Sepetiniz boşSatın al
Adet:
0
Toplam:
0,00
Tüm deniz akıntıları birlikte Dünya'nın iklimini büyük ölçüde etkileyen büyük okyanus taşıma bandını oluşturur.
Coğrafya
Etiketler
okyanus akıntıları, su denizleri, deniz, okyanus, büyük okyanus taşıma bandı, akıntılar, rüzgar, hava dolaşımı, Coriolis kuvveti, akış, dere, kutup rüzgarı, Batı Rüzgarları, alize, derin girdap dairesel hareketleri, tuzluluk, yoğunluk, su küre, soğuk, sıcak, sıcaklık, su döngüsü, iklim, doğa, fiziki coğrafya, coğrafya
İlgili ekstralar
Terim açıklamaları:
Atmosferdeki genel hava dolaşımı: Hava basıncı farklı olan kuşakların arasındaki hava değişimi sayesinde Dünya'nın her iki yarım küresinde üç büyük rüzgar sistemi meydana gelir. Ekvator'da tam doğudan esen alizeler, daha yüksek enlemlerde batı rüzgarları ve doğudan esen kutup rüzgarları birlikte genel hava dolaşımını oluşturur.
Alizeler: Tropikal kuşakta yüzeye yakın rüzgarlardır. 30. enlemin yüksek hava basınçlı bölgelerinden Ekvator'daki hava basıncı alçak olan bölgelere doğru esen rüzgarlardır. Dünya'nın dönmesinden kaynaklanan saptırma gücü sayesinde kuzey yarım kürede kuzeydoğudan, güney yarım kürede ise güneydoğudan eserler.
Batı rüzgarları: 30. ile 60. enlemler arasında meydana gelen rüzgarlardır.
30. enlem basıncı yüksek, 60. enlem ise basıncı alçak bir kuşakla çevrilidir. Aralarındaki hava değişimi batı rüzgarları aracılığıyla gerçekleşir.
Kutup rüzgarları: Hava yüksek basınçlı kutup bölgelerinden Kutup Daireleri'ne doğru akar ve Dünya'nın dönme hareketinden kaynaklanan saptırma gücü sayesinde Kuzey Yarım Küre'de kuzeydoğu, Güney Yarım Küre'de güneydoğu yönüne döner.
Coriolis kuvveti: Dünya'nın dönme hareketinden kaynaklanan saptırma gücüdür. Hareket halindeki nesneleri Kuzey Yarım Küre'de sağa doğru, Güney Yarım Küre'de sola doğru saptırır.
Rüzgarlar ve yoğunluk farkı nedeniyle okyanus sularının bir yöne hareket ettirilmesi deniz akıntılarını oluşturur. Deniz akıntılarını, atmosferdeki genel hava dolaşımı yani alize, batı ve kutup rüzgarları hareket ettirir. Rüzgarların yönünü Coriolis kuvveti etkiler.
Dünya'da tek bir okyanusun ve tek bir kıtanın varsayıldığı bir durumda alizeler okyanusların üst birkaç yüz metre derinliğindeki tabakasını doğudan batıya doğru iter.
Akıntılar kıtalara çarptıktan sonra ikiye bölünür: bir kısmı Ekvator boyunca geri döner, diğer kısmı batı rüzgarlarının etkisinden dolayı kuzeydoğuya ve güneydoğuya doğru hareket eder.
Yine kıtaya ulaşınca tekrar ikiye bölünür. Bir kısmı Ekvator'a doğru gider, diğer kısmını kutup rüzgarları batıya iter. Böylece kuzey ve güney yarım kürede de iki tane birbirine bağlanan akıntı oluşur.
Bununla birlikte kıtaların düzensiz şekli ve durumu akıntıları etkiler. Örneğin güney yarım küredeki ikinci akıntı batı rüzgarları esen bölgelerde Dünya etrafında kıtalara çarpmadan tur yapar.
Ekvator'dan kutuplara giden akıntılar sıcak su götürür böylece bunlara sıcak su akıntıları denir. Kutuplardan Ekvator'a doğru hareket eden akıntılar soğuk su götürür, bunların adı ise soğuk su akıntılarıdır.
