Aralık 1995’te Metropolitan Operası’nda Wagner’in genişleyen komedisi “Die Meistersinger von Nürnberg” in Cumartesi matine performansına katıldığımda serbest bir eleştirmentim ama görevde değildim.
Oyuncu kadrosu ideale yakındı. Bilge ayakkabıcı Hans Sachs olarak zarif Bernd Weikl. Genç Eva olarak parlak bir Karita Mattila. Ona aşık olan Walther rolündeki kahraman Ben Heppner. Ve Beckmesser olarak seçkin bir gazi olan Hermann Prey, kasabanın meşgul gövdesi.
Yine de yıldız James Levine’di.
Birkaç yıl önce rahatsız edici cinsel taciz ve taciz iddialarının ortasında küçümsemeyle sonuçlanan Met’de on yıllarca süren hükümdarlığı sırasında idare ederken ve daha sonra 9 Mart 77’de ölümüyle sonuçlandı.
Eğer Met Orkestrası kulağa parlak geliyorsa ve uzun zaman önce “Meistersinger” da uyanık ve kolaylıkla çalsa, büyük ölçüde Levine’in liderliğinden kaynaklanıyordu, o zamanlar zaten 20 yılı aşkın süredir varlığını sürdürüyordu. Özellikle Hans Sachs’ın, bu genel hoşgörülü karakter aniden, komşularında tanık olduğu bencillikten öfkeyle haykırdığında kendi kendine söylemini hatırlıyorum. Levine, sanki ona insanlara olan inancını kaybetmemesini söylermiş gibi, sanki Sachs’a teselli sunuyormuş gibi, müziğin yumuşak armonik zenginliğini ve hüzünlü dokunaklılığını kullandı.
Şimdi, elbette, bencil olan Levine olduğunu, insanlara olan inancınızı kaybetmenize neden olabilecek birini görmezden gelmek imkansız. Hayranları, meslektaşları ve onu ele alan eleştirmenler, onun önemli sanatsal mirasını uzlaştırmak zorunda kaldı – “Met’in 137 yıllık tarihindeki hiçbir sanatçı James Levine kadar derin bir etkiye sahip değildi”, şirketin genel müdürü Peter Gelb , bir açıklamada – bu mirası lekeleyen iddialarla birlikte.
Soldan: Karita Mattila, Bernd Weikl ve Ben Heppner, 1995 Metropolitan Operası’nda Wagner’in “Die Meistersinger von Nürnberg” filminde. Kredi. . . Sara Krulwich / The New York Times
O korkunç iddiaların ardından Levine hakkında aynı şekilde düşünmek imkansız. Başarılarını kabul etmek, kurbanlarının gerçek acılarını en aza indirmek değildir. Ancak Met’i, kendisini geride bırakacak şekilde nasıl değiştirdiğini düşünmek için bir dakikanızı ayırmaya değer.
Şarkıcıları sergilemek üzerine kurulmuş bir şirketin görkemi olmayan orkestrasını, dünyanın büyük senfonik orkestralarına rakip olan bir topluluk haline getirdi. Oyuncularıyla en doğrudan şekilde bir ilişki geliştirdi: onlarla oda müziği programlarında hem piyanist hem de orkestra şefi olarak sahne alarak. Her yerdeki şirketlere örnek olan genç sanatçılar programını kurdu. (Yine de bu program bile bulanık: Levine, Met’i taciz iddiaları nedeniyle kovduğu için dava ettikten sonra, şirket soruşturmasının kurbanları programın saflarından çektiğini tespit ettiğini söyledi.)
Debussy’nin “Pelléas et Mélisande”, Berg’in “Wozzeck” ve “Lulu” ve Stravinsky’nin “The Rake’s Progress” dahil olmak üzere Met’in repertuarının merkezinde 20. yüzyılın dönüm noktası operalarını yapmaya başladı. ”(Hatta şirketin izleyicilerini Schoenberg’in 12 tonlu“ Moses und Aron ”a çekmek için elinden gelenin en iyisini yaptı.) Mozart’ın“ La Clemenza di Tito ”ve“ Idomeneo ”filmleri Levine yıllarında artık gözden kaçan tarihi meraklardan değildi. Met’i Weill ve Brecht’in “Mahagonny Şehrinin Yükselişi ve Düşüşü” ve Gershwins’in “Porgy and Bess” filmlerini büyük bir başarıyla tanıttı. Stravinsky gecesinde “Bahar Ayini”, “Bülbül” ve “Oedipus Rex” yer aldı. ”
Opera’daki büyük molası erken geldiğinden, son dakikada Met ilk çıkışını sadece 28’de Puccini’nin “Tosca” yı yöneterek yaptığında, Altın Çağ büyüklerinin hala hayati olan alacakaranlığı arasına girdi ve Renata Tebaldi, Jon Vickers, Leontyne’den öğrendi. Price, Christa Ludwig, Birgit Nilsson ve diğerleri, Jessye Norman, Teresa Stratas, Hildegard Behrens ve Plácido Domingo gibi yükselen büyüklerle yakın ilişkiler kurarken.
