Finansal piyasalar, 2013’te olduğu üzere, ABD Merkez Bankası’nın tahvil alımlarını azaltması konusunda diğer bir sarsıntuya evvel, borç tavanına bakmak isteyebilirler.
Finansal piyasalar Fed’in yılsonundan evvel kolay para siyasetlerini geri çekmeye başlama olasılığından tasa etse de, yatırımcılar borç tavanı konusunda siyasi olarak zorlayıcı bir tartışmanın gelmesi ve Jay Powell’ın varlık alımlarını yavaşlatmak ve faiz oranlarını yükseltmek zorunda kalabileceği her türlü planı raydan çıkarabileceği muhtemelliğine dikkat etmek isteyebilirler.
Koronavirüs salgınının tesirleri azalıp iktisat artan enflasyonla boğuşurken (geçici olsun ya da olmasın), Fed’den giderek daha fazla ses tapering adımlarına 2021’de başlamak istediklerini açıkça ortaya koydu.
Fed lideri Powell Cuma günü yaptığı açıklamada, “FOMC’nin son Temmuz toplantısında birden fazla iştirakçinin belirttiği üzere, iktisat beklendiği üzere geniş bir biçimde toparlanmaya devam ederse, bu yıl varlık alımlarının suratını azaltmaya başlamanın uygun olabileceği görüşündeydim” dedi.
Lakin Powell faiz oranlarını yükseltmek için ivedisi olmadığını yinelese de, güçlenen istihdam piyasası yanında delta varyantının daha da yayılmakta olduğu konusunda uyardı.
Koronavirüs delta varyantının çoğunlukla aşılanmamış topluluklar aracılığıyla yayılması para siyaseti uzmanlarının denetimi dışında. Fakat kimi ekonomistler Powell’ın gücünün dışında öteki neler olduğunu görmek için bakışını genişletmek isteyebileceği konusunda uyarıyorlar.
TS Lombard baş ekonomisti Steve Blitz Cuma günü yazdığı bir notta, “Delta istihdam artışını raydan çıkarırsa, tapering aşikâr ki gecikir ve bunun başlangıcını geciktirmek (ancak reddetmek değil) için borç tavanına bağlı piyasa bozulması potansiyelini hafife almayın” dedi.
Ağustos ayı başlarında, Powell’dan evvel Fed’i yöneten ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, hükümeti borçlanma limiti içinde tutmak için acil nakit adımlar atmaya başladı. Hareket, borç tavanının iki yıl askıya alınmasının 31 Temmuz’da sona ermesinden bir hafta sonra geldi ve bu periyotta federal hükümet salgının tesiriyle uğraş için yardım programlarına daha fazla harcama yaptığı ve Fed borcun finansmanına yardımcı olduğu için ulusal borç 22 trilyon dolardan 28,5 trilyon dolara fırladı.
Yellen’ın kelamda “olağanüstü önlemlerinin” en uzun üç ay süreceği iddia ediliyor, yani Kongre Ekim yahut Kasım başında borç tavanını yükseltmek yahut askıya almak için oy kullanmak zorunda kalacak. Ya da hükümet kapanmaya başlayacak. Bu da tam Fed’in tahvil alımlarını sona uğratmaya başlamak için düşündüğü vakitle birebir.
Cumhuriyetçiler borç tavanı tartışmasının partizanca olacağını açıkça belirttiler. Yaklaşık 46 GOP senatörü, Yellen’ın nakit tasarrufu atılımından yalnızca birkaç gün sonra bir mektup imzalayarak, Demokratları, Lider Biden’ın yol, köprü ve tünellerin yanı sıra eğitim için para içeren 3,5 trilyon dolarlık altyapı paketini geçirmeyi umdukları takdirde Cumhuriyetçilerin takviyesi olmadan borç tavanını yükseltmenin bir yolunu bulmak zorunda kalacakları konusunda uyardı.
ING ekonomisti James Knightely Perşembe günü yazdığı bir notta, “‘Olağanüstü önlemler’ gösterisi şimdilik yolda tutuyor.” dedi. “Ancak bir bütçe mutabakatındaki rastgele bir gecikme borç düşürme, Fed’in gecikmesi ve hatta hükümetin kapanması mümkünlüğü yaratma riskiyle karşı karşıya.”
Kongre’de borç tavanı üzerinden yapılan partizan bir hesaplaşma piyasaları sarsmak ve Fed’e duraksama sağlamak için kâfi olacaktır, fakat tam bir hükümet kapanması rekor düzeylerde olan borsalar için yıkıcı bir olay olacaktır.
Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında yaratılan iş sayısı beklentileri aşsa bile bir hükümet kapatma kaosu muhtemelen Powell ve Fed’in taperingi geciktirmelerine neden olacaktır.
Yellen, borç tavanı tartışmasının yaklaştığını açıkça belirtti.
Ağustos ayı başlarında yaptığı konuşmada “Kongre’yi mümkün olan en kısa müddette harekete geçerek ABD’nin tüm inancını ve kredisini muhafazaya hürmetle çağırıyorum.” diyen Bakan, bunun yapılmamasının “ABD iktisadına ve tüm Amerikalıların geçim kaynaklarına onarılamaz ziyanlar vereceği” konusunda uyardı.
Ayrıyeten, birçok Amerikalının salgın nedeniyle uzun süren işten çıkarmalardan sonra işgücüne yeni geri döndüğü bir devirde, Fed’in 30 yılın en yükseğinde olan enflasyonu tesirli bir biçimde yönetmesini engelleyebilir.
Citigroup ekonomistlerinin Perşembe günü yayınlanan bir notta, “Her vakit olduğu üzere, gelecekteki mali siyasetin istikameti siyasi sonuçlara bağlı” sözü yer aldı.
Market Watch
Para Tahlil