36 Maddede Geçmişten Günümüze Türk Milli Eğitimi
Cumhuriyetin ilan?yla birlikte Mustafa Kemal önderli?inde ba?lat?lan e?itimde kalk?nma hamlesi o öldükten sonra da sürdürüldü. Bütçeden milli e?itime ayr?lan pay 1939’da 17 milyon lirayken, 1943’te 43 milyon liraya ç?kt?. (?u anda ne kadar, bilmiyoruz.) Peki ne oldu da köy enstitüleri gibi devasa bir ad?m atm??, halk?n? örgütlemeye ve bilinçlendirmeye ba?lam?? bir ülke, PISA gibi s?navlarda çuvallayan, son UNICEF raporuna göre de e?itimde 41 ülke aras?ndan ancak 36. olabilen bir ülke durumuna geldi? ??te bu liste, tüm bu sürecin k?sa bir tarihi. (Unuttu?umuz, atlad???m?z geli?meler olabilir. Siz de gerekli eklemeleri yapmaktan çekinmeyin lütfen!)
?lk ve en büyük darbe: Köy enstitülerinin kapat?lmas?
Hat?rlatmakta fayda var, Türkiye’nin dünya e?itim tarihine kazand?rd??? yegane özgün yap?d?r köy enstitüleri. Amac? ad?ndan da anla??laca?? üzere köyde ya?ayan halk? e?itmek, bundan da ötesi bilinçlendirmektir. Ve kapat?lmas? da dü?man? d??ar?da de?il içeride aramam?z gerekti?ini göstermi?tir bizlere.
Ders kitaplar?ndaki içerik de?i?imi
?çerik de?i?imi derken neyi kast ediyoruz, önce onu aç?klayal?m. Ders kitaplar?nda yer alan örnek metinler ve bu metinlerle ilgili resimleri kast ediyoruz. 1950’ye kadar fazls?yla modern iken bu metin ve resimler, 1950’den sonra muhafazakar bir yap?ya büründü. Örne?in 1950’ye kadarki süreçte kad?nlar kamusal alanda resmedilirken, 50’den sonra yava? yava? evde ütüyle, yemekle, bula??kla ha??r ne?irken resmedilmeye ba?land?. 1950’den önce ev i?leri anne baba birlikteli?iyle yap?l?rken ve bu i?lere hem k?z hem de erkek çocuklar yard?m ederken, 1950’den sonra tüm ev i?lerinde yard?mc? oyuncu olarak k?z çocuklar? ön plana ç?kar?lmaya ba?land?. Bu muhafazakarla?t?rma süreci bitmi? de?il, sürüyor.
Din dersleri zorunlu hale getirildi
21 ekim 1950’de al?nan bir kararla, CHP döneminde iste?e ba?l? olarak verilen din e?itimi 4. ve 5. s?n?flarda zorunlu hale getirildi. DP’nin bu karar?nda komünizm kar??t? mücadelesinin büyük etkisi oldu.
Ö?retmenlerin parti i?leriyle u?ra?mas? yasakland?
DP döneminde uygulamaya konulan ba?ka bir karar da budur. Siyasetle ha??r ne?ir oldu?u belirlenen ö?retmenler hakk?nda i?lem yap?lmaya ba?lanm??t?r bu karardan sonra.
Modernle?me ile millile?me aras?nda bir yerlerde
1965’ten 1971’e kadar geçen süreçte –yani Adalet Partisi döneminde- 1000 temel eser bas?ld?. Amaç, milli kültür ve sanat?m?z?n de?erlerini korumakt?. Bas?lan bu eserlerin içeri?i ve niteli?i o dönemde hem mecliste hem de meclis d???nda çok tart???ld?. Öte yandan yine ayn? dönemde lise ve dengi okullar?n birinci ve ikinci s?n?flar?na din dersi konuldu.
