Monitör veya alternatif olarak isimlendirdiğimiz görüntü ekranı, bilgisayar ve bunun gibi cihazlardan görüntü aktarmanıza yardımcı olan dijital görüntü cihazlarıdır. Monitörler farklı bağlantı kablolarıyla bilgisayarınızın üzerinde yer alan ekran girişlerine bağlanır ve ayrıca bir güç kablosuyla ekrana elektrik verilir. Bilgisayarın ekran bileşeniyle üzerinden gönderilen sinyaller oluşturularak görüntü şeklinde kullanıcıya yansıtılır.
|Yıl||Etkinlik|
|1964||Uniscope 300 makinesinde dahili bir CRT ekran vardı. Gerçek bir bilgisayar monitörü olmasa da, CRT monitör teknolojisinin öncüsü oldu.|
|1965||Dokunmatik ekran teknolojisi 1965 yılında EA Johnson tarafından icat edildi.|
|1973||1 Mart 1973 yılında piyasaya sürülen Xerox Alto bilgisayarı, ilk bilgisayar monitörünü içeriyordu. Monitör CRT teknolojisini kullandı ve monokrom bir ekrana sahipti.|
|1975||İlk dirençli dokunmatik ekran 1975 yılında George Samuel Hurst tarafından geliştiridi. Ancak 1982 yılına kadar üretilip kullanılamadı.|
|1976||Apple I ve Sol-20 bilgisayarlar, yerleşik bir video çıkış bağlantı noktasına sahip ilk bilgisayarlardı.|
|1977||LED ekran teknolojisi 1977 yılında James P. Mitchell tarafından geliştirildi, ancak LED monitörler yaklaşık 30 yıl sonrasına kadar tüketici pazarından satın alınamadı.|
|1977||Apple II, Haziran 1977'de piyasaya sürüldü, CRT monitörde renkli gösterime izin verildi.|
|1987||İlk VGA monitör, IBM 8513, 1987 yılında IBM tarafından piyasaya sürüldü.|
|1989||Bilgisayar ekranları için SVGA standardı, 1989 yılında VESA tarafından resmen tanımlandı.|
|1980'lerin Sonlarında||1980'lerin sonunda, renkli CRT monitörler 1024 x 768 çözünürlükte görüntü alabiliyordu.|
|1990'ların Ortalarında||Masaüstü bilgisayarlar için ilk LCD monitörlerden biri Eizo L66 idi, 1990'ların ortalarında Eizo Nanao Technologies tarafından üretildi ve piyasaya sürüldü.|
|1997||Apple, IBM ve Viewsonic CRT monitörlere kıyasla karşılaştırılabilir veya daha iyi kalite ve çözünürlük sunan renkli LCD monitörler geliştirmeye başlandı.|
|1998||Apple Studio Display, en uygun fiyatlı cihazlardan biriydi, masaüstü bilgisayarlar için renkli LCD monitörler, Apple tarafından 1998 yılında üretildi.|
|2003||LCD monitörler, CRT monitörlerini 2003 yılında ilk kez sattı. LCD monitörler, sürekli olarak CRT monitörlerden daha fazla satıyor ve bu da en popüler bilgisayar monitörü türü haline geliyordu.|
|2006||İlk arayüzsüz, dokunmatik tabanlı bilgisayar monitörü 2006 yılında Jeff Han tarafından TED'de tanıtıldı.|
|2009||NEC, masaüstü bilgisayarlar için LED monitör üreten ilk şirketlerden biriydi. İlk LED monitörleri MultiSync EA222WMe 2009'un sonlarında piyasaya sürüldü.|
|2010||AMD ve Intel, birkaç bilgisayar monitörü üreticisiyle birlikte, Aralık 2010'dan itibaren VGA desteğini aşamalı olarak kaldırdıklarını açıkladı.|
|2017||Dokunmatik ekranlı LCD monitörler 2017'de ortalama tüketici için daha ucuz, daha uygun fiyatlı olmaya başladı. 20 ile 22 inç dokunmatik ekranlı monitörlerin fiyatları 500 doların altına düştü.|
Monitörler yapılarına göre CRT ( Cathode Ray Tube ), LCD ( Liquid-Crystal Display ), LED ( Light Emmiting Diode ), Plazma Monitörler olmak üzere 4'de ayrılırlar. Bilgisayar monitörlerinde genelde CRT ve LCD kullanılırken, LED ve Plazma daha çok televizyon ekranlarında kullanılmaktadırlar. Ancak özellikle yeni üretilen Laptop modellerinde LED ekran kullanılmaktadır.
En boy oranı ekranın genişlikle yükseklik arasındaki orandır. Yükseklikteki her H piksel için genişlikteki W piksel olarak yorumlanan W:H biçiminde not edilmiştir.
Yeni bir bilgisayar veye televizyon alırken "En Boy Oranı" adlandırdığımız teknik özelliklere uyarsız. Bu aslında sadece ekranın genişlikle yükseklik arasındaki orantıdır. İlk sayı son sayıya kıyasla yüksek olursa eran o kadar yksek olur.
