Çocuğum gece altını ıslatıyor Geceleri alt ıslatma çocuklarda sık görülüyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hayriye Aygar, bu konuda merak edilenleri anlatıyor. Gece altına kaçırma-Enürezis Noktürna, beş yaşın üzerindeki çocukların ayda en az iki gece uykusunda yatağını ıslatması olarak tanımlanır.Beş yaşındaki çocukların % 20 sinde gece işemesine rastlanıyor.Erkek çocuklarda daha sık rastlanır. Tipleri : Gece altını ıslatmanın iki tipi vardır. 1-Primer-birincil tip: Çocuk idrarını tutmayı hiç öğrenmemiştir. Gündüz veya gece idrarını altına yapmaktadır.Büyük çoğunluk bu gruptadır. 2-Sekonder-ikincil tip: En az 6 ay kuru kaldıktan sonra altını ıslatmaya yeniden başlamıştır. Nedenleri: 1-Fizyolojik Nedenler: Çoğunlukla %90-95 nedenler fizyolojiktir. * İdrar kesesi fonksiyon bozukluğu: Çocuklar gece uykuda idrar keselerinin dolduğunu hissetmezler.İdrar kesesinin kapasitesi azdır.Hiperaktif çocukların %95 de altını ıslatma problemlerine rastlanır bu çocukların uyanma eşiği yüksektir,çok derin uyudukları için uyanamazlar. * İdrar salınımını kontrol eden antidiüretik hormonu normalde gün boyunca belirli bir seviyede kaldığı halde,geceleri daha fazla miktarda salgılanır ve böbreğin idrar üretimini azaltır.Gece işemesi olan çocuklarda bu hormon geceleri gerektiği kadar salınmaz,yetersiz salınır..Dolayısıyla daha az su tutar,daha fazla idrar oluşur. Bu durum çocuğun geceleri altına kaçırmasına neden olan en önemli faktördür. * Genetik nedenler: Sık olarak görülür.Anne ve babadan birinde altını ıslatma öyküsü varsa çocukta % 45, ikisinde birden varsa %77 oranında çocukta altını ıslatma görülür. 2-Organik nedenler: Altını ıslatan çocuklarda şeker hastalığı (Diyabet) %2-3 oranında görülür.Böbreklerden başlayıp idrar çıkış deliğine kadar olabilecek doğuştan yapı bozuklukları ,böbrek, idrar yolları enfeksiyonları, kabızlık, besin alerjisi diğer nedenlerdir. * Psikolojik nedenler primer alt ıslatmaya neden olmaz.Ruhsal travma sonucu sekonder alt ıslatma görülebilir,fizyolojik alt ıslatma ortaya çıkar.Bu tür davranışsal gerilemesi olan çocuklarda gece altını ıslatma yanında korku,okul başarısızlığı gibi ek bulgular vardır. Altını ıslatan çocuklarda utanma duygusu, özgüven eksikliği, depresyon gelişebilir.Etraftan aldığı tepkiye bağlı olarak çocukta stres olur ve hastalığın iyileşmesini geciktirir.Çocukta başarısızlık duygusu oluşur,utanma ve suçluluk hissi gelişir. Tedavi: Çocuklar önce organik nedenlerin varlığı açısından incelenmelidir.Bunun için gündüz altına kaçırma,zor idrar yapma,çok idrar yapma,kabızlık,kafa travması geçirme gibi yakınmalar değerlendirilmelidir. Fizyolojik alt ıslatma olan çocuklarda şu prensiplere dikkat edilmelidir: Yatmadan önce 2 saat boyunca fazla sıvı alımından kaçınılmalı,çay kahve gibi kafein içeren içecekler verilmemelidir. Yatağa girmeden tuvalete gitmelidir. Gece kuru kalması için bez bağlanmamalıdır.Gece kalkıp tuvalete gidilmelidir. Çocuğun kuru kalma sorumluluğunu üstüne almasına yardım edilmelidir.Sabah temizliğine çocuğun katılımı sağlanmalıdır. Tedavide ıslaklık anında çocuğu uyandıran alarm sistemi ile ilaç tedavisinin birlikte kullanılması en başarılı sonuç verir.İlaç gece işemesine son vererek çocukta rahatlamayı,alarm sistemi ise kalıcı tedaviyi sağlar.İkisi de güvenli ve başarılı sonuç veren tedavilerdir. Alarm sisteminde , çocuğun külotuna iliştirilen küçük bir cihaz devreye giriyor,çocuk idrar kaçırmaya başlayınca ıslaklık anında sesle alarm veriyor ve böylece çocuğun şartlandırılarak uyanıp tuvalete gitmesini sağlıyor.2 hafta içinde şartlı refleks oluşuyor ve çocuk çişi geldiğinde kendiliğinden uyanıyor.Alarm tedavisine 2-3 ay devam edilmesi gerekmekte ve bu tedavi ile çocuklarda %70-84 oranında iyileşme sağlanmaktadır.Alarm tedavisi sonunda tekrarlama riski % 10 dur. İlaç tedavisi olarak son yıllarda desmopressin güvenilir olarak kullanılmakta, gece çocuğun idrar kesesindeki idrarı azaltmaktadır. %60-80 oranında iyileşme sağlanmakta fakat tedavi kesildikten sonra tekrar riski bulunmaktadır.Bu nedenle alarm ve ilaç tedavisinin birlikte kullanılması önerilmektedir. Altını ıslatan çocuklar mutlaka çocuk hekimleri tarafından değerlendirilmeli ve ailenin katılımı ile uzun dönemli bir tedavi olarak düzenlenmelidir.