Kromozom teorisi veya kalıtım kromozom teorisi, biyologların progenitörlerinin fenotip ve genotiplerinin yavrularına aktarılmasını açıklamaya çalışmak için geliştirilenlerden biridir.
Bu teori, allellerin eşleşmiş homolog kromozomların parçaları olduğunu ve 1902'de Theodor Boveri (Almanya) ve Walter Sutton (Amerika Birleşik Devletleri) tarafından bağımsız bir şekilde geliştirildiğini belirtir.
Bu bilim adamı çifti, her biri kendi rolleri için, miras alınacak olan duyarlı faktörlerin kalıtımsallığı ile kromozomların mayoz ve döllenme süreçleri arasındaki davranışları arasında bir ilişki gözlemledi.
Böylece 1909'da Johannsen'in genleri olarak adlandırdığı kalıtsal faktörlerin kromozomlarda bulunduğunu çıkardılar.
Bununla birlikte, bu yaklaşımın 1915’te Thomas Hunt Morgan’ın geçerliliğini ve bilimsel topluluk tarafından kabul edildiğini ispat edene kadar birçok detektörü vardı.
Kalıtım kromozomal teorisi, farklı alellerin olgunlaşma ve döllenme işleminin ortasında birleştirilen farklı kromozomlara yerleştirildiğini ve sonradan birini bağımsız olarak dağıtacağını varsayarsak, bir alelinin diğerine göre serbest ve bağımsız kalıtımını açıklar. diğerleri.
Kromozomal teroyanın öncülleri ve evrimi
Johann Gregor Mendel, miras meselesini açıklamaya çalıştığı, 1865'te yayınlanan " Bitki melezleri üzerine deneyler " adlı eserinde, genlerin ayrışması yasasını (Mendel'in birinci yasası) ve iletim yasasını kabul ediyor Genlerden bağımsız (Mendel'in ikinci yasası).
Farkında olmadan, DNA molekülü ya da kromozomları gibi, zamanından beri bilinmeyen genetiğin temel kavramlarını tanıtıyor.
Bununla birlikte, 1900 yılına kadar Hugo de Vries (Hollanda), Carl Correns (Almanya) ve Erich Tschermak (Avusturya) yeniden keşfettiği eseri gizli ya da yanlış anlaşılmaya devam ediyor.
Bunun nedeni, bağımsız olarak soruşturmaları halinde bile, aynı Mendel sonuçlarına ulaştılar: sırasıyla, 3: 1 ve 9: 3: 3: 1 oranları, mono ve dihidrid geçişleri için sırasıyla ve ayrışma ve genlerin bağımsız iletim kanunları .
Buna paralel olarak, İngiltere’de, William Bateson ilk kez Mendel’in çalışmalarını gözden geçirdi ve benzeri görülmemiş bir katkıyı tanımak için yayıldı.
Aslında, Mendelian'ın önerisinde, 1905'ten bu yana yaptığı araştırma çalışmalarına dayanarak, bazı özelliklerin, ebeveynlerin çocuklara aktarılmasının ve ortaya çıkmasının bazı "faktörlerin" varlığı veya yokluğundan kaynaklandığını belirtti.
Araştırmaları, bu gibi "faktörlerin" birbirleriyle etkileşime girebileceğini keşfetmesine ve farklı ve yeni karakterlere yol açtı (oran 9: 4: 3 ve 9: 7 dihybrid geçişleri).
Bu şekilde Bateson, keşfedilen ve Mendel'in önerisiyle rekabet eden istisnalarla ilgilendi. Bu istisnalara faktörlerin “eşleşmesi” ve “itilmesi” adını verdi.
1910'da çalışmalarına başlayan Thomas Hunt Morgan ve uygulayıcıları (Drosophila grubu) ile de ilgilenen bu "istisnalar" dı.
Araştırmalarında, sirke sineği türlerinin erkeklerinde üç çift homolog kromozomun (otozom) gözlendiğini, özdeş olmayan, heterokromozom olarak adlandırdıkları ve X ve Y harfleriyle özdeşleşmiş bir çift benzer kromozomla birlikte olduklarını gözlemlediler.
Daha sonra Morgan, sineğin vücudunun rengi, gözlerinin rengi, kanatlarının boyutu gibi çeşitli özelliklerin kalıtsal ve birlikte iletildiğini keşfetti.
Birkaç testten sonra, aynı kromozomda olduklarından, bağlı kalıtsal dört gen grubu olduğu sonucuna vardı. Bu nedenle onlara bağlı genler dedi.
Morgan araştırmalarına devam etti ve genlerin kromozomların üzerine doğrusal olarak yerleştirildiğini belirledi.
Ayrıca, kromozom parçalarının değişiminin rekombinasyona cevap verdiğini ve bu kromozomların mitoz süreci boyunca koruduğu ve ilettiği genetik bilgi bulunduğunu tespit etmiştir.
Bütün bunlar, kromozomların, içerdiği faktörlerle, indirgeme ve üreme süreçleri boyunca dağıldığı anlamına geliyordu. Bunlar: eşleşmiş, bağımsız değil.
Böylece Morgan ve "Drosophila grubu" (Alfred Henry Sturtevant, Calvin Blackman Bridges ve Hermann Joseph Muller) 'in çalışmaları sayesinde, kalıtımın kromozomal kalıtım teorisi tamamlandı.
Kromozomal teorinin önemi
Günümüzde bariz meseleler olduğu belirtilmelidir, ancak bilimin tüm büyük keşiflerinde olduğu gibi, tüm bu deneylere ve geçmişe bugün bilinen genetiğe ulaşmak için ihtiyaç duyuldu.
Örneğin, o zaman genlerin, 50'li yılların başında bilinen ve ancak popülasyon genetiği ve genlerin fiziksel doğası bulgularının üstesinden geldikten sonra bilinen kromozomlara yerleştirilen spesifik DNA parçaları olduğu bilinmiyordu. genler.
Aslında, genlerin fiziksel haritalamasındaki ilk çalışmalar hücresel düzeyde gerçekleştirildi.
Bir kromozomun ilk genetik haritasını, içindeki faktörlerin olası organizasyonunun grafiksel bir temsili olarak yapan Alfred Sturtevant idi, ancak bu haritalamanın gerektirdiği kısıtlamayı, analizlere değil, genetik geçişlerin verilerine dayandırdığını kabul etti. sitolojik.
Ancak, bu haritalar daha sonra mevcut moleküler marker haritalama çalışmasının temelini oluşturdu.
Bütün bu çalışmalar ve keşif, DNA seçkin yapısının detaylandırıldığı bir dönem olan DNA dönemi olarak bilinen şeyin önünü açtı (James Watson ve Francis Crick, 1953), klonlama deneyleri başladı ve Kısıtlama enzimleri keşfedildi.
İkincisi, ünlü İnsan Genomu projesini türetmekle sona erdi.
Kısacası, kromozom teorisi, insanlığın DNA ve insan genetiği ile ilgili yönlerini deşifre etmek için seyahat ettiği uzun yolda bir adım olarak ortaya çıkıyor.