Bu arada Sakharov'un, ABD'nin yıkıcı nükleer silah yarışından kurtulmasına izin verecek stratejik sınırlama planını geliştirdiği daha az bilinmiyor. VM SSCB’nin varlığının sonunda, ÇSGB Merkez Komitesinin Uluslararası Daire Başkanı olan Falin, “A.D. Sakharov, Sovyetler Birliği'nin bir silahlanma yarışı için yıkılması için Washington stratejisine hizmet etmemeyi önerdi. 100 megatonlarının her birini ABD'nin Atlantik ve Pasifik kıyıları boyunca nükleer suçlamalarla yerleştirmeyi savundu. Ve bize veya arkadaşlarımıza karşı saldırganlık ile, düğmelere basın "...
1. Fizik ve politika
Ancak, yine de Sakharov da SSCB'deki muhalif hareketin manevi babası olan bir politikacı olan halka açık bir şahsiyettir. Perestroyka sırasında oldukça mantıklı olan, ortaya çıkan liberal hareketin liderlerinden biri "demokratik" oldu.
Akademisyenin “siyasallaşması” birçok açıdan bilimsel faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Sovyet nükleer kalkanının yaratıcılarından biri olan Sakharov, yeni olanın yıkıcı gücünün farkındaydı. оружияİkinci Dünya Savaşı'nın tükenmesinden ortaya çıkıyor.
Aslında, Sovyet liderliğiyle (NS Khrushchev'in altında bile) ilk uyuşmazlıkları nükleer silahların test edilmesiyle ilgiliydi - 1961'te, akademisyen, kategorik olarak New Earth altındaki termonükleer bombanın patlamasına karşı çıktı.
Sakharov kendi sorumluluğunu hissetti; tıpkı bir şekilde ya da başka bir şekilde, “barışçıl olmayan” bir atomun yaratılmasına ellerini koyan diğer birçok bilim insanı gibi. Bu yüzden, Niels Bohr Temmuz 1944’te, ABD Başkanı F. Roosevelt’i nükleer silahların kullanımından tamamen ve tekellerden vazgeçmeye çağıran çağrıda bulundu. Ayrıca, en katı uluslararası kontrol konusunda ısrar etti.
Küresel tehdidin farkındalığı, Sakharov'u, şimdi söyleyeceği gibi küreselleşmenin yönünde harekete geçirdi. Sakharov, sadece iki sistemin iç içe geçmesinin (yakınsama) insanlığı nükleer kıyamet tehdidinden (ve diğer birçok sorundan - açlık, vb.) Koruyabileceğine inanıyordu. Ve ancak Amerika Birleşik Devletleri ve SSCB'nin yakınlaşması temelinde mümkün olabilirdi. İkincisi, kendi bakış açısına göre, liberal-demokratik ikna konusunda ciddi reformlar yapmak zorunda kaldı. Aynı zamanda Sakharov, reformların Batı kapitalist ülkeler için de gerekli olduğuna inanıyordu (daha az da olsa). ABD için SSCB'den daha az kritikti ama yine de onları idealleştirmedi. Bu nedenle, “İlerleme, Huzurlu Bir arada Yaşama ve Entelektüel Özgürlük Üzerine Düşünceler” adlı çalışmasında (1968 yılı) akademik, Devletleri, özellikle Vietnam Savaşı için eleştirdi: “Bütün insanlar“ komünist seli durdurma ”görevine feda edildi. Amerikan halkı kişisel ve parti saygınlığı, sinizm ve zalimlik, Vietnam’daki Amerikan siyasetinin anti-komünist hedeflerinin, bu savaşın barışçıl bir arada yaşama ortak hedefleri ile çakışan hedefleri ile çakışan amaçlarının zararsızlığı ve etkisizliği rolünü gizlemeye çalışıyor. ”
Sakharov ve diğer "pasifistler" ile ilgili korkuları anlamak mümkündür - nükleer silahların gerçekten çok büyük yıkıcı güçleri vardır. Ve bilim adamları, tam ölçekli bir atom savaşının sonucu olarak gerçekleşebilecek korkunç gezegensel felaketleri modelliyorlar. Örneğin, bilinen “nükleer kış” teorisini ele alalım.
