Kararı duyurduğu açıklamada Khan, "Ukrayna'da hem savaş suçları hem de insanlığa karşı suçlar işlendiği iddialarına inanmak için makul bir zeminin varlığına ikna oldum" dedi.
Ukrayna'nın Birleşmiş Milletler (BM) Büyükelçisi Yevhenya Filipenko da daha önce Putin'in istilacı güçlerinin "anaokullarını ve yetimhaneleri, hastaneleri ve mobil tıbbi yardım ekiplerini" hedef aldığını öne sürmüş, saldırgan ülkenin bariz bir şekilde sivilleri hedef alan stratejisinin Cenevre Sözleşmeleri'nin şartlarını ihlal ederek savaş suçu teşkil edebilecek eylemlere yol açabileceğini söylemişti.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Savaşlar esnasındaki insani tutumu belirleyecek uluslararası yasal standartları saptamak amacıyla II. Dünya Savaşı'nın ardından 1949'da 196 ülkenin imzaladığı söz konusu 4 antlaşma ve üç protokol, savaşta esir düşenlerin (hem sivil hem asker) temel haklarını tanımlarken, yaralıların ve savaşmayanların korunmasını da güvence altına alıyor.
Filipenko'nun açıklaması, Uluslararası Af Örgütü'nün Sumi Oblastı'ndaki Ohtırka kentinde bir anaokuluna düzenlenen saldırıda Rusya'nın misket bombası kullanmasını kınamasının ardından geldi. Sivil toplum kuruluşu, 220mm Uragan füzesinden fırlatılan bu bombaların üç kişiyi öldürdüğünü ve "savaş suçu teşkil edebileceğini" belirtmişti.
Misket Bombalarını Yasaklama Sözleşmesi kapsamında Birleşik Krallık (BK) dahil 100'den fazla ülke bu tür silahları asla kullanmayacağını taahhüt etti ama ne Rusya ne de Ukrayna bu sözleşmenin tarafı.
O zamandan bu yana araştırmacı internet sitesi Bellingcat, Ukrayna'da ayrım gözetmeksizin ve sivillere zarar verecek şekilde misket bombası kullanılmasının "birden fazla örneğini" haberleştirmişti.
Site, "Çatışmalar kentsel bölgelere doğru ilerlemeye başladıkça, misket bombalarının bu şekilde kullanıldığı örneklerin kayda değer ölçüde artma tehlikesi var" diyerek uyarmıştı.
Daha öncesinde BK Dışişleri Bakanı Liz Truss ise Rusya'nın Ukrayna'yı fethetmek için "en berbat araçlara" başvuracağına dair ikaz etmişti. Uzmanlar da sahadaki durumun vahameti arttıkça ve Ukrayna halkının giderek büyüttüğü gözü pek direnişe karşı Putin'in umduğu kolay galibiyet gerçeğe dönüşmedikçe, Rusya'nın taktiklerinin daha acımasız bir hal alabileceğine dair geniş çapta fikir birliğine varmış durumda.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3010 Ağustos 2022 - Fransa'daki Sen nehrinde Paris'e doğru yüzerken bulunan bir beluga balinası, doğal yaşam alanı olan kuzeydeki soğuk denizlere geri döndürülme çabası kapsamında nehirden çıkarılmıştı. Türü koruma altında olan 4 metrelik deniz canlısı, tatlı sudan alındıktan saatler sonra zor nefes almaya başlayınca veterinerler tarafından uyutuldu. Fransız yetkililer nehirden çıkarıldığında çok zayıf düştüğü anlaşılan deniz memelisinin acı çektiğinin bariz şekilde görüldüğünü, bu yüzden ötanazi uygulamak zorunda kaldıklarını söyledi (Jean-Francois Monier/AFP)
-
2/309 Ağustos 2022 - Kenya'nın Kajiado bölgesinde Masailer bir oy kullanma merkezinin önünde sırada bekliyor. Kenya'da yeni meclis üyeleri ve devlet başkanının belirleneceği seçimler için halk sandık başına gitti. Yaklaşık 22 milyon seçmen ülke çapında kurulan 46 bin sandıkta oy kullanıyor. 4 adayın yarıştığı başkanlık yarışında iki ismin öne çıktığı Kenya'da ipi 55 yaşındaki Devlet Başkanı Yardımcısı Willam Ruto ya da 5. kez başkanlık için yarışan 77 yaşındaki Raila Odinga'nın göğüslemesi bekleniyor (Ben Curtis/AP)
