İrlanda Denizi'nde, İrlanda ile İngiltere arasında bulunan Man Adası, küçük bir ada, tahmini nüfusu 81 bindir. İngiltere'ye bağlı olan krallık 1765 yılında kurulmuştur.
MAN ADASI DIŞ İŞLERİNDE BİRLEŞİK KRALLIK’A BAĞLI
Man Adası iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Birleşik Krallık'a bağlıdır. Birleşik Krallık Kraliçesi II. Elizabeth aynı zamanda Man Adası'nın devlet başkanıdır. Kraliçenin adada kullanılan unvanı “Man'ın Efendisi”dir. Bu unvan her iki cinsiyet için de kullanılabilir. Bununla birlikte BK ve Hindistan kraliçesi Victoria, “Man'ın Hanımefendisi” unvanını kullanmayı yeğlemiştir.
Adanın resmi olarak yönetimi devlet başkanı olan kraliçenin vekili konumundaki bir valiye ( Lieutenant Governor) bağlıdır; fakat son zamanlarda bu merci, adanın yürütme organı olmaktan çıkmış ve daha çok seremoniler ile ilişkili devlet başkanı rolünü almıştır.
ADA’DA BEŞ VAPUR İSKELESİ VAR
Ziyaretçilere hem ilham veren hem de onları büyüleyen çeşitli doğal güzelliklere ev sahipliği yapan Man Adası, gerçekten eşsiz bir destinasyondur.
53 km uzunluğunda ve 21 km genişliğindeki Man Adası’na deniz yolu ile ulaşmak çok daha kolaydır. Adada beş adet vapur iskelesi bulunmaktadır. Bu iskelelerden Douglas - Heysham, Belfast, Dublin ve Liverpool’a seferler düzenlenmektedir. Diğer yandan adanın kendi havayolu firması vardır. Bu firmayı kullanarak uçakla da gidilebilmektedir.
BAŞKENT DOUGLAS
Başkent Douglas Barbary Coast üzerine kurulu. Barbary Sahili 2.5 km uzunluğunda ve sahil boyunca tiyatro salonu, restoranlar ve parklar yer alıyor.
Bu sahil üzerinde göreceğiniz güzel oteller ve evler, İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman ve Italyan askerlerinin esir olarak tutulduğu hapishaneler olarak kullanılmış.
VİKİNGLER TARAFINDAN KURULAN ADA’DA DÜNYANIN EN ESKİ PARLAMENTOSU BULUNUYOR
Man Adası ilk kez yüzyılda Vikinglerin yerleşmesi ile bir bakıma keşfedilmiştir. Daha sonra 1079 yılında Godred Crovan tarafından Nors Krallığı kurulmuştur. 1266 senesine kadar devam eden bu krallık daha sonra Perth Antlaşması uyarınca Norveç Kralı IV. Magnus tarafından, İskoçya'nın egemenliğine bırakılmıştır. 1756 yılında ise Birleşik Krallığa bağlanarak günümüzde hala bağlılığını göstermektedir.
İrlanda Denizi üzerinde Britanya Krallığı’na bağlı özerk bir ada ülkesi olan Man Adası, yeşilin en güzel tonlarını saklayan doğası, berrak sulara sahip plajları, etkileyici manzaralara sahip köyleri ve tarihi yapılarıyla görülmeye değer bir coğrafya. Yaklaşık 164 bin kişinin yaşadığı bu Avrupa ülkesini cazip kılan bir diğer özelliği ise 8. yüzyılda Vikinglere yaşam alanı olması ve o dönemin kültürel ve mimari özelliklerini hala koruması.
İngiltere, İrlanda, İskoçya ve Galler arasındaki İrlanda Denizi'nin kalbinde yer alan Man Adası,1000 yıldan daha uzun bir süre önce Vikingler tarafından kurulan dünyanın en eski sürekli çalışan parlamentosuna ev sahipliği yapıyor.
