SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, sizi Ulusal TV kanalı adına görüyoruz. İlk sorum biraz garip olabilir, ama sormak zorundayım çünkü Türk ve dünya medyasında öldürüldüğün veya ülkeden ayrıldığın bir çok bilgi yayınlandı. Yaşadığınızı ve Suriye’de olduğunuzu onaylayabilir misiniz?
BAŞKAN BASHSHAR AL-ASAD: Öncelikle sizi ve grubunuzu Suriye'de selamlamak istiyorum. Kardeşim Türk insanlarına hitap etmek için bugün sizinle konuşmak benim için bir zevk.
Kendinizi gördükleriniz açıktır: Ben burada benim topraklarımdayım. Bir yeraltı sığınağında saklanmıyorum. Ve bu tür söylentiler Suriye halkının moralini baltalamak için yayıldı. Ben bir Rus askeri gemisinde ya da İran'da yaşamıyorum. Suriye'de, her zaman yaşadığım aynı yerde yaşıyorum.
SORU: Bildiğiniz gibi, Arap Ülkeleri Birliği’nin son toplantısında Suriye Arap Cumhuriyeti’nin yeri muhalefet temsilcilerine verildi. Suriye'nin meşruiyeti konusu açıkça tartışıldı. Bu, ATS'nin yeri muhalefete devredildiği ve artık Arap Birliği'nde temsil edilmediğiniz için meşruiyetten yoksun olduğunuz anlamına mı geliyor?
BAŞKAN AL-ASAD: Açıkça konuşursak, Arap Devletleri Birliği'nin kendisi meşruiyetten yoksun. Bu, Arap uluslarını değil, Arap devletlerini temsil eden bir organizasyondur. Bu Arap devletlerinin, farklı pozisyonlara giren Arap halklarının iradesini ve çıkarlarını yansıtmadığı için uzun yıllardır yeterince meşruiyet kazanmamıştır. Arap Devletleri Birliği'ne dahil olduğumuzda bile, bunu biliyorduk. Bu nedenle, bu lig birilerine meşruiyet veremez veya mahrum edemez. Onun adımı diğerlerinden daha sembolikti. Meşruiyetsizlik yanılsaması yaratmak için yapıldı.
Gerçek meşruiyet, uluslararası kuruluşlar veya ülkenizin dışında başka eyaletlerde bulunan bazı yetkililer tarafından verilemez. Sadece insanlar meşruiyet verme veya alma hakkına sahiptir. İnsanlar seni terk ederse, o zaman gayrı meşrulaşırsın. Ve tam tersine, eğer insanlar size desteklerini ifade ederse, o zaman meşru başkansınız. Geriye kalan her şey anlam ifade etmiyor ve yalnızca bizi rahatsız etmeyen bir makine.
SORU: Bazı Arap ülkeleri ve Batı tarafından ülkenize karşı alınan kararlar ve eylemler var. Öte yandan, Suriye'deki gelişmeleri gözlemleyerek, Arap ve Batı ülkeleri tarafından kabul edilenlerden farklı kararlar alan BRICS ülkeleri var. BRICS ülkelerinin faaliyetlerini, politikalarını ve kararlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Sözlerin önemli bir noktanın altını çiziyor. Suriye'deki çatışma en başından beri iç değildi. Suriye'de bazı süreçler vardı, fakat olan bitenin ana noktaları bölge haritasını yeniden çizme planları ve büyük güçlerin çıkar çatışması ile bağlantılı.
Bir BRICS bloğu oluşturmak, ABD'nin artık dünyadaki tek küresel güç olmadığı anlamına geliyor. Bugün uluslararası arenada karar alırken görüşleri ve ilgileri göz ardı edilemeyen ortaklar var.
BRICS grubu beni kişisel olarak Suriye cumhurbaşkanı olarak değil, bölgedeki istikrar lehine desteklemektedir. Herkes biliyor ki Suriye’deki istikrarsızlık ülkenin bölünmesine yol açarsa veya terörist kuvvetler SAR topraklarını kontrol altına alırsa, durumun kaçınılmaz olarak komşu devletlere yayılacağını biliyor. Sonra tüm Orta Doğu'da ve hatta sınırlarının ötesinde bir “domino etkisi” olacak - Doğu, Batı, Kuzey ve Güney'de. Bu, belki de on yıllarca uzun yıllar gerginlik durumuna yol açacaktır. Bu temelde BRICS grubunun ülkeleri, Batı devletlerinin iradesinin aksine Suriye'de siyasi bir karar vermeyi destekledi.
