Evrim ve İdeoloji
DARWINIZM VE NEO-DARWINIZM, geçtiğimiz asırda hem Kapitalizme ve hem de Irkçılığa âlet edilmiştir. Darwin ve onun takipçileri Dobzshansky, Simpson, Huxley, Mayr ve Stebbins gibi Neo-Darwinistler tarafından ifade edilir.
Hayatın bir mücadeleden ibaret olduğu ve kuvvetlilerin yaşama hakkına sahip bulunduğu şeklindeki görüş, Amerika ve Avrupalılarca, Asya, Afrika ve Uzak Doğu ülkelerini sö mürge altına almada, kaynakların istismarını ve Kafkas ırkçılığını haklı göstermede gerekçe olarak kullanılmıştır. Meselâ, tesirli bir Evrim felsefecisi ve sosyologu olan İngiliz Herbert Spencer, Sosyal Danwinizm fikrini şiddetle müdafaa et miş, bu görüşü daha sonra John Rockefeller, Andrew Cornegie ve İngiliz Emperyalistlerinden Cecil Rhodes tarafından tesirli bir şekilde uygulanmıştır. Almanya'da ise, Haeckel, Nietzsche ve Bismarck gibi kişilerin ırkçı evrimcilikleri, sonra dan Adolf Hitter'in Nazizmini doğurmuştur.
DARWINIZM VE NEO-DARWINIZM, geçtiğimiz asırda hem Kapitalizme ve hem de Irkçılığa âlet edilmiştir. Darwin ve onun takipçileri Dobzshansky, Simpson, Huxley, Mayr ve Stebbins gibi Neo-Darwinistler tarafından ifade edilir.
Hayatın bir mücadeleden ibaret olduğu ve kuvvetlilerin yaşama hakkına sahip bulunduğu şeklindeki görüş, Amerika ve Avrupalılarca, Asya, Afrika ve Uzak Doğu ülkelerini sömürge altına almada, kaynakların istismarını ve Kafkas ırkçılığını haklı göstermede gerekçe olarak kullanılmıştır. Meselâ, tesirli bir Evrim felsefecisi ve sosyologu olan İngiliz Herbert Spencer, Sosyal Danwinizm fikrini şiddetle müdafaa etmiş, bu görüşü daha sonra John Rockefeller, Andrew Cornegie ve İngiliz Emperyalistlerinden Cecil Rhodes tarafından tesirli bir şekilde uygulanmıştır. Almanya'da ise, Haeckel, Nietzsche ve Bismarck gibi kişilerin ırkçı evrimcilikleri, sonradan Adolf Hitter'in Nazizmini doğurmuştur.
Yaygın olarak kullanılan Mongolizm hastalığının ismi bile, ırkların sırasıyla zenci, Moğol ve Kafkas safhalarından geçerek evrimleştiğine dair faraziyeden hareketle ortaya atılmıştır. Bugün, tamamlanmayan bir embriyonik gelişmeden sonra doğan çocuklara Moğol manasında Mongoloid denilmektedir.
Yine Evrimci antropologlardan Osborn, 1980 yılında neşrettiği İnsan Irklarının Evrimi adlı kitabında şu görüşlere yer verir:
Mars'tan tarafsız bir zoolog dünyamıza inse ve balıkların, kuşların ve memelilerin ırkları gibi, insan ırklarını da aynı tarafsızlıkla incelese, mevcut insan ırklarını muhtelif cinslere ve çok sayıda tür ve alt türlere bölecektir... Bunlar; Kafkas, Moğol ve Zencilerdir.
Osborn bu üç insan grubunun ruhî, aklî, fizikî ve ahlâkî yönden birbirinden farklı olduğunu kabulle aynı konuya şöyle devam eder;
Ortalama ergin bir zencinin standart zekâ seviyesi, Homo sapiens türüne ait onbir yaşındaki bir gencinkiyle aynıdır.1
Bu şekildeki Evrim anlayışı, günümüz Batılı Evrimcilerinin kalplerini fethetmiş durumdadır.
