Covid-19 geçirenler dikkat! Bazı hastalıklara yakalanma riskiniz artıyor
Oxford Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre Covid-19’a yakalananlarda, 2 yıl sonra bazı hastalıların görülme sıklığı diğer solunum yolu rahatsızlıklarını geçirenlere göre daha fazla oluyor. İşte araştırmanın detayları…
Oxford Üniversitesinde yapılan araştırmalara göre, bilinç bulanıklığı, demans ve epilepsi Covid-19’a yakalanan kişilerde, ‘post covid’ yani uzun covid denilen dönemde 2 yıl sonra diğer solunum hastalıklarını geçiren kişilere göre daha yaygın görülüyor.
Araştırma kapsamında çoğunluğu Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) olmak üzere 1 milyon 250 bin kişide, Covid geçirdikten iki yıl sonra 14 farklı hastalığın görülme riskleri incelendi.
Daha sonra bu sonuçlar, iki yıl önce farklı bir solunum yolu enfeksiyonu geçiren 1,25 milyon kişinin sonuçlarıyla kıyaslandı.
Covid olan grupta, aşağıdaki vakaların görülme sıklığı daha fazla:
-65 yaş üstü yetişkinlerde demans, felç ve bilinç bulanıklığı
-18-64 yaş arası yetişkinlerde bilinç bulanıklığı
-Genel görülme riski düşük olmasına rağmen çocuklarda epilepsi ve psikotik bozukluklar .
Örneğin başka bir solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocukların 2 yıl sonra epilepsi geliştirme riski 10 binde 130'ken, Covid sonrası bu olasılık 10 binde 260'a yükseldi.
Bazı rahatsızlıklarınsa Covid'den iki yıl sonra görülme sıklığı azaldı. Bunlar arasında:
-Çocuklarda ve yetişkinlerde anksiyete ve depresyon
-Yetişkinlerde ise psikotik bozukluklar yer alıyo
'POST COVİD' ENDİŞE VERİCİ
Araştırma, yetişkinlerde artan depresyon ve anksiyete riskinin iki aydan az sürede normale döndüğünü de buldu.
Oxford Üniversitsi Psikiyatri Departmanı'ndan araştırma ekibinden Prof. Paul Harrison, Covid'den 2 yıl sonra bile demans ve hastalık nöbetleri gibi rahatsızlıkların daha sık gözlemleniyor olmasını endişe verici olarak nitelendirdi.
Ancak anksiyete ve depresyonun Covid'den sonra çocuklarda görülmezken yetişkinlerde kısa süreli olmasını iyi haber olarak yorumladı.
Araştırmacılar, sayıların göz ardı edilmesi zor olsa da bir felaket uyarısı olmadığını söylüyor. Ancak bazı vakaların tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyabileceğini ve bunun sağlık hizmetleri üzerindeki baskıyı artırabileceğini de ekliyorlar.
KARŞIT BİR GÖRÜŞ LANCET PSYCHİATRY DERGİSİNDEN GELDİ
Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan çalışma için araştırmacılar hastalık geçiren kişileri iki yıl boyunca tek tek izlemek yerine enfeksiyondan iki yıl sonra yeni tanı konan kişilerin sayısını incelediler.
Bunun yanında, teşhisten sonra her bir vakanın ne kadar şiddetli olduğuna veya ne kadar sürdüğüne bakılmadı. Bunlar Covid ya da diğer enfeksiyonlarla karşılaştırılmadı.
Araştırmacılar, bilinç bulanıklığı olarak bilinen hafıza ve konsantrasyon sorunlarının tipik bir semptom olduğu "Post Covid" tanımlanmasını kullanmayı tercih etmediler.
Son araştırmalar, geçen kış yayılmaya başlayan koronavirüsün Omicron varyantının, önceki varyantlara göre uzun süreli Covid semptomlarına neden olma olasılığının daha düşük olduğunu bulmuştu.
Oxford Üniversitesi'nin araştırmasında ise genel olarak Delta varyantından daha hafif geçmesine rağmen, Omicron'un benzer beyin ve akıl sağlığı risklerine yol açtığı tespit edildi.
BİLİM DÜNYASININ ÖNEMLİ İSİMLERİNDEN POST COVİD AÇIKLAMALARI
Araştırmanın sınırlı görülen yönleri de var. Bunlardan ilki, bazı uzmanların kanda mikro pıhtıların gelişmesiyle açıklanabileceğini söylese de, Covid'in beyin ve zihinsel sağlık bozukluklarına nasıl neden olabileceğinin henüz bilinmiyor.
Araştırma ekibine dahil olmayan University College London'dan Dr Jonathan Rogers ve Prof Glyn Lewis, çalışmanın "özellikle araştırılması gereken bazı klinik sonuçları" vurguladığını ancak bulguların doğrulanabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Cambridge Üniversitesi'nden Prof David Menon, Covid nedeniyle hastanede kalmanın etkisinin 20 yıllık yaşlanmaya (50 ile 70 arası) eşit olduğunu söyledi.
Liverpool Tropikal Tıp Okulu'nda fahri profesör olan Paul Garner, Covid pandemisinin insanların hayatlarını çok farklı yönlerden değiştirdiğini söyledi.
Prof. Garner, demans ve psikozdaki artışların sebebini şu şekilde açıkladı;
"virüsün doğrudan bir etkisi olmaktan ziyade, yaşadığımız toplumsal kargaşa ve distopya ile ilgili olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu"
Öte yandan en uzun süreli takibi yapan Pekin’deki Capital Tıp Üniversitesi araştırmacıları 6 -12 ay ve 2 yıl sonra, Covid-19’u atlatan hastaların yaşam kalitesini, 6 dakikalık yürüme mesafesini ve ruh sağlıklarını takip etti. Aynı zamanda hastaların akciğer fonksiyonlarını da inceleyen araştırmacılar, en sık görülen post covid şikayetlerinin yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve uyku güçlüğü olduğunu belirledi. Hiç koronavirüse yakalanmayan kişilere göre daha önce hastalığı geçiren kişilerin daha fazla zihinsel sağlık sorunu yaşadığı ve daha fazla sağlık hizmetine başvurduklarını da belirtti.
Tarladaki yumurtalarını korumak isteyen kuş, kanatlarını açarak traktöre karşı koydu!
Manisa'da bir mahmuzlu kızkuşu, kendisine doğru ilerleyen traktörü görünce kaçmak yerine kanatlarını açarak traktöre karşı koydu. Tarladaki yuvasını ve yumurtalarını korumak isteyen kuşun traktörle tarlayı süren çiftçiyi durdurduğu anlar kameraya yansıdı.