-
3/306 Ağustos 2022 - İtalya'nın Marche bölgesinde yer alan Civitanova Marche komününde eylemciler, Nijeryalı sokak satıcısı Alika Ogochukwu için adalet talep ettikleri bir protesto düzenledi. Ogochukwu'nun güpegündüz vahşice öldürülmesi, Adriyatik'teki sahil yerleşiminde yaşayanlar arasında tartışmaya sebep oldu. Akıl hastalığına sahip olduğu daha önce mahkemece kayıt altına alınmış İtalyan bir adam tarafından gerçekleştirilen saldırının ırkçılıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı konuşuluyor (Antonio Calanni/AP)
-
4/305 Ağustos 2022 - Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Goma kentinde Birleşmiş Milletler İstikrar Misyonu'nun (MONUSCO) ülkeden gitmesini isteyenlerin 25-27 Temmuz'da düzenlediği protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin tabutları kentten geçerken bir genç kız, erkek kardeşini kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyor. Geçen ay sonunda öfkeli protestocular 1999'dan beri ülkede olan MONUSCO'nun tesislerini yağmalamıştı. Ülkenin doğusundaki kentlerde bir hafta boyunca düzenlenen eylemlerde toplam 32 protestocu ve 4 barış gücü personeli hayatını kaybetti (Guerchom Ndebo/AFP)
-
5/304 Ağustos 2022 - Japonya'nın Niigara prefektörlüğünün Murakami kentindeki bir mahallede, ülkenin kuzeyini vuran sağanak yağışlar ve sellerden sonra oluşan manzara. Şiddetli yağmurlar ve seller Japonya'nın kuzeyinde köprülerin yıkılmasına ve nehirlerin taşmasına neden olurken yetkililer Niigata, Ishikawa ve Yamagata prefektörlüğündeki yaklaşık 500 bin kişiye tahliye çağrısı yaptı (JIJI Press/AFP)
-
6/303 Ağustos 2022 - Ukrayna'nın batısındaki Lviv oblastında siviller askeri eğitim alıyor. Ukrayna-Rusya savaşında 5 ay geride kaldı. Moskova'nın Ukrayna'nın güneyine yeni saldırılar başlatmaya hazırlandığı uyarısını yapan Ukrayna ordusu, Rusya'nın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin memleketi Kryvyi Rih'i ele geçirmek için askeri bir vurucu kuvvet oluşturduğunu öne sürdü. Öte yandan tahıl sevkiyatı anlaşması çerçevesinde Ukrayna'nın Odessa Limanı'ndan yola çıkarak dün akşam saatlerinde İstanbul Boğazı'na demirleyen mısır yüklü gemi Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler'den oluşan heyet tarafından denetlendikten sonra Lübnan'a gitmek üzere yola çıktı (Yuriy Dyachyshyn/AFP)
-
7/302 Ağustos 2022 - ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyaretini destekleyen göstericiler başkent Taipei'de toplandı. Pelosi son 25 yılda Tayvan'a ziyaret gerçekleştiren en üst düzey ABD yetkilisi oldu. Tayvan halkıyla dayanışmanın ABD için her zamankinden daha önemli olduğunu söyleyen Pelosi'nin ziyaretine, bu toprakları kendisine ait olarak gören Çin'den tepki geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı ziyareti kınarken Savunma Bakanlığı ise alarm durumuna geçildiğini açıkladı (Ann Wang/Reuters)
-
8/3030 Temmuz 2022 - Irak'ta Şii lider Mukteda es-Sadr'ın destekçileri, rakip grubun başbakan adaylığı için gösterdiği ismi protesto ederken başkent Bağdat'taki yüksek güvenlikli Yeşil Bölge'ye giden Cumhuriyet Köprüsü'ndeki beton bariyerleri aştı. Söz konusu protestolar enerji fiyatlarının dünya çapında yükselmesine rağmen hâlâ politik ve sosyoekonomik krize saplanmış halde olan petrol zengini Irak'ın yaşadığı son zorluk. Sadr Hareketi ekimdeki seçimlerden birinci parti olarak çıksa da çoğunluğu sağlamaktan çok uzaktı ve seçimlerden 9 ay geçmesine rağmen yeni hükümet kurma düğümü halen çözülemedi (Sabah Arar/AFP)
