Doğum Sonrası Depresyon Nedir ?
Bir bebeğin doğumu, heyecan ve sevinçten, korku ve endişeye kadar güçlü duyguların bir birleşimini tetikleyebilir. Ancak bu durum daha şiddetli ve daha uzun süreli yaşanırsa bu durum doğum sonrası depresyon olarak adlandırılır.
Çoğu yeni anneler doğumdan sonra duygusal dalgalanma yaşarlar. Genellikle duygudurum dalgalanmaları, ağlama, anksiyete ve uyuma güçlüğü içerir. Bu dalgalanmalar tipik olarak doğumdan sonraki ilk iki ila üç gün içinde başlar ve iki haftaya kadar sürebilir.
Ancak bazı yeni anneler, doğum sonrası depresyon olarak bilinen daha şiddetli, uzun süreli bir depresyon halini yaşarlar. Nadiren doğum sonrası psikoz olarak adlandırılan aşırı bir duygudurum bozukluğu da doğumdan sonra gelişebilir.
Doğum Sonrası Depresyon bir karakter bozukluğu veya bir zayıflık değildir. Bazen sadece doğurmanın bir yan etkisidir. Doğum sonrası depresyon varsa, hızlı teşhis ve tedavi, semptomlarınızı kontrol etmenize ve bebeğinize bağlı kalmanıza yardımcı olabilir.
Doğum Sonrası Depresyon Belirtileri
Doğum sonrası depresyon belirtileri değişkendir ve hafif ila şiddetli arasında değişebilir.
Doğum sonrası depresyon ilk başta tipik duygudurum değişikliği belirtileriyle karıştırılabilir. Ancak doğum sonrası depresyonda belirtiler ve semptomlar daha yoğun olarak ve daha uzun süre devam eder ve sonunda bebeğinize bakma ve diğer günlük görevleri yerine getirme yeteneğinizi etkileyebilir. Semptomlar genellikle doğumdan sonraki ilk birkaç hafta içinde gelişir, ancak daha erken başlayabilir. Hamilelik sırasında veya daha sonra, başlayıp doğumdan sonraki ilk bir yıla kadar devam edebilir.
Doğum Sonrası Depresyon belirtileri ve semptomları arasında şunlar olabilir:
Depresif ruh hali veya şiddetli sıkıntılı ruh hali.
Aşırı ağlama.
Bebeğinize zorlukla bağlanma.
Aile ve arkadaşlardan çekilme.
İştah kaybı veya normalden daha fazla yemek.
Uykusuzluk ya da çok fazla uyumak.
Aşırı yorgunluk ya da enerji kaybı.
Keyif aldığınız aktivitelere ilgi azalması ve bunlardan daha az zevk almak.
Yoğun sinirlilik ve öfke.
İyi anne olmadığına dair korku hissetmek.
Umutsuzluk.
Değersizlik, utanç, suçluluk veya yetersizlik duyguları.
Açıkça düşünme, konsantre olma veya karar verme konusunda zorluk.
Huzursuzluk.
Şiddetli anksiyete ve panik atak.
Kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri.
Tekrarlayan ölüm veya intihar düşünceleri.
Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyon, aylarca veya daha uzun sürebilir.
Tipik Doğum Sonrası Duygudurum Dalgalanması Belirtileri
Bebeğiniz doğduktan sonraki bir veya iki haftada duygudurum dalgalanması belirtileri ve semptomları şunları içerebilir:
Ruh hali değişiklikleri
Kaygı
Üzüntü
Sinirlilik
Bunalmış hissetmek
Ağlamak
Azalmış konsantrasyon
İştah sorunları
Uyku problemi
Doğum Sonrası Psikoz
Doğum sonrası psikoz, doğumdan sonraki ilk hafta içinde tipik olarak gelişen nadir bir durumdur – belirtiler ve semptomlar şiddetlidir. İşaret ve semptomlar şunları içerebilir:
Karışıklık ve oryantasyon bozukluğu.
Bebeğiniz hakkında obsesif düşünceler.
Halüsinasyonlar ve sanrılar.
Uyku bozuklukları.
Aşırı enerji ve ajitasyon.
Paranoya.
Kendinize veya bebeğinize zarar verme girişimleri.
Doğum Sonrası Psikoz yaşamı tehdit eden düşüncelere veya davranışlara yol açabilir ve acil tedavi gerektirir.
Yeni Babalarda Doğum Sonrası Depresyon
Yeni babalar da doğum sonrası depresyon yaşayabilir. Onlar üzgün veya yorgun hissedebilir, bunalmış olabilirler, endişe yaşayabilirler ya da her zamanki yeme ve uyku düzenlerinde değişiklikler yapabilirler. Annelerde görülen doğum sonrası depresyon deneyimiyle benzer belirtiler yaşayabilirler.
Gençlerde, depresyon öyküsü olanlar, ilişki sorunları yaşarlar veya maddi olarak mücadele eden babalar, doğum sonrası depresyon riski altındadırlar.
Eğer yeni bir babaysanız ve eşinizin hamileliğinde veya çocuğunuzun doğumundan sonraki ilk yıl içinde depresyon veya anksiyete belirtileri yaşıyorsanız, sağlık uzmanınızla görüşün. Doğum sonrası depresyonu olan annelere sağlanan benzer tedaviler ve destekler, babalarda doğum sonrası depresyonun tedavisinde de yararlı olabilir.