Marksist Sıçramacılık ve İhtilâl
KOMÜNİZM de hedefine ulaşmak için, Evrim Teorisini gayesi doğrultusunda maharetle kullanmıştır. Robert; Young'un sözleri bunu açık bir şekilde ortaya koyar. O şöyle der:
Evrimcilik bütün yönleriyle marksizmle tam bir uygunluk arzeder. İnsanın varlığını ve fikirlerinin kaynağını tamamen tabiat kuvvetleriyle izah, marksist ve lâik düşünce sahipleri tarafından daima benimsenmiş ve benimsenmeye devam edecektir. Değer ve sorumluluk kaynakları, ölümsüz bir ruhta ve mukaddes kitapların vahyedilmiş sözlerinde aranmamalıdır.2
Genetikçi T. Dobzhansky de şu ifadeyi kullanır:
Bugün materyalist felsefe, mevcut biyoloji ilimlerinin çoğu tarafından paylaşılır.3
Ünlü Paleontolog David Pilbeam, geçmişte ileriye sürdükleri teorilerinin, ideolojik olduğunu dile getirir:
"İnsanın geçmişi ile ilgili, içimize yerleşmiş bulunan ön kabullerin farkındayım. Bunları zihnimden çıkarmak için gerçekten çaba gösteriyorum. Geçmişteki teorilerimiz, elde olan gerçek bilgimizden çok, bizim o andaki ideolojimizi yansıtıyordu." 4
1980 yılında International Socialist Review’da, Darwin'e şöyle teşekkür ediliyordu:
Bizlere oldukça zengin bir bilgi mirası bırakan, ondokuzuncu yüzyılın ilim adamlarına, özellikle tabiatın Evrimci diyalektik anlaşılmasında yollarımızı açan Charles Darwin'e teşekkürü bir borç biliriz.5


Karl'dan Darvvin'e sevgilerle...
Kari Marx, Darvvin'e olan hayranlığını sık sık dile
Marksizmin Evrime teslimiyetine rağmen, hem Marx ve hem de Komünistler, Darwinizmin tedricilik, yani zaman içinde yavaş yavaş değişmeyi ifade eden görüşlerinden daima rahatsız olmuşlardır. Onlar Darwinizme, tabiatcılık ve ateizm görüşlerine ilmî itibar kazandırdığı için saygı gösteriyorlardı. Fakat bunların istediği, yavaş cereyan eden bir Evrim olayı değil, bilâkis daha hızlı vuku bulan bir değişimdi.
Aslında Lamarckizm, Komünist ideolojiye daha uygun gelmekteydi. Çünkü bu görüş, değişen çevreye göre bir evrimi savunuyordu. Dolayısıyla tabiî seleksiyon mekanizmasından daha hızlı cereyan edebilecekti. Çevrede meydana gelecek ihtilâlvari bir değişme, Lamarck teorisinde olduğu gibi, toplumda sosyal ve fizikî değişmeler hasıl edebilecekti. Bu düşünce belli bir süre, devletin resmî görüşü olarak Rus ilim adamlarına empoze edildi.
Fakat Lamarck'ın görüşü, Darwin'inki gibi değildi. Deneylerle doğruluğunu araştırmak mümkündü. Nitekim pek çok ilim adamı tarafından yapılan deneyler, Kammerer, Pavlov, Lysenko gibi Rus araştırıcılarının iyimser iddialarına rağmen, neticede Lamarck'ın görüşleri tamamen çürütülmüş ve sonunda resmen reddedilmiştir. Kısacası, gerek Darwinizm ve gerekse Neo-Darwinizmin savunduğu Evrim görüşü, komünizmi tatmin etmiyordu. O, hızlı değişim taraftarıydı.
Rusya ihtilalinin öngördüğü hızlı değişimi sağlayan görüşü destekleyen teori en nihayet 1930 lu yıllarda Richard Goldschmidt tarafından gündeme getirildi. Bu teori, her canlı organizma çeşidinin üremesini bazı esrarengiz genetik büyümelere, bazı önemli embriyonik âni değişmelere, sıçrayan genlerin şanslı atlamalarına veriyordu.


