Yazı işleri ekibimizde iki pozisyonu doldurmaya çalışıyoruz: Bir editör/araştırmacı ve bir üyelik editörü. 2 Ekim 2022’ye kadar başvurun.
Egemenlik soyut bir kavramdır. Plakalar öyle değil. Temmuz ayı sonlarında, Kosova hükümeti Sırp vatandaşlarından arabalarının plakalarını değiştirmelerini talep ederek, protestolar Priştine’nin egemenliğini reddetmeye devam edenler arasında. Uluslararası müdahale sorunun ertelenmesine yardımcı oldu, ancak hükümetin yeni düzenlemelerinin yürürlüğe girmesi planlandığında 1 Kasım’da yeniden patlama tehdidinde bulunuyor.
Kosova’nın son krizi, Avrupa’nın Balkanlar’da yanlış yaptığı şeyin bir başka hatırlatıcısı. Son 15 yıldır Batılı liderler ve örgütler, Kosova ile Sırbistan arasındaki gerilimi, Kosova’nın arkasına destek vererek hafifletmek için çalışıyor. yozlaşmış stabilokratlar onları devam ettiren. Bölgede barış ve istikrarı korumak için Batılı ülkeler, anlaşmazlıklarını diyalog yoluyla çözme ve Rusya ile uyum yerine Avrupa entegrasyonunu seçme sözü veren Belgrad ve Priştine’deki yetkilileri destekledi. Karşılığında, bu stabilokratlara uluslararası meşruiyet ve ülkelerini yönetmede serbest bir el verildi. Bu, ağırlıklı olarak Sırpların yaşadığı kuzey Kosova’nın ülkenin yasal ve siyasi sistemine entegrasyonu gibi gerçek bir ilerlemeye yol açtı. Ancak Belgrad ve Priştine’deki liderler de bu ilerlemeyi, uluslararası barışçıl imajlarını pekiştirmek ve demokratik olmayan davranışlara yönelik eleştirilerden kaçmak için araçsallaştırdılar. Bu, milliyetçiliği körüklerken ve insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü daha da baltalarken, gerçek ve kalıcı barışı imkansız kılacak eylemlerde güç toplamalarını sağladı. Sonuç olarak, 11 yıllık müzakerelerin ardından Sırp ve Kosovalı liderler ilişkileri normalleştirmedi, ülkelerini Avrupa Birliği’ne yaklaştıramadı veya Rusya’nın Balkanlar’daki etkisini sınırlamadı. Bunun yerine, diyalog ortakları ve barış yapıcılar olarak yeri doldurulamaz kalmalarını sağlamak için çok sayıda düşük yoğunluklu krizi kışkırtmaya devam ediyorlar.
Batılı liderler, bölgenin sorunları için Rusya’yı suçlamak veya başarısız stratejiler üzerine iki katına çıkmak yerine, Kosova ve Sırbistan’ın demokratikleşmesine öncelik vermeli. Bu, diğer şeylerin yanı sıra, iki ülke arasındaki AB liderliğindeki diyalog sürecini daha şeffaf, hesap verebilir ve kapsayıcı hale getirmek için demokratikleştirmeyi gerektirecektir. Kosova ve Sırbistan büyük ölçüde dış finansmana bağımlı olduğundan, mali destek, mevcut ve gelecekteki barış anlaşmalarını uygulayacak demokratik ve çok etnikli kurumların inşasına şartlanmalıdır.
Plaka Krizi
11 yıl önce Sırp ve Kosovalı liderler görüştü bir anlaşma Kosova’da yaşayan Sırp ve Arnavutların hareket özgürlüğünü güvence altına almak için Brüksel’de. Yine de Sırbistan, Kosova plakalı araç sahiplerine karşı ayrımcı tedbirler uygulamıştır. Buna karşılık, Kosova hükümeti yasak Kosovalı Sırpların yeni ulusal plakalar almadan İbar nehrinin güneyine seyahat etmeleri. Bu yaz yine aranan Kosova’nın kuzeyindeki Sırp çoğunluklu belediyelerin sakinlerinin Kosova plakalarını almaları konusunda uyardı ve Kosova’ya seyahat eden Sırp vatandaşlarının Kosova makamları tarafından verilen geçici giriş belgelerini almaları gerektiğini söyledi. Buna karşılık, Kosova’daki Sırplar, Priştine’nin bölgeleri üzerinde tam egemenlik iddialarına karşı çıkarak, Sırbistan ile iki sınır kapısına giden yolları kapattılar. Neyse ki, kriz birkaç saat içinde çözüldü. NATO güçlerinin beklemede olması ve AB yetkililerinin desteğiyle, ABD’nin Kosova Büyükelçisi Başbakan Albin Kurti’den yeni tedbirlerin uygulanmasını 1 Eylül’e kadar ertelemesini istedi. alındı onların barikatları.
