MORTON, William Thomas (1819-1868)
ABD’li diş hekimi. Ameliyat sırasında hastalara solunum yoluyla eter vererek, genel anestezinin ilk uygulayıcılarından olmuştur.
William Thomas Green Morton 9 Ağustos 1819’da Massachusetts Eyaleti’nin Charlton City kentinde doğdu, 15 Temmuz 1868’de New York’ta öldü. ABD’nin ilk dişçilik okulu olan Baltimore College of Dental Surgery’yi bitirip, diş cerrahisinde diazot monoksitle anestezi olanaklarını araştıran Horace Wells ile birlikte bir süre Boston’da serbest diş hekimliği yaptıktan sonra, 1844’te Harvard Üniversitesi’nde tıp öğrenimine başladı. Bu okulda hocası olan, ABD’li kimyacı Charles Thomas Jackson’dan (1805-1880) eterin uyuşturucu ve ağrı kesici özelliğini öğrenip, önce hayvanlar, sonra kendisi üzerindeki deneylerden olumlu sonuç alınca, cerrahi girişimlerde eter uygulaması için 1846’da Jackson ile ortak bir patent aldı. Ancak, sonraki yıllarda, buluşun öncelik hakkı için Jackson ile Morton arasında bitip tükenmez bir savaş başladı ve eter anestezisinin benimsenip hızla yaygınlaşmasına karşın, diş hekimliğini bırakıp patent kavgasına girişen Morton yoksulluk içinde öldü.
Ağrı duyumunu yok edecek maddeleri deneyen, hatta anestezik olarak eter kullanan araştırmacıların ilki olmasa bile, cerrahi girişimlerde genel eter anestezisini başarıyla uygulayan ve yaygınlaştıran kişi olarak Morton’ın adı anılır. Önce yerel (lokal) anestezik olarak kullandığı bu maddeyi, 1846 Eylül’ünde, dişi çekilecek bir hastaya solunum yoluyla veren Morton, bir ay sonra, 16 Ekim 1846’da Massachusetts General Hospital’da gene solunum yoluyla eter vererek uyuttuğu bir başka hastanın boynundaki tümörü başarıyla aldı ve kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Ağrısız diş çekiminden başlayarak tüm ameliyatlarda genel anestezinin uygulanması, cerrahinin gelişmesini hızlandıran en önemli dönüm noktalarından biriydi.
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi
vikipedi, ekşi