İş Görüşmesi (Mülakat)
Firmalar ya da kurumlar iş alım ilanı yapıp belirli bir süre başvuruların yapılmasını beklerler. Süre sonunda işveren veya insan kaynakları yetkilisi özgeçmiş/iş başvuru formlarını değerlendirir. Eğer iş görüşmesi için çağrıldıysanız tebrikler! Özgeçmişinizi etkili hazırlayıp diğer adaylardan öne çıktınız demektir. İşe alınıp alınmayacağınız yüz yüze yapılan iş görüşmesi sırasında belirlenebileceğinden çok iyi hazırlanmanız gerekmektedir.
İşverenlerin, iş görüşmesini yapmasının nedeni: İş yerine uyum sağlayıp sağlayamayacağınızı, yeteneklerinizin neler olduğunu öğrenip bu işi yapıp yapamayacağınıza karar vermektir.
İş Görüşmesine Gitmeden Önce Yapmanız Gerekenler:
- Nasıl bir işte çalışmak istediğinizi, sizi başkalarından ayıran özelliklerinizi düşünün.
- Başvuruda bulunduğunuz işyeri hakkında araştırma yapın, bilgi sahibi olun.
- İş görüşmesine giderken sizden istenen belgeler varsa bunları hazırlayın.
- Öz geçmişinizi, kapak yazınızı ve kimliğinizi görüşme günü yanınızda bulundurun.
- Mülakatın nerede yapılacağını öğrenin. Nasıl gidebileceğinizi araştırın.
- Mülakat saatinden önce görüşmenin yapılacağı yerde hazır bekleyin.
- Saçlarınız temiz, taranmış ve düzgün olsun.
- Takım elbise giymeyi tercih edin. Abartıdan kaçının.
- Çoraplarınız kıyafetinize uygun olsun. (erkekler siyah, bayanlar ten rengi)
- Ayakkabılarınız boyalı olsun.
- Size sorulabilecek sorulara karşı hazırlıklı olun.
- Maaş politikalarını araştırın.
- Sizin sormak istediğiniz soruları hazırlayın.
- Görüşme günü yorgun olmayın. Uykunuzu almış, enerjik olun. Vb.
İş Görüşmesinde Size Sorulabilecek
Genel Sorular:
- Kendinizi kısaca tanıtır mısınız?
- Başvuru yaptığınız iş alanında başarılı olabileceğinize inanıyor musunuz?
- Neden bizimle çalışmak istiyorsunuz?
- Güçlü ve zayıf yönlerinizden bahseder misiniz?
- Bu iş için niçin sizi tercih edelim?
- Kariyer hedefiniz nedir?
- Üniversiteden ne zaman mezun oldunuz?
- Seçmiş olduğunuz mesleği seviyor musunuz? Ya da istediğiniz mesleğimi yapıyorsunuz?
- Yapmış olduğunuz projeler hakkında bilgi verir misiniz?
- Yüksek lisans ya da doktora yapmayı düşünüyor musunuz?
- Niçin bu kadar sık iş değiştirdiniz?
- Son işinizden neden ayrıldınız?
- Ne kadar maaşla çalışmak istiyorsunuz? Vb.
İşverene ya da insan kaynakları personeline sorabileceğiniz Sorular:
- Gelecekteki büyüme planınız nedir?
- Hedefleriniz nelerdir?
- Çalışanlarınızı nasıl değerlendirip, terfi ettiriyorsunuz?
- Kurum kültürünüz nedir?
- Başlangıçta eğitim alacak mıyım?
- Çalışanlarınız alınan kararlarda söz sahibi olabiliyor mu? Vb.
Mülakat Esnasında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Görüşme yerine girerken ceketinizi ilikleyin.
- Kendinize güvenin, tavrınızla bunu belli edin.
- Sakız çiğnemeyin.
- Tokalaşacağınız için elleriniz terli olmasın.