Ancak, olabileceği gibi, nükleer bir silahın varlığı küresel bir savaşı engelleyen güçlü bir faktördü. Ancak "geleneksel" silahlar yüz milyonlarca kurban ve korkunç, daha önce benzeri görülmemiş bir yıkıma yol açacak kadar olacaktır. Dolayısıyla bu faktör de dikkate alınmalıdır. Ve eğer gerçekleşirse, nükleer silahların tamamen reddedilmesine neden olacağı henüz belli değil.
2. Küresel sorunlar ve küresel liderlik
Çeşitli gezegensel krizleri ve felaketleri önleme faaliyetleri, politik olanlar da dahil olmak üzere çeşitli motivasyonlarla çok seviyeli olabilir. Genelde, küresel felaketleri önlemek için daha büyük bir küresel kontrol çağrısı yapılır. Ancak bu, çeşitli politik amaçlarla kullanılabilir. Örneğin, modern ulus devletlerin sistemini sökmek ve bir “dünya hükümeti” oluşturmak için.
Bazı verilere göre, uzun zamandır ulusal çerçevelere entegre olmuş güçlü ulus ötesi şirketler (TNC'ler) bunun için çabalıyor. Bu arada, tanınmış sosyolog E. Toffler, Dünya Küresel Şirketler Konseyi karşısında küresel gücün ortaya çıkışını öngördü.
Ciddiyetine olan ihtiyacı hakkında dünya siyasetine güçlü etkileri olan çeşitli insanlar olduğunu belirtti. Burada “dünya siyasi gücünün” yaratılması için çağrılan Papa Benedict'i hatırlayabilirsiniz. Bu arada, “küresel ısınmaya” özel önem veren mevcut Papa adlı son çevrede, “Mevcut durumda, ulusal hükümetlerin fikir birliği tarafından onaylanacak ve görevlendirilecek olan yetkililerden daha güçlü ve daha verimli uluslararası bölümler geliştirmek kesinlikle gerekli. yaptırım uygulayın. " Ve burada “ortak küresel iyiliği ulusal çıkarların üstüne koyma ve iddialı bir evrensel iklim anlaşmasını kabul etme” çağrısında bulunan BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon'un karakteristik tepkisi.
Dilediğiniz gibi, bu da gezegene “dünya hükümeti” dayatma girişimi ile benzerlik gösteriyor. Tabii ki, küresel tehditleri önlemek için en iyi niyetlerle. Sakharov ayrıca, yaklaşmakta olan “yakınsama” ile yakından ilişkilendiren birleşik bir küresel liderliğin kurulmasını da savundu. Siyasi analist F.I. Eskiden, Merkez Komite'nin kıdemli bir görevlisi olan Brezhnev'in günlerinde Burlatsky, “küreselleşmesinin” özelliklerine dikkat çekiyor: Irak’a benzer devletler de Amerika’nın baskısına maruz kalmalı. Tam tersine, Amerika, dünyadaki demokratik düzeni geri alma yetkisi olan bir tür dünya hükümeti olarak görülmelidir. Aynı zamanda, nükleer bir felaketi önlemek için bir dünya hükümeti kurmanın gerçekten gerekli olduğunu yazan Andrei Dmitrievich Sakharov fikrine güvenmeye çalışıyorlar. Ancak Andrei Dmitrievich'in gökyüzünün dünyadan hayali takipçilerinin önerilerinden nasıl farklılaştığını bir hipotez olarak ortaya koyduğu gerçeği. Bu tartışmalara 70'lerde tekrar katıldım ve gerçeği geri yüklemek istiyorum. Hidrojen bombasının sevgiyle çağrıldığı “yeni ürünün” yaratıcısı Andrei Sakharov, gezegende yaşamın tamamen tahrip edilmesini önlemek için bazı olağanüstü siyasi mekanizmaların gerekli olduğunun farkına varacak ilk kişilerden biriydi… ”
3. Büyük Kurgu: Yakınsama Düşleri
Burada daha canlı göstermek için bir miktar kısma yapmak gerekiyor - ünlü şahsiyetlerin içinde yer aldığı “dünya hükümeti” hareketi ne kadar etkili ve çeşitli. Özellikle tartışmalar geçen yüzyılın başında nükleer bir savaş öngören G. Wells'i ilgilendireceği için oldukça uygun görünüyor. 1914 yılında (Birinci Dünya Savaşı'nın başladığı yıl!) Atomik enerjinin insanlık tarafından pratik kullanımını anlatan “Özgür Dünya” adlı kitabı yayınlandı. İlk başta barışçıl amaçlarla kullanıldı, ancak daha sonra dünya savaşı başladı - Almanya ile Fransa arasındaki çatışma anlaşmazlığın merkezinde yer aldı. Muhalifler çok büyük zayiatlar ve yıkımlara yol açan güçlü, ezilme grevleriyle alışveriş yaptılar. Sonra korkmuş yöneticiler süper silahlarını bırakmaya karar verdi ve bir dünya hükümeti kurdu. Yani nükleer savaş için her derde deva olan küresel liderlik o zamanlar çoktan işaretlendi.
