Temmuz ayında, tüm 76 yıllarını beklemek zorunda olan sessiz, kederli haberler geldi: Rusya'nın-Litvanyalı-Letonyalı bir keşif gezisinin Sovyet denizaltı C-35'i keşfettiği Klaipeda'dan 10 kilometre uzaklıktaki Baltık Denizi'nde. Haziran 1941'ta kayboldu ve tüm bu yıllar boyunca ölü denizaltıların akrabaları kaderleri hakkında hiçbir şey bilmiyordu. Bu, savaş yıllarının birçok trajedisinden birine yapılan soruşturmanın sona ermesiydi, deniz sonunda insanlarla C-10'in ortadan kaybolmasının sırrını paylaştı.
41 erkekte toplu mezar
Onuncu "eska" ("C" tipi - "Stalinist") savaş öncesi Sovyet donanma orta denizaltıların alt sınıfı ve düşman deniz şeritleri üzerindeki operasyonlar için tasarlandı. 10 Haziran 1937'de 112 numaralı kızak hattı altında Gorki'deki 242 numaralı fabrikada atıldı ve 10 Nisan 20'de başlatılan N-1938 harf adı 31 Aralık 1940'ta hizmete girdi. Son yolculuğunda teknenin mürettebatı toplam 41 kişiydi, 3. rütbe kaptanı Boris Konstantinovich Bakunin değişmemiş komutandı. Savaşın başlamasından bir gün sonra, 23 Haziran 1941 sabahı S-10, Danzig Körfezi'nde bir konuma gitti, belirlenen alana iki gün içinde ulaşması planlandı. Düşman gemilerinin iki haftalık arama ve imhasına ek olarak, teknenin mürettebatının daha sonraki mayın konuşlandırması için Pillau üssüne (şimdi Kaliningrad bölgesinde Baltiysk) keşif yaklaşımları yapması gerekiyordu. 28 Haziran'da, üssünde gece yarısından sonra, denizaltı yönetim kurulundan özlü bir mesaj aldılar: “Kovalamaca bırakıyorum. 05.00'de Libava'da olacağım (şimdi Liepaja. - VV). ” Ancak, o anda Libau'nun son savunucuları, kanama, namlu Hitler ordularıyla sokak savaşları yürüttüğü için, komuta Bakunin'den Ust-Dvinsk'e taşınmasını emretti. Siparişi almak için yanıt gelmedi.
Birkaç saat sonra, sabah, bir başka radyogram kıyıya ulaştı - imzasız, ancak telgraf anahtarının C-10'tan geldiği tespit edilen çalışmasının doğası gereği: “Bir felakete katılıyorum, yardıma ihtiyacım var”. Ardından bağlantı durdu ve kimse bu denizaltının gelecek 76 yılındaki kaderi hakkında kesin olarak hiçbir şey bilmiyordu. Akabinde, Sovyet tarafı Alman arşivlerine erişim sağladığında, V-307 nöbetçisinin, 10 Haziran sabahı, Cape Brewsterort'ın kuzeyindeki Pillau yakınlarındaki C-27'a rastladığı ortaya çıktı. Denizin bu bölümünü devriye gezen Hitler gemisi, batan gemiyi ve bir torpil izini buldu ve Sovyet denizaltına dört derin bomba attı. Daha sonra, teknenin peşinde koşmak için on bekçi ve mayın gemisi acilen toplandı, ancak eylemleri başarısız oldu. Bu trajedinin sebebinin ana versiyonu, 22 Haziran gecesi, Alman shnellboat'larının, 30 dipli temassız mayınları Pillau'nun güney-batısına koyması ve 22-23 Haziran - 206 ankraj mayınlarının mayın tarama gemisi. C-10'in bir mayın patladığını ve düşmanın devriye gemileri tarafından tespit edildiğini göz ardı etmedi. Onlardan kaçmayı deneyen yüzeyde, denizaltı yüzdürme rezervini harcadı ve Liepaja ile Ventspils arasındaki bölgede battı. Tarihçiler, haziran ayında, üçüncü filodan gelen Alman torpido botu S-27 ve S-59'in Haziran ayındaki Irbensky Boğazı'nda bilinmeyen bir denizaltıya saldırdıklarına dikkat çekti. Ancak ne saldırı zamanı ne de yeri C-60'un ölümünün zamanına ve yerine karşılık gelmediğinden, bu versiyonun savunulamaz olduğu ortaya çıktı ...