Suriye'ye karşı olan bazı Arap ya da bölgesel güçlere gelince, bu ülkelerin çoğunun bağımsız olmadığı ve bağımsız siyasi kararlar alamadığı bilinmektedir. Yabancı çevrelerin belirlemeleri altında faaliyet gösteriyorlar. Kendi içlerinde, Suriye'de politik bir kararı destekleyebilirler. Ancak, Batı'dan emir alırken, onları gerçekleştirmenin gerekli olduğunu düşünüyorlar. Genel olarak konuşursak, bu hem bölgede hem de uluslararası olarak gerçek.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, son iki yıl boyunca Suriye'de silahlı bir çatışmaya tanık olduk. Bu çatışmaya taraf olanlardan biri ABD, Fransa, Türkiye ve bazı Körfez ülkeleri tarafından desteklenmektedir. Bu devletler insanların “rejiminize” karşı mücadele ettiğini söylüyor. Yüzden fazla ülke istifa etmeniz gerektiğini belirtti. Bu arka plan üzerinde istifa etmeyi veya birine güç aktarmayı mı düşünüyorsunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Sorunuz, Türkiye ve bir dizi Arap rejimi dahil olmak üzere çok sayıda Batılı devlet ve müttefiklerini Suriye'nin cumhurbaşkanı olarak bana karşı çıktıkları anlamına geliyor. Aynı zamanda, halkın da cumhurbaşkanına karşı olduğu iddiaları var. Lider hala görevinde nasıl? Suriye iki yıl boyunca nasıl sürüyor?
Herhangi bir yabancı ülkenin bana karşı olması umrumda değil. Ben Suriye halkı tarafından seçilen başkan benim. Cumhurbaşkanı ne zaman ve ne zaman görevden ayrılacağına yalnızca Suriyeliler karar verebilir. Bu, yalnızca Suriye halkı tarafından verilecek, ancak istifamı talep eden devletler tarafından verilecek olan Suriye içersindeki bir karardır.
Bu devletler Suriye'deki demokrasiyle ilgileniyor mu? Suriye halkının kanı hakkında mı endişeleniyorlar? Dürüst olalım. Amerika Birleşik Devletleri ile başlayalım. İsrail’in bölgemizde kurulduğundan bu yana onlarca yıl boyunca işlediği suçları desteklediklerini görüyoruz. Birleşik Devletler Afganistan ve Irak'ta katliamlar yaptı. Milyonlarca insan öldürüldü, yaralandı veya hapsedildi. Fransa ve İngiltere, Libya’da Birleşik Devletlerin desteği ve desteği ile birçok insanı öldürdü. Şu anda, Türk hükümeti Suriye kanında diz boyu sürüyor. Peki bu devletler Suriye halkının kanıyla mı ilgili?
Başkanın gücü sorunu her zaman Suriye halkının ayrıcalığı olacaktır ve dünyadaki hiçbir ülkenin bu sorunu çözme hakkı yoktur.
SORU: Suriye'de olup bitenlerin çoğunlukla dışarıdan desteklendiğini söylediniz. Fakat biz Şam'dayız ve patlama ve bombardıman seslerini duyuyoruz. Suriye'de bu neden oluyor?
BAŞKAN AL-ASAD: Teröristlere yardım eden ülkeler tarafından kuşatıldık. Tabii ki, bütün ülkeler kasıtlı olarak yapmaz. Örneğin Irak, teröristlerin Suriye'ye nüfuz etmesine karşı çıkıyor, ancak sınırlarını tam olarak kontrol etmesine izin vermeyen bazı şartlarla kısıtlanıyor.
Lübnan’da Suriye’de teröristlerin gönderilmesini destekleyen partiler ve güçler var ve buna karşı çıkanlar var.
Türkiye bu teröristleri resmen örtmekte ve Suriye'ye göndermektedir.
Bazı teröristler Ürdün'den Suriye'ye giriyor. Ürdün’ün kasıtlı duruşu olup olmadığı tamamen belli değil.
Bu teröristler yasadışı olarak ülkeye girmeye devam ettiği sürece, onlarla savaşmaya devam edeceğiz - bu doğaldır.
Aslında, kelimenin tam anlamıyla bir savaş var. Bunlar sadece ayrı olaylar değil. Teröristler Suriye’ye binlerce, hatta belki de onbinlerce gidiyor. Kesin miktarın belirlenmesi zordur. Bu yüzden birçok Suriye eyaletinde savaş seslerinin duyulması şaşırtıcı değil.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, Türk hükümetinin teröristlere resmi ve kamuoyu olarak destek verdiğini ve çeşitli yardımlar sağladığını söylediniz. Ancak son zamanlarda Türk hükümetiyle iyi ilişkiler kurduğunuzu biliyoruz. Ne oldu, bu durum neden oldu?
BAŞKAN AL-ASAD: Belki Erdoğan, Arap dünyasında yaşanan olaylarda siyasi yaşamını uzatma şansını gördü. Bu kişinin zihniyeti, Müslüman Kardeşler'inkiyle aynı. Suriye, 30 yıldan fazla bir süredir Müslüman Kardeşler ile savaşma deneyimine sahiptir. Onlar, dini kendi çıkarları için kullanan bir grup mürettebat. Erdoğan, darbelerin gerçekleştiği veya dış müdahalenin mağduru olduğu ülkelerde, Müslüman Kardeşler ile bağlantılı kuvvetlerin iktidara geldiğini gördü. Bu konuda uzun yıllar iktidarda kalması için bir fırsat gördü.