Doğum Sonrası Depresyon Teşhisi
Doktorunuz genellikle kısa süreli bir tipik doğum sonrası duygudurum dalgalanması veya daha şiddetli bir depresyon formu arasında ayrım yapmak için duygularınız, düşünceleriniz ve akıl sağlığınız hakkında sizinle konuşacaktır. Utanma, doğum sonrası depresyonda yaygındır.
Semptomlarınızı doktorunuzla paylaşın, böylece sizin için yararlı bir tedavi planı oluşturulabilir.
Değerlendirmenizin bir parçası olarak doktorunuz şunları yapabilir:
Bir anketi doldurmanızı içeren bir depresyon taraması yapabilir.
Tiroid azalmasının belirti ve semptomlarınıza katkıda bulunup bulunmadığını belirlemek için kan testi yapabilir.
Doğum Sonrası Depresyon Nedenleri
Doğum Sonrası Depresyonun tek bir nedeni yoktur, ancak fiziksel ve duygusal sorunlar bir rol oynayabilir.
Fiziksel değişiklikler : Doğumdan sonra, vücudunuzdaki hormonlarda (östrojen ve progesteron) dramatik bir düşüş doğum sonrası depresyona katkıda bulunabilir. Tiroid bezinizin ürettiği diğer hormonlar da keskin bir şekilde düşebilir. Bu da sizin yorgun, halsiz ve depresif hissetmenize neden olabilir.
Duygusal sorunlar : Uykusuz kaldığınızda ve bunaldığınızda, küçük problemleri bile çözmede sorun yaşayabilirsiniz. Yeni doğmuş bebeklere bakma beceriniz konusunda endişeli olabilirsiniz. Kendinizi daha az çekici hissedebilir, kimlik duygunuzla mücadele edebilir veya hayatınızdaki kontrolü kaybettiğinizi hissedebilirsiniz. Bu sorunlardan herhangi biri doğum sonrası depresyona katkıda bulunabilir.
Doğum Sonrası Depresyon Tedavisi
Tedavi ve iyileşme süresi, depresyonunuzun şiddetine ve bireysel ihtiyaçlarınıza göre değişir. Eğer düşük tiroid salgısı veya altta yatan bir hastalığınız varsa, doktorunuz bu koşulları tedavi edebilir veya sizi uygun uzmana yönlendirebilir. Doktorunuz ayrıca sizi bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirebilir.
Doğum Sonrası Depresyon genellikle psikoterapi, ilaç tedavisi veya her ikisinin bir kombinasyonu ile tedavi edilir.
Psikoterapi : Bir psikiyatrist, psikolog veya başka bir ruh sağlığı uzmanı ile endişeleriniz hakkında konuşmanız size yardımcı olabilir. Terapi sayesinde duygularınızla başa çıkmanın, problem çözmenin, gerçekçi hedefler belirlemenin ve durumlara olumlu bir şekilde cevap vermenin daha iyi yollarını bulabilirsiniz. Bazen aile ya da ilişki terapisi de yardımcı olur.
Antidepresanlar : Doktorunuz antidepresan önerebilir. Emziriyorsanız, aldığınız ilaçlar anne sütünüze girecektir. Bununla birlikte, bebeğiniz için az miktarda yan etki riski olan çoğu antidepresan, emzirme sırasında kullanılabilir. Belli antidepresanların potansiyel risklerini ve faydalarını tartmak için doktorunuzla çalışın.
Uygun tedavi ile doğum sonrası depresyon belirtileri genellikle iyileşir. Bazı vakalarda devam edebilir ve kronik depresyona dönüşebilir. Daha iyi hissetmeye başladıktan sonra tedaviye devam etmek önemlidir. Tedaviyi erken durdurmak, nüksetmeye yol açabilir.
Doğum Sonrası Tipik Duygudurum Dalgalanmaları Tedavisi
Doğum Sonrası Tipik Duygudurum Dalgalanmaları genellikle birkaç gün içinde bir ila iki hafta içinde kendi kendine kaybolur. Bu arada:
Mümkün olduğu kadar çok dinlenin.
Ailenizden ve arkadaşlarınızdan yardım alın.
Diğer yeni annelerle bağlantı kurun.
Kendinize iyi bakmak için zaman yaratın.
Ruh hali değişimlerini daha kötü hale getirebilecek alkol ve eğlence amaçlı uyuşturuculardan kaçının.
Doğum Sonrası Psikoz Tedavisi
Doğum sonrası psikoz genellikle hastanede acil tedavi gerektirir. Tedavi şunları içerebilir:
İlaç : Tedavi, belirtilerinizi ve semptomlarınızı kontrol etmek için antipsikotik ilaçlar, duygudurum düzenleyiciler ve benzodiazepinler gibi ilaçların bir kombinasyonunu gerektirebilir.
Elektrokonvülsif tedavi : Doğum sonrası depresyon şiddetli ise ve doğum sonrası psikoz yaşarsanız, semptomlar ilaca cevap vermezse EKT önerilebilir. EKT kasten kısa bir nöbeti tetikleyen küçük elektrik akımlarının beyinden geçtiği bir prosedürdür. EKT, beyin kimyasallarında, özellikle diğer tedaviler başarısız olduğunda, psikoz ve depresyon belirtilerini azaltabilecek değişikliklere neden olur.
Doğum sonrası psikoz tedavisi, annenin emzirme yeteneğini zorlayabilir ve emziren kadınlar için doğum sonrası psikozu tedavi etmek için bazı ilaçlar önerilmemektedir. Doğum sonrası psikoz yaşıyorsanız, doktorunuz bu zorluklarla çalışmanıza yardımcı olabilir.