SAFRA KESESİ İLTİHABI NEDİR?
- Safra kesesi iltihabının tıptaki adı; “kolesistit”dir.
- Safra kesesi karaciğer altında, karnınızın sağ tarafında küçük armut şeklinde bir organdır. Bazen safra salgısının içinde bulunan kimyasal maddeler taş oluşumuna neden olabilir. Buna safra taşları denir.
- Kolesistit/ safra kesesi iltihabı; Çoğunlukla safra taşının, safra kesesi çıkışını tıkamasıyla meydana gelir. Safra kanalı hasarları, kist ve tümörler de safra kesesi iltihabının diğer nedenleri arasındadır.
Safra kesesi iltihabının belirtileri nelerdir?
- Sağ üst karın bölgesinde şiddetli ağrı
- Sırt bölgesine ve sağ omuza yayılan ağrı
- Karın bölgesine dokunulduğunda hassasiyet
- Mide bulantısı
- Kusma
- Ateş
Bu belirtiler özellikle ağır ve yağlı yemek yenildiğinde daha şiddetli gözlenmektedir.
Safra kesesi iltihabının nedenleri:
Enfeksiyonun nedenleri şöyle sıralanabilir:
- Safra kesesi taşları: safra kesesi iltihabının en sık nedenlerinden biridir. Safra taşları hareket ederek safra kesesi çıkışını veya safra kanalını tıkar. Safra akışı engellenir ve sonucunda iltihap oluşumu gözlenir.
- Tümör: İyi huylu ya da kötü huylu (kanser) tümörler safra kanalının tıkanmasına ve safra kesesinin iltihaplanmasına neden olabilir.
- Safra kanalının tıkanması: safra kanalında bazen kıvrımlar-bükülmeler oluşabilir ya da kanal hasar görebilir. Böyle bir durumda iltihap oluşumu gözlenir.
Safra kesesi iltihabı tedavi edilmezse neler olur?
Safra kesesi iltihabı (kolesistit) tedavi edilmediği zaman çeşitli ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. En sık gözlenen komplikasyonlar şöyledir:
- Safra salgısının iltihaplanması: Safra kanalında meydana gelen enfeksiyon safra kesesinin içindeki safra salgısını da etkileyebilir.
- Safra kesesi dokusunun nekrozu (çürümesi): Safra kesesi iltihabı tedavi edilmediği takdirde safra kesesi dokusunu da etkilemeye başlar ve sonunda doku canlılığını kaybeder. Bu durumda safra kesesi patlar ve iltihap tüm vücuda yayılabilir.
- Safra kesesinin patlaması: Safra kanalının tıkanması nedeniyle safra akışı durur. Bu da safra kesesinin şişip, büyümesine ve safra kesesinin patlamasına neden olur.
Safra kesesi iltihabının tedavisi:
- Safra kesesi iltihabının (kolesistitin) tedavisinde genellikle hastanın hastanede kalıp enfeksiyonun kontrol altına alınması ve ameliyat edilmesi adımları izlenir.
Safra kesesi iltihabı teşhisi konulan kişiler belirti ve şikayetlerin giderilmesi ve enfeksiyonun kontrol altına alınması için hastanede yatarlar. Hastane bakımında; ilk başta bir şey yeme içmenize izin verilmeyebilir. Sadece damardan serum ile beslenirsiniz. Bunun nedeni enfeksiyonlu safra kesesinin stresinin azaltılmasıdır.
- Antibiyotik kullanımı: Antibiyotikler enfeksiyon ile mücadele etmek için kullanılmaktadır.
- Ağrı kesici ilaçlar: Ağrı kesiciler, safra kesesindeki iltihap giderilene kadar oluşan ağrıyı kontrol altına almak için kullanılmaktadır.
Safra kesesinin ameliyatla alınması;
- Safra kesesi iltihabı (kolesistit) pek çok kişide tekrar eden bir rahatsızlık olarak ortaya çıkar. Bu nedenle ameliyat ile safra kesesinin tamamen alınması kalıcı bir tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Ameliyatın zamanlaması hastalığın durumuna, belirtilerin şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre farklılık gösterebilir.
- Safra kesesinin ameliyatla alınması prosedürünün tıptaki adı; “kolesistektomi”dir.
- En sık yapılan kolesistektomi ameliyatı; Laporoskopik(kapalı) ameliyattır . Bu prosedür; bir borunun ucuna monte edilen küçük bir video kamera kullanılarak gerçekleştirilir. Bu sayede cerrah, karın bölgesinin içini görebilir ve özel ameliyat aletleri kullanarak safra kesesini çıkarır. Kapalı ameliyatta (laporoskopik ameliyatta) karın bölgenizde 3 veya 4 tane minik delik açılır. Ameliyat aletleri ve kamera bu minik deliklerden içeri sokulur. Kamera bir monitöre bağlıdır ve cerrah bu monitörün rehberliğinde operasyonu gerçekleştirir.
Açık ameliyat ; Açık ameliyatta safra kesesinin bulunduğu üst karın bölgesi kesilir ve safra kesesi alınır. Genellikle laparoskopinin uygulanamadığı durumlarda; hastanın genel durumunun uygun olmaması, laparoskopik ameliyat sırasında komplikasyon olması , anatomik problemlere bağlı, iltihabın ileri olması nedeniyle laparoskopinin mümkün olamadığı şartlarda tercih edilmektedir.
- Safra kesesi alındığında, karaciğerin ürettiği safra salgısı doğrudan bağırsağa geçer. Yani kişi normal hayatını sürdürür.