Abhazya'nın futbol federasyonu 2007 yılında kuruldu. Kurucu başkan Leonid Dzapshba'nın ardından içinde bulunduğumuz yılın mart ayında başkanlık görevini devralan Jemal Gubaz, bu maçın organize edilmesinde en çok emek sarf edenlerin başında geliyor.
Jemal Gubaz, eski bir Dinamo Sohum oyuncusu. Dinamo Sohum'un Abhazya futbol tarihinde önemi büyüktür. 1936 yılında kurulan kulüp yıllarca Sovyerler Birliği liginde Gürcistan'ı temsilen mücadele etti. 1990 yılında Gürcistan ligi kurulunca içlerinde Dinamo Tiflis'in de olduğu bütün Gürcü takımları kendi liglerinde oynamaya karar verdiler. Ancak Dinamo Sohum bunu reddetti ve çatırdama sinyalleri veren Sovyetler Birliği liginde oynamaya karar verdi. Bir yıl önce liglerin üçüncü kademesinde mücadele eden Dinamo Sohum, pek çok takımı ayrılması sebebiyle 1990 sezonunda ikinci kademede mücadele etti. Takım, 20 ekip içinde 12. oldu. 1991 yılında Sovyetler Birliği ligleri son kez düzenlendi ve Dinamo Sohum o sezonu 10. sırada bitirdi. Ligler dağıldıktan sonra bütün takımlar kendi ülkelerinin liglerinde mücadele etmeye başladı. İki yıl önce Gürcistan liginde yer almayı reddeden Dinamo Sohum'un kaderineyse kulübün kapısına kilit vurmak kaldı.
O Dinamo Sohum takımı daha sonra Gürcistan ve Rusya milli takımlarında mücadele edecek çok sayıda yıldız futbolcuyu yetiştirdi. Bu isimlerden biri de Temur Ketsbaia. Ketsbaia, Abhazya'nın Gali şehrinde doğdu. Gürcistan liginin kurulması sonrası Dinamo Tiflis'in yolunu tutan oyuncu, uzun yıllar Premier Lig'de Newcastle United ve Wolverhampton Wanderers formasını terlettti. Ketsbaia, Gürcistan futbolunun yetiştirdiği en önemli yıldızlardan biri olarak kabul ediliyor. Efsane isim şu sıralar Gürcistan Milli Takımı'nın teknik direktörlüğünü yapıyor.
|Temur Ketsbaia|
Dinamo Sohum sonrası dönem, Abhazya ve Sohum futbolunun fetret devrini temsil ediyor. Abhazya'nın Gürcistan'la olan iç savaşının ardından bağımsızlığını ilan etmesi sonrası, ülkede Gürcistan'dan ayrı sekiz takımlı yeni bir bağımsız futbol ligi kuruldu. O dönemler bir futbol federasyonu bile olmayan Abhazya'nın futboluna ilgi doğal olarak yoktu. Bugün federasyonları kurulu olsa bile süregelen futbol liginden uluslararası kamuoyunda kimsenin haberi yok desek yeridir. FIFA ve UEFA'ya bağlı olmamanın dezavantajını derinden yaşayan Abhazya futbolu, bu bağlamda KKTC ile ortak kaderi paylaşıyor. Bugün Abhazya Cumhuriyeti'ni hukuken tanıyan Rusya, Abhazya futbolunun gelişimi adına açılacak tek pencere olarak değerlendirilebilir. Belki bütün ligi Rusya liglerine entegre etmek doğru bir seçenek olmaz ancak 2010 yılında ligin ilk takımlarından olan Sohum kökenli Nart'ın Rusya liglerinde oynamak için sonuç alamadığı bir başvurusu söz konusuydu.
Jemal Gubaz'ın mart ayında federasyon başkanlığına gelmesi Abhazya futbolunu hareketlendirdi. Federasyon, Kosova ve Filistin milli takımlarıyla birer milli maç organize etmeyi planladı ve bu ülkelerle anlaşmaya varıldı. Ancak bu maçların oynanıp oynanmayacağı belirsiz. Çünkü Abhazya'nın, uluslararası arenada özel maç yapmak için FIFA'dan izni bulunmuyor. FIFA bu izni bu yılın içinde Kosova'ya verdi. Bu izin aynı zamanda FIFA'ya üyeliğin ilk adımı olarak değerlendiriliyor. 1988 yılında üyeliğe kabul edilen Faroe Adaları da benzer süreçlerden geçmişti. Politik olarak Kosova ile benzer statüde sayılabilecek Abhazya'nın FIFA üyeleriyle özel maç yapmak için dahi izne sahip olmaması şu aşamada bir çifte standart örneği olarak gözüküyor. Kosova, Birleşmiş Mileltler'den 91 ülke tarafından tanınıyor. Abhazya'yı tanıyan ülke adedi ise 6. Devlet statüsü bağlamında aralarında herhangi bir fark bulunmayan bu iki ülkeyi birbirinden ayıran yegane unsur bu tanıyan ülke adedi olarak gözüküyor. Ancak uluslararası hukukta bu farklılığın anlam ve önemi geçerli olmasa gerek. Kosova'nın yaptığı başvurunun aynısını eski başkan Dzapshba geçtiğimiz yıl FIFA'ya yapmıştı. Ancak bu başvurudan henüz sonuç alınamadı. Açıkçası Abhazya bu konuda fazla ümitli olmasa yeridir. Çünkü Cebelitarık'ın yıllardan beri süregelen adaylık süreci, İngiltere'nin desteğine rağmen bir türlü nihayete etmiyor. Cebelitarık'ın durumunda İspanya'nın muhalefetinin ve lobi gücünün payı büyük. Her ne kadar İspanya kadar etkin bir konumda olmasa da Gürcistan'ın FIFA üyesi bir ülke olması, Abhazya için şu aşamada en büyük engel olarak gözüküyor. Kosova'nın Abhazya ile oynaması planlanan maç da gerçekleşmezse bunun en büyük sebebi FIFA'nın aba altından gösterdiği sopası olacaktır.
|Abhazya - Kuban Krasnodar maçı|
|Abhazya - Kuban Krasnodar maçı|
|Elvira Todua|
İlk milli maç, yazının başında da belirttiğim gibi 25 Eylül tarihinde Dağlık Karabağ'a karşı oynanacak. 22 Ekim'de de Dağlık Karabağ'ın Stepanakert şehrinde bir rövanş maçı oynanacak. Dağlık Karabağ takımı da henüz çok yeni bir oluşum. İlk milli maçları Abhazya'ya karşı oynanacak. Takımın bütçesi Ermenistan devleti tarafından sağlanıyor.Takım da Ermenistan'daki ikinci milli takım olarak değerlendiriliyor. Dağlık Karabağlılar bu maçı tek bir bayrak altında yer alıp, milli marşın söylenebileceği bir fırsat olarak görüyor. Uluslararası arenada tanınabilmenin ilk adımının futbol olduğu görüşündeler. Dağlık Karabağ'daki savaşın ardından UEFA'nın yaptırımları gerekçesiyle Ermenistan'daki müsabakalar dahil hiçbir maça çıkamamışlardı. Ancak şimdi Abhazya'nın ardından Güney Osetya, Transdinyester, Kosova ve Tibet milli takımlarıyla da maç yapma planları söz konusu.
Salı günü Sohum'da oynanacak maçın sonucu ne olur bilinmez. Ancak Avrupa ve dünyanın genelinde futbol topunun sahibi olup istediğini oynatan Platini ve Blatter'e karşı, salı günkü maçta taraflar sahaya şüphesiz kendi toplarıyla çıkacak.