AVRUPA BÖLGESİ’NDE KIZAMIK
2019 yılının ilk 2 ayında, kızamığa bağlı 13 ölümün görüldüğü 3 ülkeyi de( Arnavutluk, Romanya, Ukrayna) kapsayan DSÖ Avrupa Bölgesi'nin 42 ülkesinden 34.300 kızamık vakası bildirilmiştir. Vakaların çoğu, 25.000'den (>% 70) 1 daha fazlası Ukrayna'da rapor edilmiştir.
Hastalık salgını haberi - Güncelleme
6 Mayıs 2019
2019 yılının ilk 2 ayında, kızamığa bağlı 13 ölümün görüldüğü 3 ülkeyi de( Arnavutluk, Romanya, Ukrayna) kapsayan DSÖ Avrupa Bölgesi'nin 42 ülkesinden 34.300 kızamık vakası bildirilmiştir. Vakaların çoğu, 25.000'den (>% 70) 1 daha fazlası Ukrayna'da rapor edilmiştir.
28 Mart 2019 itibariyle, DSÖ Avrupa Bölgesi toplam 83.540 kızamık vakasını ve 74 kızamığa bağlı ölümü bildirmiştir. Bu, 2017 yılındaki 25.863 vaka, 42 ölüm ve 2016'daki 5.273 vaka, 13 ölümle karşılaştırılmıştır. 2018'de, Ukrayna (n = 53.218), Sırbistan (n = 5.076), Fransa (n = 2.913), İsrail (3. 140), İtalya, (n = 2.686), Rusya Federasyonu (n = 2.256), Gürcistan (n = 2.203) ve Yunanistan (n = 2. 193) dahil 8 ülkenin her birinden 2.000'den fazla olmak üzere vakalar bildirilmiştir.
Avrupa Bölgesi, 2017'de ikinci doz kızamık aşısı için tahmin edilen en yüksek kapsama alanını elde etmesine rağmen (% 90), kızamık salgını görülen ülkelerde, son yıllarda bazı durumlarda genel rutin aşılama kapsamındaki düşüş veya durgunluk, ulusal düzeyde veya bazı marjinal gruplar arasında düşük kapsama ve yaşlı popülasyonlarda bağışıklık boşlukları dahil olmak üzere çeşitli zorluklar yaşanmıştır. Vakaların çoğu aşılanmamış veya eksik aşılanmış bireylerdir.
Şekil 1: DSÖ Avrupa Bölgesi, Ocak 2017 - Şubat 2019 tarihleri arasında Kızamık vakalarının aylık dağılımı ve sınıflandırılması
Avrupa Bölgesi Kızamık ve Kızamıkçığın Eliminasyonu İnceleme Komisyonu’nun (RVC) 2017 tarihli verilerine dayanan son rapora göre, DSÖ Avrupa Bölgesi'nde, en az 36 aydır bulaşın olmadığı belgelenen 37 ülkede (53 ülkeden) kızamık eliminasyonu doğrulanmıştır. 5 ülke 36 aydan daha kısa olmakla birlikte en az 24 ay süre boyunca kızamık geçişinin olmadığının, 1 ülke de 12 aydır bulaşın görülmediğinin kanıtını sağladı. Belçika, Bosna Hersek, Fransa, Gürcistan, Almanya, İtalya, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan ve Ukrayna’yı kapsayan 10 ülkede kızamık hala endemiktir.
RVC, 2018 sonu itibariyle Kızamık ve Kızamıkçık için her ülkenin eliminasyon durumunun belgelenmesine ilişkin Ulusal İnceleme Komiteleri’nden(NVC) gelen raporları gözden geçirmek üzere Haziran 2019’da toplanacaktır. Kızamık vakalarını 12 ay veya daha uzun bir süre boyunca düzenli olarak bildiren tüm ülkelerin, sürekli kızamık bulaşının veya yeniden oluşan endemik transmisyonun olmadığını belgelemek için ayrıntılı bir epidemiyolojik ve moleküler epidemiyoloji (kızamık virüsü genotipleri ve soyları) analizi yapmaları gerekecektir.
Halk sağlığı yanıtı
Avrupa Aşı Eylem Planı 2015–2020 (EVAP), toplumda herkesin korunmasını sağlamak için, tıbbi durumları ve mevcut hastalıkları nedeniyle aşılanmamış kişiler hariç, aşılama için çok küçük bebekler dahil, 2 doz aşı veya önceden virüse maruz kalma yoluyla her popülasyonun bireylerinin en az % 95’inin bağışık olması gerektiğini belirtmektedir. EVAP, DSÖ Avrupa Bölgesel Komitesi'nin 18 Eylül 2014 tarihinde ki 64. oturumunda, Avrupa Bölgesi'ndeki 53 üye devletin tamamı tarafından oybirliği ile kabul edildi.
DSÖ Avrupa Bölge Ofisi, bağışıklama ve hastalık sürveyans sistemlerini geliştirmek için Bölge ülkeleriyle birlikte çalışmaya devam etmektedir. Bu, aşağıdakiler için kapasite oluşturma ve rehberlik sağlama konularını içerir:
- Tüm popülasyon gruplarının aşılama hizmetlerine eşit şekilde erişebildiğinden ve bunların uygun olduğundan emin olun.
- Geçmişte kimlerin aşılanmadığını belirleyin ve ihtiyaç duyulan aşılarla onlara erişin.
- Sağlık çalışanlarının sağlık tesislerinde bulaşma olasılığını önlemek için aşılandığından emin olun ve aşılar ve bağışıklık sistemi hakkında hastalarına öneride bulunabilmeleri için yeterli teknik bilgiye sahip olmalarını sağlayın.
