Messier 11 (M11), güneydeki Kalkan – Scutum takım yıldızında bulunan ve 3000 yıldızdan oluşan, 250 milyon yıllık bir açık yıldız kümesidir. Karanlık bir gecede hafifçe bir top gibi görünür. Bu açıdan da gözle görülebilen en uzak Messier objesidir. Bu zengin ve kompakt açık küme, dürbünle Samanyolu’nun soluk ışıltısına karşı ayarlanmış benzer parlaklığa sahip yıldızlarla harika bir görüntü sunar. Bu kümenin ortasındaki parlaklığı 8 kadir olan manyetik yıldızı arayın. Yakın incelemeyle, uçuş halindeki ördek grubuna benzeyen ünlü ‘V’ şeklindeki yıldız oluşumunu görebilirsiniz.
Açık kümeler aralarındaki çekim miktarı yüzünden gevşek bir şekilde bağlanmış yıldız gruplarıdır. Ömürleri, küresel kümelere kıyasla nispeten kısadır. Bu yüzden, açık küme üyeleri arasındaki çekim etkileşimlerinin nispeten zayıf olur ve bundan dolayı da yıldızlar daha güçlü çekim kuvvetleri tarafından çekildiklerinden uzun süre bağlı kalamazlar.
En parlak yıldızlarının kabaca aldığı V şekli yüzünden Yaban Ördeği Kümesi olarak da bilinen M11, 1681’de Alman gökbilimci Gottfried Kirch tarafından keşfedilmiştir. Dünyadan 6.200 ışık yılı uzaklıkta ve görünür 6.3 kadir parlaklığı ile Messier kataloğunda yer alan 26 açık kümenin çıplak gözle görülebilen en uzakta olanıdır. Kümeyi tespit etmek için en iyi zaman Ağustos ayındadır. M11, bilinen en yoğun nüfuslu açık kümelerden biridir. 2.900’den fazla yıldız içeriğiyle, bir çift dürbün ile üçgen şeklinde bir ışık bandı gibi görünüyor.
Kümenin bir kısmının bu Hubble görüntüsü, görünür ve ultraviyole dalga boyu gözlemleri yapılarak oluşturulmuştur. Görüntünün ortasındaki siyah şerit, gözlem yapan kameranın iki dedektörü arasındaki boşluktan kaynaklanıyor.
1771’de Messier kümenin uzun bir tanımını yapmıştır:
”30-31 Mayıs 1764 geceleri, Antinous’un Kappa yıldızı yakınında, ancak iyi teleskoplarla görülebilecek çok sayıda küçük yıldız kümesi olduğunu keşfettim; Bunun için 104 kat büyüten bir Gregoryen teleskopu kullandım. Biri 3 buçuk metrelik [FL] sıradan bir [kromatik olmayan] refraktörle incelendiğinde, bu yıldız kümesi bir kuyruklu yıldıza benziyor; merkezi ışıl ışıl, biri sekiz kadir parlaklıkta bir yıldız ile diğer ikisi dokuz ve biri onda kadir parlaklıkta küçük yıldızlardan oluşan bu küme soluk ışıklara karışıyor ve çapı yaklaşık 4 dakika arktır. Sağ yükseliş pozisyonunu 279d 35 ′ 43 ″, güneyindeki 6d 31 ′ 1 dec düşüşünü belirledim.”
Amiral William Henry Smyth ise Temmuz 1835’te aşağıdaki gözlemi sağladı:
Yukarıda tarif edilen nesnenin [bir ikili yıldız]; doğu-güney-doğusuna yakın, görkemli bir yıldız kümesi; Antinous’ün sol ayağının önündedir ve Sobieski’nin kalkanı [Scutum] ‘un sağ başındadır. Bir şekilde yaban ördeklerini uçuş biçimine benzeyen bu nesne, ortada belirgin bir 8 kadir büyüklüğüyle ve ardından iki tanesi olan, bir dakikalık yıldızlar topluluğudur; ancak tüm analojilerce bunlar kesinlikle bizimle ve küme arasında. Bununla birlikte, bu, 1681’de, onu yıldızın parladığı ve daha aydınlık veren küçük, karanlık bir nokta olarak nitelendirdiği, keşfi Kirch’in görüşü değildi. Dr. Derham, ilk olarak 1733’teki Felsefi İşlemlerde gösterildiği gibi 8 metrelik reflektörüyle yıldızları çözdü: “öyle değil” dedi, “bir nebulose, ancak bir yıldız kümesi, içinde olduğu gibi. Samanyolu. ”Samanyolu!
