KORUYUCU AİLE YÖNETMELİĞİ
Koruyucu Aile Yönetmeliği
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 14/10/1993
Yayımlandığı Resmi Gazete No: 21728
BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, korunmaya muhtaç çocuklara götürülen koruyucu aile hizmetlerinin uygulama esaslarını, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ile koruyucu ailenin yetki ve sorumluluklarını belirlemek, hizmetin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik, koruyucu aile seçimini, koruyucu ailenin çocuklarla ilgili sorumluluklarını, idare ile olan ilişkilerini, hizmetin işleyişini ve koruyucu aileye bu hizmetin karşılığı olarak yapılacak ödemelere ilişkin esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 24/05/1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun 23 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) "Genel Müdürlük" Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü,
b) "İl Müdürlüğü" İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü,
c) "Kuruluş" Çocuk Yuvaları, Yetiştirme Yurtları ve Rehabilitasyon Merkezlerini,
d) "Çocuk" 24/05/1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun 3/b maddesinde tanımlanan ve aynı Kanun' un 22 nci maddesi çerçevesinde, hakkındaki yetkili ve görevli mahkemece korunma kararı veya acil valilik onayı ile korunma tedbiri alınan çocuğu,
e) "Koruyucu Aile" Bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre İl Müdürlükleri denetiminde kısa veya uzun süreli, bedelli veya bedelsiz olarak çocuk bakımını üstlenen, çocuğun aile ortamında yaşamını sağlayan, öz anne-baba yerini tutabilecek aileler veya kişileri, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM : Uygulama Esaslar
Sorumlu Birim
Madde 5 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/1.mad)
Koruyucu aile hizmeti, Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde İl Müdürlüklerince görevlendirilen sosyal çalışmacılar tarafından yürütülür.
Çocuğun Seçimi
Madde 6 - Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (d) bendinde özellikleri belirlenen çocuklar İl Müdürlüğünde oluşturulan Koruyucu Aile Komisyonunca uygun görülen koruyucu aile yanına yerleştirilir.
Madde 7 - Kuruluşlar, her ay koruyucu aileye yerleştirilebilecek çocukların ad ve soyadları, doğum yeri, doğum tarihleri ve korunma kararı nedenlerini kapsayan liste ile birlikte sağlık durumu, psiko sosyal ve fiziksel gelişimlerini gösteren sosyal inceleme raporunu 11 Müdürlüğüne gönderirler.
Koruyucu Ailenin Seçimi
Madde 8 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/2.mad)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup, Türkiye'de sürekli ikamet eden, en az ilkokul mezunu, 25-50 yaş arasındaki kişiler, evli iseler eşleriyle birlikte, koruyucu aile olmak üzere il müdürlüklerine başvurabilirler. Çocuğun velayet sorumluluğunu taşıyan kişiler, aynı çocuğun koruyucu ailesi olamazlar.
Akrabaların ya da belli bir süredir devam eden ana-baba-çocuk ilişkisinin kurulduğu ailelerin koruyucu aile olmak istemesi halinde, yapılacak sosyal inceleme sonucuna göre bunlardan yaş ve eğitim koşulu aranmayabilir. Koruyucu aile adayları ve çocuk arasında, ana-baba-çocuk ilişkisinin kurulması ve birebir ilişki sağlanması esasları çerçevesinde, aday ailenin yaşı değerlendirilir.
(Değişik fıkra: 31/07/2009 - 27305 S.R.G Yön\1.mad) Koruyucu aile olmak üzere İl Müdürlüklerine başvuran kişilere koruyucu aile hizmetinin esasları ve işleyişi ile koruyucu aileye yerleştirilecek çocukların özellikleri hakkında bilgi verilerek ilk görüşme yapılır. İlk görüşme formu doldurulur ve müracaatçının yazılı başvurusu alınarak aşağıdaki belgeler istenir.
a) Bir adet vesikalık fotoğraf,
b) T.C. Kimlik Numarası beyanı,
c) Öğrenim durumunu gösterir belgenin aslı veya idarece onaylı örneği,
ç) Evliler için evlenme cüzdanı örneği,
d) İş ve gelir durumunu gösteren belge,
e) Adli sicil kaydının bulunmadığına ilişkin yazılı beyan,
f) Koruyucu aile olacak kişilerin çocuğun bakımını, psiko-sosyal gelişimini ve eğitimini etkileyecek ya da çocuğa zarar verecek düzeyde fiziksel engeli, ruhsal rahatsızlığı ve bulaşıcı hastalığının olmadığını gösterir rapor istenir. Sosyal çalışmacı, gerekli görmesi halinde kişinin sağlığına, devam eden hastalığına veya bağımlılığına ilişkin ayrıntılı rapor da isteyebilir.
Kişilerin evli olması halinde her iki eş için de aynı belgeler istenir.
(Değişik fıkra: 31/07/2009 - 27305 S.R.G Yön\1.mad) Aile ile birlikte yaşayan kişilerin bulunması halinde, bu kişilerden de adli sicil kaydının bulunmadığına ilişkin yazılı beyan ve ruhsal rahatsızlığı ile bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair rapor istenir.
