"Tûl-i zaman ve bu'd-i mekânın muhakemat-ı akliyede tesiri çoktur." cümlesini izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
“Tûl-i zaman ve bu'd-i mekânın muhakemat-ı akliyede tesiri çoktur...”(1)
Bu cümlenin kısaca meali şudur:
Herhangi bir hadisede, hadiseye zaman ve mekân bakımından yakın olan birisinin analiz ve değerlendirmesi, hadiseye uzak olan birisinin analiz ve değerlendirmesinden daha sağlam daha sağlıklı olur.
Yani olayın içinde olan birisi, olayı, olaya uzak olan birisinden daha iyi anlar daha etraflıca kavrar.
Mesela, sahabe ayetlere zaman ve mekân bakımından çok yakın oldukları için, hatta bizzat içinde ve muhatap oldukları için, onların ayeti anlaması ve yaşaması bizden daha sağlam daha güzeldir. Bu hususta bizim onlara yetişmemiz mümkün değildir.
Fransız ihtilalini yaşamış bir aydının ihtilali anlaması ile ihtilale, zaman ve mekân bakımından çok uzak olan bir aydının anlaması aynı olmaz.
Yani zaman ve mekân yakınlığı ya da uzaklığının, insanın muhakeme ve düşünme gücüne etkisi çok büyüktür...
(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Reşhalar.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü