– Uyku vaktini geçirme
Birçok insan uykuya dalmadan önce yatakta biraz vakit geçirir. Bu bebekler için de aynıdır. Uykuya dalması için yatakta vakit geçirmek sadece bebeğinizin rahatlama moduna geçmesine yardımcı olmakla kalmaz, sizin için de yatakta beraber güzel vakit geçirmenizi sağlar. Her ne kadar size vakit harcattıran bir rutin olsa da uzun vadede size zaman ve enerji kazandıracaktır. Uykuya dalmasından 1 saat önce bunu uygulamaya başlayabilirsiniz. Perdeleri kapayın, odayı karartın, sütünü ve hikayesini hazırlayın. Öncesinde ılık bir duş aldırmak da uykusunu getirecektir. Duştan sonra direkt odasına götürün, bir ninni cdsi eşliğinde, loş ışıkta giysilerini giydirin. Bir hikaye okuyun ve kollarınızda beslenmesini sağlayın. Bitince de henüz uyumamışken ama uykulu halde yatağına koyun.
– Bebeğin uyku sinyallerini görmezden gelme
Bebekler yorulduğunun ve uykusu geldiğinin sinyallerini verirler. Bu sinyaller; gözlerini ovuşturmak, esnemek, yavaşlayan hareketler, huysuzlanmak, oyuna ve kişilere karşı ilgi göstermemek olabilir. Bebeğinizin uykuya ihtiyacı olduğu zamanları ve geceleyin verdiği uyku sinyallerini izleyin. Eğer bu sinyallerden herhangi birini görmezseniz, uyku saati yaklaşırken sessiz ve karartılmış odasında sakin bir aktivite tavsiye edilmektedir. Bu şekilde uykusu gelmeye başlar ve işaretleri görebilirsiniz. Eğer bebeğiniz fazla yorulduysa ve aşırı huysuzlandıysa, onu her zamankinden farklı sessiz bir yere götürün ve biraz daha fazla zaman harcayın.
– Uyku destekleri yaratma
Bebeğiniz yeni doğduğunda, siz tamamen yorgun ve bitkin haldeyken onu uyutmak için her şeyi denediniz. Bunlar sallamak, emzirmek, şarkı söylemek, kucağınızda yürümek, sırtını sıvazlamak, vs olabilir. Ancak bebeğiniz 3-4 aylık olunca bunlar alışkanlık haline gelir. Bunlar kötü ya da olumsuz davranışlar değildir ama eğer bunlara bağımlı ve ya bunları yapmadan uyuyamaz duruma gelirse problem yaratabilir. Bu durumda her uyandığında –hepimiz geceleyin defalarca uyanmak zorunda kalabiliyoruz- tekrar dalmak için sizden şarkı söylemenizi, sallamanızı, kucağınıza alıp yürütmenizi, vs. bekleyecektir. Tabi ki kısmen bunları yapıyor olsanız bile uykuya dalmasını tamamen bu şekilde sağlamayın. Bu işin anahtarı; bebeğinizi henüz uyumadan uykulu halde yatağına koymaktır (tercihen 6-8 haftalıktan itibaren, sağlıklı bebekler için.) ; böylece kendi başına uykuya dalmayı ve uyanınca da tekrardan uyumayı öğrenecektir.
– Beşikten büyük yatağa kısa sürede geçiş
Bu ailelerin yaptığı genel bir hatadır. Bebeğinizin beşiğini, parmaklıklarından kendi başına tırmanmaya başlayana kadar değiştirmeyin. Böyle bir durumda zaten tehlikeli olacağından büyük yatağa geçiş yapmanız gerekecektir. Aksi halde yaklaşık 2 yaş civarına kadar beşiğinde uyumasını sağlayın. Beşiğin kenar parmaklıkları, “yatağında dur” gibi komutlarınızı anlamayacağı için de faydalı olacaktır. Yatağı değiştirirken dikkat etmeniz gereken iki husus vardır. Yatağın kenarlarının düşmeye karşı güvenli olmasını sağlayın. Tek tarafı duvar kısmındaysa diğer açıkta kalan kısma bariyer koyabilirsiniz. Bariyer koyamıyorsanız kendi inip çıkmasını da destelemek için yatağın kenarına yere minderler koyabilirsiniz. Yatağını değiştirdiğinizde yeni yatağı için çarşaf, battaniye seçimini kendisine yaptırıp, bu değişimi eğlenceli hale getirebilirsiniz. Ancak bu değişimden sonra, her gece yanında uyumaya alıştırırsanız, aylarca hatta yıllarca buna mecbur kalabilirseniz!
– Siz neredeyseniz bebeği de orada uyutmak
Kimse bebeğinin/çocuğunun uyku zamanının esiri olmak istemez, ama gerçek şu ki; bebek arabasında, ana kucağında, mama sandalyesinde uyuması ihtiyacı olan uykuyu almasını sağlamaz. Hareket halindeyken alınan uyku, beyni hafif uykuda tutar. Böylece bebek derin ve dinlendirici bir uykuya dalamaz. İyi bir uyku alışkanlığı geliştirmek için her gece aynı ya da benzer bir ortamda ve aynı saatte uyumalıdır. Bazı durumlarda bu kural bozulabilir. Ancak genelde istikrarlı olmalısınız. Planlarınızı, buluşmalarınızı bebeğin uyumadığı zamanlara denk getirmeye çalışın. Gece gezmelerinizde bebeğinizi alışkın olmadığı bir ortamda çok yorulmaması, uyku düzeninin bozulmaması için evde aile büyükleriyle ya da bakıcıyla bırakmanız daha iyi olacaktır.
