Tıbbi araştırmacıları şaşkına çeviren bir olay yaşandı. Araştırmacılar alkol kullanmıyor olmanın, çok fazla alkol tüketen insanlarda görünen karaciğer rahatsızlığının önüne geçebileceğini düşünüyordu. Fakat çok nadir rastlanan bir durum nedeniyle alkol kullanmıyor olmanın da bu tarz bir hastalığa yol açabildiği hatta alkol kullanmadan sarhoş olunabildiği ortaya çıktı. Çin'de yaşayan 27 yaşındaki hasta, bir tür karaciğer rahatsızlığıyla karşı karşıya kaldı. Alkolsüz steatohepatit olarak adlandırılan hastalık sebebiyle hasta, hiç alkol kullanmadan sarhoş olabiliyor.
Desilitre başına 400 miligram civarında yüksek bir alkol değerine ulaşabilmek için birçok insanın şişenin dibini görmesi gerekiyor diyebiliriz. Fakat Çinli hasta için bu durum geçerli değil. Hastanın bu yüksek değerlere ulaşabilmesi için sadece belli bir miktarda meyve suyu ve karbonhidrat tüketmesi yeterli oluyor.
Nasıl mümkün oluyor?
Bağırsak mikroflorası, karbonhidrat alabilmek için belli bir miktarda etanol üretebiliyor. Gut Fermantasyonu Sendromu (ABS) olarak bilinen bu nadir durum, bağırsak bakterilerinin karbonhidratları kendi kendine alkole çevirmesine yarıyor. Bu durum da meydana gelen karaciğer hasarını açıklamaya yardımcı olabilir.
Oldukça nadir olarak rastlanan ve üzerinde pek bir çalışma yapılmamış olan bu sendromun, Saccharomyces cerevisiae mantarının aşırı üretiminden kaynaklandığı düşünüldü. Fakat bu kez araştırmacıların, içmeyenlerin sarhoşluk durumları ve sonuçta ortaya çıkan karaciğer hastalığı açıklamak için daha detaylı araştırma yapmaları gerekiyordu.
Pekin'deki Başkent Pediatri Enstitüsü'nden çocuk doktoru Jing Yuan, “Başlangıçta maya yüzünden olduğunu düşündük, ancak bu hasta için test sonucu negatifti. Maya karşıtı tedavi de işe yaramadı, bu yüzden hastalığının başka bir şeyden kaynaklanabileceğinden şüphelendik" dedi. Hastanın dışkısının incelenmesinin ardından Klebsiella pneumoniae adındaki bir mikrop bulundu ve durumun bu mikrop yüzünden kaynaklandığı düşünülmeye başlandı. Mikrop, bazı zamanlarda birtakım hastalıklara sebep olsa da genelde bağırsaklarda yaşayan zararsız bir tür olarak biliniyordu fakat bu hastada aynı durum geçerli değildi.
Araştırmacılar, mikrop örnekleri alınan Alkole Bağlı Olmayan Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAFLD) olan 43 kişide ve 48 sağlıklı bireyde bulunanlarla karşılaştırdı. Çalışma boyunca, K. pneumoniae'nin oranının çoğu bireyde yaklaşık yüzde 0,02 oranında arttığı gözlemlendi. Fakat hastada değişim yüzde 19'a yakındı. Görünüşe göre bu bakteriler sadece alkol toleransının oluşmasını sağlayan bakterileri değil, ciddi miktarlarda oksijen üretebilen bakterileri de yok etmişti.
Açıkçası, bu iki mayalanma yapabilen türün bolluğunun yanı sıra alkolü söndürme yetenekleri, NAFLD'li insanlarda sağlıklı gönüllülerden daha yüksekti. Aslında, NAFLD hastalarının yüzde 60'ının, sağlıklı gruptakilerin yalnızca yüzde 6'sı ile karşılaştırıldığında orta ila yüksek miktarlarda alkol üretebilecek bakteri türleri vardı.
Araştırmacılar, K. pneumoniae ve yağlı karaciğer hastalığı arasındaki bağlantıyı doğrulamaya yardımcı olmak için farelerin bağırsaklarına bu bakteriyi bulaştırdı. İki ay sonra, karaciğerleri yara izi belirtilerini göstermeye başlamıştı bile. Bunların hiçbiri, K. pneumoniae'nin; alkol tüketimi ile açık bağlantıları olmayan tüm karaciğer hastalığı vakalarının birincil nedeni olmadığı anlamına gelmiyor. Yine de araştırmacılar, bu durumun araştırmalar için iyi bir başlangıç noktası olabileceğine karar verdi.
Yuan, "NAFLD, heterojen bir hastalıktır ve birçok nedeni olabilir. Çalışmamız, K. pneumoniae'nin onlardan biri olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu gösteriyor. Bu bakteriler, başka seçeneğiniz olmadığı sürece karaciğerinize alkol gibi zarar veriyor" sözlerini ifade etti.
Tam olarak bu bakteri türünün nasıl ve neden bazı hastalar içerisinde bir tür mikro alkol ürettiğine dair bir açıklama bulunamadı. Araştırmacılar, bu yüzden konu üzerine daha fazla çalışma yapmayı planlıyor. Çin Bilimler Akademisi araştırmacılarından Di Liu, “Bu bakterileri bağırsaklarınızda bulundurmak, vücudunuzun sürekli alkole maruz kalması anlamına geliyor. Yani taşıyıcı olmak, alkol toleransının daha yüksek olacağı anlamına mı geliyor? Gerçekten merak ediyorum!" dedi.
Bu çalışmaların konusu olan hastaya gelirsek de sarhoş veya akşamdan kalma olarak suçlandığı günler için bir açıklama bulabilmiş gibi gözüküyor. Siz de araştırmanın tamamını okumak isterseniz bağlantıya tıklayarak araştırmanın orijinal haline ulaşabilirsiniz.