ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Nedir?
Eğitim kurumlarının, öğretmeye ve eğitim vermeye devam etmelerini sağlamak için öğrencilerin ve diğer müşterilerin gereksinimlerini ne kadar karşıladıklarını değerlendirmek gerekmektedir. ISO 21001, Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı (International Organization for Standardization – ISO) tarafından hazırlanan ve eğitim kurumu, öğrenci ve diğer müşteriler arasındaki özel etkileşime odaklanan bir standarttır. Mevcut eğitim süreçleri, geleneksel müşteri-tedarikçi ilişkisinin işbirliğine dayalı bir ortaklık durumundan çıkmalıdır. Bu standart, bu zorlu yeni ortamda kalitenin nasıl sağlanacağı konusunda rehberlik etmektedir.
Eğitim sektörü; başarılı bir eğitim süreci vaat etse de, bir öğrencinin başarılı olma şansını en üst düzeye çıkarsa da bu sonucu garanti edemez. Bu nedenle birçok sektörden farklı bir sektördür. Öğrencinin çabası ve kabiliyeti, eğitim sürecinin başarılı olmasını ve eğitim sürecinin sonunda istenen başarıya ulaşılmasını etkilemektedir. Öğrenme; bilginin, yöntemlerin ve becerilerin içselleştirmesini içeren bir süreçtir. Eğitim organizasyonu; bu bilgi, yöntem ve becerilerin içselleştirilmesini teşvik eder. Dahası bu konu ile ilgili çerçeve, girdi, süreçler ve öğrenme kaynaklarını sağlar. Ancak öğrencinin çabası ve kabiliyeti, eğitim sürecinin başarısında önemli rol oynar ve bu başarıyı tanımlar.
ISO 21001 Standardı; öğrencileri ve diğer müşteri gereksinimlerini ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek eğitim ürünleri ve hizmetleri sunan kuruluşlar için ortak bir yönetim aracı olarak görülebilir. Bu standart; ISO 21001 Eğitim Organizasyonları İçin Yönetim Sistemi veya ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi gibi isimlerle anılabilir. Bu standart; ISO 9001’e dayanan (sektör uygulaması olmadan) ve üst düzey yapının uygulanmasıyla diğer ISO yönetim sistemi standartlarıyla uyumlu, bağımsız bir yönetim sistemi standardıdır. Geçerli yasal ve düzenleyici gereklilikleri karşılayan, öğrencilere bilginin inşasını tutarlı bir şekilde sağlama, paylaşma ve kolaylaştırma yeteneğini gösterme ihtiyacı bu standart ile birlikte sağlanabilir.
ISO 21001’in tüm gereklilikleri geneldir. Sağlanan tür, boyut, ürün ve hizmet ne olursa olsun; öğretme, eğitim veya araştırma yoluyla öğrencilere bilgi inşasını sağlayan, paylaşan ve kolaylaştıran tüm eğitim organizasyonlarına uygulanabilir olması amaçlanmıştır. Bu nedenle, standart bilgi sağlamak, paylaşmak ve aktarmak için bir müfredat kullanan herhangi bir organizasyonun yönetim sistemi için geçerli olmaktadır.
ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgelendirmesi
Dünyanın her yerindeki öğrenciler ve eğitim kurumları ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi’nden temel faydalanan kişiler olsa da, tüm paydaşlar (herkes) eğitim kurumlarındaki standart yönetim sistemlerinin çıktısından faydalanacaktır. Eğitim kurumlarına örnek olarak; okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, kolej, üniversite, yetişkin eğitimi, mesleki eğitim ve öğretim, özel ders veya koçluk merkezleri, eğitim kuruluşları, eğitim/öğretim bölümleri, danışmanlar ve yaygın eğitim servis sağlayıcıları verilebilir. Kamusal (desteklenmiş, sübvanse edilmiş), özel (ticari), kendi kendine yeterli (kendi bünyesi içinde elde edilen gelirler ile) ve kar amacı gütmeyen (sponsorluk) dahil olmak üzere eğitim kurumları arasında fon kaynağına göre gruplandırma yapılabilir.
Eğitim kurumlarında ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi kurmak isteyen yöneticiler, bu standart ile ilgili denetim ve belgelendirme (sertifikasyon) işlemi yapan yetkili kuruluş/kuruluşlar ile görüşmeli ve denetimlere hazırlık yapmalıdır. Ayrıca istenen dokümanları hazırlamalı ve sunmalıdır. Tüm denetimler başarılı geçerse ve istenen dokümanlar sağlanırsa, ilgili yönetici; ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgesi alabilir ve eğitim kurumunda bu yönetim sistemini uygulayabilir. Bu belgelendirme faaliyetine ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgelendirmesi adı verilir. ISO 21001 belgesi veren firma, akreditasyon kurumlarından yetki almış belgelendirme firması olmalıdır.
ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi’ni Uygulamanın Potansiyel Faydaları
ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi; kısaca EOMS (Education Organizations Management System) olarak da anılabilir. Bir eğitim kurumunda EOMS uygulamanın potansiyel faydaları;
• Eğitim misyonunun (görevinin), vizyonunun (ülküsünün, hedefinin) ve eylem planlarının daha iyi uyumlaştırılması,
• Herkes için kapsayıcı ve eşit kalitede eğitim sağlanması,
• Kendi kendine öğrenme ve yaşam boyu öğrenme fırsatlarını teşvik etmek,
• Kişiselleştirilmiş öğrenme ve özel eğitim ihtiyaçlarına etkin cevap verilebilmesi,
• Etkinliği ve verimliliği göstermek ve arttırmak için tutarlı süreçler ve değerlendirme araçları sunulması,
• Eğitim kurumunun güvenirliliğinin artması,
• Kurumların eğitim yönetimi uygulamalarına en etkin şekilde bağlılık göstermelerini sağlamak için tanınan araçlara sahip olunması,
• Uluslararası standartların uluslararası bir çerçevede uyumlaştırılması,
• İlgili tarafların katılımının arttırılması,
• Mükemmelciliğin ve yenilikçiliğin teşvik edilmesi,
olarak açıklanabilir.
ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgesi’nin Geçerlilik Süresi
ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgesi’nin geçerlilik süresi; her yıl ara denetime girmek şartı ile 3 yıldır. Bu denetimler ile, ilgili firmada ISO 21001 Standardı’na uygun dokümanların varlığı ve sistemin gerektiği gibi uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Her yıl, düzenli ara denetim ücretleri ödenmelidir. 3. yılın sonunda ise yeniden belgelendirme denetimine girilmesi gerekir. Bu denetimden de başarıyla geçilirse ISO 21001 Eğitim Kuruluşları Yönetim Sistemi Belgesi’nin geçerlilik süresi 3 yıl daha uzamış olur. Sonuç olarak 3 yılda bir denetime girmek gerekmektedir.