Mezoamerika ve And Dağları bölgelerinin Kolomb öncesi döneminin en sevdiğim çalışma alanları olduğunu ve orada ortaya çıkan gelişmiş uygarlıkların tamamen farkında olduğumu belirterek başlayayım: İnkalar, Mayalar, Olmec, Toltek, Aztek, Zapotec , Mixtec, vb. birkaç isim. Ancak, dünyanın en büyük ve en etkili medeniyetlerine bakarsanız, esas olarak Avrasya kıtasında bulunurlar. Birkaçını saymak gerekirse: Romalılar, Yunanlılar, Fenikeliler, Çinliler, Moğollar, Persler, Siam, Portekizliler, İspanyollar, Fransızlar, İngilizler, Osmanlılar, vb. Fenikeliler çok fazla toprak kaplamadılar, ancak tartışmasız zamanlarının en iyi denizci toplumlarıydı. . Medeniyetleri kısmen çok başarılı bir imparatorluğa sahip olan Yunanlıların temeliydi. Moğollar şimdiye kadarki en büyük imparatorluğa sahipti (belki İngilizler daha büyüktü, ama zaman içinde Moğolların çok daha etkileyici olduğunu düşünüyorum). Çinliler tarihsel olarak gelmiş geçmiş en güçlü uygarlık olmuştur (son ~ iki yüzyıl hariç).
Beni yanlış anlamayın, Aztekler ve İnkalar harika uygarlıklar ve benim en sevdiğim iki uygarlıktı ama hiçbir zaman aynı bölgeyi kapsamadılar ve Avrasya ve Kuzey Afrika'daki uygarlıklar kadar etkili oldular. Aztekler sadece orta Meksika'yı ele geçirdi. İnkalar aslında iyi bir büyüklükteydiler, ama bu gerçekten tüm Amerika'daki tek kişi.
Meksika Körfezi ve Karayip Denizi'nin, Akdeniz'in sunduğuna benzer bir denizcilik potansiyeli sunduğunu düşünüyorum. Bir ya da iki uygarlığın sudan gerçekten yararlanmasını ve Romalıların Avrupa'da yaptığı gibi bu bölgeyi gerçekten ele geçirmesini beklerdim. Sadece Amerika'da, Avrasya'da gördüğümüz gibi, coğrafi olarak birçok ticaret ve fetih için olgunlaşmış birkaç bölge olduğunu düşünüyorum.
Sorunuzun bağlamından, "Gelişmiş" derken teknolojik olarak gelişmiş değil, uygarlığı kastettiğinizi anlıyorum.coğrafi olarak büyük bir imparatorluk elde etti."
Kolomb öncesi Amerika'nın neden bu kadar büyük imparatorluğa sahip olmadığı sorusunu yanıtlamak için,
A) Kolomb öncesi Amerikalar için tarihi kayıtlar, eski dünya ile karşılaştırıldığında neredeyse yok denecek kadar azdır. Yani aslında bir o kadar büyük imparatorluk olabilir (ve benim görüşüme göre muhtemelen öyleydi), elimizde bunlarla ilgili herhangi bir kayıt yok.
B) Yürümekten daha hızlı ve daha kolay bir seyahatin olmaması, sınırlı birlik hareketi, tedarik hatları ve keşiflere neden olacaktır. Bunların hepsi bir imparatorluğun büyümesi için önemlidir.
C) İmparatorluklar, tanımları gereği, yeni zenginlikleri ele geçirmek ve onu başkente geri getirmek için vardır. Basitçe ortaya çıkan herhangi bir Ulus, bu zenginliği fethetmek için herhangi bir fırsat görmemiş olabilirdi. Örneğin İnkalar altın ve gümüşe ince kumaş kadar değer vermiyorlardı. kaynak wikipedia Yakınlarda fethetmeye değer olduğunu düşündüğünüz bir şey görmüyorsanız, neden bu çabayı sarf ediyorsunuz?
İçindekiler
Güney Amerika'nın İzolasyonu
Gondwana'nın geç Mezozoik dağılmasından sonra, Güney Amerika, Cenozoik çağın çoğunu, "muhteşem izolasyonu" faunasının dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmayan ve çoğu artık soyu tükenmiş olan birçok forma dönüşmesine izin veren bir ada kıtası olarak geçirdi. [8] Endemik memelileri başlangıçta öncelikle metatherianlardan (keseliler ve sparassodontlar), xenartranlardan ve Meridiungulata olarak bilinen çeşitli yerli toynaklılardan oluşuyordu: notoungulates ("güney toynaklıları"), litopternler, astrapotheres, piroterler ve xenungulates. [n 1] [n 2] Birkaç therian olmayan memeli - monotremler, gondwanatheres, dryolestidler ve muhtemelen cimolodont multitüberkülatlar - Paleosen'de de mevcuttu, ancak bunların hiçbiri önemli ölçüde çeşitlenmedi ve çoğu soy uzun süre hayatta kalmadı. nekroles ve Patagonya Miyosen kadar yakın bir tarihte kalmıştır. [15]
Keseliler, Geç Kretase veya Erken Tersiyer'de Güney Amerika'dan Antarktika üzerinden Avustralya'ya Gondwanan kara bağlantıları yoluyla seyahat etmiş görünüyorlar. [16] [n 3] Yaşayan bir Güney Amerika keseli türü olan monito del monte'nin, diğer Güney Amerika keselilerine (Ameridelphia) göre Avustralyalı keselilerle daha yakından ilişkili olduğu gösterilmiştir, ancak bu, en temel Avustralyalılardır, [n 4 ], bu süper düzenin Güney Amerika'da ortaya çıktığı ve daha sonra monito del Monte'nin ayrılmasından sonra Avustralya'ya dağıldığı anlamına gelir. [16] monotrematumPatagonya'dan gelen 61 milyon yaşında ornitorenk benzeri monotreme fosili, Avustralyalı bir göçmeni temsil ediyor olabilir. [17] [18] Paleognath kuşları (ratitler ve Güney Amerika tinamous) benzer bir göçü aynı zamanlarda Avustralya ve Yeni Zelanda'ya yapmış olabilir. [19] [20] Aynı yoldan (uçarak veya okyanusa yayılarak olmasa da) dağılmış olabilecek diğer taksonlar papağanlar, chelid kaplumbağaları ve soyu tükenmiş meiolaniid kaplumbağalarıdır.
Güney Amerika'da kalan keseliler arasında didelphimorflar (opossumlar), paucituberculatans (kır faresi opossumlar) ve mikrobiyoterler (monitos del monte) bulunur. Bunların borhyaenidler ve kılıç dişliler gibi daha büyük yırtıcı akrabaları da vardı. Thylacosmilus bunlar artık gerçek keseliler olarak kabul edilmeyen sparassodont metatherianlardı. [21] Büyük etçil metatherians azaldıkça ve çoğu etobur türünün gelmesinden önce, yırtıcı opossumlar, örneğin Tiloforoplar geçici olarak daha büyük boyuta ulaştı (yaklaşık 7 kg).
Metatherians ve birkaç xenarthran armadillos, örneğin makroefraktus, etobur olarak uzmanlaşan tek Güney Amerika memelileriydi, onların göreceli verimsizlikleri, memeli olmayan yırtıcıların normalden daha belirgin roller oynamaları için açıklıklar yarattı (Avustralya'daki duruma benzer şekilde). Sparassodontlar ve dev opossumlar, yaşayan en yakın akrabaları seriemas olan korkunç uçamayan "terör kuşları" (phorusrhacids) ile büyük yırtıcı hayvanlar için ekolojik nişleri paylaştı. [22] [23] Kuzey Amerika'da ayrıca erken Senozoyik'te (ilgili batornithidler) büyük karasal yırtıcı kuşlar vardı, ancak bunlar yaklaşık 20 milyon yıl önce Erken Miyosen'de GABI'den önce öldüler. Geç Miyosen Güney Amerika'da (6 milyon yıl önce) göklerde, bilinen en büyük uçan kuşlardan biri süzüldü. Arjantinliler, kanat açıklığı 6 m veya daha fazla olan ve kısmen denizden arta kalanlarda varlığını sürdürmüş olabilecek bir teratorn Thylacosmilus öldürür. [24] Ziphodont dişleri [n 5] olan karasal sebecid (metasuchian) timsah formları da en azından orta Miyosen boyunca [25] [26] [27] [28] ve belki de Miyosen-Pliyosen sınırına kadar mevcuttu. [29] Güney Amerika'nın bazı suda yaşayan timsahları, örneğin Gryposuchus, Mourasuchus ve Purussaurus, 12 m'ye varan uzunluklarda (en büyük Mesozoyik timsah formlarıyla karşılaştırılabilir) canavarca boyutlara ulaştı. Yaşam alanlarını tüm zamanların en büyük kaplumbağalarından biri olan 3,3 m (11 ft) ile paylaştılar. Stupendemy'ler.
Xenartrans, tarihlerinin çok erken dönemlerinde özel diyetler için morfolojik adaptasyonlar geliştiren meraklı bir memeli grubudur. [30] Günümüzde mevcut olanlara (armadillolar, karıncayiyenler ve ağaç tembel hayvanları) ek olarak, pampatherler, ankylosaur benzeri glyptodonts, yırtıcı euphractines, çeşitli yer tembelleri dahil olmak üzere çok çeşitli daha büyük türler mevcuttu. filler (örn. megateryum) ve hatta yarı suda yaşayan deniz tembellerine kadar. [31] [32]
Notoungulates ve litopterns gibi birçok garip formları vardı. makroenya, küçük hortumlu deve benzeri bir litoptern. Ayrıca paralel veya yakınsak evrimin örneklerini temsil eden bir dizi tanıdık görünen vücut tipi ürettiler: tek parmaklı toatheryum at gibi bacakları vardı, Pakirukhos tavşana benziyordu, Homolodotherium bir chalicothere gibi yarı iki ayaklı, pençeli bir tarayıcıydı ve boynuzlu trigodon gergedan gibi görünüyordu. Her iki grup da Alt Paleosen'de, muhtemelen condylarth stokundan evrimleşmeye başladı, çeşitlendi, büyük değişimden önce azaldı ve Pleistosen sonunda soyu tükendi. Piroterler ve astrapoteler de tuhaftı, ancak daha az çeşitliydi ve daha önce, değişimden çok önce ortadan kayboldu.
Kuzey Amerika faunası, Afrotherian hortumlarıyla takviye edilmiş tipik bir boreoeutherian idi.
GABI öncesi okyanus dağılımları
Güney Amerika istilaları, yaklaşık 40 milyon yıl önce (orta Eosen), kavyomorf kemirgenlerin Güney Amerika'ya gelmesiyle başladı. [33] [34] [35] Daha sonraki güçlü çeşitlendirmeleri, Güney Amerika'nın bazı küçük keselilerinin yerini aldı ve - diğerlerinin yanı sıra - kapibaralar, çinçillalar, viscachalar ve Yeni Dünya kirpilerine yol açtı. Yeni ve Eski Dünya kirpilerinin dikenlerinin bağımsız gelişimi, paralel evrimin bir başka örneğidir. Bu istila büyük olasılıkla Afrika'dan geldi. [36] [37] Batı Afrika'dan Brezilya'nın kuzeydoğu köşesine geçiş, kıtaların kayması nedeniyle o zamanlar çok daha kısaydı ve ada atlamalı tarafından desteklenmiş olabilir (örn. zaman) ve batıya doğru okyanus akıntıları. [38] Okyanus geçişleri, en az bir döllenmiş dişinin (daha yaygın olarak bir grup hayvan) yanlışlıkla dalgaların karaya attığı odun veya mangrov salları üzerinde yüzdüğü zaman gerçekleştirildi. Hutias (Capromyidae) daha sonra Batı Hint Adaları'nı Bahamalar'a kadar kolonileştirecek, [39] [40] erken Oligosen'de Büyük Antiller'e ulaşacaktı. [41] Zamanla, bazı kavyomorf kemirgenler, Güney Amerika yerlilerinin bazılarıyla rekabet eden daha büyük formlara evrimleştiler; bu, erken Oligosen'den sonra ikincisinin maruz kaldığı kademeli çeşitlilik kaybına katkıda bulunmuş olabilir. [8] Pliyosen tarafından, bazı kavyomorflar (örn. Josephoartigasia monesi) 500 kg (1,100 lb) veya daha büyük mertebede elde edilen boyutlar. [42]
Daha sonra (36 milyon yıl önce), [43] primatlar, kemirgenlerinkine benzer bir şekilde Afrika'dan geldi. [33] Göç edebilen primatlar küçük olmalıydı. Caviomorf kemirgenler gibi, Güney Amerika maymunlarının da bir dal (yani monofiletik) olduğuna inanılır. Bununla birlikte, çok az etkili rekabete sahip olmalarına rağmen, mevcut tüm Yeni Dünya maymunları, çok sonra, Erken Miyosen'de yaklaşık 18 Ma önce meydana gelen bir radyasyondan türemiş görünmektedir. [33] Bunu takiben, görünüşe göre titis adasına en yakın akraba olan maymunlar Küba, Hispaniola ve Jamaika'ya gitti. Ek olarak, Panama'da bulunan 21 Ma-yaşında yedi cebid dişin bulgusu, Güney Amerika maymunlarının bu erken tarihte Orta ve Güney Amerika'yı ayıran deniz yolu boyunca dağıldığını gösteriyor. Bununla birlikte, mevcut tüm Orta Amerika maymunlarının çok daha sonraki göçmenlerin soyundan geldiğine inanılıyor ve bu erken Orta Amerika cebidlerinin, belki de Kuzey Amerika'daki uygun yağmur ormanı habitatının eksikliğinden dolayı geniş veya uzun süreli bir nüfus oluşturduğuna dair henüz bir kanıt yok. zaman. [44] [45]
2020'de sunulan fosil kanıtları, Afrika maymunlarının ikinci bir soyunun da Güney Amerika'ya rafting yaptığını ve en azından kısaca sömürgeleştirdiğini gösteriyor. Ucayalipithecus Amazon Peru'nun Erken Oligosen'inden kalma kalıntılar, morfolojik analizle, parapithecoid simianların Afro-Arap radyasyonunun Parapithecidae familyası içinde derinden iç içe geçmiştir ve diş özellikleri platyrrinlerinkinden belirgin şekilde farklıdır. Bu grubun Eski Dünya üyelerinin Geç Oligosen tarafından neslinin tükendiği düşünülmektedir. katranya kanadı Alt Oligosen Fayum yataklarının bilinen en yakın akrabası olarak kabul edilir. Ucayalipithecus. [46] [47]
Dikkat çekici bir şekilde, Eosen'de Afrika flotsamlarının sallarından karaya sürünen bu birkaç bedragged "waif" in torunları, şimdi Güney Amerika'daki türlerin çoğunu, daha önce kıtada yaşayan tüm uçamayan memelilerin soyundan gelenlerin (372 caviomorf) iki katından fazlasını oluşturuyor. ve maymun türleri, 136 keseli ve ksenartran türüne karşı). [n 6]
Güney Amerika'nın yarasalarının çoğu, aşağı yukarı aynı dönemde, muhtemelen aradaki adaların yardımıyla, yüzerek değil uçarak Afrika'dan gelmiş olabilir. Furipteridae, Mormoopidae, Noctilionidae, Phyllostomidae ve Thyropteridae neotropik ailelerindekilerin ataları olan Noctilionoid yarasaların, Güney Amerika'ya Eosen'de [49] muhtemelen Antarktika yoluyla ulaştığı düşünülmektedir. [50] Benzer şekilde, serbest kuyruklu yarasalar (Molossidae), Eosen'den başlayarak, Afrika'dan Güney Amerika'ya beşe kadar yayılımla ulaşmış olabilir. [49] Moleküler kanıtlara dayalı olarak, Emballonuridler yaklaşık 30 milyon yıl önce Afrika'dan Güney Amerika'ya da ulaşmış olabilir. [49] [51] Vespertilionidler, Kuzey Amerika'dan beş ve Afrika'dan bir dağılımla gelmiş olabilir. [49] Natalidlerin Pliyosen döneminde Kuzey Amerika'dan Karayipler yoluyla geldikleri düşünülmektedir. [49]
Kaplumbağalar da Oligosen'de Güney Amerika'ya geldi. Uzun zamandır Kuzey Amerika'dan geldikleri düşünülüyordu, ancak yakın tarihli bir karşılaştırmalı genetik analiz, Güney Amerika cinsinin kelonoid (eskiden parçası Geochelone) aslında en çok Afrika menteşeli kaplumbağalarıyla yakından ilgilidir. [n 7] [52] Kaplumbağalar, başları yukarıda yüzebilmeleri ve altı aya kadar yiyecek ve su olmadan hayatta kalabilmeleri sayesinde okyanusta yayılmaya yardımcı olurlar. [52] Güney Amerika kaplumbağaları daha sonra Batı Hint Adaları'nı [53] ve Galapagos Adaları'nı (Galápagos kaplumbağası) kolonileştirmeye devam etti. Hem Paleojen hem de Neojen döneminde Afrika'dan bir dizi Amerikan kertenkelesi gelmiş gibi görünüyor. [54] İlgili cinslerin derileri Mabuya ve trakilepis görünüşe göre son 9 milyonda Afrika'dan Güney Amerika'ya ve Fernando de Noronha'ya Atlantik boyunca dağıldı. [55] Şaşırtıcı bir şekilde, Güney Amerika'nın oyuk açan amphisbaenianları [56] ve kör yılanları [57], Güney Amerika yağmur ormanlarının zayıf uçan bir kuşu olan hoatzin'in yaptığı gibi, Afrika'dan rafting yapmış görünüyor. [58]
Kuzey Amerika'dan geleneksel olarak tanınan en eski memeli varlığı, yaklaşık 7.3 milyon yıl önce Panama Kıstağı kara köprüsü oluşmadan önce Orta Amerika'dan adaya atlayan bir prokyoniddi. [59] Bu, Güney Amerika'nın ilk ötherian etoburuydu. Güney Amerika procyonidleri daha sonra artık soyu tükenmiş formlara çeşitlendi (örneğin, "köpek paltosu" Cyonasua, ayıya benzeyen Chapalmalania). Bununla birlikte, mevcut tüm procyonid cinslerinin Kuzey Amerika kökenli olduğu görülmektedir. [60] İlk Güney Amerika procyonidleri, yumurtalarını yiyerek sebecid timsahlarının neslinin tükenmesine katkıda bulunmuş olabilir, ancak bu görüş evrensel olarak makul görülmedi. [n 8] [28] Procyonidleri Güney Amerika'ya rafting veya adaya atlayan domuz burunlu kokarcalar [61] ve sigmodontin kemirgenleri izledi. [62] [63] [64] [65] Sigmodontine kemirgenlerinden oluşan orizomyine kabilesi, Küçük Antiller'i Anguilla'ya kadar kolonileştirmeye devam etti.