Stephen Jay Gould
Kuantum Özleşmesi, Fasılalı veya Sıçramalı Denge Teorisi (Punctuated Equilibrium) olarak da adlandırılan bu teoriyi, evrimcilerin lideri Stephen Gould, 1977 Haziran'ında Naturel History dergisinde Ümit Verici Yaratığın Dönüşü adlı makalede şöyle özetliyordu:
Fosil kayıtları, evrimin yavaş yavaş gelişim fikrini desteklememektedir. Bunun sebebi, organizmalardaki değişikliklerin, âni sıçramalarla olmasıdır. Meselâ, bir sürüngen yumurtasından aniden bir kuş teşekkül etmiş, insanın da şansı yaver gitmiş, bir kuş yumurtasından aniden meydana gelivermiştir.6
Böylece İhtilâlci Evrim adı verilen karmaşık bir kavram doğdu. Stephen Gould ve Eldredge bu teorileriyle komünizm arasında bir bağ kurarak şöyle demektedirler:
Materyalist açıdan tefsir edilen Hegel'in diyalektik kanunları, pek çok milletin resmi devlet felsefesi hâline gelmiştir. Bu değişim kanunları açık şekilde sıçramalıdır ve insan toplumundaki ihtilâlvari dönüşümlerin teorisine tam uygunluk göstermektedir.7
Bazı makalelerde Gould'un zaman zaman Marksist şöhretinden hicap duyduğu belirtilir. Fakat, İngiliz Komünist partisinin teorik ve tartışma dergisinde, Gould'un Marksist olmadığına işaret edilerek şu görüşe yer verilir:
Bilimsel Evrimciliğin ateşli bir savunucusu olan Stephen Jay Gould, ilim/politika zemininde solda yer alan ve marksist olmayan bir radikaldir. Ama, bu çerçevede çok iyi ve gerçek bir hizmet görmektedir.8
Bu tip teorilerin toplum yapısına nasıl tesir ettiğini anlamak için, son zamanlarda Amerika'da neşredilen; Evrim Kargaşası adlı kitaba göz atmak yeterlidir. Bu kitapta Morris şöyle diyor:
Fasılalı veya sıçramalı Evrimciliğin Amerika'ya girişi ile, özellikle genç evrimciler tesir sahasına girdiler. Ülkenin kapitalist düzeninden rahatsız olmaya ve sosyal adalet arayışlarına başladılar. Bütün bunların birdenbire değişmesini arzular oldular. Gould ve arkadaşları, bu ihtilâlci evrimin liderleri olarak kahramanlaştırıldılar... Gould da Newsweek dergisi tarafından kapak konusu yapılmış, Discover dergisince Yılın Bilimadamı seçilmiş, birçok televizyon programına çıkarılarak ihtilâlci Evrimin ateşli teşvikçileri şeklinde ün kazanmışlardır.9
Kapitalist, sosyalist çatışması
SON ZAMANLARDA Darwinizm ve Neo-Darwinizm taraftarları eski devrimci sıçramalı denge teorisini savunanlar da Yeni Evrimciler olarak adlandırılmaya başlandı. Yeni Evrimci akımın temsilcileri sosyalist, eskininkiler ise kapitalistti. Yeni Evrimci grubun içinde bir de Cladistics akımının taraftarları vardır. Bunlar, hayvanlar âlemini Evrimleştikleri farz edilen atalarına göre değil de, fizikî özelliklerine göre sınıflandırırlar. Bu sınıflandırmaya, canlı grub (Clade)'un birdenbire ortaya çıktığı imâ edildiği endişesiyle, eski Evrimciler şiddetle karşı çıkar. Nitekim, eski Evrimcilerden İngiltere Reading Üniversitesi profesörü Bevery Halstead, Tabiat Tarihi Müzesinde görevli Cladistics'lerin bir yayını üzerine, onlara karşı şöyle bir serzenişte bulunmaktadır:
Kladistikler'in (Cladistics) belirtilen faraziyelerine göre, tanım olarak, fosil türlerinin hiçbirisi ata olamaz. Bu, kamuoyuna insanoğluna doğrudan ata olabilecek hiçbir fosilin mevcut olmadığına dair ilk defa yapılan bir açıklamadır. Senelerdir yaratılışcılar tarafından ısrarla söylenenler, şimdi Tabiat Tarihi müzesi tarafından alenen ilân edilmektedir.10
Eski ve yeni evrimcileri karşı karşıya getiren hususlardan birisi de, Neo-Darwinizmin bir uygulaması olan sosyobiyolojinin ırkçı yönlerine marksistlerce şiddetle karşı çıkılmasıdır. Halstead aynı yayınında bu konuya da şöyle temas eder:
Bundan sonraki soru, tedricilik (Neo-Darwinizm) fikrinin niçin bu derece hiddetle karşılandığıdır. Bu sorunun cevabı politik sahada aranmalıdır. Eğer evrimin birbiri arkasına sıçramalı olarak cereyan ettiği gösterilebilseydi, bu durumda marksistler, yaklaşımlarının gerçekten bilimsel delillerle desteklendiğini iddia edebileceklerdi. Yaratılışcılık görüşünü ispat etmek için, zaman içinde vuku bulan tedrici değişim kavramının yanlışlığını ispat etmeye çalışan ilmi yaratılışcılar olduğu gibi, farklı hareket noktalarına rağmen, adım adım değişikliği reddetmeye aynı şekilde gayret sarfeden marksistler de vardır.