Milli E?itim Temel Kanunu haz?rlan?yor
1971’den 1980’e kadar geçen sanc?l? dönemde e?itim ad?na çok bir ?ey yap?ld??? söylenemez. Bu dönemdeki en önemli geli?me Milli E?itim Reformu Strateji ve Koordinasyon Komisyonu’nun ortaya ç?kard??? Milli E?itim Temel Kanunu’dur. E?itimin örgün ve yayg?n olarak ikiye ayr?lmas? da bu komisyonun bir eseridir. 1974-1975 e?itim ö?retim y?l?nda ilkokul 4. s?n?ftan itibaren tüm s?n?flara zorunlu ahlak dersi konuldu. Yine bu dönemde ders geçme ve kredi sistemi denenmeye ba?land?, ba?ar?s?z bulununca kald?r?ld?.
Darbe gölgesinde e?itim uygulamalar?
Bu dönem uygulamalar?ndan biri, imam hatiplilere bütün fakültelere girme hakk? tan?nmas?d?r. Darbe sonras? Turgut Özal’l? ANAP hükümeti de bir ilki gerçekle?tirdi ve Güzel Sanatlar Lisesi açt?. Bir icraati de gençlerin sorunlar?na daha çok e?ilmek için 1988’de Birinci Gençlik ?uras?’n? toplad?.
Türkiye Bilimler Akademisi kuruluyor
Çiller-Baykal hükümeti zaman?nda (yani 1992-1996 y?llar? aras?nda) TÜBA yani Türkiye Bilimler Akademisi kuruldu.
8 y?ll?k kesintisiz e?itim
1997’de itibaren uygulanmaya ba?lanan 8 y?ll?k kesintisiz zorunlu e?itimle birlikte, ilkokuldan sonra ö?rencilerin s?navla girebildi?i anadolu liselerinin ortaokul k?s?mlar? kapand?, anadolu liseleri haz?rl?kla birlikte 4 y?ll?k bir e?itim vermeye ba?lad?. Ö?renciler de 8. s?n?ftan itibaren s?navlara girmeye ba?lad?.
Meslek liselerine yap?lan haks?zl?k
YÖK 1999’da üniversitelere giri?te kullan?lacak ortaö?retim ba?ar? puan? ile çarp?lacak olan katsay?y? 0,2 ve 0,5 olarak belirledi. Ö?rencinin ortaö?retim ba?ar? puan?, e?er ö?renci kendi alan? d???ndaki bran?? seçerse 0,2, kendi alan?yla alakal? bir bran?? seçerse 0,5 ile çarp?l?yordu. Bu durum ba?ta imam hatip mezunlar? olmak üzere tüm meslek lisesi ç?k??l?lar? etkiledi ve çe?itli de?i?ikliklerle 2012’ye kadar sürdü.
Yani sistemle birlikte hayat?m?za giren s?nav: LGS
Ö?rencilerin 8. s?n?f? bitirdikten sonra girdikleri s?nav?n ad?yd? bu. Uzun ad?yla Liselere Giri? S?nav?.
Hukukçuyu milli e?itim bakan? yapabilen bir sistem
Onlarca y?ll?k milli e?itim tarihine bir bakal?m. 80’e yak?n milli e?itim bakan?ndan kaç? tam anlam?yla bir e?itimciydi sizce? Hüseyin Çelik’i ve Nabi Avc?’y? da e?itimci olarak gördü?ümüz takdirde 15 ediyor e?itim kökenli milli e?itim bakanlar? say?s?.
Ders kitaplar? ücretsiz olarak da??t?lmaya ba?lan?yor
AK Parti hükümetinin ba?a gelmesiyle birlikte geçildi bu uygulamaya. Ama maalesef bas?lan kitaplar?n, özellikle de kitaplardaki metinlerin vb. unsurlar?n niteli?i hep tart???lageldi.
Müfredatta yap?lan köklü de?i?iklikler
Ve geldik milli e?itimde yap?lan en köklü de?i?ikliklerin ya?and??? 2004 y?l?na. Bu y?l yap?lan de?i?ikliklerle birlikte milli e?itim hem ö?retime hem de e?itime vurgu yapmaya ba?lad?. Amaç ö?renciyi ezberden kurtarmakt?. Örne?in ilkokul 1. s?n?flarda okuma yazma sistemi de?i?tirilerek ses temelli ö?retime geçildi. (Bu, Türkçe’nin gramer yap?s? da dü?ünüldü?ünde olumlu bir de?i?iklikti.) 2004-2005 e?itim ö?retim y?l?nda pilot okullarda uygulanmaya ba?land? yeni sistem, sonraki e?itim ö?retim y?l?ndan itibaren de tüm yurtta.