-
9/3029 Temmuz 2022 - Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta 2020'de gerçekleşen, 200'den fazla kişinin hayatını kaybettiği ve 6 binden fazla kişinin yaralandığı çok şiddetli patlama sonucunda ağır hasar alan tahıl siloları yanıyor. Yapının yıkılmasından endişe duyan itfaiye ekipleri silolardaki buğdayın yüksek sıcaklık nedeniyle alevlenmesiyle çıkan yangına müdahale edemiyor. Lübnan Sağlık ve Çevre Bakanlığı yangın nedeniyle artan çevre kirliliği ve muhtemel yıkımdan dolayı ortaya çıkabilecek zararlı havaya karşı Beyrutluları uyaran bir açıklama yaptı. Açıklamada, liman çevresindeki yurttaşların maske takması ve limana yaklaşmaması istendi (Joseph Eid/AFP)
-
10/3028 Temmuz 2022 - Afganistan'da ülke içinde yerinden edilmiş mülteci kadınlar kimliklerini gösterip ülkenin doğusundaki evlerine dönebilmek adına para almak için Kabil'in dışındaki Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği kampında sırada bekliyor. Evlerini terk edip başkente sığınmış yüzlerce yerinden edilmiş Afgan, onları kaçmak zorunda bırakan savaşın bitmesinin üzerinden neredeyse bir yıl geçmişken, bugün doğu eyaletlerindeki evlerine dönmek için yola çıktı. Öte yandan Uluslararası Af Örgütü çarşamba günü yayımladığı raporda Taliban'ın "boğucu" baskısının Afganistan'daki kadınların ve kız çocuklarının hayatını mahvettiğini belirtti (Wakil Kohsar/AFP)
-
11/3027 Temmuz 2022 - Filipinler'de meydana gelen 7.0 şiddetindeki depremin ardından Ilocos Bölgesi'nin Santiago kentinde oluşan manzara. Ülkenin kuzeyinde gerçekleşen doğal afet sonucunda 5 kişi hayatını kaybetti ve 60 kişi yaralandı. Güneydoğu Asya ülkesinin son yıllarda gördüğü en şiddetli deprem kuzeydeki Luzon Adası'nı vurdu ve başkent Manila'dan da hissedildi. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. acil durum müdahalelerini aksatmamak için afet bölgesine gitmeyeceğini açıkladı (Reuters)
-
12/3026 Temmuz 2022 - Tayland'da yaşayan Myanmarlılar, başkent Bangkok'ta düzenledikleri protesto'da Myanmar'ın devrik lideri Ang San Su Çi'nin fotoğraflarını taşıdı. Myanmar'da "terör faaliyetlerinde bulunmakla" suçlanan darbe karşıtı 4 siyasi mahkumun idam edilmesi uluslararası kamuoyunda büyük tepkiyle karşılandı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ordunun 4 aktivisti idam etme kararının "yaşam, özgürlük ve güvenlik haklarına küstah bir saldırı" olduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price ise cuntanın Çin tarafından gerekli ekonomik ve diplomatik baskıyı görmediğini savundu (Sakchai Lalit/AP)
-
13/3023 Temmuz 2022 - Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgaları termometrelerde rekor derecelerin görülmesine, insanların sıcak havadan kaynaklanan sebeplerden hayatını kaybetmesine ve orman yangınlarına neden oluyor. Yunanistan da söz konusu durumdan etkilenen ülkeler arasında. Midilli Adası'nın fotoğrafta görülen Vatera Bölgesi'nde bu sabah çıkan orman yangınının bir köye sıçraması sonucu bazı evler hasar aldı (Manolis Lagoutaris/AFP)
-
