Çin’in Tibet topraklarını ilhak etmesinin üzerinden tam 53 yıl geçti. 1950’de “İdari reform” adıyla bölgeyi kontrolü altına alan Pekin yönetimi, oldu bittiye karşı çıkan ruhani lider Dalay Lama’yı ise sürgüne gönderdi.
83 yaşındaki ruhani lider Dalay Lama, “anlamlı özerk yönetim” Tibet için “orta yol” olarak niteliyor. Ancak Pekin yönetimi bu çağrıyı bağımsızlığa giden yol olarak görüyor.
Tartışmalı bölgenin orta ve batısı Tibet Özerk Bölgesi’ni oluşturuyor. Özerk alanın doğusu ise 1 Eylül 1965’te komünist Çin yönetimi tarafından tamamen ilhak edildi.
Pekin’in 1950 yılından itibaren ülke toprağı olarak gördüğü Himalayalarda, 9 yıl sonra bağımsızlık hayaliyle ayaklanma başladı. Başkent Lhasa’ya kadar uzanan ayaklanma Çin ordusu tarafından kanlı şekilde bastırılırken, Dalay Lama ülkeden kaçtı.
Ayaklanma sırasında on binlerce Tibetli can verdi, birçoğu da topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Tibetliler, Hindistan’a sığınan 14’üncü Dalai Lama ve sürgündeki hükümetin ayak izlerini takip ederek bu ülkeye sığındı.
Ayaklanmanın ardından Tibet Çin’in zayıf karnına dönüşürken, bağımsızlık isteği aralıklarla ülke ve uluslararası gündemi işgal etti. 1959’daki ilk ayaklanmanın yıl dönümünde budist rahiplerin başlattığı barışçıl protesto, 10 Mart 2008’de özerk bölgenin başkenti Lhasa ve Gansu’ya da sıçrayarak şiddet olaylarına dönüştü.
Pekin yönetimi ise Dalay Lama’nın ülkede düzenlenen 2008 olimpiyatlarından yararlanarak sorunu tekrar gündeme taşımak için bu olayları kışkırttığını öne sürdü. Tibet’in ruhani lideri ise daha fazla özerklik isteğini tekrarladı.
Tibet halkının, Çin yönetiminden duyduğu rahatsızlığının en büyük işareti ise kendini yakma eylemleri oldu. Tibet İçin Uluslararası Kampanya’ya göre 2011 yılından beri yüzden fazla erkek ve 24 kadın kendini ateşe verdi.