Bibliyometri , kitapları, makaleleri ve diğer yayınları analiz etmek için istatistiksel yöntemlerin kullanılmasıdır.
Bibliyometrik yöntemler kütüphane ve bilgi bilimi alanında sıklıkla kullanılmaktadır.
Bilimsel yayınların analizi ile ilgilenen bibliyometri alt alanına scientometrics denir . Atıf analizi , alıntı grafiğinin oluşturulmasına dayanan yaygın olarak kullanılan bir bibliyometrik yöntemdir, dokümanlar arasındaki alıntıların bir ağ veya grafik temsilidir.
Birçok araştırma alanı, alanlarının etkisini, bir grup araştırmacının etkisini, belirli bir makalenin etkisini araştırmak veya belirli bir araştırma alanındaki özellikle etkili makaleleri tanımlamak için bibliyometrik yöntemleri kullanır.
Bibliyometri aynı zamanda tanımlayıcı dilbilim , terimlerin geliştirilmesi ve okuyucu kullanımının değerlendirilmesi gibi çok çeşitli başka uygulamalara da sahiptir.
Araştırmacıların farklı nedenlerle bibliyometrik araştırmalara yöneldiği bilinmektedir.
Bibliyometrik araştırmalarla bir yandan herhangi bir konudaki en verimli araştırmacılar belirlenirken, diğer yandan da bunlar arasındaki etkileşimin boyutları gözler önüne serilebilmektedir. Bibliyometrik araştırmalar, benzer bir yaklaşımla çeşitli konularda ülkeler arasında, kurumlar arasında ya da ekoller arasında karşılaştırmalar yapılmasına da olanak sağlamaktadır.
Koehler, Bibliyometri ile uğraşan kişilerin en azından dört gruba ayrılabileceğini belirtmekte ve bu grupları;
- Atıf analizi üzerine çalışanlar,
- Ortak atıf (co-citation) analizi üzerine odaklananlar,
- Kişilerin, kurumların ya da ülkelerin verimliliği ile ilgilenenler,
- Kitap, makale, patent gibi bilgi ürünleri ile ilişkili çalışmalar yapanlar diye göstermektedir.
Bibliyometrik çalışmalar bilimsel yayınların etkinliği konusunda bilgi sahibi olunmasını sağlamaktadır. Bu çalışmaların çoğunlukla bibliyometri alanında özel bir yeri olan Scientometrics adlı dergide yayımlandığı gözlenmektedir (derginin ilk yayın yılı 1978).
Scientometrics‘in yanı sıra, ilk sayısını 2007 yılında yayımlamış olan Journal of Informetrics adlı dergi de bibliyometri ile ilgilenen kişilerin sıklıkla başvurduğu bir diğer süreli yayındır. Alanla ilgili diğer dergiler sadece elektronik ortamda yayımlanmakta olan International Journal of Scientometrics, Informetrics and Bibliometrics ve yılda beş sayı çıkaran Research Evaluation’dır.
Bibliyometri yazısıyla birlikte https://www.ekaynaklar.com/category/egitim-dosyalari/ adresinden diğer yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Kaynaklar