Bu makaledeki ortak yazarlar Andrew Carberry, MPH. Andrew Carberry 2008 yılından bu yana çocuklara bahçe ve çifliklerde yiyecek yetiştirme eğitimi verilen okul bahçelerinde ve farm to school (çiftlikten okula) programlarında çalışmıştır. Şu anda Winrock International’da Topluluk Tabanlı Gıda Ekibi’nde Program Üyesi’dir.
Bu makalede atıfta bulunulan 7 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bu makale 1.203 defa görüntülenmiştir.
Elma ağacı dikmek için bir fidanlığa gidip tohum satın alman şart değil; en sevdiğin elmanın çekirdeğindeki tohumları kullanarak ağaç dikebilirsin! Tohumdan elma ağacı yetiştirmek uzun yıllar sürse ve ağacın vereceği meyve tohum aldığın elma ile aynı olmayabilse de, fidelerinin yıllar içerisinde elma ağacına dönüşmesini görmek heyecan vericidir. İster bir okul projesi için ağaç tohumu ekmeyi öğreniyor ol, ister tohumların potansiyeli hakkında merakını gideriyor ol, nihayetinde emeğinin meyvelerinin tadını çıkarabilmen için çimlenme ve ekim sürecini anlamak önemlidir!
Adımlar
Yöntem 1
Yöntem 1 / 3:Elma Tohumlarını Çıkarmak ve Hazırlamak
-
1Birkaç elmanın çekirdeğinden elma tohumlarını çıkar. Birkaç tane olgun elma al, ardından çekirdeklerine ulaşana kadar onları ye ya da kes. Çekirdekleri atmadan önce her bir tohumu elma çekirdeğininden dikkatlice çıkar.[1] X Kaynağı araştır
- Çiftçiler ve bahçıvanlar tarafından yetiştirilen elma ağaçlarının çoğunun aşılı ağaçlar olduğunu ve doğrudan tohumdan dikilmediğini unutma. Elma ağaçlarının türlerine veya çeşitlerine göre büyümesi kesin olmadığından, elma tohumlarından ağaç dikerek oldukça çeşitli meyveler elde edilir.
- Ne kadar çok tohum ekersen yaban elmaları gibi daha az yenilebilir çeşitlerin aksine, ağaçlardan birinin yenilebilir elma verme olasılığı o kadar artar. Elma ağaçlarına dönüşen ve yenecek kadar iyi meyve veren tohumların başarı oranı yaklaşık onda birdir.
- Tohumları sonbaharda hazırlama işlemine başlamaya çalış, böylece ilkbaharın başında tohumlar dikilmeye hazır olsun.
-
2Tohumları kâğıt havlu üzerinde kurut. Tohumları elmadan ya da elmalardan çıkardıktan sonra tohumları bir kâse suya koy. Suda yüzenleri at, çünkü bunların büyüme ihtimali çok düşüktür. Diğer tohumları bir kâğıt havlu üzerine yatır ve onları üç ila dört hafta kadar kurut.[2] X Kaynağı araştır
- Tohumları her iki tarafın eşit şekilde kuruması için her iki günde bir çevir.
-
3Tohumları turba yosunu ile karıştır. Birkaç gün kuruduktan sonra biraz turba yosunu satın al. Birkaç yemek kaşığı turba yosununu kâğıt üzerine dök, ardından birkaç damla su serpiştir. Turba yosunu ile tohumları elinle karıştır.[3] X Kaynağı araştır
-
4Tohumları ve turba yosununu bir poşete koy ve dondur. Tohumları ve turba yosununu karıştırdıktan sonra karışımı kilitli poşete dök. O günün tarihini bir kalemle poşetin üzerine yaz, ardından poşeti üç ay boyunca dondurucuda beklet.[4] X Kaynağı araştır
Reklam
- Tohumları nemli, soğuk ortamda bekletme işlemine katlama denir. Katlama işlemi tohumun dış kabuğunu yumuşatır ve tohumun içerisindeki embriyoyu çimlenmeye teşvik eder.
- Tohumları üç ay sonra dondurucudan çıkar ve dikebilmen için tohumların ısınmasını sağla.
Yöntem 2
Yöntem 2 / 3:Tohumları Dışarı Dikmek
-
1Bahçeni yabani otlardan temizle. Bahçende elma tohumlarını ekmeyi planladığın bir yer belirle. Yabani otları kökünden çekip kopararak ve temizleyerek zemini hazırla. Ayrıca büyük kaya veya taşları çıkar ve toprak yığınlarını dağıt.[5] X Kaynağı araştır
- Bahçende doğrudan güneş ışığı alan ve zengin, drenajı iyi olan toprağa sahip bir alan seç.
