Modların nasıl çalınacağını öğrenirken, öğreneceğiniz ilk modlardan biri (muhtemelen bir mod öğrendiğinizi bile bilmeden) İyonya modudur. Bu mod, Batı müziğinin temellerini temsil ettiği için birçok kişinin öğrendiği ilk moddur.
Elbette, modlar da çok karmaşık görünebilir, bu yüzden birçok enstrümantalist mümkün olduğunca uzun süre onlardan uzak durma eğilimindedir. Bu rehberde, İyon modunun ne olduğuna ve müziğinizde nasıl kullanabileceğinize bakacağız!
Mod Nedir?
Bir müzik modu, majör gamın üzerine inşa edilen bir gamdır. Her mod majör gamın farklı bir notasından başlar, ancak gamda aynı dereceleri kullanır, bu da her moda benzersiz tonunu veren şeydir.
İyon Modu Nedir?
Daha önce de söylediğimiz gibi, İyon modu majör gamdaki ilk mod olduğu için çoğu insanın öğrendiği ilk moddur.
Büyük a-ha anına hazır mısınız?
İyonya modu ve majör gam tamamen aynı şeydir!
Pek çok kişi, majör gamın parlak, mutlu ya da muzaffer bir karakteristiğe sahip olduğunu düşünmeleriyle aynı sebepten dolayı İyon modunu da parlak, mutlu ya da muzaffer bir karakteristiğe sahip olarak düşünür. İyon modunu öğrenmenin güzelliği, diğer modları öğrenebileceğiniz bir temel oluşturmasıdır.
İyonya Modu Formülü
Tüm gamlar ve modlar formüller kullanılarak oluşturulmuştur, bu da onları öğrenmeyi ve ayırt etmeyi kolaylaştırır.
İyon modu için formül şu şekildedir:
1 2 3 4 5 6 7
Bu modu majör gamın dereceleri açısından da düşünebilirsiniz. Bu dereceler veya aralıklar şunlardır:
- 1 Kök (tonik)
- 2 Büyük saniye
- 3 Büyük üçüncü
- 4 Mükemmel dördüncü
- 5 Mükemmel beşinci
- 6 Büyük altıncı
- 7 Büyük yedili
Bu basit sayısal formülü alıp majör gamla karşılaştırırsanız, ikisinin tamamen aynı şey olduğunu görürsünüz. Örneğin Do Majör gamına bir göz atalım.
Do majör gamındaki notalar şunlardır:
C D E F G A B
Do İyon modundaki notalar şunlardır:
C D E F G A B
Bu, Sol majörün Sol İyonyen ile aynı olduğu anlamına gelir, tıpkı Si majörün Si İyonyen ile aynı olduğu gibi.
Elbette, İyon modunu gerçekten kavramak için öncelikle majör gam hakkında derin bir anlayışa sahip olmanız gerekir.
Majör Dizi Nedir?
Majör gam batı müziğinin temelidir. Bu gam, bir dizi tam ve yarım adımda düzenlenmiş yedi notadan oluşur.
Majör gamdaki tek yarım adımlar üçüncü ve dördüncü gam dereceleri ile yedinci ve sekizinci gam dereceleri arasındadır. Adım formülü seçtiğiniz majör gamın kökünden başlar:
W W H W W H
İnsanlar majör gamdan sıklıkla diyatonik gam olarak da bahsederler.
Majör gamın her bir anahtarda nasıl düzenlendiğini görmek için aşağıdaki majör gam tablosuna bakabilirsiniz.
Bunları klavyede çaldığınızda her birinin yukarıdaki adım formülünü takip ettiğini göreceksiniz.
İyon Modunda Notaları Bulma
Artık majör gam hakkında daha iyi bir anlayışa sahip olduğunuza göre, İyon modundaki notaları bulmak, aynı formülü takip ettikleri için mutlak bir esinti olmalıdır.
Ancak yine de bu notalara modal açıdan nasıl yaklaşacağınızı anlamanız önemlidir.
Bir moddaki notaları ararken, üç teknikten birini kullanmak isteyeceksiniz.
Neyse ki, İyon modunun notaları majör gamdaki notalarla aynı olduğu için diğer modlara kıyasla bulunması en kolay olanlardır.
Teknik 1 - Mod Formülünü Kullanın
Bir modu bulmakta zorlanıyorsanız, mod formülünü kullanabilirsiniz.
İyon modu için mod formülü şöyledir:
1 2 3 4 5 6 7
Modunuzu üzerine inşa etmek için bir kök nota seçerek başlayın. Bu örnek için C notası ile başlayacağız.
Do İyon modundaki kök nota (diğer bir deyişle ilk nota) Do'dur. Bu nedenle, Do İyon modundaki notaları bulmak için mod formülünü kullanırken, majör gamın notalarını kullanmak isteyeceksiniz.
