Malezya, Güneydoğu Asya`da yer alan bir ülkedir. Malezya Federasyonu`nun 11 devletinin Singapur, Saravak ve Sabah`ın birleşmesi ile oluşmuştur. Singapur 1965 yılında federasyondan ayrılmıştır. Kuzeyde Tayland, güneyde Singapur ve Endonezya ile komşudur. Ayrıca batıdan Andaman Denizi, doğudan Güney Çin Denizi`ne kıyısı vardır. Ülke coğrafi yönden Batı Malezya ve Doğu Malezya olmak üzere 2 bölgeye ayrılır. Bu bölgeler de 10 devlete ayrılır.
Tarihi
Malezyanın ilk insanları olan Malayalılar, tarihin ilk çağlarından itibaren yüzyıllarca Çin, Hindistan, Tayland ve Sumatra Adası topraklarında dağınık bir şekilde yaşamışlardır. Sekizinci yüzyıldan on üçüncü yüzyıla kadar Endonezya Sultanlığına tabi olmuşlar, daha sonra bir müddet Hintlilerin işgalinde kalmışlardır. Bir devlet olarak tarih sahnesine 1400 yılında Malay Sultanlığını kurarak çıktılar. Dünya siyasi olaylarından bir müddet uzak yaşayan Malayalılar, çok geçmeden Avrupa devletlerinin saldırılarına uğrayarak yıkıldı. On ikinci yüzyılın başlarından itibaren İslamiyet ile şereflenmiş bu millet, birçok emperyalist memleketin işgali altında istiklal mücadelesine başladı. İstilacı güçler, İslama olan düşmanlıklarını, bu güzel memleketi baskı altında tutmak ve birçok İslami eseri tahrip etmek suretiyle göstermişlerdir. Buna karşılık birlik ve beraberliğini devamlı zinde tutan Malayalılar, istiklallerini kazandıkları 1957 yılına kadar Portekiz, Hollanda, İngiltere ve Japonyaya karşı mücadelelerini sürdürdüler. Malaya Federasyonunun istiklalini kazanmasından sonra, Saravak, Sabah ve Singapurun da birliğe katılmasıyla 16 Eylül 1963 yılında Malezya Devleti kurulmuş oldu. Fakat iki yıl sonra Singapurun federasyondan ayrılmasıyla, eyalet sayısı 13e düştü. Malezyanın ilk sultanı Abdul Rahman 1970 yılında emekli olunca, yerine (Tun) Abdul Razak, sonra Hüseyin bin Onn, daha sonra da Hacı Ahmed Şah sultan oldu. Günümüzde Sultan Muhübuddin Şah ibni Yusuf Gaferallah Şahtır (1993).
Fiziki Yapı
Malezya Güneydoğu Asyada ekvatorun yakınında 1° ve 7° kuzey enlemleri ve 100° ve 119° doğu boylamları arasında yer almaktadır. Kuzeyinde Tayland, güneyinde Singapur ve Endonezya, doğuda Filipinler ile komşudur. Hint Okyanusu ile Büyük Okyanusun birbirine kavuştuğu bölgede, Asya kıtasından Avustralyaya doğru uzanan ve kısmen okyanusa batmış durumda olan Sunda platformu bulunur. Malezya toprakları, bu platformun yükseltileri olan iki ayrı bölgede kurulmuştur. Malezya, Malakka yarımadasında yeralan Malay bölgesi ve Büyük Borneo Adasında bulunan Saravak ve Sabah bölgelerinden ibaret olmak üzere üç ana bölgeye ayrılmaktadır. Malay bölgesi ile Borneo Adasındaki topraklar arası Güney Çin Deniziyle ayrılmış olup, 750 km uzunluğundadır. Yaklaşık 330.434 km2 olan Malezya topraklarının 131.587 km2si yarımada topraklarında 198.846 km2si de Saravak ve Sabah bölgelerine aittir. Malaya bölgesi, kuzeyden güneye yaklaşık 720 km uzunluğa, ortalama olarak 400 km genişliğe sahiptir. Yarımada kıyıları yaklaşık 4830 km, Sabah ve Saravak eyaletlerine ait kıyı şeridi uzunluğu da 2100 km civarındadır.
Malay Yarımadasını, ortada yer alan dağ dizileri ile bu dağların çevresinden itibaren güneye doğru gidildikçe genişleyen kıyı ovaları meydana getirir. Merkezdeki bu dağlar, umumiyetle 1200 ile 2000 m arasında yüksekliğe sahiptir. En yüksek nokta Günong Tahan Tepesi (2189 m)dir. Doğu ve batı kıyılarındaki ovalar arasında Pahang, Perak ve Kelantan nehirleri yer almaktadır.
Sabah ve Saravak bölgelerinin % 85i dağlık olup, yüksekliği 500 myi aşkın arazileri ihtiva eder. İç bölgeler ise, Güneydoğu Asyanın en yüksek tepesine sahiptir. Bu tepelerin en yükseği olan Kinabolu Tepesi (4100 m)dir. Bölgenin en önemli nehirleri Rajang, Baram ve Kinabatangandır.
