AKP Hükümeti, cam işkolundaki grevi "milli güvenlik ve genel sağlık" gerekçesiyle iki kez, lastik işkolundaki grevi de "milli güvenlik" gerekçesiyle erteledi.Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerinden derlenen bilgiye göre, 1995 yılından bu yana "milli güvenlik ve genel sağlık" gerekçeleriyle toplam 9 grev ertelendi.
Kamuda örgütlü sendikaların kamu işyerlerindeki grevi "milli güvenlik", Belediye-İş ve Genel-İş Sendikalarının genel hizmetler işkolundaki grevi de "genel sağlık" gerekçesiyle ertelenmişti.
GREV ERTELEMESİ KRİSTAL-İŞ VE LASTİK-İŞ'İ VURDU
Son 10 yıldaki grev ertelemelerinden en çok Kristal-İş ve Lastik-İş Sendikaları etkilendi. 1995 yılından bu yana Kristal-İş'in cam, Lastik-İş Sendikası'nın da lastik işkolundaki grevleri 3'er kez ertelendi. Bu erteleme kararlarından son üçü AKP hükümeti döneminde alındı.
Kristal-İş Sendikası ile Cam İşverenleri Sendikası arasında yürütülen toplu görüşmelerde anlaşma sağlanamaması üzerine 9 Aralık'ta başlayacak olan grev 8 Aralık 2003'de Bakanlar Kurulu kararıyla "milli güvenlik" gerekçesiyle ertelendi. Kristal-İş Sendikası'nın Danıştay'da açtığı yürütmenin durdurulması ve iptal davası üzerine Danıştay 10'uncu Dairesi 12 Ocak'ta oybirliğiyle yürütmenin durdurulmasına karar verdi.
Danıştay'ın bu kararının ardından Kristal-İş Sendikası 30 Ocak 2004'te Şişecam işyerlerinde greve başladı. Ancak Hükümet, 10'uncu Dairenin yürütmeyi durdurma kararına karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu'na itiraz etti. Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu hükümetin bu itirazını da redderken, Bakanlar Kurulu; 14 Şubat'ta Şişecam grevini "milli güvenlik ve genel sağlık" gerekçesiyle ikinci kez erteledi. Şişecam'daki grev tartışması 13 Mart'ta anlaşmayla sonuçlandı.
LASTİK GREVİ
2000 ve 2002 yıllarındaki grevleri "milli güvenlik" gerekçeleriyle ertelenen Lastik-İş Sendikası'nın, Goodyear, Türk Pirelli ve Brisa lastik fabrikalarındaki toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlanması üzerine bu yıl 21 Mart'ta kararını aldığı grev de Bakanlar Kurulu'nca "milli güvenliği bozucu nitelikte" görülerek 60 gün süreyle ertelendi.
Lastik-İş Sendikası, halen Danıştay'a açtığı yürütmenin durdurulması ve iptal davasının sonuçlarını bekliyor. Sendika, davanın lehine sonuçlanması durumunda greve çıkmaya hazırlanıyor. Öte yandan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca resmi arabulucu olarak atanan Fevzi Şahlanan başkanlığındaki görüşmeler de sürüyor. Görüşmelerin olumlu olduğu geçtiği, ancak henüz bir sonuç alınamadığı belirtiliyor.
ERTELEMENİN DAYANAĞI
Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası'nda, karar verilmiş ya da başlanmış olan bir grev veya lokavt genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikteyse Bakanlar Kurulu'na grevi 60 gün süreyle erteleme yetkisi veriliyor. Sendikaların, Bakanlar Kurulu'nun erteleme kararları aleyhine Danıştay'da iptal davası açma yetkisi bulunuyor. Olağanüstü halin ilan edildiği bölgelerde grev ve lokavt ertelemesi kararlarına ilişkin davalarda yürütmenin durdurulmasına karar verilemiyor.
YENİ YASA GELİYOR?
İşçi, işveren ve hükümet arasında görüşmeleri teknik düzeyde yürütülen ve yıl sonuna kadar tamamlanması öngörülen Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası Tasarı Taslağına göre Bakanlar Kurulu Danıştay'ın görüşünü alarak, karar verilmiş veya başlanmış olan yasal bir grev veya lokavtı genel sağlığı veya ulusal güvenliği bozucu nitelikte olduğu gerekçesiyle, 60 gün süreyle erteleyebilecek. Mevcut uygulamada Bakanlar Kurulu'nun Danıştay'dan görüş alma zorunluluğu bulunmuyor.
ERTELENEN GREVLER
Tarih Gerekçe Sendika
------- ------------- -------------
Ekim 1995 Milli Güvenlik Kamuda Örgütlü Send.
Ağustos 2000 Genel Sağlık Belediye-İş/Genel-İş
Mayıs 2000 Milli Güvenlik Lastik-İş
Mayıs 2002 Milli Güvenlik Lastik-İş
Haziran 2001 Milli Güvenlik Kristal-İş
Haziran 2003 Milli Güvenlik Petrol-İş
Aralık 2003 Milli Güvenlik Kristal-İş
Şubat 2004 Milli Güv.Genel Sağ. Kristal-İş
Mart 2004 Milli Güvenlik Lastik-İş