Açık olmak gerekirse: Asteroit bize çarpmayacak.
Orada olabilecekmiş gibi göründüğü bir süre vardı. Bunların asteroit izleme topluluğunda zorlu günler olduğunu söylemek yeterli. Ancak Mart 2021 itibarıyla NASA, 99942 Apophis olarak bilinen uzay kayasının bu gezegene en az 100 yıl çarpma ihtimalinin kesinlikle sıfır olduğunu doğruladı. Yani, vay. Söz konusu kıyamet günü senaryosunu listeden çıkarın.
Bununla birlikte, doğru olan şu ki, 13 Nisan 2029 Cuma günü, üç futbol sahasından daha geniş bir asteroid, Dünya’nın kayıtlı tarihteki herhangi bir boyutundan daha yakın geçecek.
Bir asteroit çarpması bir felakettir; bir asteroit geçişi, bir fırsat. Ve Apophis, Dünya’nın nasıl oluştuğunu ve bir gün onun yok edilmesini nasıl önleyebileceğimizi öğrenmek için bilimin sahip olduğu en iyi şanslardan birini sunuyor.
Filmlerde, gelen asteroitler uzayın derinliklerinden uyarı vermeden belirir ve füzeler veya Bruce Willis onları kahramanca yok edene kadar doğrudan bize doğru hızlanır.
Gerçek hayatta, asteroitler güneşin yörüngesinde eliptik yollarda dönerler. Genellikle potansiyel bir çarpışmadan yıllar önce tespit edilirler – bu dramatik gerilim için harika değil, gezegenin hayatta kalması için daha iyidir.
Apophis 2004’te keşfedildi. Potansiyel yörüngelerini hesapladıktan sonra, astronomlar 2029’da Dünya’ya çarpma ihtimalinin %3 olduğunu fark edince şaşırdılar. Korkunç potansiyeline selam vererek ona Mısırlı bir kaos tanrısından esinlenerek Apophis adını verdiler.
NASA’nın La Cañada Flintridge’deki Jet Tahrik Laboratuvarı’ndaki Yakın Dünya Nesnesi Program Ofisi’ni yöneten Paul Chodas, “Şok olduk” dedi. “Bu çok ciddi ve aslında çok beklenmedik ve nadir bir olay.”
Gökbilimciler, bir asteroit veya kuyruklu yıldızın önümüzdeki 100 yıl içinde Dünya’ya getireceği tehlike derecesini ölçmek için Torino ölçeği adı verilen renk kodlu bir uyarı sistemi kullanıyor. Ölçeğin 1999’da kabul edilmesinden bu yana, güneş sisteminde var olduğu bilinen yaklaşık 30.000 Dünya’ya yakın nesnenin hiçbiri sıfırdan 10’a kadar olan ölçekte 1’den yüksek sırada yer almadı.
Apophis 4’tü.
Gökbilimciler bir asteroidi ne kadar uzun süre takip ederse, yörüngesi o kadar net bir şekilde tanımlanır. Bilim adamları birkaç ay içinde 2029’da bir grev olasılığını elemeyi başardılar. Birkaç yıl içinde, 2036’da daha da küçük bir isabet şansını göz ardı edebildiler.
Ve 2021’de radar gözlemleri, Apophis’in 2068’de bizi geçtiğinde saldırmayacağını ve Dünya’yı en az bir yüzyıl boyunca açıkta bırakacağını doğruladı.
İnsanlığın güvenliği güvence altına alındığında – en azından bu tehditten – kıyı, bazı asteroit bilimini araştıracak kadar açıktı.
JPL’de baş bilim adamı olan Lance Benner, “Bu kadar büyük bir şeyin bu kadar yaklaştığını hiç görmemiştik” dedi.
Uzay dünyasında “yakın” göreceli bir terimdir. En yakın noktasında Apophis, Dünya yüzeyinin yaklaşık 19.000 mil (31.000 kilometre) yukarısından geçecek. Bu, aya olan uzaklığın yaklaşık onda biri kadardır.
Yerdeki hiç kimse eğilmeye ayartılmayacak ve göklerde süzülen bir ateş topu gibi görünmeyecek.
Büyük gecede Apophis, Avrupa ve Afrika’nın bazı bölgelerinden çıplak gözle görülebilecek. (Los Angeles’ta deneyimli yıldız gözlemcileri, 13 Nisan sabahı saat 3:30 civarında onu dürbünle görebilirler.)
Benner, asteroidin yakın karşılaşmasının “onun fiziksel özelliklerini incelemek ve daha önce öğrenemediğimiz şeyleri öğrenmemize yardımcı olmak için benzeri görülmemiş bir fırsat” sunduğunu söyledi.
JPL’de navigasyon mühendisi olan Davide Farnocchia, bu kadar büyük bir asteroide bu kadar yakın bir yaklaşmanın en fazla birkaç bin yılda bir meydana geldiğini söyledi.