- Aşılara ve sağlık otoritelerine halkın güvenini güçlendirin.
- Zamanında ve uygun fiyatlı aşılara güvenli erişim.
- Salgın tespitini ve yanıtını iyileştirin.
- İnsanların kaygılarını dinleyin ve bunlara yanıt verin ve potansiyel olarak aşı güvenliği ile ilgili olabilecek herhangi bir sağlık olayına cevap verin.
DSÖ risk değerlendirmesi
Kızamık çok bulaşıcı bir viral hastalıktır. Güvenli ve etkili bir aşısı mevcut olmasına rağmen, küresel çapta küçük çocuklar arasında morbidite ve mortalitenin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. İnsandan insana hava yoluyla olduğu gibi, enfekte bir kişinin salgılarıyla(burun, boğaz) doğrudan veya dolaylı olarak temas ile de bulaşır. Virüs, çok sayıda duyarlı insan varlığında yaygın salgınlara neden olabilir.
Salgın müdahale önlemlerinin uygulanmasına rağmen, yetersiz aşılama kapsamı ve popülasyonda bağışıklık boşlukları nedeniyle kızamık Avrupa Bölgesinde dolaşmaya devam etmektedir. Salgın yanıtı zamanında ve kapsamlı değilse virüs, savunmasız bireylerin hava yollarına daha fazla girecek ve potansiyel olarak bölge içindeki ve dışındaki ilave ülkelere yayılacaktır. Bu kızamığa duyarlı kalan popülasyonun büyüklüğü ile orantılıdır. Sağlık çalışanları arasında da kızamık bildirilmiş ve hastane içi bulaşma bazı salgınlara katkıda bulunmuştur.
Halk sağlığı üzerindeki etki, devam eden salgınlar kontrol altına alınana, rutin aşılama kapsamı sürekli yüksek kalana (≥% 95) ve popülasyondaki bağışıklık boşlukları kapanana kadar devam edecektir. Kızamık, dünyanın herhangi bir yerinde dolaşmaya devam ettiği sürece, hiçbir ülke importasyondan kaçınamaz, ancak popülasyonlarını, duyarlı bireyleri rutin ve tamamlayıcı bağışıklama kapsamına alma yoluyla koruyabilirler.
DSÖ tavsiyesi
Kızamığın başlangıç semptomları genellikle enfeksiyondan 10-12 gün sonra ortaya çıkan yüksek ateş, burun akıntısı, kırmızı gözler, öksürük ve ağzın iç kısmında küçük beyaz lekeler şeklindedir. Birkaç gün sonra, yüz ve üst boyundan başlayıp yavaş yavaş aşağıya doğru yayılan bir döküntü oluşur. Bir hasta genellikle döküntünün başlamasından 4 gün önce ve ortaya çıkmasından 4 gün sonraya kadar bulaştırıcıdır.
Kızamık için spesifik bir antiviral tedavi yoktur. Aşı, hastalığı önlemenin tek yoludur. Ulusal düzeyde ve bütün bölgelerde tüm popülasyon kümelerinde ve yaş gruplarında iki doz kızamık aşısı ile en az % 95 oranında yüksek aşılama kapsamı eliminasyon için çok önemlidir.
Ülkeler duyarlı bireyleri ve nüfus gruplarını belirlemeli ve bağışıklık boşluklarını kapatmak için catch-up bağışıklama ya da tamamlayıcı bağışıklama faaliyetlerini düşünmelidirler. Yaşlı nüfusa ve marjinal gruplara ulaşmak için uyarlanmış stratejiler gerekebilir.
Duyarlı çocukları, ergenleri ve yetişkinleri aşılamak için her fırsat kullanılmalıdır. Kızamık içeren aşılar, kızamığın endemik olduğu ve salgınların devam ettiği ülkelere seyahat etmek isteyen duyarlı kişiler için de önerilmelidir.
Sağlık çalışanlarını korumak, hastane enfeksiyonlarını önlemek ve hastalıkların bulaşmasını sınırlamak için sağlık çalışanları aşılanmalıdır. Bu, şüpheli aşılanma durumu ve hiç veya bilinmeyen hastalık öyküsü olanları kapsar.
Kızamığın giderilmesi, tüm Avrupa ülkelerinin sıkı bir şekilde taahhüt ettiği öncelikli bir hedeftir. EVAP 2015-2020’yi kabul ederken, Avrupa Bölgesinin 53 üye devletinin hepsi, bölgenin öncelikli aşılama hedeflerinden biri olarak kızamık ve kızamıkçığı elimine etmeye karar verdiler. Kızamığı ortadan kaldırmak için temel unsurlar, hastalığın bulaşmasını durdurmak için üst seviyede toplum bağışıklama ve halk sağlığı eyleminde hastalık oluşumunu izlemek için yüksek kaliteli sürveyanstır.
- WHO measles fact sheet
- Meeting of the Strategic Advisory Group of Experts on immunization, November 2013 – conclusions and recommendations
- European Centre for Disease Prevention and Control. Health topics Measles
- Regional Verification Commission for Measles and Rubella Elimination (RVC)
- European Vaccine Action Plan 2015–2020 (2014)
- Measles in Europe: record number of both sick and immunized
- European Immunization Week 2019
1 Numaralar 2016-2019 yılları için , DSÖ tarafından 28 Mart 2019 itibariyle alınan aylık gözetim verilerine dayanmaktadır. Bu veriler, DSÖ EpiData serisinde bildirilmektedir ve ülkelerden yeni güncellemeler alındıkça değişebilir.