Gelgitler yüzeyde basit görünebilir, ancak gelgitlerin ins ve çıkışları, yüzyıllardır büyük bilimsel düşünürleri şaşırtdılar ve Galileo'yu bir ranza teorisine yönlendirdi.
Bugün insanlar dünya, ay ve güneş arasındaki çekimsel çekimlerin gelgiti dikte ettiğini biliyorlar. Ancak ay, en çok geleni etkiler.
Ay'ın yeryüzündeki yerçekimi çekişi, okyanusları çıkıntıya sokacak kadar güçlüdür. Başka hiçbir güç oynamadıysa, kıyılar dünyanın ekseninde döndüğü ve kıyıların okyanusun ayın karşısındaki çıkıntılarına doğru gittiği günlerde bir yüksek gelgit yaşayacaktı.
Ancak, eylemsizlik - hareket eden bir nesnenin hareket etmeye eğilimi - dünyanın okyanuslarını da etkiler. Ay dünyayı çevrelerken, dünya da çok hafif bir daire içinde hareket eder ve bu hareket okyanuslarda merkezkaç kuvveti oluşturmak için yeterlidir. (Kepçeyi havai bir yayda salladığınızda bir kovada su tutan santrifüj kuvvetidir.)
Bu atalet veya merkezkaç kuvveti, okyanusların ayın karşısındaki karşı tarafta şişmesine neden olur. Ay'ın yerçekimsel çekişi, okyanusun ayın karşısındaki dünya tarafında bir çıkıntıya çekecek kadar güçlü olsa da, dünyanın karşı tarafında ataleti yenecek kadar güçlü değildir. Sonuç olarak, dünya okyanusları, Ay'ın en yakın olduğu yerdeyken, bir keresinde, Wood's Hole'daki Ağaç Deliği Oşinografisi'ne göre, Ay'dan en uzaktayken, bir keresinde, ayın en uzağındayken, bir kez daha şişer.
Coğrafya gelgitleri karmaşıklaştırıyor, ancak Dünya üzerindeki pek çok yer, her 24 saatte bir, sadece 50 dakikada sadece iki yüksek ve iki düşük gelgit yaşar. (Ekstra 50 dakika, Ay'ın Dünya'yı yörüngedikçe her gün hareket ettiği mesafeden kaynaklanır).
Güneş ve gelgitler
"Güneş gelgitleri" güneşin yerçekimi çekmesinden kaynaklanır ve Ay gelgitlerinden daha zayıftır.
Güneş, aydan 27 milyon kat daha büyüktür, fakat aynı zamanda uzaktaki 390 kat daha fazladır. Sonuç olarak, güneşin Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ne (NOAA) göre, ayın sahip olduğu gel-git kuvvetlerinin (TGF'ler) yüzde 46'sı var.
Güneş ışınları bu nedenle genellikle ay gelgitlerinde sadece varyasyon olarak kabul edilir.
Yerel coğrafya da gelgit gücünü değiştirebilir.
Kanada'daki Maine sahilinin hemen kuzeyindeki Fundy Körfezi, dünyanın en büyük gelgitlerini yaratmak için doğru konumda benzersiz bir huni şekline sahiptir. Koyundaki su, 49 metreden (15 metre) daha fazla veya 4 katlı bir ev kadar yükselebilir.
Fundy Okyanus Araştırma Merkezi olan FORCE, Fundy Körfezi'nin her gelgitle110 milyar ton (100 milyar mt) su ittiğini tahmin ediyor.
Son zamanlarda, yerel liderler gelgitlerden yararlanmak için harekete geçti.
Temmuz ayında, Maine Valisi John Baldacci ve Nova Scotia'nın Premier Darrell Dexter'i, Business Weekly'ye göre, yenilenebilir enerjinin gelgit ve açık deniz rüzgâr kaynaklarındaki araştırma ve fikirleri paylaşmak için bir Mutabakat Anlaşması imzaladılar.
Gelgitleri anlamak: o zaman ve şimdi
Galileo Galilei, 1595'teki gelgitleri açıklama girişiminde bulunduğunda, bir NOVA belgesine göre, bu teoriden ayı bıraktı ve okyanusların eylemsizliğine ve dünyanın güneşin yörüngesine olan doğru fikrine odaklandı.
1687'ye kadar, Sir Isaac Newton, okyanus dalgalarının NOAA'ya göre yerçekimsel çekimden kaynaklandığını açıkladı.
Bu makale OurAmazingPlanet'e bir kardeş sitesi olan Life's Little Mysteries tarafından sağlandı.