– Uyku saatlerine bağlı kalmamak
İstikrarlılık; çocuklarda özellikle uykunun anahtarıdır. Düzenli öğle ve gece uykusu saati, hormon üretimleri için gereklidir. Vücut saatimiz için belirli ve düzenli uyku saatleri çok önemlidir. İstikrarlı uyku saati sağlamak, çocuğunuzun her gün aynı saatlerde kendiliğinden uykusunun gelmesini sağlar. Eğer uyku zamanını günden güne değiştiriyorsanız, vücut ne zaman uykuya geçeceğini bilemez. Uyuma zorlukları genelde bu istikrarsız uyku saatlerinden kaynaklanır. Tabi ki bazen esnek olmamız gerekebilir. Bazı günler öğle uykusu daha fazla ya da daha az sürebilir. Yorgunluk durumunu ve uyku sinyallerini görebiliyorsanız, uyku saati düzenini daha kolay sağlarsınız. Eğer bebeğiniz memnunsa doğru bir uyku düzeni tutturdunuz demektir. Eğer bebeğiniz huzursuz ve sıkıntılıysa belki daha fazla öğlen uykusu uyutmalı, gece yatma saatini daha erkene almalı, daha geç uyandırmalı, ya da bunların hepsini yapmalısınız.
– Gece geç saatlere kadar uyanık tutup, sabah geç uyanmasını ummak
Kulağa hoş geliyor – gençler gece geç yatıp, ertesi gün öğlene kadar uyanmak istemezler mi? Maalesef bu küçükler için geçerli değil. Tekrar edelim, vücut saati öyle güçlü bir şey ki, çocuğunuz gece kaçta yatarsa yatsın, her sabah aynı saatte uyanır. Çocuğunu geç vakitte yatıran ebeveynler sabah fazla yorgun bir çocukla karşı karşıyadırlar. Bunun yerine çocuğunuz için bir uyku vakti belirleyin, ve her gece 10-11 saat uykuda kalsın.
– Gecenin ortasında uyutma yöntemleri bulmak
Bununla yüzleşin: Gecenin 2’sinde doğru ve akıllıca kararlar almak zordur. Ve bu gece yarısı uyanmaları esnasında ebeveynler en büyük uyutma hatalarını yaparlar. Büyük yanlışlardan biri bebeği yanınıza almaktır. Bunu aileler genelde çocukları tekrar uykuya kolayca dalsın diye yaparlar, sürekli yanlarında yatsın diye değil. Ayrıca bu gece yarısı uyanmalarında uyutma destekleri devreye girer. Bunlar daha önceki maddelerde sıralandığı üzere ileride problem yaşatabilir. Mesela bebeğin ağlamasına dayanamayıp onu sallamaya başlarsanız, daha sonra bebek her ağladığında sizin gelip onu sallayacağınızı bilecek ve ona göre davranış geliştirecektir. Böylece her gece aynı durumla karşılaşabileceksiniz. Eğer gece yarısı uyandığınızda sabır gösterebilecek halde olmuyor ve yanlış uygulamalar yapıyorsanız, uyuyan eşinizden yardım isteyip gece uykularını nöbetleşe paylaşabilirsiniz.
– Anne ve babanın farklı yöntem uygulamaları
Ebeveynler bebeklerini uyutma düzeni sağlamada beraber hareket etmelidir. Bebeğin kendi başına uykuya dalmayı öğrenmesi ve iyi bir uyku uyumasına yardımcı olmak için aynı taktikleri uygulamalısınız. Babanın bebeğe birkaç hikaye kitabı okuması , annenin sadece bir hikaye okuması gibi rutinlerde farklılık elbette olabilir. Ancak büyük kararlar beraberce kararlaştırılıp uygulanmalıdır. Uygulanacak yöntemin anne ve baba tarafından da uygulanabilecek olması sebebiyle ona göre karar verilmelidir. Geceleyin en çok uyanan elbette ki karar vermede daha baskın olacaktır (Anneler). Unutmayın: İstikrar uyku düzenini sağlamada çok önemlidir.
– Kısa zamanda pes etmek
Hiçbir zaman kötü uyku davranışlarını değiştirmek için geç değildir, ancak aileler sabırlı olmalıdır. Aylar hatta yıllarca bebeğinizde yarattığınız alışkanlıklarını değiştirmede çok hızlı sonuçlar beklemek gerçekçi değildir. Ebeveynler 2-3 hafta boyunca gündüz ve gece uykularında koçluk yapmalıdırlar. Bazı aileler ise çocuklarının uyku davranışlarının kendiliğinden düzeleceğini düşünürler. Ama bu maalesef olmayabilir. İnanın ki uykusuz ve sabırla geçirdiğiniz bu süreç, ileriki zamanlarda size geceleri huzur sağlayacaktır.