217
Bunun dışında, Ermeni gönüllüler arasında çok sayıda yağma ve
hırsızlık vakası da vardır. Benzer suçların en başında önlenmesi için
tarafımdan, General Nikolayev’e Van’da, 1914 tarih ve 464 no’lu
askerî yetkililere ilişkin emirde açıklanan revize edilmiş olan kitabın
24. Maddesi
’nin sekizinci ekindeki düzen içinde bir saha mahkemesi
kurması emredilmiştir. Ermeniler, bu suçlar için, 22. kitabın 279.
Maddesi
’nin gerektirdiği cezalara tabi olacaklardır. Karar, mahkemenin
başkanının emri üzerine en geç bir gün içinde, yürütmeye konulacaktır.
Başkomutanlığın, Kafkas Askerî Bölgesi Birliklerine 4 Mayıs tarih ve
158 sayılı emrinde açıklanan rapor-emri.
№ 6325.
General Oganovskiy.
BELGE 10
RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 351-351
arka
sı, 352.
Sibirya’ya sürgüne gönderilen Martiros Arutyunov
Danielyan
’ın Ermeni birliklerine katıldığı, komutan olduğu, bunun
doğru olup olmadığının bildirilmesi.
Majesteleri İmparatorun Kafkasya’daki Genel Valisi’nin
Özel Kalemi
Özel bölüm
04.06.1915
№ 4664
Ordusu Saha Karargahı’na,
Adalet Bakanlığı, MAJESTELERİ İMPARATORUN
Kafkasya
Genel Valisi’ne, Tiflis Adalet Sarayı’nın 19-23 Kasım
1907 tarihli Elizavetpol
İli, Bayan Köyü sakini, af dilekçesi veren
Martiros Arutyunov Danielyan
’ın Taşnak Partisi örgütüne mensup
olduğundan mülkiyet haklarından mahrum bırakılmasına ve
S
ibirya’ya sürgüne gönderilmesine ilişkin hüküm kararını
Bahsi geçen dilekçede, diğerleri arasında görülmektedir ki
adı geçen hükümlü, kendi açıklamasına göre, savaşın başlamasıyla
birlikte, gönüllülerin safına geçmek için kendi isteği ile iskan yerini
218
bırakmıştır. Şu anda Kafkasya Cephesi’ndeki 4. Ermeni Birliğinde
bölük komutanıdır.
Özel Kalem, yukarıdakileri öncelikle bu dilekçenin
raporunu
MAJESTELERİ İMPARATORUN Kafkasya Genel
Valisi’ne bildirdikten sonra, Ordu Saha Karargahı’nın, bahsi geçen
Danielyan
isimli şahsın, 4. Ermeni Birliğinde gerçekten komutan
olup olmadığına ilişkin bilgileri bildirmesini reddetmemesini
istemektedir.
Müdür Adına (imza).
BELGE 11
GARF. Fon 124. Sayı 40. Dosya 1388. Sayfa 2-2arkası.
Kars
’taki Müslüman Köyü’ne gelen Ermeni mültecilerin
köylü tarafından iyi karşılandığı, sayıları artan mültecilerin
Müslümanlardan silah zoruyla gıda maddeleri ve hayvan
çalmaları, suçluların bulunamaması.
Adalet Bakanlığı Birinci Bölümüne,
Erivan
Bölge Mahkemesi Savcısı’nın, Tiflis Adalet Divanı
1915 yılı Ocak ayında Ermeni mülteciler, Kars Bölgesi’nin
Müslüman köyü Oluhlı’ya gelmeye başlamışlardır. Bunların sayısı
başlangıçta azdı ve Müslümanlar, Ermenilere mümkün olduğunca
yardım etmişlerdir.
Ermenilerin sayısı önemli derecede arttığında ve Müslümanlar
artık bunların hepsini besleyemeyecek duruma geldiklerinde mülteciler,
Müslümanlardan zorla ve itiraz etmeleri durumunda da silahla tehdit
ederek gıda maddelerini almaya başlamışlardır.
Cezalandırılmadan bırakılan silahlı Ermeniler, gıda maddeleri
dışında Müslümanlardan, açıkça onlarca büyük baş hayvan da
çalmışlardır.
Çalınan hayvanların bir kısmı polis tarafından bulundu.
Hayvanları elinden alınan bu şahıslar, bu hayvanları, tanımadıkları
Ermeni mültecilerden satın aldıklarını belirtmişlerdir.
219
Bahse konu olay hakkında Kars Bölgesi Sorgu Hakimi’nin
incelemesinde, Ceza Kanunu’nun 1629 ve 1632. Maddeleriyle
öngörülen suça ilişkin bir ön soruşturma açıldı. Ancak, alınan tedbirlere
rağmen suçlular henüz bulunmamıştır.
Yukarıda belirtenleri ilettikten sonra, Siz Ekselanslarına,
araştırmanın gidişatı ve sonuçları hakkındaki bilgilerin ek olarak
sunulacağını bildirmekten şeref duyarım.
Aslını imzalayan Erivan Adli Bölgesi Savcısı Hakim
GİRÇENKO.
Aslı gibidir: Mahkeme Savcısı (imza).
06.06.1915
№ 4800
Erivan.
Gizli.
Bu vesile ile, Katolikos
’un mektubunun tamamlanması için
Başkomutan’ın emrine sunarak Siz Ekselanslarından, bu mektubun
içeriğini ordular tarafından komuta edilen bölgenin doğrudan fethinin
oluşturduğunu bildirmek için bana izin vermenizi diliyorum. Hatta
Katolikos’un kendisi için bile, benzer iddiaların reddedilmesi
gerekliliği hakkında Başkomutan’a şahsen rapor verdim. Çünkü
Kafkasya
Ordusu, kendi başkomutan ve komutanlarına sahiptir ve
görünen o ki, bizim amirlerimizin Katolikos’un emirlerine göre
hareket etmel
erine gerek yoktur. Başkomutan Siz Ekselansları’nın
raporunun istenmesi için emir verdi.
Korgeneral Bolhovitinov.
10.06.1915
BELGE 13
RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 357.