Akıntılar sadece okyanusların üst tabakalarında değildir. Su dikey olarak da hareket eder. Görüntü sanal bir okyanusun yüzeydeki ve derindeki akıntılarını gösterir. Dikey hareket sıcaklık ve tuzluluk farklılıklarından kaynaklanır. Ekvator'a yakın sıcak su, buharlaşma nedeniyle diğerlerinden daha tuzlu ve yoğundur. Su kuzeye hareket ettirilerek soğutulur ancak tuzluluğu değişmez. Yoğunluğu onun altındaki suyun yoğunluğundan daha büyük olduğu için yüzeydeki su okyanusun derinliğine batar ve dip akıntısı olarak Ekvator'a geri döner. Burada soğuk su yükselir ve devir yeniden başlar.
Gerçekte, okyanusların, yüzey ve derin okyanus akıntılarını birbirine bağlayan küresel bir sistemi vardır. Buna büyük okyanus taşıma bandı denir.
En yoğun akıntı Atlas Okyanusu'nun kuzeydoğusundaki derin sularda bulunur. Körfez Akıntısı burada sona erer, su derinliklerine batar ve güneye doğru yoluna devam eder.
Dünya'yı hemen hemen tamamen dolaşır. Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus olmak üzere bu iki yerde de yüzeye çıkar ve yoluna sıcak su akıntısı olarak devam eder. Bir su molekülü okyanuslarda "seyahat ederken" Dünya etrafındaki bir turunu yaklaşık bin yılda tamamlar.
Deniz akıntıları Dünya'nın iklimini büyük ölçüde etkiler. Sıcak su akıntılarının eriştiği kıyı bölgelerin yıllık ortalama sıcaklığı diğer bölgelerinkinden daha yüksektir. Soğuk su akıntılarının çevresinde hava daha soğuktur. Örneğin, Batı Avrupa'da yıllık ortalama sıcaklık Körfez Akıntısı olmadan 5-10 santigrat derece daha düşük olur.
Kutuplar ve Ekvator bölgesi arasındaki sıcaklık farkından dolayı oluşan hava dolaşımını başka etkenlerin yanı sıra Dünya´nın dönmesi de etkiler.
Büyük Okyanus'un tropikal bölgelerinde yaklaşık beş yılda bir meydana gelen iklimsel olaydır.
Buz dağları denizde yüzen tatlı sudan oluşmuş çeşitli büyüklükteki buz kütleleridir.
Buzul, kardan oluşmuş buz kütlesidir ve sürekli, yavaşça hareket eder.
Dalgalar hayatımızın birçok alanında son derece önemli bir rol oynamaktadır.
Deniz derinliğinde levhaların sınırları iyice görünür.
Deniz suyu, dış kuvvet olarak kıyının şekillenmesinde başlıca rol oynar.
Tuzdan arındırma yöntemiyle deniz suyundan içme suyu elde edilir.
Görüntüde Dünya üzerindeki başlıca büyük denizler ve körfezler gösterilmektedir.
Ay'ın çekim kuvveti etkisiyle gelgit olayı olur.
Deniz seviyesinin günlük yükselmesi ve alçalmasının, yani gelgitin yarattığı enerjiden elektrik üretilir.
Dünya'da çok sayıda sıcaklık ve iklim tipleri görülmektedir.
Dünyamız aralarında okyanusların bulunduğu kıtalara bölünmekte.
Rüzgar, dış kuvvet olarak kıyı ve bozkırları şekillendirmede önemli rol oynar.
Kuzey sumrusu, diğer adıyla kutup denizi kırlangıcı göç yolu en uzun olan kuş türüdür.
Several ingenious instruments have been invented over the centuries to help in navigating the seas.
Okyanusun fiziksel özellikleri, flora ve faunası derinlikle değişir.
Farklı orman türlerinin katmanları da farklıdır.
Yaşam için vazgeçilmez, hidrojenin ve oksijenin çok stabil bileşiği. Doğada sıvı, katı ve gaz halinde de bulunur.
Gezegenimizin bütün suları buharlaşma, yoğunlaşma, erime ve donma olayları sırasında sürekli su döngüsü yapmaktadır.
Tsunami, yıkıcı güce sahip dev dalgaların oluşturduğu doğal afettir.
Yerel rüzgarlar arasında meltemler (kara ve deniz meltemleri, dağ ve vadi meltemleri), sıcak ve soğuk yerel rüzgarlar bulunur.
Son buzul dönemi yaklaşık 13 bin yıl önce sona ermiştir.