- Aşırı parfüm ve kolonya kokusundan sakının.
- Enerjik ve istekli gözükün.
- Soruları doğru anlamaya çalışın.
- Sorulara içtenlikle, samimi, kısa ve net cevaplar verin.
- İşverenle konuşurken gözünün içine bakın.
- Aşırı el-kol hareketi ve şakadan kaçının.
- Bacaklarınızı sallamayın, saçınızı kaşımayın.
- Özel bilgilerinizi vermeyin.
- Geçmiş problemlerden bahsetmeyin.
- Maaş tartışmasına girmeyin.
- Karşı tarafın sözünü kesmeyin.
- İçecek ikramını teşekkür edip geri çevirebilirsiniz.
Davranışsal Mülakat Soruları
- Daha önce hiç yapmadığın bir şeyin yapılmasının istendiği bir durumda nasıl davranırsın?
- Sana destek, yardım ve geri bildirimin yapılmadığı zamanlarda becerilerini hangi yollarla geliştirdin?
- Beklenmedik bir olayla planlarının bozulduğu bir durumda nasıl davrandın.Nasıl sonuçlandı?
- Hızla karar alabilir misin? Bu konuda sonucu olumlu olan bir örnek olayını anlat.
- Okulda ya da işte karşılaştığın bir sorunu, detaylandırarak çözümüyle birlikte anlat
- Başkalarına cesaret verip, harekete geçirdiğin bir örnek olayını anlat
Bu sorulardan sonra vermiş olduğunuz cevaplara göre “ Bir örnek verebilir misin? Ne yaptın? Nasıl davrandın? Ne düşünüyordun? Nasıl hissettin? Sonuç neydi?” vb. gibi başka sorular sorulabilir.
Bu soruları cevaplarken, dürüst olun. Örnek olayları olduğu gibi detaylı bir şekilde abartmadan anlatın.
İşverenler yada insan kaynakları yetkililerinin bu tekniği tercih etmelerinin nedeni başvuruya gelen adayların önceden hazırlanamamış olmasıdır.
Olgu Mülakat Soruları
Sizin eksik bilgi ile stres altında olayları çözümlemeye yönelik düşünebilme, anahtar noktaları belirleme, düşünceleri doğru sırayla geliştirebilme, önemli bilgiyle önemsiz bilgiyi ayırt edebilme yeteneklerinizi test etmek amacıyla sorulan sorulardır. İş problemini çözmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgiye sahip olup olmadığınızı kontrol eder. Bir problemi çözerken daha önce kimsenin düşünmediği bir yaklaşımla çözme yeteneğinizin olup olmadığını anlamayı amaçlar.
Örnek soru: Pazarlama sorumlusu olarak çalıştığınız peynir, yoğurt, ayran gibi süt ve süt ürünleri üreten ve dağıtan şirketin karları her yıl azalıyor. Bunun nedeni ne olabilir?
Olgu Mülakat Sorularını Cevap verirken:
- Sorulan soruya dikkatlice dinleyin ve anladığınızdan emin olun
- Cevap vermek için acele etmeyin, düşünmek için bir iki dakikalık süreye ihtiyacınız varsa bunu söyleyin
- Vereceğiniz cevabı planlayarak her şeyi bu plana göre sırasıyla genel ifadelerle çözüm yolları sunarak açıklayın.
- Örnek soruya ilişkin kaynakların farkında olun. Konuyla alakalıysa, bütçe, anapara ve diğer kaynaklarla ilgili sorular sorun.
Mülakat sonrasında işin ve işverenin sizin beklentinizi karşıladığını düşünüyorsanız, işverene bu işi istediğinizi belirtin. Eğer işi beğenmediyseniz de bunu söylemekten sakın çekinmeyin. Çünkü sizin asıl amacınızın uzun vadede kariyer memnuniyeti olduğunu asla unutmayın.
Kaynak: Penn State Unıversty Career Guide