ABD endüstrileri, çalışanlarının Corona virüsü aşılarına erken erişimi için uğraşırken, yerel sağlık birimleri ve eczaneler, kimsenin sırasını kaybetmemesi için zaruri çalışanların kim olduklarını doğrulama zorluğuyla karşı karşıya.
Sürmekte olan aşılama kampanyası, doğrulamanın nispeten basit olduğu sıkı kontrol edilen ortamlar olan hastaneler ve bakım evlerine odaklanıyor. Ancak Ocak veya Şubat ayından itibaren, çeşitli sektörlerde çalışan Amerikalılar, ön saflarda yer alan zaruri hizmet çalışanları olmaları koşuluyla aşılamaya uygun görülecekler.
Aşılanacak adaylarının mesleklerini doğrulamaya yönelik bir planın olmaması ve kimin gerekli niteliklere sahip olduğu konusunda kafa karışıklığı, sahtekarlık ve düzensizlik riskini artırıyor.
Hangi çalışanın önemli olduğuna kim karar veriyor?
Ön saflarda görev yapan zaruri hizmet çalışanı olarak nitelendirilme kriterleri eyaletten eyalete değişiyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yaklaşık 30 milyon zaruri hizmet çalışanının aşı için sıradaki grup olacağını tahmin ediyor. Aynı grupta yer alan 57 milyon kişi daha sonra aşılanacak.
Açık yönergelerin olmaması, aşı olmak isteyen çalışanların kimlik doğrulama sürecini önemli ölçüde karmaşıklaştıracak.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı Mart ayında, pandemi sırasında kimlerin zaruri hizmet çalışanı olduğuna dair bir liste yayınladı.
Liste, ABD işgücünün yaklaşık yüzde 70'ini kapsıyor ve başlangıçta sınırlı olan aşıları dağıtmaya çalışan sağlık görevlilerine çok az fikir verdi.
Yaz boyunca birçok eyalet, zaman zaman yerel endüstrilerin önemini dikkate alarak kendi öncelik listelerini oluşturmaya başladı. Aşı dağıtımında takdir yetkisi genellikle eyalet yönetimlerine veriliyor.
Bu durum ülke genelinde, bir eyalette zaruri hizmet çalışanı kabul edilen işçilerinin, bir başka eyalette bu gruba alınmamasından şikayet eden şirketlere ve bütünlük taşımayan yönergelere yol açtı.
Uzmanlardan oluşan ve CDC'ye tavsiye veren danışma kurulu, 20 Aralık’ta yaptığı açıklamada 75 yaş ve üstü kişiler ve ilk müdahale ekipleri, öğretmenler, gıda, tarım, imalat, posta hizmetleri, toplu taşıma ve market çalışanlarının, aşılamada sıradaki grup olması gerektiği yönünde karar aldı.
Bazı eyaletler yine de başlangıçta tasarladıkları dağıtım planlarına devam edeceklerinin sinyalini verdiler.
New York tıbbi malzeme dağıtıcısı Dealmed'in başkanı Michael Einhorn, sağlık yetkililerinin aşının bir sonraki aşaması için yaş sınırlarına göre dağıtmak yerine zaruri hizmet çalışanlarına öncelik verme kararlarını eleştirdi.
Şirketi grip aşısı dağıtımına dahil olan Einhorn, "Sırayı bozmaya ve aşı olmak için sahtekarlık yapmaya çalışanlar olacak" dedi.
Zaruri hizmet çalışanları nasıl doğrulanacak?
Sağlık dairelerinin ve eczanelerin, bir sonraki aşılama turu için uygun olan, daha geniş ve daha çeşitli insan grubunun kimliğini nasıl doğrulayacağı henüz net değil.
Eczane operatörleri CVS, Walgreens ve Kroger, bu kişileri nasıl doğrulayacakları sorulduğunda, eyaletlere ve yerel yönergelere atıfta bulundu.
Walgreens sözcüsü yaptığı açıklamada, yönetimlerin destek talep etmesi durumunda, kişinin aşı randevusu planlamak için kullanabileceği bir kupon veya yetkilendirme formu dağıtacaklarını söyledi.
CVS, 2021'in ilk çeyreğinde aşı dağıtımının bir sonraki aşamasına yaklaşıldığında daha fazla bilgi paylaşacağını söyledi.
Kroger’dan yapılan açıklamada da müşterilerden çevrimiçi randevu almalarını talep edeceklerini ve doğrulama sürecini yönetmek için bir tarama aracı kullanacaklarını bildirdi.
Kroger sözcüsü, "Bazı durumlarda eyalet, bireyleri aşı için bize sevk etmeden önce kimliğini tespit edip doğrulayacaktır" dedi.
Eyaletler ise çalışanların kimliklerini nasıl doğrulayacaklarını belirlemedi.
Perşembe günü Kuzey Carolina sağlık dairesinden bir sözcü, eyaletin kişilerin kendi beyanlarına güveneceğini ve halkın sıralamanın yerinde olduğuna saygı duyacağını umduklarını söyledi.
Çalışanlarına aşı yaptırmak isteyen şirketler ise farklı seçenekleri araştırıyor.
Yiyecek, içecek, kişisel bakım ve ev ürünleri şirketlerini temsil eden Tüketici Markaları Derneği ve gıda perakendecilerini temsil eden Gıda Endüstrisi Derneği, çalışanların zaruri hizmet grubunda olduklarını ispatlayacak şablon mektuplar geliştirdiklerini açıkladı.
Gıda Endüstrisi Derneği sözcüsü yaptığı açıklamada, "Eyaletlerin farklı doğrulama standartlarına sahip olabileceğini anlıyoruz, ancak üyelerimize kafa karışıklığını azaltmaya yardımcı olacak bir kaynak sağlamaya çalışıyoruz" dedi.