Tozu Alınmış Tarih / Muhammet Emin Oyar
Amerika Birleşik Devletleri’nin beşinci başkanı James Monroe, Avrupalı devletlerin Amerika kıtasından elini eteğini çekmesini istiyordu. “Amerika, Amerikalılarındır” sözünü de bu düşünceyle söylemişti. Bunun için 1823 yılında kongreye bir mesaj (bu mesaja Monroe Doktrini denmektedir) gönderen James Monroe, Avrupalı devletlerin Amerika kıtasını sömürmesine engel olmuşsa da sömürgeciliğe karşı olduğu söylenemez. Çünkü Avrupalı devletleri ekarte ederek sömürü ve işgal için tek gücü kendi elinde tutmuştur. Böylelikle “Amerika, Amerikalılarındır” sözündeki asıl niyet “Amerika, Amerika Birleşik Devletleri’nindir” olduğu ortaya çıkmıştır.
Monroe Doktrini nedir?
Monroe Doktrini’nin az önce belirttiğimiz niyetle kongreye gönderilen bir mesaj olduğundan bahsetmiştik. Bu mesaj ise iki maddeden oluşuyor.
- Amerika Birleşik Devletleri, bağımsızlığını almış olan Amerika kıtalarının Avrupa devletleri tarafından sömürgecilik konusu yapılmasına ve bu devletler tarafından herhangi bir şekilde kontrol altına alınmasına izin veremez ve bu hususta yapılacak herhangi bir teşebbüsü gayrı dostane bir hareket olarak karşılar.
- Amerika Birleşik Devletleri’nin, Avrupa devletlerinin sorunları ile hiçbir ilgisi yoktur ve bu sorunlara karışmayacaktır. Fakat buna karşılık, Avrupa devletleri de Amerika kıtalarının sorunlarına karışamaz. Avrupa devletlerinin kendi sistemlerini Amerikan yarımküresine sokmak için yapacakları her teşebbüsü ABD kendi barış ve güvenliğine yöneltilmiş hareket sayacaktır.
Bu maddelerden de anlaşılacağı üzere ABD, Avrupalı devletlere “Gidin kendi bahçenizde oynayın, burası benim çöplüğüm” mesajı vermiştir.
…
Yazının devamı Genç Okur’un Ekim 2018 sayısında…