LGS yerine OKS
2004 y?l?ndan itibaren OKS’ye, yani Ortaö?retim Kurumlar? Seçme ve Yerle?tirme S?nav?’na geçildi sistem olarak.
OKS yerine SBS
OKS de son olarak 2008 y?l?nda uyguland?, bu y?ldan itibaren de SBS’ye geçildi, yani Seviye Belirleme S?nav?’na. 2008’de 8. s?n?flar OKS’ye girerken, 6. ve 7. s?n?flar SBS’ye girdiler. 2009’dan itibaren de SBS tüm s?n?flar düzeyinde uygulanmaya ba?land?. Bakanl?k bu uygulamayla ö?rencilerin dershaneye olan ihtiyac?n? azaltmay? ve daha adil bir ölçme sistemi uygulamay? amaçlam??t?. Zira tek bir s?navla ö?renci ba?ar?s?n? ölçmek adil de?ildi. Ancak maalesef bu s?nav sistemi de dershane ihtiyac?n? ortadan kald?rmaya yetmedi, dershaneye ba?lama düzeyi 4. s?n?fa kadar dü?tü.
Son olarak da SBS yerine TEOG
Bakanl???n son olarak uygulamaya koydu?u s?nav sistemi de bu. Uzun ad?yla Temel E?itimden Ortaö?retime Geçi? S?nav?. (TEOG s?nav? diyebilirsiniz buna, anlat?m bozuklu?u olmuyor.) Bu s?nav Kas?m ve Nisan aylar?nda olmak üzere y?lda iki kez yap?l?yor.
Lise ö?renimi 4 y?la ç?kt?
2005-2006 e?itim ö?retim y?l?nda itibaren lise e?itimi haz?rl?k s?n?f? olmaks?z?n 4 y?la ç?kar?ld?.
Üniversiteye giri?lerde s?nav sistemi yeniden iki a?amal? oldu
S?nav sistemi aç?s?ndan çok talihsiziz. Önce ÖSS ve ÖYS vard?, hatta ondan da önce ÜSS vard?. ÖSS-ÖYS sistemi bitti ÖSS olarak devam edildi bir süre. Sonra tekrar iki s?navl? sisteme geçildi: LYS ve YGS.
4 + 4 + 4
Veeee en büyük de?i?ikliklerden biri de bu. 5 + 3 ?eklinde uygulanagelen sistem bir anda 4 + 4 + 4 sistemine evriliverdi. Böylece ilkokul 4 y?la dü?ürülmü?, 5. s?n?f da ortaokula dahil edilmi? oldu. Ha bu arada ortaokul kavram? da yeniden geldi.
Okula zorunlu ba?lama ya?? 5’e indi
Yeni sistemle birlikte okula ba?lama ya?? 5’e dü?tü. O ya?ta (yani 60-66 ayl?k aras?nda) çocu?unu 1. s?n?fa kaydettirmek istemeyen anne babalardan doktor raporu istendi. Hatta bu konu dönemin ba?bakan? Recep Tayyip Erdo?an’a soruldu?unda tepkisi “Bunu yapanlar benim çocu?um geri zekal? demi? oluyor.” ?eklinde oldu. Sonradan bu hatadan dönüldü ve 1. s?n?fa ba?lama ya?? tekrar 66 ay?n üzerine ç?kar?ld?.
Orta ö?retimde ba?örtüsü art?k serbest
2014 itibariyle de hükümet yönetmelikte yapt??? küçük bir de?i?iklikle ortaokulda okuyan ö?rencilere k?yafet serbestli?i getirdi ama bu karar daha çok “k?z çocuklar? art?k ba?örtüsüyle okula gelebilecek” ?eklinde yorumland?.
