Hemorajik Kist Nedir, Nedenleri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?
Hemorajik kist, folikül veya korpus luteumda kanama meydana geldiğinde kadın vücudunun yumurtalıklarında oluşan doku benzeri yapılardır. Korpus luteum, gebeliğin oluşmasında ve progesteron hormonu üretilmesinde önemli bir görevi bulunan hücre kümeleridir. Bu tür kistlerin gelişimi yaygın olarak görülmektedir ve normal vakalarda zararlı belirtilerle karşılaşılmamaktadır. Ancak, ağır belirtiler görülüyorsa ve kanserli hücrelerin olası varlığı nedeniyle tıbbi yardım almak gereklidir.
Hemorajik kistin nedenleri nedir?
Hemorajik kistlere neden olan etkenlerin bazıları doğuştan itibaren var olsa da, birçoğu sonradan ortaya çıkmaktadır.
- Daha önceki dönemlerde hemorajik kist oluşumu görülen kadınlarda, kistlerin yeniden ortaya çıkması daha muhtemeldir. Bu nedenle, kist öyküsü olan kişilerin düzenli olarak kontrolden geçmesi gerekir.
- Hemorajik kistler, düzensiz adet kanaması olan kişileri sıklıkla etkiler. Böylece adet döngüsü normalden daha uzun veya daha kısa bir süre olabilir, hatta bazen kayıp dönemler yaşanabilir. Her durumda adet akışı yoğun, pıhtılı ve ağrılıdır.
- Hemorajik kistler, kısırlık sorunları olan kadınlarda daha sık görülür ve yeterince erken saptanmadığı takdirde kanser hücrelerinin gelişmesine yol açabilir.
- Aşırı kilolu olmak da hemorajik kistlerin oluşumu için risk faktörüdür. Ekstra doku ve yağlar nedeniyle yumurtalıklarda kistlerin saptanması olağandır.
- İlk adet döngüsünün başlama zamanı, her kadın için farklı olabilir. İlk adet kanamasını çok küçük yaşlarda yaşayan kadınların yumurtalık kisti geliştirme potansiyeli yüksektir.
- Meme kanseri tedavileri, kadınlarda kist oluşumunu tetikleyebilir. Bu tür kistlerin büyümesine katkıda bulunan etkenler arasında kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar da vardır.
- Hipertiroiizm rahatsızlığı olan kadınların hemorajik kiste yakalanma oranı fazladır.
- Rahim ve yumurtalıklarda doku oluşumu olan endometriozis, hemorajik kistlerinin başlıca nedenidir.
Hemorajik kist belirtileri nelerdir?
Hemorajik kistler bazı durumlarda aşağıdaki belirtileri yol açabilir:
- Alt mide bölgesinde şişlik,
- Karın ağrıları,
- Ara kanamalar,
- Düzensiz adet döngüleri,
- Alt sırt ve iç uyluk ağrıları,
- Göğüslerde hassasiyet,
- Mide bulantısı ve kusma,
- Cinsel ilişkide ağrı,
- Bağırsak hareketlerinde zorlanmalar,
- Adet kanaması esnasında şiddetli pelvik ağrı.
Daha ciddi bir riskin oluşmaması için her türlü belirti dikkate alınmalı ve erken teşhis yapılmalıdır. Solunum güçlüğü, keskin ve ani pelvik ağrı, baş dönmesi, bayılma durumunda kistin patlaması söz konusu olabileceğinden acil müdahale edilmelidir.
Hemorajik kist tehlikeli midir?
Hemorajik kistler, genellikle tedavi dahi gerektirmeden kendi kendine yok olabilen oluşumlardır. Çoğu durumda belirtilere de neden olmadığı için tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesine gerek kalmayabilir. Ancak her hemorajik kist tamamen zararsız değillerdir. Bazı türleri yırtılma, patlama, burkulma gibi sonuçlara yol açabilir. Aynı zamanda kanama ve ağrı gibi şiddetli semptomlara da neden olabilmektedir. Oluşum yeri ve büyüklüğü, kistin tehlikeli olup olmadığı hakkında fikir verebilir.
Hemorajik kist ameliyatı nasıl yapılır?
Hemorajik kist vakalarının çoğu farklı yöntemlerde tedavi gerektirir. Hangi tedavinin uygun olup olmadığını öğrenmek için donanımlı bir teşhis yapılmalıdır. Kistin boyutu küçükse, şiddetli belirtilere neden olmuyorsa ilk tedavi seçeneği ilaçtır. Ovulasyonu düzenlemek ve yeni kist oluşumunu önlemek için en sık kullanılan ilaç türü doğum kontrol hapları olacaktır.
Kistin boyutu devamlı olarak büyüyorsa, kötü huylu hücrelerin varlığından şüpheleniliyorsa, çok fazla ağır belirti yaşanıyorsa ve adet döngüsünü etkiliyorsa cerrahi yöntemler denenebilir.
Hemorajik kist ameliyatı genellikle laparoskopik tekniklerle yapılmaktadır. İyileşme süresinin kısa olması ve daha risksiz olması nedeniyle en sık tercih edilen yöntem budur. Ancak kistin patlaması gibi acil müdahale gerektiren durumlarda kanamayı durdurabilmek için açık ameliyat yapılabilir. Kistin yumurtalıklara zarar vermesi durumunda diğer bir alternatif yumurtalığın tamamen alınmasıdır. Doğurganlığı direkt olarak etkileyen bu işlem, hiçbir olumlu seçenek kalmadığında uygulanmaktadır.