- Drenajı iyi olmak demek suyun yer yüzeyinde birikmek yerine topraktan kolay geçmesi anlamına gelir. Drenajı iyi olan toprak kalın ve balçığımsıdan ziyade genellikle koyu ve zengin gözükür.
- Tohumları ilkbaharın başında ekmeye çalış.
-
2Kompostu toprak üzerine yay. Çimlenen elma tohumlarını ekmeden önce toprağın hazır ve besleyici yönünden zengin olduğundan emin ol. Yabani otları temizledikten sonra toprağın üzerinde 2,5 cm kadar bir kompost tabakası oluştur. Kompostu kendin hazırlayabilir veya bir fidanlıktan satın alabilirsin.
- Kompost, toprağı temel besin maddeleriyle zenginleştirir ve ayrıca toprağın suyu daha iyi geçirmesi için daha havadar hâle getirir.
-
3Toprakta karık oluştur. Ellerinle veya bir bahçe küreğiyle toprakta 2,5 cm derinliğinde bir karık veya küçük bir çukur oluştur. Çok sayıda tohum ekiyorsan uzun bir karık oluştur. Ekilecek her tohum için karığı 30 cm uzatman gerekir.[6] X Kaynağı araştır
-
4Çimlenen tohumları toprağa ek. Karıkları açtıktan sonra, tohumlar arasında 30 cm aralık bırakarak elma tohumlarını toprağa ek. Tohumları aralıklı dikmek onlara büyümek için alan sağlar ve topraktaki besinler için rekabet etmelerini engeller.[7] X Kaynağı araştır
-
5Tohumları ört. Çimlenen tohumları ektikten sonra onları korumak için karıkların üzerine ince bir toprak tabakası süpür. Sonra bu toprağın üzerine 2,5 cm'lik bir kum tabakası serp. Kum, soğuk havalarda zemini fidelerin toprak üzerinde filizlenmesine mani olabilecek kabuklaşmaya karşı korur, [8] X Kaynağı araştırReklam
Yöntem 3
Yöntem 3 / 3:Tohumları İç Mekanda Saksıya Dikmek
-
1Tohumları turba yosunundan ayır. Bitkilerini saksıya dikmeye başlamak için kilitli tohum poşetini ve turba yosununu buzdolabından al. Buzdolabında üç ay kaldıktan sonra tohumlar ekilmeye hazırdır. Bunu yapmak için en iyi zaman ilkbaharın başıdır.[9] X Kaynağı araştır
- Elma ağaçlarını dışarısı yerine iç mekanda saksılarda yetiştirmeye başlamak mümkündür. Elma ağaçlarını ilk başta saksı yerine dışarıya ekmenin daha sağlıklı olduğunu unutma.
-
2Toprakta çözünebilir saksıları saksı toprağı ile doldur. Ekmek istediğin tohum sayısına bağlı olarak, 15 cm çapında birkaç küçük çözünebilir bitki saksısı satın al. Saksıları üstte yaklaşık 2,5 cm kalacak şekilde saksı toprağı ile doldur. Saksıların alt kısmında drenaj delikleri olduğundan emin ol.[10] X Kaynağı araştır
- Turba saksıları gibi toprakta çözünebilen saksılar, fideler için ekimi daha kolay ve daha az sarsıcı hâle getirir.
-
3Her saksıya iki tohum yerleştir. Saksıları tınlı toprakla doldurduktan sonra her bir saksının toprağına yaklaşık 7,5 cm aralıklarla 2,5 cm derinliğinde iki çukur aç, ardından her çukura bir tohum yerleştir. Her tohumun büyüyeceği kesin olmadığından, istediğin elma ağacı sayısının beş ila on katı kadar tohum ek.[11] X Kaynağı araştır
-
4Fideleri sula ve ört. Tüm fideleri çukurlara yerleştirdikten sonra her saksıyı sula. Bu, toprağı fideleri örtecek şekilde kaydırmalıdır. Eğer fideler hâlâ açıkta kalıyorsa toprağı hafifçe fırçalayarak fidelerin üzerlerini ört.[12] X Kaynağı araştır
-
5
-
6Bitkileri haftada iki kez sula. Elma fideleri içeride büyüdüğü için haftada iki kez elle sulanmaları gerekecektir. Nemli ve koyu gözükene kadar toprağı sula fakat fazla sulayıp da toprağı taşırmamaya dikkat et.[15] X Kaynağı araştır
-
7Taşıma için bahçeni hazırla. Elma ağacı fidesini sürekli olarak içeride tutmaman gerekir. Elma ağaçları, daha fazla güneş ışığı ve toprak besini olmasının yanında daha fazla alan olduğu için açık alanda serpilir. Sonbaharda, tohumlar uyku hâlinde olduklarında bahçende belirli bir alanı yabani otlardan ve büyük taşlardan temizle.[16] X Kaynağı araştır
- Bahçende toprak drenajı iyi olan bir alan seç, yani toprağa çok miktarda su döktüğünde, su toprak üzerinde birikmesin.