Farnocchia, “Bu neredeyse hiç olmayan bir şey ama yine de buna ömrümüz boyunca tanık oluyoruz,” dedi. “Asteroitleri ziyaret etmek ve onlar hakkında bilgi edinmek için genellikle oraya uzay aracı göndeririz. Bu durumda, uçuşu bizim yerimize yapan doğadır.”
Apophis yerden bakıldığında, Cassiopeia takımyıldızı kadar parlak ve bir uydudan daha yavaş olarak gece gökyüzünü kateden bir yıldıza benzeyecek. Buradaki bizler için çok uzak görünse de, aslında NASA’nın uzanıp ona dokunması için yeterince yakın olacak.
Şu anda Bennu adlı bir asteroitin yüzeyinden ev örnekleri taşıyan bir uzay aracı olan OSIRIS-REx, 2029’da Apophis ile buluşacak. asteroit yörüngesine çekilene ve sonunda yüzeyinden bir örnek alacak kadar yaklaşana kadar.
Apophis, gökbilimcilerin “temas ikilisi” olarak adlandırdığı bir form olan fıstık kabuğu şeklindedir. Nikel, demir ve silikat yığını, güneş sisteminin ilk günlerinden kalma bir kalıntı, 4,6 milyar yıl önce oluşan ve sonunda bize ulaşan devasa gaz ve toz bulutunun bir yan ürünü.
Chodas, “Bu asteroitler ilkel örneklerdir” dedi. “Bileşim hakkında bilgi edinmek, güneş sisteminin tarihini ve bu şeylerin nereden geldiğini anlamamıza yardımcı olacak.”
Yakınlık göz önüne alındığında, araştırmacılar Apophis’i bu boyuttaki bir nesne için daha önce hiç konuşlandırılmamış yer tabanlı araçlarla da inceleyebilecekler.
27 Aralık’ta Alaska, Gakona’daki Yüksek Frekanslı Aktif Auroral Araştırma Programındaki (HAARP) araştırmacılar, 2010 XC15 adlı bir asteroide düşük frekanslı bir radyo sinyali gönderdiler. Projeyi yöneten JPL radar sistemleri mühendisi Mark Haynes, radyo dalgalarının bir asteroitin içine girip iç yapısı hakkında veri gönderip gönderemeyeceğini görmek için yapılan bir testin parçasıydı.
Bir asteroitin iç kütle dağılımını bilmek, onu yolumuzdan çekmemiz gerekirse son derece yardımcı olacaktır.
Sütun Bir
Haberler’tan ilgi çekici hikaye anlatımı için bir vitrin.
Her yıl yüzlerce uzay taşı Dünya’ya çarpıyor ve çoğu zararsız. Yine de büyük bir tanesi, ilk etki alanının çok ötesinde hasara yol açabilir.
66 milyon yıl önce şu anda Meksika’daki Yucatán yarımadasına çarpan devasa Chicxulub asteroidi tahmini 420 zettajoule enerji saldı. (Bağlam açısından, 2021’de dünyanın toplu elektrik üretimi yaklaşık 0,5 zettajoule idi.)
Ortaya çıkan ısı darbesi kayaları buharlaştırdı ve gezegenin büyük bir bölümünde orman yangınlarına yol açtı, ardından boğucu bir partikül madde bulutu güneşi engellediği için yıllarca süren şiddetli bir kış geldi. Bittiğinde, kuş olmayan tüm dinozorlar da dahil olmak üzere türlerin %75’i temelli olarak yok olmuştu.
Chicxulub asteroidi, Paris şehri ile aynı olan 7 mil çapında ölçüldü. Apophis Eyfel Kulesi kadar uzun. Bu boyuttaki bir nesneyle çarpışma daha az yıkıcı olur ama yine de ciddi hasara neden olabilir.
NASA bununla başa çıkmak için bir plan üzerinde çalışıyor. Geçen yıl, Çift Asteroid Yeniden Yönlendirme Testi veya DART uzay aracı, insanların bir gök cismi yörüngesini değiştirip değiştiremeyeceğini görmek için kasıtlı olarak 7 milyon mil ötedeki bir kayaya çarptı. (İyi haber: Yapabiliriz.)
Eğer gelmekte olan bir asteroidi saptırmak zorunda kalsaydık, bunu böyle yapardık: büyük, Ölüm Yıldızı tarzı bir patlamayla değil, onu rotasından çok az saptıracak kadar güçlü bir mermiyle.
Benner, “Bu görev olağanüstü derecede başarılıydı ve tekniğin işe yaradığını gösterdi,” dedi. “Bruce Willis’i ve bir grup petrol sondajcısını onu paramparça etmeleri için oraya göndermeyin.”