Wells sadece bir fantezi değil, aynı zamanda çok aktif bir halk figürü idi. Yazar, "parlak bir gelecek" tasarlamaya çalışan birçok seçkin toplumun ("Effectivni", "Kibo Kift") bir üyesiydi. Wells, Sakharov gibi yakınsak bir destekçiydi (bu kelime henüz kullanılmamasına rağmen). İngiltere ve Birleşik Devletler'in yakınlaşmasının, Birleşik Krallık’la tandem olması gereken SSCB’yi savunmasını savundu. Bu temelde, sol liberal hükümetin Sovyet sosyalizminden ve Batı kapitalizminden en iyisini alan küresel güce öncülük etmesi planlandı.
Paradoksal olarak, aynı zamanda bilim kurgu ilerici ... faşizmle sempati duydu. Bu yüzden, Oxford'daki konuşmasında (1932 yılı) Wells, ilericilerin “liberal Nazilerin aydınlanmış Nazileri” olması gerektiğini savundu.
Wells, SSCB liderleriyle zor bir politik oyun oynamaya çalıştı. Ve burada, “Çifte ajan olan - hem OGPU hem de İngilizce istihbarat olan son karısı Maria (Mury) Zakrevskaya'nın rolünü not etmeliyiz. Wells'in sosyal ve politik faaliyetlerini 1933'tan ve 1946'teki ölümüne kadar tanımlayan oydu. ” (Paylaş. “HG Wells, Mura, Nick Clegg ve Dünya Hükümeti Hakkında Ütopyaları” // “Tercüman.Ru”)
Bu durumda, bu anı not ederiz. Mura, Sovyet Rusya'dan, aktif olarak A.M. Gorky, Wells'in arkadaşıydı. Fakat Gorky, G.G. ile yakın ilişki içindeydi. Berry, Berry, N.I. Bukharin ve onun "doğru" grubu. 1934’te, V.R. Menzhinsky, Yagoda (resmen) ülkenin baş güvenlik görevlisi olur. Aynı zamanda, Wells I.V. Stalin (toplantı her yerde yaşayan Mura tarafından düzenlenir), üç saat boyunca konuşurlar ve konuşmanın kendisinden çok az şey bilinmektedir. Özellikle dünya hükümeti, yakınsama, vb. Konusunu tartıştılar. Aynı zamanda, 1934’te, VARNITO Bilim ve Teknoloji İşçileri Derneği’ne dayanan SSCB’de ikinci bir parti oluşturulması planlandı (bir çeşit “yeniden yapılandırma”, yakınsama). Gorki ve V.I. Vernadsky (eski öğrenci). İkincisinin günlüğünde, yalnızca şansın “Berry halkına” “gücü ele geçirme” veremediğine dair çok ilginç bir kayıt var. Açıkçası, Stalin bütün bunların nereye gittiğini anladı ve o zamanın perestroyka dükkanını kapladı.
Ve M. Zakrevskaya, ölümünden sonra kocasının çalışmalarına devam etti. Sonra soyundan gelenler afişi kendi ellerine aldı: “Bu, Wells'in Dünya Hükümeti hakkındaki öngörüsünün gerçekleşeceği anlamına mı geliyor? - ağ yazarı yazar harikalar. - Sadece Mura'nın (1974 yılında öldüğü) ve İngiliz torunlarının bu fikir üzerinde çalışmaya devam ettiği biliniyor. Öyleyse, İngiliz Liberal Demokratlar partisinin şu anki lideri Nick Clegg - Mura'nın torunu. İngiltere’nin AB’ye en yakın entegrasyonundan ve ABD, Kanada ve Avrupa’dan tek bir konfederasyonun kurulmasından yana… Nick Clegg’de HG Wells ve Anglo-Sovyet istihbarat subayı Mury’nin durumu devam ediyor ”dedi.