MANX MÜZESİ
Çoğunlukla eski eşyalar, giyilmiş kıyafetler ve dondurulmuş hayvanların yer aldığı Douglas şehrindeki Manx Müzesi, ülkeye gelen turistlerin en sık ziyaret ettiği kültürel mekânlardan.
PEEL CASTLE KALESİ
Man Adasının sembol yapılarından biri olan Peel Kalesi (Peek Castle), tarihi kalıntılarıyla bölgeye gelenleri cezbediyor. 11. yüzyılda Vikingler tarafından inşa edildiği bilinen kale, tarihi dokusu ve mimarisini yanı sıra İrlanda Denizi’ni gören nefis manzarasıyla da büyülüyor.
Man Adası'nın en gözde turistik mekanı Peel ve Peel Kalesi'sidir. Burada dünyanın en eski parlamentosunu görebilirsiniz. Halk her yıl 5 Temmuz'da burada toplanarak ulusal bir bayram olan Tynwald Day kutlamaları yapmaktadır. Ardından Peel Kalesi'ne geçebilir ve 1000 yılı aşkın süredir ayakta duran bu kaleden kasabayı seyredebilirsiniz.
Douglas şehri ise pek çok farklı tarihi yapıyla bezenmiş bir yerdir. Barbary Sahili üzerine kurulu olan şehirde tarihi tiyatro salonlarını gezebilir, restoranlarda yemekler yiyebilir ya da parklarda eşsiz doğanın tadını çıkarabilirsiniz. Ayrıca buradaki evler ve oteller İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman ve İtalyan askerlerinin esir tutulduğu hapishanelerdir.
PORT ERİN LİMANI
Tatil yapmak için ülkeye gelen turistlerin gözde durakları arasında bulunan Port Erin, adanın güney bölümünde konumlanıyor. Kumla kaplı plajları, huzurlu atmosferi ve şirin kafeleriyle ruhunuzu dinlendiren bu sahil kasabası, enfes manzaralarıyla da ünlü. Port Erin Kasabası, oldukça sevimli bir görünüme sahip olan bu kasabada ufak bir plaj bulunmaktadır.
SU DEĞİRMENİ:Great Laxey Wheel
Laxey Su Degirmeni'de Man Adası'nın efsanelerinden biridir. Hayatınız boyunca belki de görebileceğiniz en büyük değirmendir.
Madenci hikâyeleri dinleyip, yerel halka sohbet edebileceğiniz küçük bir kasaba olan Laxey’de bulunan ve Lady Isabella adıyla da bilinen Great Laxey Wheel, dünyanın en büyük su çarkı unvanına sahip. Kasabadaki madenlerden su pompalamak için inşa edilen bu çark, 1854 yılından bu yana hala çalışmaya devam ediyor. Laxey Su Degirmeni’ne elektrikli trenlerle gidiliyor.
RUSHEN KALESİ VE CASTLE KADABASI
Günümüzde müze olarak kullanılan Castle Rushen (Rushen Kalesi), dünyanın en önemli Orta Çağ kalelerinden biri. Bir dönem hapishane olarak da kullanılan bu tarihi yapı, Castletown bölgesinde konumlanıyor. Kalenin inşası 1200’lü yıllara dek uzanıyor.Buharlı trenlere binerek Castle Kasabası’na gidebilirsiniz. Burası Man Adası'nın en eski kentidir.
VİKİNG KÖYÜ: CREGNEASH VİLLAGE
Vikingler tarafından kurulan tarihi bir köy olan Cregneash Village, günümüzde açık hava müzesini andıran bir görünüme sahip. Tek katlı taş binaları ve şirin görünümüyle öne çıkan köy, günübirlik geziler için güzel bir rota olabilir.
MAN ADASI(Isle of Man)’NIN ANIMSATTIKLARI
? Adanın özel parası vardır - İngiliz sterline eşit olan Manx poundu. Yerel mağazalarda, restoranlarda ve otellerde hem İngiliz hem de Manx poundunda ödeme yapabilirsiniz,
? Peel, Man Adası'ndaki bir sahil kasabası ve küçük bir balıkçı limanıdır, Almanların tarihi mahallesinde, ancak ayrı yönetilir.