Kosova ve Sırbistan çözerken kimlik kartı sorunu, bir plaka hesaplaşması hala görünüyor. Bir başka ertelemenin ardından, Kosovalı Sırpların mevcut plakalarını değiştirmek için 31 Ekim’e kadar süreleri olduğu iddia ediliyor. Yazarla yaptığı görüşmelerde, bazı Kosovalı Sırplar yeni önlemleri boykot etmeye karar verdiklerini, diğerleri ise arabalarını yeni plakalarla önceden kaydettirdiğini açıkladı. Üçüncü bir grup, ön kayıt için gerekli olan devlet tarafından verilmiş kimlik belgelerini alamadıkları için bürokratik bir çıkmazda kalır. Bu, Ekim ayının sonunda daha fazla sorun olabileceğini söylemekten başka bir şey değil.
Tabloya Geri Dön
Kosovalı Sırplar yolları kapattıktan hemen sonra, diplomatlar Avrupa Birliği, NATOve ABD, Belgrad ve Priştine’deki yetkilileri sürdürülebilir bir çözüm bulmak için müzakere masasına dönmeye çağırdı. Fakat üst düzey siyasi diyalog Avrupa Birliği tarafından kolaylaştırılan, Başbakan Kurti ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić arasındaki açık düşmanlığın yanı sıra Kosova hükümetinin Sırbistan’dan gelen mallara tarife koyma kararı nedeniyle son birkaç yıldır sıkışmış durumda.
Bu, daha kapsamlı bir yaklaşım olmadan ikili diyaloğun başarabileceklerinin sınırlarını göstermektedir. 2011’den beri Belgrad ve Priştine sonuçlandı 20’den fazla anlaşma bir dizi somut sorunu çözmek için, böylece ilişkilerinin normalleşmesine katkıda bulunuyor. En büyük atılım, Kosova’daki Sırp kurumlarının dağılmasıyla sonuçlanan 2013 Brüksel Anlaşması ile elde edildi. polis, yargıve sivil koruma birlikleriSırp çoğunluklu belediyelerin ülkenin yasal ve siyasi sistemine entegrasyonu ile birlikte. Kosovalı Sırp toplumu bu hamlelere direndiği için, ancak Belgrad’ın her ikisini de içeren ciddi baskısı sonucu mümkün oldu. yerel nüfusa karşı siyasi şiddet ve Sırbistan hükümetinden garantiler. Belgrad, entegrasyonu kabul ettiği için bir teselli ödülü olarak da söz Kosova’daki Sırp çoğunluklu belediyelere daha yüksek düzeyde bir öz-yönetim olanağı sağlayacak bir organ olan bir Sırp Belediyeler Birliği kurmak. Bugüne kadar Priştine’deki siyasiler, Brüksel anlaşmasının dernekle ilgili kısmını uygulamayı reddederek, bunun başka bir Sırp Cumhuriyeti’nin kurulmasına yol açacağını iddia ettiler.
Herşey daha fazla konuşma Belgrad ve Priştine arasındaki anlaşmalar, Priştine’nin tüm Kosova bölgesi üzerinde tam egemenliğini kurmaya odaklandı. Nihayetinde, diyalog yasal olarak bağlayıcı kapsamlı bir anlaşma ve Sırbistan’ın Kosova’nın bağımsızlığını tanımasıyla sona ermeli. Ancak Sırp siyasi elitleri görüş böyle bir anlaşma siyasi intihar olarak Priştine ile. Sonuç olarak, neredeyse on yıldır, AB arabulucuları Kosovalı Arnavut ve Sırp siyasi liderlerin anlaşmalarını farklı yorumlamalarına izin vererek, her iki tarafta da farklı beklentileri teşvik ediyor ve iki ülkenin vatandaşlarını kalıcı bir anlaşmanın gerektireceği uzlaşmalara hazırlıksız bırakıyor. Böylece AB aracılı diyalog etkinleştirilmiş Sırp yetkililerin tavizlerini diplomatik zaferler olarak sunarak itibarlarını kurtarmaları ve iktidarda kalmaları gerekiyor.
Belgrad’ın desteği olmadan Sırp toplumunu daha fazla entegre etmek veya Priştine’nin tam egemenliğini kurmak zor olacak. Yine de daha kapsayıcı bir diyalog sürecinin yokluğunda, bu, Kosovalı Sırplara ihanet gibi hissettirecek ve ya yerel bir tepkiye yol açacak ya da Belgrad’ın nihayetinde duraklamasına neden olacaktır. Sırp politikacılar genellikle müzakerelerde Kosovalı Sırpların çıkarlarını temsil ettiklerini iddia ediyorlar, ancak aslında Vučić Kosova’daki Sırp nüfusu üzerindeki kontrolünü derinleştirmeye çalıştı. Bunu, Kosova parlamentosunda 10 sandalyesi ve hükümette bir bakanı olan Sırp Listesi aracılığıyla yapıyor. Sırp Listesi de kazandı 2019 yerel seçimleri Sırp oylarının yüzde 90’ından fazlasını aldı. Belgrad’dan bazı kanaat önderleri düşünmek “Bu zaferler, Vučić’i Kosova’daki neredeyse tüm Sırplar adına müzakere etmeye cesaretlendirdi.” Ancak Vučić eleştirel sesleri bastırmaya çalışsa da, Belgrad’ın Brüksel’de sunduğu tavizlerden duyulan memnuniyetsizlik artıyor. yerliler iddia Sırp Listesinin Sırpların çıkarlarını korumak için hiçbir şey yapmadığını ve hatta onları Kosova hükümetinin son kararları hakkında bilgilendirmediğini söyledi.
