Tip 1 Diyabet Hakkında Bilinmesi Gereken Her ŞeyTip 1 diyabet tip 2'den daha az yaygındır. Bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üretecek sağlıklı dokuya saldırdığı ve yok ettiği bir otoimmün bozukluktur.
Tip 1 diyabet geliştikten sonra ömür boyu tedavi gerektirir. Vücut yeterli insülin üretmez ve bir kişi yüksek kan şekerini yönetmek için adımlar atmadıkça kan şekeri seviyeleri yüksek kalır.
Bu tür için tam bir tedavi mevcut olmasa da, yönetim seçenekleri aralığı, bozukluğu olan bir kişinin tam ve aktif bir yaşam sürdürebileceği anlamına gelir.
Bu yazıda, tip 1 diyabetin nedenini, nasıl yönetileceğini ve semptomları tanımanın yollarını araştırıyoruz.
Tip 1 Diyabet Nedir?
Tip 1 diyabet her yaştan insanda görülebilir.
Diyabet, kandaki glikoz veya şeker kötü kontrol edildiğinde ve sürekli yüksek olduğunda ortaya çıkar.
Tip 1, vücut, hücrelerin glikozu emmesine ve kullanmasına izin veren yeterince hormon üretmediğinde ortaya çıkar. Bu hormona insülin denir.
Bir kişi, şeker açısından zengin bir diyetten ve aktif olmayan yaşam tarzından kaçınarak tip 2'yi önleyebilirken, tip 1'i önlemek mümkün değildir. Bağışıklık sistemi, pankreastaki normalde insülin üretecek, adacık denilen, insülin üretimini durduran veya yavaşlatan hücre kümelerine saldırır.
Yeterli insülin olmadan, glikoz hücrelere giremez ve kan dolaşımında kalır.
Tip 1 diyabetli bir kişinin hayatının geri kalanı boyunca insülin alması gerekecektir. Bunu yapmamak kan şekeri seviyesinin sürekli yükselmesine ve tehlikeli komplikasyonlara yol açabilir.
Tip 1 diyabet her yaşta ortaya çıkabilir, ancak çocuklarda ve genç yetişkinlerde daha sık görülür.
Belirtiler
Tip 1 diyabetin fiziksel etkileri şunları içerir:
- artan açlık ve susuzluk
- sık idrara çıkma
- bulanık veya belirsiz görme ve görme sorunları
- yorgunluk
- belirgin bir tetikleyici veya neden olmadan kilo kaybı
Herhangi bir açık diyabet belirtisini, bunların diyabetin bir sonucu olduğunu doğrulamak için testler uygulayacak bir birinci basamak hekimine başvurun.
Balayı Aşaması
Tip 1 diyabet teşhisi konduktan sonra, insülin sekresyonundan sorumlu adacık hücreleri durmadan önce bir süre hormon üretmeye devam edebilir.
Bu süre zarfında, bir kişi sağlıklı kan şekeri seviyelerini korumak için daha az insülin çekimine ihtiyaç duyacaktır.
Doktorlar bunu “balayı aşaması” veya balayı olarak adlandırıyor.
Bu aşama, tip 1 diyabetli bir kişinin yanlışlıkla iyileştiğini düşünmesine yol açabilir. Balayı aşaması, iyileşen semptomlar izlenimi verirken, hala yakından izleme ve insülin dozajının düzenli olarak ayarlanmasını gerektirir.
Komplikasyonlar
Bir kişi bu semptomları yönetmezse, bir dizi tehlikeli komplikasyon gelişebilir.
Bunlar:
- Diyabetik retinopati: Aşırı glikoz, gözün ışığı ve rengi tespit eden göz kısmı olan retinanın duvarlarının zayıflamasına yol açar. Retinopati ilerledikçe, gözlerin arkasında şişip yırtılabilecek ve görme sorunlarına neden olabilecek küçük kan damarları oluşabilir.Diyabet, çalışma çağındaki yetişkinler arasında körlüğün önde gelen nedenlerinden biridir.
- Diyabetik nöropati: Yüksek kan şekeri dolaşımını azaltır, el ve ayaklardaki sinirlere zarar verir, yanma, karıncalanma ve ağrı gibi anormal duyumların kaybına yol açar. Diyabet ayrıca vücudun iyileşme yeteneğini azaltabileceğinden, küçük kesikler ve yaralanmalar, özellikle bir kişi hemen fark edemeyeceği için daha kalıcı hasara yol açabilir.
- Diyabetik nefropati veya diyabetik böbrek hastalığı: Böbrekler kandaki glikozu filtreler. Çok fazla glikoz onları fazla çalıştırabilir ve giderek diyalize ihtiyaç duyan böbrek yetmezliğine neden olabilir.
- Kardiyovasküler hastalık: Diyabet, kalp krizi , felç ve periferik vasküler hastalık da dahil olmak üzere kalbin ve arterlerin işlevini bozan bir dizi anormalliklere yol açabilir. Kötü dolaşımın bir sonucu olarak diyabet, amputasyon riskini de artırabilir.
