Normal bir şey.
SHANA LEBOWITZ
Sadece geçenlerde bir lokantaya veya kahve dükkanına tek başıma gidecek cesaretim olmuştu.
Şimdi bile, böyle yaptığım zaman, sandvicime veya çay bardağıma doğru çöker, etrafımdaki tüm ikililerin tam olarak ne düşündüklerini bilerek onlara sinsi bakışlar fırlatırım: Ne. Ezik. Ama. Yarım saatliğine bile kendine eşlik edecek birini bulamıyor mu?
Makul bir seviyede, kimsenin bunu düşünmediğinin farkındayım; herkesin kendi sorunları var ve New York’ta yalnız başına bir sandviç yiyen birisi o kadar da dikkat çekmiyor.
Fakat bu anlardaki iç monoloğum, her yerde herkesin benden daha çok arkadaşı olduğunu, daha güvenilir sandviç yeme ortakları olduğunu söyleyen daha büyük, daha sürekli bir kaygıyı yansıtıyor.
Yeni bir tez, bu şekilde düşünmede yalnız olmadığımı söylüyor (kelime oyunu yapmıyorum). Personality and Social Psychology Bulletin bülteninde yayınlanan tez, hepimizin, diğer herkesin bizden daha fazla arkadaşı olduğunu düşündüğümüzü ve bu konuda hatalı olduğumuzu öne sürüyor.
O zamanlar British Columbia Üniversitesi’nde (UBC) bir yüksek lisans öğrencisi olan Ashley Whillans’ın önderlik ettiği bir araştırmacı takımı, UBC’deki birinci sınıf öğrencileri katılımcı olarak kullanan iki çalışma yürüttü.
İlk çalışma için, 1.000’den fazla öğrenciye okulda kaç tane yakın arkadaşları olduğu ve okuldaki diğer birinci sınıf öğrencilerinin kaç tane yakın arkadaşı olduğunu düşündükleri soruldu.
Sonuçların gösterdiğine göre, pek çok öğrenci diğer herkesten daha az ünlü olduğunu düşünmeye yatkınlık gösteriyordu. Ortalama olarak, birinci sınıfa gidenler 3.63 tane yakın arkadaşları olduğunu ve birinci sınıfa giden diğer insanların 4.15 yakın arkadaşları olduğunu söylemişti.
Araştırmacılar, ikinci çalışma için yaklaşık 400 birinci sınıf öğrencisine bazı ek sorular sordular ve bunlar arasında, okulda tanıştıkları insanlarla sosyalleşerek ne zaman geçirdikleri ve diğer birinci sınıfların aynısını yaparak ne kadar zaman geçirdiklerini düşündükleri bulunuyordu.
Öğrenciler ayrıca mutlulukları ve yalnızlıkları hakkında sorulan sorulara da cevap verdi.
Benzer bir kalıp ortaya çıktı: Pek çok öğrenci, yanlış şekilde, diğer öğrencilerin sosyalleşerek daha fazla zaman geçirdiğini sanmıştı.
İşte işler burada gerçekten ilginç hale geliyor. Araştırmacılar, sınıf arkadaşlarının kendilerine göre daha fazla yakın arkadaşı olduğunu düşünen öğrencilerin, mutluluklarının da daha düşük seviyede olduklarını söylediğini buldular.
Fakat araştırmacılar ikinci çalışmadaki öğrencilere, yaklaşık dört ila beş ay uzaklıkta olmak üzere bu anketleri iki kez doldurttular.
Ve sınıf arkadaşlarının kendilerinden hafifçe daha fazla yakın arkadaşı olduğuna inanan öğrencilerin, bu dört ila beş ay içinde, sınıf arkadaşlarının kendilerinden çok daha fazla yakın arkadaşı olduğuna inanan öğrencilerden daha fazla arkadaş edindiğini söylediklerini buldular.
Demek ki: Kendiniz hakkında biraz kötü hissetmek, en azından bir dereceye kadar, harekete geçirici bir etmen olabilir. Daha önce yapılan araştırmalarda, kendinizi diğer insanlarla karşılaştırmanın genelde kötü bir fikir olduğu, çünkü sadece olumlu duyguları görüyor olabileceğiniz ve mücadele eden tek kişinin kendiniz olduğunu sanabileceğiniz öne sürülmüştü.
Bu çalışma, sosyal karşılaştırmanın etkilerinin belki de göründüğünden daha incelikli olduğunu öne sürüyor.
Bu bulguların, matematikçilerin arkadaşlık ikilemi şeklinde adlandırdıkları şey ile açıklanabilmesi mümkün.
Steven Strogatz’ın The New York Times gazetesinde yazdığı üzere, bir arkadaş grubu ortalamada gruptaki bireylerden daha yüksek sayıda arkadaşa sahiptir.
Bunun sebebi, ortalamanın ağırlıklı olması: “Ünlü arkadaşlar … ortalamaya oransız şekilde katkı yaparlar, çünkü yüksek bir arkadaşlık puanının dışında, ayrıca daha sık miktarda arkadaş olarak isimlendirilirler.”
Araştırmacılar arkadaşlık ikilemini kabul ediyorlar fakat bunun, kendi bulgularını açıklamasının muhtemel olmadığını, çünkü katılımcılardan kendi arkadaşlarından birinin değil, birinci sınıfa giden ortalama birisinin arkadaş sayısını tahmin etmelerini istediklerini söylüyorlar.
Bu sonuçların, üniversite birinci sınıfların ötesine uzanmaması da mümkün; gerçi ben kişisel olarak “herkes benden daha ünlü” hissini her zaman yaşıyorum.
Sanırım ister bir üniversite öğrencisi olun ister tam teşekküllü bir yetişkin, bu durum biraz, eski güzel içsel konuşmadan ibaret: Ben bu şekilde hissediyorum ama bunun gerçeği yansıtması şart değil. Bu, sıradaki tek kişilik öğle yemeği buluşmamda deneyeceğim bir şey.