14/3022 Temmuz 2022 - Hindistan'daki Pnar halkı Behdienkhlam Festivali'ni kutluyor. Behdienkhlam, her yıl ekim zamanı bittikten sonra iyi mahsuller elde edebilmek, salgınlardan ve hastalıklardan korunmak için düzenleniyor. Genç erkekler kötü ruhları uzaklaştırmak için bambu çubuklarla her evin çatısına vuruyor. Ataların ruhlarına kurban olarak yemek sunan kadınlarsa dans ritüellerine katılmıyor (Anupam Nath/AP)
-
15/3021 Temmuz 2022 - Pakistan'da Lahore'ye yağan muson yağmurları kenti sel basmasına sebep oldu. Yetkililer ülke genelinde 5 haftadır süren muson yağmurlarının ve ani sellerin Pakistan'da 282 kişinin ölümüne sebep olduğunu açıkladı. Ulusal Afet Yönetimi Kurumu'nca hazırlanan raporda, 14 Haziran'dan beri 5 bin 600 evin hasar gördüğü söylendi. Hayatını kaybeden 282 kişiden çoğunun kadın ve çocuk olduğu belirtildi (Arif Ali/AFP)
-
16/3020 Temmuz 2022 - Ekonomik krizle boğuşan Sri Lanka'da aylardır süren protestoların hedefindeki eski Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın geçen hafta ülkeden kaçıp istifa etmesinin ardından, Parlamento'da yapılan gizli oylamada Ranil Wickremesinghe bugün yeni devlet başkanı seçildi. Fakat bazı protestocular başkent Kolombo'da toplanıp yeni seçilen Wickremesinghe'nin istifasını talep etti (Rafiq Maqbool/AP)
-
17/3019 Temmuz 2022 - Orman yangınlarıyla boğuşmaya devam eden Fransa'da, ülkenin batısındaki Louchats komünündeki bir itfaiye görevlisi alevlere müdahale ediyor. Yangın 8 gün önce Landiras komününde çıktığından beri itfaiye görevlileri alevlerin yayılmasını engellemek için kavurucu sıcak altında mücadele veriyor. Fransa'nın güneybatısındaki itfaiyeciler, geniş çapta hasara yol açan iki ayrı yangınla aynı anda savaşıyor. Yangınların iki haftadır sürdüğü Gironde bölgesinde 34 binden fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı (Romain Perrocheau/AFP)
-
18/3016 Temmuz 2022 - Ukrayna'nın doğusundaki Donetsk Oblastı'na bağlı Konstantinovka kasabasında evine Rus füzesi isabet eden bir kadın, enkazı kaldırıyor. Savaşın 143. gününde Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Rus kontrolündeki bölgelerin darbe almasını engellemek için saldırıların genişletilmesini istedi (Anatolii Stepanov/AFP)
-
19/3015 Temmuz 2022 - Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Minas Gerais eyaletindeki Serrinha havalimanında düzenlediği mitingde destekçileriyle buluştu. Güney Amerika ülkesinde ekimde gerçekleşecek seçime giden süreçte şiddetin artması endişesi hakim. Muhalefetteki İşçi Partisi görevlisi Marcelo Arruda, bu hafta Bolsonaro'yu destekleyen bir gardiyan tarafından öldürüldü. Anketleri önde götüren İşçi Partisi'nin lideri Luiz Inácio Lula da Silva olayın ardından diyalog, tolerans ve barış çağrısı yaptı (Douglas Magno/AFP)
-
20/3014 Temmuz 2022 - Japonya'nın başkenti Tokyo'daki Yasukuni Tapınağı'nda düzenlenen Mitama Matsuri festivali sırasında bir kadın yanan fenerlere bakıyor. Her yıl 13-16 Temmuz tarihleri arasında kutlanan festivalde Japonya halkı atalarının ruhlarını anıyor. Her yıl binlerce kişi 12 metreden yüksek duvarları 30 binden fazla fenerle donatılan tapınağı hayatını kaybeden yakınlarını ve dostlarını anmak için ziyaret ediyor. İmparator Meiji tarafından Japonya'nın savaşlarda ölen askerlerini anmak için 1869'da yaptırılan tapınak, daha sonraki çarpışmalarda hayatını kaybedenler için de kullanılmaya başlandı ve şu anda 2,5 milyona yakın kişinin ismini barındırıyor. Fakat bu isimler arasında savaş suçlularının da yer alması tapınak hakkında tartışmalara sebep oluyor (Philip FONG/AFP)
