Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Arabuluculuk, hukuki anlaşmazlıkların çözümünde taraflar arasında bir uzlaşma sağlamayı hedefleyen alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türkiye’de arabuluculuk süreci, 2013 yılında yürürlüğe giren Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu yöntem, mahkeme süreci öncesinde veya mahkeme süreci sırasında tarafların anlaşmazlıklarını kendi aralarında çözmelerini sağlar ve böylece hızlı, etkili ve daha az maliyetli bir çözüm sunar.
Arabuluculuk süreci, genellikle şu adımlardan oluşur:
- Başvuru ve Arabulucunun Atanması: Taraflardan biri veya her ikisi, anlaşmazlığı arabuluculuk yoluyla çözmek istediklerini belirten bir başvuru yapar. Başvuru, arabuluculuk merkezine veya yetkili bir hukuk bürosuna yapılabilir. Başvurunun kabul edilmesi durumunda, tarafların talepleri ve anlaşmazlık konusu göz önünde bulundurularak bir arabulucu atanır.
- Arabuluculuk Oturumları: Arabulucu tarafından belirlenen bir tarih ve yerde oturumlar düzenlenir. Oturumlar, tarafların bir araya gelerek anlaşmazlığı çözmeye çalıştıkları toplantılardır. Bu oturumlar gizli ve mahkeme dışıdır.
- Tarafların İddialarının Dinlenmesi: Oturumlar sırasında arabulucu, tarafların iddialarını dinler ve sorular sorarak anlaşmazlığın taraflar açısından derinlemesine anlaşılmasını sağlar. Tarafların duygusal tepkileri ve iletişim problemleri arabulucu tarafından yönetilir.
- Çözüm Önerileri ve Uzlaşma Arayışı: Arabulucu, tarafların çıkarlarını ve ihtiyaçlarını belirlemeye çalışır ve anlaşmazlığın çözümü için önerilerde bulunur. Tarafların uzlaşma sağlamaları için birçok farklı seçenek sunar. Tarafların istekleri ve önerileri arabulucu tarafından dikkate alınır ve müzakereler yoluyla taraflar arasında bir uzlaşma aranır.
- Uzlaşma Anlaşması: Taraflar, arabuluculuk süreci sonucunda bir uzlaşmaya varırlarsa, bu uzlaşma anlaşması hazırlanır. Uzlaşma anlaşması, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen bir sözleşme niteliği taşır. Bu anlaşma, tarafların iradesine dayandığı için genellikle daha sürdürülebilir ve tatmin edici bir çözüm sağlar.
- Mahkeme Onayı: Uzlaşma anlaşması, taraflar tarafından imzalandıktan sonra mahkeme onayına sunulur. Mahkeme, anlaşmanın hukuka uygunluğunu ve tarafların iradesine uygun olduğunu kontrol eder. Onaylanan anlaşma kesinleşir ve icra edilebilir hale gelir.
Arabuluculuk süreci, mahkeme sürecine göre daha hızlı, daha az maliyetli ve daha esnek bir çözüm sunar. Taraflar, kendi çözüm önerilerini sunma ve sonucu etkileme şansına sahiptir. Ayrıca, arabuluculuk sürecinde taraflar arasındaki ilişkilerin korunması ve gelecekteki anlaşmazlıkların önlenmesi hedeflenir. Bu yöntem, Türkiye’de giderek daha fazla tercih edilen bir uyuşmazlık çözüm yöntemi haline gelmiştir.