Walker-Warburg sendromu (Walker-Warburg syndrome, WWS), kasların, beynin ve gözlerin gelişimini etkileyen kalıtsal bir hastalıktır.
Walker-Warburg sendromu ayrıca Chemke sendromu, HARD sendromu, COD-MD sendromu ve Pagon sendromu olarak da adlandırılmaktadır.
Bu yazıda: Walker-Warburg sendromu nedir? Belirtileri nelerdir? Teşhisi ve tedavisi nasıl yapılır? gibi soruların ayrıntılı yanıtlarını bulabilirsiniz.
Walker-Warburg Sendromu Nedir?
Walker-Warburg sendromu, kas, beyin ve göz anormallikleri ile karakterize nadir bir multisistem bozukluğudur. Konjenital musküler distrofi (KMD) olarak bilinen bir grup genetik hastalığın en ağır şeklidir.
Walker-Warburg sendromunun belirti ve semptomları doğumda veya erken bebeklik döneminde mevcuttur. Walker-Warburg sendromunun neden olduğu sorunların ciddiyeti nedeniyle, etkilenen bireylerin çoğu 3 yaşından sonra hayatta kalamazlar.
Walker-Warburg sendromu, vücudun hareket için kullandığı kaslar olan iskelet kaslarını etkiler. Etkilenen bebeklerin zayıf kas tonusu (hipotoni) vardır ve bazen “gevşek bebek” olarak tanımlanırlar. Kas zayıflığı zamanla kötüleşir.
Walker-Warburg sendromu ayrıca beyni de etkiler; Bu duruma sahip kişiler tipik olarak, beyin yüzeyinin normal kıvrımlardan ve oyuklardan yoksun olduğu ve bunun yerine engebeli ve düzensiz göründüğü cobblestone lissensefali olarak adlandırılan bir beyin anormalliğine sahiptir.
Bu kişiler ayrıca beyinde bir sıvı birikimine (hidrosefali) veya beynin belirli kısımlarındaki anormalliklere de sahip olabilir. Beynin yapısındaki bu değişiklikler önemli ölçüde gecikmiş gelişim ve zihinsel engelliliğe yol açar. Walker-Warburg sendromlu bazı bireyler ayrıca nöbet de geçirirler.
Göz anormallikleri de Walker-Warburg sendromunun karakteristiğidir. Bunlar alışılmadık derecede küçük gözbebekleri (mikroftalmi), gözlerde artan basıncın neden olduğu genişlemiş gözbebekleri (buftalmos), gözlerin merceklerinin bulanıklaşması (katarakt) ve gözlerden görsel bilgiyi beyne aktaran sinir (optik sinir) ile ilgili problemleri içerebilir. Bu göz problemleri etkilenen bireylerde görme bozukluğuna yol açar.
Walker-Warburg Sendromu Ne Kadar Yaygındır?
Walker-Warburg sendromunun dünya çapında 60.500 yenidoğanda 1’ini etkilediği tahmin edilmektedir. WWS dünya çapında rapor edilmiştir ve erkekleri ve kadınları eşit sayıda etkiler.
Walker-Warburg Sendromunun Nedenleri
WWS, birçok gendeki mutasyonlardan kaynaklanabilir, ancak birçok kişide genetik neden bilinmemektedir.
En az 14 farklı gendeki mutasyonlar WWS ile ilişkilendirilmiştir. En yaygın mutasyonlar POMT1, POMT2, CRPPA, FKTN, FKRP ve LARGE1 genlerinde meydana gelir. Bu genlerdeki mutasyonlar Walker-Warburg sendromlu bireylerin yaklaşık yarısında bulunur. Bazıları tanımlanmayan diğer genler de bu durumun gelişmesinde rol oynar.
Walker-Warburg Sendromu Nasıl Kalıtılır?
Bu durum otozomal resesif (çekinik) bir şekilde kalıtsaldır. Bu, kişinin hastalığa sahip olması için sorumlu genin her iki kopyasında da (her bir ebeveynden değişmiş bir kopya) bir değişikliğe (mutasyona) sahip olması gerektiği anlamına gelir.
