KEMİKLER
KEMİKLER. Kemikler; yumuşak dokuları korur ve onlara desteklik eder. Ayrıca, kaldıraç gibi iş görerek, kişinin hareket etmesini sağlar. Kemikler, değişik miktarda yumuşak dokuyla, sert kristal cinsi bir mineral olan kalsiyum apattit-ten oluşmuştur. Bir çocuk kemiğinin, yaklaşık olara üçte ikisi bağdokusuyken, yaşlı bir adam kemiğinin yapısında üçte iki oranında minerale rastlanır. Bundan ötürü, çocukların kemikleri esnektir ve yaşlıların kemikleri kolay kırılabilir, denir.
Kemikler, biçimlerine göre, uzun, yassı, düzensiz ve kısa olmak üzere sınıflandırılır:
Uzun kemikler: İki ucunda süngersi kemik bulunan, tüp şeklinde bir saptan oluşmuştur. Süngersi dokuyu yapan ince kemik tabakaları, üstlerinde taşıdıkları mekanik gerilime göre oluşur ve sert bir kemik tabakasıyla kaplıdır. Kol ve bacak kemikleri, bu tiptendir.
Yassı kemikler: İç ve dışta bulunan iki sert kemik tabakası arasında kalan, süngersi kemikten ibarettir. Kafatası kemiği, bir yassı kemiktir.
Düzensiz kemikler: Omurlar bu tipe örnektir. Bunlarda da süngersi kemik bulunur ve sert kemik tabakasıyla kaplıdırlar.
Kısa kemikler: Yapıları, uzun kemikle-rinkinin aynıdır.
Kemikleri kaplayan periost adlı bir zar vardır. Kemikteki ufak deliklerden, kemiğin iç bölümüne kan damarları girer. Büyüme sona erdikten sonra, periost da kemiğin kanlanmasını sağlar. Doğuşta, kan hücrelerinin yapıldığı bölge olduğundan, tüm kemiklerin iliği kırmızıdır. Zamanla, kırmızı, aktif ilik azalır; erişkinde, iliğin çoğu yağlı ve sarı olup,aktif, kırmızı iliğe omurlarda, kafatası, leğen kemiği, kaburga ve göğüs kemiklerinde rastlanır. Acil durumlarda (ağır kanama gibi), uzun kemiklerin iliği, yeniden kan hücrelerini yapabilir. Gelişme ve büyüme: Kemikler, zar ya da kıkırdaktan oluşur. Büyüme devri boyunca, bu kıkırdak dokuya, büyüyen kemiğin ucunda rastlanır ve epifiz plağı adını alır. Uzun kemiklerde, her iki uçta da epifiz plakları vardır ve iskelet büyümesi sona erene kadar bu bölgeler kemik yapmaya devam eder.
Büyüme süresince, kemik yapımına katılan iki tip hücre vardır: Osteoklast-lar, kemik emilimine, osteoblastlarsa, mineral kısmın biriktiği bağdokusu çatısının yapısına yarar. Çocukluk ve buluğ çağlarında yapılan kemik miktarı, emilen ya da yıkılandan fazladır. Erişkinde ise, yapılan ve yıkılan kemik oranları sabit bir dengededir. Yaşlılıkta, yıkılma, yapılmadan fazladır. Bundan ötürü, kemik dokusu gevşer (osteoporoz) ve kemiklerde kolaylıkla, çatlak ya da kırıklar oluşur.