Japon ev kadını Kayako Hayaşi, nükleer enerji alınması gereken bir risk olduğunu düşünüyordu. Şimdi sadece bilmiyor. Bir nükleer mühendisle evli olan Hayaşi, yaklaşık dört ay sonra bir tsunami ile tetiklenen Japonya’daki Fukuşima Nükleer Santralı’ndaki krizden kaynaklanan derin kuşkuları var ama hiçbir yanıtı yok.
Fukui bölgesinin kıyı noktasında 14 reaktörün bulunduğu Tsuruga kentindeki bir kafede sessizce konuşan Hayaşi, “Ben tümüyle güvenli olduğunu düşünmemiştim ama yine de biz nükleeri destekledik” diyor. Aynı zamanda oğlu ve yeğeni nüklere sektörde çalışan 59 yaşındaki Hayaşi, dünyanın en kötü nükleer kazasından 25 yıl sonra meydana gelen Fukuşima’dan sonra evinden 50 kilometre (30 mil) taşındı ve “Ben nükleer enerjiyi terk etmenin iyi olacağını düşünüyorum ama bunu elde etmek için yapmak gerekir”diye konuşuyor. Hayaşi, çok sıkıntılı bir şekilde “Biz nükleeri modern yaşam tarzı için kullandık, terk etmek gerçekten olası mı” diye sordu.
Hükümetin nükleer reaktörlerin çalışmasını durdurmasından sonra yaz talebini karşılamada elektriğin yüzde 30′unu sağlama kriz öncesinde Japonya’nın bunu çözmek için kolay bir seçeneği var. Fosil yakıt kullanımı, maliyetli ve küresel ısırmaya katkıda bulunuyor ama yenilenebilir kaynaklara verilecek teşvikler yıllar alacak.
Japonya’nın ilk ticari reaktörünün 1970 yılında işletmeye alındığı Tsuruga gibi kentler ve kasabalar için ikilem, hükümetin ekonomik kırsal kalkınma için nükleer reaktörler yerine temiz, ucuz, güvenli enerjiyi seçmesi bölgede yaşayanlar için beklenmedik bir aramağan olmuştu.
Kahve dükkanı işletmecisi Kazuya Ueyama, batı Japon yerleşim bölgelerini enerji ile besleyen Fukui bölgesi için,“Onlar şirketlerin battığını söylüyor ama bu bölgelerde toplanma nedenleri de ölmek için daha az insan olmasıydı” dedi. Fukuşima ile ilgili haberleri izleyerek giderek daha yetersiz olduğun anladığını ve budurumun kendisin depresyona soktuğunu anlatan Ueyama, “Kalbim ağrıyor” dedi.
Ne düşündüklerini açıkça söyleyemiyorlar
Nükleer teşvikler ve vergi gelirleri, nükleer santrallar ile kent maliyesi üzerinde aşırı bağımlılık yarattı, yerel istihdamı arttırdı ama kentlerde yaşayanlar bunu konuşmaya istekli değil. Tsuruga Meclisi, geçen Haziran ayı sonunda yenilenebilir enerjinin teşvik edilmesi çağrısında bulunan bir bildiriyi kabul etti ama karar medyaya“nükleer karşıtı” olarak yansıyınca, karar gün içerisinde çekildi. Meclis üyesi Harumi Kondaiji, “Burası ne düşündüğünü açıkça söyleyemeyen bir kent” dedi. Kondaiji, “İnsanlar sanki bir çeşit filtre gibi ‘o burada olmaz’ diye düşünmeye ve Fukuşima’da ne olduğuna ilişkin daha fazla dikkat etmemeye çalışıyor” dedi.
Yakında yaşayanlar için risk değil bedel ama daha az pişmanlık var.
Tsuruga’ya 12 mil (20 kilometre) uzaklıktaki Eiçizen kenti yasama organı, Tsuruga bölgesinde iki yeni nükleer reaktörü yapılma palanı iptal eden ve var olan nükleer tesislerin de kademeli olarak kaldırılması gerektiği çağrısını yapan bir kararı geçen hafta kabul etti. Belediye başkanı Kazuharu Kawase, Fukuşima’daki gibi kaza olması durumunda “boşaltılmış bölge” oluşturulması, insanların tahliye edilmesi gerektiğine dikkat çekerek, Tsuruga’da yaşayan 70 bin kişinin buna hazır olmadığını açıkladı.
