PGT – Preimplantasyon Genetik Tanı
Preimplantasyon genetik tanı, kısaca PGT olarak adlandırılmaktadır. Başarılı bir hamilelik ve doğum potansiyelini arttırmak için, tüp bebek döngüsü ile kullanılan bir üreme teknolojisidir. Hamilelik için en iyi embriyo veya embriyoların seçilmesine yardımcı olmak veya genetik bir hastalıktan kurtulmak için, embriyolardan alınan hücreler üzerinde yapılan genetik bir testtir.
PGT niçin yapılmalıdır?
PGT, tüm tüp bebek döngülerinde yapılabilmektedir. Bununla birlikte bu testten en fazla yararlanabilecek olanlar, kromozom anormallikleri veya spesifik genetik hastalıklar için artmış risk taşıyan çiftlerdir. Daha önce birkaç kez düşük yaşamış kadınlar da, bu kategoriye dahildir.
38 yaşın üzerindeki kadınlar ve bazı sperm anomalileri olan erkekler de, daha yüksek oranlarda kromozom anormallikleri olan embriyolar üretebilirler. Ayrıca, bir kişi kromozomların yeniden düzenlenmesini taşırsa, PGT ile hangi embriyoların normal miktarda kromozomal materyale sahip olduğunu belirlenebilir. Genetik hastalıktan etkilenmiş bir bebeğe sahip olma şansı %25 veya %50 olduğunda, PGT hangi embriyoların etkileneceğini veya bu hastalık için bir taşıyıcı olup olmadığını gösterebilir.
PGT nasıl yapılır?
Embriyolar, laboratuvarda oluşturulduktan sonra, 5 veya 6 gün boyunca geliştirilmek üzere kültür aşamasında bekletilirler. Beşinci gün, uygun şekilde gelişen tüm embriyolar üzerinde biyopsi yapılır. Biyopsi, birkaç hücrenin, embriyonun hücre katmanının çıkarılmasını içerir. Çıkarılan hücrelerin içindeki genetik materyal, anormallikler için test edilirken embriyolar depolanır. Rahime transfer edilecek embriyo seçimine ilişkin kararlar, tıbbi ve genetik ekibinin tavsiyesiyle yapılır.
PGT güvenli midir?
PGT, uzun yıllar boyunca uygulanmaktadır ve binlerce canlı doğum elde edilmiştir. PGT’nin doğum kusurlarında genel popülasyondaki artışa neden olmadığını göstermektedir. Kromozomal mikrodizi testinin yapıldığı embriyolarda, embriyoların rahime transferinden önce çoğu kromozomal bozukluk tanımlandığı için, kromozomal bozukluklarla daha az hamilelik beklenebilir. Erken embriyonun hücrelerinin birkaçının çıkarılması, bu embriyonun tam ve normal bir gebeliğe dönüşme yeteneğini değiştirmemektedir.
Embriyolar hangi kriterlere göre seçilir?
Hem normal bir test sonucuna hem de uygun görünüşe sahip olan embriyolar, embriyo transferi döngüsünde transfer edilebilir. Embriyonun morfolojisi, transfer için en iyi embriyoların seçiminde yardımcı olsa da, önemli kromozom anormallikleri olan birçok embriyoların da normal morfolojiye sahip olduğu bilinmektedir. Bu nedenle PGT sonuçları, rahime transfer edilmesi için en iyi embriyoların tanımlanmasına yardımcı olur. Normal genetik testin normal fiziksel görünümle kombinasyonu, sağlıklı bir hamileliğin yüksek olma olasılığını gösterir. Embriyo transferinden on iki gün sonra kadına hamilelik testi yapılır. Pozitif gebelik testi, embriyonun başarılı bir şekilde implante edildiği anlamına gelir.
PGT yöntemi ile cinsiyet belirleme mümkün mü?
PGT, bir embriyonun kromozom özelliklerini ortaya koyabilme özelliğine sahiptir. Cinsiyet de, kromozomlardan tespit edilebilen bir etken olduğu için PGT’nin cinsiyeti belirleyebildiğini söylemek mümkündür. Fakat bu uygulama, zorunlu haller dışında uygulanamamaktadır.
PGT yöntemi ile hamile kalanlar düşük yapabilir mi?
PGT ile seçilen embriyolar, kromozomal olarak en kaliteli olanlardır. Bu embriyonun sağlıklı bir bebeğe dönüşme ihtimali oldukça yüksektir. PGT yöntemi ile oluşturulan hamileliklerde düşük yaşanma riski çok düşük olsa da, bu riskin tamamen ortadan kalktığını söylemek yanlış olacaktır.
PGT sonucu kaç günde çıkar?
PGT sonuçları yaklaşık olarak 1-2 gün içerisinde alınabilmektedir. Test sonucunun hızlı bir şekilde alınmasındaki temel etken, oluşturulan embriyoların belirli bir süre içerisinde rahime transfer edilmesinin gerekli olduğudur.
PGT fiyatları nasıl belirlenir?
PGT, hassas bir süreç içerisinde değerlendirilmesi gereken önemli bir tetkiktir. Embriyonun üzerinde yapılan kromozom incelemeleri maliyet gerektirmektedir. PGT, testin yapılacağı laboratuvara ve tüp bebek döngüsünün hangi işlemleri gerektirdiğine göre fiyatlandırılmaktadır.
