İsyan, aynı ortamda bulunan bir küme kişinin (çoğu kez askeri personel yahut gemi mürettebatı, çıplak olsa de) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle emeklenen kezç. Geçmişte biraşırı ülke, ayaklanmayı idam cezası üzere dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[referans belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a geçmek isteyen İskender, cenklardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile hakkındalaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbmeyveü bile yakada bıraktı.
Içtimai sorunların neden başüstüneğu isyanlara en filinta örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.