Mıknatıs nedir?
Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir. Doğal ve yapay olmak üzere iki çeşit mıknatıs vardır.
Doğal mıknatıs: İçerisinde manyetit adı verilen demir oksit bileşiği içeren kayaç doğal mıknatıstır.
Yapay mıknatıs: Bizim kullandığımız mıknatıslar yapay mıknatıslardır. Mıknatıslar kullanım alanlarına göre farklı şekil ve büyüklükte yapılır. Yapay mıknatısların yapımında daha çok demir ve çelikten yararlanılır. Mıknatısın kuzeyi gösteren ucu N ve güneyi gösteren ucu S ile gösterilir. Burada N ve S harfleri kuzey (North) ve güney (South) sözcüklerinin İngilizce karşılığının ilk harflerinde gelmektedir. Mıknatısın zıt kutupları birbirini çeker, aynı kutupları birbirini iter. Her mıknatısın çevresinde manyetik alanı vardır. Mıknatısın manyetik alan kuvvet çizgileri kuzey kutbundan çıkar, güney kutbunda son bulur.
Mıknatıs da aynı yönlü kutuplar birbirini iter ter yönlü kutuplar birbirini çeker.
Mıknatıs parçası ne kadar parçalanırsa parçalansın tek yönlü kutup asla meyana getirilemez en küçük parçasında bile ters yönlü kutup mevcuttur.
Bir maddenin mıknatıslık özelliği kazanabilmesi için manyetik madde olması gerekir. Demir, nikel, kobalt gibi mıknatıs yapımında kullanılan maddelere manyetik madde denir.
Sıradan bir manyetik maddede her biri mıknatıs gibi davranan milyonlarca minik bölgecikler düzensiz bir şekilde bulunur. Bölgeciklerin birbirlerinin manyetik etkisini yok etmelerinden dolayı madde mıknatıslık özelliği göstermez.
Manyetik madde, bir mıknatısın manyetik alanına girdiğinde bölgecikler düzenli hale gelir. Böylece madde mıknatıslanır. Manyetik madde birkaç yöntemle mıknatıslanabilir. Ancak bu yöntemlerin en kontrollü ve güçlüsü elektrik akımı kullanarak mıknatıslandırmadır. Manyetik maddeleri mıknatıslandırma yöntemleri;
- Etki ile mıknatıslandırma
- Dokunma ile mıknatıslandırma
- Sürtünme ile mıknatıslandırma
Mıknatısın nerelerde kullanılır?
Günümüzde kullandığımız elektrik motorlarının da tamamında mıknatıs kullanılmaktadır. Elektrik ve mıknatıs kullanılarak bir manyetik alan oluşturulur ve motor mili bu şekilde dönmeye başlar. Elektrik akımı ters verilirse motor ters yönde dönmeye başlar. Hoparlör, kulaklıklar ve mikrofonların tamamında da mıknatıs kullanılır. Mıknatıs ve elektrik sayesinde ses elde edilir. Bunların yanında demir gibi maddelerin ayrıştırılmasında kullanılır. Hurda ayırma vinçleri gibi. Buzdolabı süsleri gibi ıvır zıvır birçok kullanım alanı vardır.
Manyetik alan nedir?
Manyetik alan dediğimiz alan bir mıknatıs parçasının manyetik özelliklerini gösterebildiği alandır. Manyetik alan dışında birde manyetik alan çizgileri bulunmaktadır.
Manyetik alan çizgileri mıknatısın bu bölgede oluşturduğu çizgilerdir. Mıknatıs cisminde norden ve suden yönleri vardır manyetik alan çizgileri de bu yöndedir.
Dünyamızın da bir manyetik alanı vardır. Bu manyetik alan sayesinde pusulalar çalışmaktadır. Dünyanın manyetik alanı sayesinde pusula içindeki metal parça sürekli kuzeyi gösterir.
Bunu paylaş:
- Twitter üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
- Facebook'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
- WhatsApp'ta paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
- Pinterest'te paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)
- Reddit üzerinde paylaşmak için tıklayın (Yeni pencerede açılır)