- Bahçende, doğrudan güneş alan bir alan seç.
- Toprağı zenginleştirmek için üzerine 2,5 cm kompost katmanı ekle.
-
8Toprağa çukurlar aç ve saksıları çukurlara yerleştir. Toprağı kazmak için küçük bir kürek kullan. Saksıların boyunda fakat iki kat genişliğinde çukurlar aç. Sonra her bir çukurun içerisine fideli çözünebilir saksıları yavaşça yerleştir.
- Toprakta çözünebilen saksılar nihayetinde doğada yok olacaktır, böylece elma ağacı fideleri tamamen toprakla çevrilecektir.
- Saksıları gömdükten sonra sadece topraktaki çıkıntıyı görmelisin.
- Bazı toprakta çözünebilen saksıların altı kolayca çıkabilmektedir. Ayrıca bitkinin toprağa karışması sürecini hızlandırmak için saksının altını kesebilirsin.
-
9Toprağı ve suyu değiştir. Saksı ve etrafındaki toprak arasında boşluk kalmayana kadar saksı kenarının etrafındaki toprağa hafifçe vur. Daha sonra bitkileri ve toprağı bolca sula.[17] X Kaynağı araştır
Reklam
- Eğer soğuk bir iklimde yaşıyorsan toprağın üzerine 2,5 cm kalınlığında bir kum tabakası eklemeyi düşün. Kum, zeminin soğuk havalarda kabuklaşmasını önlemeye yardımcı olur.
İpuçları
- Tohumdan elma ağacı yetiştirmek sabırsızlara göre bir iş değil. Ağacın yaklaşık 120 santim yüksekliğine ulaşması yaklaşık dört yıl kadar sürer ve mevye vermesi ise on yıla kadar sürebilir.
- Ağaçların sağlıklı kalması için yabani otları düzenli olarak temizle.
- Eğer düzenli yağmur almayan kuru bir bölgede yaşıyorsan elma ağaçlarını haftada bir sula.
- Eğer meyvesi güzel bir elma ağacı istiyorsan tohumdan yetiştirmek yerine aşılanmış bir ağaç satın almayı düşün.
- Tohumdan yetiştirilen elma ağaçlarında başarısızlık oranının yüksek olduğunu unutma. Elmadan çıkardığın ve çimlenme ve ekim sürecinden geçirdiğin her 100 tohumdan sadece beş veya on tanesi hayatta kalabilir ve büyüyüp ağaç olabilir.
Uyarılar
- Ağaçlarını ilk beş yıl boyunca budama, çünkü budama genç ağaçların büyümesini engelleyebilir.
İhtiyacın Olan Şeyler
- Elma
- Kafes tel
- Çözünebilir saksılar ve tınlı toprak (isteğe bağlı)
- Kompost
- Turba yosunu ya da yosun esaslı saksı toprağı
Referanslar
- ↑ http://www.bhg.com/gardening/vegetable/fruit/how-do-i-plant-seeds-from-grocery-store-apples/
- ↑ http://pioneerthinking.com/gardening/grow-apple-trees-from-seed/
- ↑ http://www.tlehcs.com/question%20of%20the%20week/archive%20questions/Tree%20and%20Small%20Fruits/appleseeds.htm
- ↑ http://www.tlehcs.com/question%20of%20the%20week/archive%20questions/Tree%20and%20Small%20Fruits/appleseeds.htm
- ↑ http://homeguides.sfgate.com/grow-seeds-storebought-apples-53725.html
- ↑ http://homeguides.sfgate.com/grow-seeds-storebought-apples-53725.html
- ↑ http://homeguides.sfgate.com/grow-seeds-storebought-apples-53725.html
- ↑ http://homeguides.sfgate.com/grow-seeds-storebought-apples-53725.html
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ https://steemit.com/gardening/@englishtchrivy/how-to-grow-your-own-apple-trees-from-seeds
- ↑ http://www.starkbros.com/growing-guide/how-to-grow/fruit-trees/apple-trees/soil-preparation
- ↑ https://www.motherearthnews.com/organic-gardening/growing-fruit-trees-zmaz08jjzmcc?pageid=2#PageContent2