?Man’ın çok ılıman bir iklimi vardır; En soğuk ay Şubat’dır, ancak bu sırada sıcaklık nadiren + 5 ° C’nin altına düşer. En sıcak hava, temmuz ve ağustos aylarında, günlük sıcaklığın + 18 ° C civarında olduğu zamandır.
? Man Adası, Viktorya döneminden kalma demiryolları,buharlı trenleri ve tramvaylar ile bugün hala faaliyette olan zengin bir ulaşım mirasına sahiptir.
? Britanya Adaları'ndaki en büyük Karanlık Gökyüzü Keşif Siteleri konsantrasyonuna sahip olan Man Adası'nı ziyaret ederken yıldızların altında geçirilen bir akşam bir zorunluluktur. Adanın etrafında 26 resmi Karanlık Gökyüzü Keşif Sitesi vardır ve çoğuna kolayca erişilebilir, bu da biraz farklı bir şey arayanlar için berrak bir gecede mükemmel bir akşam etkinliği sağlar.
? Otobüs, Raylı at arabası, elektirikli tren ve buharlı tren Man Adasının toplu taşımasını oluşturuyor.
? Man Adası, bol miktarda vahşi yaşama ev sahipliği yapar ve berrak suları ve doğal yaşam alanları için giderek daha fazla tanınmaktadır.
? Deniz seviyesinden 600 metre üzerindeki Snaefell Dağı’nın zirvesine çıkıldığında havanın açık olduğu bir günde İngiltere, İrlanda, İskoçya ve Galler’in silüetini görebilirsiniz.
? Man Adası Avrupa Birliği üyesi değildir ancak AB ile yapılan antlaşmalar uyarınca sınırlı şekilde mal dolaşımına izin verilmektedir.
?Efsanevi The Seven Kingdom (yedi krallık) Man Adası'ndadır. Aynı zamanda burası adanın en yüksek konumudur. Galler, İskoçya, İrlanda, İngiltere, Man Adası, Deniz ve Cennet diye nitelendirilen gökyüzü olmak üzere Yedi Krallığı oluşturmaktadır.
? Man Adası bayrağı ve devlet arması bir üçgen şekilini alan üç bacak göstermektedir.
? Manx Knobs adanın geleneksel şekeri. Akise sekerine benziyor
? İngiltere Kralicesi ” Lord of Mann – Man Lord’u” olarak anılıyor.
? Man Adası kuyruksuz kedisi ile meşhurdur. Kedilerin neden kuyruksuz olduğuna dair birçok yerel efsane vardır.
? Manx müzesi, Man Adası'nın Taş Devri'nden modern çağa kadar 10.000 yıllık tarihini kapsıyor.
? Curraghs Wildlife Park, Man Adası'nın kuzey batısında vahşi yaşam parkıdır.
? Ada, süt ürünleri ve el yapımı ekmeklerinden dondurma, bal ve reçel gibi tatlılara kadar çok sayıda yerel lezzete ev sahipliği yapmaktadır.
? Dünyanın en uzun yaşayan canlılarından biri olarak Guinness Rekorlar Kitabı’na geçmiş Kabuklu Deniz Tarağı (Manx Queenies )Man Adası'nın Ulusal Yemeğidir.
? Man Adası davası, CHP genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yakınlarının Man Adası’ndaki bir şirkete para aktararak vergi kaçırdığını iddia etmesi ve sonrasında her iki tarafın da konuyu yargıya taşıması olayıdır. İddiaya ilişkin birden fazla sayıda dava açılmasına karşın açılan davalar neticesinde iddiaları doğrulayan bir mahkeme kararı bulunmamaktadır. Ancak 2022 yılında mahkeme, Kılıçdaroğlu hakkındaki tazminat kararlarını bozdu.Bu durum Yargıtay’ın Man Adası iddiasını doğruladığı şeklinde yorumlandı.