AMD bir süre için geçirdiği bocalamadan başta Radeon HD 4800'le, sonra da Phenom II'lerle çıkarken onları pek gözönünde olmayan bir stratejiyle izledik. Aslında daha önce de benzer bir şey yapıyorlardı ama bu sefer daha yoğun. Firma hem işlemcilerinde, hem de ekran kartlarında en hızlısını üretme iddiasını ikinci plana atıp fiyat dilimlerinde geniş bir alan kaplamaya ve fiyat/performans açısından başarılı köşeleri kapmaya çalıştı. Bu da tabii kullanıcıya toplam platform olarak bakıldığında yaradı.
Bugün AMD/ATI, Radeon HD 4800 serisine bir süredir beklenen güncellemeyi getiriyor. Şimdiye kadar ailenin tek GPU'lu en üst düzey kartı Radeon HD 4870'ti. Bu kart hızlı olmasına karşın NVIDIA'da daha hızlısı da vardı. Tabii bizler de o daha hızlısını arıyorken, Radeon HD 4870'ten yukarıda bir AMD/ATI çözümü bulmak için çift GPU'ya çıkmak zorunda kalıyorduk; daha doğrusu, gidip bir GTX 285 alıyorduk. :)
AMD/ATI bugün çıkardığı Radeon HD 4890'la pazarda birkaç taşı daha yerinden oynatmayı hedefliyor. Radeon HD 4890 öncüllerine göre daha yüksek saat hızlarının dışında "optimize edilmiş" bir çekirdekle performans artışı vaadediyor. Tabii bu aynı zamanda Radeon HD 4800 serisinin fiyatlarında bir oynamayı da getiriyor; yani bize Radeon HD 4890'dan öncek kartları daha ucuza alma şansı, AMD/ATI'ye de daha geniş bir fiyat aralığını parselleme olanağı. Detaylı incelememizde Radeon HD 4890'ın getirdiği performans artışının yanısıra fiyatlarla ilgili analizler bulacaksınız.
AMD/ATI'nin fiyat ve pazar stratejisi
AMD/ATI pazar stratejisi fiyat aralıklarını parsellemek demiştik. Firmanın sunumları satışların aşağıdaki fiyat aralıklarında dağıldığını gösteriyor.
"Demand Peaks" olarak işaretlenmiş noktalar yeteri kadar açıklayıcı olmalı: Ekran kartı pazarında talep dört noktada artış gösteriyor. En fazla satış yaklaşık 50$ mertebesinde gerçekleşmiş. Burası giriş seviyesi ekran kartı kullanıcılarını temsil ediyor demekte sakınca yok. Bu noktadan sonra 100$'da daha az olmak kaydıyla bir pik daha var. Burası da giriş seviyesi oyun bilgisayarlarında bulunan kartları temsil ediyor. ATI için 4670'le 4830 arası örneğin.
Bir sonraki pik noktası performans ağırlıklı olarak fiyat/performans kartlarına denkgelen, 250$-300$ aralığındaki bölge. Bu bölgedeki kullanıcılar oyunlarda yüksek performans istiyorlar ama fiyatta daha yukarıya çıkmak için yeterli sebep göremiyorlar, bir başka deyişle buradan sonraki her FPS için daha fazla para ödemeye başlandığı için grafikte artış gözüküyor. Son olarak da çift GPU'lu kartları da içine alan 450$-500$ seviyesi var.
Yine AMD/ATI sunumlarından bir görüntü. Ürün geçişini gösteren sunum hem Radeon HD 4890'la, hem de diğer modellerin akıbetiyle ilgili fikir veriyor. Tablo hakkında fikir yürütelim:
- Yeni Radeon HD 4890'ın standart 1 GB modelleri 260$ civarına yerleşecek. Bunlar yurtdışı fiyatları olduğu için bizimkiler biraz daha fazla. Türkiye fiyatının 275-300$ aralığında olmasını bekliyoruz.
- Radeon HD 4890, altındaki kartların fiyatlarını aşağı itiyor. Radeon HD 4870 yurtdışında 170$'a kadar inecek. Bizde de 200$'ın altına düşmüş olacak. Aynı kartın 1 GB versiyonları 200$ mertebesine gerileyecek; Türkiye'de 220$ gibi bir fiyat bekleyebiliriz.
- Radeon HD 4850 bu durumda Radeon HD 4830'un bulunduğu yerin biraz üzerine kadar gerileyecek. 512 MB Radeon HD 4850'leri 140, 1 GB modelleri 160$ seviyesinden bulmak mümkün olacak. Türkiye fiyatları biraz daha artmış olacak tabii ama biz de şöyle 20$'lık indirimler bekleyebiliriz en azından.
- Radeon HD 4830… Yurtdışında zaten 100$ olan bu kartın kaçacak yeri yok. Onun başına ne geleceğini tahmin edebiliyorsunuz.
Bu fiyat konumlandırmalarına göre ATI'nin en pahalı tek GPU'lu kartı Radeon HD 4890 oluyor. NVIDIA tarafında bu seviye şu an için GTX 260'la GTX 285'in ortası. Tabii NVIDIA da bu sıralar GTX 275'in çıkışını hazırlıyor. :) AMD/ATI sunumlarında firma Radeon HD 4890'ı performans açısından GTX 275'ten yukarı, GTX 285'ten aşağı konumlandırmış. Bunu GTX 275'i ele geçirdiğimizde göreceğiz. Şimdilik testimizde NVIDIA tarafından GTX 260 (eski versiyon), GTX 280, GTX 285 ve GTX 295 var. GTX 260'ın güncel versiyonu elimizde yoktu ama açıkçası Radeon HD 4890'ın GTX 285'e göre nerede durduğunu daha çok merak ediyorduk.