Anas?n?f? ve ilkokula din kültürü ve ahlak bilgisi dersi
Süreç içinde sadece sistemde de?i?iklikler yap?lmad?, içeriklerde de birtak?m de?i?ikliklere gidildi. Örne?in 19. Milli E?itim ?uras?’nda E?itim Bir Sen’in, ilkokul 1, 2 ve 3. s?n?flarda da din kültürü ve ahlak bilgisi dersi verilmesi tavsiyesi üzerine bunun ?ura Genel Kurulu’nda görü?ülmesi karar? al?nd?. Anas?n?f? için de böyle bir karar al?nd? ama o s?n?f düzeyiyle ilgili olarak al?nan kararda din kültürü ve ahlak bilgisi yerine de?erler e?itimi kavram? kullan?ld?. De?erler e?itimi denilen ders de uygulamaya döküldü?ünde din kültürü ve ahlak bilgisi olarak uygulanacak zaten.
Fen bilgisi dersinde de?i?iklik yap?ld?
De?i?iklik dedi?imiz de, 6. s?n?f fen bilgisi ders kitab?ndan “Üreme” konusunun içeri?inden insanla ilgili olan k?s?m ç?kar?ld?. Kitapta insan?n üremesi konusuna sadece kuca??nda bebe?i olan bir anne resmiyle “de?inildi”, ayr?nt?ya girilmedi.
Seçmeli derslerde de de?i?ikler yap?ld?
Seçmeli derslerde de birçok de?i?ikli?e gidildi. Öyle san?yoruz ki dindar nesil yeti?tirme kayg?s?yla seçmeli dersler aras?na Hz. Muhammed’in Hayat?, Temel Dini Bilgiler, Kur’an-? Kerim gibi dersler de eklendi. Ama bakmay?n siz adlar?n?n seçmeli ders oldu?una. Aldatmaca var burada. Sanki seçme hakk?n? ö?renciye b?rak?yorlarm?? gibi bir anlam ç?k?yor. Siz çocu?unuzla birlikte ders seçmeye gitti?inizde yukar?da sayd???m?z dersler d???nda bir ders seçemiyorsunuz, çünkü ne hikmetse bu dersler d???ndaki hiçbir dersi hiçbir ö?renci seçmemi? oluyor. siz de pa?a pa?a bu zorunlu seçmeli derslerden birini seçmek zorunda kal?yorsunuz.
Tüm okullar imam hatiplere dönü?meye ba?lad?
Nedendir bilmiyoruz, var olan tüm okullar imam hatip okullar?na dönü?türülmeye ba?land?. Aç?lma a?amas?nda Bilmemne Ortaokulu ya da Bilmemne Lisesi olarak belirtilen okullar?n ço?unun aç?lmaya yak?n adlar? imam hatip ortaokulu ya da lisesi olarak de?i?tirildi.
Tüm liseler Anadolu lisesi oldu
Tüm düz liseler 2010 y?l?ndan itibaren ç?kar?lan bir genelgeyle Anadolu lisesine dönü?türülmeye ba?land?. Anadolu ö?retmen liseleri de kapat?ld?. Böylece art?k iki tip lise vard?: Meslek liseleri ve Anadolu liseleri. Bu süreçte de meslek lisesi ad? alt?nda bolca imam hatip okulu aç?lmaya ba?land?.
Dershaneler kapat?ld?
Hikayeyi zaten biliyorsunuz ama k?saca yazal?m yine de. Hükümet büyük bir tehlike olu?turdu?una karar verdi?i cemaati bitirmek için onun bir numaral? para kayna?? dershanelere yöneldi ve bu kurumlar? kapataca??n? duyurdu. Bunun üzerine her daim hükümeti destekleyen cemaat bir anda muhalif taraf haline geldi. Uzatmayal?m, oradan Hakan Fidan’?n savc?l?kça ifadeye ça??r?lmas?na, oradan 17-25 Aral?k sürecine, oradan da hoooop 15 Temmuz sürecine…
Ö?retmen atamalar?nda mülakat
E?itimle ilgili yap?lan de?i?iklikler sadece içerikle ilgili de?ildi, ö?retmen al?mlar?yla da ilgiliydi. Ö?retmenlere KPSS’ye ek olarak mülakat ?art? getirildi ama mülakat süreçleri ve sonuçlar ö?retmen adaylar?n? memnun etmedi. Sorulan sorular?n saçmal??? ve yanl? davran??lar ö?retmen adaylar? taraf?ndan pek çok platformda dile getirildi. (?u günlerde de art?k mülakat yap?lmayaca?? söyleniyor.)