Ve işte haber geldi - bulundu! C-10'i keşfeden keşif gezisinin Rus tarafı, Dünya Okyanusu Kaliningrad Müzesi Sualtı Araştırmacılar Kulübü'nde yer aldı. Denizaltının, Litvanya'nın şu anki ekonomik sularında, 65 metre derinlikte olduğu ortaya çıktı. Bu gibi durumlarda kabul edilen usule uygun olarak, C-10 ve ekibinin ölüm yeri resmen tanınmış bir askeri cenaze töreni olacak.
C-10 ekibi (soldan sağa): gemi komutanı Boris Bakunin, dümenci torpido departmanı komutanı Ivan Shevelev, Georgy Gavrilin
Rusya Dışişleri Bakanlığı Temsilciliği Kaliningrad'daki temsilciliğinin desteğiyle, Letonya ve Litvanya'dan ortaklarla birlikte Dünya Okyanusu Müzesi çalışanlarının denizaltının ölüm yerine ayrılmaları için hazırlık çalışmaları yürütülüyor. Sualtı Araştırma Kulübü'nün bir üyesi olan Natalya Vazhinskaya şunları söyledi: “Sualtı video ve fotoğraf materyallerini yakalamak ve anma etkinlikleri düzenlemek için bir sefer planlıyoruz. Çelenklerin döşenmesi, denizaltıların sayısı ve ölülerin listesi ile bir anıtsal plakanın kurulması budur. Mürettebat üyelerinin akrabalarını bulmayı umuyoruz. ”
Kayıp ...
Son savaşta yok olan Sovyet denizaltılarının keşfi nadir değildi. Öyleyse, geçen baharda, Rus arama dalgıçları, Estonya kıyılarına yakın, Mayıs 408'ta Alman gemileriyle eşitsiz bir savaşta ölen bir Sovyet denizaltı U-1943 buldu.
Mayıs ayında Sovyet denizaltı C-2014, Kaliningrad bölgesinin kıyısına yakın bir yerde 4-th bulundu. Bu arada, ölü kardeşi C-10’in üç yıl sonra bulunduğu aynı bölgede bulundu. Dördüncü "esque" daha şanslıydı - neredeyse bütün savaştan geçti ve halihazırda kazandığı 4 Ocak 1945 sonuçlarında sona erdi. Komutanı Alexey Alexandrovich Klyushkin en son yayına başladığı zaman Ocak ayının 1'i oldu: C-4'in yakın zamanda bir düşman gemisini imha ettiğini ve devriyeye devam ettiğini bildirdi. Geminin ve tüm 48 mürettebat üyelerinin ölümünün sebebi, görünüşe göre, Alman destroyer T-3 tarafından yapılan bir koç saldırıydı - C-4 bir Alman konvoyuna saldırmaya çalıştığında oldu.
C-4, C-6 ve C-1 denizaltıları Libau’da kışa, 1940’in başlangıcı
Aralık ayında, 2012, İsveçliler Baltık Denizi'nin dibindeki C-6 denizaltısını takip ettiler. 1941 yılında tüm 48 ekip üyeleriyle birlikte battı, Wartburg Alman mayın tarlasında patladı (C-6'in düşman uçağını batırdığı bir versiyon olmasına rağmen). Buna ek olarak, denizaltının ölümünün olası nedenleri arasında, personelin hatası olduğu için, C-6 komutanının bu yürüyüşünden hemen önce atanan teğmen kumandan Nikolai Nikolayevich Kulygin, "M" tipindeki "Eskami" denizaltılarını yönetme konusunda hiçbir tecrübeye sahip değildi. "bebek"). İsveçli arama dalgıçları tarafından yapılan bir araştırma, C-6 kıç enkazının yaydan 20 metre uzakta olduğunu ortaya çıkardı. Yakınlarda bir torpidoya benzeyen bir şey var. Denizaltının tahrip olmuş gövdesi, bir tabaka gibi, kalın bir silt tabakası ile kaplanmıştır, ancak burun kısmı, 45-mm tabanca ile birlikte, nispeten iyi durumda korunmuştur.
