İshal Nedir?İshal, dışkı miktarının ve sayısının fazlalaşması, kıvamının değişerek yumuşak, sulu bir görünüm alması olarak tanımlanır. Dünya Sağlık Örgütü ishali; 24 saatte 3’den fazla veya her zamankinden daha sık ya da sulu dışkılama olarak tarif etmektedir. Yalnızca sık dışkılama, kıvam değişikliği yoksa ishal sayılmaz.
İshaller genellikle gastrointestinal sistemin enfeksiyonuna bağlı olarak ortaya çıkar. Yapılan çalışmalarda toplum kökenli çeşitli mide-bağırsak en-feksiyonlarının %35’inin kontamine sulardan kaynaklandığı gösterilmiştir. Enfeksiyonun tipine göre sulu (kolera) veya kanlı (dizanteri) olabilir. Geliş-mekte olan ülkelerde hastaneye yatışların %30’unun nedeni ishaldir. İshal-li hastaların %80’i akut ishal, %10’u persistan ishal ve %10’u dizanteridir. İshaller tüm ölümlerin %4’ünden sorumlu olup gelişmekte olan ülkelerdeki
5 yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık %12’sini oluştururlar. Dünyada her yıl 5 yaşın altındaki çocuklarda yaklaşık 1 milyar ishal vakası görülmekte ve bu çocuklardan yaklaşık olarak 2,2 milyonu ölmektedir. Ölenlerin çoğu iki yaşın altındadır ve ölüm nedeni genellikle dehidratasyon (vücudun susuz kalması) dur. Ölümle sonuçlanan ishal vakalarının %50’si akut ishal, %35’i persistan ishal, %15’i ise dizanteridir.
İshalin etkeni bakteri, virüs ya da parazit olabilir. Bu etkenlerin çoğu kontamine sularla bulaşır. Kızamık, sıtma gibi hastalıkların seyri esnasın-da da ishal görülebilir. Ayrıca kimyasal ilaçların bağırsakları irrite etmesi sonucunda ishal gelişebilir. Ciddi ishaller; sıvı-elektrolit kaybının derece-sine, kişinin immün sisteminin durumuna ve beslenme özelliklerine göre hayatı tehdit edici olabilmektedir.
Oldukça koyu ve hacimli bir dışkı ile karakterize az sıklıkta görülen is-hal, büyük ihtimalle ince bağırsak hastalığına bağlıdır. Kalın bağırsak tipi ishalde sık sık ve az miktarda dışkılama ile birlikte dışkıladıktan sonra ge-çen kramp tarzında karın ağrısı bulunur.
İshalli hastalarda prensip olarak sıvı-elektrolit desteği ve beslenmeye devam edilmesi erken tedavi açısından önemlidir.
Korunma:
İçme sularının arındırılması
Sanitasyon sağlanması
Kişisel hijyen kurallarının uygulanması
Sağlık personelinin eğitimi