Suriye'ye karşı konuştu çünkü bu konuda iktidarda kalmak için kişisel bir fırsat gördü. En başından beri Suriye içi ilişkilere müdahale etmeye çalıştı. Krizden önce bile, Müslüman Kardeşler'in çıkarlarını Suriye-Türkiye ilişkilerinden daha yüksek, hatta Türkiye'nin kendi çıkarlarından daha yüksek tuttu. Bu adam böyle düşünüyor. Mevcut şartlarda, kişisel çıkarlarını ve hem Türkiye hem de Suriye'nin çıkarlarını aşmaya karar verdi. Dediğim gibi, Suriye iç işlerine müdahale etmeye çalıştı ve sonuç olarak hükümeti teröristleri açıkça desteklemeye başladı. Erdoğan hükümeti, Suriye'deki kan dökülmesine aktif olarak dahil oldu. Doğal olarak, bu gibi durumlarda, aramızdaki ilişki kopar.
SORU: Erdoğan’a Suriye-Türkiye ilişkilerinde ne olduğunu sorduğumuzda, reform teklifinde bulunma konusunda dürüst olduğunu, ancak reddettiğini söyledi. Erdoğan'ın önerilerini neden dikkate almadınız?
BAŞKAN AL-ASAD: Maalesef, Erdoğan Suriye'deki krizin başından itibaren hiçbir zaman gerçek bir söz söylemedi. Abartmıyorum. Onun önerdiği “öneriler”, Suriye halkının kimin cumhurbaşkanı olacağına ve ülkede hangi siyasi sistemin olacağına karar vermesi gerektiğine dair genel sözler içeriyordu. Uzun zaman önce bu tür önerileri yaptım ve birçok konuşmamda daha detaylı bir şekilde sundum.
Şimdi Suriye'nin bütün siyasi güçlerinin temsil edileceği ulusal diyaloga hazırlık aşamasındayız. Ülkemizin alacağı en iyi yolu seçeceğiz. Erdoğan’ın teklifleri ne kadar önemli olursa olsun, Suriye halkının isteklerinden daha önemli olmayacak. Suriyelilerin kararlarından daha önemli bir şey var mı? Suriye halkının kendi başına karar verdiği her şey uygulanacak.
Bununla birlikte, sormamız gereken basit bir soru var. Erdoğan, Suriye'nin sorunlarını çözmek için önerilerde bulunduğunu iddia ederse, bu önerilerle silahlı grupların desteği arasındaki bağlantı nedir? Bugün, Katar fonu yardımıyla Erdoğan terörist grupları örgütler, onlara sağlar silâh, Türkiye'de tıbbi malzeme, lojistik ve ardından Suriye'ye gönderir. Suriyelilere armağanı mı teklif etti ya da sadece amaçlarını örtmek için cephe olarak mı kullandı?
İlk günden beri diyalogda olduğumuzu biliyor mu? Bu diyalogu tüm Suriye partileri ile yürütmeyi kabul ettik. Ancak “barışçıl” dedikleri planlarının ilk aşaması başarısız oldu. Sonra silahlı grupları desteklemeye başladılar.
Erdoğan önerilerini maske olarak kullanıyor. Herhangi bir güçten öneride bulunabiliriz, ancak hiçbir koşulda Suriye iç işlerine müdahaleyi kabul edemeyiz. Görünüşe göre Erdoğan konumumuzu anlamadı. Ancak, Suriye ile Türkiye arasındaki kardeş ilişkilerin Suriye devletini yenmek için iç Suriye meselelerine müdahale etmesine izin vereceğine karar verdi. Benim için durum ilk günlerden belliydi.
SORU: Bazı Türk medyasında, Türkiye'nin özel hizmet memurlarının ve memurlarının, SAR’daki terörist saldırılara katıldığı, teröristlere yardım ettikleri, Suriye topraklarına girdiklerini ve doğrudan terörist örgütlerin faaliyetlerine katıldığı konusunda haberler var. Bazı medya Suriye’nin aynı şekilde Türkiye’ye cevap vereceğini bildirdi. Bu konuda ne söyleyebilirsin?
BAŞKAN AL-ASAD: Söylediğim gibi, şu anda Türk hükümeti doğrudan Suriye halkının öldürülmesiyle ilgili. Bazı insanlar Suriye'nin misillemede bulunmasını bekliyor, ancak biz istemeyiz.
İlk önce, suç eylemlerine karşı çıktık ve onları reddediyoruz.
İkincisi, biz Türk halkını kardeş bir insan olarak görüyoruz.
Üçüncüsü, Erdoğan'ın istediği bu.
Politikalarına halkın desteğini almak ve eski popülerliğini yeniden kazanmak için Suriye halkı ve Türkiye halkları arasındaki anlaşmazlıklarda bulunmak istiyor. Bu tuzağa ilke nedenleriyle girmeyeceğiz ve ilgimiz Türk halkıyla iyi ilişkilere girdiği için. İki milletimiz arasındaki çatışma Suriye veya Türkiye'nin çıkarları olmayacak. Sadece durumu karmaşıklaştıracak.
Yıllar önce 10'ten daha fazla bir tarihte, Cumhurbaşkanı Sezer, Araplarla Türkler arasındaki tüm kötü şeyleri ortadan kaldırmak için Suriye'yi ziyaret etti. Şimdi Erdoğan bu niyetleri tehlikeye atmaya çalışıyor. Türk insanlarına karşı herhangi bir eylemde bulunmayacağız.
