Gül ve Haç tarikatı
Gül ve Haç tarikatı dünya çapında örgütlenmiş ezoterik bir topluluktur. Kendileri için AMORC (Antik Rosae Crucis Mistik Tarikatı) kısaltmasını kullanırlar. Tarikatın resmi amblemi ortada tek gülün olduğu bir haçtır. Tarikatta loca sistemi vardır ve uygulamalı sanat ve bilimlerin ardındaki metafizik felsefeyi öğretmeyi misyon edindiklerini savunurlar.
Gül ve Haç tarikatı Orta Çağ’da Avrupa’da kurulmuştur (tarihi 12. yüzyıl Avrupası’na ve Orta Doğu’da daha önceki zamanlara kadar gider). Tarikat 1600’lerde yayınladığı üç anonim manifesto ile güçlenmiştir. Bunlar sırasıyla şöyledir;
1. Fama Fraternitatis (1614)
2. Confessio Fraternitatis (1615)
3. Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz (1616)
Bu manifestolarda Doğu’nun, özellikle Antik Mısır’ın spiritüel ve simya ile ilgili gizemleri anlatılır. Metinlerde bu gizemlerle ilgili maceralar yaşayan, 1378’de doğduğu ileri sürülen Christian Rosenkreuz adında alegorik bir karakter vardır. Metinlerin amacı insanları Hristiyanlığa kısmen yakın duran ezoterik prensiplerle ve spiritüellikle tanıştırmaktı. Araştırmacılar papalık makamına karşı duran ve Protestan ahlakını öven bu metinlerin Alman Luteran Pastörü Johan Valentin Andreae (1586-1654) tarafından yazıldıklarını tahmin etmektedir.
Merak ve heyecan uyandırmasına rağmen bu manifestolardan sonra tarikatın varlığına ve üyelerine dair çok az kayıt bulunur. 18. yüzyılda Gül ve Haç ile bağlantılı olduklarını iddia eden bazı gruplar Rusya, Polonya ve Almanya’da yine manifestolar yayınlamaya çalışmışlardır.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk Gül ve Haç topluluğu ise 1694’de Pennsylvania’da kurulmuştur. 1909’da Harvey Spencer Lewis’in kurduğu ve günümüzde de devam eden Antik Rosae Crucis Mistik Tarikatı (AMORC) isimli topluluğun merkezi ise California eyaletinin San Jose şehrindedir. Lewis topluluğa ilk kez Fransa’da dahil olduğunu iddia etmiştir.
Topluluk, yaptıkları uygulamalar ve felsefeleri ile insandaki en yüksek zihinsel ve fiziksel potansiyelleri açığa çıkardıklarını iddia eder. Topluluğa girmek isteyen öğrenciler 12 aşamadan geçer. Gül ve Haç tarikatı Masonluğu da etkilemiştir.