Cilt biyopsisi, vücut yüzeyinden hücre ya da deri örneğinin alındığı bir operasyondur. Deri örneği alınan kişinin medikal durumu hakkında bilgi sağlamak için yapılır.
Doktor, cilt biyopsisini belirli deri hastalık ve durumlarını teşhis etmek ya da elemek için kullanır.
Cilt biyopsisinin 3 çeşidi vardır:
- Tıraş biyopsisi. Doktor tıraş makinesine benzer bir aletle cildin üst katmanlarından bir parça deriyi almak için kullanır (epidermis ve alt derinin bir kısmını).
- Punch biyopsi. Doktor daha derin katmanlarıyla birlikte derinin bir kısmını sirküler bir alet yardımıyla alır (epidermis, alt deri ve yüzeysel yağ).
- Eksizyonel biyopsi. Doktor, küçük bir bıçak (neşter) kullanarak derinin bir kısım normal yağlı alt katmanları da dahil olmak üzere kist veya anormal derinin tamamını alır.
Neden yapılır
Cilt biyopsisi deri hastalıklarını teşhis etmek ya da elemek için kullanılır. Aynı zamanda deri lezyonlarını almak için de yapılabilir. Cilt biyopsisi, şu durumlarda teşhis veya tedavi amacıyla gerekli olabilir:
- aktinik keratoz
- büllöz pemfigoid ve diğer şiddetli cilt rahatsızlıkları
- dermatit, sedef hastalığı ve diğer iltihaplı cilt rahatsızlıkları
- bazal hücreli karsinoma, skuamöz hücreli karsinoma ve melanomun da dail olduğu deri kanserleri
- deri enfeksiyonu
- deri katlantısı
- şüpheli ben ve diğer urlar
- siğiller
Riskler
Cilt biyopsisi genellikle güvenli bir prosedür olmasına karşın komplikasyonlar görülebilir:
- kanama
- morarma
- yaralanma
- enfeksiyon
- topikal antibiyotiklere karşı alerjik reaksiyonlar
Nasıl hazırlanılır
Cilt biyopsisi öncesi doktorunuza bildirmeniz gereken durumlar:
- daha önce kanama bozukluğu teşhis edilmişse
- diğer medikal prosedürler sonrası aşırı kanama oluşmuşsa
- warfarin (Coumadin), heparin, aspirin gibi kan inceltiçi ilaçlar alıyorsanız
- İmpetigo rahatsızlığı da dahil olmak üzere deri enfeksiyonu geçmişiniz varsa
- Diyabet ya da organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar gibi bağışıklık sistemine baskı yapan ilaçlar kullanıyorsanız
Karşılaşabileceğiniz durumlar
Cilt biyopsisinin lokasyonuna göre soyunmanız veya hastane önlüğü giymeniz istenebilir. Doktor ya da hemşire biyopsi yapılacak bölgeyi temizler. Daha sonra bu bölge cerrahi bir şaretleyici veya kalemle işaretlenebilir. Sonra, biyopsi bölgesinin uyuşturulması için lokal anestezi uygulanır. Bu, genellikle ince bir iğneyle enjekte edilir. Enjekte edilen ilaç deride birkaç saniyeliğine yanma hissine sebep olabilir. Daha sonra, biyopsi bölgesi uyuşur ve cilt biyopsisi sırasında herhangi bir acı veya rahatsızlık hissetmezsiniz.
Cilt biyopsisi esnasında
Karşılaşabileceğiniz durumlar yapılacak biyopsi türüne bağlıdır.
- Tıraş biyopsisinde dokuyu kesmek için doktor, çift kenarlı keskin bir ustura ya da neşter kullanır. İnsizyonun derinliği biyopsinin türü ve biyopsi yapılan bölgeye göre değişir. Tıraş biyopsisi kanamaya yol açar. Bu kanama bölgeye yapılan baskı veya baskı ve topikal ilaçların birleşimiyle durdurulur.
