Julius Robert Oppenheimer, II. Dünya Savaşı sırasında Los Alamos Laboratuvarı’nı yönetmiş Amerikalı bir teorik fizikçiydi. Birinci nükleer silahın yaratıldığı araştırma olan Manhattan Projesi’ndeki kıymetli rolünden ötürü ekseriyetle “atom bombasının babası” olarak anılıyordu.
New York City’de Alman Yahudi ebeveynlerin dünyaya getirdiği Oppenheimer, 1925’de Harvard Üniversitesi’nden lisans derecesi ve 1927’de Almanya’da Göttingen Üniversitesi’nden doktora aldı. Başka kurumlardaki araştırmalarının akabinde Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nin fizik kısmına katıldı ve 1936’da profesör oldu.
Moleküler dalga işlevleri için Born-Oppenheimer Yaklaşımı, elektron ve pozitron teorisi üzerine çalışmalar, nükleer füzyonda Oppenheimer-Phillips süreci ve kuantum tünellemesinin birinci varsayımı üzere kuantum mekaniği ve nükleer fizik alanındaki muvaffakiyetler da dâhil olmak üzere teorik fiziğe değerli katkılarda bulundu. Öğrencileriyle birlikte nötron yıldızları ve kara delikler teorisine, kuantum alan teorisine ve kozmik ışınların etkileşimlerine de katkıda bulundu.
OPPENHEİMER OLAYI NEDİR?
Oppenheimer 1942’de Manhattan Projesi’nde çalışmak üzere işe alındı ve 1943’te, Alman nükleer silah programının başlamasından dört yıl sonra, birinci nükleer silahları geliştirmekle görevlendirilen New Mexico’daki Los Alamos Laboratuvarı’nın yöneticiliğine atandı.
Liderliği ve bilimsel uzmanlığı projenin muvaffakiyetinde tesirli oldu. 16 Temmuz 1945’te birinci atom bombasının Trinity testinde hazır bulundu. Ağustos 1945’te bu silahlar Japonya’da Hiroşima ve Nagazaki’nin bombalanmasında kullanıldı ve bu olay nükleer silahların silahlı bir çatışmada kullanıldığı tek olay olarak tarihe geçti.
Oppenheimer 1947 yılında Princeton, New Jersey’deki Institute for Advanced Study’nin yöneticisi oldu ve yeni kurulan Birleşik Devletler Atom Gücü Kurulu’nun tesirli Genel Müşavere Komitesi’ne başkanlık etti. Nükleer çoğalmanın yayılmasını ve Sovyetler Birliği ile nükleer silahlanma yarışını önlemek hedefiyle nükleer gücün memleketler arası denetimi için faaliyetlerinde bulundu.
Hidrojen bombasının geliştirilmesine 1949-1950 yıllarındaki hükûmet tartışmaları sırasında karşı çıktı ve daha sonra savunma ile ilgili hususlarda kimi ABD hükûmet ve askerî kümelerinin öfkesine neden olan fikirlere sahipti. İkinci Kızıl Panik periyodunda Oppenheimer’ın bu tavrı ve ABD Komünist Partisi’ne bağlı kişi ve kuruluşlarla geçmişte kurduğu münasebetler, 1954’teki bir güvenlik duruşmasının akabinde güvenlik müsaadesinin iptal edilmesine yol açtı. Direkt siyasi tesirinden mahrum bırakılmış olsa da ders vermeye, yazmaya ve fizik alanında çalışmaya devam etti. 1963 yılında Lider John F. Kennedy (Lyndon B. Johnson’la birlikte), siyasi rehabilitasyonun bir jesti olarak kendisine Enrico Fermi Ödülü’nü verdi. 2022’de ABD hükûmeti, sürecin yanılgılı olduğunu belirterek 1954 kararını iptal etti.