8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 44 Cevabı
ETKİNLİK
Etkinliğin Yapılışı
• Çekiç sapını önce uzun, sonra kısa tutarak çiviyi tahtaya çakmaya çalışınız.
• Çaktığınız çiviyi keserin sapını önce uzun, sonra kısa tutarak çıkarmaya çalışınız.
Araç ve gereçler: Çekiç, çivi, tahta parçası, keser
Etkinlik Soruları
1. Hangi durumda çivi daha kolay çakıldı?
2. Hangi durumda çivi daha kolay söküldü?
8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 46 Cevabı
ETKİNLİK
Etkinliğin Yapılışı
Araç ve gereçler: Dinamometre, oyuncak araba, eğik düzlem tahtası, naylon ip, 2 adet sürtünme takozu, cam levha, üçayak, bağlama parçası, bağlama çubuğu
• Sınıfa getirdiğiniz malzemelerle yandaki resimde görülen düzeneği kurunuz.
• Eğik düzlemdeki oyuncak arabanın ağırlığını dinamometre ile ölçüp not ediniz.
• Dinamometreyi eğik düzlemdeki oyuncak arabaya bağlayarak düzlem boyunca çekiniz.
• Dinamometrenin gösterdiği değer ile arabanın ağırlığını karşılaştırınız.
• Eğik düzlemin eğimini takozlarla değiştirerek deneyi tekrarlayınız.
• Aynı deneyi eğik düzlem tahtası yerine cam levha kullanarak tekrarlayınız. Her iki sonucu karşılaştırınız.
8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 47 Cevabı
Etkinlik Soruları
1. Eğik düzlemde arabayı hareket ettiren kuvvet ile arabanın ağırlığı arasında nasıl bir ilişki vardır?
Eğik düzlem üzerinde sürtünme kuvvetini önemsiz sayarsak, ağır araba eğik düzlemde daha hızlı hareket edecektir.
Daha ağır olan arabaya, x yönünde (yani mgsinα yönünde) daha fazla kuvvet uygulanacağı için, daha seri hareket eder.
Sürtünmeler önemli ise, sürtünme değeri, x yönündeki (mgcosα) kuvvetin k sürtünme katsayısı ile çarpılışına eşit olacaktır. (( k.m.g.cosα ))
Bu durumda ise, herhangi bir değer bilmeden, kesin bir şey söylememiz yanlış olacaktır.
Sürtünmeler önemsiz ise, ağır araba eğik düzlemde daha hızlı gidecektir.
Yani, eğik düzlemde arabayı hareket ettiren kuvvet ile araba ağırlığı doğru orantılıdır.
2. Eğik düzlemin eğimi değiştikçe arabayı hareket ettiren kuvvette bir değişiklik oldu mu?
Eğik düzlemin eğimi değiştikçe arabayı hareket ettiren kuvvette bir değişiklik olmuştur. Eğik düzlemin eğimi arttıkça arabayı çekmek için uygulanan kuvvet de artmıştır.
Eğik düzlemin yatık hale getirilmesi (yatayla yaptığı açının azaltılması) durumu kuvvet kazancını arttıracaktır (daha az kuvvet uygulanacaktır).
Eğik düzlem kullanıldığında yoldan kaybedilip, kuvvetten kazanç elde edilir.
8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 48 Cevabı
ETKİNLİK
Etkinliğin Yapılışı
Araç ve gereçler: Kademeli makara, ip, dinamometre, üçayak, cetvel, yarıklı kütle takımı, destek çubuğu, bağlama parçası
• Üçayak, destek çubuğu, kademeli makara ve bağlama parçası ile yandaki resimde görünen deney düzeneğini kurunuz.
• Makaralar üzerine ipleri farklı yönlerde ayrı ayrı sarınız.
• Yarıklı kütlelerin ağırlıklarını dinamometre ile ölçüp kaydediniz. Daha sonra yarıklı kütleleri küçük çaplı makaraya sarılı olan ipin ucuna bağlayınız. Büyük çaplı makaraya sarılı olan ipin ucuna da dinamometreyi bağlayınız.
• Dinamometreyi aşağıya doğru çekiniz. Yarıklı kütleleri kaldırırken dinamometreye bağlı ipi kaç cm çektiğinizi ve bu arada yarıklı kütlelerin ne kadar yükseldiğini cetvelle belirleyiniz.
• Dinamometrenin gösterdiği değeri kaydettiğiniz önceki değer ile karşılaştırınız.
