Bebekler için Tarama Testleri
-
Demir eksikliği
Bebekler hızla büyür ve gelişirler ve normal gelişimleri için diyetlerinde demire gerek duyarlar. İlk 6 ay için bebeğin vücudundaki demir depoları yeterlidir. Daha sonra bebek yeterince demir almazsa demir eksikliği geliştirme riski mevcuttur. Demir eksikliği durumunda vücudun kırmızı kan hücreleri (RBC-eritrosit) olumsuz etkilenir ve hızla büyüyen vücudu destekleme kabiliyetleri azalır. Ağır demir eksikliği bebeğin zihinsel, motor ve davranışsal gelişmesini geciktirebilen anemiye neden olabilir ve demir düzeyi sağlıklı düzeye yükseltildikten sonra bile uzun müddet sorunlara yol açabilir. Yetersiz motor beceriler, ev ve okulda davranışsal sorunlar ve okulda düşük performans bebekken yeterince demir alamamanın uzun dönemli sonuçları olabilir.
İnek sütünün vaktinden önce ve aşırı kullanımı bebeklerde var olan demir eksikliği nedenlerini alevlendirebilir. Daha düşük sıklıkla sorun ağır kan kaybı veya vücudun demir emilim yeteneğine müdahale edebilen, bebeğin aldığı bir ilaç veya kronik hastalık gibi bir nedene bağlıdır. Miadından önce doğmuş ve düşük doğum ağırlıklı bebekler daha büyük bir risk altındadır. Emziren annenin sütü yetersiz olmadığı müddetçe anne sütüyle beslenen bebekler genellikle yeterince demir alırlar.
Anemi için her bebeğin ilk yıl hemoglobin testinebakılması önerilmektedir. Süt çocukları ve emekleme çağındaki bebeklerin risk faktörlerinin varlığı bilindiğinde veya çocuk yüksek risk altındaysa tarama testlerinden geçmeleri önerilmektedir.
Demir eksikliğinin risk faktörleri :
- Miadından önce doğum veya düşük doğum ağırlığı
- Düşük gelirli veya yoksulluk içinde yaşayanlar
- Diyetsel faktörler
- 12 aylıktan önce inek sütü veya 12 aylıktan sonra 700 ml’den daha fazla miktarda inek sütü veya
- 2 aydan uzun süre demirle zenginleştirilmemiş bebek mamaları veya
- Demir yetersizliği olan bir annenin sütüyle 6 aydan uzun süre beslenme
- Tıbbi özgeçmiş:
- Demir emilimine müdahale eden ilaçlar veya
- Yaygın kan kaybı veya
- Kronik enfeksiyon veya iltihaplanma veya
- Kısıtlı beslenme
Demir eksikliği anemisi testlerinin yapılacağı yaş sıklıkla demir eksikliğinin klinik bulgular ve belirtiler veya risk faktörlerinin varlığına bağlıdır. Bebek miadından önce ve düşük doğum ağırlığıyla doğmuş veya demirden yoksun bebe formülleriyle beslenmişse demir stokları 6 aylıktan önce azalabilir. Başka koşullarda daha sonra (9.-12. aylar veya 15.-18. aylar arasında) yapılan testler sorunu tespit edebilir. Bazen 6 ay sonra yeniden test yapılması gerekir.
Kaynaklar
US Preventive Services Task Force. Iron deficiency anemia, screening. In: Guide to Clinical Preventive Services, 2007. Available on the internet through http://www.ahrq.gov. Accessed 4 December 2007.
American Academy of Pediatrics, Committee on Practice and Ambulatory Medicine and Bright Futures Steering Committee. Recommendations for preventive pediatric health care. Dec 2007. Pediatrics 120(6):1376.
American Academy of Family Physicians. Iron deficiency anemia in infants and children: how to prevent it. (Reviewed/updated Jun 2006.) Available on the internet through http://familydoctor.org. Reaccessed 3 Dec 2007.
American Academy of Family Physicians. Summary of policy recommendations for periodic health examinations. 2003 Aug. Leawood, Kansas.
Keepkidshealthy.com. Preventing iron deficiency anemia. Updated 19 Oct 2003. Available on the internet through http://www.keepkidshealthy.com. Reaccessed 3 Dec 2007.
Green M and Palfrey JS. Bright futures: guidelines for health supervision of infants, children, and adolescents (pocket guide) (2nd ed.). 2002. American Academy of Pediatrics and Georgetown University. Available on the internet through http://www.brightfutures.org. Reaccessed 3 Dec 2007.
Kazal LA. Prevention of iron deficiency in infants and toddlers. 1 Oct 2002. American Family Physician. Available on the internet through http://www.aafp.org. Reaccessed 3 Dec 2007.
US Centers for Disease Control and Prevention. Recommendations to prevent and control iron deficiency in the United States. 3 Mar 1998. MMWR 47(RR-3):1-36. Available on the internet through http://www.cdc.gov/mmwr/. Reaccessed 3 Dec 2007.
US Department of Health and Human Services. Put prevention into practice: clinician’s handbook of preventive services (2nd ed.): children and adolescents—screening, Anemia (chapter 1).
