Bu sayfa davranış politikalarıyla ilgili bir denemedir.
Bir veya daha fazla Vikipedi katılımcısının tavsiyesini veya görüşlerini içerir. Bu sayfa Vikipedi'nin politikalarından veya yönergelerinden biri değildir, çünkü topluluk tarafından incelenmemiştir. Bazı denemeler yaygın normları temsil eder; bazıları ise sadece azınlık bakış açılarını temsil eder.
Pislik olma. Bu, bütün kuralları yok sayın ilkesinin bir sonucudur ve davranış kurallarının birçoğu pislik olmanın özel durumlarını kapsar.
Esasları[kaynağı değiştir]
"Pislik olmayın" tüm sosyal alanların temel bir kuralıdır. Başkalarıyla geçinmek için oluşturulan her politika veya yönerge, bu kuralın özel bir örneğidir. Birisinin "pislikliği" yüzünden uzaklaştırılması veya engellemesi zor bir ihtimal olmasına karşın, yine de pislik olmak kötü bir fikirdir. Öyleyse olma. Önemli sayıda makul kişi, açıkça ya da kibar bir şekilde pislik şeyler yaptığınızı söylüyorsa, doğru olması muhtemeldir.
Bir konuda haklı olmak, doğru davrandığınız anlamına gelmez. Pislikler genellikle haklıdır, ama onlar yine de birer pisliktir. Söylemeye değer bir şeyi varsa bile duyulmaz, çünkü kimse onları dinlemekten hoşlanmaz. Ne kadar doğru oldukları önemli değil.
Pislik yapmak, nezaketsiz veya kaba olmakla aynı şey değildir (edepsizlik çoğunlukla bu davranışa eşlik eder). Bir kullanıcı tamamen medeni olabilir ve aynı her görgü kuralını izleyebilir, ancak yine de pislik yapabilir. Örneğin standart hareketleri arasında dil bilgisi ve dil performansı eksikliklerini vurgulamak vardır, muhaliflerin bu yorumlarını alıntılar veya dilbilgisindeki küçük hatalara dikkat çekerek (kibarca) pisliklik yapar. Gerçekten nazik ve kibar olmak, haklı olsalar bile başkalarına saygı gösterdiğiniz anlamına gelir (örneğin gramer konularını gereksiz yere alıntılamamak gibi).
Aynı fikirde değilken bile diğerlerine saygı göster. Bazen en iyi "silah" (tabi ki iyi anlamda!), rakibinizle işbirliği yaparak (nazik ve yapıcı davranışlarla) kendinizi silahsızlandırarak rakibinizi de aynı oranda silahsızlandırmaktır. Rakibinizi dövüşmeden "alt etmek" (tabi ki iyi anlamda!), sadece bir ustalık biçimi değil, aynı zamanda ansiklopediyi ve tüm kullanıcıları kazandıran bir çözümdür. Benjamin Franklin şunu yazdı: Bir zamanlar sana bir Nezaket yaptı, başka bir şey yapmaya hazır olacak, kendin için mecbur kıldığından daha fazla hazır olacak.
Pislik suçlamalarıyla başa çıkmak[kaynağı değiştir]
Bir pislik olarak etiketlendiyseniz, özellikle bir topluluktaki birkaç kişi tarafından bu suçlamaya maruz kaldıysanız, suçlamaların en azından bir miktarının gerçek olma ihtimalini düşünmek akıllıca olabilir. Bir sorununuz olabileceğinden şüpheleniyorsanız, ilk adım bunun farkında olmaktır. Kendinize bu algılamaya neden olabilecek davranışlar hakkında sorular sorun veya emin değilseniz bu etiketin gerekçelerini kibarca açıklamasını veya netleştirmesini isteyin. Hangi davranışların pislikliğe neden olduğunu belirledikten sonra, bunları ve davranış şekillerinizi değiştirmeyi deneyin. Özellikle iletişiminizdeki sert davranışları tanımlayın ve daha yumuşak olanlarla değiştirin.
Motivasyonlarınızı dürüstçe inceleyin. Buraya katkıda bulunmak ve projeyi iyileştirmek için mi geldiniz? Yoksa hedefiniz gerçekten hata bulmak, görüşlerinizi sunmak veya kontrolde olmak mı? Belki de içinizdeki küçük bir yüzleşmenin gizli bir heyecanını yaşarsınız. Bu sizi kötü bir insan yapmaz, ama büyük bir şey inşa etmek için yoğun bir şekilde çabalayan herkese bir engel haline gelirsiniz. İnsanlar hayal kırıklığına uğrar, kinin ortaya çıkmasını sağlar, atmosfer değişir ve tüm proje zarar görür. Vermek mi için geldiniz, yoksa almak için mi?
Başkalarıyla nasıl başa çıkılır?[kaynağı değiştir]
Birine "pislik olmayın" şeklinde seslenmek genellikle yanlıştır, özellikle de doğruysa. Bu itham söz konusu kişiyi sinirlendirir ve söylediklerinizi dinleme şansını azaltır.
Kişiye değil davranışa odaklanın. Ona tam olarak be istediğinizi ve neden istediğinizi söyleyin. Neden söz konusu davranışın verimsiz olduğunu düşündüğünüzü söyleyin. Mümkün olan en yüksek derecede iyi niyet varsayın. Birisinin neden söz konusu davranışı gösterdiğini anlamıyorsanız, açıkça sorun. İyi niyet müzakerelerinin işe yaramayacağından emin olana kadar şikayet etmeye acele etmeyin. Anlaşılmakta ısrar etmeden önce anlayın.
Algınızın yanlış olabileceğini unutmayın. Özellikle söz konusu farklı bir kültürel geçmişe sahipse (bu Vikipedi'de çok muhtemel bir durumdur) veya yabancı bir dilde yazıyorsa, niyetlerini yanlış anlamış olabilirsiniz.
Her şeyden önce, gerçek olun. Cevabı bildiğiniz sorular sormayın. Bir şeylere dair soru sorarken, başka şeylerin yanıtını almaya çalışmayın. İnsanları doğru olmayan şeylere ikna etmeye çalışmayın. Ne kadar cazip olursa olsun, aynen pisliklikle cevap vermeyin.
Ayrıca bakınız[kaynağı değiştir]
- Vikipedi:Görüşlerinizi açıklamak için Vikipedi'yi aksatmayın
- Vikipedi:İçerik üzerine yorum yapınız, katılımcı üzerine değil
- Vikipedi:Ayıyı dürtme
- Vikipedi:İğneleme gerçekten yararlıdır
- Vikipedi:Radarın altından uçmak
- Vikipedi:"Sansür" diye bağırma
- Vikipedi:"Vandal" kelimesinden kaçının
- Vikipedi:Vikipedi galibiyet yeri değildir
- Vikipedi:Yemi almayın
- Vikipedi davranışlarına dair gözlemler