Güneydoğu Pasifik Okyanusu'ndaki Paskalya Adası, Şili, dünyanın en izole topraklarından biridir. Yüzyıllar boyunca, ada, popüler olarak Rapa Nui halkı olarak bilinen benzersiz topluluğuyla izole bir şekilde gelişti. Ve bilinmeyen nedenlerle, dev volkanik kaya heykelleri oymaya başladılar.
Moai olarak bilinen bu devasa heykeller, şimdiye kadar keşfedilen en şaşırtıcı antik kalıntılardan biridir. Bilim, Paskalya Adası'nın gizemi hakkında pek çok teori ortaya koyuyor ancak tüm bu teoriler birbiriyle çelişiyor ve gerçek hala bilinmiyor.
Rapa Nui'nin Kökeni
Modern arkeologlar, adanın ilk ve tek halkının, bir zamanlar buraya tanıtılan ve daha sonra anavatanlarıyla hiçbir teması olmayan ayrı bir Polinezyalı grubu olduğuna inanıyor. Hollandalı Jacob Roggeveen'in Paskalya Pazarında adayı keşfettiği 1722'deki o kader güne kadar. Bu esrarengiz adayı keşfeden ilk Avrupalıydı. Bu tarihi bulgu daha sonra Rapa Nui'nin kökeni hakkında hararetli bir tartışma başlattı.
Jacob Roggeveen ve ekibi, adada 2,000 ila 3,000 nüfus olduğunu tahmin ediyor. Görünüşe göre, kaşifler yıllar geçtikçe daha az nüfus bildirdi, sonunda nüfus birkaç on yıl içinde 100'ün altına düştü. Şimdi, adanın nüfusunun zirvede 12,000 civarında olduğu tahmin ediliyor.
Adanın sakinlerinin veya toplumunun ani düşüşüne neyin sebep olduğu konusunda kimse kesin bir neden üzerinde anlaşamaz. Adanın bu kadar büyük bir nüfus için yeterli kaynağı sürdürememesi muhtemeldir ve bu da kabile savaşlarına yol açmıştır. Adada bulunan pişmiş sıçan kemiklerinin kalıntılarının kanıtladığı gibi, sakinler de aç kalmış olabilir.
Öte yandan, bazı bilim adamları, farelerin aşırı popülasyonunun, tüm tohumları yiyerek adada ormansızlaşmaya neden olduğunu iddia ediyor. Ayrıca insanların ağaçları kesip yakması da süreci hızlandırıyor. Sonuç olarak, herkes, farelerin ve nihayetinde insanların düşüşüne yol açan kaynak eksikliği yaşadı.
Araştırmacılar adanın karışık bir popülasyonunu bildirdiler ve açık tenli insanlar kadar koyu tenli insanlar da vardı. Hatta bazılarının kızıl saçları ve bronz teni vardı. Pasifik Okyanusu'ndaki diğer adalardan göçü destekleyen uzun süredir devam eden kanıtlara rağmen, bu tamamen yerel nüfusun kökeninin Polinezya versiyonuyla bağlantılı değildir.
Rapa Nui halkının, Güney Pasifik'in ortasındaki adaya, MS 800 civarında ahşap payandalı kanolar kullanarak seyahat ettiği düşünülüyor - ancak başka bir teori, MS 1200 civarında olduğunu öne sürüyor. Bu nedenle arkeologlar hala ünlü arkeolog ve kaşif Thor Heyerdahl'ın teorisini tartışıyorlar.
Heyerdahl, notlarında, birkaç sınıfa ayrılan Adalılar'dan söz ediyor. Açık tenli adalılar kulak memelerinde uzun sürüşlerdi. Vücutlarında ağır dövmeler vardı ve dev Moai heykellerine tapıyorlar ve töreni önlerinde yapıyorlardı. Böyle uzak bir adada bir zamanlar Polinezyalılar arasında açık tenli bir insanın yaşamış olma ihtimali var mı?
Bazı araştırmacılar, Paskalya Adası'nın iki farklı kültür aşamasına yerleştiğine inanıyor. Bir kültür Polinezya'dan, diğeri Güney Amerika'dan, muhtemelen Peru'dan geliyordu ve burada kızıl saçlı eski insanların mumyalarının da bulunduğu yerdi.
Paskalya Adası'nın gizemi burada bitmiyor, bu izole tarihi toprakla bağlantılı pek çok sıra dışı şey var. Rongorongo ve Rapamisin büyüleyici bir şekilde bunlardan ikisi.
Rongorongo – Deşifre Edilmemiş Bir Senaryo
Misyonerler 1860'larda Paskalya Adası'na vardıklarında, sembollerle oyulmuş tahta tabletler buldular. Rapa Nui yerlilerine yazıtların ne anlama geldiğini sordular ve Peruluların tüm bilge adamları öldürdüğü için artık kimsenin bilmediği söylendi. Rapa Nui, tabletleri yakacak odun veya olta makarası olarak kullandı ve yüzyılın sonunda neredeyse hepsi gitti. Rongorongo alternatif yönlerde yazılmıştır; soldan sağa bir satır okursunuz, ardından tableti 180 derece çevirir ve sonraki satırı okursunuz.
On dokuzuncu yüzyılın sonlarında keşfinden bu yana Paskalya Adası'nın rongorongo senaryosunu deşifre etmek için sayısız girişimde bulunuldu. Çoğu çözülmemiş senaryoda olduğu gibi, tekliflerin çoğu hayal ürünüydü. Ay takvimi ile ilgili olduğu gösterilen bir tabletin bir kısmı dışında, metinlerin hiçbiri anlaşılmıyor ve hatta takvim bile okunamıyor. Rongorongo'nun doğrudan Rapa Nui dilini temsil edip etmediği bilinmiyor.
Tabletin bir kategorisindeki uzmanlar diğer tabletleri okuyamadı, bu da ya rongorongo'nun birleşik bir sistem olmadığını ya da okuyucunun metni zaten bilmesini gerektiren proto-yazı olduğunu öne sürdü.
Rapamisin: Ölümsüzlüğün Anahtarı
Gizemli Paskalya Adası bakterileri ölümsüzlüğün anahtarı olabilir. Rapamisinveya olarak da bilinir sirolimus, aslen paskalya adası bakterilerinde bulunan bir ilaçtır. Bazı bilim adamları, yaşlanma sürecini durdurabileceğini ve ölümsüzlüğün anahtarı olabileceğini söylüyor. Yaşlı farelerin ömrünü yüzde 9 ila 14 oranında uzatabilir ve ayrıca sineklerde ve mayalarda uzun ömürlülüğü artırır. Son araştırmalar, Rapamisin'in potansiyel bir yaşlanma karşıtı bileşiğe sahip olduğunu açıkça gösterse de, risksiz değildir ve uzmanlar, uzun süreli kullanım için sonucun ve yan etkilerin ne olacağından emin değildir.
Sonuç
Bilim adamları, Polinezyalıların adayı ne zaman kolonileştirdiği ve uygarlığın neden bu kadar çabuk çöktüğü konusunda hiçbir zaman kesin bir cevap bulamayabilir. Aslında, neden açık okyanusta yelken açma riskini aldılar, neden hayatlarını Moai'yi tüften - sıkıştırılmış bir volkanik külden oymaya adadılar. İstilacı bir kemirgen türü veya insan çevreyi harap etmiş olsun, Paskalya Adası dünya için uyarıcı bir hikaye olmaya devam ediyor.