Tüm bunlara karşın yine de 2030 yılına kadar Japon enerji politikasının bir parçası olarak nükleer enerjiden elde edilen elektriğin payının yüzde 50′den fazlaya çıkartmak için iki yeni nükleer reaktör inşası için Japon Atom Santlralları şirketi işbirliği için istekli görünüyor.
Japon Başbakanı Naoto Kan, 2020 yılı ortalarında yenilenebilir enerjinin payını yüzde 20′lere çıkartmayı hedefleyen planı gözden geçirdiğini açıkladı. Kawase, nükleer enerjinin payının düşeceğini ama bunun çabuk olmayacağına işaret ederek, “Sanırım iki yeni reaktör daha güvenli olacak ve inşa için gereken uzun süre göz önünde bulunduğunda bunun nükleer enerjiyi destekleyen bir plan olacağını düşünüyorum. Ben bunun kesinlikle inşa edilmesini istiyorum” dedi.
Güvenli masalı yerle bir oldu
Politikacıların nükleer enerjiye olan yorulmaz desteği var ama kentlerde artan kaygı, kapalı tesislerin yeniden açılması çabalarını zorlaştırıyor. Bugün Japonya’nın 54 reaktöründen yalnızca 19′u işletmede, diğerler ise gelecek aylarda yapılacak düzenli kontroller için kapalı olacak ve eğer güvenlik testlerini geçemezse, gelecek yıl Nisan ayında çevrimdışı kalacak.
Kansai Elektrik Şirketi’nin işlettiği üç reaktörün bulunduğu 1 numaralı reaktörün kapatıldığı 10 bin kişinin yaşadığı Mihama kentindeki tren istasyonunda yolcu bekleyen taksi sürücüsü 40 yaşındaki Tadaşi Kubota,“Fukuşima bir şok oldu. Şimdi güvenlik masalı yerle bir oldu ama kentte çalışan herkesin bir şekilde işi Kansai Elektrik Şirketi ile bağlantılı ve kimse bu yüzden aksini konuşmaz” dedi.
“Güzel Sahil” diye adlandırılan eski balıkçı kasabası Mihama’nın Belediye Başkanı Jitaro Yamaguçi, yerel yönetim gelirlerinin yaklaşık yüzde 70′nini nükleer işe bağlı olduğunu söyledi. Gayrı resmi bir hane araştırması, Fukuşima kazası sonrasında ilk kez bir düzüne nükleer reaktörün kapatılmasının istenmesi Mihama halkının tedirgin olduğunu gösterdi.
Nükleer güce uzun süre sarsılmaz bir inançla bağlı olana Yamaguçi (68) Mihama Nükleer santralı’nın 1 numaralı reaktörü için güvenlik güvencelerinin verildiğini ama bunun yeniden onaylanması gerektiğini söyledi. Fukui Valisi İssei Nişikawa’nın reaktörün açılması için onayı gerekiyor ve olayın belirsizliğin koruyor. Nişikiwa rekatörün yeniden açılması için önce yeşil ışık yaktı ama Fukuşima sonrası güvenlik standartlarını merkezi yönetimin istediğini söyledi.
Eylemciler ise valinin diğer reaktörlerin kapalı kalması için artan kamuoyu baskısı altında olduğunu söyledi. Kinikler, Tsuruga için yüksek hızlı teren (mermi treni) hattını uzatma karşılığında reaktöre yeniden onay verme pazarlığı olabileceğini söylüyor. Üç yıldır Fukui’de nükleer karşıtı mücadele yürüten 75 yaşındaki eylemci Miwako Ogiso, “İnsanlar yalnızca ekonomik yarar germek istiyor ama şimdi kendi yamaları konusunda endişeli insanların sayısı artıyor” dedi.
Kaynak: Planet Arks