Bir grup, bir dizi büyük Neartik otçulunun Güney Amerika'ya 9-10 milyon yıl önce, geç Miyosen'de erken tamamlanmamış bir kara köprüsü yoluyla ulaştığını öne sürdü. Güneybatı Peru'daki nehirlerden elde edilen fosillere dayanan bu iddialar, diğer bölgelerden gelen destekleyici bulguların bulunmaması ve söz konusu örneklerin neredeyse tamamının nehirlerde yüzen olarak toplanmış olması nedeniyle diğer araştırmacılar tarafından dikkatle incelendi. çok az veya hiç stratigrafik kontrol olmadan. [66] Bu taksonlar bir gomphothere (Amahuacatherium), [67] [68] pekari (Silvochoerus ve Waldochoerus), [69] tapirler ve Surameriks, bir palaeomerisid (muhtemelen cervidlerin atalarından bir aileden). [70] Amahuacatherium ve bulunduğu yerin tarihlendirilmesi tartışmalıdır, bazı araştırmacılar tarafından farklı bir gomphothere'in yanlış yorumlanmış bir fosili olarak kabul edilir, notiomastodon, ve biyostratigrafi siteyi Pleistosen'e tarihlendirir. [71] [72] [73] Önerilen erken tarih Surameriks da şüpheyle karşılanmıştır. [74]
Megalonychid ve mylodontid yer tembelleri, 9 milyon yıl önce Kuzey Amerika'ya adaya sıçradı. [62] Bir temel tembel hayvan grubu [75] daha önce erken Miyosen'de Antiller'i kolonileştirmişti. [76] Buna karşılık, megatheriid ve nothrotheriid yer tembel hayvanları, kıstak oluşumuna kadar kuzeye göç etmediler. Terör kuşları ayrıca 5 Ma kadar erken bir tarihte Kuzey Amerika'ya adaya atlamış olabilir. [77]
Karayip Adaları, Kuzey ve Güney Amerika formları arasındaki bir rekabetten ziyade, okyanus akıntılarının hakim yönü nedeniyle öncelikle Güney Amerika'dan türler tarafından dolduruldu. [39] [40] Jamaika dışında, Kuzey Amerika kökenli oryzomyine kemirgenleri bölgeye ancak Güney Amerika'yı işgal ettikten sonra girebilmiştir.
Panama Kıstağı'nın oluşumu, yaklaşık 2,7 milyon yıl önce başlayan son ve en göze çarpan dalga olan Büyük Amerikan Biyotik Değişimi'ne (GABI) yol açtı. Bu, Kuzey Amerika toynaklılarının (develer, tapirler, geyikler ve atlar dahil), hortumlular (gomphotheres), etoburlar (pumalar ve kılıç dişli kediler, köpekgiller, mustelidler, prokyonidler ve ayılar gibi kedigiller dahil) ve bir kemirgen türlerinin sayısı. [n 9] Ters göçün daha büyük üyeleri, tembel hayvanlar ve terör kuşlarının yanı sıra, glyptodonts, pampatheres, capibaralar ve notoungulate idi. miksotoksodon (Orta Amerika'yı işgal ettiği bilinen tek Güney Amerika toynaklı).
Genel olarak, ilk net göç simetrikti. Ancak daha sonra, Neotropik türlerin Nearktik'ten çok daha az başarılı olduğu kanıtlandı. Servetlerdeki bu farklılık çeşitli şekillerde kendini gösterdi. Kuzeye doğru göç eden hayvanlar genellikle kaynaklar için rekabet edemedi ve aynı ekolojik nişleri işgal eden Kuzey Amerika türleri, yerleşik hale gelenler fazla çeşitlenemedi ve bazı durumlarda uzun süre hayatta kalamadı. [78] Güneye doğru göç eden Nearktik türler, kendilerini daha fazla sayıda kurdular ve önemli ölçüde daha fazla çeşitlendiler, [78] ve Güney Amerika faunasının büyük bir bölümünün yok olmasına neden oldukları düşünülüyor. [61] [79] [80] (Kuzey Amerika'daki hiçbir neslin Güney Amerikalı göçmenlerle doğrudan bağlantısı yoktur. [n 10] ) Yerli Güney Amerika toynaklıları, kuzey saldırısına karşı koyan sadece bir avuç cinsle, kötü bir performans sergiledi. (En büyük formlardan birkaçının, makraucheniids ve toxodontidlerin, Pleistosen'in sonuna kadar hayatta kaldıkları uzun zamandır bilinmektedir. Son fosil bulguları, at benzeri proterotheriid litopternlerin bir türünün de yaşadığını göstermektedir.[82] Notoungulate mesotheriids ve hegetotheriids de Pleistosen boyunca en azından kısmen hayatta kalmayı başardı.) [A] Güney Amerika'nın küçük keselileri, çok sayıda hayatta kalırken, ilkel görünümlü xenarthrans şaşırtıcı bir şekilde rekabetçi olduklarını kanıtladı ve hale geldi. Kuzey Amerika'nın en başarılı işgalcileri. Afrikalı göçmenler, kavyomorf kemirgenler ve platyrrin maymunları, kavyomorflar önemli bir çeşitlilik kaybına uğramasına rağmen, Güney Amerika'nın "eski zamanlayıcılarının" çoğundan daha az değişimden daha az etkilendiler. en büyük formlar (örneğin dinomyidler). Bununla birlikte, Kuzey Amerika kirpisi ve birkaç soyu tükenmiş kirpi ve kapibara dışında, Orta Amerika'yı geçmediler. [n 13]
Büyük ölçüde ksenartranların devam eden başarısı nedeniyle, Güney Amerika eko-uzayının Nearktik istilacılarının hakim olamadığı bir alan, megaherbivorların nişleriydi. [84] 12.000 yıl önce, Güney Amerika, Neotropik yer tembelleri, glyptodonts ve toxodontidlerin yanı sıra Nearktik kökenli gomphotheres ve devegillerden oluşan 1000 kg'dan daha ağır olan yaklaşık 25 otobur türüne ev sahipliği yapıyordu. [n 14] Güney Amerika yerlileri bu türlerin yaklaşık %75'ini oluşturur. Ancak, bu megaherbivorların hiçbiri hayatta kalmadı.
Armadillolar, opossumlar ve kirpiler, Great American Interchange nedeniyle bugün Kuzey Amerika'da bulunmaktadır. Opossumlar ve kirpiler, sırasıyla Kanada ve Alaska'ya kadar ulaşan kuzeye doğru en başarılı göçmenler arasındaydı. Çoğu büyük ksenartran grubu, Pleistosen Kuvaterner nesli tükenme olayına kadar Kuzey Amerika'da mevcuttu (ılıman Kuzey Amerika'nın en az sekiz başarılı istilasının ve yalnızca en az altı Orta Amerika istilasının bir sonucu olarak). Megafauna arasında, yer tembelleri özellikle başarılı göçmenlerdi ve dört farklı soy Kuzey Amerika'yı işgal etti. Bir megalonichid temsilcisi, megaloniks, Yukon [86] ve Alaska [87] kadar kuzeye yayıldı ve Beringia boyunca uygun bir yaşam koridoru mevcut olsaydı Avrasya'yı işgal edebilirdi.
Bununla birlikte, genel olarak konuşursak, Güney Amerika'da sigmodontin kemirgenlerinin dağılma ve müteakip patlayıcı adaptif radyasyonu (şu anda tanınan 80'den fazla cinse yol açar), Güney Amerika memelilerinin herhangi bir kuzeye göçünden (hem mekansal olarak hem de tür sayısı bakımından) çok daha başarılıydı. Güney Amerika'da bariz bir şekilde çeşitlenen diğer Kuzey Amerika memeli grupları örnekleri arasında, şu anda her ikisi de Kuzey Amerika'da üç veya dört, Orta Amerika'da iki veya üç ve Güney Amerika'da altı cinse sahip olan canids ve cervids bulunur. [n 15] [n 16] Üye olmalarına rağmen köpek balığı (özellikle, çakallar) şu anda yalnızca Panama kadar güneydedir, [n 17] Güney Amerika'da hala diğer kıtalardan daha fazla canids türü vardır. [n 15]
Kıstağın oluşumunun bölgenin deniz biyotası üzerindeki etkisi, karasal organizmalar üzerindeki etkisinin tersiydi, bu gelişme "Büyük Amerikan Şizmi" olarak adlandırıldı. Doğu Pasifik Okyanusu ile Karayipler (Orta Amerika Denizyolu) arasındaki bağlantı koptu ve artık ayrılmış popülasyonları farklı evrim yollarına yerleştirdi. [91] Karayip türleri de derin Pasifik kökenli besin açısından zengin su girişi engellendikten sonra daha düşük üretkenlik ortamına uyum sağlamak zorunda kaldı. [92] Güney Amerika'nın Pasifik kıyısı, Karayiplerden gelen sıcak su girişinin kesilmesiyle soğudu. Bu eğilimin, bölgedeki deniz tembellerinin neslinin tükenmesine neden olduğu düşünülmektedir. [93]
Yerli Güney Amerika yırtıcılarının ortadan kaybolması
Son 7 Ma boyunca, Güney Amerika'nın karasal yırtıcı loncası, neredeyse tamamen plasentalı olmayan memelilerden (metatherians), kuşlardan ve sürüngenlerden oluşan bir loncadan, göçmen plasental etoburların (birkaç küçük keseli ve kuş avcısı ile didelphine opossums ve seriemas gibi) egemen olduğu bir loncaya dönüştü. ). Başlangıçta, sparassodonts, etobur opossumlar da dahil olmak üzere yerli Güney Amerika yırtıcı loncasının olduğu düşünülüyordu. Tiloforoplar ve hiperdidelfis, armadillolar gibi makroefraktus, terör kuşları ve teratornların yanı sıra erken gelen göçmen Cyonasua-grup procyonidler, GABI sırasında, göçmen plasental etoburlardan rekabetçi dışlanma ile yok olmaya sürüklendi ve bu ciro ani oldu. [94] [95] Bununla birlikte, Güney Amerika'nın yırtıcı loncasının cirosu daha karmaşıktı ve rekabet sadece sınırlı bir rol oynuyordu.
En yoğun olarak incelenen sparassodontlar ve etoburlar durumunda, sparassodontların varsayımsal plasental rakipleriyle bile karşılaştığını gösteren çok az kanıt vardır. [96] [97] [98] Güney Amerika etoburlarına ait birçok sözde Pliyosen kaydının yanlış tanımlandığı veya tarihin yanlış olduğu ortaya çıktı. [99] [96] Sparassodontların çeşitliliği orta Miyosen'den beri azalmakta, bir zamanlar küçük sparassodontlar tarafından işgal edilen nişlerin çoğu, giderek etçil opossumlar tarafından işgal edilmektedir, [100] [101] [102] [103] [104] ] kabaca 8 kg'a kadar boyutlara ulaşan (
17 kilo). [101] Sparassodontların etçil opossumlarla mı rekabet ettiği yoksa opossumların pasif replasman yoluyla sparassodont nişlerini mi işgal etmeye başladığı hala tartışılıyor. [104] [103] [102] [101] Borhyaenidler en son Miyosen'in sonlarında, Güney Amerika'da köpekgillerin veya kedigillerin ilk ortaya çıkışından yaklaşık 4 milyon yıl önce meydana geldi. [97] Thylacosmilids en son yaklaşık 3 milyon yıl önce ortaya çıktı ve GABI Pliyosen öncesi bölgelerde Miyosen olanlardan daha nadir görünüyor. [96]
Genel olarak, sparassodontlar, çoğu procyonid olmayan etobur geldiğinde, gruplar arasında çok az örtüşme ile, çoğunlukla veya tamamen tükenmiş görünmektedir. Benzer grup çiftleri (thylacosmilids ve kılıç dişli kediler, borhyaenidler ve kedigiller, hathliacynidler ve gelincikler) arasındaki sözde ekolojik karşılıklar, fosil kayıtlarında ne zaman içinde örtüşürler ne de aniden birbirlerinin yerini alırlar. [94] [97] Procyonidler en az 7 milyon yıl önce Güney Amerika'ya dağıldılar ve diğer etoburlar geldiğinde mütevazı bir endemik radyasyon elde ettiler (Cyonasua-grup procyonidler). Bununla birlikte, procyonidler sparassodonts ile rekabet etmiş gibi görünmemektedir, procyonids büyük omnivorlardır ve sparassodonts esas olarak hiperkarnivordur. [105] Diğer etobur grupları Güney Amerika'ya çok daha sonra ulaştı. Köpekler ve gelincikler Güney Amerika'da yaklaşık 2.9 milyon yıl önce ortaya çıktılar, ancak erken Pleistosen'e kadar bol veya çeşitli hale gelmediler. [96] Güney Amerika'da erken Pleistosen'e kadar (yaklaşık 1 milyon yıl önce veya biraz daha erken) ayılar, kediler ve kokarcalar görülmez. [96] Su samuru ve diğer procyonid gruplarının (yani, coatis, rakunlar) genetik verilere dayanarak Miyosen'de Güney Amerika'ya dağıldığı öne sürülmüştür, ancak yoğun olarak örneklenmiş kuzey Güney Amerika fosillerinde bile bu hayvanlardan hiçbir kalıntı bulunmamıştır. Panama Kıstağı'na sadece 600 km uzaklıktaki La Venta (Kolombiya) gibi yerler. [106] [105] [107] [108]
Diğer Güney Amerika yerli yırtıcı grupları bu kadar derinlemesine incelenmemiştir. Bu hipotez ayrıntılı olarak araştırılmamış olmasına rağmen, terör kuşlarının genellikle plasental etoburlar tarafından neslinin tükenmeye sürüklendiği öne sürülmüştür. [109] [110] Titanlar Ana etobur göç dalgasına karşı Güney Amerika'dan Kuzey Amerika'ya dağıldılar ve bunu başaran tek büyük Güney Amerika yerli etoburu oldular. [110] Bununla birlikte, Kuzey Amerika'nın yalnızca küçük bir bölümünü sınırlı bir süre için kolonileştirmeyi başardı, çeşitlenemedi ve erken Pleistosen'de (1.8 milyon yıl önce) soyu tükendi, başarısının mütevazı ölçeğinin rekabet nedeniyle olduğu öne sürüldü. plasentalı etoburlarla. [111] Terör kuşlarının çeşitliliği de yaklaşık 3 milyon yıl önce azaldı. [96] Nispeten küçük terör kuşlarının en az bir cinsi, Psilopterus, yaklaşık 96.000 yıl öncesine kadar hayatta kalmış gibi görünüyor. [112] [113]
Yerli etobur loncası kabaca 3 milyon önce (son sparassodontların neslinin tükenmesi dahil) tamamen çökmüş gibi görünüyor, etoburların Güney Amerika'ya gelişiyle ilişkili değil, karasal etobur çeşitliliği bundan sonra düşük. [96] [114] Bunun ekolojik nişler açtığı ve düşük rekabet nedeniyle etoburların Güney Amerika'da yerleşmesine izin verdiği öne sürülmüştür. [105] [115] [116] Güney Güney Amerika'da 3,3 milyon yıl önce meydana gelen bir meteor çarpması, bu cironun olası bir nedeni olarak öne sürülmüştür, ancak bu hala tartışmalıdır. [117] [114] Modern timsahların (timsah) Pliyosen sırasında Güney Amerika'ya dağıldı ve daha önce baskın olan dev kayman gibi büyük yerli timsahların geç Miyosen neslinin tükenmesinden sonra timsah topluluklarının baskın üyesi oldu. Purussaurus ve dev gharial GryposuchusKuzey Güney Amerika'daki sulak alanların yaşam alanlarının kaybıyla ilgili olduğu düşünülüyor. [118] [119]
Rekabetçi dışlama için azaltılmış bir role sahip bu gözden geçirilmiş senaryonun, notoungulates ve litopterns gibi diğer Güney Amerika memelileri grupları için geçerli olup olmadığı belirsizdir, ancak bazı yazarlar, Orta Miyosen'den bu yana Güney Amerika yerli toynaklı çeşitliliğinde uzun süreli bir düşüşe işaret etmişlerdir. [120] Bu ciro nasıl olursa olsun, etoburların bundan faydalandığı açıktır. Köpekler ve kediler gibi çeşitli etobur grupları, Güney Amerika'ya dağıldıktan sonra adaptif radyasyona maruz kaldı ve dünyadaki en büyük modern kanid çeşitliliği Güney Amerika'da. [121]
Nearktik göçmenlerin nihai zaferi, eninde sonunda, kuzeyli işgalcilerin eline iki önemli açıdan etki eden coğrafyaya dayanıyordu. Birincisi iklim meselesiydi. Panama'ya her iki yönden de ulaşan türlerin nemli tropik koşullara tahammül edebilmesi gerektiği açıktı. Güneye göç edenler, belirgin şekilde farklı iklimlerle karşılaşmadan Güney Amerika'nın çoğunu işgal edebileceklerdi. Ancak, kuzeye doğru giden göçmenler, Trans-Meksika Volkanik Kuşağı'nın çevresine ulaştıklarında daha kuru ve/veya daha soğuk koşullarla karşılaşmış olacaklardı. Bu iklimsel asimetrinin (sağdaki haritaya bakın) sunduğu zorluk, Orta Amerika'nın ötesine geçme olasılığı çok az olan tropik yağmur ormanları ortamları için uzmanlaşmış Neotropik türler için özellikle şiddetliydi. Sonuç olarak, Orta Amerika şu anda 41 Neotropik orijinli memeli türüne sahiptir, [n 18], ılıman Kuzey Amerika için sadece üç tür. Bununla birlikte, Güney Amerika kökenli türler (keseliler, ksenartranlar, kavyomorf kemirgenler ve maymunlar) Orta Amerika'daki uçan olmayan, deniz dışı memeli gruplarından türlerin yalnızca %21'ini oluştururken, Kuzey Amerika istilacıları Güney Amerika'daki bu tür gruplardan türlerin %49'unu oluşturur. . Bu nedenle, tek başına iklim, Nearktik kökenli türlerin mübadele sırasındaki daha büyük başarısını tam olarak açıklayamaz.
Coğrafyanın kuzeylilere sağladığı ikinci ve daha önemli avantaj, atalarının geliştiği arazi alanıyla ilgilidir. Senozoyik sırasında, Kuzey Amerika periyodik olarak Beringia üzerinden Avrasya'ya bağlandı ve iki kıtanın faunasını birleştirmek için tekrar tekrar göçlere izin verdi. [n 19] Avrasya, Kuzey Amerika'ya giden türlere daha fazla katkıda bulunan Afrika'ya bağlandı. [n 20] Güney Amerika ise yalnızca Antarktika ve Avustralya'ya, çok daha küçük ve daha az misafirperver iki kıtaya ve yalnızca erken Cenozoik'e bağlıydı. Üstelik, bu kara bağlantısı, özellikle Güney Amerika yönünde çok fazla trafik taşımamış (görünüşe göre keseliler dışında hiçbir memeli ve belki de birkaç monotrem bu yoldan göç etmemiştir). Bu, Kuzey Yarımküre türlerinin, Güney Amerika türlerinin erişebildiğinden yaklaşık altı kat daha büyük bir kara alanı içinde ortaya çıktığı anlamına gelir. Kuzey Amerika türleri, bu nedenle, evrimin daha hızlı ilerleyeceği [n 21] [78] [122] [123] daha büyük ve daha rekabetçi bir arenanın ürünleriydi. Daha verimli ve daha akıllı olma eğilimindeydiler, [n 22] [n 23] genellikle evrimsel bir durgunluğun ürünleri olan Güney Amerikalı meslektaşlarını geride bırakabiliyor ve onları alt edebiliyorlardı. Toynaklılar ve onların yırtıcıları söz konusu olduğunda, muhtemelen bu avantajların bir sonucu olarak, Güney Amerika formları istilacılar tarafından toptan değiştirildi.
Güney Amerika'nın Afrikalı göçmenlerinin yerli erken Cenozoik memeli faunasına kıyasla daha büyük nihai başarısı, bu fenomenin başka bir örneğidir, çünkü ilki daha büyük bir arazi alanı üzerinde evrimleşmiştir, çünkü ataları, yollarını bulmadan önce iki önemli kıta olan Avrasya'dan Afrika'ya göç etmiştir. Güney Amerika'ya. [48]
Bu arka planda, Güney Amerika'nın xenarthrans'larının kuzeylilere karşı etkin bir şekilde rekabet etme yeteneği özel bir durumu temsil ediyor. Xenarthrans'ın başarısının açıklaması, kısmen, vücut zırhına ve/veya müthiş pençelere sahip olmalarına dayalı olarak, yırtıcı hayvanlara karşı savunmaya yönelik kendine özgü yaklaşımlarında yatmaktadır. Xenarthrans'ın hayatta kalmak için hızlı ayaklı veya hızlı zekalı olmaları gerekmiyordu. Böyle bir strateji, düşük metabolik hızları (terianlar arasında en düşük olanı) nedeniyle onları zorlamış olabilir. [131] [132] Düşük metabolik hızları, daha az bol [133] ve/veya daha az besleyici gıda kaynaklarıyla geçinmelerine izin vermede avantajlı olabilir. Ne yazık ki, büyük ksenartranların savunma uyarlamaları, mızraklar ve diğer mermilerle donanmış insanlara karşı çok az koruma sağlayabilirdi.