-
Kurşun zehirlenmesi
Kurşun bir zamanlar ev boyalarının ve benzinin sık kullanılan bir katkı maddesi olup ayrıca su borularında ve konserve kutularında lehim malzemesi olarak kullanılırdı. Bu kullanımlar yasaklanmış olmasına rağmen çok eski yıllarda inşa edilen binaların iç yüzeyleri soyulmuş kurşun boya yongaları, toz ve kurşunla kirlenmiş su içerir. Evlerin çevresindeki topraklar, bitişik otoyollar da etkilenebilmektedir. Bu ortamlarda yaşayan, oynayan veya zamanlarını geçiren çocuklar risk altında olup demirle kirlenmiş toz, su, boya yongaları ve besinleri soluyarak veya yutarak vücutları içine kurşunu alabilirler. Endüstri veya imalat bölgelerinin yakınında da başka yerel kurşun kaynakları mevcut olabilir.
Küçük bir çocuğun kurşuna maruz kalması beyin ve diğer organlara zarar verebildiği gibi davranış sorunları ve gelişmesinde gecikmelere neden olabilmektedir. Bu çevreye tehlikeli maddeden zehirlenme genellikle erken çocukluk çağda oluşmaktadır. Olguların çoğunda hastalık bulgularına neden olmamakta ve çocuk okula gidene kadar öğrenme kabiliyetinde azalmaya yol açmamaktadır.
Risk altındaki çocukların erken çocukluk çağında (2 yaş civarında) kurşun zehirlenmesi açısından tarama testlerinden geçmesi gerekmektedir. Yüksek kan kurşun düzeyleriönemli kurşun maruziyetinin bir belirtisidir.
Kaynaklar
Advisory Committee on Childhood Lead Poisoning Prevention, US Centers for Disease Control and Prevention. Interpreting and managing blood lead levels less than 10 µ g per dL in children and reducing childhood exposures to lead. 2 Nov 2007. MMWR 56(RR08):1-14;16. Available on the internet through http://www.cdc.gov/mmwr/. Accessed 10 Jan 2008.
American Academy of Pediatrics. Lead exposure in children: prevention, detection, and management (policy statement). Oct 2005. Pediatrics 116;4:1036-1046.
US Centers for Disease Control and Prevention. Recommendations from the Advisory Committee on Childhood Lead Poisoning Prevention. Mar 2002. Available on the internet through http://www.cdc.gov/nceh/. Reaacessed 4 Dec 2007.
US Centers for Disease Control and Prevention. Screening young children for lead poisoning: guidance for state and local public health officials. Nov 1997. PDF available for download though http://www.cdc.gov/nceh. Reaccessed 4 Dec 2007.
US Centers for Disease Control and Prevention. General lead Information: questions and answers. Available on the internet through http://www.cdc.gov/nceh/. Reaccessed 4 Dec 2007.
-
Tüberküloz
Giderek artan sayıda ortaya çıkan ilaca dirençli bakteriler- son yıllarda tüberkülozu tekrar bir tehdit haline getirmiştir.
Zayıf bağışıklık sistemleri nedeniyle 2 yaşından küçük bebekler özellikle bu enfeksiyona karşı duyarlıdır. Yüksek riskli bir bireyle temasa gelen bir bebeğe mutlaka testler uygulanmalıdır..
Yüksek riskli kategori tüberkülozu olduğu bilinen veya kuşkulanılan kişiyle yakın temasa gelen kişileri, sağlık çalışanlarını, HIV’lileri, alkolikleri, yasadışı maddeleri kullananları, uzun süreli bakımevlerinde kalanları (huzurevleri, akıl sağlığı hastaneleri, tutuk evleri) ve yetersiz tıbbi bakım alanları içermektedir.
Bir tüberkülin deri testi tarama amacı ile kullanılabilir.
Kaynaklar
US Centers for Disease Control and Prevention. QuantiFERON-TB Gold Test (fact sheet). Last modified 16 Nov 2007. Available on the internet through http://www.cdc.gov. Reaccessed 6 December 2007.
University of Iowa Health Care. Tuberculosis. Last modified 19 Oct 2006. Available on the internet through http://www.uihealthcare.com. Reaccessed 6 Dec 2007.
D’Alessandro D and Huth L. Pediatrics common questions, quick answers: TB (tuberculosis). Last revised Apr 2002. Children’s Virtual Hospital and The University of Iowa. Available on the internet. Reaccessed 6 Dec 2007.
History of TB: the recent TB epidemic. 26 Feb 2001. New Jersey Medical School and National Tuberculosis Center, University of Medicine and Dentistry of New Jersey. Available on the internet through http://www.umdnj.edu. Reaccessed 6 Dec 2007.
US Centers for Disease Control and Prevention. Targeted tuberculin testing and treatment of latent tuberculosis infection (American Thoracic Society/CDC statement). 9 Jun 2000. MMWR 49(RR06);1-54. Available on the internet through http://www.cdc.gov/mmwr/. Reaccessed 6 Dec 2007.
Tuberculosis. In: Caring for Your Baby and Young Child: Birth to Age 5. 1999. Bantam. Excerpt available on the internet through http://www.medem.com. Reaccessed 6 Dec 2007.