İklim
Malezyada tropikal iklim mevcut olup, her mevsim bol yağmur yağmaktadır. Muson rüzgarlarının tesiriyle de özellikle ocak ve mayıs ayları arasındaki sürekli yağışlar, memleketin nisbi nem miktarının % 80 civarına kadar yükselmesine sebebiyet verir. Yıllık yağış ortalaması bölgelere göre büyük farklılık gösterir. Genelde 2000 ila 2540 mm olan bu oran, Sabahda 1500-4500 mm, Saravakda ise 300-400 mm arasında değişir. Günlük sıcaklık, alçak yerlerde 21°C ila 32°C arasında iken, yüksek bölgelerde daha düşük olur. Başlıca özellikleri sıcaklık, rutubet ve nem olan iklimi sebebiyle, oldukça gür ve ülkenin % 70ini kaplayan tropikal ormanlara sahiptir. Ormanlardaki mevcut 15.000 tür bitkinin 6000 türünü çeşitli ağaç cinsleri meydana getirir. Bu ağaçlardan bazıları 45 m yüksekliğe kadar büyüyebilir. Bambu gibi kerestesi makbul ağaçlar ve kauçuk ağaçlarından başka 800ü aşkın tür orkide ve oldukça fazla miktarda amber bitkisi yetişir.
Tabii Kaynaklar
Bol yağışlı ikliminden dolayı Malezya, ormanı bol bir memlekettir. Yaklaşık olarak topraklarının % 70i ormanlarla kaplıdır. Bu ormanlar çoğunluğu sık ormanlık olmak üzere, 6000 farklı türde ağaçlardan teşekkül etmiştir. Bazı ağaçlar çok uzun olup, 35 ila 45 m yüksekliğindedir. Bunga Raya olarak bilinen ağaç türü, kerestesinin kalitesi bakımından çok kıymetlidir. Bu sık ormanlıklar arasında, oldukça çeşitli ve fazla sayıda vahşi hayvan yaşamaktadır. Kaplan, yabani sığır, gergedan, tapir, orangutan ve çeşitli maymun türleri, fil, leopar, birkaç geyik cinsi ve timsahlar, mevcut vahşi hayvanların başlıcalarıdır. Ayrıca 500 cins kuş yaşar. Bunların bir kısmı göçmen kuşlardır. Serçe, guguk kuşu, çoban aldatan, saksağan, ardıç kuşu, Mynah ve Merbok türü ve rengarenk tüyleriyle tavus, trogon, broadbills, pittas, sülün, altın aurioles balıkçıllar, tukan ve güneş kuşları bulunmaktadır.
Malezya maden bakımından da çok zengindir. Kalay üretiminde dünya birincisidir. Dünya kalay üretiminin % 70ini Malezya karşılar. Kalay daha çok yarımada bölgesinden çıkarılır. Demir, boksit, petrol, manganez, altın, tungsten ve titan diğer önemli madenleridir.
Etnik Yapı
2006 sayımlarına göre Malezya`nın nüfusu 26.640.000`dir.Bunların 5.44 Milyonu Doğu Malezya ve 21,2 milyonu Batı Malezya`da yaşamaktadır. Malezya`da yıllık nüfus artış hızı %2,4`dür.15 yaşın altındaki insan sayısı toplam halkın %34`üdür. Halkın %50,4`ü Malay, %23,7`si Çinli, %11`i yerli, %7,1`i Hint ve %7,8`i diğer etnik gruplardır.
Din
Malezya sahip olduğu etnik gruplar ve kültürler kadar din bakımından da bütün bir ülke değildir. Malezya`da en önemli din halkın yarıdan fazlasının inandığı Müslümanlık olmakla birlikte ikinci büyük din Budizm`dir. 2000 yılında yapılan sayıma göre;
İslam: %55,4
Budizm: %25,2
Hıristiyanlık: %10,1
Hindu: %6,3
Konfüçyüsçülük/Taoizm/Çin Dinleri: %2,6
Diğer (Sihizm, Şamanizm, Bahailik, Animizm vb.): %2,4
Bumiputralar
Malezya`da birinci sınıf vatandaş anlamına gelen Bumiputra`lar Vergi ödemez, Üniversite`ye sınavsız girer. Bumiputra`lar sadece Malay`lar arasından çıkar.
Ekonomi
Malezya 238 milyar Dolarlık milli hasılasıyla dünyanın 37. büyük ekonomisidir. Kişi başına düşen milli gelir 8140 Dolar seviyesindedir. Bağımsızlığını kazandığı 1957 yılıyla 2005 yılları arasında ekonomisi ortalama % 6,5 oranında büyüme kaydetmiştir. 2009 yılında küresel ekonomik krizin etkisiyle % 1,7 daralan ekonomisi 2010 yılında % 7,2 büyüme kaydetmiştir. 2011 tahmini büyüme oranı % 5-6dır. Hizmet sektörünün hasıla içindeki payı % 47.3, imalat sanayinin % 42.3 ve tarımın ise % 10.1dir.
Enflasyon oranı % 2,2; işsizlik oranı ise % 3,2dir.
2010 yılı sonu itibariyle ulusal rezervi 106,5 milyar Dolar; dış borcu 72,8 milyar dolardır.