Yaklaşık 12.000 yıl önce Pleistosen çağının sonunda, Amerika'da kabaca aynı zamanda (jeolojik olarak konuşursak) üç dramatik gelişme meydana geldi. Paleo-Kızılderililer Yeni Dünya'yı istila etti ve işgal etti, son buzul dönemi sona erdi ve hem Kuzey hem de Güney Amerika'nın megafaunasının büyük bir kısmı yok oldu. Bu yok olma dalgası, GABI'nin başarılı katılımcılarının birçoğunun yanı sıra göç etmeyen diğer türleri de Dünya'nın yüzünü silip süpürdü.
Her iki kıtanın tüm pampather'leri, glyptodont'ları, yer tembelleri, equid'ler, hortumlar, [134] [135] [73] dev kısa yüzlü ayılar, korkunç kurtlar ve machairodont türleri ortadan kayboldu. Kuzey Amerika'nın dev kunduzları, aslanları, dholes, çitaları ve antilocaprid, bovid, cervid, tapirid ve tayassuid toynaklılarının birçoğunun yanı sıra Güney ve Orta Amerika notoungulates ve litopterns öldü. Bazı gruplar, orijinal menzillerinin çoğunda veya tamamında ortadan kayboldu, ancak evlat edindikleri evlerinde hayatta kaldı, ör. Güney Amerika tapirleri, deve kuşları ve tremarctine ayıları (pumalar ve jaguarlar da geçici olarak Güney Amerika sığınağına indirgenmiş olabilir). Kapibaralar gibi diğerleri orijinal menzillerinde hayatta kaldılar, ancak göç ettikleri bölgelerde öldüler. Özellikle, bu yok olma darbesi, Kuzey Amerika'ya yaklaşık 15 kg'dan büyük (büyük bir kirpi boyutunda) tüm Neotropik göçmenleri ve yaklaşık 65 kg'dan büyük tüm Güney Amerika yerli memelilerini (büyük bir kapibara veya dev karıncayiyen boyutunda) ortadan kaldırdı. Buna karşılık, hayatta kalan en büyük yerli Kuzey Amerika memelisi olan ahşap bizonu 900 kg'ı geçebilir ve Güney Amerika'ya yaşayan en büyük Nearktik göçmeni Baird tapiri 400 kg'a ulaşabilir.
Buzulların geri çekilmesi ve Amerika'nın insanlaşması ile megafaunal yok oluşların neredeyse eşzamanlılığı, hem iklim değişikliğinin hem de insan avcılığının bir rol oynadığına dair önerilere yol açtı. [84] Konu tartışmalı olsa da, [136] [137] [138] [139] [140] bir dizi düşünce insan faaliyetlerinin çok önemli olduğunu göstermektedir. [85] [141] Yok oluşlar, ısınma eğiliminden en fazla etkilenecek olan iklim bölgelerinde seçici olarak gerçekleşmedi ve hiçbir makul genel iklime dayalı megafauna öldürme mekanizması kıta çapındaki yok oluşları açıklayamazdı. İklim değişikliği dünya çapında gerçekleşti, ancak megafaunal türlerin insanlarla birlikte evrimleştiği Afrika ve Güney Asya'daki megafauna üzerinde çok az etkisi oldu. Son birkaç milyon yılın buzul çağında, daha önce Amerika'da veya başka hiçbir yerde karşılaştırılabilir yok olma dalgaları üretmeden çok sayıda çok benzer buzul inzivası meydana gelmişti.
Benzer megafaunal yok oluşlar, yakın zamanda nüfuslanmış diğer kara kütlelerinde (örn. Avustralya, [142] [143] Japonya, [144] Madagaskar, [145] Yeni Zelanda, [146] ve Kıbrıs gibi dünyanın birçok küçük adasında meydana geldi, [ 147] Girit, Tilos ve Yeni Kaledonya [148]) insanların her bir yere ilk gelişine çok yakın olan farklı zamanlarda. Bu yok olma atımları, ister bir ada, ister yarım küreyi kapsayan birbirine bağlı kıtalar kümesi olsun, bitişik bir kara kütlesinin tüm kapsamını her zaman hızlı bir şekilde süpürdü. Bu, ilgili tüm büyük kara kütlelerinin (ve daha küçük olanların birçoğunun), o sırada meydana gelen herhangi bir iklim değişikliğinden farklı şekilde etkilenecek olan birden fazla iklim bölgesi içermesine rağmen doğruydu. Bununla birlikte, yeni işgal edilmiş topraklardan hemen insan kolonizasyonundan kaçmak için yeterince uzaktaki büyük adalarda, megafaunal türler bazen kendi veya ilgili türlerin soyu tükendikten sonra binlerce yıl hayatta kaldı; anakaradaki örnekler arasında Tazmanya'daki dev kangurular, [149] [150] devasa kelonoid Galapagos Adaları kaplumbağaları (eskiden Güney Amerika'da da [84]), dev dipsochelys Seyşeller kaplumbağaları (önceden Madagaskar'da da vardı), Lord Howe Adası'nda, Yeni Kaledonya'da ve Vanuatu'da (önceden Avustralya'da) dev meiolaniid kaplumbağaları, [151] [n 24] Antiller'de yer tembel hayvanları, [154] [155] Steller's Komutan Adaları'ndaki [156] deniz inekleri ve Wrangel Adası'ndaki [157] ve Saint Paul Adası'ndaki yünlü mamutlar. [158]
Buzulların geri çekilmesi, insanların güneydoğuya Beringia'dan Kuzey Amerika'ya hareketini kolaylaştırarak Amerika'daki yok oluşlarda birincil olarak dolaylı bir rol oynamış olabilir. Kuzey Amerika'da bir dizi grubun neslinin tükenmesinin, ancak Güney Amerika'da yaşamasının (zıt modelin hiçbir örneği bilinmemekle birlikte) nedeni, Amazon havzasının yoğun yağmur ormanlarının ve And Dağları'nın yüksek zirvelerinin, bu tür ortamları sağlaması gibi görünüyor. insan yırtıcılığından bir dereceye kadar koruma sağladı. [159] [n 25] [n 26]
Güney Amerika kökenli Kuzey Amerika türleri
Meksika dışındaki dağıtımlar
Ataları Güney Amerika'dan göç eden ve bitişik Amerika Birleşik Devletleri'nin modern topraklarına ulaşan mevcut veya soyu tükenmiş (†) Kuzey Amerika taksonları: [n 27]
- (Didelphis virginiana) (dokuz bantlı armadilloDasypus novemcinctus, †D. bellus)
- †Pachyarmatherium leiseyi, esrarengiz bir zırhlı armadillo akrabası
- †Pampaterler (ova, [166]Holmesina) – büyük armadillo benzeri hayvanlar
- †Gliptodontlar (gliptoteryum)
- †Megalonychid yer tembel hayvanları (pliometanastes, megaloniks)
- †Megatheriid yer tembel hayvanları (Eremotherium)
- †Mylodontid yer tembel hayvanları (Thinobadistes, Glossotherium, [166]paramilodon)
- †Northerid olmayan yer tembel hayvanları (notroteriops, nothrotherium) (erethizon dorsatum, †erethizon poyeri, †E. kleini) (†Neochoerus pinckneyi, †aesopi)
- †miksotoksodon – gergedan boyutunda bir toxodontidnotoungulate[n 28] (Puma rengi) – Kuzey Amerika pumalarının Pleistosen neslinin tükenmesinde[169] yarasalar [49] yarasaların kökünün kazınmasından sonra Güney Amerika sığınağından dönen (mormoops megalophylla) [50] (†Desmodus stokları, †D. arkeodaptlar)
şımarık †Holmesina septentrionalis
Meksika ile sınırlı dağıtımlar
Ataları Güney Amerika'dan göç eden, ancak bitişik Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşamayan ve Meksika ve Orta Amerika ile sınırlı olan mevcut veya soyu tükenmiş (†) Kuzey Amerika taksonları: [n 27] [n 29]
- (Jimnotiformlar)
- hoplosternum punktatum, zırhlı bir yayın balığı (Siluriformes: Callichthyidae)
- Birkaç tür loricariid yayın balığı (Siluriformes: Loricariidae)
- (crax rubra) [174] (Ramphastidae) (Tinamidae)
- Ek suboscine kuşlar (Tyranni):
- (Conopophagidae) [164] (Cotingidae) [164] (Formicariidae) [164] ve sürüngenler (Furnariidae) [175] (Grallariidae) [164] (Pipridae) [164] (Rhinocryptidae) [164] (Thamnophilidae) [164]
- Diğer Neotropik papağanlar (Arinae)
- Diğer opossums (Didelphidae) – 11 ek mevcut tür [n 18] (Kabassous Centralis) (Bradypodidae: Bradypus variegatus, B. pygmaeus) (Choloepodidae: choloepus hoffmanni)
- †Scelidotheriid yer tembel hayvanları (Scelidotherium, Panama'da bulundu [176] ) (Cyclopedidae: Tepegöz dorsalis)
- Diğer karıncayiyenler (Myrmecophagidae: Myrmecophaga tridactyla, [n 30]Tamandua meksika) ve Meksika kıllı cüce kirpiler (Coendou rothschildi, sphiggurus mexicanus)
- Diğer kavyomorf kemirgenler (Caviomorpha) – 9 ek mevcut tür [n 18] (Platyrrhini) – en az 8 mevcut tür [n 18][n 31] (Bassaricyon) kuzeybatı Güney Amerika'nın And Dağları'nda, procyonid atalarının kuzeyden istila etmesinden sonra, çeşitlenmeden ve Orta Amerika'ya geri göç etmeden önce ortaya çıktıkları düşünülmektedir [179]
- Güney Amerika kısa yüzlü ayıları (Tremarctinae: †Arktoteriyum kanatlı) Kuzey Amerika atalarından Güney Amerika'da doğduktan sonra Yucatán'a kadar istila ettikleri düşünülmektedir [180]
- Güney Amerika köpekleri (Caninae: †Protocyon troglodytes) Güney Amerika'da Kuzey Amerika atalarından [180] yarasalardan [51] yarasalardan [50] çıktıktan sonra Yucatán'a kadar istila ettikleri düşünülmektedir (Furipterus boynuzları)
- Diğer mormoopid yarasalar [50] yarasalar [50] (Noctilio albiventris, noctilio leporinus)
- Diğer filostomid yarasalar, [50], mevcut 3 vampir yarasa türünün (Desmodontinae) tüm yarasaları [50] (tiroptera discifera, tiroptera üç renkli)
- Zelanda, Güney Pasifik Okyanusunda, toprakları Yeni Zelanda ve Yeni Kaledonya'yı içeren
- Madagaskar, Güney Hint Okyanusu'nda
- toprakları Seyşeller ve Reunion adalarını içeren Güney Hint Okyanusu'ndaki Mascarene Platosu
- Güney Hint Okyanusu'ndaki Kerguelen Platosu, toprakları Fransa'nın bir bölgesi olan Kerguelen Adaları'nı içerir.
- Jan Mayen, Kuzey Atlantik Okyanusu'nda, bir Norveç adası
Kuzey Amerika kökenli Güney Amerika türleri
Ataları Kuzey Amerika'dan göç eden mevcut veya soyu tükenmiş (†) Güney Amerika taksonları: [n 27]
Güney Amerika: Fiziki Coğrafya
Ansiklopedik giriş. Güney Amerika aşırılıkların kıtasıdır. Dünyanın en büyük nehrine (Amazon) ve dünyanın en kurak yerine (Atacama Çölü) ev sahipliği yapmaktadır.
Biyoloji, Yer Bilimi, Jeoloji, Meteoroloji, Coğrafya, Fiziki Coğrafya
Dördüncü en büyük kıta olan Güney Amerika, kuzeybatıda Dariéacuten Körfezi'nden güneyde Tierra del Fuego takımadalarına kadar uzanır.
Güney Amerika'nın fiziki coğrafyası, çevre ve kaynakları ile beşeri coğrafya ayrı ayrı ele alınabilir.
Güney Amerika üç fiziksel bölgeye ayrılabilir: dağlar ve yaylalar, nehir havzaları ve kıyı ovaları. Dağlar ve kıyı ovaları genellikle kuzey-güney yönünde, yaylalar ve nehir havzaları ise genellikle doğu-batı yönünde uzanır.
Güney Amerika'nın aşırı coğrafi çeşitliliği, kıtanın çok sayıda biyomuna katkıda bulunur. Bir biyom, nispeten tek tip bir iklime sahip bir alana yayılan bir hayvan ve bitki topluluğudur.
Birkaç yüz kilometre içinde, Güney Amerika'nın kıyı ovalarının kuru çöl biyomu, And Dağları'nın engebeli alpin biyomuna yükselir. Kıtanın nehir havzalarından biri (Amazon) yoğun, tropik yağmur ormanlarıyla tanımlanırken, diğeri (Paran'akut) geniş çayırlardan oluşur.
Eşsiz sayıda bitki ve hayvan türü ile Güney Amerika'nın zengin biyolojik çeşitliliği, dünya kıtaları arasında benzersizdir.
Dağlar ve Yaylalar
Güney Amerika'nın birincil dağ sistemi olan And Dağları, aynı zamanda dünyanın en uzunudur. Menzil yaklaşık 8.850 kilometre (5.500 mil) kapsar. Kıtanın en batı ucunda yer alan And Dağları, güney ucundan Güney Amerika'nın en kuzey kıyılarına kadar uzanır. Birçoğu volkanik olan, 4.500 metreden (15.000 fit) yüksek yüzlerce zirve vardır.
And Dağları'ndaki en yüksek tepe olan Aconcagua, 6.962 metrede (22.841 fit) duruyor ve Arjantin-Şili sınırını aşıyor. Aconcagua, Asya dışındaki en yüksek dağdır.
Yüksek yaylalar da And Dağları'nın bir özelliğidir. Örneğin Peru ve Bolivya'nın altiplano'su yaklaşık 3.700 metre (12.300 fit) yüksekliğe sahiptir. Arjantin ve Şili'nin Patagonya bölgesi, alçak rakımlı platolar ve engebeli buzullardan oluşur.
Alp biyomdaki çoğu bitki küçüktür ve yaprakları onları dondan ve kuraklıktan korumak için sert ve güçlüdür. Dünyanın en büyük bitkisi, Puya Raimondii, And Dağları Kraliçesi olarak bilinir. A Puya Raimondii 100 yıl yaşayabilir ve 9 metreden (30 fit) fazla büyüyebilir. Nesli tükenmekte olan bu türün yaprakları, tek bir odunsu gövdeden büyür ve nemin yapraklardan bitkinin tabanına akmasına izin verir.
And Dağları'nın dışında, Güney Amerika'nın iki ana yayla bölgesi vardır: Brezilya Yaylaları ve Guyana Yaylaları. Brezilya'daki Amazon Nehri'nin güneyinde yer alan Brezilya Yaylaları, ortalama 1.006 metre (3.300 fit) yüksekliğe yükselen alçak dağlardan ve platolardan oluşur. Guyana Yaylaları, Amazon ve Orinoco Nehirleri arasında yer almaktadır. Guyana Yaylalarının yoğun ormanlık platosu güney Venezuela, Fransız Guyanası, Guyana, kuzey Brezilya ve güneydoğu Kolombiya'nın bir bölümünü kapsar.
Nehir havzaları
Güney Amerika'nın üç önemli nehir havzası vardır: Amazon, Orinoco ve Paraguay/Paran'akut.
Amazon Nehri havzası, neredeyse 7 milyon kilometrekare (2,7 milyon mil kare) alana sahiptir ve bu da onu dünyanın en büyük havzası yapar. Kuzey Güney Amerika'nın çoğunu kapsayan havza, And Dağları'nın buzullarından gelen kollar tarafından beslenir. Amazon Nehri her saniye 209.000 metreküp (7.381.000 fit küp) tatlı suyu Atlantik Okyanusu'na boşaltıyor.
Amazon Nehri, tüm gezegenin yağmur ormanlarının yaklaşık yarısını oluşturan eşit derecede geniş Amazon yağmur ormanlarının yaşam gücüdür. Bu tropikal biyom, kauçuk ağacı, ipek pamuk ağacı ve Brezilya fıstığı ağacı dahil olmak üzere tek bir dönümde 100 kadar farklı ağaç türüne sahiptir. Diğer önemli bitki türleri arasında palmiyeler, eğrelti otları ve halat benzeri sarmaşıklar bulunur. sarmaşıklar yağmur ormanlarının yoğun gölgeliği boyunca bu ağ.
Amazon yağmur ormanlarındaki hayvan yaşamının çeşitliliği dünyanın geri kalanında emsalsizdir. Yağmur ormanı, arboreal veya ağaçta yaşayan hayvanlar için mükemmel şekilde uygundur. Yüzlerce örümcek ve kelebek dahil olmak üzere 2 milyondan fazla böcek türü bölgeye özgüdür. Primatlar, tembel hayvanlar, yılanlar ve iguanalar ile birlikte bol ve uluyan maymunlar, örümcek maymunları ve capuchin maymunlarıdır. Binlerce yerli kuş, parlak renkli Amerika papağanı, papağan, tukan ve muhabbet kuşlarını içerir.
Orinoco Nehri Amazon'un kuzeyinden akar. Orinoco, 2.736 kilometreden (1.700 mil) fazla dev bir yayda akar ve kuzey Brezilya'nın Guyana Dağlık Bölgesi'nden kaynaklanır ve Venezuela'daki Atlantik Okyanusu'na boşalır. Orinoco Nehri havzası yaklaşık 948.000 kilometrekarelik (366.000 mil kare) bir alanı kaplar ve Venezuela'nın yaklaşık yüzde 80'ini ve Kolombiya'nın yüzde 25'ini kapsar.
Llanos olarak bilinen geniş bir savan veya otlak bölgesi, Orinoco Nehri havzasının birincil biyomudur. Llanos öncelikle otlardan oluşur. Bataklık otları, sazlar ve demet otu, ıslak, alçak alanlarda bulunur. Halı çimi daha yüksek ve daha kuru kotlarda bulunur.
Çoğu otlak biyomu gibi, Llanos da kızıl aynak, çan kuşu ve şemsiye kuşu dahil olmak üzere birçok kuş türü için mükemmel bir yaşam alanıdır. Önemli nehir türleri arasında piranha, elektrikli yılan balığı ve 6 metreden (20 fit) fazla uzunluğa ulaşabilen Orinoco timsahı bulunur.
Paraguay/Paran'ın nehir havzası, güneydoğu Brezilya ve Bolivya, Paraguay ve kuzey Arjantin'in çoğu olan yaklaşık 2,8 milyon kilometre kareyi (1,081,000 mil kare) kaplar. Paran'ın Nehri, 2,7 kilometre (1,7 mil) boyunca uzanan devasa bir şelaleler dizisi olan Iguazu Şelalelerini içerir.
Uruguay Nehri ile birlikte Paran'ın nehri Arjantin ve Uruguay arasındaki Rio de la Plata Haliçine boşalır. Rio de la Plata, her iki ülkenin de en kalabalık bölgesidir. Buenos Aires, Arjantin ve Montevideo, Uruguay'ın başkentleri, haliç boyunca pratik olarak karşı karşıyadır.
Paraguay/Paran'ın akut nehir havzası, Güney Amerika'nın ova biyomuna veya Pampa'larına su sağlar. Pampalar zengin, verimli topraklara ve tahmin edilebilir yağış düzenlerine sahiptir. Kıtadaki en önemli otlak ve ekili alanlardır.