Madde 9 - Başvurusu kabul edilenler hakkında çevre ve ekonomik koşulları, yaşlan, kişilik özellikleri, evlilik ve sosyal ilişkileri, çocuk yetiştirme konusunda tutum ve davranışları, diğer aile üyelerinin bu konudaki düşünceleri ve çocuk ile koruyucu aile ilişkileri açısından önem taşıyan benzeri hususlar dikkate alınarak sosyal inceleme yapılır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda hazırlanan dosya "Koruyucu Aile Komisyonuna" iletilir.
Koruyucu Aile Komisyonu
Madde 10 - Koruyucu aile komisyonu il müdürü başkanlığında, aile ve çocuk hizmetleri şube müdürü, bulunmadığı illerde ise bu hizmetlerden sorumlu sosyal çalışmacı ve aile ile ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıdan oluşur.
Koruyucu Aile Komisyonunun Görevleri
Madde 11 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/3.mad)
Koruyucu aile komisyonu; hazırlanan dosyalar üzerinde yapacağı inceleme sonucunda;
a) Koruyucu aile olmak üzere başvuran ailelerin uygun olup olmadığı,
b) Hangi aileye hangi çocuğun yerleştirileceği,
c) Çocuğun koruyucu aileden geri alınıp alınmayacağı,
ç) Ailenin koruyucu aile statüsünün iptal edilip edilmeyeceği,
d) Koruyucu ailenin çocukla birlikte yurt dışına çıkıp çıkamayacağı,
e) Koruyucu aile yanındaki çocukların doğadan yararlanmaları amacıyla, Kuruluş da kalan çocuklarla birlikte kamplara katılmaları sağlanacak olanların belirlenmesi,
f) Hizmet sürecinde tereddütte kalınan durumların değerlendirilmesi
konularında oy birliği ile karar alır.
Çocuğun Yerleştirilmesi
Madde 12 - (Değişik madde: 31/07/2009 - 27305 S.R.G Yön\2.mad)
İl Müdürlüklerince bir koruyucu aileye en çok 3 çocuk yerleştirilir. Çocukların kardeş olması durumunda çocuk sayısı sınırlandırılmaz. İl müdürlükleri ile yanına çocuk yerleştirilen koruyucu aile arasında sözleşme imzalanır ve çocuk aileye teslim edilir.
Koruyucu Ailenin Yükümlülükleri
Madde 13 - Koruyucu aile;
a) Yanına yerleştirilen çocuğun öncelikle fiziksel ve psiko-sosyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli koşullan sağlamakla,
b) Çocuğun yeteneklerinin ve becerisinin el verdiği ölçüde öncelikle eğitim ve öğretimi ya da meslek sahibi edindirilmesi için gerekli çabayı göstermekle,
c) Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamakla,
d) Koruyucu aileye ve yerleştirilen çocuklara ilişkin olarak mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacılara gerekli koşulları hazırlamakla,
e) Adres ve ikametgah değişikliklerini, bu değişiklik gerçekleşmeden önce İl Müdürlüğüne bildirmekle, Yükümlüdür.
İzleme
Madde 14 - Koruyucu aile ve yanına yerleştirilen çocuk, görevli sosyal çalışmacı tarafından düzenli olarak izlenir. Ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik gerekli mesleki çalışmalar yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çocuğun Geri Alınması
Madde 15 - Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuk;
a) Koruyucu ailenin bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi,
b) Çocukla koruyucu aile arasındaki uyumsuzluğun yapılan mesleki çalışmalara rağmen giderilememesi,
c) Koruyucu ailenin çocuğa istenilen şekilde bakmadığının tespit edilmesi.
d) Çocuğun koruyucu aileye yerleştirilme nedeninin ortadan kalkması,
e) Koruyucu ailenin herhangi bir nedenle koruyucu aile olmaktan vazgeçmesi,
Hallerinde çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu Koruyucu Aile Komisyonuna iletilir. Komisyonun çocuğu geri almaya karar vermesi halinde koruyucu aile sözleşmesi iptal edilerek, çocuk bir tutanakla aileden geri alınır.
Koruyucu Aile Statüsünün İptali
Madde 16 - Koruyucu aile statüsünün devam etmesinin sakıncalı olduğu saptanan durumlarda koruyucu aileyi izleyen sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu Koruyucu Aile Komisyonuna iletilir. Komisyonca koruyucu aile statüsü iptal edilen aileye bir daha çocuk verilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Diğer Hükümler
Madde 17 - Koruyucu aileden geri alman çocuk öncelikle öz ailesi yanına, bunun mümkün veya uygun olmaması durumunda başka bir koruyucu aile yanma yerleştirilir. Uygun koruyucu aile bulunamaması halinde çocuk, yaş durumu dikkate alınarak bir kuruluşta bakım altına alınır.
