Başkan Obama konuşmasında ülkedeki ateşli silahlı ölümlerin diğer ülkelere göre çok yüksek olduğunu, bu ölüm nedenleri arasında toplum katliamlar kadar intiharların da yer aldığını belirtti.
Obama’nın silah kontrolu ile ilgili açıklaması, San Bernardino’da bir Noel partisine yapılan ve 14 kişinin ölümüne neden olan saldırıdan 1 ay, Paris’te 130 kişinin ölümüyle sonuçlanan terör saldırısından ise 2 ay sonra geldi.
Pew Araştırma Merkezi’nin geçen Ağustos’ta yaptığı ankete göre Amerikalılar’ın yüzde 85’i, silah almadan önce özgeçmiş araştırmalarının genişletilmesine destek veriyor. Demokratlar’ın yüzde 88’i, Cumhuriyetçiler’in yüzde 79’u bu politikayı destekliyor. Halkın yüzde 80’i akıl sağlığı yerinde olmayan kişilerin silah almasının engellenmesi gerektiğini düşünürken, yüzde 70'i de silah satışlarının bir federal veri tabanında toplanması gerektiği görüşünde. Halkın yüzde 57’si de taarruz tipi silahların yasaklanması gerektiğine inanıyor.
Aralık ortasında yapılan CNN/ORC anketine göre halkın yüzde 48’i daha sıkı silah kontrolu yasalarına destek verirken, yüzde 51 buna karşı çıkıyor.
Obama’nın sunduğu planın kilit noktalarından biri silah satıcıları ile ilgili. Silah fuarları da dahil olmak üzere tüm silah satıcılarının ruhsat alması ve müşterilerin özgeçmişini taraması zorunlu hale getiriliyor.
Quinnipiac’ın yaptığı ankete göre halkın yüzde 89’u bunu destekliyor.
Özgeçmiş Taraması ve Veri Tabanı
Gallup’un Ekim ayında yaptığı bir anket, halkın yüzde 86’sının ülke çapında satılan tüm silahlar için özgeçmiş taraması yapılmasına ve bunun 50 eyaleti kapsayan bir veri tabanında toplanmasına destek verdiğini ortaya koydu.
Ancak Gallup’un sonraki bir anketi, Amerika’nın yalnızca yüzde 7’sinin silah ve silah kontrolu konusunu ülkenin en önemli sorunu olarak gördüğüne işaret ediyor. Gallup’un raporuna göre silah konusu, ekonomi ve federal hükümetle ilgili meselelerin gerisinde kalıyor.
CBS News/New York Times’ın Aralık başında yaptığı bir ankete göre Cumhuriyetçiler’in yüzde 23’ü, Demokratlar’ın yüzde 76’sı, bağımsızların ise yüzde 51’i silah satış yasalarının sertleşmesi gerektiğini düşünüyor. Toplamda bu oran yüzde 51.
Cumhuriyetçiler’in yüzde 59’u, Demokratlar’ın yüzde 19’u ve bağımsızların yüzde 34’ü, yasaların olduğu gibi kalmasını savunuyor.
Yakın geçmişte yapılan Quinnipiac anketi de halkın yüzde 58’inin taarruz tipi silahların satışına yasak getirilmesini desteklediğini ortaya koydu. Yüzde 83 ise hükümetin terör izleme listesindeki kişilere silah satışına yasak getirilmesi gerektiği görüşünde.
Gallup Ekim’de yaptığı ankette silah konusunun seçmen tercihlerine yansıyıp yansımayacağını araştırdı.
Ankete katılan 855 kayıtlı seçmenin yüzde 26’sı, bir adaya ancak silah konusunda aynı yönde düşünmeleri durumunda oy vereceğini söylerken, yüzde 54 bunun birçok etmenden biri olacağını, yüzde 17 ise bu konunun bir etmen olmayacağını belirtti.
Aralık başında yapılan CNN/ORC anketine katılanların yüzde 39’u Obama’nın, ülkedeki silah yasalarını değiştirme konusunda çok ileriye gittiğini söylerken, yüzde 38 yeterince yol kat etmediğini belirtti. Yüzde 20 ise Obama’nın bu konuda doğru oranda hareket ettiğini söyledi.
Obama geçen hafta yaptığı açıklamada Adalet Bakanı Loretta Lynch’le görüşerek, silah kontrolunu güçlendirmek için neler yapılabileceğini inceleyeceğini açıklamıştı.
Başkan Aday Adaylarından Tepki Geldi
2016 başkanlık seçimlerinin aday adayları da konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınmadı. Cumhuriyetçiler başkanın kararlarını eleştirirken, Demokratlar destek çıktı.
Cumhuriyetçiler’in yarışı önde götüren aday adayı işadamı Donald Trump, Senatör Ted Cruz ve New Jersey Valisi Chris Christie, Obama’nın imzalayacağı başkanlık kararlarını iptal etme sözü verdi.
CBS kanalına konuşan Trump, “Anayasanın ikinci maddesiyle ilgili herhangi bir değişikliği sevmiyorum. Yeterince kural ve denetim var” diye konuştu.
Anayasanın ikinci maddesi, ülkede iyi denetimli bir milis kuvvetinin olmasının özgür bir ülkenin garantisi olduğunu bildiriyor. Maddede halkın silahlanma hakkının kısıtlanmayacağı ifade ediliyor.
Ted Cruz, Obama’nın bir kez daha görevini kötüye kullanarak silahlara el koymaya çalışacağını söyledi ve bunun yasadışı ve anayasaya aykırı olduğunu ifade etti.
Fox kanalına konuşan Christie de Obama’yı, Kongre’den beklediği desteği bulamadığı için kendi başına hareket eden huysuz bir çocuğa benzetti.
Fox’a konuşan bir diğer aday Jeb Bush ise Obama’nın başkanlık kararını “Tamamıyla uygunsuz” olarak nitelendirdi ve siyasi dürtülerinin, yasalara uyan vatandaşların haklarını ellerinden almaya yönelik olduğunu söyledi.
Bir diğer aday Marco Rubio da Obama’nın ülkeyi fermanla yönetmeye çalıştığını iddia etti. Başkanlık kararlarının, geçirilen yasaların uygulanmasını desteklemek amacıyla kullanılması gerektiğini söyleyen Rubio, bu kararların amacının mevcut yasaların ihlali olmadığını ifade etti.
Ancak Demokratlar’ın önde giden adayı Hillary Clinton, Obama’yı kendisi başkan olursa atacağı adımları, Kongre’nin eylemsizliğine rağmen attığı için tebrik etti.
Pazar günü konuyla ilgili bir açıklama yayınlayan Clinton, kendisinin daha önce, Kongre’nin eyleme geçmemesi durumunda yasanın olanak sağladığı sınırlar içerisinde başkanlık gücünü kullanacağını açıkladığını hatırlattı.
Senatör Bernie Sanders da Obama’nın eylemlerine destek çıktı. İki siyaset programına katılan Sanders, başkanın, halkın kendisinden beklediği yönde hareket ettiğini belirtti.
Son 4 başkandan George H.W Bush 155, Bill Clinton 364, George W. Bush 291 başkanlık kararına imza atmıştı. Obama şimdilik 227 başkanlık kararını yürürlüğe koydu.