Baganda yerlileri hakkında bilgiler. Uganda’da yaşayan bir halk olan Bagandalar ve Baganda kültürü hakkında bilgiler.
Uganda’da Yaşayan Bir Halk : Bagandalar
Bagandalar gandalar olarak da bilinir, Victoria Gölünün batısında ve kuzeyindeki bölgede yaşayan ve Benue-Kongo dil öbeğinden Luganda (Ganda dili) adlı Bantu dilini konuşan halk. Uganda’daki en kalabalık grubu oluşturan Bagandalar bu ülkedeki en verimli topraklarda yaşar. Eskiden Uganda Protektorası’nın çekirdeğini oluşturan Bagandalarda yaşam, eğitim ve çağdaşlaşma düzeyi Uganda’da yaşayan öteki kavimlerden daha yüksektir.
Bagandalar yerleşik çapa tarımı yaparlar; en önemli ürünleri muzdur. Ayrıca pamuk ve kahve üretip ihraç ederler. Koyun, keçi, tavuk ve büyükbaş hayvan beslerler.
Soy zinciri, miras ve ardıllık babayanlıdır. Dışarıdan evlenme kuralına bağlı yaklaşık 50 klanın her birinin, öldürülmesi ve yenmesi yasak birincil ve ikincil totem hayvanları vardır.
Geleneksel Bağanda dininde, atalar, geçmişteki krallar, doğadaki ruhlar ve ruhlar aracılığıyla yaklaşılabilen tanrılar vardı. Bugün ise Bagandaiarın çoğu Hıristiyandır. Geleneksel Baganda köyleri, reisin konutu çevresinde toplanmış evlerden oluşurdu.
19. yüzyıl başında, Bagandalar iyi örgütlenmiş, etkin bir yönetim hiyerarşisine ve merkezinde kabaka’nın (kral, krallık kurumu) yer aldığı gelişkin bir siyasal sisteme sahiptiler. Kabaka aynı zamanda ülkenin başrahibi ve başyargıcıydı. Ülkeyi valiler ve bölge reislerinin yardımıyla yöneten kabaka’nın, sürekli büyüyen krallıkta mutlak bir denetimi vardı. Savaşa göre örgütlem Bağanda Devleti’nin geleneksel düşman Nyorolardı. Bölgede İngiliz etkisini benimseyen ilk halk olan Bagandalar, Uganda Protektorası’nın siyasal yaşamı içinde daha da güçlenerek özel bir konum edindiler ve İngilizlerin ülkeden çekilmesinden sonra da güçlerini korudular. 1966’da Uganda’daki Milton Obote yönetimi sırasında ise yüzlerce yıllık krallık kurumu kaldırıldı; son kabaka II. Mutesa da 1969’da sürgünde bulunduğu İngiltere’de öldü.