Kıyı ovaları
Bir kıyı ovası, bir deniz kıyısının yanındaki alçak, düz arazi alanıdır. Güney Amerika kıyı ovaları, Brezilya'nın kuzeydoğu kıyısında, Atlantik Okyanusu'nda ve batı Pasifik kıyılarında Peru ve Şili'de bulunur. Kuzeydoğu Brezilya'nın kıyı ovaları son derece kurudur. Brezilya Yaylaları, nemli deniz rüzgarlarını kıyı ovalarından uzaklaştıran bir kama görevi görür.
Batı kıyı ovaları da son derece kurudur. Batıda soğuk Peru Akıntısı ile doğuda And Dağları arasında sıkışıp kalırlar. Peru Akıntısı, Peru ve Şili'nin Pasifik kıyılarına soğuk su getiriyor. Bu soğuk yüzey suyu, termal inversiyona neden olur: deniz seviyesinde soğuk hava ve daha yükseklerde sabit, daha sıcak hava. Termal inversiyon, düşük irtifalarda kalın bir bulut tabakası üretir. Bu alçak bulutlar, Güney Amerika'nın Pasifik kıyılarının çoğunu kaplar. Yağış oluşumuna izin vermezler.
Atacama Çölü, batı kıyı ovasının bir parçasıdır. Atacama, dünyanın en kurak bölgesi olarak kabul edilir. Ortalama yağış yılda yaklaşık 1 milimetredir (0.04 inç) ve Atacama'nın bazı kısımlarında kayıtlı tarihte hiç yağmur yağmamıştır.
Bu çölde çok az bitki yetişir. Bakteriler, böcekler ve mantarlar bile azdır. Daha büyük hayvan türleri de nadirdir ve huemul adı verilen bir geyik türü olan gri tilki ve chinchilla ailesinin en büyük üyesi olan viscacha&mdash'ı içerir. Penguenler, karabataklar ve pelikanlar gibi okyanus kuşları çöl kıyısında bulunur. Atacama flora ve faunadan yoksun olsa da, zengin bir bakır kaynağı ve Şili ekonomisi için başlıca gelir kaynağıdır.
Güney Amerika aşırılıkların kıtasıdır. Dünyanın en büyük nehrine (Amazon) ve dünyanın en kurak yerine (Atacama Çölü) ev sahipliği yapmaktadır.
Ulusal ve Bölgesel Günlükler
Yirminci yüzyılın sonlarında, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada, Kuzey Amerika üzerindeki egemenliği aralarında çoktan paylaşmıştı. Hıristiyanlık her iki ülkede de baskın dindi ve her iki ülkede de Kuzey Amerika'nın siyasi ve kültürel ortamını düşündüren özellikler sergiledi. Aynı zamanda, her ülke, Hıristiyanlığının varsaydığı biçimlerde komşusundan belirgin farklılıklar gösterdi.
Kanada Hristiyanlığı
Özel tarihleri nedeniyle, Kanadalılar genellikle kendilerini tek bir siyasi devlette kan, gelenek ve etnik kimlik bağlarıyla birbirine bağlı iki ulus grubu olarak düşünürlerdi. Fransız Kanadalılar ve İngiliz Kanadalılar arasındaki siyasi güç dengesinin, Roma Katolik ve Protestan Hıristiyanlar arasındaki aşağı yukarı eşit bölünmede dini bir karşılığı vardı (Katoliklerin büyük bir kısmı İngilizce konuşuyor ve hiç Fransızca değil). Protestan Hristiyanlar, Amerika Birleşik Devletleri'ndekinden daha az mezhepten oluşuyordu ve tarihsel olarak çoğu en büyük üç veya dört kiliseye aitti. Bu nedenle, Kanada Hristiyanlığının Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Hristiyanlıktan hem daha fazla hem de daha az çoğul olduğunu söylemek doğru olur.
Kanada Hristiyanlığı daha çoğuldu, çünkü Hristiyanların daha az sayıda dini gruba yoğunlaşması, toplumda saymak için yeterli güce ve statüye sahip mezhepler için daha fazla görünürlük ve kaldıraç sağladı. Ancak Kanada Hıristiyanlığı, Amerikan muadilinden daha az çoğuldu, çünkü mutlak sayılarda daha az grup vardı, ama aynı zamanda özellikle Protestan Hıristiyanlığında görülen bir ekümenizm yüzünden. Tüm mezhepleri merkezi bir kültürel düzeni desteklemeye teşvik eden ince Erastianizm nedeniyle de daha az çoğuldu. Kanada'daki Hıristiyanlık, Amerika Birleşik Devletleri'ndekinden daha muhafazakar ve kilise ile devlet arasındaki sınırında daha az katı olan "sosyal" Hıristiyanlık olma eğilimindeydi.
Amerikan Hıristiyan kiliseleri gibi misyon odaklı ve gönüllü, Kanada mezhepleri büyük bir coğrafi ölçekte çalışmışlardı ve bu nedenle, belki de ülkelerinin politikacılarından daha fazla ve daha ileride olduklarını düşündüler. tüm. Üstelik, önlerinde Roma Katolikliğinin heybetli gücüyle, Kanadalı Protestanlar özellikle işbirlikçi yönlere teşvik edildi. Böylece bir anlamda devletin İngiliz ve Fransız ayrımından dolayı veremediği kamusal birliği sağladılar. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Hıristiyanlıktan çok daha fazla, Kanada Hıristiyanlığı geçmişle bağlarını korudu, sürekliliği ve geleneği dini değişim ve yeniliğe tercih etti.
Son olarak, Kanadalılar kendilerini ezici bir çoğunlukla mezhebe dayalı Hıristiyanlar olarak kabul ettiler ve yirminci yüzyılın sonlarında yüksek Amerikan kilise üyeliğini (insanların yaklaşık yüzde 70'ini) bile aştılar. Yirminci yüzyılın başında, Kanadalıların yüzde 90'ı (en büyük Roma Katoliği de dahil olmak üzere) altı büyük Hıristiyan gruba aitti. 1960'larda, bazı ikamelerle, rakam daha da yüksekti ve 1970'lerin başında nüfusun dörtte üçünden fazlası Roma Katolik, Birleşik Kilise veya Anglikan Kilisesi üyeleriydi.
Amerikan hristiyanlığı
Puritan ahlakı Amerikan dinine damgasını vurdu ve sayısal, siyasi ve kültürel denge Amerika Birleşik Devletleri'ni belirgin bir şekilde Protestan yaptı. Ulus, Hıristiyan gruplarının sayısında Kanada'dan çok daha çoğul olmasına rağmen (muhafazakar bir tahmin iki yüzden fazla içerir), kamu Protestanlığı, kilise ve devlet arasındaki daha az açık işbirliği ile ülkenin bazı yönlerden çok daha fazla olabileceği anlamına geliyordu. Hristiyan, kuzey komşusundan çok daha az laik.
Böylece, Kanada sistemi kendisini mezhep okullarının desteğine uydururken, Amerika Birleşik Devletleri'nde on dokuzuncu yüzyıl devlet okulları açıkça Protestan Hıristiyanlığı öğretti. Benzer şekilde, Püritenlik diğer mezhepsel biçimlere bürünürken bile, ruhu kamusal ve siyasal yaşamı dönüştürmeye devam etti. Açık kader ve siyasi emperyalizm, Püriten geçmişin mahsulü oldu.
Püritenizmde açıkça mevcut olan binyılcılık, yeni bir çağın liberal beklentilerinde, milenyumun çoktan geldiği ya da kırılmak üzere olduğuna dair mezhepsel inançlarda, Mesih'in hızla geri dönüşünün işaretlerinin köktenci duyurularında tekrar tekrar ortaya çıktı. Ulusal olarak da, siyasi binyılcılık dış ve iç politikayı kapladı, böylece savaşlar genellikle ulusun ve hatta dünyanın geleceğini belirleyecek çığır açan olaylar olarak okundu.
Bu genelleştirilmiş kültürel binyılcılığa bağlı olarak ultraizm, Amerikan sosyal tarihinde gelişti. Ultraizm, Amerika Birleşik Devletleri'nde kölelik karşıtlığı, ölçülülük, sivil haklar ve diğer sosyal konularda Kanada'dakinden daha sert olan ahlakçı haçlı seferlerinde açıkça görülüyordu. Yine de tüm kitlesel duygulara karşın, dini bireycilik söylemi Amerika Birleşik Devletleri'nde en üst sıralarda yer aldı. Bu retorik, yenilik ideolojisi ve evanjelik misyon ile el ele gitti ve aynı zamanda belirgin bir tarihsizlik ve restorasyonist duyguda, Hıristiyan tarihinin uzun yüzyıllarını atlama istekliliği ile el ele gitti. Dini sadelik arayışıyla ve bazen de entelektüalizm karşıtlığıyla bağlantılı olarak, kurumsal biçimde ifade edilen restorasyonist hareketler Amerikan Hıristiyanlığında genel bir ruhtur.
Kesinlikle, on dokuzuncu yüzyılın ortalarında, Roma Katolikliği Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük tek Hıristiyan mezhebiydi ve 1983'te nüfusun yaklaşık yüzde 29'unu kapsıyordu. Ancak, farklı bir tarihe ve daha küçük bir boyuta sahip olan Katoliklik, Kanada'da doğuştan hakkı olan Amerikan kültürü üzerindeki etkiyi asla başaramadı. Eşzamanlı olarak, Kanada'dakinden daha fazla ve daha az yerleşik, kamusal Hıristiyanlık, Protestan Hıristiyanlığı olmaya devam etti.
Son olarak, bu kamusal Hıristiyanlık, birçok bilim adamının sivil din olarak adlandırdığı şeyde açıkça siyasi bir biçim aldı. Amerikan Devrimi sırasında mevcut olan Aydınlanma ideolojisi, özellikle Hıristiyan olmayan bir dini milliyetçilik biçimini teşvik ederken, daha sonra müjde ve bayrak arasında bir kamu ittifakı yaygınlaştı. 1970'lerde ve 1980'lerde, yeni bir Hıristiyan Sağ, siyasi olayları şekillendirmek için çalışıyordu. Muhafazakar Hristiyanlar muhtemelen Amerika Birleşik Devletleri'nde olduğu gibi Kanada'da da en hızlı büyüyen Hristiyan gruplardı, ancak yine iki ülkenin farklı tarihleri nedeniyle Kanada'daki kamusal alanı Amerika Birleşik Devletleri'nde olduğu gibi ele geçiremediler. Dolayısıyla Amerikan dininde kamusal Protestanlık, sivil din ve kültürel din aynı merkezin veçheleri haline geldi.
Bölgesel Hristiyanlık
Bir alanda birlikte yaşayan Hıristiyan halklar, ortak bir tarihi ve ortak bir dini paylaşabilirler. Aynı şekilde, bazen aslında onları yeni bir "özel halk" olarak oluşturan bağlar geliştirirler. Kuzey Amerika'ya yerleşen Avrupalı mezhepsel gruplar, bu tür dini bölgeciliğin büyümesine dair çarpıcı örnekler sundular. Kırsal yerler ve kentsel merkezler genellikle dini ve etnik bir grup karakterini üstlendi. Bu arada, daha geniş alanlara daha yaygın olarak, bölgesel Hıristiyanlığın tanımlanabilir biçimleri gelişti. Bu, Quebec eyaletinin Fransız Kanada Katolikliği için açıkça doğruydu, ancak örneğin 1838'deki Kızılderililerin Çıkarılmasından sonra batı Kuzey Carolina'daki Doğu Cherokee Hıristiyanlığı için de doğruydu.Bu model Güney Appalachia'nın köktendinci Protestanlığında belirgin bir şekilde fark edilebilirdi ve Güney Amerika'nın bazı kesimlerinde, Afrika'dan miras kalan Hıristiyan düşünce biçimlerine ve yerli halk dinine katıldığı için siyah dinde çarpıcı bir şekilde mevcuttu.
Daha büyük Kuzey Amerika manzarası
Ancak nihayetinde, Kuzey Amerika Hristiyanlığı kıtasal bir perspektiften görülmelidir. Gönüllülüğü, aktivizmi ve ahlakçılığıyla genel olarak evangelist bir tonda olmuştur. Görev çağrısı ona açıkça farklı bir kimlik kazandırdı: Roma Katolik ve daha çok Doğu Ortodoks mistik dindarlık türleri, bir bütün olarak Hıristiyan kültürüne hiçbir zaman damgasını vurmadı. Örgütlenmede mezhepsel, Kuzey Amerika Hristiyanlığının özü, hem çoğulluğu hem de gerçek bir çoğulculuk arayışı, çoğul durumun memnuniyetle kabulü durumu olmuştur. Aynı zamanda, Kuzey Amerika Hristiyanlığı, çoğulluğu birlik için siyasi ve ulusal ihtiyaçları yansıtacak şekilde değiştirdi.
Yirminci yüzyılın ikinci yarısıyla birlikte Kuzey Amerika'da din, kültürün artan sekülerleşmesiyle karşılaştı. Hem Amerika Birleşik Devletleri'nde hem de Kanada'da Hıristiyan kilisesi üyeliği büyük çoğunluğu içermesine rağmen, Yeni Sağ'ın köktenci siyasi hamlesi dışında, Hıristiyanlığın günlük yaşamla azalan bir bağlantısı olduğu da görülüyordu. Belli bir anlamda, misyon odaklı evanjelik ethos, dünyanın önemli bir dönüştürücüsünden çok bir stil veya alışkanlık gibi görünüyordu. Öte yandan, Kuzey Amerika Hristiyanlığı, kültürel emperyalizmin tehlikesine dair yeni bir farkındalıkla terbiye edilerek belki daha mütevazı hale geldi. Yirmi birinci yüzyılın başında, İncil mirasında manevi kökler bulmak için içe ve yurtiçinde ve yurtdışında Hıristiyan olmayan diğerlerinin sözlerini ve mesajlarını dinlemek için dışa döndü.
Artık Biliyorsunuz: Neden İki Dakota Var?
Dakota Bölgesi 1861'de kuruldu ve şu anda Kuzey Dakota ve Güney Dakota olarak düşündüğümüz yerlerin yanı sıra Wyoming ve Montana'nın bazı kısımları 1868'de iki Dakota'nın sınırlarını aldı. Bu tür bölgelerin sonunda ABD'ye katılması tamamen bekleniyordu. 60.000'den fazla nüfusa ulaşmak ve bir eyalet anayasası hazırlamak gibi belirli gereklilikleri yerine getirdikten sonra eyaletler olarak.
Öyleyse neden bölgenin iki yarısı ayrı ayrı devletliğe ulaştı?
Güney Dakota Üniversitesi'nde tarih profesörü olan Steven Bucklin, iki ana faktör olarak ticaret yolları ve nüfus büyüklüğündeki bölgesel farklılıklara işaret ediyor. Bazı bölgesel hükümet politikalarının eklenmesiyle birlikte bu farklılıklar, halkların birbirlerine karşı biraz kızgınlık duyması anlamına geliyordu. Veya, Kuzey Dakota Üniversitesi'nde tarih profesörü olan Kimberly Porter'ın dediği gibi, 'güney yarısı kuzey yarısını beğenmedi'.
(Neden iki Dakota olduğuna odaklanacak olsak da, aynı adı paylaşan tek eyalet olmadıklarını ve 18. yüzyılın ilk yarısında Carolinas'ın ayrıldığını ve Batı Virginia'nın Virginia'dan ayrıldığını belirtmekte fayda var. iç savaş, çünkü devletin batı kesiminden gelen delegeler ayrılmaya karşı çıktı.)
Nüfus büyüklüğü açısından, bölgenin iki kısmı başlangıçtan farklıydı. Dakota bölgesinin 1870'de 10.000'den 1880'de 98.000'e yükselen güney kesiminde her zaman daha fazla insan vardı. Bu noktada, ABD nüfus sayımına göre, kuzey Dakota yalnızca yaklaşık 37.000 kişiye ev sahipliği yapıyordu. Bu, güney Dakota'nın eyalet olarak katılmak için gerekli nüfusa, eyaletin kuzey kesiminden yıllar önce, tek başına sahip olduğu anlamına geliyordu.
Belki tesadüfen değil, iki bölge arasında biraz kişilik farkı da vardı: Güney, kuzeyin biraz itibarsız olduğunu düşündü, diyor Porter, "vahşi insanlar, sığır çiftçileri, kürk tüccarları tarafından çok fazla kontrol ediliyor" ve çok daha fazlası. sık sık yerli nüfusla çatışma alanı.
Bu arada, Dakota bölgesinin kurulmasından bir yıl sonra, Homestead Yasası geçti. Bu yeni yasa, yeni çiftçileri ürünleri için pazarlara bağlayan demiryolları gibi Batı'da yerleşimi teşvik etti. Ancak Bucklin, bu demiryolları tarafından desteklenen ticaret yollarının Kuzey ve Güney Dakota'yı farklı ticari merkezlere bağladığını söylüyor. Dakota topraklarının kuzey kısmı Minneapolis-St'e daha yakından bağlı hale geldi. Paul, Fargo ve Bismarck aracılığıyla. Buna karşılık, Missouri ve Big Sioux nehirleri boyunca uzanan güney ilçeleri ticaretle Sioux City'ye ve oradan Omaha'ya veya Chicago'ya daha yakından bağlıydı. Bu farklı ekonomik bağlar, bölgenin farklı bölgelerindeki sakinleri birbirine daha az bağlı hale getirdi.
Politika açısından, bölge sisteminin kurulma şekli, yasa koyucular Washington DC'deki federal hükümet tarafından atanıyordu ve yalnızca görevlerini yerine getirdiklerinde bölgede kalma eğilimindeydiler. Bucklin'e göre, güney bölgesinin daha büyük nüfusu bu "halı torbacılarına" kızmaya başladı, ancak kuzeyliler, federallerin çok çeşitli devlet işlevlerini finanse etmesiyle bir bölge olmanın daha ucuz olduğunu vurgulama eğilimindeydiler. Eyalet yasa koyucularının bazen kötü şöhretli bir şekilde yozlaşmış olmalarına yardımcı olmadı ve başkenti 1883'te taşıyan Nehemiah Ordway'e benzer. diyor Porter. Sermayeyi nüfusun çoğunluğundan daha da uzaklaştıran sermaye gaspı, yalnızca güneyden daha fazla kızgınlığı körükledi.
Bu noktada, Güney Dakotalılar devlet olmak için gerekli nüfusa sahipti ve hızla bağımsız bir devlet olmak için harekete geçti. Ancak, bağımsız bir devlet kurma girişimlerinin çoğu başarısız oldu, diyor Porter, federal yanıt 'ya çok büyük bir eyalet, Dakota olarak yapın ya da iki ayrı eyalet olmak için her iki tarafta yeterli sayıda insan olana kadar bekleyin' şeklindeydi. 8221
Bu ikinci seçenek, on yıl sona ermeden önce ortaya çıkacaktı. Ama neden ikisi de “Dakota” adını korumayı seçti?
Porter, Güney Dakota'nın basitçe "Dakota" olarak adlandırılmasını istedi ve "o zaman kuzey yarısı ya Kanada sınırındaki bir topluluk olan Pembina'nın toprakları olacaktı, ya da bizim bölge olarak adlandırılabileceğimizi düşündüler." ve nihayetinde Başkan'da olduğu gibi Lincoln eyaleti.' Ancak Porter, Dakota'nın zaten bir çeşit ticari marka haline geldiğini ve kaliteli ürünlerin kaynağı olduğunu, "California kuru üzümleri veya Florida portakal suyu gibi" ve iki tarafın da bundan vazgeçmek istemediğini söylüyor.
2 Kasım 1889'da Başkan Benjamin Harrison, Kuzey ve Güney Dakota'yı Montana ve Washington ile birlikte iki ayrı eyalet olarak kabul eden belgeleri imzaladı. Kuzey Dakota genellikle Güney Dakota'nın 40. eyaletinin 39. eyaleti olarak kabul edilse de, hangisinin önce kabul edildiği belli değil, diyor Bucklin: "Görünüşe göre Başkan Harrison önce evrakları karıştırdı," ve belgeleri körü körüne imzaladı.
Kuzey Amerika: Kaynaklar
Ansiklopedik giriş. Kuzey Amerika, verimli topraklarından, bol tatlı suyundan, petrol ve maden yataklarından ve ormanlarından büyük ölçüde yararlanır.
Yer Bilimi, Jeoloji, Mühendislik, Coğrafya, Beşeri Coğrafya, Fiziki Coğrafya
Üçüncü en büyük kıta olan Kuzey Amerika, kuzeybatıdaki küçük Aleut Adaları'ndan güneydeki Panama Kıstağı'na kadar uzanır.
Kuzey Amerika fiziki coğrafyası, çevre ve kaynaklar ve beşeri coğrafya ayrı ayrı ele alınabilir.
Kuzey Amerika, verimli topraklarından, bol tatlı suyundan, petrol ve maden yataklarından ve ormanlarından büyük ölçüde yararlanır. Bu bol doğal kaynaklara odaklanan güçlü bir iç ve ihracat ekonomisi ile Kuzey Amerika, dünyanın en gelişmiş bölgelerinden biri haline geldi.
Tarım
Dondurucu Kuzey Kutbu'ndan Orta Amerika'nın tropikal ormanlarına kadar, Kuzey Amerika, diğer tüm kıtalardan daha fazla iklim değişikliğine sahiptir. Karayipler'deki mercan resiflerinden Grönland'daki buz tabakasına kadar hemen hemen her tür ekosistem kıtada bir yerde temsil edilmektedir. Bu farklılıklar, genellikle iklim bölgelerine bölünen Kuzey Amerika'daki çeşitli tarımsal endüstrilere katkıda bulunur: tropikal bölge, subtropikal bölge, serin ılıman bölge ve kuru bölge.
Kuzey Amerika'nın tropik bölgelerinde çiftçiler portakal, şeker kamışı, kahve, kakao ve muz hasat eder. Bu ürünler kıyı ovalarında ve nemli dağ yamaçlarında yetişir. Pamuk ve kenevir, daha sıcak ve daha kuru orta iklim bölgesinde yetiştirilmektedir. Bu mahsuller Orta Amerika ülkeleri için önemli ihracat kalemleridir.
Kuzey Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nin sıcak, subtropikal bölgelerinde meyveler, sebzeler, pamuk ve tütün baskındır. Bu bölgedeki önemli tarım alanları arasında ABD'nin Teksas ve Meksika eyaletindeki Rio Grande Vadisi (turunçgiller), Californias Central Valley (meyve ve sebzeler), Körfez Kıyı Ovası (sebzeler) ve Appalachian'ların kumlu vadileri (pamuk) bulunmaktadır. ve tütün). Bu alanlar bol yağmur ve sıcak hava akımlarından yararlanır.
Kuzey Amerika'nın tropikal ve subtropikal bölgelerindeki tarım monokültürün tehdidi altındadır. Monokültür, uzun bir süre boyunca bir alanda bir ürün yetiştirme uygulamasıdır. Monokültür, iki nedenden dolayı riskli bir çiftçilik yöntemidir. İlk olarak, toprak besinlerini kaybedebilir. Tarlanın nadasa bırakılmasına veya dinlenmesine izin verilmediği takdirde, topraktaki azot ve fosfatların birikecek zamanı yoktur. Diğer, daha az yoğun ekinlerin ekilmesi de toprağın doğal besinlerini geri kazanmasına yardımcı olabilir. Monokültürün ekinleri riske atmasının ikinci nedeni hastalık olasılığıdır. Tek bir bitki türünü etkileyen bir hastalık, tüm mahsulü ve toplumun geçimini mahvedebilir. Çeşitli mahsullerin ekilmesi hastalık riskini en aza indirir.
Çiftçiler ve tarım işletmeleri, monokültürün tehditleriyle gübre ve böcek ilacı kullanımıyla mücadele ediyor. Gübreler, fosfatlar ve nitratlar gibi besin maddelerini toprağa yeniler. Pestisitler, tek bir bitkinin zararlılarının getirdiği hastalıkları hedefler. Bununla birlikte, gübre ve pestisitlerin yoğun kullanımı çevre üzerinde zararlı bir etkiye sahip olabilir. Tarım alanlarından gelen akıntılar nehirleri, gölleri ve okyanusu kirletebilir.
Kıtaların serin ılıman bölgeleri, elma ve şeftali gibi dayanıklı meyveler için idealdir. Bu iklimdeki önemli tarım alanları arasında ABD'de New York'un Finger Lakes bölgesi, Kanada'nın Ontario eyaletindeki Niagara Yarımadası, ABD'nin Washington eyaletindeki Columbia Nehri havzası ve Kanada'nın British Columbia eyaleti ve Appalachian vadileri sayılabilir. Bu alanlar, mükemmel drenaj ve öngörülebilir, yerleşik donlardan yararlanır.
Süt Ürünleri Kuşağı, Mısır Kuşağı ve Buğday Kuşağı, kıtaların serin ılıman bölgelerindeki üç tarım alanıdır.
İnekler, keçiler ve koyunlar da dahil olmak üzere süt hayvanları, New England ve Great Lakes-St'de gelişen saman ve dayanıklı küçük tahıllarla beslenir. Atlantik kıyısı boyunca Lawrence bölgesi. Bu Süt Kemeri.
Ohio Nehri ile aşağı Missouri Nehri arasında bulunan Corn Belt, mısır ve soya fasulyesi için ideal olan bol su ve güçlü yaz güneşi alır.
Mısır Kuşağının batısındaki Buğday Kuşağı, ABD'nin Kansas eyaletinden Kanada'nın Alberta, Saskatchewan ve Manitoba Eyaletleri boyunca uzanır. Great Plains'in bu geniş alanı, buğdayın hem kış hem de ilkbaharda ekilmesine izin verir.
Güneybatı ABD ve kuzey Meksika'da yaygın olan kuru bölgeler, hayvancılık için idealdir. Bu bölgede binlerce büyükbaş hayvanın bulunduğu çiftlikler yaygındır. Geleneksel olarak, çiftlik hayvanları çayır otu gibi yerel olarak yetiştirilen yemlerle beslenir. Bununla birlikte, meyve ve pamuk tarımı için yapılan sulama, bölgedeki su kaynaklarını kurutmuştur. Yerli otlar, çiftçiler tarafından tutulan büyük hayvan sürülerini besleyemez. Sığır, koyun, domuz ve diğer çiftlik hayvanları, mısır bazlı yem yemekten daha az otlanır. Aslında, Mısır Kuşağında yetiştirilen mısırların çoğu, hayvan yemi için kullanılan besleyici mısırdır.
Ormancılık, Kuzey Amerika'nın çoğu için önemli bir ekonomik faaliyettir. Amerika Birleşik Devletleri'nde kereste endüstrisi, Kuzeybatı Pasifik, Körfez ülkeleri ve Güney Atlantik kıyı ovalarında güçlüdür. Kanada'da ormancılık, Quebec, Ontario ve British Columbia eyaletlerinde önemli bir endüstridir.
Ormancılık, ormanlardaki ağaçların ve diğer bitki örtüsünün yönetimi, yetiştirilmesi ve hasat edilmesidir. Örneğin Kuzeybatı Pasifik'te tomruk şirketleri sedir, köknar ve ladin ağaçları hasat eder. Bu ağaçlardan elde edilen kereste, inşaat için dünya çapında ihraç edilmektedir. Kıtaların en büyük kağıt fabrikalarından bazıları bu ılıman yağmur ormanlarında bulunur. Kağıt fabrikaları kağıda ek olarak karton ve sunta da üretir.
Kereste aşırı hasat Kuzey Amerika'da bir endişe kaynağıdır. Ormanlık alanların azalması biyolojik çeşitliliği azaltır ve kereste endüstrisinin ömrünü tehdit eder. Tomruk endüstrisi ve yerel yönetimler, kereste hasadı için sürdürülebilir planlar geliştirmek için birlikte çalışmalıdır.
Örneğin Meksika hükümeti, ormanları koruma ve restore etme amaçlarıyla ProArbol (ağaç yanlısı) kampanyasını yarattı. Kampanya, Meksika'nın kentsel ve kırsal bölgelerine 250 milyondan fazla ağaç dikmeyi taahhüt ediyor. ProArbol ayrıca Meksika ormanlarının biyoçeşitliliği ve insan sağlığını olumlu yönde etkilemesini sağlamak için çalışır.
Madencilik ve sondaj gibi madencilik faaliyetleri Kuzey Amerika ekonomisine hakimdir. Madencilik, kıta genelinde milyarlarca dolar ve milyonlarca iş sağlıyor. Kuzey Amerika, Kuzey Amerika şirketlerinin dünya çapında ihraç ettiği, hem inşaatta hem de nikelde kullanılan, alüminyum demir ve bakırın yapımında kullanılan, enerji üretiminde kullanılan boksitin önde gelen bir kömür üreticisidir. Altın ve gümüş madenleri kıtanın batı kesiminde faaliyet göstermektedir. ABD'nin Arkansas eyaletindeki bir maden olan Crater of Diamonds Eyalet Parkı'nın ziyaretçileri kendi elmaslarını arayabilirler.
Madencilik faaliyetleri, yüzlerce yıldır Kuzey Amerika ekonomilerinin önemli bir parçası olmuştur. Örneğin, altın madenciliği, 19. yüzyılda ABD'nin Kaliforniya ve Alaska eyaletlerinde gelişmeyi teşvik etti.
Kömür, ABD için birincil endüstri olmaya devam ediyor ve genellikle Appalachians yakınlarındaki eyaletlerle bağlantılı. Kömür, eski bitkilerin kalıntılarından oluşan, yerin derinliklerinde bulunan bir tür tortul kayaçtır. Yakıldığında, kömür mükemmel bir enerji kaynağıdır ve çoğunlukla elektrik üreten santraller için yakıt olarak kullanılır. Kömür yeraltında veya büyük, açık ocaklarda çıkarılabilir.
Madencilik tehlikeli bir endüstridir. Kömür yanıcıdır, yani alev alır ve kolayca patlar. Kömür tozu uzun süre solunduğunda zehirlidir. Mayınlar çökmeye karşı savunmasızdır. Maden kazaları, şirketleri ve hükümetleri madenciler için daha fazla güvenlik sağlayan düzenlemeleri takip etmeye yönlendirdi. Örneğin 2006'da Batı Virginia'daki Sago'da bir kömür madeni patladı. On üç madenci yerin yüzlerce metre altında mahsur kaldı. Sadece bir madenci hayatta kaldı. Sözde Sago maden felaketi, Kuzey Amerika'daki maden sahalarında daha fazla iletişim ve güvenlik teknolojisinin kullanılması çağrılarına yol açtı.
Kömür madenciliği de çevre üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilir. Dağ tepesi kaldırma madenciliği (MTR), Appalachians'taki tüm dağ ekosistemlerini ortadan kaldırdı. Bu tür madencilik ayrıca kömür atık ürünlerinin kamu arazilerinin yakınında depolanmasına neden olur. Bu atık ürünlerin uygun olmayan şekilde depolanması ekosistemlere zarar vermiş ve insan sağlığını tehdit etmiştir. 2008'de, büyük bir sızıntı, Kingston, Tennessee yakınlarında 1,1 milyar galon kömür bulamacının salınmasına neden oldu. Döküntü evlere zarar verdi ve Emory ve Clinch Nehirlerine girerek büyük balık popülasyonlarını öldürdü ve su kaynaklarını tehdit etti.
Kuzey Amerika, enerji ve yakıt için açılan geniş petrol ve doğal gaz yataklarına ev sahipliği yapıyor. Petrol ve gaz çıkarma, Kuzey Amerika ekonomisinin temel unsurlarıdır. Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika dünyanın en büyük petrol üreticileri arasındadır.
Kanada'nın Alberta eyaletindeki Athabasca katranlı kumları, dünyanın en büyük ağır ham petrol rezervuarıdır. Athabasca katran kumlarında 20'den fazla ulusal ve uluslararası çıkarma projesi kurulmuştur. Bununla birlikte, ham petrolün çıkarılması ve işlenmesi, kuzeydeki ormanları yok eder ve yerel nehirlerden inanılmaz miktarda su yönlendirir. Katranlı kumlardan gelen ağır ham petrol, hafif ham petrol emisyonlarından yüzde 20 daha fazla karbondioksit yayar.
Petrol ve gaz çıkarma, Kuzey Amerika'nın Körfez ve Kuzey Kutbu bölgelerinde baskın endüstridir. Meksika, büyük ölçüde Körfez'deki ve çevresindeki rezervleri nedeniyle, dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından biri olarak diğer Kuzey Amerika ülkelerine liderlik ediyor. (Hem ABD hem de Kanada, Meksika'dan daha fazla petrol üretseler de, çok daha fazla tüketiyorlar. Her iki ülke de çoğunlukla petrol ve doğal gaz ihracatçısı değil, ithalatçısıdır.)
Petrol ve doğal gaz, kömür gibi yenilenemez kaynaklardır. Fosil yakıtlara olan küresel talep, çok uluslu şirketlerin uzak ve tehlikeli bölgelerde sondaj yapmasına neden oldu. Bilim adamları ve mühendisler, mevduat aramak için daha karmaşık teknolojiler geliştirdiler. Petrol şirketleri bu kaynakları çıkarmak için daha derin ve daha uzak bölgelerde sondaj yapmak zorunda kalıyor. Bu çıkarma faaliyetlerinin etkisi bilinmemektedir.
Ancak derin su ufku Nisan 2010'daki petrol sızıntısı, yüksek teknolojili maden çıkarma endüstrilerinin güvenliğini ve sürdürülebilirliğini sorguladı. derin su ufku Meksika Körfezi'nde 9.100 metre (30.000 fit) derinlikte sondaj yapabilen bir açık deniz petrol platformuydu. Kule patladı, 11 işçi öldü ve kontrol edilmesi aylar süren büyük bir petrol sızıntısına neden oldu. Çevre üzerindeki etki ABD'de Teksas'tan Florida'ya kadar hissedildi.
Yapılı Çevre
Kuzey Amerika'nın yüksek düzeydeki ekonomik gelişimi, mega şehirlerin, mühendislik harikalarının ve gelişmiş altyapının inşasını destekledi.
Bir megakent genellikle en az 10 milyon nüfuslu bir kentsel alan olarak tanımlanır. Mexico City, Mexico New York, New York ve Los Angeles, California, Kuzey Amerika mega kentleridir.
21.2 milyon nüfusuyla Mexico City, Amerika'nın en büyük metropol bölgesidir. Endüstriyel büyüme, son yarım yüzyılda demografik bir patlamaya neden oldu ve 1950'de 3 milyon olan bölgelerin nüfusunu bugünkü sayılarına yükseltti. Birçok mega kentte olduğu gibi, Mexico City de şu anda geçmişe göre daha yavaş bir büyüme yaşıyor. Ekonomi imalattan turizm, eğitim, bankacılık ve satışı içeren hizmet sektörüne kaymıştır. Daha fazla insan şehrin kendisinden ve banliyölere taşınıyor.
Mexico City, volkanlarla çevrili bir vadide bir dizi bataklık ada üzerine kuruludur. Nüfus arttıkça, hassas jeoloji bölgeleri sel, akış, atık su yönetimi, kirlilik ve depremlerle ilgili sorunlara yol açtı.
Los Angeles, California, kıtanın en hızlı büyüyen şehirlerinden biridir. L.A., 2008 yılında 3.83 milyon kişi ile Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük ikinci şehridir ve tüm metropoliten alan 15 milyondan fazla kişiye sahiptir.Şehir, orada kurulan birçok sinema, televizyon ve müzik prodüksiyon stüdyosu ile Dünyanın Eğlence Başkenti olarak bilinir. Los Angeles, ırksal bileşimi yüzde 50'den az beyaz olduğu için çoğunluğun azınlık olduğu bir şehir olarak kabul ediliyor. ABD Nüfus Sayımı rakamlarına göre, Latin kökenli Angelenos, nüfusun yüzde 48,4'ünü oluşturuyor.
Toronto, Ontario, Kanada da dünyanın etnik açıdan en çeşitli şehirlerinden biri olarak kabul edilir. Nüfusunun yüzde 50'sinden fazlası Kanada dışında doğdu. Şehirler çeşitli topluluklar, düşük suç oranları, temiz çevre ve yüksek yaşam standartları, onu dünyanın en yaşanabilir şehirlerinden biri haline getiriyor.
Mühendislik harikaları geçen yüzyılda Kuzey Amerika'yı tanımladı. 1914 yılında tamamlanan Panama Kanalı, dünyanın en önemli su yollarından biridir. 80 kilometrelik (50 mil) uzunluğu, Atlantik ve Pasifik Okyanuslarını Panama Kıstağı üzerinden birbirine bağlayarak gemi seferlerini önemli ölçüde kısaltıyor. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nin batı kıyısından doğu kıyısına seyahat eden gemiler, Güney Amerika'nın güney ucundaki Cape Horn'u dolaşmaları gerekmediğinden yolculuklarını 8.000 deniz mili kısaltır.
1936'da tamamlanan Hoover Barajı, Kuzey Amerika'daki mühendislik kilometre taşlarından bir diğeridir. ABD'nin Arizona ve Nevada eyaletleri arasındaki sınırdaki Colorado Nehri üzerinde bulunan Hoover Barajı, dünyanın en büyük yapay göllerinden biri olan Mead Gölü'nü oluşturur. Baraj taşkın kontrolü, elektrik enerjisi, sulama ve su temini için kullanılmaktadır.
Hoover Barajı, güneybatı ABD'nin gelişimine büyük katkıda bulunurken, Colorado Nehri'ni, kollarını ve çevresindeki ekosistemleri de olumsuz etkiledi. Barajın inşası, nehir ağzına neredeyse hiç su ulaşmadığından, Colorado Deltası ekosistemini temel olarak ortadan kaldırdı. Meksika'nın Baja California eyaletindeki toplulukların da nehirlerin su kaynaklarını kullanmaları engelleniyor.
Şehirler ve ekonomik gelişme, Kuzey Amerikalı mühendisleri ve mimarları dünyanın en çarpıcı binalarından bazılarını inşa etmeye teşvik etti. 1976'da tamamlanan Torontos CN Tower, 553 metrede (1.815 fit) duran Batı Yarımküre'deki en yüksek bağımsız yapıdır. Tüm büyük Kanada radyo istasyonları ve kablosuz servis sağlayıcılar, iletim için CN Kulesi'ni kullanır.
Kuzey Amerika'nın gelişmiş altyapısı, nüfusların, hizmetlerin ve endüstrilerin kıta genelinde gelişmesine izin verdi. 1904 yılında açılan ilk metro hattı ile New York City metro sistemi dünyanın en eski ve en kapsamlı toplu taşıma sistemlerinden biridir. Şu anda 450'den fazla istasyona, 354 kilometreden (220 mil) fazla piste sahip ve 2009'da 1.575 milyardan fazla yolculuk sağladı.
Diğer altyapı sistemleri malları taşır. Meksika'nın devlete ait petrol şirketi Pemex, 4,667 kilometreyi (2,900 mil) kapsayan 453'ten fazla boru hattıyla ham petrol ve doğal gaz taşıyor. Pemex, dünyanın en büyük şirketlerinden biridir.
Kuzey Amerika, verimli topraklarından, bol tatlı suyundan, petrol ve maden yataklarından ve ormanlarından büyük ölçüde yararlanır.
National Geographic Society tarafından hazırlanan harita
En Yenilenebilir Elektrik Üretildi
Belize (%96.7 hidroelektrik, biyokütle)
Nüfus yoğunluğu
Kilometrekareye 57 kişi
En Büyük Havza
Mississippi Nehri (3 milyon kilometre kare/1,15 milyon mil kare)
En Yüksek Rakım
Denali, Alaska, Amerika Birleşik Devletleri (6.190 metre/20.310 fit)
En Büyük Kentsel Alan
New York, Amerika Birleşik Devletleri (23,7 milyon kişi)
Kıta
Kıta, Dünya'nın yedi ana kara bölümünden biridir. Kıtalar en büyüğünden en küçüğüne: Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Avrupa ve Avustralya.