II.Dünya Savaşı sonrası dönemin diğer Amerikalı müzisyenleri gibi, Avrupa geçmişinin notalarına taze, yorulmamış bir yaklaşım ve net kafalı bir müzisyenlik getirdi. Verdi’nin “Otello”, Mozart’ın “Così Fan Tutte” ya da “The Rake’s Progress” gibi sevdiği operalardan bahsettiğinde sık sık “Bu çok harika bir parça. Bu son söz çok önemliydi sanırım. “Tosca” sadece anlık bir dram olamaz; aynı zamanda bir senfoninin, bir parçanın amansız bir taramasına da sahip olmalıdır. Levine, elinden gelenin en iyisini, bunu aktardı.
Hiç çaba sarf etmeden ortaya çıkan müzik için doğallık için çabaladı. Bir keresinde onu “Cos to” nun uvertürü provasını yaparken izledim. Bu tanınmış müziğin havada süzülüyormuş gibi net bir netlikle geçmesini istedi. Oyuncuların olduğu gibi ses çıkarmasını istemedi çalışıyor not akışlarını doğru bir şekilde yürütmek için.
Zeki dizisel besteci Milton Babbitt bir keresinde bana Levine’i dinlemekten duyduğu şaşkınlığı anlattı, daha sonra 20’li yaşlarının başında ve Cleveland Orkestrası’ndaki bir asistanı, Babbitt’in “Relata I” prömiyeri için bir provada korkutucu bir şarkı çaldı. polifonik karmaşıklık.
“Jimmy tüm skoru biliyordu,” dedi Babbitt, “ve herhangi birinin rolünü oynayabilirdi. ”
Bu akıl genellikle podyumda Levine’in avantajına çalışıyordu. “Pelléas et Mélisande” ve “Wozzeck” gibi operalarda, abartılı duygu ve yapısal titizlik arasındaki dengeye çekildi. Bu tür çalışmalar için ideal bir şef olduğunu kanıtladı.
Ancak müziğin entelektüel unsurlarına olan ilgisi, özellikle çağdaş çalışmalarda, özellikle 2004 ile 2011 yılları arasında Boston Senfoni Orkestrası’nın müzik direktörü olarak görev yaptığı süre boyunca erişimini sınırladı. büyük bir toplulukla yaşayan bestecileri beslemek. Ama esasen Elliott Carter, Charles Wuorinen ve Babbitt gibi müthiş karmaşık yaratıcılarla ilgileniyor gibiydi. Bunlar baş döndürücü rakamlardı. Peki ya yeni nesil?
Met’i, özellikle genç besteciler tarafından yeni operaların uygulayıcısı yapmaması gerçek bir başarısızlıktı. Met’in Levine döneminde operaları devreye alma konusundaki rekoru ne yazık ki yetersizdi. Görev süresinin sonlarında Met, ilgi duymadığı besteciler olan Thomas Adès ve Nico Muhly’nin prömiyerlerini sundu.
Bir müzik yönetmeninin adını yeni işlere koymaya, şirketini geleceği geliştirmeye teşvik etmeye hevesli olacağını düşünürsünüz. Ancak 2013 yılında Charlie Rose ile yaptığı bir röportajda Levine, Met’in her sezon yeni bir opera sunması gerektiği yönündeki öneriye karşı çıktı. “Keşke her yıl Met için yeterince iyi yeni bir opera olduğunu düşünseydim,” dedi. Korkunç bir yorumdu.
Başarıları, geçtiğimiz yıl Met’in ücretsiz gece yayınları programında her yerde bulunan devasa bir kayıt ve video kataloğunda belgelendi. Etkisi, yararlanmakla suçlandığı erkeklerin hayatlarında trajik bir şekilde beliriyor.
1995’teki o “Meistersinger” ın sonunda, kasaba halkının coşkulu coşkulu sahnesinin ardından Levine’in kolları yanlara düştü. Opera binasında bir an sessizlik oldu. Sonra alkışladı ve devam etti.
Tüm olağanüstü şarkılara rağmen, Levine ve orkestra öğleden sonrasının kahramanlarıydı. O orkestra salgını ücretsiz olarak geçirdi. Oyuncuların yaklaşık yüzde 40’ı New York bölgesini terk etti. Onda birinden fazlası emekli oldu.
Topluluk, Met’in yönetimi ile geleceği konusunda gergin bir savaşa kilitlendi. Müzisyenler, kısa süre önce, şirketin pandemiden kurtulmak için gerekli olduğunu söylediği kalıcı ücret kesintileri arayışında olduğu pazarlık masasına geri dönme karşılığında daha düşük maaş çeklerini kabul etmeyi oyladılar.
Met’in Levine’in umutsuzca lekelenmiş mirasının en iyi unsurlarını onurlandırmasının bir yolu, inşa ettiği muhteşem orkestrayı kurtarmak olabilirdi.