Ülkeye giren brüt doğrudan yabancı yatırımları 2010 yılında 7,35 milyar Dolar olmuştur.
Malezya dünyanın en fazla ihracat yapan ülkelerinden biridir. 2010 yılında 198,7 milyar Dolar ihracat yapmıştır. İthalatı da 164,5 milyar Dolar olmuştur. Dış ticaret hacmi milli hasılasının yaklaşık bir buçuk katıdır. Dış ticarette 1997 yılından bu yana aralıksız olarak fazla vermiştir.
Malezya ekonomisi liberal kurallara bağlı olmakla birlikte, yönetim, belirlenen ulusal hedeflere yönelik kalkınma planları uygulamaktadır.
Orta gelir grubunda yer alan Malezya 2020 yılına kadar kişi başına milli geliri 15.000 Dolar seviyesine çıkararak yüksek gelirli ülkeler grubuna dahil olmayı hedeflemektedir.
Siyasi Görünüm
Malezya federal anayasal monarşiye dayalı parlamenter demokrasi sistemiyle yönetilmektedir.
Federal anayasa tarafından federasyonun yönetim gücü yasama, yürütme ve yargı arasında paylaştırılmıştır. Kuvvetler ayrılığı prensibi eyaletler düzeyinde de uygulanmaktadır. Her eyaletin ayrıca bir anayasası, 5 yılda bir yapılan seçimlerle yenilenen parlamentosu ve başbakanı bulunmaktadır. Federal yasalar eyalet yasalarının üstündedir.
Devlet Başkanı Kraldır. Kral aynı zamanda Silahlı Kuvvetler Başkomutanıdır ve federal bölgeler olan Kuala Lumpur, Putrajaya ve Labuan ile valilikle yönetilen dört eyalette dini kurumların başıdır (Diğer eyaletlerde ise dini kurumların başı sultanlardır). Kral dokuz eyalet sultanının oluşturduğu Malay Sultanları Konseyi tarafından ve konsey üyeleri arasından, rotasyon usulüyle beş yılda bir seçilmektedir. 3 Kasım 2006 tarihinde yapılan son seçimde Terengganu Sultanı Mizan Zainal Abidin 13 Aralık 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 13. Malezya Kralı seçilmiştir. Kral, yürütmenin başıdır, ancak yetki Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu tarafından kullanılmaktadır. Kral parlamento üyeleri arasından Başbakanı ve Başbakanın tavsiyesi üzerine yine parlamento üyeleri arasından Bakanları ve Bakan Yardımcılarını atamaktadır. Malezya 1973 yılından bu yana Barisan Nasional (BN) Koalisyon Hükümeti tarafından yönetilmektedir. Koalisyonun lideri ve ana partisi Malayların oluşturduğu United Malay National Organizationdur (UMNO). UMNO Başkanı Başbakan olmaktadır. Malezya Başbakanı 2009 Nisan ayından bu yana Najib Tun Razaktır.
Anayasaya göre federasyonun yasama yetkisi parlamentoya (Federal Meclis) verilmiştir. Parlamento, Temsilciler Meclisi (Dewan Rakyat) ve Senato (Dewan Negara) olarak iki kamaradan oluşmaktadır. Yasaların kabulü için her iki kamara tarafından kabulü ve anayasada başka türlü belirtilmediyse, kralın onayı gerekmektedir. Temsilciler Meclisi 5 yılda bir yapılan genel seçimlerle halk tarafından belirlenen 222 üyeden oluşmaktadır. 21 yaşını doldurmuş tüm Malezya vatandaşlarının oy kullanma hakkı vardır. 2008 Mart ayında yapılan genel seçimlerini BN Koalisyonu kazanmış ve hükümeti kurmuştur. BNnin meclisteki sandalye sayısı 137dir. 3 partiden oluşan Pakatan Rakyat(PR) Koalisyonunun ise 75 sandalyesi bulunmaktadır. Senato 70 üyelidir. Bunların 44ü Kral tarafından atanır, 26 üye ise Eyalet Meclisleri tarafından seçilir. Senatörler üç yıllığına belirlenmekte ve görev sureleri üç yıl daha uzatılabilmektedir. Senatoda BNnin 55, PRnin 8 üyesi bulunmaktadır. 13 eyaletin 9unda BN, 4ünde ise PR iktidardadır.
Yargı yetkisi kıdem sırasına göre Federal Mahkeme, Temyiz Mahkemesi, Malaya Yüksek Mahkemesi (Malezya yarımadasından sorumlu), Sabah ve Sarawak Yüksek Mahkemesi (Borneo adasındaki iki eyaletten sorumlu) ve diğer alt mahkemelere verilmiştir. Baş Yargıç, yargının ve Federal Mahkemenin başıdır. Baş Yargıç, Temyiz Mahkemesi Başkanı, iki Yüksek Mahkemenin Baş Hakimleri, Federal Mahkeme ve Temyiz Mahkemesi hakimleri Başbakanın tavsiyesi üzerine ve Sultanlar Konseyine (9 Sultan+4 Vali) danışmak suretiyle Kral tarafından atanır.