-
21/3013 Temmuz 2022 - Turistler İsviçre Alpleri'ndeki Furka Geçidi'nde yer alan üzeri örtülmüş Rhone Buzulu'nu ziyaret ediyor. Alpler'in en eski buzulu erimesinin önüne geçmek için özel beyaz örtülerle kaplanmış halde. Bu hafta sıcak hava dalgaları Avrupa kıtasının büyük kısmını etkisi altına aldı. Kıtanın güney ve batı kesimlerinde sıcaklıkların 40 santigrat dereceyi aşması bekleniyor (Urs Flueeler/AP)
-
22/3012 Temmuz 2022 - NASA tarafından kamuoyuyla paylaşılan bu fotoğrafın merkezindeki yıldızın binlerce yıldır etrafına gaz ve toz halkaları yaydığı biliniyordu. James Webb Uzay Teleskopu ilk kez bu yıldızın tozla örtülü olduğunu ortaya çıkardı. Webb'in gövdesindeki iki kamera NGC 3132 adı verilen ve yaklaşık 2 bin 500 ışık yılı uzaklıkta olan bu gezegenimsi bulutsunun en güncel fotoğraflarını çekti. Şimdiye kadar uzaya gönderilmiş en güçlü teleskop olan Webb, Güneş'in etrafındaki nihai yörüngesine bu yıl ocakta ulaşmıştı. Webb'deki teknolojik yenilikler ve güneşe olan uzaklığı, bilim insanlarının evrenimizin çok daha derinlerine daha detaylı bakmasını sağlayacak (NASA/AFP)
-
23/309 Temmuz 2022 - Sri Lanka Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın istifasını talep eden protestocular, başkent Kolombo'daki Devlet Başkanlığı Sarayı'nın içine girdi. Savunma Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili, AFP'ye Devlet Başkanı'nın protestocular gelmeden önce konutunu terk ettiğini söyledi. Tarihinin en kötü ekonomik kriziyle boğuşan Güney Asya ülkesinde halk akaryakıt, ilaç ve temel gıda maddelerine erişmekte büyük sıkıntı yaşıyor (AFP)
-
24/308 Temmuz 2022 - Hindistan'ın Mumbai kentindeki bir sanat okulunun önünde düzenlenen etkinlikte bir ressam, hayatını kaybeden eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe'yi resmettiği tablosuna son dokunuşları yapıyor. 67 yaşındaki Abe, Japonya'nın batısındaki Nara kentinde seçim kampanyası kapsamında katıldığı bir etkinlikte silahlı saldırıya uğradıktan sonra ağır yaralı halde hastaneye kaldırıldı ve yaşamını yitirdi. Japonya'nın en uzun süre hizmet veren başbakanı olan Abe, 2020'de sağlık sorunları nedeniyle görevi bırakmıştı (Niharika Kulkarni/Reuters)
-
25/307 Temmuz 2022 - Rusya, Ukrayna'nın doğusundaki saldırılarına devam ederken Ukrayna askerleri Yılan Adası'na bayrak dikti. Rus ordusu adadan 30 Haziran'da çekilmişti. Ada, Ukrayna'nın Odesa limanına giden rotaya yakınlığından ötürü stratejik öneme sahip. Rusya Savunma Bakanlığı, adaya füzelerle saldırıp bayrak dikmeye çalışan Ukrayna askerlerini öldürdüklerini açıkladı. Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Batı'dan gelen silahların sonunda etkisini göstermeye başladığını ve Rus ordusunun lojistiğine ağır darbeler vurduklarını söyledi. Rusya'nın 24 Şubat'ta başlattığı istila 134. gününde (Ukrayna Silahlı Kuvvetleri/Reuters)
-
26/306 Temmuz 2022 – Extinction Rebellion (Yokoluş İsyanı) adlı çevreci grup, iklim krizine dikkat çekmek amacıyla Hollanda'nın Lahey kentinde merkeze giden A12 otoyoluna barikat kurdu. Polisin müdahale ettiği gruptan 40 kişi gözaltına alındı (Piroschka Van De Wouw/Reuters)