Yukarıda öğrendiğimiz gibi majör gamın notaları şunlardır:
İyon modu majör gamdaki ilk mod olduğu için, Do İyon'daki notalar Do majör gamdakilerle aynı olacaktır:
C D E F G A B C
Teknik 2 - Majör Diziyi Bulun
Eğer arkadaşlarınızla jamming yapıyorsanız ve birisi size İyon modunda solo yapmanızı söylerse, tek yapmanız gereken majör diziyi bulmaktır .
Majör gamın yedi modu olduğunu anlamak önemlidir. Bu modların her biri majör gamdaki bir nota ile ilişkilidir.
İyon modu kök nota üzerine inşa edilir, Dor modu ikinci nota üzerine inşa edilir, Frig modu üçüncü nota üzerine inşa edilir, vb.
Bu, eğer birisi "Do İyonyen çal" diye bağırırsa, tek yapmanız gerekenin Do majör gamını çalmak olduğu anlamına gelir. Öte yandan, eğer birisi "Sol Ionian'da solo yap" diye bağırırsa, sadece Sol majör gamını çalabilirsiniz.
Şimdi, yukarıdaki iki tekniğin biraz tekrarlayıcı görünebileceğini anlıyorum, ancak bunun tek nedeni İyon modunun majör gamla aynı şey olması ve anında belirlenip çalınmasını çok kolaylaştırmasıdır. Ancak, diğer modlara geçmeye başladığınızda, bu tekniklerin ne kadar yararlı olduğunu fark edeceksiniz.
Teknik 3 - Aralıkları Kullanarak Modunuzu Bulun
Yukarıdaki adım formülü konuşmamızda aralıklardan biraz bahsettik, ancak birçok kişi için mod oluşturmanın yararlı bir yolu olduğu için bu konuda biraz daha derinleşmek istiyoruz.
Aralıklar basitçe iki nota arasındaki perde mesafesidir .
Örneğin C ve D notaları arasındaki mesafe bir tam adım dır (iki yarı ton), C ve C# arasındaki mesafe ise bir yarım adımdır (bir yarı ton).
Örneğin, Do İyon modunun aralık formülü şöyledir:
W W H W W H
Elbette bu, Sol İyonyen, Mi İyonyen ve diğerleri de dahil olmak üzere diğer tüm İyonyen modları için de geçerlidir.
Şimdi bu formülü kullanmak için atacağınız adımlara bakalım:
- Seçtiğiniz modun kök veya tonik notası ile başlayın (örneğin E İyonya'yı kullanalım)
- Kök nota E'den başlayarak, bir tam adım (iki yarım ton) yukarı çıkarak bir sonraki notaya geçin, bu durumda bu nota F# olacaktır.
- Ardından, moddaki üçüncü notaya ulaşmak için bir tam adım daha yukarı çıkın, bu durumda bu nota G#'dir.
- Ardından, moddaki dördüncü nota olan La'ya ulaşmak için bir yarım adım yukarı çıkın.
- Modunuzun sonuna ulaşana kadar W W H W W H formülü ile devam edin.
Bu formülü ezberlemek, herhangi bir diziye bakmak zorunda kalmadan yedi modun tümündeki notaları bulmayı çok kolaylaştıracaktır. Bu özel teknik ilk başta çok fazla iş gibi görünse de, piyano, gitar vb. çalan enstrümantalistler için enstrümanlarındaki notaları ezberlemek için harika bir yoldur.
İyonya Modu Nasıl Kullanılır
İyon modunu kullanmanın en iyi yollarından biri, belirli notaların nasıl ses çıkardığını hissetmek için basitçe majör bir akorun üzerinde çalmaktır.
Örneğin, diyelim ki bir Do majör akorunu döngüye sokmak istediniz.
Daha sonra C Ionian'daki notaları kullanarak bu akorun üzerinde çalabilirsiniz.
Eğer zaten majör gam çalmaya alışkınsanız, İyonya modunu çalmak size özel bir şeymiş gibi gelmeyebilir. Ancak, ne çaldığınızı eleştirel bir şekilde dinlemek için zaman harcarsanız, diğer modlara geçmeye başladığınızda daha iyi bir referansa sahip olursunuz.
Örneğin, Phrygian modu veya Mixolydian modu çaldığınızda, kulaklarınız Ionian modunu duymaya o kadar alışmış olacak ki, benzersiz bir şey olduğunu hemen fark edeceksiniz.
İyon modunu majör gam kullanan şarkılar üzerinde çalmak için de kullanabilirsiniz.
