

Diplomatlar, politikacılar ve bürokratlar, bilgi içeren materyallerin sızdırılması sebebiyle utanç içindeler.
MOSKOVA- Salı günü, Başkan seçilen Donald Trump ile ilgili bir dosyanın halka açıklanması, Rusya’nın, şantaj amacıyla tanınmış kimselerle ilgili bilgi içeren materyallerin toplanması uygulaması olan, karanlık kompromat sanatına ışık tutuyor.
Dosya, Rus yetkililerinin Trump’ın seks işçileri ile ilişkisini kanıtlayan deliller edindikleri ve bunu şantaj için yedekte beklettikleri iddiası da dahil olmak üzere doğrulanmamış ithamlar ile dolu.
Trump raporları reddetti. “İstihbarat kurumları, bu tarz sahte haberlerin topluma sızmasına asla izin vermemelidir,” dedi Trump Çarşamba günü Twitter’da, “Bu bana yapılan son bir vuruş.”
Rus haber ajanslarına göre, Kremlin dosya ile alakalı herhangi bir bağlantıyı reddetti ve Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov raporları “ucuz roman” olarak tanımladı.
Bilgi içeren/şantaj unsuru materyal anlamına gelen Rusça ifadenin kısaltılmış hali olan kompromat, Rusya’da Sovyet dönemine kadar uzanan zengin bir tarihe sahip. Diplomatlar, politikacılar ve bürokratların hepsi, sızdırılan videolar ve diğer materyaller sebebiyle utanç içinde.
Şantaj hiçbir zaman Rusya’ya özgü olmasa da kompromat’ın konuşlandırılması ülkenin çıplak iç siyasetinde sıradan bir özellik.
Geçtiğimiz yılın başlarında, Kremlin yanlısı televizyon şebekesi NTV, muhalefet partisi Parnas’ın lideri Mikhail Kasyanov’un gizli kamera görüntülerini yayınladı. Görüntüler, Kasyanov’un bir başka parti üyesi ile olan duygusal ilişkisini ve diğer muhalif politikacılar hakkında yaptıkları dedikoduları ortaya çıkardı.
Kasyanov video ve gizli kameraların kullanımı ile ilgili yorum yapmayı reddetti. Eylül ayındaki parlamento seçimlerinin öncesinde yayınlanan görüntülerde, Rusya’nın zorlu muhalefeti bölünmüş ve önemsiz gibi kırılmış şekilde gösterildi. Kasyanov’un partisi, parlamentoda temsil edilmek için yeterli oyu alamadı.
Moskova Uluslararası İlişkiler Devlet Enstitüsü’nden siyasetçi ve tarihçi olan Valery Solovyov, Rus hükümetinin, muhalifler, potansiyel hasımlar ve siyasi muhalifler üzerine dosya hazırlama konusunda uzun bir tarihe sahip olduğunu söyledi.
“Kremlin tabii ki de şantaj unsuru materyal topluyor” dedi. “Gelenek Sovyet KGB’sine kadar gidiyor ve şu an bu materyaller özel servisler ve gazeteciler tarafından toplanıyor.”
Gazeteciler, özellikle de büyük bir şevkle Kremlin yanlısı olan TV kanalları, 2010-2012 yıllarında Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin’e karşı yürütülen protestolarda muhalefet figürlerini, o zamanlar eski Demokrat başkan adayı Hillary Clinton başkanlığında olan ABD Dışişleri Bakanlığı ile iş birliği yapmak gibi çirkin eylemlerle suçlamak için kullanıldı. Gazeteciler, onlara verilen materyalleri dağıttıkları gibi, muhalefette “kompromat” topladılar.
Ancak Solovyoy, toplanan şantaj içeren materyallerin azıcık bir miktarının diğerleri aleyhinde kullanıldığını söyledi. Çok azı alenen ortaya seriliyor, diye ekledi.
“Eğer kaliteli ve güvenilir ise, en iyisi gizli şantajdır.” dedi.
B sınıfı ajan polisiyeleri gibi görünebilen “kompromat”, diğer ülkelerle olan diplomatik çekişmelerde de bir araç olarak kullanılmaktadır. Rusya’ya gönderilen Batılı diplomatlar, cinsel tuzaklardan kaçınmak için eğitildi: Evli bir diplomatın evlilik dışı bir ilişki yaşarken yakalanması, örneğin, sırların açığa çıkarılması için şantaj olarak kullanılabilir.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Rus web sitesi Komsomolskaya Pravda’nın bir seks işçisini ziyaret eden Amerikalı bir diplomat olduğu iddia edilen bir adamın görüntülerini yayınlaması üzerine, 2009 yılında resmi olarak bir şikâyette bulundu. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ian Kelly, diplomatın, o dönemde uydurma bir video ile “Rus basınının kullanıldığı bir karalama kampanyasının öznesi” olduğunu söyledi.
Güvenlik servislerinin korkulduğu ve saygı duyulduğu, siyasal baskı aracı olarak zengin bir gözetleme tarihine sahip bir ülkede, kompromat belirli bir rezonans taşımaktadır.
Gözetlenme korkusu, pek çok Rusun alışkanlıklarının içine işlemiş durumda, gerçekten izlenseler de izlenmeseler de. Ruslar genellikle gizli kameralar hakkında marazi bir espri anlayışına sahipler ve “Bu telefon üzerinden konuşulacak bir konu değil” cümlesini duymak alışılmadık bir şey değil.
Bazı Ruslara göre, Trump dosyasına gösterilen ilgi, tıpkı bir Rus politik draması gibi tükeniyor. Yuri Skuratov, Rusya’nın eski baş savcısı, Trump dosyasının doğru oluşundan şüphe ettiğini söyledi.
“Bu politik bir eylemden fazlası değil,” dedi. “Seçimin kaybeden tarafı için ideal bir biçimde yazılmış. Bu tümüyle aldatıcı ve Amerikan okuyucu için de neden Trump’ın birdenbire Rusya ile iyi ilişkilere girmeye başladığını açıklamaya çalışıyor.
O dönemki Cumhurbaşkanı Boris Yeltsin ve müttefiklerinin yolsuzluk suçlamalarına bakmaya başladıktan sonra, Skuratov’da şantaj içeren materyallerin kurbanı oldu. 1999 yılında, ona benzeyen ve iki kadın ile yatakta görüntülenen birinin olduğu görüntüler yayınlandı. Sonraki sene ülke meclisinin senatosu tarafından görevinden alındı.
Eski savcı, videodaki adamın kendisi olmadığını öne sürüyor.
“Bu, ben Yeltsin ve çemberinin yolsuzluklarını soruşturmaya başladığımda beni uzaklaştırmak için yapıldı” dedi Skuratov. “Beni kovdurmak ve soruşturmadan uzaklaştırmak için yapıldı.”
Gaye Polat