- Dişeti hastalığı: Tip 1 diyabet, dişeti hastalığı ve diş kaybı riskini artırabilir, yani bu tip bir kişinin diş sağlığını korumak için çok dikkatli olması gerekir.
- Depresyon: Diyabetin depresyonla güçlü bağlantıları vardır.
Diyabetik ketoasidoz (DKA), bir kişi insülin gereksinimini karşılamadığında ve vücut aşırı strese maruz kaldığında ortaya çıkan akut diyabet komplikasyonudur.
Diyabetik ketoasidoz çok yüksek kan şekerine yol açar. Vücut metabolizmada bir değişiklik yaşar ve atık yerine ketonlar üreterek şeker yerine yağı parçalamaya başlar.
Ketonlar vücuda zararlı olabilir ve asidozise neden olabilir. DKA, intravenöz insülin vb. İle hastaneye yatmayı ve tedaviyi gerektiren tıbbi bir acil durumdur.
Tip 1 diyabetin dikkatli bir şekilde yönetilmesi, bu komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltabilir. Diyabet Bakım ve Kontrol Denemesi (DCCT) adı verilen önemli bir çalışma, iyi kan şekeri kontrolünün mikrovasküler komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltabileceğini göstermiştir.
İlk kan testlerinin çoğu diyabetin varlığını gösterir, ancak hangi tip diyabetin mevcut olduğunu belirtmez
Doktorlar, iki tip diyabet arasında ayrım yapmak için klinik ve laboratuvar ipuçlarını kullanır.
İstisnalar meydana gelse de, tip 1 diyabetli insanlar çok daha genç yaşta ortaya çıkma eğilimindedir ve zayıftırlar. Olan kişiler Tip 2 diyabet genellikle yaşlı ve aşırı kilolu.
Doktor daha sonra kandaki pankreas hücrelerine karşı otoantikorları test edecektir. Antikorlar bağışıklık sisteminin hastalıklar ve enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olurken, bağışıklık sistemi sağlıklı dokulara yanlış saldırdığında otoantikorlar ortaya çıkar.
Doktor ayrıca vücudun ne kadar insülin ürettiğinin bir göstergesi olan C-peptidi ölçebilir. İnsülin üreten hücrelerin imhası ile ilgili olduğundan, tip 1 diyabette daha düşük olmasını beklerler.
Tedavi
Tip 1 diyabetli insanlar, vücut artık hormon üretmediği için, yemek saatleri dahil olmak üzere günde birkaç kez insülin almalıdır.
Birden fazla günlük enjeksiyon veya bir pompa yoluyla insülin almanın birkaç yolu vardır. İnhale insülin de mevcuttur, ancak sadece yemek saatlerinde kullanılabilir.
Tip 1 diyabetli kişilerin hayatlarının geri kalanı boyunca insülin almaları gerekecektir.
İnsülin atışının zamanlaması önemlidir ve doktor, glikoz seviyelerini en iyi şekilde yönetmek için diyabetli bir kişiyle bir program hazırlayacaktır.
Sürekli kan şekeri monitörlerinin ortaya çıkmasıyla, yapay bir pankreas görevi gören hibrid kapalı döngü sisteminin bir parçası olarak bir insülin pompasıyla entegrasyon artık mümkün.
Hasta sürekli kan şekeri monitörü ve insülin pompası takıyor. İkisi birbirleriyle iletişim kurar.
Bununla birlikte, bu teknoloji ile bile, kişi hala kan şekerini manuel olarak kontrol etmek ve yemek saatinden önce insülin almaktan sorumludur. Hasta girişi olmayan tam otomatik bir sistem henüz mevcut değildir.
Uzun Lafın Kısası
Tip 1 diyabet tip 2'den daha az yaygındır. Bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üretecek sağlıklı dokuya saldırdığı ve yok ettiği bir otoimmün bozukluktur.
Sonuç olarak, insülin vücutta yetersiz veya mevcut değildir ve tip 1 diyabetli bir kişinin yaşam boyu insülin alması gerekecektir. Semptomlar kilo kaybı, artan açlık ve susuzluk ve görme problemlerini içerir.
Tedavi olmadan bu semptomlar sinir hasarı, kalp komplikasyonları ve körlüğe dönüşebilir.
Günlük insülin enjeksiyonları, tip 1 diyabetli bir kişi için hayati önem taşır. Son yıllarda, hibrit bir kapalı döngü sistemi, kan şekeri seviyelerini tespit etmek ve zamanında insülin dozları sağlamak için yapay bir pankreas görevi görebilir.
Bununla birlikte, bunlar henüz manuel insülin atışlarının yerini tamamen almamıştır ve tip 1 diyabetli insanlar yemek saatlerinde yine de insülin enjeksiyonlarına ihtiyaç duyacaktır.