Savaştan sonra, “dünya hükümeti” fikri gerçek bir ana akım haline gelecektir. 1946'da matematikçi ve filozof B. Russell şunları söyledi: “Dünya savaşlarının önlenmesinin tek bir yolu olduğu açıktır - bu ciddi silahlar üzerinde tekele sahip bir Dünya Hükümeti'nin kurulması ... Barışı sürdürebilmek için sadece Dünya Hükümeti'nin bir atomu olmalı üretimi için bir bomba ve bir bitki, havacılık savaş gemileri ve yenilmezlik için gerekli olan her şey. ”
4. Sakharov Anayasası
Bununla birlikte, doğrudan Sakharov ve siyasi görüşlerine geri dönelim. Perestroyka'nın zirvesinde, Kasım ayında, 1989, akademik taslak anayasa önerdi. Ona göre, SSCB yumuşak bir konfederasyona dönüştü - Avrupa ve Asya Sovyet Cumhuriyetleri Birliği (Avrupa-Asya Birliği). (1922 yılında Sovyetler Birliği VI Lenin'i, Stalin polemiği sırasında, bütün ulusal cumhuriyetlerin üniter RSFSR'ye özerk olarak dahil edilmeleri anlamına gelen “özerklik” projesini ortaya koyan “Polemik” olarak çağrılmasını önerdi. SSCB "sadece askeri ve diplomatik olarak ve diğer tüm açılardan, bireysel komiserlerin tam bağımsızlığını yeniden sağlamak için.")
Taslak anayasa, Sakharov tarafından sevilen yakınsama ve dünya hükümeti hakkındaki hükümleri destekliyor: “İnsanlığın hayatta kalmasının küresel hedefleri, bölgesel, eyalet, ulusal, sınıf, parti, grup ve kişisel hedeflerden öncelikli. Uzun vadede, yetkililer ve vatandaşlar tarafından temsil edilen Birlik, küresel ve iç sorunların tek temel çözümü olarak sosyalist ve kapitalist sistemlerin karşılıklı çoğulcu yakınlaşması (yakınsama) için çaba göstermektedir. Gelecekte politik yakınsama ifadesi bir Dünya Hükümeti'nin oluşturulması olmalı. ”
Açıkçası, yakınsama arzusu Sakharov'un Amerikan tasarımlarına eşit olmasını sağladı. Ve Avrupa-Asya Birliği onlar tarafından bir tür “Avrasya Birleşik Devletleri” olarak kabul edildi.
Yalnızca ABD, bölge ilkesine göre sıralanırsa Sakharov, etnik ilkenin önceliğini savunuyordu. Ona göre, SSCB'nin tüm ulusal-toprak oluşumları eşit konular olacaktı: “Başlangıçta, Birlik ve Özerk Cumhuriyetler, Sovyet Cumhuriyetleri Avrupa ve Asya Birliği'nin yapısal bileşenleridir. Eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Ulusal Özerk Bölgeleri ve Ulusal Bölgeleri. Eski RSFSR, Rusya Cumhuriyeti'ni ve bir dizi başka cumhuriyeti oluşturur. ”
Ve bu yeni Rus cumhuriyeti için kesin bir istisna vardı: “Rusya dört ekonomik bölgeye ayrılmıştır - Avrupa Rusya, Urallar, Batı Sibirya ve Doğu Sibirya. Her ekonomik bölge, tam bir ekonomik bağımsızlığın yanı sıra, Özel Protokol'e uygun olarak birçok başka fonksiyonda da bağımsızlığa sahiptir. ”
Bu arada, Yu.V. ortamında geliştirilmekte olan proje. Andropov. Demek asistanı A.I. Volsky şöyle hatırlıyor: “Genel Sekreter beni aradı. Ülkenin ulusal bölünmesi ile sona erelim. Sovyetler Birliği’ndeki devletlerin nüfus büyüklüğü, üretim uygunluğu ve biçimlendirici ulusun tükenmesi temelinde örgütlenmesi konusunda kaygılarınızı belirtin. SSCB'nin yeni haritasını çiz. Corpely gündüz ve gece. Üç seçenek çizin. Kırk bir devlet döndük. " Daha sonra Genel Sekreter, ulusal sınırlar boyunca bölünmenin dünya ülkelerinin hiçbirinin özelliği olmadığını belirtti. Ve ilk başta SSCB'nin 15-16'in ekonomik bölgelerine bölünmesini “modelleme” görevini üstlendi. Gelecekte, "devlet" sayısı arttı. Ancak, Andropov ciddi şekilde hastaydı ve proje hiçbir zaman harekete geçmedi.
