Bilgi Toplumunun Temel Özellikleri
Bilgi Toplumunun Temel Özellikleri, Gelecekte öne çıkacak toplum bilgi toplumu olacaktır. Bu toplulukta bilgi ve bilgi çalışanları gücü ellerinde bulunduracaktır. Öncelikle bilgi toplumunun özelliklerini incelerken, bilgi toplumunun sanayi toplumundan hareketle bir dönüşüm olduğuna dikkat ederek, bu doğrultuda bilgi toplumu ile sanayi toplumunun genel özelliklerinin karşılaştırılması, bilgi toplumunun özelliklerini daha iyi ortaya koyacaktır.
Buna göre sanayi toplumunun özellikleriyle bilgi toplumunun özelliklerini şu şekilde karşılaştırabiliriz:
- Sanayi toplumunda maddi sermaye, bilgi toplumunda bilgi sermayesi
belirleyicidir. Sanayi toplumunu işçisini ‘proleter’ temsil ederken bilgi toplumunu işçisini ise ‘bilgi işçisi’ veya bir başka deyişle ‘beyaz yakalılar’ simgelemektedir.
- Sanayi toplumunda makine ve fiziki emeğin egemenliği söz konusudur. Bilgi toplumunda “bilgisayar” ve “fikir egemenliği” hâkim unsurdur.
- Sanayi toplumunda gelişme kişi başına sermaye artışıyla, bilgi
toplumunda ise, bilgi üretme kapasitesi ile ölçülür. Fabrika sanayi toplumunun üretim merkezi iken, bilgi toplumunda üretim bilgi ağları ve veri bankaları ile gerçekleşmektedir
- Sanayi toplumunda sınıflı toplum, bilgi toplumunda ise fonksiyonel
toplum esastır.
- Sanayi toplumunda temel bilgileri fizik ve kimya bilimleri, bilgi
toplumunda ise kuantum elektroniği, moleküler biyoloji ve çevresel bilimler oluşturur.
- Sanayi toplumunda maddi değerler, bilgi toplumunda zaman değeri ön plânda tutulur.
- Sanayi toplumunda temel insan hakları, insancıllık ilkesi geçerli iken,
bilgi toplumunda öz disiplin ve toplumsal katılım geçerlidir. Bilgi toplumunda temsili demokrasiden katılımcı demokrasiye geçiş söz konusudur.
- Sanayi sonrası toplumun dayandığı teorik bilgi, bu toplumun sanayi
toplumuna göre farklı yapıya ve problemlere sahip olmasına yol açmıştır. Sanayi sonrası toplumun temel problemi, bilimin örgütlendirilmesidir. Bu nedenle sanayi sonrası toplumun ana kurumu, bilimin örgütlendirilmesini sağlayan üniversiteler ve
diğer araştırma birimleridir.
- Sanayi toplumunda kol gücünün yerini, bilgi toplumunda beyin gücü
almaktadır.
- Sanayi toplumunda fiziksel ve düşünsel anlamda insan sermayesinin
üretime katılımı söz konusu iken, bilgi toplumunda düşünsel anlamda, yüksek öğrenim görmüş nitelikli insan sermayesinin üretime katılımı söz konusudur.
- Sanayi toplumundaki genel eğitimin yerini, bilgi toplumunda eğitimin
bireyselleşmesi ve sürekliliği almaktadır.
- Sanayi toplumundaki özel ve kamu iktisadi kuruluşlardan farklı olarak, bilgi toplumunda gönüllü kuruluşlar öne çıkmaktadır.
- Sanayi toplumunda tüketici taleplerinin karşılanmasında mal ve
hizmetlerin hareketi oldukça düşük iken, bilgi toplumunda bilginin hareketi kolaydır.
- Sanayi toplumunda oluşan iş, otorite ve statü arasındaki bağlantı bilgi
toplumunda kopmaktadır. Çünkü bilgi toplumunda bunların hepsi sürekli değişime uğramaktadır. İnsanın kalitesi, üstünlüğü, yeteneği ve kendini kanıtlaması öne çıkmaktadır.
Kaynakça
TOKCAN, H. (2005). BİLGİNİN ÜRETİMİ VE KULLANIMI AÇISINDAN BİLGİ YÖNETİMİ: ÜNİVERSİTE’DE AKADEMİK YÖNETİCİLERİN BİLGİ YÖNETİMİ ALGILARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI , KIRIKKALE . Haziran 12, 2020 tarihinde https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=WY5CM7tPNE2z_YM6pBu0tyIWLShkz0lv82wKY8hBQdv4Bofd0UPMKn_TuRdpvnYu adresinden alındı.