Kanarya Mamaları
Kanaryanın beslenmesine çeşni katmak, almakta olduğu diğer besinlerden sağlayamadıklarını vermek, kanaryada istenilen yönde bazı gelişmeler sağlamak amacıyla çeşitli kanarya mama formülleri uygulanmıştır. Bu mamalar kullanıldıkları amaca göre, kanarya kuvvet mamaları ve kanarya renk mamaları olarak adlandırılabilir. Pek çok mama formülü bulunmakla birlikte, bunların hepsi biribirine benzerlik gösterir. Bu nedenle biz yalnız her iki tip mamaya birer örnek vermekle yetineceğiz.
Kanarya Kuvvet Maması:
Bir yumurta katı hale gelinceye değin haşlanır. Soğuduktan sonra sarısı çıkartılarak ezilir. Buna bir miktar pişmiş yumurtanın beyazından da koymakta yarar vardır. İki bisküvi kuru olarak ezilerek, toz haline getirilir ve yumurtanın içine dökülerek karıştırılır. Bu karışıma yarım çay kaşığı bal, iki damla balık yağı, biraz bira mayası ve biraz da süt ilavesiyle kuşun iştahla yiyeceği ve iyi bir gelişim sağlayacağı bir mama elde edilir. Bu mamaların içine, çiftleşme ve tüy dökümü sıralarında yumurta kabuğu tozu veya mürekkepbalığı kemiği tozu karıştırılabilir. Bu ilave, kuşun kalsiyum gereksinmesini karşılayacaktır.
Kanarya Renk Maması:
Kanaryaların renk özelliklerine daha önce, kanaryaların tanıtılması sırasında etraflıca değinilmişti. Doğadaki yabani kanarya türlerinin belirli renk özellikleri göstermesine karşın evcil kanarya çeşitleri arasında pek çok çekici renkte kanarya bulma olanağına sahibiz. Bu olanağı bize tanıyan, kanarya yetiştiricilerinin bu yoldaki araştırıcı çaba ve emekleridir. Bu çalışmalar, değiniliği üzere iki temel yönlenme göstermiştir.
Bunlardan birincisi, Mendel’in “Kalıtım Kuralları” çerçvesi içinde, belirli bir renkte kanarya elde edebilmek için uygun özellikler gösteren dişi ve erkek kanaryaların çiftleştirilmesi düşüncesine dayanır. Bu çabalar sonunda elde edilen seçkin nitelikli kanaryaların renk özellikleri kalıcıdır ve kalıtımla yine kendi döllerine aktarılabilir.
İkincisiyse, özellikle İngiltere’de, kanaryaların renkleri üzerine yapılan kimyasal çalışmalar yönünden olmuş ve bazı özel mesinlerle çok değişik, çekici renkte kanaryalar elde edilebilmiştir. Ancak bunlar, besin rejimlerin özelliklerini veren maddeler çıkartıldığında, tekrar gerçek renklerine dönerler. Ayrıca, sunî olarak kazandıkları bu renk özelliklerini, kendi döllerine yalnızca kalıtım yoluyla geçirebilme özelliğine sahip değildirler.
Renk Mamaları adıyla anılan, kuşların tüy diplerinde bulunan renk verici maddeleri istenilen yönde etkileyen, vitamince zengin, kuş sağlığına zararsız, renklendirici bu mamalar, kanaryalara iki aylık olduklarında, her gün kanarya başına bir çay kaşığı olmak üzere verilmeye başlanır. Renk mamaları tüy dökümü sırasında artırabilir, ancak çiftleşme süresi içinde, kuluçka müddetince ve yavrular iki aylık oluncaya değin verilmez. Kanarya istenilen rengi aldıktan sonra renk mamaları, tüy dökümünden tüy dökümüne, yalnızca bu devre içindeyken verilir.
Kanarya satıcılarında, renk verici özellikleri bulunan yerli ve yabancı hazır bazı mamalar bulunmakla birlikte, istenildiğinde, her meraklı bunları kendisi de hazırlayabilir. Bu mamaların temel maddesi halk arasında “salçalık biber” adıyla anılan koyu kırmızı renkli, kalın etkli, “kambiba biberi” oluşturur. Bu biberden elde edilen öz, yukarıda anlatılan kuvvet mamaları için % 10 oranında koyulur ve iyice karıştırılarak renk maması elde edilir. Niteliğinin bozulmasına olanak tanımadan, taze olarak tarifeye uyularak verilir.
KANARYANIN BESLENMESİNDE SU
Kanaryanın su içeceği kapların, kir ve pislik tutmayacak nitelikte, dıştan takılabilir özellikte olması gerektiği belirtilmişti. Su, durmakla niteliğini yitirebilir, plâstik suluklarda ışığın etkisiyle yosun tutabilir. Bu nedenle her gün tazelenmelidir. Bu su, berrak, temiz ve içilecek nitelikte olmalıdır. Haftada bir kez, içme suyuna 1/5 oranında maden suyu karıştırılırsa, sindirim düzenleyici bir önlem alınmış olur.
KANARYANIN BESLENMESİNDE MİNERALLER
Kanarya, yaban yaşamında yapısının gerektirdiği mineralleri de doğadan temin etme olanağına sahiptir. Kafeste bu olanağı ona ancak biz sağlayabiliriz. Bu mineraller arasında en ön sırayı kuşkusuz kalsiyim ve fosfor alır. Bazı hazır yemlerde bunlar katışık olarak bulunmaktadır. Ancak yemini kendimiz hazırlama durumunda isek, iskelet yapılarının, tırnak ve gagalarının gelişimi için bu mineralleri sağlamak zorundayız. Kafesin bir teline asılacak olan ilikli bir kemik parçası, mamasına konulacak, un haline getirilmiş yumurta kabuğu, yine kafesin bir köşesinde bulunmasında pek çok yarar bulunan mürekkep balığı kemiği, suyuna eser miktarda karıştırılacak kireç tozu bu sorunu uzun bir süre için çözümler.
KANARYANIN BESLENMESİNDE KUM
Kafes gereçlerinin anlatımı sırasında, kafeste temiz kum bulunmasının bir nedeninin de kanaryaların sindiriminde zorunlu bir eleman olarak kuma gereksinme duyulması olduğu belirtilmişti. Tüm taneli besin alan kuşlarda olduğu gibi, kanaryalarda da yutulan besinler ilk önce kursakta toplanır. Burada salgılanan sıvıyla yumuşayan taneler, ikinci miğde olan taşlığa gelir; taşlık, sert besinlerin öğütüldüğü yerdir. Ancak bu öğütülme işlemi, taşlık adı verilen bu organda, hayvanın yutmuş olduğu küçük, sert kumlarla gerçekleşir. Eğer kanarya bu olanaktan yoksunsa, yani kursağında öğütme işi için kullanılacak kum yoksa, besinler tam öğütülmeden ince bağırsağa geçer ve besinden yararlanma tam olarak gerçekleşmez.
Bu nedenle kafeslerde, ufak kaplar içerisinde, küçük bir tohum büyüklüğünde kum bulundurmak yerinde olur. Kumun kafes tabanına ince bir tabaka halinde yayılması halinde, temizlikte kolaylık da sağlanmış olur. Bu amaçla hazırlanmış kuş kumunu kuşçularda bulabilirsiniz.