Madde 18 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/4.mad)
Koruyucu ailede bakılan çocukların sağlık harcamaları için 1/6/2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır.
Madde 19 - Koruyucu ailenin ikamet ettiği İli değiştirmesi halinde ilgili dosyalar İl Müdürlüğünce yeni yerleşilen İle gönderilir.
Madde 20 - Koruyucu ailenin görev veya tatil amacı ile çocuğu beraberinde yurt dışına götürebilmesi istemi; veli veya vasisinin izni, çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışmacının uygun görüşü ile komisyona sunulur. Komisyonda çocuğun yurt dışına çıkması uygun görüldüğünde il müdürünün teklifi Valinin onayı ile gerekli izin verilir.
Madde 21 - Koruyucu aile olmak üzere başvuran aileye çocuk yerleştirilmesi, geri alınması, çocuğun ölmesi, koruyucu aile statüsünün iptal edilmesi ve koruyucu ailenin ikamet ettiği İli değiştirmesi hallerinde il müdürlüklerince Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Koruyucu Ailelere Yapılacak Ödemelere İlişkin Esaslar
Madde 22 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/5.mad)
Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim ve yetiştirilmelerine ilişkin harcamalara karşılık olmak üzere talepte bulunan koruyucu ailelere, çocuk başına her yıl Bütçe Kanunu ile tespit edilecek memur maaş katsayısının, en yüksek Devlet memuru gösterge rakamlarıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarın, aşağıda gösterilen oran kadarı hiçbir kesinti yapılmaksızın aylık net ödeme, Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten, koruyucu aile ve çocuğun takip edildiği İl Müdürlüğünce yapılır.
YAŞ ORANLAR
0-6 yaş % 45'i
7-12 yaş % 50'si
13-18 yaş % 55'i
19+yaş % 60'ı
Özürlü çocuklar için yapılacak ödemeler Genel Müdürlükçe belirlenen özür ve yaş durumuna göre yukarıda belirtilen rakamlar iki kat olarak uygulanır.
Bu kapsama giren ödemeler bütçe imkanları dahilinde yapılır.
Madde 23 - Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilen tutarlar her ayın birinci gününde peşin olarak ödenir. Çocuğun koruyucu aile yanına yerleştirildiği ay ile koruyucu aile ilişkisinin sona erdiği ayda kısıtlı uygulama yapılır.
Madde 24 - (Değişik madde: 29/12/2006-26392 S.R.G. Yön/6.mad)
Koruyucu aile yanında bakılan çocuklar için koruyucu ailelere aşağıdaki ödemeler yapılır:
a) Koruyucu aile yanında bakılıp okula giden çocuklara, her yıl bir defaya mahsus olmak üzere Eylül ayında okul masraflarının karşılanması amacıyla, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesine göre yapılacak ödemeler üç kat olarak uygulanır. Ayrıca, koruyucu aile yanındaki bütün çocuklara, yıllık giyim masraflarının da karşılanması için Şubat ve Ağustos ayları ödemeleri iki kat tutarında yapılır.
b) Koruyucu aile hizmeti kapsamındaki, okula devam eden ya da öğrenimini sürdürememiş çocuklara, Kuruluş bakımındaki çocuklara verilen miktarlar üzerinden harçlık ödenir.
c) Tam gün öğrenim görüp de yemeklerini evde yeme olanağı bulamayan çocuklara, öğrenim süresince harçlıkları iki kat artırılarak ödenir.
ç) Okulu ailenin bulunduğu yerden uzak olanlardan okul servisi ile okullarına gitmek zorunda olan çocukların okul servis ücretleri ile özürlü çocukların servis ücretleri, servis bulunmaması halinde gidiş - gelişlerdeki ulaştırma giderleri karşılığı otobüs bilet ücretleri ödenir.
d) Koruyucu aileyi ve çocuğu izlemekle görevli sosyal çalışmacının rehberliğinde yapılacak başvurular üzerine, bir meslek edinmek üzere kamu ya da özel kuruluşlar tarafından açılan kurslara katılacakların kurs süresince kurs bedelleri, eğitim ve öğretimlerine ilişkin etüt, kurs, yaz okulu, harç, sınav ve kayıt ücretleri ödenir.
e) Başka illere öğrenim amacı ile gitmesi gereken çocukların ulaştırma giderleri ödenir.
Birinci fıkrada belirtilen tutarlar Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten, talepte bulunan koruyucu ailelere, çocuğun takip edildiği İl Müdürlüğünce ödenir. Bu kapsama giren ödemeler bütçe imkanları dahilinde yapılır.
ALTINCI BÖLÜM : Yürürlük, Yürütme
Yürürlükten Kaldırma
Madde 25 - 02/10/1984 tarih ve 18532 sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan "Koruyucu Aile Yönetmeliği" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 26 - 21/02/1967 tarih ve 832 sayılı Sayıştay Kanununun 105 inci maddesi hükmü uyarınca Sayıştay'ın uygun görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik Resmi Gazete' de yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 27 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.
Mevzuat Kanunlar