Balgamlı Öksürük Nedir?
- Öksürük, birçok hastalıkla birlikte ortaya çıkan bir durumdur. Öksürük, solunum sisteminizin tahriş edici maddelere karşı oluşturduğu bir tepkidir.
- Toz, alerjen maddeler, hava kirliliği ve duman gibi tahriş ediciler solunum yolunuza girerek orada bulunan sensörlerin beyninize mesaj göndermesine neden olur. Beyniniz, bu durumun sonucunda alarma geçer.
- Beyniniz, sensörlerden sinyal aldıktan sonra omuriliğiniz aracılığıyla karnınızdaki ve göğsünüzdeki kaslara mesaj gönderir. Bu kaslar sürekli olarak kasıldığında solunum sisteminizdeki havayı dışarı iteklerler. Dışarı çıkan bu hava, zararlı ve tahriş edici maddelerin de atılmasına yardımcı olur.
- Öksürmek sizi hasta edebilecek veya nefes almanızı zorlaştırabilecek zararlı maddelerin atılmasına yardımcı olan bir reflekstir. Hasta olduğunuzda öksürük, mukusu ve diğer salgıları hareket ettirerek solunum yolunuzu temizleyerek daha kolay nefes almanızı ve daha hızlı iyileşmenizi sağlar.
- Geceleri yatarken mukus boğazın arkasında toplanacağından öksürme refleksi artar ve öksürük daha kötü bir hal alır.
- Bazen öksürüğünüzün karakteristiği öksürüğün nedenini belirtir niteliktedir.
- Balgamlı öksürük denilen öksürük türü, öksürükle birlikte balgam denen mukusun üretildiği öksürüklerdir. Bu tür öksürükler olduğunda boğazınızın arkasında veya göğsünüzde bir şey takılıymış gibi hissedersiniz. Bazen balgamlı öksürüklerde, öksürük sırasında balgam doğruca ağza gelebilir.
- Balgamlı öksürük olduğu zaman vücut normale göre daha fazla mukus üretiyor demektir.
Balgamlı Öksürüğün Nedenleri
1. Bronşit
Bronşit, akciğerlerinize hava taşıyan solunum borusunda iltihaplanma olduğunda oluşur. Akut bronşit, genellikle virüslerin neden olduğu bir durumdur. Kronik bronşitse genellikle sigara içmenin neden olduğu bir durumdur.
2. Zatürre
Zatürreye genellikle akciğerlerde bakterilerin, virüslerin ya da mantarların sebep olduğu enfeksiyonlar neden olur. Bu hastalık hafif olabildiği gibi hayati risk de oluşturabilir.
3. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, hem akciğerlerde hem de solunum yolunda hasara neden olan bir hastalıktır. Bu hastalığın bir numaralı sebebi sigara kullanılmasıdır.
4. Kistik Fibroz
Kistik fibroz, çocuklukta teşhis edilen genetik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bu hastalık, akciğerlerde ve diğer organlarda kalın ve yapışkan mukus üretilmesine neden olur.
5. Astım
Astımı olan kişilerde genellikle kuru öksürük gözlense de çok küçük bir yüzdesinde aşırı mukus üretimi ve buna bağlı olarak balgamlı öksürük görülebilir.
Bebeklerde ve Küçük Çocuklarda Balgamlı Öksürük
Çocuklarda öksürükler çoğu zaman viral enfeksiyonlardan kaynaklanmaktadır. Viral enfeksiyonlardan sonra öksürüğe en çok neden olan durum astımdır. Balgamlı öksürüğe neden olan diğer rahatsızlıklar daha nadir olarak görülür. Bu rahatsızlıklar:
- Boğmaca öksürüğü, şiddetli ve kontrol edilemeyen öksürme nöbetleridir.
- Çocuklarda öksürük bazen sigara dumanı ya de çevredeki yabancı bir maddeden dolayı da olabilir.
- Zatürre de öksürüğe neden olan, akciğerlerde oluşan ve yeni doğan bebeklerle küçük çocuklarda tehlikeli olabilecek bir enfeksiyondur.
Balgamlı Öksürüğün Teşhis Edilmesi
♦♦Öksürüğü teşhis etmek için doktorunuzun belirtilerin ne süredir devam ettiğini ve belirtilerin ciddiyetini bilmesi gerekmektedir.
♦♦Çoğu öksürük basit bir fiziksel muayeneyle teşhis edilir. Öksürüğünüz uzun zamandır devam ediyorsa ve ciddiyse ateş, kilo kaybı, yorgunluk gibi belirtiler yaşayabilirsiniz. Bu durumda doktorunuzun bazı testler yapması gerekir.