Yer Bilimi, Jeoloji, Coğrafya, Fiziki Coğrafya
Bu, bu sayfadaki içeriği sağlayan veya katkıda bulunan NG Education programlarının veya ortaklarının logolarını listeler. Seviyelendiren
Kıta, Dünya'nın yedi ana kara bölümünden biridir. Kıtalar en büyüğünden en küçüğüne: Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Avrupa ve Avustralya.
Coğrafyacılar bir kıtayı belirlediklerinde, genellikle onunla ilişkili tüm adaları içerirler. Örneğin Japonya, Asya kıtasının bir parçasıdır. Grönland ve Karayip Denizi'ndeki tüm adalar genellikle Kuzey Amerika'nın bir parçası olarak kabul edilir.
Kıtalar birlikte yaklaşık 148 milyon kilometre kare (57 milyon mil kare) arazi ekler. Kıtalar, Dünya'nın kara yüzeyinin çoğunu oluşturur ve hepsini değil. Toplam arazi alanının çok küçük bir kısmı, kıtaların fiziksel bölümleri olarak kabul edilmeyen adalardan oluşmaktadır. Okyanus, Dünya'nın neredeyse dörtte üçünü kaplar. Okyanusun alanı, tüm kıtaların toplam alanının iki katından fazladır. Tüm kıtalar en az bir okyanusu sınırlar. En büyük kıta olan Asya, en uzun kıyı şeridi serisine sahiptir.
Ancak kıyı şeritleri kıtaların gerçek sınırlarını göstermez. Kıtalar kıta sahanlıkları ile tanımlanır. Kıta sahanlığı, sahilden okyanusa doğru uzanan hafif eğimli bir alandır. Kıta sahanlığı okyanusun bir parçasıdır, aynı zamanda kıtanın da bir parçasıdır.
Coğrafyacılar için kıtalar kültürel olarak da farklıdır. Örneğin, Avrupa ve Asya kıtaları, aslında Avrasya adı verilen tek, muazzam bir kara parçasının parçasıdır. Ancak dil ve etnik olarak Asya ve Avrupa bölgeleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle çoğu coğrafyacı Avrasya'yı Avrupa ve Asya'ya böler. Rusya'nın kuzeyindeki Ural Dağları'ndan güneyde Hazar ve Karadeniz'e uzanan hayali bir çizgi, Avrupa'yı batıda, Asya'dan doğuda ayırıyor.
Kıtaları İnşa Etmek
Dünya 4,6 milyar yıl önce büyük, dönen bir toz ve gaz bulutundan oluştu. Uzay enkazının sürekli parçalanması ve yerçekimi, Dünya'nın içini ısıtmaya başladı. Isı arttıkça, Dünya'nın bazı kayalık malzemeleri eriyerek yüzeye çıktı ve burada soğuyarak bir kabuk oluşturdu. Daha ağır malzeme Dünya'nın merkezine doğru battı. Sonunda, dünya üç ana katmana sahip oldu: çekirdek, manto ve kabuk.
Kabuk ve mantonun üst kısmı, dünyanın etrafında tektonik plakalar adı verilen devasa bölümlere ayrılan sert bir kabuk oluşturur. Dünyanın içinden gelen ısı, plakaların erimiş manto üzerinde kaymasına neden olur. Bugün, tektonik plakalar, yüz milyonlarca yıldır yaptıkları gibi, yüzeyde yavaşça kaymaya devam ediyor. Jeologlar, levha tektoniği adı verilen bir süreç olan levhaların etkileşiminin kıtaların oluşumuna katkıda bulunduğuna inanıyor.
Kuzey Amerika'nın antik bölgelerinde bulunan kayalar üzerinde yapılan araştırmalar, kıtaların bilinen en eski parçalarının yaklaşık dört milyar yıl önce, Dünya'nın oluşumundan kısa bir süre sonra oluşmaya başladığını ortaya çıkardı. O zaman, ilkel bir okyanus Dünya'yı kapladı. Kabuğun sadece küçük bir kısmı kıtasal malzemeden oluşuyordu. Bilim adamları, bu malzemenin yitim adı verilen bir süreç sırasında tektonik plakaların sınırları boyunca oluştuğunu teorize ediyorlar. Dalma sırasında plakalar çarpışır ve bir plakanın kenarı diğerinin kenarının altına kayar.
Ağır okyanus kabuğu mantoya doğru daldığında, mantonun yoğun ısısında eridi. Eridikten sonra, kaya daha hafif hale geldi. Magma adı verilen, üstteki plakadan yükseldi ve lav olarak patladı. Lav soğuduğunda sertleşti ve magmatik kayaya dönüştü.
Yavaş yavaş, volkanik kaya okyanus yüzeyinin üzerinde küçük volkanik adalara dönüştü. Zamanla, bu adalar, kısmen daha fazla lav akıntısının bir sonucu olarak ve kısmen de alçalan levhalardan kazınan malzeme birikiminden dolayı büyüdü. Adaları taşıyan levhalar battığında, adaların kendileri mantoya inmediler. Materyalleri, komşu plakadaki adalarınkiyle kaynaştı. Bu, ilk kıtaları daha da büyük kara kütleleri haline getirdi.
Plaka tektoniği yoluyla volkanik adaların ve kıtasal malzemenin inşası bugün devam eden bir süreçtir. Kıtasal kabuk, okyanus kabuğundan çok daha hafiftir. Tektonik plakaların birbirleriyle etkileştiği yitim bölgelerinde, okyanus kabuğu her zaman kıtasal kabuğun altına dalar. Okyanus kabuğu, mantoda sürekli olarak geri dönüştürülür. Bu nedenle kıtasal kabuk, okyanus kabuğundan çok, çok daha eskidir.
Gezici Kıtalar
Dünyayı milyonlarca yıl önceki haliyle ziyaret edebilseydiniz, çok farklı görünürdü. Kıtalar her zaman bugün oldukları yerde olmadılar. Yaklaşık 480 milyon yıl önce, çoğu kıta, Ekvator boyunca veya güneyinde uzanan dağınık kara parçalarıydı. Milyonlarca yıllık sürekli tektonik aktivite konumlarını değiştirdi ve 240 milyon yıl önce neredeyse tüm dünya toprakları tek, devasa bir kıtada birleşti. Jeologlar bu süper kıtaya Yunanca "tüm topraklar" anlamına gelen Pangea adını veriyorlar.
Yaklaşık 200 milyon yıl önce, Pangea'nın oluşumuna yardım eden güçler, süper kıtanın parçalanmaya başlamasına neden oldu. Pangea'nın birbirinden ayrılmaya başlayan parçaları, bugün bildiğimiz kıtaların başlangıcıydı.
Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika olacak dev bir kara kütlesi, diğer kıtalara ayrılacak başka bir kütleden ayrıldı. Zamanla, Antarktika ve Avustralya hala bir araya geldi, ayrıldı ve güneye doğru sürüklendi. Hindistan'ın yarımadası olacak küçük toprak parçası koptu ve milyonlarca yıl boyunca büyük bir ada olarak kuzeye taşındı. Sonunda Asya ile çarpıştı. Yavaş yavaş, farklı kara kütleleri mevcut konumlarına taşındı.
Kıtaların konumları sürekli değişiyor. Kuzey Amerika ve Avrupa birbirinden yılda yaklaşık 2,5 santimetre (bir inç) hızla uzaklaşmaktadır. Gezegeni gelecekte ziyaret edebilseydiniz, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin bir kısmının Kuzey Amerika'dan ayrılıp bir ada haline geldiğini görebilirsiniz. Afrika, Büyük Yarık Vadisi boyunca ikiye bölünmüş olabilir. Bir gün başka bir süper kıtanın oluşması bile mümkündür.
Kıta Özellikleri
Kıtaların yüzeyi, dağ oluşumu, ayrışma, erozyon ve tortu birikmesi nedeniyle birçok kez değişti. Tektonik plakaların sürekli, yavaş hareketi de yüzey özelliklerini değiştirir.
Kıtaları oluşturan kayalar birçok kez şekillendi ve yeniden şekillendi. Büyük dağ sıraları yükseldi ve sonra yıprandı. Okyanus suları devasa alanları sular altında bıraktı ve ardından yavaş yavaş kurudu. Bu süreçte manzarayı şekillendiren devasa buz tabakaları gelip gitti.
Bugün tüm kıtalarda büyük dağ sıraları, geniş ovalar, geniş platolar ve karmaşık nehir sistemleri vardır. Kara kütlelerinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği yaklaşık 838 metredir (2.750 fit).
Her biri benzersiz olmasına rağmen, tüm kıtalar iki temel özelliği paylaşır: eski, jeolojik olarak istikrarlı bölgeler ve daha genç, biraz daha aktif bölgeler. Daha genç bölgelerde, dağ inşa etme süreci yakın zamanda gerçekleşti ve çoğu zaman da olmaya devam ediyor.
Dağ oluşumu veya orojenezin gücü levha tektoniğinden gelir. Dağların oluşmasının bir yolu, iki tektonik plakanın çarpışmasıdır. Darbe kabukta kırışıklıklar yaratır, tıpkı bir kilim bir ucuna bastırdığınızda kırışır. Böyle bir çarpışma, birkaç milyon yıl önce Asya'nın Himalayalarını yarattı. Hindistan'ı taşıyan levha, Hindistan'ın kara kütlesini başka bir levhaya binen Asya'ya yavaş ve kuvvetli bir şekilde itti. Çarpışma bugün de devam ediyor ve Himalayaların her yıl daha da uzamasına neden oluyor.
Kıyı sıraları olarak adlandırılan yeni oluşmuş dağlar, Kuzey Amerika ve Güney Amerika'nın batı kıyılarına yakın yükselir. Kıtaların iç kısımlarında daha eski, daha istikrarlı dağ sıraları bulunur. Kuzey Amerika Appalachians ve Urallar, Avrupa ve Asya arasındaki sınırda, jeolojik olarak aktif olmayan daha eski sıradağlardır.
Bu eski, aşınmış dağ sıralarından bile daha eskiler, kıtaların kraton adı verilen daha düz, daha istikrarlı bölgeleridir. Kraton, Dünya'nın erken tarihi sırasında oluşan eski bir kabuk alanıdır. Her kıtanın bir kratonu vardır. Yeni Zelanda gibi mikro kıtalarda kraton yok.
Kratonların iki şekli vardır: kalkanlar ve platformlar. Kalkanlar, tamamen aşınmış antik sıradağların kökleri veya çekirdekleri olabilecek çıplak kayalardır. Platformlar, üzerinde tortu ve tortul kaya bulunan kratonlardır.
Kanada Kalkanı, Kuzey Amerika'nın yaklaşık dörtte birini oluşturur. Yüz binlerce yıl boyunca, Kanada Kalkanı'nı 3,2 kilometreye (iki mil) varan kalınlıkta buz tabakaları kapladı. Hareket eden buz, antik kaya katmanlarının üzerindeki malzemeyi aşındırarak dünyadaki en eski oluşumlardan bazılarını ortaya çıkardı. Kanada Kalkanı'nın en eski kısmında durduğunuzda, doğrudan 3.5 milyar yıldan daha önce oluşmuş kayaların üzerinde duruyorsunuz.
Kuzey Amerika
Üçüncü en büyük kıta olan Kuzey Amerika, kuzeybatıdaki küçük Aleut Adaları'ndan güneydeki Panama Kıstağı'na kadar uzanır. Kıta, kuzeydoğudaki muazzam Grönland adasını içerir. Uzak kuzeyde, kıta Grönland'dan Aleutlara kadar dünyanın yarısına kadar uzanır. Ancak Panama'nın en dar yerinde, kıta sadece 50 kilometre (31 mil) genişliğindedir.
Kuzey Amerika'nın Batı'daki en büyük zinciri ve Rocky Dağları dahil genç dağlar. Dünyanın en genç dağlarından bazıları ABD'nin Washington, Oregon ve California eyaletlerinin Cascade Sıradağlarında bulunur. Oradaki bazı zirveler, yalnızca yaklaşık bir milyon yıl önce oluşmaya başladı ve Dünyanın uzun tarihinde göz açıp kapayıncaya kadar. Kuzey Amerika'nın daha eski sıradağları, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın Doğu Kıyısı yakınlarında yükselir.
Dağ sistemleri arasında derin, zengin toprak içeren geniş ovalar bulunur. Toprağın çoğu, en son buzul döneminde biriken malzemeden oluşmuştur. Bu Buz Çağı, yaklaşık 18.000 yıl önce zirveye ulaştı. Buzullar geri çekilirken, erimiş buz akıntıları toprağa tortu bırakarak ova bölgesinde verimli toprak katmanları oluşturdu. "Kuzey Amerika'nın ekmek sepeti" olarak adlandırılan bu bölgede yetişen tahıllar dünyanın büyük bir bölümünü besliyor.
Kuzey Amerika, çeşitli doğa harikaları içerir. Yer şekilleri ve her türlü bitki örtüsü sınırları içinde bulunabilir. Kuzey Amerika, Meksika'nın Chihuahua eyaletindeki Copper Canyon gibi derin kanyonlara sahiptir. ABD'nin Wyoming eyaletindeki Yellowstone Ulusal Parkı, dünyanın en aktif gayzerlerinden bazılarına sahiptir. Kanada'nın Fundy Körfezi, dünyadaki en büyük gelgit seviyeleri varyasyonuna sahiptir. Büyük Göller, gezegenin en büyük tatlı su alanını oluşturur. Kaliforniya'da, dünyanın en büyük ağaçları olan dev sekoyalar, 76 metreden (250 fit) uzun ve yaklaşık 31 metre (100 fit) civarında büyür.
Kanada'nın doğu kıyısındaki Grönland, dünyanın en büyük adasıdır. Adına rağmen Grönland çoğunlukla buzla kaplıdır. Buzu, bir zamanlar Kuzey Amerika kıtasının çoğunu kaplayan büyük buz tabakalarının bir kalıntısıdır. Grönland, Antarktika dışında hala buz tabakası olan tek yer.
Dondurucu Kuzey Kutbu'ndan Orta Amerika'nın tropikal ormanlarına kadar, Kuzey Amerika, diğer tüm kıtalardan daha fazla iklim değişikliğine sahiptir. Karayipler'deki mercan resiflerinden Grönland'ın buz tabakasına, ABD ve Kanada'daki Great Plains'e kadar neredeyse her tür ekosistem kıtada bir yerde temsil edilmektedir.
Bugün Kuzey Amerika, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Grönland, Meksika, Belize, Kosta Rika, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua, Panama ve Karayip Denizi ile batıyı çevreleyen ada ülkeleri ve bölgelerinin vatandaşlarına ev sahipliği yapmaktadır. Kuzey Atlantik.
Kuzey Amerika'nın çoğu, Kuzey Amerika Plakasında oturuyor. Kanada'nın British Columbia eyaletinin bir kısmı ve ABD'nin Washington, Oregon ve California eyaletleri, küçük Juan de Fuca Plate'de oturuyor. Kaliforniya'nın bazı kısımları ve Meksika'nın Baja California eyaleti, devasa Pasifik Plakası üzerinde oturuyor. Baja California'nın parçaları ve Meksika'nın Baja California Sur, Sonora, Sinaloa ve Jalisco eyaletleri Cocos Plate'de oturuyor. Karayip Plakası, Karayip Denizi'nin (Küba adasının güneyinde) küçük adalarının çoğunu ve Orta Amerika'yı Honduras'tan Panama'ya taşır. Pasifik Okyanusu'nun ortasındaki Pasifik Plakasındaki Hawaii Adaları, genellikle Kuzey Amerika'nın bir parçası olarak kabul edilir.
Güney Amerika
Güney Amerika, Panama'nın dar Kıstağı ile Kuzey Amerika'ya bağlıdır. Bu iki kıta her zaman birbirine bağlı değildi, sadece üç milyon yıl önce bir araya geldiler. Güney Amerika dördüncü en büyük kıtadır ve Karayip Denizi'nin güneşli kumsallarından Antarktika Çemberi yakınındaki soğuk sulara kadar uzanır.
Güney Amerika'nın Tierra del Fuego adı verilen en güneydeki adaları, Antarktika'dan 1,120 kilometreden (700 mil) daha yakındır. Bu adalar penguenler, albatroslar ve kırlangıçlar gibi bazı Antarktika kuşlarına bile ev sahipliği yapıyor. Adaları ilk kez ziyaret eden ilk İspanyol kaşifler, araziyi çevreleyen küçük ateşler gördü. Yerli halk tarafından yapılan bu ateşler suyun üzerinde yüzüyor gibiydi, muhtemelen adaların adlarını bu şekilde almışlardı&mdashTierra del Fuego "Ateş Ülkesi" anlamına geliyor.
Dünyanın en uzun karasal dağ silsilesi olan And Dağları, Güney Amerika'nın tüm uzunluğu boyunca uzanır. Birçok aktif volkan, menzili işaret ediyor. Bu volkanik alanlar, Güney Amerika'yı taşıyan levhanın altında ezilen Nazca Levhası adı verilen büyük bir okyanus levhası olarak üretilen ısı ile beslenir.
Güney Amerika'nın orta-güney bölgesi pampalara veya ovalara sahiptir. Bu zengin alanlar tarım için idealdir. Buğday yetiştiriciliği pampalarda önemli bir endüstridir. Sığır ve koyun gibi otlayan hayvanlar da pampa bölgesinde yetiştirilmektedir.
Kuzey Güney Amerika'da, Amazon Nehri ve kolları dünyanın en büyük tropikal yağmur ormanlarından geçer. Hacim olarak, Amazon dünyanın en büyük nehridir. Ondan sonraki en büyük altı nehirden daha fazla su akar.
Güney Amerika, Venezuela ülkesinde dünyanın en yüksek şelalesi olan Angel Falls'a da ev sahipliği yapıyor. Su 979 metreden (3212 fit) ve hatta neredeyse bir milden fazla akar. Şelaleler o kadar yüksek ki, suyun çoğu buharlaşarak sise dönüşüyor ya da yere ulaşmadan rüzgarla uçup gidiyor.
Güney Amerika yağmur ormanları, muazzam bir hayvan ve bitki yaşamı zenginliği içerir. Yalnızca Amazon Nehri havzasında 15.000'den fazla bitki ve hayvan türü bulunur. Birçok Amazon bitki türü, dünyanın geri kalanı için gıda ve ilaç kaynağıdır. Bilim adamları, insanlar Amazon havzasına taşınırken ve yerleşim ve tarım için araziyi temizlerken bu değerli ve kırılgan çevreyi korumanın yollarını bulmaya çalışıyorlar.
On iki bağımsız ülke Güney Amerika'yı oluşturuyor: Brezilya, Kolombiya, Arjantin, Peru, Venezuela, Şili, Ekvador, Bolivya, Paraguay, Uruguay, Guyana ve Surinam.Fransa'nın bir parçası olan Fransız Guyanası ve Birleşik Krallık'ın bir parçası olan Falkland Adaları da Güney Amerika'nın bir parçasıdır.
Güney Amerika'nın neredeyse tamamı Güney Amerika Plakasının tepesinde oturuyor.
Altıncı en büyük kıta olan Avrupa, dünya topraklarının sadece yüzde yedisini içeriyor. Toplam alanda, Avrupa kıtası Kanada ülkesinden sadece biraz daha büyüktür. Ancak, Avrupa'nın nüfusu Güney Amerika'nın iki katından fazladır. Avrupa'da 40'tan fazla ülke ve Londra, Birleşik Krallık Paris, Fransa Berlin, Almanya Roma, İtalya Madrid, İspanya ve Moskova, Rusya dahil olmak üzere dünyanın birçok büyük şehri bulunmaktadır.
