Balgam Nedir? Nasıl Atılır?
Mukus insan dokuları tarafından üretilir, normal, pürüzsüz bir lif yapısına sahiptir ve insan vücut fonksiyonlarında önemli rol oynar. Mukus, koruyucu ve nemlendirici bir tabakadır ve hayati organların kurumasını önler. Antikorlar ve bakterisit enzimler içeren katman, vücudu enfeksiyonlara karşı destekler. İnsan vücudu her gün yaklaşık 1 ila 1,5 litre mukus üretir. Mukus artışı, belirli hastalıkların bir işareti olabilir.
Balgam Nedir?
Akciğerleri ve alt solunum yollarını koruyan mukusa balgam denir. Solunum yoluyla insan vücuduna giren zararlı madde ve bakterileri uzaklaştırmak ve bu alanların ıslanmasını sağlamak için filtre olarak kullanılır. Antikorlar, su, protein ve bazı tuzlardan oluşan balgam doğal olarak berrak renktedir. Özellikle akciğerlerde üretilen balgam öksürme yoluyla dışarı atılır. Mideden atılma, geniz akıntısı ve sinüs akıntısı balgam sayılmaz ve balgam genellikle tehlikeli bir durum oluşturmaz. Ancak büyük miktarlarda salgılandığında hava yollarını tıkayabilir.
Balgam Neden Olur?
Akciğerler hasar gördüğünde çok fazla balgam üretirler. Yeni doğan bebeklerde balgam oluşumu yaygındır. Bebeklerin solunum yolları ve akciğerleri tam olarak gelişmediği için toz, yabancı cisimler ve mikroorganizmalar tarafından kolayca tahriş olurlar. Biriken mikroorganizmalar, bebeklerin öksürmesine neden olabilecek burun tıkanıklığına, nazal mukus birikmesine ve solunum yolu tahrişine neden olabilir.
Balgama Neden Olan Hastalıklar
- Astım: Astımlıların solunum sistemi çevre kirliliğine ve alerjenlere karşı son derece hassastır. Bu hassasiyet, solunum yollarını iltihaplanmaya yatkın hale getirir ve balgam üretimini artırır.
- Kistik fibroz: Bu hastalık genellikle çocuklarda ve genç erişkinlerde bulunur, kalıtsaldır ve akciğerlerde balgamda artışa neden olur.
- Konjestif kalp yetmezliği: Kalbin kan alma yeteneğini azaltan bir hastalık, balgamın artmasına ve nefes darlığına neden olabilir.
- Pulmoner emboli: Akciğerlerdeki kan damarlarının tıkanması sonucu oluşan balgam genellikle kanlı ve hayatı tehdit edicidir.
- Akciğer kanseri: Aşırı balgam ve şiddetli öksürük ile karakterize olan akciğer kanseri, yorgunluğa ve kilo kaybına da neden olabilir.
- Pnömokonyoz: Bu hastalık akciğerlerde biriken tozdan dolayı doku hasarına neden olur. Bu meslek hastalığı olarak kabul edilir ve balgam oluşur.
- Akciğer apsesi: Balgam bulaşıcı hastalıklarda ortaya çıkar ve akciğerlerde irin dolu boşluklar oluşturur.
- Akciğer mantarı: Solunum sisteminde biriken mantar tohumlarının neden olduğu hastalığın en önemli belirtisi balgamdır.
- Bu hastalıkların yanı sıra balgam, bronşit, bronşiyolit, bronşektazi, pnömoni ve KOAH gibi alt solunum yollarında da görülür.
Balgam Tedavisi Nasıl Olur?
Balgam (solunum sisteminin doğal bir parçası) günlük yaşamı etkileyecek düzeye çıktığında mutlaka bir uzman tarafından kontrol edilmelidir. Özellikle balgam rengi kahverengi, kırmızı, siyah veya köpüklü ise ciddi bir sağlık sorununa işaret edebilir. Diğer tüm hastalıklar gibi balgam tedavisi de nedene dayanmaktadır. Tedavinin yönünü belirlemek için balgam örneklerinin toplanması ve balgamın neden olduğu enfeksiyonun laboratuvarda araştırılması gerekir. Bakteriyel enfeksiyonların neden olduğu balgamı tedavi etmek için antibiyotikler kullanılsa da alerjinin neden olduğu balgam için alerji kontrol ilaçları reçete edilir. Ayrıca balgam şurupları ve balgam kıvamını seyrelten ve akciğerlerden uzaklaştıran ilaçlar önerilir. Hastalığın türüne ve evresine göre tedavi balgamın önlenmesinde önemli rol oynar.
Balgam Nasıl Atılır?
Doğal balgam söktürücüler, balgamın nasıl çıkarılacağına bir alternatif olarak listelenebilir:
- 1 bardak ılık suya 1 çay kaşığı kaya tuzu veya Himalaya tuzu ekleyip karıştırarak ağzınızı çalkalayabilirsiniz
- Okaliptüs yağı ile göğsünüze masaj yapabilir ve yağın gözeneklerinize nüfuz etmesi için tülbentle sarabilirsiniz.
- Kuru hava ciğerlerdeki balgamın katılaşmasına neden olabileceğinden, evinize bir nemlendirici cihaz satın alabilir veya kalorifer peteklerinizin üzerine bir kâse su koyabilirsiniz.
- Bol su içmek katılaşmış balgamın yumuşamasına ve temizlenmesine yardımcı olabilir.
- Sıcak bir banyoda 5 – 10 dakika nefes alabilir ve bir kâse sıcak suya nane veya okaliptüs yağı damlatarak derin bir nefes alabilirsiniz. Böylece ciğerlerinizin açılmasına yardımcı olabilirsiniz.
- Bir bardak ılık suya bir çorba kaşığı limon suyu ekleyerek içebilirsiniz. Limon, yüksek C vitamini içeriğinin yanı sıra iyi bir balgam söktürücüdür.
- Zencefil ve zerdeçal çayını karabiber ve kırmızı biber ile kaynatıp çay hazırlayabilirsiniz.
- Balın anti bakteriyel özellikleri vardır ve aynı zamanda iyi bir balgam söktürücüdür. Bitki çayına bal ekleyebilirsiniz.