Böylece yaratılışcılar, kendilerini birdenbire kapitalist ve marksist Evrimciler arasındaki çekişmenin ortasında bulmuşlardır. İki grup arasındaki bu çekişmeyi Tom Bethell, Marks'ı Yükseltmek İçin Feda Edilen Darwin başlıklı makalesinde bu hususu gayet veciz bir şekilde ifade eder ve şöyle der:
Darwin teorisinin sol kanat eleştiricileri bu işte galip gelmemiştir. Yüz yılı aşkın süredir Darwin'i yere yıkmak isteyen aşırı muhafazakârlar, bu sefer, daima müttefik oldukları sağ kanat vasıtasıyla değil de, Marx'ı ilâhlaştıran biyologlar sayesinde büyük başarı sağlamışlardır.12
Bu örnekleri daha da arttırmak mümkündür. Fakat bu kadarı bile, konunun istismara gayet müsait olduğunu göstermeye kâfidir sanırım.
Komünizmin ilk hedefi, toplumlardaki inanç sistemini yıkmaktır. Bu bakımdan varlıkların ortaya çıkışını materyalist bir açıdan ele alan Evrim Teorisini materyal seçmiş olmasını yadırgamamak lâzımdır. Nitekim böyle materyalist bir yaklaşımı Darwin; bizzat kendisi bir yazısında şöyle ifade eder:
İnsanın, daha başlangıçtan, mutlak bir Yaratıcı'nın varlığına ait ön bilgilerle soylu kılınmış olduğunu gösteren hiçbir delil yoktur.13
Böyle bir ifadeyi kabul edip, bunun aksini ortaya koyan fikir ve görüşlere karşı çıkmayı anlamak mümkün değildir.
Son olarak şu söylenebilir: Yaradılış/Evrim hususun da gençlerin tek taraflı şartlandırılmasını önlemenin, serbest düşünce alışkanlığı kazandırarak kendi muhakemeleriyle yorum yapabilmelerini sağlamanın ve toplum huzurunu teminin yolu, kanaatimizce bu konudaki değişik görüş ve fikirlere yer vermekle mümkündür. Bundan ne Evrim Teorisi ve ne de ilim zarar görecek, bilâkis ilim hakiki hüviyetini kazanmış olacaktır.
Prof.Dr. Adem Tatlı
Dipnotlar:
1- Henry Fairfıeld Osborn, «The Evolution of Human Races», Natural History, Vol. 89, p. 129, 1980.
2- Robert Young, «The Darwin Debate.» Marxism Today, Vol.26., p. 22, 1982.
3- T. Dobzhansky, Sciences, vol. 175, p. 49, 1972.
4- Pilbeam, D. Rearranging Our Family Tree. Nature, Haziran, 1978.
5- Cliff Canner, «Evolution Creationism: in Defense of Scientific Thinking,» International Socialist Review: Montly magazine supliment to the militant, Novermebr, 1980.
6- Stephen J. Gould and Niles Eldredge, «Punctuated Equilibria: The Tempo and Modo of Evolution Reconsidered,» Paleobiology. vol. 3, p. 145, 1977.
7- age
8- Robert Young, «The Darwin Debate,» Marxism Today, Vol.26, p. 22, 1982.
9- H. Morris, «Evolution in Turmoil», San Diego, California,1982.
10- Beverly Halstead, «Museum of Errors», Nature, vol. 288, p. 208, 1980.
11- Beverly Halstead, a.g.e.
12- Tom Bethell, «Burning Darwin to Save Marx», Harper's.December, , p. 92, 1978.
13- B. Farrington, «What Darwin Really Said». Tere. B. Güvenç ve Y. Izbul. Darwin Gerçeği, Ç. Yay. s. 74, 1982.
BENZER SORULAR
- Sıçramalı Dengenin Açmazları (Bilim 'Yaratılış' Diyor-13)
- Evrim Teorisi Hakkında Dünyaca Ünlü İlim Otoritelerinin Bazı Değerlendirmeleri
- EVRİM TEORİSİ’NİN ÇIKMAZLARI
- Yutar Yarıkları Efsanesi ve Sahtekarlık(Bilim 'Yaratılış' Diyor–26)
- EVRİMİN DELİLİ OLARAK İLERİYE SÜRÜLEN ARA (GEÇİŞ) FORMLAR
- Evrimin sonsuz çıkmazları
- Yol Ayrımında İki Kavram: Mikro ve Makro Evrim (Bilim 'Yaratılış' Diyor-20)
- Bir çok bilim adamı evrim teorisini kabul ettiğine göre, bunun bir gerçekliği olamaz mı?
- Mendel Evrimi Zora Sokuyor(Bilim Yaratılış Diyor- 5)
- Bilim 'Yaratılış' Diyor-9 (Yeni Bir Masal: "Evo-Devo")