Yeni müfredat aç?kland?
2017-2018 e?itim ö?retim y?l?ndan itibaren uygulunacak olan yeni müfredat aç?kland?. Bu müfredatta da içerik olarak birçok de?i?ikli?e gidildi.
Evrim biyoloji derslerinden ç?kar?ld?
Lise son s?n?f biyoloji müfredat?nda yer alan “Hayat?n Ba?lang?c? ve Evrim” ünitesi de müfredattan tamamen ç?kar?ld?.
Atatürkçülük’le ilgili konular daralt?ld?
1. s?n?f hayat bilgisi dersinde art?k sadece Atatürk’ün do?um yeri, ölüm yeri, anne ve babas?n?n adlar?na de?inilecek. Bir önceki müfredatta daha derinlemesine i?lenirdi bu konu. Atatürkçülük konusu sosyal bilgiler müfredat?ndan da ç?kar?ld?. MEB Atatürkçülük konular?n? de?erler e?itimi ba?l??? alt?nda vermeyi uygun gördü.
Dik temel harfler yeniden gündemde
Yap?lan de?i?ikliklerden önemli bir tanesi de el yaz?s?n?n art?k kullan?lmayacak olmas?. El yaz?s? ile yazmaya ba?layan ö?renciler o ?ekilde yazmaya devam edecek ama 1. s?n?fa yeni ba?layan ö?renciler art?k dik harflerle yazacaklar, biti?ik e?ik el yaz?s? kullanmayacaklar.
15 Temmuz da müfredata girdi
Yeni müfredatta 15 Temmuz darbe giri?imi de yer al?yor. 1. s?n?ftan itibaren söz konusu giri?im “15 Temmuz demokrasi ve milli birlik günü” ad? alt?nda çocuklara anlat?lacak, 6. s?n?ftan itibaren de sosyal bilgiler kitaplar?nda i?lenmeye ba?lanacak.
Tüm e?itim kurumlar?na mescit ve abdesthane zorunlulu?u
Daha yeni aç?klanan de?i?ikliklerden biri de, yeni aç?lan ya da aç?lmas? planlanan e?itim kurumlar?yla ilgili. Özel okullar için zaten uygulamada olan bir kural olan mescit ve abdesthane bulundurma zorunlulu?u art?k tüm e?itim kurumlar? için geçerli bir uygulama haline getirildi. Okullar art?k kendi belirledikleri bir alan? mescit ve abdesthane yapmak zorunda.
Muamelat ve ukubat e?itiminin verilmesi
michael kors tasche michael kors tasche
Bu da yeni aç?klanan bir karar. Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi kapsam?nda bu e?itimler de verilecekmi?. Bu iki kavram? da k?sac?k aç?klayal?m. Muamelat, al??veri?, kira, ?irketler, evlilik, miras, vasiyet gibi insanlar aras? ili?kileri düzenleyen kurallar?n tamam?d?r. F?kh?n, ibadetler d???nda kalan k?sm?n? ifade eden bir kavramd?r. Ukubât ise ?slam’?n uygulanmas?n? öngördü?ü ceza ve yapt?r?mlard?r. Elbette herkesin kafas?nda koskocaman birer soru i?areti: Türk milli e?itiminin niteliksel anlamda birçok de?i?ikli?e ihtiyac? varken ve bu konuda toplumun tüm kesimleri hemfikirken, ö?renciye neden muamelat ve ukubat ö?retilir? michael kors tasche