Çoğu Avrupa ülkesinin okyanusa erişimi vardır. Kıta, kuzeyde Arktik Okyanusu, batıda Atlantik Okyanusu, güneydoğuda Hazar Denizi ve güneyde Akdeniz ve Karadeniz ile çevrilidir. Bu su kütlelerinin yakınlığı ve Avrupa'nın birçok nehirinin seyri, kıtanın tarihinde önemli bir rol oynadı. İlk Avrupalılar Volga, Tuna, Don, Ren ve Po nehir sistemlerini öğrendiler ve ticaret, iletişim veya fetih için küçük kıtanın uzunluğunu ve genişliğini başarıyla gezebildiler.
Avrupa dışında navigasyon ve keşif, kıtanın ekonomik, sosyal, dilsel ve politik mirasının gelişiminin önemli bir parçasıydı. Avrupalı kaşifler, Antarktika hariç her kıtadaki toprakları kolonileştirmekten sorumluydu. Bu kolonizasyon sürecinin, Avrupa'nın yanı sıra bu kıtaların ekonomik ve politik gelişimi üzerinde de büyük bir etkisi oldu.
Doğuda, Ural Dağları Avrupa'yı Asya'dan ayırır. Rusya ve Kazakistan ulusları her iki kıtada da yer almaktadır. Diğer bir sıra, Kjølen Dağları, İsveç ve Norveç arasındaki sınırın kuzey kısmı boyunca uzanır. Güneyde Alpler, Arnavutluk'tan Avusturya'ya, ardından İsviçre ve kuzey İtalya'dan Fransa'ya uzanan bir yay oluşturur. Avrupa'nın en genç ve en dik dağları olan Alpler, jeolojik olarak Kuzey Amerika'nın bir başka genç dağ silsilesi olan Rockies'i andırıyor.
Hafifçe yuvarlanan ovalardan oluşan geniş bir alan, kuzey Fransa'dan doğuya doğru Urallara kadar uzanır. Sıcak yazlar, soğuk kışlar ve bol yağmurlu bir iklim, bu Avrupa tarım arazilerinin çoğunu çok verimli hale getirmeye yardımcı olur.
Batı Avrupa'nın özellikle Akdeniz çevresindeki iklimi, onu dünyanın önde gelen turizm destinasyonlarından biri haline getiriyor.
Neredeyse tüm Avrupa, devasa Avrasya Plakası üzerinde oturuyor.
İkinci en büyük kıta olan Afrika, Amerika Birleşik Devletleri'nin üç katından daha fazla bir alanı kaplamaktadır. Kuzeyden güneye, Afrika yaklaşık 8.000 kilometre (5.000 mil) uzanır. Mısır'daki Süveyş Kıstağı ile Asya'ya bağlanır.
Kuzey Afrika'nın çoğunu kapsayan Sahra, dünyanın en büyük sıcak çölüdür. Dünyanın en uzun nehri olan Nil, Victoria Gölü'ndeki en uzak kaynaklarından kuzeydeki Akdeniz'e 6.560 kilometreden (4.100 mil) fazla akar. Nehrin güney kısmı boyunca bir dizi şelale ve akıntı, navigasyonu zorlaştırıyor. Nil, Afrika tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Eski Mısır uygarlığında yemek, su ve ulaşım için bir yaşam kaynağıydı.
Afrika'nın üst yarısı çoğunlukla kuru, sıcak çöldür. Orta alanda savanlar veya düz, çimenli ovalar vardır. Bu bölge aslan, zürafa, fil, sırtlan, çita ve antilop gibi vahşi hayvanlara ev sahipliği yapmaktadır. Afrika'nın orta ve güney bölgelerine yağmur ormanları hakimdir. Bu ormanların çoğu, Afrika'nın diğer büyük nehirleri olan Zambezi, Kongo ve Nijer çevresinde gelişir. Bununla birlikte, Güney Amerika ve Asya'nın yağmur ormanlarında ormansızlaşmanın meydana gelmesiyle aynı nedenlerle Afrika'nın yağmur ormanlarında ağaçlar kesiliyor: işletmeler, evler ve tarım için geliştirme.
Afrika'nın çoğu, kıyı ovalarının dar şeritleriyle çevrili yüksek bir platodur. İç kısımdaki bazı bölgelerde tepelik yaylalar ve dağlar yükselir. Tanzanya'daki Kilimanjaro Dağı'ndaki buzullar, aşağıdaki tropik ormanlardan sadece kilometrelerce uzaktadır. Kilimanjaro, Ekvator'dan uzak olmasa da, tüm yıl boyunca zirvesini kar kaplar.
Doğu Afrika'da, Kızıl Deniz'den Mozambik ülkesine kadar Büyük Rift Vadisi adı verilen dev bir çöküntü var. (Yırtık vadisi aslında güneybatı Asya'da başlar.) Büyük Rift Vadisi, Afrika kıtasının ikiye ayrıldığı büyük tektonik aktivitenin olduğu bir bölgedir. Jeologlar, Afrika Plakasının iki bölümünü zaten adlandırdılar. Nubian Levhası kıtanın çoğunu taşıyacak, yarığın batısına Somali Levhası, sözde "Afrika Boynuzu" da dahil olmak üzere kıtanın uzak doğu kısmını taşıyacak. gergedan boynuzu. Eritre, Etiyopya, Cibuti ve Somali ülkeleri Afrika Boynuzu ve Somali Plakasında yer almaktadır.
Afrika 56 ülkeye ev sahipliği yapıyor, ancak dünya toplam nüfusunun yalnızca yüzde 14'ü. Orta Doğu Afrika bölgesi, evrimi ve insanlığın en eski kökenlerini inceleyen bilim adamları için önemlidir. Bu bölgenin hominidlerin gelişmeye başladığı yer olduğu düşünülüyor.
Afrika kıtasının tamamı Afrika Plakasında yer alır.
En büyük kıta olan Asya, doğu Akdeniz'den batı Pasifik Okyanusu'na kadar uzanır. Asya'da 40'tan fazla ülke var. Bazıları, Çin, Hindistan ve Endonezya dahil olmak üzere dünyanın en kalabalık ülkeleri arasındadır. Dünya nüfusunun yüzde altmışı Asya'da yaşıyor. Dünya nüfusunun üçte birinden fazlası yalnızca Çin ve Hindistan'da yaşıyor.
Asya kıtası, bazıları ülke olmak üzere birçok ada içerir. Filipinler, Endonezya, Japonya ve Tayvan, Asya'daki başlıca ada ülkeleridir.
Asya'nın insanlarının çoğu, nehir vadileri, ovalar ve kıyılara yakın şehirlerde veya verimli tarım alanlarında yaşıyor. Orta Asya'daki yaylalar tarım için büyük ölçüde uygun değildir ve seyrek nüfusludur.
Asya, dünya topraklarının neredeyse üçte birini oluşturuyor. Kıta, Sibirya Kuzey Kutbu'ndaki kutuplardan ekvatoral Endonezya'daki tropiklere kadar çok çeşitli iklim bölgelerine sahiptir. Çin ve Moğolistan'daki Gobi Çölü de dahil olmak üzere Orta Asya'nın bazı kısımları yıl boyunca kurudur. Güneydoğu Asya ise, yağmur getiren ve tarımı mümkün kılan yıllık musonlara bağlıdır.
Muson yağmurları ve kar erimesi Ganj, Sarı, Mekong, İndus ve Yangtze gibi Asya nehirlerini besler. Batı Asya'da Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki zengin vadiye tarımın ve insan uygarlığının gelişimindeki yeri nedeniyle &ldquoBereketli Hilal&rdquo denir.
Asya, tüm kıtalar arasında en dağlık olanıdır. Dünyanın en yüksek 50 zirvesi Asya'dadır. Himalaya aralığında 8.700 metreden (29.000 fit) fazla yüksekliğe ulaşan Everest Dağı, Dünya'nın en yüksek noktasıdır. Bu dağlar maceracı gezginler için önemli destinasyon noktaları haline geldi.
Levha tektoniği dağları sürekli olarak daha yükseğe iter. Hindistan'ın kara kütlesi kuzeye, Avrasya kara kütlesine doğru ilerlerken, Himalayaların bazı kısımları her beş yılda bir yaklaşık 2,5 santimetre (bir inç) yükselir.
Asya, yalnızca Dünya'nın en yüksek kotunu değil, aynı zamanda karadaki en alçak yerini de içerir: İsrail ve Ürdün ülkelerindeki Ölü Deniz kıyıları. Oradaki arazi, deniz seviyesinden 390 metreden (1300 fit) daha aşağıdadır.
Avrasya Levhası Asya'nın çoğunu taşımasına rağmen, büyük kıtanın büyük kısımlarını destekleyen tek levha değildir. Kıtanın güneybatısındaki Arap Yarımadası, Arap Levhası tarafından taşınır. Hint Plakası, bazen Hint alt kıtası olarak adlandırılan Hint yarımadasını destekler. Avustralya Plakası Endonezya'daki bazı adaları taşır. Kuzey Amerika Plakası, doğu Sibirya ve Japonya'nın kuzey adalarını taşır.
Avustralya, en küçük kıta olmasının yanı sıra, Antarktika'dan sonra en düz ve ikinci en kurak kıtadır. Kıta bazen Orta Pasifik ve Güney Pasifik'teki binlerce küçük adayı, özellikle de Melanezya, Mikronezya ve Polinezya'yı (ABD'nin Hawai'i eyaleti dahil) içerecek şekilde Okyanusya olarak adlandırılır. Bununla birlikte, Avustralya kıtasının kendisi yalnızca Avustralya ulusunu, Yeni Gine adasının doğu kısmını (Papua Yeni Gine ulusu) ve Yeni Zelanda ada ulusunu içerir.
Avustralya, 8,5 milyon kilometrekareden (yaklaşık 3,5 milyon mil kare) daha az bir alanı kaplamaktadır. Nüfusu yaklaşık 31 milyondur. Antarktika'dan sonra en seyrek nüfuslu kıtadır.
Avustralya anakarasının ortasındaki bir plato, kıtanın toplam alanının çoğunu oluşturur. Yaylada yağış hafiftir ve oraya pek fazla insan yerleşmemiştir. Büyük Bölünme Sırası, uzun bir dağ silsilesi, doğu kıyısına yakın yükselir ve Queensland topraklarının kuzey kesiminden Yeni Güney Galler ve Victoria topraklarına kadar uzanır. Anakara Avustralya, iç kısımda bir çöl bölgesi olan Outback ile tanınır. Bu bölge o kadar kuru, sıcak ve çorak ki orada çok az insan yaşıyor.
Anakara Avustralya'daki sıcak yaylalara ve çöllere ek olarak, kıtada ayrıca Yeni Gine adasındaki yemyeşil ekvatoral yağmur ormanları, tropik plajlar ve Yeni Zelanda'daki yüksek dağ zirveleri ve buzullar bulunur.
Avustralya halkının çoğu, anakaranın güney ve doğu kıyılarındaki şehirlerde yaşıyor. Büyük şehirler Perth, Sidney, Brisbane, Melbourne ve Adelaide'dir.
Hayvanları inceleyen biyologlar Avustralya'yı yaşayan bir laboratuvar olarak görüyorlar. Kıta 60 milyon yıl önce Antarktika'dan ayrılmaya başladığında, beraberinde bir sürü hayvan taşıdı. Diğer kıtalardaki yaşamdan izole edilen hayvanlar, koala, ornitorenk ve Tazmanya şeytanı gibi Avustralya'ya özgü yaratıklara dönüştüler.
Avustralya anakarasının kuzeydoğu kıyısındaki Great Barrier Reef, yaşayan başka bir laboratuvardır. Dünyanın en büyük mercan resifi ekosistemi, binlerce balık, sünger, deniz memelisi, mercan ve kabuklu hayvan türüne ev sahipliği yapıyor. Resifin kendisi 1.920 kilometre (1.200 mil) yaşayan mercan topluluklarıdır. Bazı tahminlere göre dünyanın en büyük canlı organizmasıdır.
Avustralya'nın çoğu Avustralya Plakasında yer alır. Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın güney kısmı Pasifik Plakası üzerinde yer alır.
Antarktika, dünyadaki en rüzgarlı, en kuru ve en buzlu yerdir. Antarktika, Avrupa veya Avustralya'dan daha büyüktür, ancak bu kıtaların aksine, kalıcı bir insan nüfusu yoktur. Orada çalışan insanlar, pilotlar ve aşçılar gibi bilimsel araştırmacılar ve destek personelidir.
Antarktika'nın iklimi, tarımı veya kalıcı bir uygarlığı desteklemeyi imkansız kılıyor. Antarktika'daki sıcaklıklar, Kuzey Kutbu sıcaklıklarından çok daha düşük, -73 santigrat derecenin (-100 derece Fahrenhayt) altına düşüyor.
Antarktika'da jeoloji, oşinografi ve meteorolojiyi içeren alanlardaki çalışmalar için bilimsel temeller ve laboratuvarlar kurulmuştur. Antarktika'nın dondurucu soğukları, onu Dünya'nın atmosferinin ve ikliminin tarihini incelemek için mükemmel bir yer haline getiriyor. Devasa Antarktika buz tabakasından gelen buz çekirdekleri, binlerce yıldır Dünya'nın sıcaklığında ve atmosferik gazlarda değişiklikler kaydetti. Antarktika ayrıca meteorları veya Dünya'yı uzaydan etkilemiş taşlı nesneleri keşfetmek için ideal bir yerdir. Genellikle demir gibi metallerden oluşan koyu renkli göktaşları, kıtanın çoğunun beyaz manzarasında öne çıkıyor.
Antarktika neredeyse tamamen buzla kaplıdır, bazen 3,2 kilometre (iki mil) kalınlığa ulaşır. Kışın, Antarktika'nın yüzey alanı, kıtanın etrafındaki okyanusta buz yığını biriktikçe iki katına çıkabilir.
Diğer tüm kıtalar gibi, Antarktika da volkanik aktiviteye sahiptir. En aktif yanardağ, Güney Kutbu'ndan 1.392 kilometreden (870 mil) daha az olan Erebus Dağı'dır. Sık sık püskürmeleri, kıtanın buzlu yüzeyinin altındaki sıcak, erimiş kaya tarafından kanıtlanır.
Antarktika'nın herhangi bir ülkesi yok. Ancak, araştırma istasyonlarında farklı ülkelerden bilimsel gruplar yaşamaktadır. 1959'da müzakere edilen ve 1991'de gözden geçirilen çok uluslu bir anlaşma, Antarktika'daki araştırmaların yalnızca barışçıl amaçlarla kullanılabileceğini belirtir. Antarktika'daki en büyük topluluk olan McMurdo İstasyonu, Amerika Birleşik Devletleri tarafından işletilmektedir. Dünyanın en düşük sıcaklığının kaydedildiği Vostok İstasyonu, Rusya tarafından işletiliyor.
Antarktika'nın tamamı Antarktika Plakasında oturuyor.
Mikrokıtalar
Yedi ana kıtaya ek olarak, Dünya, mikro kıtalara veya jeolojik olarak bir kıta ile tanımlanmayan kara parçalarına ev sahipliği yapar. Başlıca mikro kıtalar şunları içerir:
ekin yetiştirmek (çiftçilik) veya hayvancılık (çiftlik) için toprak işleme sanatı ve bilimi.
Evet, Güney Gerçekten Farklı - Ve Bunun Nedeni Irk
Borç tavanı krizi bitmiş olabilir (en azından Şubat ayına kadar), ancak Cumhuriyetçi Parti'nin keskin gerici yönünün yarattığı kriz kesinlikle bitmedi. I&rsquove, Çay Partisi'nin Güney'de 1930'lara dayanan yapısal ırkçılığın mirası olduğunu ve sivil haklar hareketi düzeyinde siyasi manzaraya yönelik tektonik şoklar olmaksızın Cumhuriyetçi Parti'de güçlü bir güç olmaya devam edeceğini savundu.
Bu analiz daha ileriye götürülebilir ve ilerletilmelidir. Güney, en iyi, kölelik ve derin dindarlığın kesişmesinden doğan benzersiz bir siyasi ve kültürel ortama sahip, Amerika Birleşik Devletleri içinde istisnai bir bölge olarak anlaşılır. Amerika Birleşik Devletleri'nin geri kalanı üzerindeki Güney etkisi muazzam olmuştur, ancak Güney her zaman farklı olmuştur ve varlığını İç Savaş'a kadar tanımlayan ırksal kast sistemi tarafından işaretlenmiştir. Bugün farklı olmaya devam ediyor.
Irk ve Din
Meclis'te Çarşamba günü hükümetin açılış oylamasının gömülü hikayesi, Cumhuriyetçi Güneyliler ve diğer herkes arasında bir bölünmeydi. Güney Cumhuriyetçi beyazlar ezici bir çoğunlukla anlaşmaya karşı, 18 lehte oy kullandı. Diğer Cumhuriyetçiler eşit olarak bölündü (69 lehte, 71 aleyhte) ve Demokratlar elbette oybirliğiyle anlaşmayı desteklediler. Kabaca aynı şey, Cumhuriyetçilerin Amerika Birleşik Devletleri'ni varsayılan uçurumdan neredeyse çıkardığı son seferde oldu.
Güney delegasyonundaki ezici Çay Partisi muhafazakarlığı, bölgenin istisnai muhafazakar eğilimini yansıtıyor. Yepyeni bir Amerikan Politika Araştırması makalesinde, Columbia Üniversitesi'nden Steven White, bölge ve dinin Güney siyasi görüşleri üzerindeki etkisini ayırmayı amaçlayan bir dizi regresyon analizi yaptı. Beyaz, Güneyli beyazların ülkenin geri kalanındaki beyazlardan daha genel olarak daha muhafazakar olduğu fikrine "çok önemli bir destek" buldu. Dahası, Derin Güney'deki (Alabama, Georgia, Louisiana, Mississippi ve Güney Carolina) beyazlar, Çevresel Güney'deki (Arkansas, Florida, Kuzey Carolina, Tennessee, Teksas ve Virginia) süper muhafazakar akranlarından daha gericiydi.
Güney'in siyasi benzersizliği kısmen dinsel görünüyor, ancak yalnızca kısmen. Amerika'nın evanjeliklerinin kabaca yarısı, 1800'lerin başlarına dayanan bir model olan Güney'de yaşıyor. Erken Güneyliler büyük ölçüde Anglikan olsa da, evanjelik misyonerler 18. yüzyılın sonlarında bölgeye akın etmeye başladı. Bereketli bir zemin buldular: tarihçi David Edward Harrell Jr., &lsquoSolid South&rsquo'un 1830'a kadar siyasi bir gerçeklikten çok dinsel olduğunu&rdquo yazıyor. Beyazlar, Amerika Birleşik Devletleri'nde başka hiçbir yerde olmayan bir şekilde.
White'ın araştırması, köktendinciliğin bu üstünlüğünün, bölgenin sosyal olarak muhafazakar eğilimini açıkladığını öne sürüyor. Aynı zamanda, Güney'in cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki ağır Cumhuriyetçi eğilimini de bir şekilde açıklıyor, ancak yalnızca kısmen ve bazı Güney eyaletlerinde. Ve Irak Savaşı ve Müslümanlara yönelik tutumlar gibi konularda bölgenin daha geniş muhafazakarlığını neredeyse hiç kaldırmıyor. Belirgin bir şekilde bölgesel olan başka bir şey, hem Derin hem de Çevresel Güney'in neden ülkenin geri kalanından daha muhafazakar görüşlere sahip olduğunu açıklıyor.
Irk ve onun tarihsel mirası anahtar gibi görünüyor. Amerika'nın ilk zamanları kuşkusuz her yerde ırkçılığa maruz kalırken, kölelik Güney'i farklı kıldı. Kölelik ve onun entelektüel temellerini sağlamak için yaratılan siyah ve beyaz arasındaki eşlik eden ayrımlar, Güney siyasi, ekonomik ve sosyal sisteminin tam çekirdeğini oluşturdu. Güney'in taviz vermek yerine savaşa girmesini sağlayacak kadar önemli bir sistemin bölge siyasetinin şekillenmesinde olağanüstü bir rol oynamayacağı fikri saçma.