Üst uç ekran kartı müşterilerinin dikkatini HD 4870 X2'nin durduğu yer çekmiş olmalı. 4870 X2 400$ mertebesinde gözüküyor -Türkiye fiyatları için üstüne biraz daha ekleyin. Bu yer GTX 285'in mekanı. GTX 295 ise fiyat skalasında çok yukarıda.
Radeon HD 4890
Radeon HD 4890'ın teknik özellikleri görünüşte sadece saat hızlarında değişme var gibi gösteriyor. Ancak AMD/ATI'nin toplantılarında ve bize dağıttığı dokümanlarda ısrarla GPU'nun yapısal farklılıklarından bahsediyor. Bu farklılıkları daha çok "optimizasyon" diye özetlemek mümkün aslında. Performans testlerinde göreceksiniz.
- Çekirdek kod adı: RV790
- Üretim tekniği: 55 nm
- Transistör sayısı: 956 milyon
- Paralel işlemci sayısı: 800
- Doku birimi: 40
- ROP: 16
- Bellek tipi: GDDR5
- Bellek arabirimi: 256 bit
- Çekirdek hızı: 850 MHz
- Bellek hızı: 975 MHz
- En yüksek kart güç ihtiyacı: 190 W
- Yüksüz kart güç ihtiyacı: 60 W
GPU-Z ekran görüntüsü: RV790 yongası, 282 milimetrekare çekirdek yüzey alanı, 55 nm üretim tekniği.
Aranızda tabloseverler olduğunu biliyoruz çünkü biz de onlardanız. :)
Tabloya hepsini sığdırabilmek için bu kadar okunaksız yapmak zorunda kaldık, kusura bakmamanızı ve tabloya tıklayıp orijinal haline gözatmanızı rica edeceğiz.
Bir an için çekirdeğin "iyileştirilmiş" olduğunu gözardı ederseniz Radeon HD 4890, öncülü HD 4870'in hızlandırılmış versiyonu gibi gözüküyor. Çekirdek frekansı 750 MHz'den 850 MHz'e, bellek frekansları da 900 MHz'den 975 MHz'e çıkmış. Zaten şimdiye kadar yaptığımız haberlerde de kaynakları ve bizi şaşırtan buydu. AMD/ATI'den gelen bilgiler çekirdeğin sadece hızlandırılmakla kalmadığını, bir nevi "optimize edildiğini" söylerken, sızan teknik veriler paralel işlemci sayısından diğer birimlere hepsini aynı gösteriyordu. Hatta tabloya dikkatli bakarsanız doku kaplama hızlarının da aslında hızlandırılmış bir Radeon HD 4870'le aynı olduğunu göreceksiniz. Tek yapmanız gereken saat frekanslarıyla doğru orantı kurmak. Bunlar da diğer özelliklerin birer fonksiyonu olduğu için normal.
Peki madem her şey aynı, nerede bu "paralel işlemci optimizasyonu"? Daha önce GeForce ve Radeon'ların arasındaki paralel işlemci tasarım farklarını size anlatmıştık. Bu yazıya kısaca gözatarsanız örneklerle birlikte açıklıyoruz. Buna göre eğer oyununuz NVIDIA destekliyse, çok daha düşük görünen paralel işlemci sayısına rağmen NVIDIA kökenli bir kartta, aynı düzey bir Radeon'da çalıştığından daha hızlı çalışabiliyor. Crysis familyası buna bir örnek teşkil edebilir. Tabii ATI destekli bir oyun oynuyorsanız da tam tersi geçerli; buna da test paketimizden Call of Juarez örnek. ATI'nin optimizasyondan kastının bu tip bir şey olmalı. Tabii başka bir şeyler de olabilir ama çıkarsadığımız bu.
Bir değişiklik de güç ihtiyacında. ATI, Radeon HD 4890'da tam yük güç ihtiyacını 190 Watt olarak belirlemiş. Bu değer HD 4870 için 160 Watt'tı. Ancak kartın yüksüz güç ihtiyacı 60 Watt. Yüksüz halde 90 Watt'a ihtiyaç duyan HD 4870'e göre 30 Watt'lık bir iyileşme var. Bu, masaüstü çalışmasında daha az güç tüketimi ve daha önemlisi, daha az ısınma ve gürültü anlamına gelebilir. Zaten 2 boyut modunda o kadar gürültü çıkarmıyorlar ama optimizasyon optimizasyondur.
Radeon HD 4890'ın çok konuşulan özelliklerinden biri de overclock edilebilirlik. Önceki Radeon'lar ailenin yüksek hızlarına yakın frekanslarda çalışıyorlar, bu nedenle çok da fazla artmıyorlardı. Catalyst Control Center'a bakarsanız 750 MHz bir Radeon HD 4870 için izin vereceği frekansın 790 MHz gibi bir yerde sınırlanmış olduğunu görebilirsiniz. Radeon HD 4890 ise 850 MHz standart frekansından, 950 MHz gibi değerlere çok rahat çıkabiliyor -en azından biz rahat çıktık. ATI'nin bir önceki bölümde verdiğimiz sunumunda, ortaklarından bazılarının 1 GHz üzerinde çalışan, overclock edilmiş kartları da piyasaya sunacaklarından bahsediliyordu. Standart bir kartla 950 MHz üzerine çıkmanız zor olabilir; muhtemelen 1 GHz üzeri kartlar aynı zamanda oynanmış voltajlarla gelecek. Her halükarda 1 GHz üzerinde çekirdek frekansına sahip bir ekran kartını test etmek sırf rakamdan dolayı ilginç bir deney olabilir, sabırsızlıkla bekliyoruz. :)
Tabii Radeon HD 4800 serisinin UVD ile tam HD hızlandırma gibi diğer özellikleri de Radeon HD 4890'la geliyor.