İsviçreli-Amerikalı gökbilimci Robert Julius Trumpler, M11’i Trumpler II.2.r olarak sınıflandırdı; bu, kümenin çok az merkezi konsantrasyonla (II) ayrıldığı, orta derecede bir parlaklık aralığına (2) sahip olduğu ve zengin bir şekilde (r) olduğu anlamına gelir. Daha yakın zamanda, M11, aynı zamanda güçlü merkezi konsantrasyona sahip ayrılmış bir küme olan Trumpler I.2.r olarak da sınıflandırılmıştır.
Yaban Ördeği Kümesi, Samanyolu’nun en parlak bölümlerinden birini gösteren büyük bir yıldız bulutu olan Kalkan Bulutunun kuzey kesimine yakın bir yerde bulunmaktadır. Messier 11, bilinen ilk değişken yıldızlardan biri olan R Scuti’nin kuzeybatısındadır. R Scuti, 1795 yılında İngiliz gökbilimci Edward Pigott tarafından keşfedildi ve bilinen ilk RV Tauri tipi değişkendir. Yıldızın parlaklığı genellikle 4,8 ile 6 arasında ve bazen de 4,5 ile 8,2 arasında değişmektedir.
Messier 11, dürbün olmadan da görülebilir ve kuzey yarımkürede gözlemcileri için güney ufkun üzerinde hafif bir ışık yaması olarak görünür.
Küme, Yay takım yıldızının Çaydanlık asterizminin üzerinde görülebilir. İlk önce takım yıldız Kartal – Aquila’da parlak Altair’i bulup, sonra güneybatıya doğru Denebokab, Delta Aquilae ve son olarak da Lambda Aquilae’ye doğru konumlandırılabilir. Gece gökyüzündeki en parlak 12. yıldız olan Altair, Yaz Üçgeni’ndeki en parlak ikinci yıldızdır. Yaz aylarında tepedeki önemli bir asterizmdir, Altair ve parlak yıldızlar Kuğu – Cygnus’taki Lyra ve Deneb takım yıldızındaki Vega yıldızlarıdır. Altair, üçgenin güney köşesini işaretler.
Lambda Aquilae’nin güneybatısında, daha soluk bir yıldız, 12 Aquilae bulunur. M11 ise bu yıldızın 2 derece batısında yer almaktadır. Kümeyi gözlemlemek için yılın en iyi zamanı, bunların Haziran ayından Eylül ayına kadar olan gece gökyüzünde yükseldiği zamandır.
M11 küçük Kalkan takımyıldızında olmasına rağmen, onu Kartal’ın kuyruğu’nu oluşturan Aquila’nın kıvrımlı yıldız sırasını izleyerek bulmanın en kolayı olduğunu düşünüyorum. Hava koşulları ne olursa olsun, M11’i bulmak kolaydır. 10X30 dürbünle ışık kirliliği olan yerlerde bile tespit etmek zor değil. Ve gerçekten de Messier’in söylediği gibi kuyruksuz bir kuyrukluyıldız gibi görünüyor. Bu yanılsama, küme merkezinin biraz güneydoğusunda göreceli olarak parlak bir yıldız yüzünden oluyor. Dürbünle M11, tüm dünyaya puslu kuyruk tozu ile çevrili bir kuyruklu yıldız çekirdeği gibi görünüyor.
Gözlem Bilgileri
|Obje: Yıldız Kümesi|
|Tipi: Açık|
|Takım Yıldızı: Kalkan – Scutum|
|En İyi Gözlem Ayı: Temmuz|
|Neyle Gözlenir?: Göz/Dürbün|
|Sağ Açıklık: 18s 51.1d|
|Dik Açıklık: -06°16′|
|Uzaklığı: 6,200 ışık yılı (1,900 parsek)|
|Yaşı: 220 milyon yıl|
|Yıldız Sayısı: 2,900|
|Görünür parlaklığı: +6.3|
|Görünür boyutu: 14′|