Yeni bir çalışma, kadim Mısırlı sanatkarların Büyük Gize Sfenksi'ni son haline getirmesinden çok önce ikonik heykelin muhtemelen ilk olarak rüzgar hareketleriyle şekillendiğini öne sürüyor.
Physical Review Fluids adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırma, şaşırtıcı bir şekilde Sfenks benzeri şekillerin hızlı esen rüzgarla aşınan malzemelerden meydana gelebileceğini gösterdi.
New York Üniversitesi'nden çalışmanın ortak yazarı Leif Ristroph şöyle dedi:
Bulgularımız, Sfenks benzeri oluşumların erozyondan nasıl meydana gelebileceğine dair olası bir 'köken hikayesi' sunuyor.
Arkeologlar, Gize'deki Büyük Piramit yakınlarındaki kadim bir kireçtaşı mucizesi olan Büyük Sfenks'in esrarengiz kökenleri hakkında uzun zamandır tahminde bulunuyor. Bu mucizenin aslan gövdesi ve firavun başıyla Firavun Kefren'i temsil ettiği düşünülüyor.
Dünyanın en büyük monolit heykeli olan yapı 20 metre yüksekliğe ve 73 metre uzunluğa ulaşıyor.
Kesin yaşı ve amacı hâlâ tartışma konusu olmakla birlikte genellikle MÖ 2500 civarında Mısır'daki Eski Krallık döneminde inşa edildiğine inanılıyor fakat bazı teoriler daha eski olabileceğini öne sürüyor.
Çalışmada bilim insanları, rüzgarın kaya oluşumlarına karşı nasıl hareket ettiğini göstermek için 4 bin 500 yıl önce (Gize Sfenksi inşa edildiğinde) var olan koşulları tekrarladı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Araştırmacılar, çöllerdeki yardang adlı olağandışı kaya oluşumlarının rüzgarla savrulan toz ve kumdan nasıl meydana geldiğini daha iyi anlamayı umuyor.
Büyük Sfenks'in, yardang olarak nasıl ortaya çıktığını ve daha sonra insanlar tarafından detaylandırılarak nasıl epey tanınan heykele dönüştürüldüğünü incelemek istediler.
Bilim insanları, Mısır'ın kuzeydoğusundaki arazi türünü kopyalayarak içinde daha sert ve daha az aşınabilir malzeme yer alan yumuşak kil tepecikleri aldı.
Daha sonra bu oluşumları, onları oyan ve yeniden şekillendiren rüzgarı kopyalamak için hızlı akan akarsu tünelinde yıkadılar.
Araştırmacılar, "Su tünelinin akışı, Gize'de hakim olan rüzgarları taklit ediyor ve aşındıkça, şeklin tarihini ve evrimini üç boyutlu optik tarama kaydediyor" dedi.
Nihayetinde özelliksiz tepecikten Sfenks benzeri bir oluşuma ulaştılar.
Tepecikteki daha sert malzeme aslanın "başı" haline geldi ve sonunda alttan kesilmiş "boyun", "pençeler" ve kemerli "sırt" gibi diğer birçok özellik gelişti.
Dr. Ristroph, "Aslında günümüzde oturan ya da yatan hayvanlara benzeyen yardanglar var ve bu da sonuçlarımızı destekliyor" dedi.
Sonuçlar, Mısır'ın kadim halkının çöllerde böyle fantastik bir yaratığı tasavvur etmelerine ve daha da ötesi şekillendirmelerine yol açabilecek oluşumlarla karşılaşmış olabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, kaya oluşumlarını etkileyen faktörleri ortaya çıkardığı için bulguların jeologlara da yararlı olacağına inanıyor.
Dr. Ristroph, "Beklenmedik şekillerin kaynağı, akışların daha sert veya daha az aşınabilir kısımların etrafında yönlendirilme şekli" dedi.
* İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Gökçe Uçak
© The Independent