Şimdi ne var?
Plaka krizinin derslerinden biri, siyasi liderler arasında işlevsel ve kapsayıcı bir diyalog olmadığında, istikrarsızlık ve şiddet patlamalarının çok olası olacağıdır. arasında şu anki diyalog Belgrad ve Priştine bir elit odaklı süreç Brüksel’de kapalı kapılar ardında, vatandaşlardan ve sivil toplumdan hiçbir girdi olmadan gerçekleşir. Şimdiye kadar, katılan liderlerin hiçbiri müzakerelerin arkasında ulusal bir konsensüs oluşturmaya gerçek bir bağlılık göstermedi. Albin Kurti, 2021 Şubat’ında ikinci kez iktidara geldiğinde, söz konusu Sırbistan ile diyaloğun öncelik onun hükümeti için. Selefleri tarafından varılan anlaşmaları uygulamak yerine, Kosova’nın uluslararası meşruiyetini güçlendirmek. Bu, uluslararası kuruluşlara üyelik için lobi yapmayı ve henüz AB’yi kabul etmeyen beş AB ülkesinden – İspanya, Yunanistan, Kıbrıs, Romanya ve Slovakya – tanınmayı içeriyordu.
Avrupa Birliği sürücü koltuğunda kalıyor, ancak arabulucuları Kosova’yı tanımayan ve AB’den zevk almayan ülkelerden geliyor. yüksek düzeyde güven Kosova’daki Arnavut vatandaşları ve politikacılar arasında. Buna rağmen, AB Belgrad-Priştine Diyaloğu Özel Temsilcisi bekler 2024’teki Avrupa Parlamentosu seçimlerinden önce iki ülke arasındaki normalleştirilmiş ilişkiler konusunda nihai bir anlaşmaya varılacak. AB diplomatları düşünmek Kosova ve Sırbistan’da erken seçim beklenmediği için önümüzdeki iki yıl yasal olarak bağlayıcı bir anlaşmanın imzalanması için elverişli.
Kısacası, Avrupa Birliği Balkan stabilokratlarının Kosova konusunda bir kez daha teslim olmasını bekliyor. Bu potansiyel olarak tehlikeli bir durumdur. Avrupa Birliği, Sırbistan’ın Kosova konusunda ilerleme kaydetmesini en son beklediğinde, kör bir göz çevirdi demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne. Sonuç olarak, Sırbistan Aleksandar Vučić yönetimindeki otokrasive devletin kendisi, kendi vatandaşları için bir güvensizlik kaynağı ve Balkanlar’da bir istikrarsızlık ihracatçısı haline geldi. Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından pek çok Sırp vatandaşı, Batı’nın ne pahasına olursa olsun istikrar arzusunun onları tekrar otoriter rejime göz yummalarına yol açacağından korkuyor. Bu, Sırbistan’ı demokratikleştirmek ve hukukun üstünlüğünü geliştirmek için neredeyse 30 yıl çalışmış olan sivil topluma ciddi bir darbe olacaktır.
Kosova şu anda Sırbistan’dan daha demokratik ve hükümeti daha şeffaf. Ancak Kosova tam olarak işleyen bir demokrasi olarak kabul edilmek istiyorsa, etnik kökenleri ne olursa olsun tüm vatandaşlarına güvenlik, adalet ve temel hizmetleri garanti etmelidir. Kosovalı liderlerin ülkedeki Sırplarla güven inşa etmeye yatırım yapmaları, endişelerini dile getirmeleri ve onlara eşit vatandaşlar olarak muamele göreceklerini göstermeleri de önemli.
Balkanlar’da barış ve istikrarı korumanın anahtarı, demokrasi ve hukukun üstünlüğüdür – stabilokratlar değil. Uluslararası toplum, Sırplar ve Arnavutlar arasında kalıcı barışın ön şartı olarak bu konularda ısrar etmeli. Ukrayna’nın işgalini bu değerlerden taviz vermek için bir neden olarak kabul etmek yerine, güçlü adam yönetiminin istikrar için oluşturabileceği tehlikeler konusunda bir ders olarak görülmelidir. Batı, yalnızca hem Sırbistan’da hem de Kosova’da demokratik potansiyeli olan liderleri destekleyerek, gelecekteki barış anlaşmalarını uygulayabilecek sorumlu kurumların oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Maja Bjelos, Belgrad Güvenlik Politikası Merkezi’nde kıdemli bir araştırmacıdır.
fotoğrafı çeken Stowe Boyd
Kaynak : https://warontherocks.com/2022/09/only-democracy-can-bring-stability-to-the-balkans/