı geniş kapsamlı çalışmalarla tanınıyordu.
Dövmeler hakkında bilinenler değişti
Bilim insanlarının yaptığı son araştırmalara göre dövmelerin deride durma şekliyle ilgili bilinenler değişti; dövme silmek gelecekte daha kolay olabilir.
13-03-2018 14:57
Dövme mürekkebi, dış katman olan epidermis üzerinden, dermis adı verilen iç katmana enjekte edilir. Derinin delinmesi, bağışıklık sistemini harekete geçirir; makrofaj isimli beyaz kan hücreleri, yarada ve dövme mürekkebinde birleşir.
Popular Science'ın aktardığına göre; bu makrofajlar, tıpkı diğer yabancı nesnelere yaptıkları gibi işgalci boya parçacıklarını yutarlar. Dövmelerin kalıcı olmasının, mürekkep yutan bu hücrelerin uzun ömürlü olmasından kaynaklandığı düşünülüyordu.
Ancak Fransa’daki Marseille Luminy Bağışıklık Bilimi Merkezindeki araştırmacıların yaptığı yeni bir çalışma, dövme hakkında bilinenleri değiştirdi. Araştırmaya göre makrofajlar, dövmelerden farklı olarak sonsuza kadar yaşamayabiliyor.
Dövmeli fareler üzerinde deneyler yürüten takım, mürekkep taşıyan makrofajların zehirli ekjeksiyon yoluyla öldürüldüğünde, dövmelerin farelerin kuyruklarında mükemmel şekilde kaldığını keşfetti.
'MÜREKKEP ETRAFTAKİ DOKULARA DAĞILDI'
Yapılan deneyde, makrofajlar zehre maruz kaldıktan sonra öldüklerinde, taşıdıkları mürekkep yüklerini bıraktılar ve bu mürekkepleri kısa süre sonra etraftaki dokuda bulunan diğer bağışıklık hücreleri aldı (ayrıca bu hücrelerin bazıları yeni doğmuştu). Dövmenin tam olarak istenildiği yerde durmasını sağlayan ise bu hücre devir işlemi.
Takım üyesi ve bağışıklık sistemi uzmanı Sandrine Henri, bu durumu şöyle açıklıyor: “Dövme pigmentiyle yüklü makrofajlar, yaşamın yetişkinlik dönemi esnasında öldükleri zaman pigmentleri bırakıyorlar ve etrafta bulunan makrofajlar bu pigmentleri yeniden yakalıyorlar. Bu sayede dinamik bir şekilde, dövmelerin uzun süre devam etmesi ve sabit kalması sağlanıyor.”
DÖVME SİLMEK DAHA KOLAY OLABİLİR
Araştırmacılar, bu devretme sisteminin keşfiyle birlikte lazere dayalı dövme silme yöntemlerinde verimliliğinin artırılabileceğini belirtti.
Bu devretme sisteminin keşfiyle birlikte lazere dayalı dövme silme yöntemlerinde verimliliğinin artırılabileceğini belirten araştırmacılar, bunun da lazer ateşlemesinin, üzerinde mühendislik uygulanmış bir antikor zehrinin verilmesinin ardından yapılacak şekilde zamanlanmasıyla mümkün olabileceğini aktardı.
Mars'a test yolculukları başlıyor
Mars’a yolculuk yapılacak test uçuşlarının gelecek sene başlayacağı duyuruldu.
12-03-2018 09:31
Amerikan uzay aracı ve roket üreticisi SpaceX firmasının kurucusu Elon Musk, Mars'a yolculuk için ilk testlerin gelecek sene başlayacağını duyurdu.
Geçen ay dünyanın en güçlü ticari roketi Falcon Heavy'i başarıyla uzaya fırlatan SpaceX'in Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk, Teksas eyaletinin Austin kentinde düzenlenen bir etkinlikte konuşma yaptı.
Konuşmasında SpaceX'in planları hakkında bilgi veren Musk, "Mars'a gidecek ilk gezegenler arası gemiyi inşa ediyoruz. İlk başta kısa uçuşlar olacak. Testlerin gelecek senenin ilk yarısında başlamasını tahmin ediyoruz" dedi.
UÇUŞLARDA HENÜZ İNSANLAR YER ALAMAYACAK
Musk, testler kapsamında ilk başta kısa iniş-kalkış denemelerinin yapılacağını belirtirken, uçuşlarda henüz insanların yer almayacağını bildirdi. Mars'ta insanların ilk başta güç kaynağı, cam kubbe ve temel yaşam gereksinimlerine ihtiyacı olacağını ekledi.
ABD'de "vizyoner milyarder" ve "uzay sevdalısı" olarak anılan Musk'ın, Falcon Heavy adlı roketi, yeniden kullanılabilir roket parçaları, ağır yük taşıma kapasitesi ve 90 milyon dolarlık nispeten ucuz maliyetiyle öne çıkıyor.
Falcon Heavy, 63,8 tonluk yük taşıma kapasitesiyle bugüne kadar dizayn edilen en güçlü ticari roket oldu.
Yobazın bilimle imtihanı: Duayla uzay aracı düşürdük
AKP tarafından Gülen cemaatinden boşalan devlet kadrolarına yerleştirilen tarikatlar, bilime düşman olduklarını her açıklamalarında dile getirirken, bunu desteklemek için verdikleri absürd örnekler ise alay konusu oluyor.
11-03-2018 17:59
Nakşibendi tarikatının şeyhi Ahmet Yasin Bursevi, 1986’da kalkışından sonra hemen düşen Challenger uzay mekiğini kendilerinin düşürdüğünü söyledi.
Yobazın ortaya çıkan sohbet görüntülerinde söylediği şu sözler, sosyal medyada alay konusu oldu:
“Bu Challenger diye bir uzay aracı fırlattılar ya. O tam fırlatıldığı zamanda Habbe’nin içindeydik. Bak yazılıdır o da. Habbe’nin içerisindeydik, Ahmet amca Hızır Aleyhiselam’dan yardım istedi. Televizyon yok, hatmenin içerisindeyiz. Fırlatıldı hala niye patlamadı diyor Ahmet amca. Sesli konuşuyor, duramıyor. Mehmet Emin amca da dedi ki ‘Ahmet merak etme cıvatalarını gevşettik biraz sonra bu düşecek.’ Yemin ediyorum, saatle yazdık oraya. Dediği saatte tam saniyesi saniyesine ertesi gün haberlerde dinledik. O saatte Challenger patladı.”
İLERİ HATIRLATIYOR
28 Ocak 1986 tarihinde NASA tarafından fırlatılan ve kalkışından 73 saniye sonra infilak eden Challenger uzay mekiğinde görevli yedi profesyonel astronot ve bir öğretmen yaşamını yitirdi.
Milyonlarca kişinin TV'den canlı izlediği kaza sonrası, NASA bir süre uçuşları durdurdu.