Günümüzde çoğu monitör ve televiyonlar, 16:9 en boy oranına sahiptir ve UltraWide olarak adlandırdığımız 21:9 oranına sahip olan çok sayıda oyuncu monitörü görüyoruz. 32:9 en boy oranına sahip bir kaç monitörlere de rastlayabiliriz. Diğer az yada çok popüler olan en boy oranları 4:3 ve 16:10 olsada, bu en boy oranlarına sahip yeni monitörler bulmak zor olsada kullanımı oldukça yaygındır.
Monütörler çoğunlukla yanlış kullanıma kurban giderler. Üzerlerine bir şeyler dökülür, bazı nesnelere çarpılır ve insanların kullanımına açılmış herhangi bir aygıtla başa çıkılması gereken tüm kötü etkilere maruz kalırlar. Ayrıca monütörünüz bir CRT ise, vakum tüpü sonunda tükenir. Aşağıda bazı yaygın monitör sorunları ve bunlar hakkında yapılabilecekler açıklanmıştır. Ancak ilk önce geçmişteki monitörlerin ( CRT Monitörler ) sorunları bir gözden geçirelim ve sorunları nasıl çözümlenirdi onları bir gözlemleyelim.
CRT monitörler tüp içindeki elektron tabancaları hizalarını kaybederse, bulanık ya da flu hale gelebilir. Yetkili servise yapacağınız ziyaret bunu çözebilir.
Monitörünüz birden bire kırmızı, yeşil yada mavi renkleri göstermemeye başlarsa büyük olasılıkla video kablosu ekran kartından kayıyordur ve hemen yerine oturulması gerekir. Eğer bu işe yaramazsa, monitörünüzü tamire götürmeniz gerekir.
Kayıp pikseller bir CRT yada LCD ekran monitörlerde başınıza gelebilir. LCD ekran monitör için bu sorunla ilgili aşağıdaki LCD Monitörlerin Sorunlarını Giderme bölümüne bakabilirsiniz. Eğer bir CRT ekran monitörde olursa, video RAM sorununuz var demektir. Çoğu ekran kartlarında değiştirilebilir RAM yoktur. Bu yeni bir ekran kartı almanız anlamına gelmektedir.
Tüm modellerde parlaklık ayarı bulunur. Eğer ekranınız Karanlık gözüküyorsa, önce parlaklık ayarını artırın. Eğer parlaklık ayarı sonuna geldise ve ekran hala karanlıksa bir sorununuz var demektir. Bir CRT'deki karanlık ekran sorunu, elektron tabancalarının eskidiği ve monitörün değitirilmesi gerektiği anlamına gelir.
Ekranda görüntü yoksa bir numaralı nedeni monitörün ekran kartından sökülmüş olması yada açılmamış olmasıdır. Bu yüzden fişini takın ve açın!.. Ayrıca, parlaklık ayarını kontol edin ve açık olduğunan emin olun. Hala görüntü yoksa, bir başka monitör deneyin. Diğer monitör çalışıyorsa, kendinizinkini tamire götürün. Yine de onarım, ücretinin yeni bir monitörün fiyatından daha fazla olacağını duyduğunuzda şaşırmayın.
Eğer bir LCD'de olursa, bununla yaşamaya alışın. Tüm LCD'lerde bir miktar kayıp piksel bulunur.
Bir LCD'de karanlık ekran sorunu varsa, arka ışığın eskidiği anlamına gelir ve çoğu durumda şaşırtıcı derecede ucuz bir onarımla giderilebilir.
Yeni olan bir DVI bağlantılı bir ekran kartına bir DVI bağlantılı LCD monitör bağladığınızda ve PC'yi açtığınızda, ekranın renkli çizgilerden oluşan bir karmaşayla dolu olduğunu görürseniz yanlış bir kablo / konnektör kombinasyonu olabilmektedir. Monitörü güç kaplosuna taktığınızda hiç bir şey görünmezse önce ekran kartı bağlantı kablonuzu kontrol ediniz.
Kutudan çıkardığınızda monitörün ekranında, beyaz yada siyah lekeler görebilirsiniz. Monitörü geri götürüp yeni bir monitör denmekten başka bir şey yoktur. Aynı marka ve modele sahip iki monitörde farklı beyaz yada siyah lekeler olabilir. Bu bir üretim sorunudur.
LCD monitörler CRT'ler kadar çabuk tazelemezler ve bu yüzden, kullanıcılar çoğunlukla kalıcı görüntüden ( ghosting ) şikayet ederler. Hareketli oyunlar yada DVD oynatımı sırasında, bir karakter çok hızlı hareket ederse, LDC'deki transistorların tazelenmesi buna yetişemez ve ekrana biraz hareket bunalıklaşmsı olur. Bu fenomen, yavaş piksel yanıt zamanı olarak bilinir ve bunu düzeltmek için hiçbir şey yapamazsınız.
Uzun kablolar, uzatıcılar ve ayırıcılar da kalıcı görüntüye ve ekrandaki diğer gecikme ve kalıntılara neden olabilir. Hangi uzunluk fazladır? Bu kablonun modeline bağlıdır. Eğer kaliteli olarak bilinen bir LCD monitör aşırı düzeyde kalıcı görüntü sorunları yaşıyorsa, önce kabloyu kontrol edin ve gerekiyorsa değiştirin yada ayarlayın.