Aslında açıkçası saçma. Rochester Üniversitesi'ndeki üç siyaset bilimci, potansiyel olarak kafa karıştırıcı faktörleri kontrol ettiğinizde, Mississippi Deltası-Gürcistan'daki beyaz Güneylilerin &ldquoBlack Belt&rdquo kendilerini “Demokrat olarak tanımlama olasılıklarının daha düşük olduğunu,”nun, radikal bir eylem politikalarına karşı çıkma olasılıklarının daha yüksek olduğunu buldu. ve eğer eyaletleri İç Savaştan önce yüksek oranda köle barındırıyorsa, siyahlara karşı ırksal kızgınlık ifade etme olasılığı daha yüksekti. Bu etki, bugün ilçedeki Afrikalı Amerikalıların yüzdesi için kontrollerden kurtuluyor ve Rochester bilginlerini, kölelikten bu yana derin Güney beyazları arasında sürekli olarak ırksal önyargının (mutasyona uğrayan biçimlerde, kesinlikle) geçtiğine inanmaya yöneltiyor. .
Bu, "eski Konfederasyonda ikamet eden beyazların Güneyli olmayan beyazlara göre daha fazla ırksal düşmanlık ve ideolojik muhafazakarlık sergilemeye devam ettiğini" bulan daha geniş Güney hakkında yakın zamanda yapılan diğer araştırmalarla çakışıyor. etkisi başka yerlerde sabit kalırken, beyaz Güney'de zamanla özdeşleşme.&rdquo
O halde ırk ve din her zaman Güney'i birbirinden ayırmıştır. Dolayısıyla, 1930'larda başlayıp 1990'larda sona eren Güney'in Demokrat Parti'den ırk üzerinden uzaklaşması, bölgenin uzun ırkçı muhafazakarlık tarihi ile tutarlı bir evrim modelidir. Dini sağın 80'ler ve 90'larda hem Güney'de hem de Cumhuriyetçi partide baskın bir güç haline gelmesi madalyonun diğer yüzü.Hükümetin dini okullara müdahalesine ve toplumsal cinsiyet ve cinsel yönelimle ilgili "geleneksel" kültürel normlara karşı Evanjelik muhafazakar düşmanlık, devleti özel ekonomik işlerden ve sivil toplumun dışında tutma konusundaki mali muhafazakar ısrarla, ayrımcılık yanlılarının devrimden sonra benimsediği oldukça iyi birleşiyor. ırk-tarafsız bir dil kullanarak fiili ayrımcılığı savunmak için sivil haklar hareketinin zaferi.
Kısacası Güney, modern muhafazakar hareketin sosyal ve ekonomik muhafazakarlık arasındaki "füzyon" için benzersiz bir şekilde uygun bir bölgeydi. Güney'in bugün aşırı sağ muhafazakarlığın itici gücü olması şaşırtıcı değil. Irksal ve dini mirasının önerdiği şey budur.
Olağanüstü Olmayan Güney mi?
Herkes aynı fikirde değil. Jacobin'deki fantastik bir denemede Seth Ackerman, Güney'in özel bir rol oynamadığı Çay Partisi'nin büyümesinin alternatif bir tarihini sunuyor. Hedefi sadece John Judis ve benim gibi modern muhafazakarlıkta Güney'in rolünü vurgulayan insanlar değil, aynı zamanda Güney istisnacılığı fikrinin kendisi.
Ackerman'a göre, Demokrat Parti'den gelen Güney cıvatası, esas olarak benzersiz Güney ırk sorunlarıyla ilgili değildi, daha çok Güney'in Kuzey'le olan ekonomik yakalamasının bir sonucuydu. Güneyli beyazlar daha varlıklı hale geldikçe, serbest piyasa politikalarına daha açık hale geldiler. Zenginlik çatlağı açtıktan sonra, din Güney'i uçurumun kenarına itti: Güney bugün son derece dindar beyaz nüfusu nedeniyle daha muhafazakar bir şekilde oy veriyor.
Ackerman, Çay Partisi'nin özellikle Güneyli olduğu sonucuna varıyor. Bunun yerine, Amerikan "geriye dönük bir dizi temel yönetim yapısı üzerindeki gerici ulusal konsensüsten" doğmuştur.&rdquoAnayasanın etkin bir şekilde yasama yapma girişimlerini boşa çıkardığı için, Amerikalıların yasama fikri hakkında derin bir şüphecilik geliştirdiklerini öne sürüyor. Çay Partisi, bu şüpheciliğin yalnızca en son tezahürüdür.
Ackerman'ın denemesi, kısmen karşı çıktığım açıklama türündeki daha indirgemeci eğilimlerden bazılarına değerli bir düzelticidir. Özellikle, Güney'in 1964 ve 1980'deki münferit patlamalar yerine 1930'lardan itibaren kademeli olarak GOP'a ve geniş tabanlı muhafazakarlığa doğru kaydığını söylemekte haklıdır. Çay Partisi'nin yalnızca Güneylilerden oluştuğu ve Güney'in siyasi davranışı, Güney dindarlığından ayrı olarak anlaşılabilir.
Ama asıl konuda oldukça yanılıyor. Güney'in Cumhuriyetçi Parti'ye geçişi, esas olarak, bölgenin Güney dininin kaçamayacağı eşsiz ırk mirasıyla ilgiliydi.
Ackerman'ın bazı özel argümanlarına bakalım. İlk olarak, &ldquobeyaz yakalı, zengin ve banliyö bölgelerinin &mdash i.e. en "modern", "ldquoAmerikalı" olanlar ve kuzey nakliyle dolu olanlar #8202&mdash GOP hakimiyetine giden yolu açarken, en geleneksel olarak "Güney" geride kaldılar. , eğer ırksal olarak en ilerici bölgeleri Cumhuriyetçi Parti'ye doğru harekete öncülük ettiyse.
Ancak sonraki incelemeler, Shafer ve Johnston tezinde ölümcül kusurlar buldu. CalTech'ten J. Morgan Kousser, Shafer ve Johnston'ın "davalarını temel olarak basit bir kronolojik argümana dayandırdıklarını" yazıyor: Cumhuriyetçi Parti, ﬁbirkaç Afrikalı-Amerikalı'nın yaşadığı bölgelerde sağlam bir şekilde kurulmuş oldu,& Cumhuriyetçi Güney'in yükselişiyle birlikte ırk siyaseti. Daha ayrıntılı bir bakış, "Güney Kenarı'ndaki (daha beyaz eyaletler) önemli ekonomik gelişmenin, yalnızca ulusal medeni haklar mevzuatının kabul edilmesiyle ortaya çıkan güçlü devlet düzeyindeki Cumhuriyetçi partilerin gelişiminden önce geldiğini" buldu. Devlet düzeyinde ciddi Cumhuriyetçi kampanyaların sayısı, ekonominin uzun, yavaş, devam eden gelişimiyle değil, Demokrat Parti'nin ulusal düzeyde bir sivil haklar gündemine bağlılığıyla çakıştı.&rdquo
Bu model eyaletten eyalete düzeyde görülebilir. MV Hood, III, Quentin Kidd ve Irwin L. Morris, "1960'dan 1980'e kadar kişi başına düşen gelir artışının en yüksek olduğu Güney eyaletlerinin (sırasıyla) Virginia, Florida ve Teksas olduğunu" ve "en büyük GOP büyümesine sahip eyaletlerin" olduğunu buldular. zaman periyodu sırasında (sırasıyla) Mississippi, Güney Carolina ve Georgia vardı.&rdquo GOP'un en hızlı büyüdüğü eyalet &mdash Mississippi &mdash , kritik Güney geçiş döneminde ekonomik bölgesel ekonomik büyümenin en yavaş olduğu eyaletti, yazarları "en temel düzeyde, sınıf temelli bir açıklamada bariz sorunlar var" sonucuna varmaya yönlendiriyor. Hood, Kidd ve Morris, Güney'in Cumhuriyetçilere doğru kaymasını "normal" değil, ırkın açıkladığına dair güçlü istatistiksel kanıtları bir araya getirmeye devam ediyor. .
İkinci olarak, Güney Demokratların, New Deal'in kabaca sonuna kadar Kuzeyliler kadar ekonomik konularda ya da daha fazla solcu olduklarını öne süren araştırmalara atıfta bulunuyor. Bu, şaşırtıcı bir şekilde, "1940'ların muhafazakar Demokratlarının en yakın modern zaman eşdeğerleri" sonucuna varmasına yol açar. günümüz muhafazakar Demokratları.&rdquo Bugünün Güneyli Demokratları, eğer varsa, Dixiecrats'ın tam tersidir: ekonomide bugün Kuzeyli akranlarından daha muhafazakarlar ve 1930'lardaki bölgesel akranlarından çok daha ilericidirler.
Siyasi görüşleri bir tarihsel zaman diliminden diğerine bire bir haritalamaya çalışmak da pek yararlı değildir ve ırk teorisinin hiçbir savunucusu Dixiecrat-Çay-Parti hattını böyle bir haritalamaya bağlamaz. Bunun yerine, argüman aynı Güney siyasi görüşündeki temel yapısal eğilimler hem Dixiecrats'ı hem de aşırı sağ Güney Cumhuriyetçileri bazen aynı kişide üretti (bkz. Thurmond, Strom). Eğer haklıysam ve ırksal muhafazakarlık Güneyli beyazları ekonomik muhafazakarlığa doğru çektiyse, o zaman Dixiecrats'ı Çay Partisi'ne bağlayan ip, yapısal ırkçılığın aynı nüfusun birinciden ikinciye geçişine neden olduğudur.
Ayrımcılık ve Dini Hak
Peki ya Güney istisnacılığının diğer önemli nedenleri olan din?
Ackerman, Güney dindarlığının cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhafazakar oy kullanma eğilimini açıkladığını öne sürüyor, ancak beyazların dinin yaşamlarında "çok önemli" olduğunu söylemeleri ile muhafazakar oylama arasındaki bu basit ilişki, daha ayrıntılı bir bölgesel analizi sürdürmez. White&rsquos verilerine göre, Teksas ve modern Cumhuriyetçi Parti'nin kalbi olan Derin Güney'deki Cumhuriyetçi egemenlik, yalnızca yeniden doğmuş Hıristiyanlığın yaygınlığıyla açıklanamaz.
Tarihsel olarak, Ackerman'ın teorisi de oldukça kafa karıştırıcıdır. 30'lu ve 40'lı yıllarda, Ackerman'ın kendi hesabına göre Güneyli politikacılar ülkenin ekonomik solundayken, Shibley'nin dediği gibi "evanjelizm" Güney yaşamının dokusunun bir parçasıydı. &ldquoGüney beyazları arasındaki Evanjelizm'in Güney Cumhuriyetçiliği'ndeki yükselişi nasıl tetiklediğini açıklamak zordur,&rdquo Hood ve diğerleri. &ldquove evanjelizm ile Cumhuriyetçiliğin ya bölgesel düzeyde ya da alt-bölgesel düzeyde büyümesi arasındaki ampirik bağlantı henüz kurulmamıştır.&rdquo
Bunun nedeni, Güney evanjelizmini sessiz bir kültürel güçten alan ve onu politik bir juggernaut haline getiren Dini Sağ hareketin, GOP'un Güney'deki büyümesinin başlamasından sonra 70'lerin sonlarına kadar şekillenmemesidir. Ancak o zaman bile, Dini Sağ'ın büyümesi Güney'in ırk sorununa bağlıydı.
Beyaz Evanjelikler Sivil Haklar hareketi sırasında karışık bir rol oynadılar. Kilise liderliği genellikle kayıtsız veya düşmanca davrandı, ancak bazı alt düzey inanç örgütleri ırksal engellerin yıkılmasına yardımcı oldu. Bununla birlikte, 60'ların ve 70'lerin sonlarında muhafazakar ajanlar, evanjeliklerin kullanılmayan muazzam siyasi gücünün farkına vardılar. Dini Sağ'ın kuruluşunun en önemli isimlerinden biri olan Paul Weyrich'e göre, federal hükümet ayrılmış okullardan sonra gelene kadar hiçbir şey dindar seçmenleri sağ için harekete geçiremezdi (1976'da çok sayıda Jimmy Carter'a oy verdiler).
Bu doğru. Weyrich, "Okul-dua meselesi değildi ve kürtaj meselesi değildi," dedi. Columbia Üniversitesi'nden Randall Balmer'e, "Hareketin su yüzüne çıkmasına neden olan şey," dedi, "federal hükümetin Hıristiyan okullarına karşı hareketiydi. Brown v. Eğitim Kurulu, birçok Güneyli beyaz çocuklarını özel okullara (ortak tabirle &ldquosegregation akademileri,&rdquo) taşıdı. Bu akademilerin çoğu dinsel karakterdeydi.
Ayrılmış özel okullar en çok üniversite öncesi düzeyde yaygın olsa da, 1971'e kadar tamamen ayrılmış olan ve daha sonra ırklar arası flört etmeyi yasaklamaya devam eden Bob Jones Üniversitesi parlama noktası haline geldi. 1970 yılında, İç Gelir Servisi BJU'ya karşı takibat başlattı ve 1975'te IRS, ırk ayrımcılığı uygulamalarını gerekçe göstererek vergiden muaf statüsünü iptal etti. Weyrich ve müttefikleri, IRS'nin eylemini Hıristiyan yaşam tarzına karşı liberal bir kampanyaya dönüştürdü. Örgütlü bir hareket olarak Dini Sağ, önemli ölçüde Bob Jones'un ve benzer şekilde "zulüm gören" diğer Hıristiyan okullarının savunulmasından doğdu.
Bu tarih oldukça köklüdür. Jerry Fallwell'in en iyi yardımcılarından biri olan Ed Dobson, Balmer'a bunu doğruladı: "Hıristiyan okullarına hükümet müdahalesi," dedi, orijinal dini hakkın temel orijinal nedenlerinden biriydi. Balmer, Bob Jones'un savunmasının ırkçılıktan ziyade Hıristiyan kurumlarına yönelik algılanan federal bir tehdit tarafından motive edildiğini haklı olarak kabul ederken, yine de tarihinin ırk olmadığı anlaşılabileceğini belirtiyor:
Bob Jones Üniversitesi'nin evanjelik savunması ve ırksal ayrımcı politikaları, öncelikle ırkçılık tarafından motive edilmemiş olabilir. Yine de, on dokuzuncu yüzyılın kölelik karşıtlarıyla olan ahlaki akrabalıklarını vurgulamak için kendilerini "yeni kölelik karşıtları" olarak nitelendiren kişilerin, aslında ırk ayrımcılığını savunmak için siyasi bir hareket olarak birleştiği paradoksuna işaret etmek adil olur.
Bütün bunların amacı, Güney Evanjelik inancının, Ackerman'ın ima ettiği şekilde &ldquodoğal olarak&rdquo muhafazakar bir siyasi güç olmadığıdır. Evanjelik Hıristiyanlık politize edilmiş Ayrımcılığın küllerinden doğan, yükselen Cumhuriyetçi ve muhafazakar Güney düzeninde evanjelikleri piyade olarak seferber etmek için Jim Crow'un mirasından yararlanan muhafazakar aktivistler tarafından. Güney'in muhafazakarlığını açıklayan din değil, Güney dininin bugün oynadığı güçlü siyasi rolü açıklayan muhafazakarlığın yükselişiydi.
Sonsuza Kadar Güney İstisnacılığı?
Ackerman'ın diğer argümanları da benzer şekilde ikna edici değildir. Evet, Çay Partisi münhasıran Güneyli'dir, ancak bu Güney muhafazakarlığının millileştirilmesiyle açıklanır. Evet, Anayasa, Amerikalıları hükümete karşı diğer liberal demokrasilerin vatandaşlarından daha düşman hale getirmede muhtemelen bir rol oynuyor, ancak bu, Güney'in neden ulusun geri kalanından çok daha muhafazakar olduğunu açıklamıyor. Ne de olsa New York'taki Amerikalılar, Güney Carolina'daki Amerikalılarla aynı ABD Anayasası tarafından yönetiliyor.
Ama Ackerman'ın haklı olduğunu düşündüğüm bir şeyi daha vurgulamak isterim. Güney istisnacılığı konusundaki tartışmayı, ilericiler ve soldakiler arasında daha eski ve daha derin bir vekil olarak teşhis ediyor. İlericiler, Amerika'nın geniş ölçüde liberal ideolojisinin, bireysel haklar, demokrasi, tüm kit ve kaboodle'ın temel olarak, aynı zamanda köleliği sürdüren siyah/beyaz ırkçılığımızı da şekillendiren daha uğursuz bir ideolojiye karşı olduğunu düşünme eğilimindedir. Daha radikal solcular, özellikle de Ackerman gibi Marksist eğilimli olanlar, ırksal istisnacılığın vurgulanmasının, Amerikan toplumunun daha geniş yapısının ülkenin siyasi kurumlarını özünde adaletsiz ve eşitsiz hale getirme yollarını gizlediğine inandıkları için aynı fikirde değiller.
İlk kampın tarafını tutmama izin verin. Çıplak ırkçılığın Derin Güney'de bile politik olarak kabul edilemez olduğu bir noktaya kadar, ayrımcılığı geri püskürterek önemli ilerleme kaydettik. Bu zaferlerde özgürlük ve bireysel haklar konusunda liberal ideallerle dolu hareketlerin büyük rolü olmuştur.
Daha genç beyazlar da dahil olmak üzere genç Amerikalılar, yaşlı akranlarından hem önemli ölçüde daha hoşgörülü hem de önemli ölçüde daha solcu olduklarından, bu ilerleme devam edecek gibi görünüyor. Demografik değişim bu eğilimi Güney'de bile hızlandıracak. Ne de olsa Virginia, Obama'ya iki kez oy verdi ve Kuzey Carolina, Jimmy Carter'ın 1976'da Evanjelik oyu seferber etmesinden bu yana ilk kez bir Demokrat her iki eyaleti de kazanmıştı.
Çay Partisi tutumları üzerine yapılan araştırmalar, Amerika'nın artık "kendi" ülkesi olmadığına dair yaygın bir korku olduğunu gösteriyor. Siyasi hareketin önde gelen bilim adamlarından biri olan sosyolog Theda Skocpol, bunda bir ırkçılık ve yabancı düşmanlığı görüyor, ancak daha da önemlisi "kendi aileleri de dahil olmak üzere genç insanlara da içerliyorlar."
Skocpol'e göre, genç insanların "çok Amerikalı olmayan fikirlere sahip olduklarına" inanıyorlar. Gerçekte, bu genç insanlar çok geleneksel olarak Güneyli olmayan fikirlere sahipler. Bu, Güney'in geçmişinin geleceği olmak zorunda olmadığına dair umut verici bir işaret.
Coğrafyadaki Fırsatlar
Coğrafya alanındaki kariyerlere ilişkin aşağıdaki bilgiler, coğrafya alanında çalışmak isteyenler için bir kaynak olan Amerikan Coğrafyacılar Birliği'nin (AAG) web sitesinden alınmıştır (http://www.aag.org).
Birçok meslek coğrafya bilgisi ve becerisi gerektirir. Coğrafyacılar, çevre yönetimi, eğitim, afet müdahalesi, şehir ve ilçe planlaması, toplum gelişimi ve daha fazlası gibi birçok farklı alanda çalışırlar. Coğrafya, çeşitli kariyer fırsatları sunan disiplinler arası bir alandır.
Birçok coğrafyacı, yerel, eyalet veya federal hükümet kurumlarında kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve okullarda ödüllendirici kariyer peşinde koşar. Lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) derecesine sahip coğrafyacılar, yüksek öğrenimde (topluluk kolejleri ve üniversiteler) eğitimci olabilirler.