Meyve Şekeri (Fruktoz) Gerçekten Tehlikeli Mi?
Şeker denilince daha çok "çay şekeri" veya "beyaz şeker" anlaşılmaktadır. Bunun nedeni çok yaygın kullanılmasıdır. Kimyasal adı "sakkaroz" dur ve Türkiye'de şeker pancarından elde edildiği için "pancar şekeri" diye de adlandırılmaktadır.
Pancar şekeri ya da sakkaroz, daha düşük moleküllü iki farklı şekerden (glukoz + fruktoz → sakkaroz + su) oluşmaktadır. Yiyecek ve içeceklerdeki sakkaroz sindirim öncesi bu iki şekere ayrışmaktadır.
Marketlerde satılmayan ama birçok gıdanın üretiminde tek başına veya sakarozla birlikte kullanılan bir şeker daha vardır. Buna, mısırdan elde edildiği için "mısır şekeri", koyu kıvamlı olduğu için de "mısır şurubu" veya "yüksek fruktozlu mısır şurubu" ya da kısaca "fruktoz şurubu" da denilmektedir. Adından dolayı bu şekerin veya şurubun yalnızca fruktozdan oluştuğu sanılmaktadır. Oysa pancar şekeri gibi mısır şekeri de esas olarak glukoz ve fruktoz karışımından oluşmaktadır. Ancak, glukoz ve fruktoz pancar şekerinde bileşik iken mısır şurubunda ayrışıktır. Fruktoz/glukoz oranı her iki şekerde de yaklaşık aynıdır.
Meyvelerde de fruktoz ve glukoz doğal olarak birlikte bulunmaktadır. Başlangıçtan bu yana meyve tükettiği bilinen insanoğlu, adını bilmese bile fruktoza yabancı değildir.
Fruktoz Şişmanlık Ya Da Obezite Etkeni Midir?
Şişmanlığın başlıca iki nedeni, aşırı gıda tüketimi ile fiziksel aktivite yetersizliğidir. Bu anlamda enerjinin hangi gıdadan alındığı kadar ne miktarda alındığı da önemlidir. Ancak bu gerçek çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Şekerlerin enerji değeri aynıdır. Her şekerin 1 gramı yaklaşık 4 kcal enerji vermektedir. Sakkaroz ne kadar enerji sağlıyorsa, aynı ağırlıktaki fruktoz, glukoz veya laktoz da aynı enerjiyi sağlamaktadır. Fruktoz şişmanlatıyorsa aynı tüketim düzeyinde sakkaroz da şişmanlatıyor demektir veya fruktoz şurubu obeziteye yol açıyorsa, aynı tüketim düzeyinde pancar şekeri de obeziteye yol açıyor demektir.
Ölçülü alındığında diğer gıdalar gibi şekerlerin de obeziteye yol açmadığı bilinmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, sağlıklı bir birey için, tüketilen şekerin günlük enerjideki payı %10dur.
Fruktoz İle Pankreas Kanseri Arasında İlişki Var Mıdır?
Yalnız fruktozun değil, sakaroz, glukoz ve laktozun da pankreas kanseri ile olası ilişkisi konusundaki araştırmalar birbiri ile çelişkilidir. Doğrudan bir ilişki olduğunu söylemek söz konusu değildir. Çünkü şekerler; ne fruktoz, glukoz, sakkaroz ve ne de mısır ve pancar şekeri; uzman kuruluşa (IACR) göre "kanserojen" değildir.
Ayrıca konu uzmanları; pankreas kanserine yakalanma riskini artıran başlıca faktörlerin obezite ve diyabet olduğunu özellikle vurgulamaktadır. Dolayısı ile kaçınılması gereken obezite ve diyabettir. Daha doğrusu bunlara yol açan faktörlerin tümüdür.
Dolayısıyla meyveler fruktoz içeriyor diye tüketmemek oldukça yanlış bir davranıştır. Günde en az 2-3 porsiyon meyve tüketilmelidir.
İyi veya kötü gıda yoktur, gıdayı iyi veya kötü yapan "ne kadar tüketildiğidir".