Ve Temmuz ayında, Åland Denizi'ndeki İsveç ve Finlandiya karasularının sınırındaki 2009-th, Ocak ayında Finlandiya ile yapılan "bilinmeyen" savaş sırasında Ocak 2'ta battılan Sovyet denizaltı C-1940'i buldu. Tekneye Teğmen-Komutanı İvan Aleksandrovich Sokolov komutasında, son seferinde gemide bulunan gemide, 13 Kızıl Bayrak Baltası Filosunun Taburu, rütbesi 3'in komutanı, Gavriil Nevichivyagill Nevilyagill Lorillich Gaill Valiliçya Nevilyagriya Şivili Valili Vasili Kızıgriya Valili Vasili Valili Vasili Valili Vasili Valili Vasili Valili Vasil-i Nevil Valili Vasil-i Nevri Valili Vasil-viyil-vivie Valil-vivie Valil-vivie Valil-vivie Valil-vivie Valil-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vivie-vilit-i yok oldu! Ocak ayı akşamı 1, 2, C-1940 Åland Adaları'na ulaştı ve South Quark Boğazı'nı geçmek için izin aldı. 2 Ocak 3, 1940'te alınan son C-04.20 radyogramdı. Daha fazla tekne, yakın zamana kadar kaderi hakkında temasa geçmedi, hiçbir şey bilinmiyordu. Ölümü, Sovyetler Birliği'nin denizaltı filosunun bu savaş kampanyasındaki ilk (ve tek) kaybıydı.
Bütün bu yıllar boyunca, mürettebatın - 50 adamı - kayıp olduğu bildirildi. Daha önce, askeri uzmanlar C-2'in üsse geri döndüğü sırada buz veya mayın kurbanı olma olasılığını düşündü. Gerçek şu ki, Smolny'nin ana gemisinin Ocak 14'inde ve Ocak 21'te Minsk liderinin C-2'ten sinyal aldığı iddia ediliyor, ancak radyo operatörleri istikrarlı bir bağlantı kuramadı. Daha sonra, denizaltının, Ocak ayındaki Market adası yakınlarındaki Güney Kvarken'deki Fin madenci Loukhi tarafından kurulan mayınlarda Ocak ayında 3'i de kaybettiği ortaya çıktı. 1999 yazında, bölgede bir denizaltı iskeletinin İsveç arama motorları tarafından keşfedildiğine dair kanıtlar var - ancak bu keşif sadece on yıl sonra resmen tescil edildi.
Sualtı mezarları onları bulmayı bekliyor
1998'te, Güneyli Quark'ın yakınında bir Sovyet C-7 olan bir grup İsveçli amatör tüplü dalgıç, 21 Ekiminde 1942'da Fin denizaltı Veshihisi (Deniz Şeytanı) tarafından batırıldı. Felaketin nedeni, denizaltı karşıtı engelleri başarıyla zorlayan C-7’in, komuta operasyonel alana bir atılımın kısa bir radyogramını göndermesiydi. Koşullu sinyaller tablosuna göre, mesaj sadece beş kelimeden oluşuyordu, teknenin vericisi bir dakikadan daha az bir süre havadaydı. Ancak bu, düşman müdahale hizmeti için yeterliydi. Marienhamn'dan düşman denizaltılarını avlamaya gitti. 20.41'te bir Fin denizaltı bir torpil attı. Finki komutanı kaçırdığı (mesafeyi yanlış değerlendirdiği için) ve topçu ateşi açma emrini verdiğini düşünüyordu, üç dakika sonra torpido C-7'in yedinci bölümüne çarptı ve Sovyet denizaltı anında battı. 42 kişi öldü. Doğru, C-7 köprüsünde bulunan dört denizci kaçabildi, Finliler tarafından ele geçirildi. Bunların arasında geminin komutanı Sergei Prokofyevich Lisin de vardı. Öyle oldu, aynı günlerde, denizcinin Sovyetler Birliği Kahramanı adıyla ilgili olarak, Lisin'in daha sonra öğrendiği bir kararname vardı. 1944’te, Finlandiya’nın savaştan çekilmesinden sonra, esirler vatanlarına geri döndü. SP Lisin uzun bir ömür boyu sürdü - özel bir incelemeden sonra filoya geri döndü, sonra denizcilik okullarında pedagojik çalışmalar yaptı ve 1992 yılında St. Petersburg'da öldü.