Türk özel hizmetlerine gelince, şimdiye kadar üyelerini veya Türk ordusunun askerlerini ele geçirmedik. Bu, olanlara katılmayacakları anlamına gelmez. Teröristlere eğitim, ekipman, iletişim sağlıyorlar ve onlara çeşitli siyasi ve bilgi desteği sağlıyorlar.
Pek çok teröristin itiraflarından, Türkiye'de olanlara katılanların olduğunu biliyoruz. Ancak, Türkiye'nin ana katılımı, mevcut Türk hükümetinin politikasıdır. Ve eğer Suriye topraklarında istihbarat subayı yoksa, bu onların katılmadıkları anlamına gelmez.
SORU: Türk politikasıyla ilgili ifadeleriniz açık. Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, “Cumhurbaşkanı El Esad'la el sıkışmak yerine istifa etmeyi tercih ederim” dedi. Bu gerçek iki ülke arasındaki ilişki hakkında ne söylüyor?
BAŞKAN AL-ASAD: Buna cevap vermeyeceğim. Kendi evimde uygun yetiştirme aldığımı söylemek yeterlidir. Bunun onun hakkında söylenemeyeceği açık.
Söylediği gibi, Türkiye’ye yaptığım ziyaretlerde açıkça açıkça gördüğüm, Türk halkının yüksek ahlaki ilkelerinin bir örneği yoktur. Öte yandan, Suriye halkı da yüksek ahlaki standartlara sahiptir. Dolayısıyla bu tür saldırılara cevap verme gereği duymuyorum.
Ülkelerimiz arasındaki köprülere gelince, teorik olarak Erdoğan ile olan ilişkilerin Suriye-Türkiye ilişkilerini yansıtması gerekecekti. Ancak başbakan, hükümet ya da bireysel üyeleri Suriye'de kan dökülmesine karıştığında, bu köprüler ya bizzat aramızda ya da Türkiye'nin liderliğine saygısı olmayan Türk hükümeti ile Suriye halkı arasında mevcut değil.
SORU: Barack Obama İsrail’deyken, Başbakan Netanyahu aniden Türkiye gemisiyle olan olaydan dolayı Türkiye’den özür dilediğini açıkladı. Bu etkinlik hakkında nasıl yorum yapabilirsin?
BAŞKAN AL-ASAD: Bu durumda açık ve net bir cevap var. Netanyahu, bir yıl önce Marmara gemi olayının meydana geldiği İsrail Başbakanı 3'la aynı kişi. O hala başbakan. Bütün bu yıllar boyunca neden özür dilemedi? Ne değişti? Erdoğan aynı, Netanyahu da aynı. Fakat değişmiş olan Suriye'deki durumdur.
Bu, çok net ve net bir şekilde Suriye'ye karşı bir Türk-İsrail ittifakının kurulduğunu onaylıyor. Erdoğan, Suriye'deki durumu kötüleştirmek için İsrail ile ittifak kurdu. Son iki yılda hedeflerine ulaşamadı: Suriye devletine karşı Türk kamuoyunu kurmak ve Suriye devletini kırmak. Suriye şiddetli çatışmalara rağmen istikrarlı bir şekilde durdu.
Erdoğan'ın İsrail dışında kendisine yardım edecek müttefiki yok. İsrail topraklarımızı işgal eden bariz düşmanımızdır. Olanların, aralarındaki birliğin net kanıtı olduğuna inanıyorum. Aynı zamanda, bu özür Erdoğan’ın Türkiye'de kaybettiği otoritesinin bir kısmını geri kazanmasına yardımcı oluyor.
SORU: Son zamanlarda olanları hatırlamak istiyoruz. 21 Mart ayında Erdoğan Öcalan ile bir araya geldi. Bu toplantıda, partiler Araplar, Asurlar, Kürtler ve Türklerden oluşan yeni bir Orta Doğu'nun oluşumu hakkında konuştu. Toplantı ve bu ifadeler hakkında ne düşünüyorsunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Şu anda medyada yayılan bilgilere sahibiz. Ayrıntılar hakkında bilgi almadık.
Türkiye'nin birkaç yıl önce atılan Kürt sorununu çözmek için attığı ilk adımdan itibaren, konumumuz Türklerle Kürtler arasındaki her türlü çözümü desteklemekti. Çünkü Türkiye'de kuşkusuz bölge üzerinde olumsuz bir etkisi olacak olan daha fazla kan dökülmesini istemiyoruz. Kürt halkı bölgedeki yaşamın doğal bir parçası olduğu için bu sorunun gerçek çözümünü destekleyeceğiz. Kürtler misafir veya göçmen değil - bu topraklarda yüzyıllar boyunca ve binlerce yıldır yaşadılar.
Ancak Türk-Kürt ilişkilerini çözme umutları Erdoğan’ın güvenine bağlı. Bu adama güvenmiyorum ve sözlerini tutacağından şüpheliyim. Aldığı tüm tedbirler, politik desteği çekmeyi amaçlayan geçici tedbirlerdir. Burada tekrar soruyu sorabiliriz: neden birkaç yıl önce aynı adımları atmadı? Yine, bu Suriye durumundan kaynaklanıyor. Fakat olayları tahmin etmeyelim, bekleyip görelim.
