Yalanları Tespit Etmek Zor Mu?
Yalanlar Nasıl Tespit Edilir?
Çoğu insan ara sıra yalan söyler. Yalanlar genellikle önemsizdir. Ancak diğer bağlamlarda, aldatma daha ciddidir ve ceza adaleti üzerinde zararlı etkileri olabilir. Toplumsal bir perspektiften, böyle bir yalan, göz ardı edilmekten ve tolere edilmekten daha iyi tespit edilir.
Maalesef yalanları doğru tespit etmek zordur. Bir konudaki sorulara cevap verirken kaygı düzeyini ölçerek çalışan yalan makinesi gibi yalan dedektörleri “teorik olarak zayıf” ve güvenilirliği şüpheli olarak kabul edilir. Çünkü gümrük memurları tarafından sorgulanan her yolcunun bildiği gibi suçlu olmadan endişeli olmak mümkündür.
Teknikler, giderek daha fazla araştırılan ve geliştirilen yeni nesil bilişsel tabanlı yalan algılama yöntemlerinin bir parçasıdır. Bu yaklaşımlar, görüşmeler sırasında hakikat anlatıcılarının benimsediği zihinsel ve stratejik süreçlerin yalancılardan önemli ölçüde farklı olduğunu varsaymaktadır. Belirli teknikler kullanılarak, bu farklılıklar güçlendirilebilir ve tespit edilebilir.
Böyle bir yaklaşım Asimetrik Bilgi Yönetimi (AIM) tekniğidir. Özünde, ayrıntılı bilgi sağlayarak şüphelilere masumiyetlerini veya suçluluklarını soruşturmacılara göstermeleri için açık bir yol sağlamak üzere tasarlanmıştır. Küçük ayrıntılar adli soruşturmaların can damarıdır ve araştırmacılara kontrol etmeleri için gerçekler ve sorgulayacak tanıklar sağlayabilir. Daha da önemlisi, daha uzun, daha ayrıntılı ifadeler genellikle bir aldatmaca için kısa ifadelerden daha fazla ipucu içerir.
Esasen, AIM yöntemi şüphelileri bu gerçekler hakkında bilgilendirmeyi içerir. Özellikle, görüşmeciler, görüşülen kişilere, ilgilenilen olay hakkında daha uzun, daha ayrıntılı ifadeler verirlerse, araştırmacının doğruyu mu yoksa yalan mı söylediğini daha iyi tespit edebileceğini açıkça belirtir.
Nitekim araştırmalar, şüphelilere bu talimatlar verildiğinde, doğruyu söyleyip söylemediklerine bağlı olarak farklı davrandıklarını göstermektedir. Hakikat anlatanlar tipik olarak masumiyetlerini göstermeye çalışırlar ve bu tür talimatlara yanıt olarak genellikle daha ayrıntılı bilgiler sağlarlar.
Aksine, yalancılar suçlarını gizlemek isterler. Bu, AIM talimatlarına yanıt olarak bilgileri stratejik olarak saklama olasılıklarının daha yüksek olduğu anlamına gelir. Buradaki (tamamen doğru) varsayımları, daha fazla bilgi sağlamanın, araştırmacının yalanlarını tespit etmesini kolaylaştıracağı, dolayısıyla daha az bilgi sağladıklarıdır.
AIM tekniğinin adını aldığı yalancılardan ve doğruyu söyleyenlerden gelen tepkilerdeki bu asimetri, iki sonuca işaret ediyor. AIM talimatlarını kullanırken, araştırmacıya çok sayıda ayrıntılı bilgi sağlayan potansiyel bir şüpheli sunulursa, muhtemelen doğruyu söylüyor olacaktır. Aksine, potansiyel şüpheli yalan söylüyorsa, o zaman araştırmacıya tipik olarak daha kısa ifadeler sunulacaktır.
Ancak bu yaklaşım ne kadar etkilidir? AIM tekniği ile ilgili ön araştırma umut vericidir. Anket çalışmalari için, istihbarat materyallerini almak veya analiz için iki gizli görevden birinde bir üniversitenin farklı yerlerine gönderilen 104 kişi görevlendirildi.
Daha sonra görüşülen tüm kişilere veri ihlali olduğu söylendi. Bu nedenle şüpheliydiler ve bağımsız bir analistle görüşme ile karşı karşıya kaldılar. Yarısına, görüşmeciyi masumiyetlerine ikna etme misyonları hakkında gerçeği anlatmaları söylendi. Diğer yarısına, misyonları hakkında herhangi bir bilgi veremeyecekleri ve analisti masumiyetlerine ikna etmek için ihlalin meydana geldiği zaman ve yerle ilgili bir örtbas hikayesi bulmaları gerektiği söylendi.
Daha sonra kendileriyle görüşüldü ve vakaların yarısında AIM tekniği kullanıldı. AIM tekniği kullanıldığında, görüşmeci için yalancıları fark etmenin daha kolay olduğunu gördük. Aslında, yalan tespit doğruluk oranları% 48’den (AIM yok)% 81’e yükseldi – doğruyu söyleyenler daha fazla bilgi sağlıyor. Araştırma ayrıca, daha fazla bilgi sağlamak için doğruyu söyleyenleri destekleyebilecek ipuçlarını kullanarak AIM tekniğini geliştirmek için yöntemler araştırıyor.
Bilgiyi hatırlamak zor olabilir ve doğruyu söyleyenler genellikle hatırlamada zorlanırlar. ” Anımsatıcı ” olarak bilinen hafıza araçları bu süreci geliştirebilir. Örneğin, bir soygunun tanığı ilk ifade verdiyse ve ek bilgileri hatırlayamıyorsa, müfettişler bir “değişim perspektifi” anımsatıcısı kullanabilir tanığa olayları başka birinin bakış açısından düşünmesini istemek. Bu, bellekten yeni daha önce rapor edilmemiş bilgileri ortaya çıkarabilir.
Durum buysa, yeni tekniği gerçeği söyleyenler ile yalancılar arasındaki sözlü farklılıkları tespit etme konusunda daha da doğru hale gelebilir.
Her iki durumda da, yöntem görüşmeye etik, suçlayıcı olmayan ve bilgi toplama yaklaşımıdır. AIM talimatlarının anlaşılması, uygulanması kolay ve umut verici görünmektedir.