Aile terapisi, aile üyelerine iletişimlerini geliştirmek ve anlaşmazlıkları çözmelerine yardımcı olmak için yapılan psikolojik danışmanın bir türüdür (psikoterapi).
Aile terapisi genellikle psikolog, klinik sosyal hizmet uzmanı veya lisanslı bir terapist tarafından sağlanmaktadır. Aile terapisi genellikle kısa süreli bir uygulamadır. Tüm aile üyelerini ya da en çok katılım sağlayabilenleri içerebilir. Özel tedavi planı ailenizin durumuna bağlı olacaktır. Aile terapi seansları, terapiyi bıraktıktan sonra dahi aile bağlarını kuvvetlendirme ve stresli durumları atlama becerileri kazandırır.
Neden Yapılır?
Aile terapisi, eş, çocuk veya diğer aile üyeleri ile sorunlu ilişkileri iyileştirmenize yardımcı olabilir. Evlilikle ilgili veya mali sorunlar, ebevey ve çocuklar arasındaki çatışma, madde bağımlılığının etkileri ya da tüm ailede mevcut bir akıl hastalığı gibi özel konuları ele alabilirsiniz.
Ailenizde sizde veya bir diğer bireyde zihinsel hastalık veya bireysel tedavi ya da rehabilitasyon gerektiren madde bağımlılığı durumu varsa aileniz, aile terapisine ek olarak diğer zihinsel hastalık tedavi türlerine de başvurabilir. Örneğin, şizofreni hastalığına sahip biri varsa aile terapisi aile bireylerine bu durumla başa çıkmalarında yardımcı olabilir. Öte yandan şizofreni hastalığına sahip kişi ilaç, birebir danışmanlık veya diğer tedavi türlerini kapsayabilecek bireysel tedavi planına sadık kalmalıdır.
Bağımlılık durumunda, bağımlı kişi hastane dışı tedavisine devam ederken diğer aile üyeleri aile terapisine katılabilir. Bazı durumlarda bağımlı aile bireyi kendi adına tedavi aramasa dahi diğer aile üyeleri aile terapisine katılabilmektedir.
Aile terapisi stres, üzüntü, kızgınlık veya çatışmalara yol açan herhangi bir aile sorununda faydalı olabilir. Bu sizin ve aile üyelerinin birbirlerini daha iyi anlamasına ve daha yakın hale gelmesine katkıda bulunabilir.
Nasıl Hazırlanılır?
Aile terapisi için gereken tek hazırlık, bir psikolog ya da başka tür bir lisanslı terapist bulmaktır. Bir terapist tavsiye etmesi için aile doktorunuza danışabilirsiniz. Arkadaş ve yakınlarınız deneyimlerine dayanarak tavsiyede bulunabilirler.
Belirli bir terapist ile seans zamanlarını belirlemeden önce terapistin siz ve partneriniz için uygun olup olmadığını gözden geçirin. Şu soruları sormayı düşünebilirsiniz:
- Eğitim ve deneyim. Eğitim ve öğretim geçmişiniz nedir? Lisansınız var mı? Sertifikaya sahip misiniz? Bizim sorunumuz hakkında deneyimleriniz nelerdir?
- Lokasyon ve müsaitlik durumu. Ofisiniz nerede? Çalışma saatleriniz nelerdir? Aciliyet durumunda müsait olur musunuz?
- Seans sayısı ve uzunluğu. Her seans ne kadar sürmektedir? Seanlar ne sıklıkla planlanır? Kaç seans beklemeliyim?
- Ücret ve sigorta. Her seans için ne kadar ücret alıyorsunuz? Hizmetleriniz benim sağlık sigortamı kapsıyor mu? Tüm ücreti önceden ödemem gerekiyor mu? İptal edilen oturumlar konusunda politikanız nedir?
Karşılaşabileceğiniz Durumlar
Aile terapisi aile bireylerini terapi seansları biraraya getirir. Bun karşın sadece bir aile üyesi de bireysel olarak terapiye gidebilir. Seanslar genellikle 50-60 dakika sürer. Aile terapisi genellde kısa sürelidir; çoğunlukla 6 aydan kısa sürmektedir. Fakat ne kadar sıklıklı terapiye gideceğiniz ve kaç terapiye katılacağınız ailenin durumu ve terapistin tavsiyesine bağlıdır.
Aile terapisi sırasında, ailenizin sorunları çözme ve düşünce ve duyguları ifade etme becerilerini inceleyeceksiniz. Çatışmalara katkıda bulunan sorunların yanısıra bu sorunları çözme yollarını belirlemek için aile rolleri, kuralları ve davranış kalıplarını keşfedebilirsiniz. Aile terapisi, ailenizin birbirini gözetme gibi güçlü taraflarını ve birbirine açılmada zorluk çekme gibi zayıf taraflarını tanımlamanıza yardım eder.
Örneğin, yetişkin oğlunuzun depresyonda olduğunu farzedelim. Aileniz onun depresyon durumunu anlamıyor veya en iyi hangi şekilde destek sağlayacağını bilmiyor. Oğlunuzun sağlığı hakkında endişeleriniz olmasına rağmen oğlunuz veya diğer aile üyeleriyle diyaloglar tartışmalara dönüşüyor ve hayal kırıklığı ve kızgınlıkla ayrılıyorsunuz. İletişim azalıyor, sağlam kararlar verilmiyor ve aranız iyice açılıyor.
Böyle bir durumda aile terapisi, özellikle sizi zora sokan durumları ve ailenizin bu durumlarla nasıl başa çıktığını anlamanıza yardımcı olur. Terapistiniz rehberliğinde iletişim kurma ve zorlukları aşma konusunda yeni yollar öğrenirsiniz. Bireysel veya ailevi olarak hedefler koyarak, amacınıza ulaşmak için sorunlar üzerinde çalışabilirsiniz. Sonuç olarak oğlunuz depresyonla daha iyi başa çıkabilir ve tüm aile anlayış ve birliktelik algısı edinebilir.
Sonuçlar
Aile terapisi otomatik olarak aile problemlerini çözmez veya istenmeyen durumları yok etmez. Fakat size ve ailenize daha iyi birbirini anlama yetisi getirebilir ve sorunlarla baş etmek için daha etkili yollar sağlayabilir.