İspanyol gribi pandemisinin sektörde yarattığı depresyon nedeniyle Noel alışverişlerinin bu yıl, önceki yıllara göre daha erken başlaması bekleniyor.
Evlerinde karantinada olan insanların dışarı çıkmak için elde ettikleri ilk fırsatta tatil alışverişlerini tamamlayacakları tahmin ediliyor.
Konuştuğumuz bir tüccar, savaşın başlamasından bu yana en güçlü Noel alışverişini beklediklerini söyledi.
Yukarıdaki paragraf 1902'den 2010'a kadar Kanada'da çıkan günlük gazete Nelson Daily News'un 4 Aralık 1918'de yayımlanmış makaleden.
"Eğer tarih tekerrür ediyorsa bunun nedeni insan doğasının nispeten sabit kalmasındandır" demişti The Atlantic'in eski yazarlarından Noah Kim.
100 yıl önce İspanyol gribi salgınını maske takarak, kalabalık yerlere çıkmayarak, hasta insanları kapılarındaki beyaz havluyla ayırarak atlatmaya çalışan atalarımız, yılbaşı gibi özel dönemler için de farklı çözümler bulmuştu.
Hediyelerin evde yapılması, alışveriş planlarının önceye ya da sonraya çekilmesi, izdiham oluşmasın diye indirimlerin iptal edilmesi bunlardan sadece birkaçıydı.
100 yıldan fazladır moda endüstrisi hakkında yayın yapan WWD'nin Haziran 2020'de açtığı arşivinde yer alan bir haberde şifon peçeye ilginin çok fazla arttığı yazılıyordu.
Hatta 16 Ekim 1918 tarihli bir haberde New York eyaletinin Syracuse kenti merkezli, giyim, ayakkabı, güzellik ürünleri perakendicisi Dey Bros.'un telefonla sipariş dönemine geçeceği belirtiliyordu. 1877'de kurulan ve tüm mağazaları 1992'de kapanan şirketten o zaman yapılan açıklamada "Telefon hizmetimiz tamamlandı. 10 ana telefon hattı mağazamıza bağlandı. Ayrıca farklı departmanlarımıza bağlanan 50 uzatma hattımız var" denilmişti.
Telefonla sipariş o dönem perakende için sunulan küçük bir çözümdü. Zira 1920'ye gelindiğinde bile ABD'de hanelerin yalnızca yüzde 35'inin telefonu vardı.
Bugüne döndüğümüzde insanoğlu henüz göz retinasına yerleştirilecek bir çiple alışveriş yapabilme kabiliyetine erişmemiş olsa, bu görevi şimdilik temassız kredi kartları, ekranları, telefonları ve saatleri yürütüyor.
Perakende sektörü ise, "kalabalıklar oluşmasın diye indirimleri iptal etmek" şöyle dursun, atalarından 100 yıl sonra, yine bir Şükran Günü, Noel ve yıl başını evlerinde geçiren insanlara Black Friday (Kara Cuma/Efsane Cuma) ya da Cyber Monday (Siber Pazartesi) gibi alışveriş günleri "hediye ediyor".
Amazon: Dört günde 4,8 milyar dolar harcandı
Her yıl Şükran Günü'nden sonraki ilk cuma başlayan Black Friday ve takip eden pazartesiyi (Cyber Monday) içine alan haftada sunulan indirimlere ilgi, bu yıl tarihin en yüksek seviyesine ulaştı.
Mağazalara gitmeyi güvenli bulmayan tüketici, altında kanepesi elinde kredi kartıyla bu yıl da bilgisayarının başındaydı.
Dünyanın en büyük online alışveriş sitesi Amazon, 1 Aralık'ta yayımladığı açıklamada tarihinin en büyük alışveriş rekorunun kırıldığını söyledi.
Geçen yıla kıyasla satışların yüzde 60 arttığını söyleyen Amazon, Kara Cuma'dan Siber Pazartesi'ye dünya çapında 4,8 milyar doları geçen satış rakamına ulaşıldığını belirtti.
Amazon's açıklamasına göre 71 bin küçük ve rota ölçekli işletmenin satışları 100 bin dolar sınırını aştı. ABD'li küçük ve rota ölçekli işletmeler ise dakikada ortalama 9 bin 500 ürün sattı. Bu, yaklaşık 42 bin kişilik Vodafone Arena koltuklarının beş dakika gibi bir sürede dolması anlamına geliyor.
Adobe Analytics verilerine göre sadece Kara Cuma'da yapılan online harcama geçen yıla göre yüzde 22 arttı ve 9 milyar dolarla rekor kırdı. ABD'li teknolojik çözümler perakendecisi Sensormatic Solutions'un verilerine göre ise Black Friday'de mağazaya giderek alışveriş yapma, bu yıl yüzde 52 geriledi.
Sadece geçen yıl bile internetten 1,4 milyar lira harcanmıştı
Türkiye'ye bakarsak; 1990 yılında 13 kamu ve özel Türk bankasının ortaklığıyla kurulan Bankalararası Kart Merkezi (BKM) henüz bu yıl ki Black Friday verilerini henüz açıklamadı.
Ancak geçen yılki BKM verilerine göre 29 Kasım 2019 Cuma'ya denk gelen günde, 4,7 milyar liralık kartlı ödeme yapılmış bunun 1,4 milyar lirası internetten gerçekleşmişti. 2018'de ise toplam kartlı alışverişler 3,4 milyar lira, internet alışverişleri 975 milyon liraydı.