SORU: Kürt sorununun çözülmesinin bölge için önemli konulardan biri olduğunu söylediniz. Bu problemi çözme konusundaki pozisyonunuzu daha ayrıntılı olarak duyabilir miyiz?
BAŞKAN AL-ASAD: Bir ulus kavramının etnik köken kavramından farklı olduğunu not etmeliyiz. Karışık bir bölgede yaşıyoruz. Örneğin, siz bir Türkseniz, bu sizin bir Kürt, Ermeni veya Arap olamayacağınız, farklı bir dil konuşamayacağınız ve başka bir kültürün taşıyıcısı olamayacağınız anlamına gelmez. Türkiye ve Suriye'deki durum budur. Bir Arap hakkında konuştuğumuzda, başka bir kökenli olamayacağı anlamına gelmez. Hem Türk hem de Arap milletleri, birçok milletten temsilciyi içeren medeniyetçi bir yapı örneğidir.
Bu kavramla ilgili sorunlar vardı. Bu bölgenin en büyük avantajı çeşitliliğidir. Bizim için en tehlikeli olan şey, refah ve gelişme için bu çeşitli fırsatları görmemek. Bunu zayıflık olarak gördüğümüzde, dış güçlerin bizi birbirimizle savaşmaya ve çatışmalar yaratmaya zorlamasına izin veriyoruz.
Böylece, geçen yüzyılın başında, Osmanlı İmparatorluğu'nun son günlerinde, Araplar ve Türkler arasında bir çatışma başladı. Birçok güç, Osmanlı İmparatorluğu içindeki Arap milliyetçiliği fikirlerini savunmak istedi. Ancak, hem Türklerin hem de Arapların yaptığı hataların bir sonucu olarak, yabancı oyuncuların müdahalesi sonucu çatışma başladı.
Bu nedenle mevcut duruma aynı kumaştan yapılmış, ancak farklı renklerde yapılmış gibi bakmamız gerekiyor.
SORU: Şu anda Türkiye'de görüşülmekte olan en önemli konulardan biri olan Sayın Cumhurbaşkanı, Kürdistan İşçi Partisi'nin konusunu oluşturuyor. Suriye topraklarında faaliyet gösteren ve onunla işbirliği yapan örgütler var. PKK'nın bu kuruluşlar üzerinde büyük etkisi var. Bu örgütün Suriye'nin kuzeyinde askeri bir boşluk oluşturmakla ilgilendiğini çünkü Kürt kuvvetleri tarafından doldurulabileceğini söylüyorlar. Bu konuda ne hissediyorsun?
Esad Vatandaş: Şu anda Suriye'de olduğu gibi herhangi bir kaos olduğu zaman, yaratılan boşluğu doldurmak isteyen herhangi bir grup kaçınılmaz olarak ortaya çıkacaktır. Bazen bu gruplar tek bir hedefe sahip çetelerdir - cinayet ve hırsızlık. Bazen bunlar belirli çıkarları arayan politik gruplardır.
Hiç şüphe yok ki ayrılıkçılık isteyen birkaç örgüt var. Suriye, Türkiye, Irak ve diğer ülkelerde varlar. Ancak bireysel örgütlenme arzusunu tüm Kürtlere uzatamayız. Kürtlerin çoğu Suriye'de yaşamak isteyen vatanseverler. Bu nedenle, bazı durumlar nedeniyle, durumu genelleştiremeyiz ve olayların ayrılıkçılığa doğru ilerlediğini varsayamayız.
Ayrılıkçılığın belli bir ortama ihtiyacı var: geniş bir halk desteğine sahip olmalı veya dış etkenlere güvenmeli. Suriye'deki durum şu anda bu durumdan farklı. Bugün bu konuyla ilgilenmiyorum.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, çok önemli bir soru var. Suriye'deki olayların başlamasından bu yana, bazı taraflar ve araştırma merkezleri Suriye'nin kuzeyini, Irak'ın kuzeyini ve Türkiye'nin güneyini ayıran yeni bir proje hakkında konuşmaya başladı. Suriye'nin kuzeyinin devletten ayrılma tehlikesi olduğunu düşünüyor musunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Daha önce de söylediğim gibi, Suriye'deki mevcut koşullarda, özellikle kamuoyu bakış açısıyla bunun için hiçbir koşul yoktur. Ayrılıkçılık düşünceleri Suriye halkı ve devlet tarafından tamamen reddedilecek. Hiçbir egemen devlet, topraklarının bir bölümünün ayrılmasını kabul etmeyecektir. Böyle bir pozisyon tamamen kabul edilemez ve Suriye'de müzakere edilemez.
SORU: Batılı ülkelerin bölgedeki bazı ülkelerle işbirliği ve koordinasyon içinde ortaya koydukları net bir plan olduğu bize görünüyor. Irak'ın kuzeyini, İran'ın batısını, Suriye'nin kuzeyini ve Türkiye'nin güneyini ayırırsak Büyük Kürdistan'ın oluşumunu sağlar. Bu hedefe ulaşmak istiyorlar. Bu yöne mi gidiyoruz?
