Sovnarkom
Sovnarkom veya Halk Komiserleri Kurulu (Rusça: Совет народных коммиссаров), 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nden sonra Sovyetler Birliği'nde en yüksek hükümet organı. İlk Sovnarkom başkanı Lenin'dir. Lenin'in ölümünden sonra Stalin'in Komünist Parti Genel Sekreteri olarak iktidara gelmesiyle birlikte ülke yönetiminde en etkili makam genel sekreterlik olmuştur.
İçindekiler
Temeli[değiştir | kaynağı değiştir]
Eylül 1917'de İşçi, Köylü ve Asker Sovyetleri askeri ve politik güce ihtiyaç duyuyordu. Kızıl Muhafızların 7 Kasım 1917'de Kışlık Sarayı ele geçirmesiyle Petrograd Sovyet'i Rusya Geçici Hükümetini devirmiş bulunmaktaydı. Bir gün sonra II.Sovyetler Kongresi bu olayı başarılı kabul etti ve Bolşeviklerden oluşan yeni hükümet kuruldu.
Yeni hükümetin resmi adı Halk Komiserleri Kurulu idi. Bu ismin seçilme nedeni bakan ve kabine kelimelerinin daha çok "burjuvaziye" ait olduğunun düşünülmesidir.
Halk Komiseri (Rusça: Народный комиссар,Narodny komissar, veya Narkom) bakan görevi görüyor ve bir Halk Komiserliğinin(Rusça: Народный комиссариат, Narodny komissariat, veya narkomat) başı oluyordu.
Oluşumu[değiştir | kaynağı değiştir]
Geleneksel olarak hükümet, bakanlar kurulu ve buna başkanlık eden bir yöneticiden oluşur. Fakat Bolşevikler bunu burjuvazi kurumu olarak görüyor ve yeni bir işçi ve köylü hükümeti oluşturmak istiyorlardı.
Sovnarkom'un yetkileri ve yapısı RSFSC 1918 Anayasası ile belirlenmişti. RSFSC Sovnarkom'u "devletin genel yönetim işleri" ile ilgili olarak Sovyetler Kongresine sorumluydu. Anayasaya göre Sovnarkom, Sovyetler Kongresi toplantı halinde değil iken onun yerine kararname çıkarabilirdi. Bunlar bir sonraki toplantıda genellikle kongre tarafından onaylanırdı.
Her bir Halk Komiseri, bulunduğu Halk Komiserliği'nin başıydı ve birkaç tane yardımcısı vardı. Ayrıca kendisine tavsiye veren bir kurul vardı.
İlk Halk Komiserleri[değiştir | kaynağı değiştir]
2. Tüm Rus Kongresi tarafından seçilen ilk kurul aşağıdaki gibidir.
|Halk Komiserliği||Komiser||Ölümü|
|Başkan||Vladimir Lenin||1924 Doğal yollardan|
|Sekreter||Nikolai Gorbunov||1938 İdam edildi|
|Tarım Halk Komiserliği||Vladimir Milyutin||1937 Hapiste öldü.|
|Savaş İşleri Halk Komiserliği||Vladimir Antonov-Ovseyenko||1939 İdam edildi


1938 İdam edildi
|Deniz İşleri Halk Komiserliği||Pavel Dibenko||1938 İdam edildi|
|Ticaret ve Sanayi Halk Komiserliği||Viktor Nogin||1924|
|Eğitim Halk Komiserliği||Anatoli Lunaçarski||1933|
|Gıda Halk Komiserliği||Ivan Teodoroviç||1937 İdam edildi|
|Dışişleri Halk Komiserliği||Lev Troçki||1940 Suikast|
|İçişleri Halk Komiserliği||Aleksey İvanoviç Rikov||1938 İdam edildi|
|Adalet Halk Komiserliği||Georgy Oppokov||1937 İdam edildi|
|Çalışma Halk Komiserliği||Aleksandr Şlyapnikov||1937 İdam edildi|
|Milletler Halk Komiserliği||Josef Stalin||1953 Doğal yollardan|
|Telgraf ve Posta Halk Komiserliği||Nikolai Glebov-Avilov||1937 İdam edildi|
|Demiryolları Halk Komiserliği||(boş)|
|Maliye Halk Komiserliği||Ivan Skvortsov-Stepanov||1928|
Tüm Birlik Sovnarkom[değiştir | kaynağı değiştir]
Sovmin[değiştir | kaynağı değiştir]
1946'da Sovnarkom Bakanlar Kurulu ismini aldı.