-
27/305 Temmuz 2022 - İspanya'nın kuzeyindeki Pamplona kentinde son iki yıldır koronavirüs kısıtlamalarından ötürü iptal edilen ve yarın başlayacak San Fermin festivali öncesinde dinozor kıyafeti giymiş göstericiler hayvanlara zulmedilmesini kınamak için protesto düzenledi. 9 gün süren ve her yıl dünyanın dört bir yanından çok sayıda ziyaretçi çeken festival, sokaklarda serbest bırakılan boğaların binlerce kişiyi kovaladığı görüntülerle meşhur (Alvaro Barrientos/AP)
-
28/304 Temmuz 2022 - ABD'nin Illinois eyaletinin Şikago kentindeki Bağımsızlık Günü kutlamaları sırasında bir saldırgan kalabalığa ateş açtı. En az 6 kişinin öldüğü ve 36 kişinin yaralandığı olayda polis aralarında bebek arabalı ebeveynler ve bisikletli çocuklar da olan yürüyüşçülerin dehşet içinde kaçıştığını söyledi. Yaklaşık 30 bin nüfusa sahip Highland Park'ta saatler süren aramanın ardından şüpheli yakalanıp gözaltına alındı (Brian Cassella/AP)
-
29/303 Temmuz 2022 - Kongo'ya gidemeyen Papa, Kongoluları Roma'da kucakladı. Papa Francis, Vatikan'daki Aziz Petrus Bazilikası’ndaki Roma'daki Kongo topluluğunun üyelerini onların ana dillerinden sözcükler de kullandığı canlı bir konuşmayla selamladı, Kongolulara barış ve mutluluk diledi. 85 yaşındaki Francis’in 2-7 Temmuz’da Kongo ve Güney Sudan’a hac ziyareti yapması gerekiyordu. Ancak Papa’nın tekerlekli sandalye veya baston kullanmasına neden olan inatçı diz ağrısı nedeniyle yolculuk geçen ay iptal edilmişti (Remo Castilli / Reuters)
-
30/302 Temmuz 2022 - Fransa'nın başkenti Paris'te kürtajın anayasal hak olması çağrısı yapan göstericiler Eyfel Kulesi'nin önünde toplanarak "kürtaj temel haktır" yazan pankart açtı. ABD'de muhafazakarların çoğunlukta olduğu Yüksek Mahkeme'nin kürtaja ilişkin 50 yıllık anayasal hakkı kaldırması dünyanın dört bir yanında tepki gösterilmesine yol açtı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Başkanı Michelle Bachelet, kararın "kadınların insan haklarına ve toplumsal cinsiyet eşitliğine ağır bir darbe" olduğunu söylemişti (Christophe Archambault/AFP)
Putin'in uluslararası ekonomik yaptırımlara ve saldırgan olduğunu öne sürdüğü NATO söylemlerine tepki olarak güçlerini stratejik nükleer silahların kullanımında "yüksek alarm" seviyesine geçirmesinin ardından, bunun söz konusu silahların konuşlandırılabileceği anlamına gelmesinden korkuluyor.
Merkezi Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan UCM, kendini "uluslararası toplumu ilgilendiren soykırım, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve saldırı suçu gibi en ağır suçlarla itham edilen bireyleri soruşturmakta, makul gerekçeleri olduğunda da bu bireyleri yargılamaktadır" diye tanımlıyor.
Mahkeme, cezasızlığa son vermek için küresel mücadeleye katılıp uluslararası cezai adaletle sorumlu kişilerin suçları için hesap vermesini ve bu suçların tekrarının önlenmesini sağlamayı hedeflemektedir.
UCM savaş suçlarınıysa şöyle açıklıyor:
Silahlı çatışma durumunda Cenevre Sözleşmeleri'nin çok ciddi şekilde ihlal edilmesidir ve örnek olarak çocukların askere alınmasını; sivillerin veya savaş esirlerinin öldürülmesini ya da bu kişilere işkence edilmesini; hastanelere, tarihi anıtlara veya din, eğitim, sanat, bilim ya da hayırseverlik amaçları için tahsis edilen binalara kasti saldırıların düzenlenmesini içerir.