BAŞKAN AL-ASAD: Dört devletin - Suriye, Türkiye, İran ve Irak - bu tür teklifleri kabul edeceğine inanmıyorum. Modern dünyadaki bağımsız devletler bölünme için değil entegrasyon için çalışıyor. Maalesef, bölgemiz bir geri kalmışlık işareti olan bir istisnadır. Bugün büyük ülkeler bir araya geliyor, bunun bir örneği BRICS. Devletler bir araya gelip bloklar oluşturmaya çalışıyorlar çünkü yaşadığımız çağın şartı bu. Öyleyse neden ters yöne gidip bölgemizde parçalanma için çabalamalıyız? Farklı milletlere, dinlere, inançlara mensup insanların birbirleriyle yaşamalarını engelleyen ne?
Ayrılıkçılık fikrini kabul edersek, etnik ve itiraf işaretleri temelinde küçük mini devletlere ayrılma gibi sonuçlara yol açacaktır. Zengin ve çeşitli bölgemizde bu, gelecekteki savaşları kışkırtacak tehlikeli bir durum yaratacaktır. Bu yüzden bu tür tekliflerin gerçek olduğunu düşünmüyorum. İlgili dört ülkenin her biri, mümkün olan her şeyi yapmalı, böylece tüm vatandaşları, eşit haklara sahip birinci sınıf insanlara benziyor. Bu nedenle bu çözüm açık ve basittir. Öte yandan, bir vatandaş ikinci veya üçüncü sınıftan olduğunu hissettiğinde, kendi devletini ayırmayı veya hatta karşı çıkmayı düşünecektir.
SORU: Daha önce Sayın Başkan, ilginç bir proje ortaya koydu. Beş denizin ve bu denizler arasında yatan ülkelerin siyasi ve ekonomik birleşmesinden bahsettiniz. Böyle bir projeden nasıl faydalanabiliriz? Bunun hakkında bir Türk izleyicisiyle konuşabilir misiniz?
BAŞKAN AL-ASAD: Bu dönemde birleşmemiz gerektiğini söylerken aklımdaki buydu. Bu, geçmişte varolan engin imparatorluklar gibi tek bir devlet olacağımız anlamına gelmez. Bugün çıkarlarımızı birleştirebiliriz. Örneğin, demiryolları ve diğer kara taşımacılığı tesislerini birlikte kurabilir, gaz ve petrol sahaları geliştirebilir, elektrik enerjisi tesisleri ve her türlü enerjiyi geliştirebilir ve bu nedenle, dünyanın son derece önemli olan ülkeler arasında, dünyanın stratejik bir bakış açısına sahip ülkeler arasında bağlantılar kurabiliriz. Beş deniz Bu kendi başına bölgeye çok fazla yatırım getirecek, tüm ülkelerinde refah sağlayabildik. Bu, devletlerimizin ve uluslarımızın herhangi bir dış müdahaleyi geri püskürtecek kadar güçlü olmalarını sağlayacaktır.
Bu fikir, irade ve bağımsız karar vermeyi gerektirir. Ayrıca, birçok Batı ülkesi Orta Doğu'da bu tür projeler oluşturmakla ilgilenmiyor.
Bu projeyi uygulamak için güvenlik ve istikrar da gereklidir. Şu anda bu koşulların mevcut olduğuna inanmıyorum. Suriye'de, Lübnan'da, Irak'ta huzursuzluk var. Bu sorunların çoğu Batı'nın müdahalesinin sonucudur. Ayrıca, Türkiye'nin mevcut hükümeti, bağımsız olmadığı için bu konuda yetersizdir. Ve Türkiye, bu proje için stratejik konumu nedeniyle önemlidir.
Bu, bu planları bırakmamız gerektiği anlamına gelmez. Aklımızda kalmalılar çünkü bu bölgenin geleceği iddialı projelere bağlı. Eğer her birimiz ulusal sınırlarımıza dahil edilmişsek, küresel ölçekte küçük sayılacağız - Türkiye ve İran gibi büyük ülkeler bile. Böyle bir stratejik sınır ötesi projeler oluşturmadıkça güçlü olamayız.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, dinler arası çatışmalarla ilgili başka bir konuya geçmek istiyoruz. Birçok insan bölgede Sünnilerle Şiiler arasında bir savaş olduğunu söylüyor. Çatışmanın doğada dinler arası olduğuna katılıyor musunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Bu soru ilk olarak, bölgedeki en önemli ABD müttefiklerinden birini deviren İran devriminin fonunda 1979'ta dile getirildi. Tek kararları, bu Şii devriminin ve diğer itirafların buna karşı çıkması gerektiğini ilan etmekti. Bu temelde, bazı Körfez ülkelerinin suçuyla Irak ve İran arasındaki savaş kışkırtıldı.
Bir süre sonra, aynı amaçlar için - mezhepsel mücadeleyi kışkırtmak - Suriye'deki Müslüman Kardeşler kullanıldı. Ancak bu girişim başarısız oldu.
Şimdi, otuz yıl sonra, bölge ülkelerinde dinler arası çatışma yaratmaya çalışmaktan başka bir seçeneğe sahip değiller. Bu nedenle, yine bu sorunu dile getirdiler.