İyonya Özellikleri
Modları çalarken, belirli bir modun özelliklerine veya tatlarına dikkat etmek, onu diğerlerinden neyin ayırdığını görmek önemlidir. Kalitesi hakkında daha iyi bir fikir edinmek için genellikle çaldığım modun triton ve yarım adım aralıklarına bakarak başlamayı severim.
Majör gamın modları tek bir triton aralığa (B'den F'ye) ve iki yarım adım aralığa (E'den F'ye ve B'den C'ye) sahiptir.
İyonya'nın Batı müziği teorisinin temeli olduğu ve her notanın bir diğeri kadar önemli olduğu gerçeği göz önüne alındığında, size İyonya özelliklerini sunmak oldukça zordur, ancak elimden gelenin en iyisini yapacağım.
İyonya modu hakkında dikkat edilmesi gereken bir husus, birçok kişinin tam dördüncüyü işlevsel armoni kullanırken "kaçınmak" isteyeceğiniz bir nota olarak görmesidir. Bunun nedeni, tam dörtlü aralığın majör üçüncü ile eşleştirildiğinde bemol dokuzlu bir aralık oluşturmasıdır. Majör bir akorun üzerinde çalındığında genellikle kulağa garip veya uyumsuz gelebilir.
Dikkat etmeniz gereken diğer nota veya aralık, İyonyen'deki son yarım adım olan majör yedilidir. Do Ionian'da yedinci nota, Do'dan bir yarım adım uzakta olan B'dir.
Tabii ki, insanlar bu iki notayı her zaman İyonyen olarak çalarlar. Örneğin, majör bir akora bir dörtlü eklemek sus4 akorunu yaratır, bu da toniğe biraz askıda kalarak ulaşmanıza yardımcı olabilir.
Yediliye gelince, müzisyenler genellikle majör akorlarına biraz daha tat vermek için yedili eklerler.
Birçok kişi müzik teorisinden bahsederken bu notalardan "kaçınma" notaları olarak bahsedecek olsa da, zaman zaman kulağa biraz uyumsuz gelse de bunların İyon modunun temel özellikleri olduğunu iddia ediyorum.
İyon Modu Kullanılan Şarkılar
İyon modu majör gamın ilk modu olduğundan, İyon modunu kullanan diğer modlardan çok daha fazla şarkı bulabilirsiniz. İnsanlar genellikle "İyon modunda" çalmayı düşünmeden önce sadece majör gamda çalmayı düşünürler.
Majör gamın kullanıldığı en popüler şarkılardan bazıları çok küçükken öğrendiklerimizdir. "Row, Row, Row Your Boat" ve "Mary Had a Little Lamb" gibi birçok tekerleme İyon modunu kullanır.
Daha çağdaş müzik dünyasına geçecek olursak, İyonya modunun en iyi örneklerinden biri The Beatles'ın "Let It Be" şarkısıdır.
Bu şarkı Do Ionian tonundadır ve pop müzikteki tartışmasız en popüler akor ilerlemelerinden birini kullanır: I V vi IV .
Ionian modunu kullanan o kadar çok şarkı var ki, hepsini listelemek imkansız olurdu. Şarkı kitaplığınıza gidip rastgele bir şarkıyı karıştırdığınızda Ionian modunu kullanan bir şarkıya denk gelme olasılığınızın diğer modlardan daha yüksek olacağını garanti ederim.
Sık Sorulan Sorular
İyon Modu Majör ile Aynı mıdır?
Evet, İyon modu majör gam ile aynı şeydir, bu yüzden insanların müzik teorisinde öğrendikleri ilk modlardan biridir.
Müzikte Kaç Mod Vardır?
Batı müziğinde yedi mod vardır:
- İyonya
- Dorian
- Phrygian
- Lydian
- Mixolydian
- Aeolian
- Locrian
Son Düşünceler - İyonya Modu Neden Bu Kadar Önemli?
Gördüğünüz gibi, İyonya modu Batı müzik teorisindeki en önemli mod olabilir. O olmasaydı, bugün yaptığımız tüm müzikler için bir temelimiz olmazdı.
İyonya modu birçok nedenden ötürü çok önemlidir:
- Bir majör anahtarın toniğinden başlayarak melodiler ve armoniler yaratmamızı sağlar
- Diğer tüm mod değişiklikleri için temel görevi görür
- Diyatonik skalayı kullanır
- Sadece değiştirilmemiş ölçek dereceleri vardır.
Umarım bu modla ilgili tüm gizemleri ortadan kaldırabilmişimdir. Muhtemelen, müzik yaptığınız sürece zaten kullanıyorsunuzdur. Ancak, yeni öğrendiğiniz bilgilerle, yaptığınız ve duyduğunuz müziği daha anlamlı hale getirmek için daha iyi bağlamsallaştırabileceksiniz.