5. Sakharov Yeltsin'e karşı mı?
Sakharov, EAU içindeki “emperyal faktör” ü azami derecede zayıflatmak istedi. “Biz,” dedi. 1989’teki Halk Vekilleri Kongresi’nde bir akademisyen, “Stalinizm’den, emperyal düşüncenin damgasını taşıyan ve emperyal politikayı taşıyan ve ele geçiren bir ulusal anayasal yapı olan miras kaldı. Bu mirasın kurbanı, küçük sendika cumhuriyetleri ve küçük ulusal oluşumlar ... Onlarca yıldır ulusal baskıya maruz kaldılar. Ancak Rus halkı da dahil olmak üzere büyük uluslar, omuzlarında emperyalist emellerin ana yükünü ve maceracılık ve dogmatizmin dış ve iç politikadaki sonuçlarını getirdiği bu mirasa dayandı. ”
Ancak gelecek, “emperyal yükten” kurtuluşun eski SSCB halklarına sert bir şekilde çarptığını gösterecek.
Doğru, bu gelecek zaten Yeltsin kadroları tarafından belirlendi ve onu hafifletmek için Yeltsin, Sakharov’un özel semptomlarından hoşlanmadı. FI Burlatsky, Sakharov'un B.N.'ye olan temkinli tutumunu vurguluyor. Yeltsin: “Gelecekteki demokratik otorite tarafından grubun tek liderliğine itiraz eden oydu ... 1989'un sonunda, SSCB Silahlı Kuvvetleri toplantısının salonunun yanındaki salondaydı, ICG toplantısı yapıldı - yüksek sesle, neredeyse hissiz bir toplantı. Grubun üyeleri, kurucu baba Sakharov'a Gorbaçov’un politikalarına karşı genel bir siyasi grev başlatma önerisi için saldırdı. Sakharov, Panov, Ryzhov ve Yeltsin başkanlıkta oturuyorlardı. Ben kelimeyi sordum. Hemen verildi. “Bir muhalefet yaratmak istiyorsun” dedim, “ama hangisi?” Ve hangi platformda, hangi amaçların uğruna? 20. yüzyılın büyük liberalini, Sakharov ve CPSU Merkez Komitesi Yeltsin üyesini birleştirmenin nasıl mümkün olduğunu anlamıyorum. Gürültü korkunç yükseldi. Ama mesele bu değil. Andrei Dmitrievich, arkadaşlarının eleştirisini almadı ve kısa sürede öldü. ”
Elbette Sakharov, Yeltsin gibi eski aparat kurtlarla zorlukla rekabet edebildi. Ancak, başarısı durumunda bile, iyi bir şey olamazdı. Sendika, gerçekten birleşmiş bir şey olarak var olmaktan çıkacaktı ve onun yerine, amorf bir holdingli 40-50 zayıf oluşumlar ortaya çıktı. Özerkliğini yitiren Rusya Federasyonu çökecekti. Evet, ve alan (kenar) aynı zamanda fiili "bağımsız" hale gelirdi ...
Diğer yandan Yeltsin, Rusya Federasyonu'ndaki santrifüj işlemlerini bir şekilde kısıtlamak zorunda kaldı. Aksi takdirde, 1990'te kazandığı gerçek gücü kaybederdi. Sadece böyle oldu, çıkarları nesnel olarak Rusya'nın çıkarlarıyla çakıştı.
Ve cumhuriyetlere çok dağıttığı halde, süreci mantıklı bir sonuna getirmedi.
Siyasi faaliyet A.D. Sakharov, görüşleri kriz döneminin ve SSCB'nin çöküşünün meraklı bir olgusudur. Birliği, yeni, son derece merkezi olmayan bir biçimde korumak için sol-liberal özlemleri somutlaştırıyor gibiydi, sistemini batı kapitalistine mümkün olduğunca yaklaştırıyordu.