İçindekiler Tablosu
Boyun Fıtığı Nedir? Tedavisi Nasıl Olur?
Omurga, omurlar denilen bir kemik yığınından oluşur. Bu kemiklerin her biri arasında disk denen yumuşak kıkırdak tabakası bulunur. Bu 23 disk, hareket sırasında omurgaya uygulanan kuvveti emerek ve omurganın esnek hareket etmesine izin vererek, minder görevi görür. Diskin dış duvarı bozulursa, yumuşak iç çekirdek omuriliği ve sinirleri koruyan kemik boşluğu olan spinal kanala doğru hareket edebilir. Bir disk parçası spinal kanala girerse, sinirlere veya omuriliğe karşı itilebilir. Bu yer değiştirmeye fıtık veya “kaymış” disk denir. Fıtık bir disk, yaştan veya cinsiyetten bağımsız olarak herhangi bir kimsede ortaya çıkabilir. Çoğu kişi semptom hissetmese de, en sık görülen semptom sırt ve boyundaki keskin ağrıdır.
Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Tipik olarak, bir herniasyonlu servikal diskin ilk semptomu, boynun bir tarafında ağrıdır. Çoğunlukla, kişi ilk olarak, sabah uyandıktan sonra, bir yaralanma hikâyesi olmaksızın acıyı fark eder. Kişinin, aynı zamanda, omuz tarafında, yanı sıra kol, el ve parmaklarda da ağrı olabilir. Bazı insanlar acıyı keskin, ateş ya da yanma olarak tanımlarken, diğerleri bunu farklı algılayabilir.
Ağrı genellikle kişinin boynu serbestçe hareket ettirmesini zorlaştırır ve boynu geriye doğru büktükten sonra daha kötü hissedebilir. Ayakta durmak, oturmak, hapşırmak ve öksürmek de acıyı daha da kötüleştirebilir.
Boyun Fıtığı Tanısı
Boyun fıtığı teşhisi, boyun ve kol muayenesi ile başlar. Doktorunuz boynunuzu esneklik, hareket aralığı ve sinir köklerinin veya omuriliğin fıtıklaşmış bir diskten etkilendiğini gösteren işaretler için inceleyecektir. Fıtık bir diskiniz olup olmadığını belirlemek için uzman doktor omurganızı inceler ve belirtilerinizi ayrıntılı olarak anlatmanızı ister. Doktorunuz sinirlerin, omurların ve disklerin durumu hakkında daha fazla bilgi almak için teşhis testleri önerebilir.
Röntgen; Doktorunuz fıtıklaşmış bir diski çevreleyen omurgaya bakmak için bir X-ışını önerebilir. X-ışınları, omurganın ayrıntılı görüntülerini oluşturmak için yüksek enerjili ışık ışınları kullanır. X-ışınları disk alanının yüksekliğinde bir değişiklik veya omurga da bir değişim gösterebilir, ancak bir fıtık kendisini gösteremez.
Mrı taraması; Omurilik ve etkilenen sinirler de dahil olmak üzere omurlar, diskler ve etraftaki yumuşak dokuların daha yakından görülebilmesi için MRI taraması kullanılabilir. Bir MRI makinesi, vücudunuzun iki ve üç boyutlu görüntülerini oluşturmak için manyetik alan ve radyo dalgaları kullanır.
Elektromiyogram; Kollarınız veya bacaklarınızda, zayıflık, karıncalanma ya da uyuşuklukta yayılan bir ağrı hissederseniz, bir elektromiyogram (EMG), fıtıklı disk sonucu sinirlerin sıkışıp sıkışmadığını ortaya çıkarabilir. Bir EMG sinirler, sinir kökleri ve kas dokusu boyunca iletilen elektriksel impulsları ölçer. Bu test, doktorların, ağrı veya güçsüzlüğün kas veya sinirlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemesine yardımcı olur. Ağrı sinirlerden kaynaklanıyorsa, herniye olmuş bir diskin bir sinir veya omuriliğin bir kısmını sıkıştırdığını gösterebilir. EMG sırasında doktor, elektrot adı verilen küçük iğneler, deriden ve belirli sinirlere karşılık gelen kaslara sokar. Doktorlar daha sonra bu kasları tek tek hareket ettirmenizi ister. Her kas hareketi sırasında kaydedilen sinyaller, hangi sinir köklerinin etkilendiğini ve sinir hasarının kas hasarına neden olup olmadığını gösterebilir. Bazı insanlar iğnelerden rahatsızlık duysa da, bir EMG nispeten ağrısızdır. Genellikle, bu testin tamamlanması yaklaşık 15 ila 30 dakika sürer.
Bilgisayarlı tomografi (CT taraması); Bir CT tarayıcısı bir dizi X-ışınını birçok farklı yönden alır ve ardından omurganızın ve çevresindeki yapıların kesit görüntülerini oluşturmak için bunları birleştirir.
Boyun Fıtığı Tedavi Yöntemleri
Ameliyatsız Tedavi
Doktorunuzun önerebileceği ilk tedavi şekli, soğuk veya ısı tedavisi gibi konservatif yöntemlerdir. İlk 2-3 gün boyunca, buzun (bir havluya sarılmış) uygulanması, kan akışını sınırlayarak şişlik ve ağrıyı azaltabilir. Isı terapisi 3 gün sonra kan dolaşımını arttırmak ve yumuşak dokuları rahatlatmak için başlatılabilir. Soğuk / ısı tedavisi her seferinde 20 dakikadan fazla devam edilmemelidir.