1,4 milyar lira ise şöyle bir meblağ: Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, 23 Kasım 2020'de yaptığı açıklamada 2020'de ihracatçıya 1,9 milyar lira, hizmetler sektörü ihracatına 588,3 milyon lira, toplamda 2,48 milyar lira destek ödemesi yaptıklarını söylemişti.
Ortalama 2 bin 49 lira harcandı
2020'ye Black Friday verilerini açıklayan kurumlar da oldu.
Bunlardan ilki kullanıcılarına internet ya da outlet mağazalarında kullanabilecekleri ücretsiz indirim kodu sağlayan Polonyalı Picodi.com.
Picodi'nin yaptığı araştırmaya göre Black Friday döneminde Türkiye'de ortalama 2 bin 49 lira harcama yapıldı.
Erkeklerin ortalama 2 bin 69 lira, kadınların ise bin 993 lira harcadığına yer veren araştırmaya göre tüketicilerin yüzde 48'i giyim ürünleri satın almayı tercih etti.
Giyim ürünlerini yüzde 35 ile elektronik ürünler, yüzde 32 ile ayakkabılar takip etti. Sıralamanın dördüncü sırasında yüzde 19 ile spor ürünleri ve kozmetik ürünler, beşinci sırasında yüzde 16 ile kitaplar yer alıyor.
"Elektronik", sepetten çıkınca, ödenen para da azaldı
Black Friday ile ilgili diğer bir araştırmaya imza atan inse online ödeme kuruluşu PayTR oldu.
PayTR'ın verilerine göre Black Friday'de internetten alışveriş hacmi yüzde 166 arttı. Kasım ayındaki cirolarla karşılaştırıldığında geçen yıl Black Friday'deki artış yüzde 40 iken, bu yıl yaklaşık yüzde 61 oldu.
Geçen yıl en çok alışveriş yapılan kategori elektronik olurken, bu yıl tekstil sektörü rağbet gördü. Ortalama sepet tutarı ise geçen yıla göre geriledi. 2019'da yıl 647 lira olan bu miktar, bu yıl 247 liraya düştü. En çok alışveriş yapılan şehirler ise sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa ve Trabzon.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan PayTR Genel Müdürü Tarık Tombul, "Efsane Cuma" gününe online ticaret hacminde tüm zamanların en iyi sayılarına ulaşıldığını söyledi.
PayTR ödemelerinde bu yıl sadece Black Friday'de, geçen yıla göre 2 buçuk kat artışla karşılaştıklarını söyleyen Tombul, "Cuma gününü kasım ayı içerisindeki diğer günler ile karşılaştırdığımızda ise yüzde 61'lik bir artış gerçekleşti" dedi.
Tarık Tombul'a göre sepet ortalamasının 647 liradan 247 liraya gerilemesindeki ana neden ise geçen yıllarda elektroniğe olan ilginin bu yıl tekstile kaymış olması.
Trendyol, 1,5 milyonluk anlık kullanıcı sayısı rekorunu üç gün sonra yeniledi
Aktif kullanıcı sayısı 12 milyonu geçen ve günde yaklaşık 550 bin ürün satışı yapan Trendyol'un teknoloji hesabı Trendyol Tech, 27 Kasım'da Twitter'dan yaptığı açıklamada anlık kullanıcı sayısının 1 milyon 840 bin 946'ya kadar ulaştığını, dakikada 13 bin 939 ödeme isteği aldıklarını duyurdu.
Trendyol'un 23 Kasım'da ulaştığı en yüksek anlık kullanıcı sayısı ise 1,5 milyondu.
27 Kasım 2020 'nin enleri...— Trendyol Tech (@trendyoltech) November 30, 2020
Anlık kullanıcı sayısı en fazla 1,840,946
Saniyede 685K request.
CDN Trafiğimiz 455 Gbit .
Dakikada 13939 ödeme isteği.
Trendyol, 20-25 Kasım 2019 tarihleri arasında denk gelen "Efsane Günler"de ise 7,5 milyon ürün satışı gerçekleştirmişti. Bunun 2,7 milyonu tekstil ürünü, 1,2 milyonu ise ayakkabıydı.
Gittigidiyor: Geçen senenin satış hacmi ikiye katlandı
Son olarak 2019 yılını yüzde 30 büyüme ile kapatan, saniyede bir ürünün satıldığı online alışveriş devi Gittigidiyor'un Pazarlama Müdürü Feyza Dereli Fedar, ST Endüstri Radyo'da Tunç Berkman'a yaptığı açıklamada Black Friday 2020'de geçen senenin satış hacmini ikiye katladıklarını söyledi.
Pandemi nedeniyle önceki yıllara göre alışveriş kategorilerinde değişiklikler olduğunu söyleyen Fedar, kişisel bakım ve kozmetik ürünlerinin daha çok tercih edildiğini, insanların evde kalması ile birlikte laptop, tablet, ev dekorasyonu ürünlerine ve takviye gıdalara talebin arttığını söyledi.
İnsanların evde kaldıkça "eksikleri farkettiğini" söyleyen Fedar, ev dekorasyonunda da geçen seneye göre talep artışı yaşandığını belirtti.
Kargo sektörünün bu Black Friday dönemine daha hazırlıklı girdiğini söyleyen Gittigidiyor Pazarlama Müdürü, geçen sene kargoda yaşanan sıkıntıları bu yıl yaşamadıklarını söyledi.
© The Independentturkish