Otozomal resesif hastalığı olan bir bireyin ebeveynlerinin her biri mutasyona uğramış genin bir kopyasını taşır, ancak bunlar genellikle durumun belirtilerini ve semptomlarını göstermezler.
Otozomal resesif bir durumun iki taşıyıcısı çocuk sahibi olduğunda, her çocuğun bu duruma sahip olma riski % 25 (4’te 1), ebeveynlerin her biri gibi bir taşıyıcı olma riski %50 (2’de 1) ve koşula sahip olmama ve taşıyıcı olmama şansı %25’tir. Bu sonuçlar rastgele (şans eseri) meydana gelirler.
Walker-Warburg Sendromu Belirtileri
WWS belirtileri konjenitaldir (doğumda bulunur) ve bazı beyin anormallikleri gebeliğin sonraki evrelerinde prenatal ultrason ve/veya fetal MRG ile tespit edilebilir.
Belirtiler şunları içerebilir:
- Kas hastalığı (distrofisi)
- Sınırlı eklem hareketleri (kontraktür)
- Düz beyin (lisensefali)
- Beyinde ve beyin çevresinde sıvı birikmesi (hidrosefali)
- Anormal derecede küçük gözler (mikroftalmi)
- Olmayan veya az gelişmiş optik sinirler (optik sinir hipoplazisi)
- Diğer göz problemleri (retina displazisi, kollobomlar, glokom)
- Kısmi veya tam körlük
- Zihinsel engellilik
- Nöbet geçirmeler
- Gelişimsel gerilik
- Genitoüriner anormallikler
- Yarık damak veya yarık dudak
Nasıl Teşhis Edilir?
WWS tanısı, hamileliğin son dönemlerinde rutin ultrason ve / veya fetal MRG ile şüphelenebilir ve klinik değerlendirme ve çeşitli testler gerektirebilecek karakteristik bulguların tanımlanmasının ardından doğumda veya kısa bir süre sonra doğrulanabilir.
Beyin bulgularının tanımlanması en iyi beynin ayrıntılı resimlerini sağlayan manyetik rezonans görüntüleme (MRG) kullanılarak yapılır.
Bununla birlikte, genellikle WWS tanısına eşlik eden genişlemiş ventriküller başın ultrason ve bilgisayarlı tomografisi (BT) ile de tespit edilebilir. Kas liflerindeki karakteristik değişiklikleri ortaya çıkarmak için kas dokusunun biyopsi ve mikroskobik değerlendirmesi de gerekebilir.
Kreatin kinaz (CK) seviyeleri için bir kan testi de yaygın olarak yapılır, çünkü CK, kas dokusu hasarının bir ölçüsüdür. Yüksek CK düzeylerinin saptanması, kasın hasar gördüğünü veya iltihaplandığını doğrulayabilir, ancak özellikle WWS tanısını doğrulayamaz. Dikkatli bir göz muayenesi, WWS’nin karakteristik göz bulgularını da belirleyebilir.
Genetik testler WWS’nin klinik teşhisinin moleküler olarak doğrulanması amacıyla yapılabilir. Bilinen bir nedensel gende iki mutasyon tanımlandığında genetik doğrulama gerçekleşir.
Walker-Warburg Sendromu Tedavisi
WWS için şu anda herhangi bir tedavi yoktur ve tedavi belirli semptomlara göre kişiselleştirilir.
Tedaviler, nöbet önleyici ilaçları, aşırı beyin omurilik sıvısını boşaltmak ve basıncı azaltmak için şant implantasyonu gibi hidrosefali ameliyatı ve kas gücünü artırmak ve kontraktürleri önlemek için fizik tedavi içerebilir. Etkilenen bazı bebeklerin beslenme güçlüğüne yardımcı olmak için bir gastrik tüpe ihtiyacı olabilir. Ayrıca diğer semptomatik ve destekleyici tedaviler de gerekli olabilir.