UCM'nin kurucu anlaşması olan 1989 Roma Statüsü'nün 8. Maddesi, devletler arasındaki çatışmalarda Cenevre Sözleşmeleri'nin "çok ciddi ihlali" sayılan 11 savaş suçunu listeliyor:
1- Kasten öldürme
2- İşkence
3- İnsanlık dışı muamele
4- Biyolojik deneyler
5- Kasten büyük ıstırap verme
6- Mülklerin yok edilmesi veya sahiplenilmesi
7- Düşman devletin kuvvetlerinde hizmet etmeye zorlanma
8- Adil yargılanma hakkından yoksun bırakılma
9- Hukuka aykırı sürgün ve nakletme
10- Hukuka aykırı alıkoyma
11- Rehin alma
UCM Savcılık Bürosu, savaş suçu iddialarını taraf bir devletin veya BM Güvenlik Konseyi'nin mahkemeye taşıması ya da savcının bireyler veya sivil toplum örgütleri gibi diğer kaynaklar aracılığıyla edindiği bilgilere dayanarak bunu talep etmesi halinde soruşturma yürütmekle ve kovuşturmakla görevli.
16 Haziran 2021'den beri bu makamda bulunan Britanyalı avukat Khan, daha önce de İslam Devleti'nin terörist hizbinin Irak'ta işlediği suçları araştıran BM özel soruşturma ekibinin lideriydi.
Açıklamasında, "Tüm kanıt koruma fırsatlarının araştırılması için ekibimi çoktan görevlendirdim" dedi.
Bir sonraki adım, soruşturma açmak için UCM'nin Ön-Yargılama Bölümü'nden yetki isteme ve alma süreciyle devam etmek olacak.
Ayrıca Khan ek bütçe, gönüllü katkı ve personel temini için de UCM taraf devletlerinin tümünün desteğine başvurmak istediğini belirterek açıklamasına şöyle devam etti:
Görevimizin önem ve aciliyeti, imkan mahrumiyeti nedeniyle bekletilemeyecek kadar ciddi.
Savcının sahadaki gerçekleri soruşturması sonucunda belirli bir kişiye dava açması durumunda zanlı, makul şüphenin ötesinde suçluluğu kanıtlanana kadar masum kabul edileceği Lahey'deki mahkemede yargılanacak. Burada, nihai kararı izah eden tam ve gerekçeli açıklamayı sunmakla yükümlü üç yargıçlı kurul vakanın değerlendirilmesine başkanlık edecek.
Duruşmalar, şahitlik etmek üzere mahkemede hazır bulunan tanıkların çıkarına hangi senaryonun daha uygun olduğuna bağlı olarak kamuya açık da kapalı kapılar ardında da gerçekleştirilebiliyor.
Savaş suçundan hüküm giyen kişinin uzun süreli hapis cezası alması muhtemel. Suçun şiddetine bağlı olarak parmaklıklar arkasında 30 yıl geçirmek veya müebbet cezası yaygın. Mahkemenin idam cezası verme yetkisiyse bulunmuyor.
Sadece kurucu Roma Statüsü'nü kabul eden ve imzalayan 123 ülkenin mahkemenin yetkisine sadık kalması bekleniyor.
Ne Ukrayna ne de Rusya bu üye devletler arasında yer alıyor ama Ukrayna iki kez mahkemenin yargı yetkisini tanıdığını beyan ederek mevcut çatışma sırasında topraklarında işlendiği öne sürülen suçları soruşturması için Khan'a yetki vermiş oldu.
Daha önce 2013-2014'teyse UCM, dönemin Rusya yanlısı Ukrayna hükümetinin Kiev'deki Avrupa yanlısı gösterileri şiddet kullanarak bastırmasıyla bağlantılı suçlara ilişkin bir ön soruşturma yürütmüş, ilhak edilen Kırım'daki ve Rusya'nın son 8 yıldır ayrılıkçı isyancıları desteklediği doğu Ukrayna'daki suç iddialarını da incelemişti.
Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik
© The Independent