Etkinlik Soruları
1. Yaptığınız etkinlikteki kuvvetten kayıp ya da kazanç hakkında neler söyleyebilirsiniz?
2. Yoldan kayıp ve kazanç hakkında neler söyleyebilirsiniz?
3. Yaptığınız etkinlikte çıkrık makaraları üzerindeki ipler, birbirine göre ters yönlerde sarılıdır. Büyük makaraya sarılı ipi çektiğinizde çıkrık dönmeye başlar ve yarıklı kütlelerin bağlı olduğu ip, küçük makaraya sarılır. Böylece yarıklı kütleler de yukarı yükselir.
4. Çıkrıklarda yol kaybının kuvvet kazancına oranı, çıkrığı oluşturan makaraların yarıçapları oranına eşittir. Bu nedenle çıkrıkla ilgili kuvvet kazancı ve yol kaybı hesaplamalarında çıkrığı
oluşturan makaraların yarıçapları oranı kullanılır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 50 Cevabı
ETKİNLİK
Etkinliğin Yapılışı
Araç ve gereçler: Bisiklet, kalem, tebeşir, cetvel
• Bisikletin pedal ve arka tekerlek dişlilerindeki diş sayılarını belirleyip bunların çaplarını ölçünüz.
• Arka tekerlekteki herhangi bir dişin yanına tebeşirle işaret koyunuz
• Pedalı yavaşça çevirerek bir tam tur (devir) yapınız. Siz pedalı çevirirken bir arkadaşınız da arka tekerleğin kaç kez döndüğünü saysın.
Etkinlik Soruları
1. Pedal dişlisinin sayısı ile arka tekerlek dişlilerinin sayıları arasında nasıl bir oran vardır?
Pedal dişlisinin sayısı / Arka tekerlek dişlilerinin sayısı = 1 / 4 ‘tür.
Bu oranla anlatılmak istenen, pedal çevrildiğinde, büyük çark bir kez dönerken küçük çark dört kez döner.
Arka tekerlek dişlisinin çapı daha büyük olduğu için diş sayısı, pedal dişlisine göre daha fazladır.
2. Pedal dişlisinin dönme sayısı ile arka tekerlek dişlisinin dönme sayısı arasında nasıl bir ilişki vardır?
Dişlilerin çapı büyük olursa diş sayısı da fazla olur. Bu nedenle arka tekerlek dişlisinin diş sayısı, pedal dişlisinden daha fazladır.
Dişlilerin dönme prensibi ise;
Arka tekerlek dişlisinin dönme sayısı 1 iken, pedal dişlisinin dönme sayısı 4’tür.
3. Pedal dişlisinin dönme hızı ile arka tekerlek dişlisinin dönme hızları aynı mıdır?
Yarıçapları farklı olan dişlilerin dönüş sayıları da farklı olur.
Pedal dişlisinin yarıçapı, arka tekerlek dişlisine göre daha az olduğu için tur sayısı daha fazla olacaktır. Bu nedenle pedal dişlisi arka tekerlek dişlisinin tur sayısına yetişebilmek için daha hızlı dönecektir.
Pedal dişlisinin dönme hızı, arka tekerlek dişlisinin dönme hızından daha fazladır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Öğün Yayınları Ders Kitabı Sayfa 52 Cevabı
ETKİNLİK
Etkinliğin Yapılışı
Araç ve gereçler: Ortasından delinmiş iki ahşap parçası (yaklaşık 1 m uzunluğunda), cıvata, somun, tornavida, pense
• Ağaçtaki elma, portakal vb. meyveleri toplamak için basit makine yapacaksınız.
• Bunun için önce cıvata ve somunu kullanarak iki tahta parçasını ortasındaki delikten birleştiriniz.
Cıvatayı pense ya da tornavidayla sıkıştırınız.
• Elde ettiğiniz basit makinenin saplarından tutarak makas gibi açınız.
• Makinenizin uç kısmı ile meyveyi tutarak ağaçtan kopartınız.
Etkinlik Soruları
1. Yaptığınız basit makineye nasıl bir isim bulabilirsiniz?
2. Bu makine hangi basit makineye örnektir?
3. Bu makinenin destek noktası neresidir?
4. Bu makineyi başka hangi alanlarda kullanabilirsiniz?
5. Bu makineyi örnek alarak sizler de başka makineler geliştirebilir misiniz?