Suriye krizinin ilk günlerinde, itiraf sorunuyla ilgili sloganlar duyuldu. Ancak şu ana kadar bu planlar başarılı olamadı. Onlar gerçekleşmiş olsaydı, tüm bölge bu çatışma sonucunda bölünmüş olacaktı. Tüm bunlarda olumlu bir nokta, halkın bilinçlendirilmesinin artmasıdır. Bu sayede insanlar, genellikle herhangi bir toplumda mevcut olan bazı cahil mezhep güçleri olmasına rağmen, bu planlara karşı çıkıyorlar.
Çatışmanın özünün şu anda itiraflarda olmadığına inanıyorum. Bu, ulusları tarih öncesi zamanlara geri atmaya çalışan güçler ile halklarıyla başarılı bir geleceğe gitmek isteyen ülkeler arasındaki bir çelişkidir.
Bu, anavatanlarının Batı'dan bağımsızlığını arzu edenler ile kazandıkları çıkarları yerine getirmek için Batılı güçlerin uyduları olmak isteyenler arasında bir çelişkidir.
Aynı zamanda, Suriye ile Türkiye arasındaki anlaşmazlıklar, uluslararası çatışan çıkarlar mücadelesinin bir parçasıdır. Bu mücadelenin seyri, büyük güçlerin kaderimizi ve geleceğimizi kontrol etmesini sağlayacak bölgenin parçalanmasına yol açabilecek çeşitli faktörlerden etkilenir.
SORU: Yine de, Suriye dışındaki bazı ülkeler etnik ve dini gerekçelere göre resmi bir ayrılık politikası benimsemiştir. Öte yandan, Türkiye hakkında söylediklerinize tanık olduk. Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde laik bir cumhuriyet kuruldu. Ne yazık ki, hükümet bu projeden uzaklaştı ve dini projeler geliştirmeye başladı. Bu tür siyasi sistemlerin geleceğini nasıl görüyorsunuz?
BAŞKAN AL-ASAD: Bölünme ve parçalanma isteyen bu siyasi güçler bölgemizde yüzyıllarca sürebilen savaşlar başlattı. Her şeyi mahvedecekler, gelişme ve refah için engeller yaratacaklar, Orta Çağlarda bizi reddedecekler. Bu çok tehlikelidir.
Laik bir devletten bahsettiğimde din özgürlüğünü kastediyorum. Bölgemiz oldukça muhafazakar. Çoğu insan dinidir. Dini ritüellerini yerine getirme özgürlüğüne sahip olmalıdırlar. Bir an için etnik gruplar ve dinler arasında bir çelişki olduğunu düşünmemeliyiz. Laik düşüncemizin özü budur.
Bölgemizdeki insanları bir araya getirmek için her zaman çaba göstermeliyiz. Daha önce de belirttiğim gibi, Suriye ile Türkiye hükümetleri arasında ne olduğuna bakılmaksızın, bu, ülkelerin halkları arasındaki ilişkileri etkilememelidir. Bu ilişkiler, birliğimizin, çeşitliliğin ve toplumun refahının tek garantisidir.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, Türkiye'deki olayları yakından takip ediyor musunuz?
Esad Vatandaş: Bu doğal. Çünkü Türkiye'de olan - önemli bir stratejik konuma sahip olan komşu büyük bir ülke - Suriye'deki olayları doğrudan etkileyecektir.
Aynı zamanda, halklarımız arasında ortak bir nokta var: insanların zihniyeti, duyguları. Türkiye'deki toplumun yapısı Suriye'de var olana çok benziyor.
Bu yüzden tekrar ediyorum: Türkiye'de olanların Suriye üzerinde etkisi olacak. Bu nedenle, Türkiye'nin istikrarının bizim çıkarlarımız olduğuna inanıyoruz. Buna karşılık Suriye'deki istikrarsızlığın Türkiye'yi olumsuz yönde etkilediği görülüyor. Görev, Türk yetkilileri mevcut hükümetteki başta Başbakan olmak üzere Suriye'deki yangının Türkiye'ye yayılacağına ikna etmek. Ne yazık ki, bu gerçeği görmüyor.
SORU: Muhalefetle diyaloga ilişkin bir soru. Siyasi bir karar ve temsilcileriyle doğrudan diyalog için çağrıda bulundunuz. Bu diyalogda “kırmızı çizgi” var mı?
BAŞKAN AL-ASAD: “Kırmızı Hat” yabancı bir müdahaledir. Herhangi bir diyalog sadece Suriye olmalıdır. Bu diyaloga yabancı bir müdahale yapılamaz. Buna ek olarak, başka hiçbir "kırmızı çizgi" yoktur. Suriye vatandaşları her şeyi tartışabilir. Suriye, tüm Suriyelilerin anavatanı ve istedikleri her soruyu ortaya çıkarabilir.
SORU: Birçok televizyon kanalında ve diğer medyada Suriye'deki çatışmalar günahkâr olarak görülüyor ve tek amacı Sünnilere zulmetmek olan Alevilerin diktatörlüğü olduğu iddia ediliyor. Muhammed Said Ramazan Al-Buti cinayeti bile bu bağlamda değerlendirilmektedir. Bu tür açıklamalara tepkiniz nedir?
