Sıvı Biyopsi Nedir? Kanser Teşhisinde Yeni Bir Yöntem Olarak Likit Biyopsi
Sıvı biyopsi, kan dolaşımında bulunan kanser hücrelerini veya kanser hücrelerinden DNA parçalarını tespit etmek için tasarlanmış bir kan testidir. Sıvı biyopsi birkaç farklı kanser türü için faydalı olabilirken, araştırmacılar akciğer kanserinin tanı ve tedavisine yardımcı olma potansiyeli konusunda özellikle heyecan duyuyorlar.
Akciğer Kanserinde Sıvı Biyopsiler Nasıl Kullanılıyor?
Teşhis Akciğer kanseri, tedavi edilmesi daha zor olan sonraki aşamalara kadar genellikle semptomatik değildir. Düşük doz BT taraması şeklinde tarama mevcut olsa da, buna uygun olan çok az kişi (uzun süredir sigara içenler gibi) bundan faydalanır. Dahası, hiç sigara içmemiş ve bu nedenle tarama için uygun olmayan artan sayıda kişiye akciğer kanseri teşhisi konuyor. Şu anda, hiç sigara içmemiş insanları akciğer kanseri açısından taramanın kolay ve yaygın olarak kullanılabilen bir yolu yoktur. Uygulanması kolay, düşük maliyetli bir kan testi, hem uzun süredir sigara içenler hem de tarama için uygun olmayan kişiler için taramayı kolaylaştıracaktır.
Tedavi Son yıllarda, bazı akciğer kanseri hücrelerinde çeşitli genetik mutasyonlar ve genetik belirteçler de tanımlanmıştır. Bu mutasyonlar ve belirteçler, onları hedef aldığı bilinen tedavilere duyarlı hale getirir. Ancak her hastanın tümörü farklıdır. Hepsi aynı mutasyonları veya bazı durumlarda herhangi birini taşımaz, bu nedenle en iyi tedavi planını oluşturmak için tümörlerinin belirteç taşıyıp taşımadığını belirlemek için her hasta taranmalıdır. Geleneksel olarak, bir hastanın tümörünün taşıyıp taşımadığını ve hangi mutasyonları taşıdığını belirlemek, bir doku parçasının cerrahi olarak çıkarılmasını (biyopsi örneği alınması) ve hastanın hangi moleküler hedefli tedaviden en çok fayda sağlayacağını belirlemek için patoloji laboratuvarına göndermeyi içeriyordu.
Bununla birlikte, doktorlara akciğer tümörleri hakkında daha fazla ayrıntı sağlamak için standart doku biyopsilerine ek olarak giderek daha sık sıvı biyopsiler kullanılmaktadır. Bazı durumlarda, geleneksel doku biyopsisi yerine kan testi kullanılabilir. Genellikle standart bir doku biyopsisi ile birlikte sıvı biyopsi önerilir, ancak doktorlar sadece belirli durumlarda kan testi isteyebilir. Örneğin geleneksel yöntemlerle ulaşılması zor veya biyopsi yapılması tehlikeli olan tümörler için daha iyi bir seçenek olabilir.
Sıvı Biyopsi Nasıl Çalışır?
Sıvı biyopsi esasen bir kan testidir. Tipik olarak, kan koldaki bir damardan alınır. Daha sonra parçalanmış ve kan dolaşımına girmiş olabilecek tümör hücrelerinin parçaları için analiz edilir.
Sıvı Biyopsi Faydaları
En belirgin yararı, hastalara her zaman bazı komplikasyon riskleriyle ilişkili olan cerrahi biyopsi yerine kan testi yaptırmanın çok daha kolay olmasıdır.
Sıvı biyopsi kullanmanın diğer bazı avantajları şunlardır:
- Bu daha güvenli. Sıvı biyopsi, enfeksiyon ve kanama gibi komplikasyonlara yol açabilen doku biyopsisinden daha güvenli bir testtir.
- İnvaziv değil. Doku biyopsileri ameliyat gerektirebilir, ancak sıvı biyopsisi yalnızca bir kan testini içerir. Doktorlar ayrıca test etmek için zaman içinde birkaç kan örneği alabilir.
- Sonuçlar hızlı. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü Dergisi'nde Haziran 2019'da yayınlanan bir araştırma, sıvı biyopsiden sonuçların alınmasının ortalama dokuz gün, doku örneğinden 20 gün sürdüğünü buldu. Daha yeni çalışmalar, sıvı biyopsi sonuçlarının daha da az zaman alabileceğini gösteriyor.
- Testin doğruluğu. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezine göre sıvı biyopside kanser mutasyon testi pozitif insanların yaklaşık yüzde 90 bir doku biyopsisi ile doğrulanmıştır aynı mutasyonu vardı.
Likit Biyopsilerin Gelecekteki Rolü
İleriye dönük olarak, akciğer kanseri tedavisinde sıvı biyopsilerin rolü genişleyebilir. Tedavi etkisinin izlenmesinde ve tümörün verilen moleküler tedaviye veya immünoterapiye ne zaman dirençli hale geldiğinin erken belirlenmesinde gelecekte rolü olabilir. Likit biyopsi, kan dolaşımında artan anormal tümör DNA'sını tespit edebilir, bu da örneğin geleneksel bir BT taramasında görülmeden çok önce tümörün ilerlemesini gösterir.
Türkiye Sağlık Vakfı
Kanser Nedir? Kanser Belirtileri, Tedavisi ve Kanser Türleri
Kanser Hücreleri ve Normal Hücreler
Kan Testi Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Meme Biyopsisi Nedir? Nasıl Yapılır?