Ve nihayet, Büyük Vatanseverlik Savaşı dönemiyle ilgili olmasa da, başka bir önemli keşiften bahsetmek mümkün değil. İsveç kıyılarındaki yılın 2015 yazında, 10'in Mayıs 1916'inde batan Rus imparatorluk filosunun bir denizaltı keşfedildi. “Soma” hakkında konuştuğumuzu öğrenene kadar, Batı basını ve Rus “liberal muhalefet” Moskova’yı İsveç’in kıyılarına sualtı sabote edicileri gizlice göndermekle suçladı - ve denizaltının batık olduğu iddia edildi. Bulunan diğer denizaltılar hakkında çok daha az şey yazıldı: modern medya, “keskin olan küçük olana” yükleri nedeniyle, normal skandalları şişirmek imkansızsa, ölü kahramanlarla pek ilgilenmiyor.
* * *
Bunlar bu türden sadece en ünlü buluntular - onlarla ilgili hikaye uzun ve uzun olabilir. Elbette, onlardan daha fazlası olacak. 1980'taki Poseidon amatör kulübüne başkanlık eden Letonyalı yerel tarihçi Alexander Dmitriev, “Baltık'ın dibi tam anlamıyla paslı iskeletlerle doludur” dedi. - Biz, Poseidonistler, son savaş sırasında batık gemileri aramanın faaliyetlerimizde en önemli şey olduğunu düşündük. Sovyet mayın tarama gemisi "Stag" un bulunduğu büyük bir arama gezisine katıldığımızda, yılın Haziran 1991'ini asla unutmayacağım. 1941'te Moonsund Adaları'nı Alman filosundan korurken öldü. Bu gemiden, gemi, fener, direksiyon simidi ve en önemlisi 100 mm topçu silahı almayı başardık. Ve ne kadar emanet hala denizin dibinde duruyor ... "
Bu kelimelerin kanıtı olarak, hikayeyi başlattığımız yere - Liepaja-Libau yakınındaki sulara - geri dönmeye değer. C-10'ten birkaç gün önce, denizaltı C-24, burada, yılın Haziran 1941'inde 3'te öldü. Libava'daki Tosmar fabrikasının bakımını üstlendiği Teğmen Komutan Kostromichev Nikolai Aleksandroviç'in emri altında savaşın başlangıcında bir araya geldi. Eserlerin Haziran 15'ta bitmesi gerekiyordu, ancak hiçbir zaman tamamlanmadı. 23 Haziran Almanlar zaten kentin eteklerinde idi. Tekne bağımsız bir şekilde gidebildiğinden (sadece yüzeyde), Kostromichev gemiyi havaya uçurmayı reddetti ve C-1 denizaltı ekibinin (komutanı, İvan Morsky rütbesinin 3'sini kaptan) ve bazı işçilerin “Tosmara'dan "(Gemide yaklaşık 100 kişi vardı), Libau'dan ayrıldı.
C-3 doğrudan sahil boyunca Ust-Dvinsk'e gitti, hızı 5 düğümlerini geçmedi. 2.32 24 Haziran ayında, Uzhava deniz feneri alanında, aynı 60 filosundan Alman torpido botları S-35 ve S-3 tarafından keşfedildi ve saldırıya uğradı. Takip eden topçu düellolarında, denizaltının 100-mm ve 45-mm tabancaları, Almanca konuşan 20-mm tabancalarından koruyamadı, ancak tekneden çıkan ateş teknelere zarar verdi. Torpidolardan çıkan torpidolar hedefi kaçırdı. C-3 inatla kuzeye bırakıldı ve sonra tekneler el bombalarıyla ona saldırdı ve daha sonra 3.39 S-60, denizaltı hızında, derinlik bombasının hemen yakınında düştü. Denizaltı battı. Suyun, Almanlar sadece dokuz kişi aldı; Kostromichev’in cesedi daha sonra Saaremaa sahiline yıkandı. Onaylanmayan haberlere göre, 41'in haziran-temmuz aylarında Alman dalgıçları belge aramak için tekneye atılıyorlardı. Öyle olsun ya da olmasın, kesin olarak bilinmemektedir - şimdiye kadar C-3 bulunamadı.
Ya da belki söylemek daha doğrudur - bulana kadar ...