Bu testler:
- Göğüs röntgeni
- Akciğer fonksiyonu testi
- Kan tahlili
- Balgam analizi
- Pulse oksimetre (Kandaki oksijen miktarını ölçer.)
- Arteriyel kan gazı (Damarlardaki oksijen ve karbon dioksit miktarıyla birlikte kanın kimyasını da gösteren bir kan testidir.)
Balgamlı Öksürüğün Tedavisi
*Balgamlı öksürüğün tedavisi, bu duruma neyin sebep olduğuna göre değişiklik gösterebilir. Balgamlı öksürük, genellikle grip ve nezleye neden olan virüslerden dolayı ortaya çıkar. Virüslerin sebep olduğu belirtiler kendi başlarına geçerken bakterilerin sebep olduğu hastalıklarda antibiyotik kullanılması gerekmektedir.
*Uyumakta zorluk çekiliyorsa balgamı ve öksürüğü azaltmak için bir şeyler yapılması gerekir. Araştırmalar yatmadan önce çocukların yarım çay kaşığı bal yemesinin balgamlı öksürüğü azaltmak için güvenli bir yöntem olduğunu göstermektedir. Bal kullanımı 12 yaş altındaki çocuklarda gıda zehirlenmesine neden olabileceğinden uygun değildir.
*4 yaş altındaki çocuklarda öksürük veya grip ilaçları kullanılmamalıdır.
Balgamlı öksürüğü geçirmek için kullanılabilecek diğer tedavi yöntemleri:
- Buhar makineleri
- Vücut ağrılarını ve öksürmekten kaynaklanan göğüsteki rahatsızlığı geçirmek için Tylenol ve Advil gibi ilaçlar
- Öksürük ilaçları
- Bronkodilatör tedavi
- Astımla alakalı öksürüklerde steroid tedavisi
- Alerji ilaçları
- Bakteriyel enfeksiyonlar için antibiyotik kullanımı
- Nemli hava
Kuru Öksürük
Kuru öksürükte balgam üretimi yoktur. Kuru öksürük daha acı vericidir ve kontrol edilmesi daha güçtür. Kuru öksürük, solunum yolunuzda iltihap veya tahriş oluştuğunda olur.
Kuru öksürüklere solunum yolu enfeksiyonlarının ilk haftalarında çok sık rastlanır. Fazla mukus temizlendiğinde kuru öksürük haftalarca hatta aylarca kalabilir.
Kuru öksürüğün diğer nedenleri:
- Gırtlak yangısı
- Boğaz ağrısı
- Kuşpalazı hastalığı
- Astım
- Alerjiler
- Bademcik iltihabı
- Gastroözofageal reflü
- Bazı ilaçlar
- Tahriş edici maddelere maruz kalınması
Doktora Ne Zaman Görünmelisiniz?
*Öksürüğünüz iki haftadan daha uzun süredir devam ediyorsa doktora görünmelisiniz. Nefes almada güçlük, öksürükle birlikte kan gelmesi ya da cilt renginde morarma varsa acil tıbbi yardım almanız gerekmektedir. Mukusta kötü bir kokunun olması, daha ciddi bir enfeksiyonun olduğu anlamına gelir.
Çocuğunuzda şu durumlar varsa acil servise gitmelisiniz:
- 3 aylıktan küçükse ve 38 derece veya 38 derecenin üstünde ateşi varsa
- 2 yaşından küçükse ve 38 derece veya 38 derecenin üstünde ateşi varsa
- 2 yaşından büyükse ve üç gündür ateşi 38 derece veya 38 derecenin üstündeyse
- Ateşi 40 derecenin üstüne çıktıysa
- Astım hastası olmamasına rağmen hırıltılı solunum varsa
- Sürekli ağlıyorsa
- Uyanmakta güçlük çekiyorsa
- Nöbet geçiriyorsa
- Ateşle birlikte cildinde kızarıklık varsa
Balgamlı öksürüklere genellikle enfeksiyonlar neden olur. Öksürüğünüz iki haftadan daha uzun bir süredir devam ediyorsa doktorunuzla görüşün. Bu duruma çok daha ciddi sorunlar neden oluyor olabilir.
Öksürüğün tedavisi, öksürüğe neden olan duruma bağlıdır. Öksürüklerin çoğuna virüsler neden olduğundan öksürük zamanla düzelecektir.
Kaynak: Healthline