Çoğu durumda, boyun fıtığı için ilk olarak, dinlenme, fizik tedavi, ağrıyı hafifletmek için kas gevşetici ağrı kesici ilaçlar ve doktorunuzun önerdiği şekilde egzersizler, ağrıyı hafifletmek için boyunluk kullanımı da dahil olmak üzere cerrahi olmayan tedavi ile tedavi edilir.
Doktorunuz boynunuzu nasıl koruyacağınızı ve Masaj, germe egzersizleri ve boyun çekmeyi içeren fizik tedavi tedavileri önerilebilir nasıl yapacağınızı öğrenmek için bir fizyoterapist görmenizi tavsiye edebilir. Çekiş, boynu germek ve boyun kemikleri arasındaki küçük eklemlerin biraz yayılmasına izin vermek için hafifçe sabit olarak çekilerek çekilir. Çoğu zaman, bu kendi kendine bakım önlemleri yaklaşık 4-6 haftada ağrınızı hafifletir. Eğer durum, konservatif yaklaşımlarla tedavi edilemeyecek kadar şiddetli ise veya omurilik sıkışması durumunda doktorunuz ameliyatı önerebilir.
Egzersiz:
Egzersiz, kasların güçlendirilmesine, hareketliliğin geliştirilmesine ve servikal boyun ağrısına katkıda bulunan kötü alışkanlıkların düzeltilmesine yardımcı olabilir
Esneme egzersizleri; Gerdirme, hareket aralığını korumak veya arttırmak ve servikal eklemlerin esnekliğini arttırmak için önemlidir. Günlük gerginlik, kas ağrısını azaltırken sertliği de hafifletir.
Aşağıdaki videoyu izleyerek sizde evde boyun fıtığı için boyun egzersizleri yaparak rahatlayabilirsiniz.
Kuvvet Antrenmanı; Kuvvet antremanı, baş ve omuzların düzgün hizalanmasını sağlamayı kolaylaştıran, başını destekleyen boyun kaslarını oluşturarak postürü iyileştirebilir.
Aerobik Eğitimi; daha iyi dolaşım yoluyla boyun kaslarındaki esnekliği ve hareket aralığını geliştirebilir. Aerobik aktiviteler durumunuz, yaşınız ve yeteneğiniz için uygun olmalıdır. Spor salonunda yürüyüş yapmak, bisiklet sürmek veya kardiyo makineleri kullanmak sadece kan akışını hızlandırmakla kalmayacak, aynı zamanda beyinden gelen endorfin salınımı yoluyla doğal bir yüksekliğe sahipken kilo vermenize yardımcı olabilir. Aşırı etki aktivitelerini sınırlamak, disklerdeki tekrarlanan stresi azaltır ve daha az ağrıyla egzersiz yapmanıza izin verir.
Postürün Önemi; boyun ağrısıyla mücadele etmenin en basit yollarından biri, postürünüzü iyileştirmektir. Düz bir şekilde oturarak, başınızı dik tutarak, omuzlarınızı geriye ve çenenizi (“askeri pozisyon”) sabit tutarak ve vücut pozisyonuna dikkat ederek kas gerginliğini ve yorgunluğunu önleyerek harikalar yaratabilirsiniz. Evde televizyon seyrederken, iş yerinizde veya arabanızda otururken, uygun duruş sergileyin. Duruşunuz zamanla gelişecektir, herhangi bir alıştırmada olduğu gibi daha pratik hale gelecektir.
Cerrahi tedaviler
Dinlenme, ilaç tedavisi ve fizik tedavi işe yaramıyorsa veya testler omurilik veya sinir kökü sıkışması gösteriyorsa, doktorunuz ağrıyı, güçsüzlüğü ve karıncalanmayı azaltmak için ameliyat önerebilir:
Servikal füzyon:
Cerrah servikal herniasyonlu diski çıkarır ve bir spacer ile değiştirir, daha sonra ara parçanın her iki yanındaki omurları birleştirir.
Servikal disk değişimi :
Cerrah herniye olmuş diski çıkarır ve hareketi koruyan veya geliştiren yapay bir servikal disk ile değiştirir.
İyileşme
Çoğu hasta aynı gün yataktan çıkmaya başlayabilir. Aktivite kademeli olarak artar ve hastalar, ameliyatın süresine bağlı olarak, 1-2 gün sonra evlerine gidebilirler. Çoğu ameliyatta olduğu gibi, işlemden sonra bir miktar ağrı olacaktır. Ancak, bu günlerde doktorlar, ağrı ve rahatsızlığı en aza indirmede önemli ölçüde uzmanlığa sahiptir. Rahatlatmak için ağrı kesici ilaçlar mevcut olacaktır. Evde, dinlenmeye devam etmeniz gerekecek.
Aktivitenizi yavaş yavaş nasıl artıracağınız konusunda bilgilendirileceksiniz. Ağrı kesici ilaçları bir süreliğine almanız gerekebilir. Ancak, ağrı ve rahatsızlık ameliyattan bir veya iki hafta sonra azalmaya başlamalıdır. Ağrıyı azaltmak ve esnekliği arttırmak için diğer teknikler, hastaneden çıkmadan önce sizinle konuşulacaktır. İşe döndüğünüzde, spor ve sürüş gibi diğer aktiviteler de yine hastaneden ayrılmadan önce sizinle görüşülecektir.
Bir önceki yazımız olan Ödem Nedir? Sebepleri ve Önleme Yolları başlıklı makalemizde ödem nedir ve ödem oluşmasını önleme yolları hakkında bilgiler verilmektedir.