Pomak adını yazılı tarihte ilk olarak kullananlar, Ami Boue (1838) ve Gersin K. Jiricek (1891), Paisy Hilendarsky 1700'lü yılların sonunda Müslüman Pomakların varlığına işaret etmiştir. Ayrıca 1871'de Pomaklara ait kütüphaneler yakılmış Pomak tarihi yok edilmiştir.[kaynak belirtilmeli]1877-1878 tarihlerindeki 93 Harbi'nin sonunda, Vacha Vadisi'nde 20 civarında köyde bulunan Pomakların başlattığı ayaklanma, Doğu Rumeli vilayetinden özerklik elde edilmesiyle sonuçlandı. Timraş köyünü merkez alarak kurulan özerk Pomak Timraş Cumhuriyeti 8 yıl kadar sürebilmiş, 1886'da Bulgaristan egemen olmuştur.
Pomak: İslam dinini seçen bulgara deniliyor. Pomaklar bulgardır, Türk değildir. Ama zamanla Türk isimleri almış ve artık onlarda kendini Türk hissetmektedir. Benim tanıdığım pomaklardan edindiğim izlenim bu.
Pomaklar, Balkanlar'da, Bulgaristan'ın güneyi, Batı Trakya, Doğu Makedonya ve Türkiye'nin Doğu Trakya ve batı bölgelerinde yaşayan Pomakça diye tabir edilen Slav dil grubuna ait farklı Slav şivelerini konuşan, çoğunlukla Müslüman bir Balkan toplumudur. Kökenleri konusunda çeşitli görüşler vardır.
Balkanlar’daki küçük Müslüman toplumlar (Goralılar, Torbeşler vb.) ile karıştırıldıkları, bazı yayınlarda benzer veya aynılaştırıldıkları görülür.