En eski tarihlerden beri, insanların cinsiyet seçimi hakkında arayış içerisinde oldukları bilinen bir gerçektir. Özellikle Çin, Mısır ve Yunan kültürleri tarafından cinsiyet seçimine gösterilen ilginin yüzyıllar öncesine dayandığı görülmektedir. Cinsiyet belirleme ile ilgili tıbbi çalışmalar da 1600’lü tarihlerden itibaren başlamıştır. İnsanlık tarihi boyunca, bebeğin cinsiyeti üzerinde hakimiyet elde etme çabalarının ne kadar eskiye dayandığı görülebilir.
1990 yılından itibaren geliştirilen yöntem, cinsiyetin belirlenmesi hususunda günümüze kadar ulaşmıştır. Preimplantasyon genetik tanı (PGT) olarak bilinen prosedürün ana işlevi cinsiyetin belirlenmesi değildir. Ancak gebelikte cinsiyet sonucunu elde etme şansı da sunan işlevsel bir yöntemdir.
Cinsiyet belirleme nasıl yapılır?
Bir bebeğin cinsiyetinin sperm tarafından taşınan cinsiyet kromozomu ile belirlendiği bilinmektedir. Kadından daima X kromozomu, erkekten ise X veya Z kromozomu aktarılır. XX kromozomlarının birleşiminde bebeğin cinsiyeti kız, XY olduğunda ise erkek olacaktır. Embriyodaki kromozomların ayrıştırılmasıyla yalnızca X veya Y kromozomunu seçmek, PGT yöntemiyle mümkün hale gelmiştir.
Cinsiyet seçiminde uygulanan adımlar şöyle gerçekleştirilir:
- Kadından yumurta hücreleri, erkekten ise sperm örnekleri toplanır.
- Erkeğin spermi ile kadının yumurtaları laboratuvar koşullarında döllendirilir.
- Döllendirme işleminden 3 gün sonra, embriyolar gelişimini tamamlar.
- Hem genetik hastalıkları hem de istenen cinsiyetleri belirlemek için embriyoların genetik yapısını inceler.
- İstenilen cinsiyetteki sağlıklı embriyolar kadına transfer edilir.
- İstenildiği takdirde üretilmiş olan diğer sağlıklı embriyolar, gelecekte kullanılmak üzere dondurularak saklanabilir.
Bu tip bir işlem ile bayan istenilen cinsiyete hamile kalmaktadır.
Cinsiyet belirleme Neden Tercih Edilir?
Cinsiyet belirleme işlemleri 2 farklı amaç doğrultusunda yapılabilir:
- Tıbbi endikasyonlar: Cinsiyete bağlı bozukluklar veya bir cinsiyette meydana gelme ihtimali daha yüksek olan ciddi genetik bozukluklarla ilişkili vakalarda,
- Aile dengelemesi: Anne ve babanın, bir cinsiyete karşı olan yöneliminin daha fazla olduğu durumlarda yapılmaktadır.
Cinsiyet belirleme tekniği, geliştirildiği ilk günden beri hem bilimsel hem de etik olarak çok tartışılan bir konu haline gelmiştir. Bu nedenle yasalar gereği yalnızca tıbbi endikasyonlar ile ilgili vakalarda yapılabilmektedir. Ailenin istekleri doğrultusunda cinsiyet tayini yapılması mümkün değildir.
Cinsiyet belirleme yöntemleri güvenli midir?
PGT ile yapılan cinsiyet belirleme yöntemin başarı oranı %99’dur ve bu rakam tıbbi bir çalışma için mükemmeldir. Laboratuvar tetkiklerinde bir hata olmadığı sürece, PGT yöntemiyle cinsiyet seçim her zaman için doğru sonucu vermektedir. Fakat bu tanı, embriyoya biyopsi yapılarak yani bir parça alınarak gerçekleştiği için bazı durumlarda embriyonun hasar görme ihtimali bulunur. Bu oran çok düşük olsa da, her zaman için göz önünde bulundurulması gerekir.
Cinsiyet belirleme işlemi yalnızca tüp bebek ile mi yapılır?
Embriyologların, embriyolara erişim sağlayabilmesi için tüp bebek tedavisi gereklidir. PGT işlemi yalnızca yumurtaların üretildiği, yumurtalıklardan alındığı ve laboratuvardaki sperm ile döllendiği bir tüp bebek döngüsü sırasında gerçekleştirilir.
Peki neymiş bu tedavi yöntemi? Birlikte bakalım: Tüp bebek (IVF) Nedir, Nasıl Yapılır?
Cinsiyet belirleme yönteminin maliyeti nedir?
PGT, normal bir tüp bebek döngüsüne içerisinde de embriyonun kromozom sağlığını incelemek için kullanılabilir. Fakat bu işlem incelik ve hassasiyet gerektirdiği için maliyetli bir işlemdir. Eğer PGT yaptırmak isteniliyorsa, normal bir tüp bebek ücretlendirilmesi üzerine ek ücretlendirme yapılmaktadır.