BAŞKAN AL-ASAD: İçlerinde sorun yaşamadan yıllarca istikrarlı bir şekilde yaşayan Suriye'nin bir bölümü olan bu bölgenin çeşitliliği hakkında konuştum. Halkının bir yansıması olan bir hükümet olmadan istikrar olabilir mi? Herhangi bir ülkedeki bir hükümet yalnızca bir veya birkaç insan grubunu temsil ettiğinde ve dolayısıyla tüm nüfusun çıkarlarını yansıtmıyorsa, hayatta kalamaz. Er ya da geç düşecek ve onunla birlikte ülke. Dolayısıyla, bu tür iddialar doğru değildir. Bu ülkede yüzlerce yıldır birlikte yaşıyoruz. Ülkenin liderliği toplumun çeşitliliğini yansıtıyor ve işlerine katılıyor.
Merhum bilim adamı Al-Buti'ye gelince, Suriye hükümetini cinayeti için suçlamak saçmadır. Bu suçlama, kendisini yetkililerin ağızlığı olmakla suçlayan aynı gruplar tarafından icat edildi. Böyle bir suçlama, Suriye halkı ve Müslüman dünyadaki takipçileri arasındaki popülaritesini azaltmak için icat edildi. Aslında, sunmaya çalıştıkları gibi, o bir güç ağızlığı değildi. Asla iktidar olmak istemedi, bakan ya da müftü olmak istemedi, para istemedi. Mütevazı bir hayat yaşadı. Tek suçu, komploları Suriyeliler arasında dinler arası çekişmeler yapmak için kararlı bir şekilde direnen bir grup dini liderin öncülüğünde durmasıydı.
El-Buti, öncelikle Suriye ve Müslüman dünyadaki statüsünden dolayı, ikincisi ise, olanların hakikatinin derinden farkında ve anlaşılmasından dolayı öndeydi. Kuşkusuz Al-Buti de dahil olmak üzere bu dini liderlerin, dinler arası nefreti kışkırtma girişimlerini engellemede belirleyici bir rol oynadığı şüphesizdir. Bu nedenle Dr. Al-Bouti'yi ve diğer dini liderleri öldürdüler. Son zamanlarda, birkaç gün önce Halep'te bir dini lider öldürüldü. Gerçek dinden, hoşgörüden ve dini hoşgörüden bahsedenler krizin başlangıcından beri hedef haline geldi. Şüphesiz, el-Buti bu savaşa direndi. Devlet sistemi için değildi, ancak hayatıyla parasını ödediği halkının yanında durdu. Her halükarda, her zaman şehit olmaya hazır olduğundan bahsetti.
SORU: Sayın Cumhurbaşkanı, Ulusal ile röportaj için teşekkür ederiz. Türk halkına söylemek istediğiniz başka bir şey var mı?
BAŞKAN AL-ASAD: Şimdi önemli bir tarihi aşamadayız. Biz Suriye, Türkiye ve bir bütün olarak bölge. Bölgemizde meydana gelen değişikliklerin bir kısmı doğada kendiliğinden olsaydı bile, ancak bunun büyük bir kısmı bu bölge üzerinde kontrolün sağlanması için dışarıdan planlanıyor.
Şu anda olan şey aslında, yüz yıl önce olanlara benziyor. Bölgenin tekrarlanan bir bölümü var. Yüz yıl önce, bizim için sınır koydukları zaman Sykes-Picot bölümünü kabul ettik. Fakat bu kez, bölgemiz için yeniden yapılanma planlarını kabul etmemeliyiz, bizim için uygun olanlar hariç - bu bölgede yaşayan insanlar. Karar vermemiz gerekiyor. Maalesef, bu vizyon, özellikle Batı ülkelerinin iradesini yerine getirmek için, yabancı hükümlere uygun hareket etmeyi kabul eden birçok hükümetten yoksundur. Bu nedenle, son iki yılda Türkiye ile Suriye halkları arasındaki ilişkileri yok etmek için birçok girişimde bulunduğumuzu görüyoruz.
On iki yıl önce Cumhurbaşkanı Sezer ile başladığımızın her koşulda devam etmesi gerektiğini söylemek istiyorum. Türk-Arap kardeşliğini kastediyorum. Suriye-Türkiye ilişkilerinin iyi olmadığı durumlarda başarılamaz, çünkü Irak ile birlikte Türkiye'ye komşu olan Arap ülkeleriyiz.
Bu nedenle, bu yönde hareket etmeye devam etmeliyiz. Bir ülkedeki refah diğer ülkelere de yansıyacak. Ve herhangi bir ülkedeki yangın başkalarına da yayılacak.
Hükümetler gelir ve giderler, sonsuza dek kalmazlar. Bu nedenle, hükümetlerin ve yetkililerin, özellikle de aptal ve deneyimsiz yetkililerin, yabancı güçler tarafından değil, bizim tarafımızdan inşa edilmesi gereken ilişkimizi baltalamasına izin vermemeliyiz. Bu benim Türk halkına mesajım. Bugün seni aldığım için mutluyum.
DERGİLER: Çok teşekkür ederim, Sayın Cumhurbaşkanı.
BAŞKAN AL-ASAD: Tekrar teşekkür ederim, lütfen en iyi dileklerimi Ulusal TV kanalı ve Aydınlık gazetesi personeline iletin.