C Vitamini Nedir? C Vitamini Faydaları Nelerdir ve C Vitamini Nelerde Bulunur? İlk kez 1928′de Dr. Szent Gyorgi tarafından ayrıştırılmıştır. Dr. Gyorgi bu buluşuyla Nobel ödülü almıştır. Suda eriyen bir vitamindir. Isı, ışık ve alkali ortamda hızla oksitlenerek etkinliğini yitirir. Dış ortama karşı direnci düşük olduğundan besinlerin saklanması yıkanması, işlenmesi ve pişirilmesi sırasında önemli ölçüde kayba uğrar. Yara, yanık, ateşli hastalıklar, anemi, zehirlenme, nezle, grip gibi hastalıklar, ameliyat, tiroid bezinin aşırı çalışması ve sigara C vitaminine olan ihtiyacı artırır. Kalsiyum ve magnezyumla daha etkilidir. Bakırla kullanılmaz.
C Vitamininin Faydaları
Bağışıklık sistemini güçlendirir. Dokuların gelişmesini ve kendini yenilemesini sağlar. Kemik, diş ve damar sağlığını korur. Böbrek üstü bezlerinin çalışmasını güçlendirir. Yara ve yanıklarda iyileştirmeyi hızlandırması C vitamini yararları arasındadır. Bakteri toksinlerinin etkisiz hale gelmesini sağlar. Antikor oluşumunu hızlandırır. Soğuk algınlığı, nezle ve gribe karşı vücudun direncini artırır. Çeşitli vitamin ve minerallerin vücutta kullanılmasına yardım eder. Kollojen sentezi için gereklidir. Kan hücresinin yapımını artırır. Canlandırıcı, hücre yenileyici ve iltihaplanmaya karşı koruyucudur. Beta karotenle birlikte kanser önleyicidir.
Diğer vitaminlerin vücutta kullanılmasında C vitamini oldukça etkindir. B vitaminlerinden Riboflavinin, folik asitin, A ve E vitaminlerinin vücutta daha iyi kullanılmasını sağlar. Ayrıca demirin emilimi için de C vitamini gereklidir.
C vitamini, önemli bir ameliyattan sonraki yara iyileşmesine yardım eder ve kırıkların uygun bir biçimde kaynaması için de önemlidir.
Diş çekiminden önce ve sonra alınan C vitamininin dişetlerinin hızla iyileşmesine yardımcı olduğu gösterilmiştir.
C vitamininin demir metabolizmasıyla olan önemli bağlantısından ötürü, anemi tedavisinde çok etkili olduğu kabul edilmektedir.
C vitamini, muhtemelen antihistaminik etkisiyle alerjik durumlara yardım edebilir.
C vitamini, ülserin iyileşmesi için önemlidir. Ancak suda eritilip içilen formu (asidik olmayan) kullanılmalıdır.
İtalyada bulunan Pisa Üniversitesi tarafından yürütülen bir çalışmaya göre C vitamini, yüksek tansiyon hastalarında aşırı hızlı çalışan sinir sistemini yavaşlatarak, tansiyonun düşmesine yardımcı olmaktadır. Araştırmacılar, yüksek tansiyon hastalığına sahip olan 12 kişiye yaklaşık 3 gram C vitamini enjekte etti. 20 dakika sonra yapılan ölçümlerde hastaların kan basıncının ortalama %11 oranında düştüğü gözlemlendi.
Neurology adlı dergide yayınlanan bir araştırmaya göre C vitamini, özellikle sigara içen kişilerde, felç riskini azaltabiliyor. Rotterdam’da 55 yaş üzeri 5197 kişinin izlenmesiyle yapılan araştırmada; günlük C vitamini alımı 95 mg’nin altında olan kişilerde, felç riskinin %30 daha fazla olduğu saptandı. Özellikle sigara içen kişilerde risk faktörünün %70′lere kadar yükseldiği belirlendi.
C Vitamini Eksikliği
Damarların direnci azalır ve kanamalar görülebilir. Enfeksiyonlara karşı direnç azalır. Dişeti şişmesi, kansızlık, yorgunluk, eklemlerde şişmeler ve iştahsızlık meydana gelir.
Kan ve idrardaki C vitamini miktarı, kişinin bu vitamin yönünden yeterli beslenip beslenmediğini gösterir. Yetişkin bir insan vücudundaki miktar 1500- 3000 mg arasında değişir. 900 mg. ve altındaki miktar kişide C vitamininin yetersiz olduğuna işaret eder.
Günlük C Vitamini İhtiyacı
Günlük doz 60 mg’dır. Sigara içenler 100 mg, hamileler 200 mg kadar almalıdır. Soğuk algınlığında günde 1000 mg takviye yapılmaktadır.
C Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?
Kuşburnu, frenk üzümü, maydanoz, portakal, greyfurt, limon, lahana, kivi, çilek, kavun, domates, pancar yaprağı, yeşil fasulye bezelye, yeşil biber, karnabahar, şalgam, ıspanak, havuç, brokoli C vitamini içeren besinler arasındadır. Portakal ve limonun 100 gramında ortalama 50 mg; çilekte 60 mg; lahana ve brokolinde 50-100 mg; yeşil biberde 130 mg; havuçta 140 mg ve maydanozda 170 mg C vitamini bulunur.
Gıdalardan alınan C vitamini vücuda alındıktan birkaç saat sonra ince bağırsaklardan kana emilir. C vitamini besinlerle alındığında, saf olarak alınan C vitamininden daha kolay emilir. Kan dolaşımı yolu ile vücuttaki vitamin dokulara taşınır ve fazlası idrarla böbreklerden dışarı atılır.
C Vitamini Fazlalığı
C vitamininin günlük 1grama kadar güvenle alınabileceği belirlenmiştir. Uzun süre yüksek dozda kullanım böbrek taşı ihtimalini artırır.
Yüksek düzeyde alınan C vitaminin aniden bırakılması yerine yavaş yavaş kesilmesi önerilmektedir.