Roberto Bolaño'ya göre iyi öykü yazmanın yolları
15 Kasım 2021 - 12:04
1. Öyküleri asla birer birer yazma. Bunu yapan kişi kendini son nefesini verdiği güne dek aynı öyküyle cebelleşirken bulabilir.
2. En iyisi öyküleri üçer üçer ya da beşer beşer yazmaktır. Eğer enerjine güveniyorsan dokuzar dokuzar ya da on beşer on beşer yaz.
3. Dikkat et: Onları ikişer ikişer yazmanın cazibesi birer birer yazmaya kalkışmak kadar tehlikelidir, zira içinde ikiz aynaların aynı kirli ve inatçı oyununu barındırır.
4. Quiraga’yi, Felisberto Hernandéz’i, Borges’i okumak gerekir. Rulfo’yu, Monterroso’yu, García Márquez’i okumak gerekir. Bu yapıtlara biraz saygısı olan bir öykü yazarı Cela’yi ya da Umbral’i asla okumayacaktır. Onların yerine Cortázar’i ya da Bioy Casares’i elbette ki okuyacaktır, ama Cela ve Umbral’i asla.
5. Tam olarak anlaşılmamış olabilir diye tekrar söylüyorum: Cela ve Umbral’in yanından bile geçmeyecektir.
6. Bir öykü yazarı yürekli olmalıdır, kabul etmesi hüzün verici ama gerçek bu.
7. Öykü yazarlarının Petrus Borel’i okumuş olmakla övünmeleri sık rastlanan bir durumdur. Ama gerçek şu ki, birçok öykü yazarı Petrus Borel’i taklit etmeye çalışmaktadır. Büyük hata: Aslında Petrus Borel’in giyim tarzını taklit etmeleri gerekirdi! Doğrusu Petrus Borel hakkında neredeyse hiçbir şey bilmezler. Tıpkı Gautier ya da Nerval hakkında bir şey bilmedikleri gibi.
8. Gelin bir anlaşma yapalım: Petrus Borel’i okuyun, Petrus Borel gibi giyinin, ama aynı zamanda da Marcel Schwob’u, özellikle de Marcel Schwob’u okuyun ve sonra Alfonso Reyes’e, ondan da Borges’e geçin.
9. Hiç kuşku yok ki Edgar Allan Poe’da hepimizi doyuracak kadar malzeme vardır.
10. Dokuzuncu madde üzerinde duşunun. İnsan dokuzuncu madde üzerinde düşünmeli; eğer mümkünse, diz çökerek.
11. Hararetle tavsiye edilecek kitaplar ve yazarlar: Longinus’un Yüce Üzerine‘si; biyografisi Lord Brooke tarafından kaleme alınan talihsiz ve yürekli Philip Sidney’in soneleri; Edgar Lee Masters’ın Spoon RiverAntolojisi; Enrique Vila-Matas’in Örnek İntiharlar‘ı.
12. Bu kitapları okuyun, ayrıca Çehov ve Raymond Carver’ı da okuyun; ikisinden biri bu yüzyılın çıkardığı en iyi öykü yazarıdır.
Kaynak: koltukname.com | İspanyolcadan çeviren: Süleyman Doğru
ROBERTO BOLAÑO, 1953’te Şili’de doğdu. Çocukluğunu Şili’de, ilkgençliğini Meksika’da geçiren Roberto Bolaño yirmili yaşlarda Avrupa’ya giderek Katalonya’ya yerleşti. Geçimini bekçilik, mevsimlik işçilik, bulaşıkçılık gibi işlerden sağlarken bir yandan da şiirler ve romanlar kaleme aldı. İlk çocuğunun dünyaya gelmesinin ardından gelirini artırmak amacıyla düzyazıya ağırlık vermeye başladı. Vahşi Hafiyeler (1998) romanıyla Rómulo Gallegos ve Herralde ödülleri başta olmak üzere birçok ödül kazanmasıyla Latin Amerika edebiyatının Boom kuşağından beri en önemli romancısı olarak gösterildi, eserleri birçok dile çevrildi. 2003’te 50 yaşında Barcelona’da öldü.
Kaynak: Can Yayınları internet sayfası