- Punch ve eksizyonel biyopsisinde, prosedür deri altındaki yağ katmanının kesilmesinden oluşur. Bu yüzden yarayı kapatmak için dikiş atılması gerekir. Daha sonra yarayı koruma ve kanamayı önleme amacıyla sargı bezi veya yara bandı takılır.
Bir cilt biyopsisi genellikle hazırlık süresi, yaranın kapatılması ve evde bakım için verilen talimatlar da dahil olmak üzere toplamda 15 dakika sürer.
Cilt biyopsisi sonrası
Doktorunuz bandajın ertesi güne kadar kolunuzda kalmasını isteyebilir. Genel olarak doktorun ofisinden ayrıldıktan sonra biyopsi bölgesi kanar. Bu durum, kan inceltici ilaç kullanan kişiler arasında daha yaygındır. Böyle bir durumla karşılaşırsanız biyopsi bölgesine 10-20 dakika baskı uygulayın. Kanama devam ederse doktorunuza başvurun.
Tüm biyopsiler küçük bir yara izine yol açar. Bazı kişilerde daha ciddi, kabarık yara izleri oluşabilir. Biyopsi, boyun veya sırt ya da göğüs gibi gövdenin üst kısımlarında yapılmışsa, bu risk daha yüksektir. İlk başta yara pembe renginde kalır ve zaman beyaz ya da kahverengiye döner. Yara izleri zamanla solgunlaşır. İzin kalıcı rengi biyopsiden 1 veya 2 yıl sonra belirginleşir.
Biyopsi bölgesini çarpmamaya veya cildi gerginleştirecek aktivitelerde bulunmamaya çalışın. Derinin gerilmesi yaranın tekrar kanamasına ve genişlemesine sebebiyet verebilir.Yaranın iyileşmesi 2 hafta alabilir fakat genellikle 2 ayda tamamlanır. Bacak ve ayaktaki yaralar vücudun diğer bölgelerine oranla daha yavaş iyileşmektedir.
İyileşme sürecinde yapmanız gerekenler:
- Biyopsi bölgesine dokunmadan önce ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.
- Biyopsi bölgesini sabun ve suyla yıkayın. Biyopsi bölgesi kafatasındaysa şampuan kullanın.
- Bölgeyi iyice durulayın.
- Bölgeyi temiz bir havluyla kurulayın.
- Bölgeyi cildin hava almasını sağlayan bir yara bandıyla kapatın.
Dikişler alınana kadar biyopsi bölgesiyle ilgilenmeye devam edin. Dikiş gerektirmeyen tıraş biyopsilerinde, cilt iyileşene kadar bakıma devam edin.
Sonuçlar
Biyopsi sonrası örneği analiz için laboratuvara gönderir. Derinin durumuna, biyopsi türüne ve laoratuvar prosedürlerine bağlı olarak sonuçların hazırlanması 1-2 günle birkaç hafta arasında değişmektedir. Metabolik veya genetik bazlı biyopsi testlerinin sonuçlarının hazırlanması 1-2 ay ya da daha fazla sürebilmektedir. Doktorunuz biyopsi test sonuçlarını tartışmak için bir randevu ayarlayabilir. Eğer mümkünse bir aile ferdi ya da arkadaşınızı getirin. Randevu sırasında verilen bilgilerin tamamını aklınızla tutmak zor olabilir. Bu durumda size eşlik eden kişi kaçırdığınız ya da unuttuğunuz bir noktayı hatırlatabilir. Doktorunuza sormak istediğiniz soruları not edin. Sorular sormak ya da anlamadığınız yerleri açıkça belirtmekten çekinmeyin.Sormak isteyebileceğiniz sorular:
- Sonuçlara dayanarak, sıradaki aşamalar nelerdir?
- Eğer mevcutsa, tetkikin devamında karşılaşabileceğim durumlar?
- Sonuçları etkileyip değiştirmiş faktörler mevcut mu?
- Bir süre sonra testi tekrarlamam gerekecek mi?
- Cilt biyopsisinde cilt kanseri çıkmışsa; kanserin tamamı alındı mı yoksa ek tedavi görmem gerekecek mi?