Kira geliri elde edenlerin; 'Evi düşük bir kiraya, çok aşırı yakın bir arkadaşıma kiraladım' diyebilme şansları yok.
Aynı şekilde;
'Evi halama, teyzeme, dayıma ve ya amcama bedelsiz kiraladım' diyebilmeleri de mümkündür değil.
'Bu da nereden çıktı?' diyenler, Gelir Vergisi Kanunu'nun 73. maddesini açıp okusunlar.
EMLAK VERGİSİ DEĞERİ ÖNEMLİ
Gelir Vergisi Kanunu'nun 'Emsal Kira Bedeli' başlıklı 73. maddesine göre, kiraya verilen gayrimenkuller için beyanı mecbur en az kira, 'emsal kira bedeli'dir.
Kiraya verilen gayrimenkullerin, mesela ev veya dükkânların, kira bedelleri emsal kira bedelinden düşük olamıyor.
Emsal kira bedeli ise kiraya verilen gayrimenkulün emlak vergisi değerinin yüzde 5'idir.
ÖRNEK-1: Remzi Bey'in İstanbul Maltepe'de, emlak vergisi kıymeti 280 bin lira bulunan bir evi vardır. Bu evinde, yıllar evvela kocası vefat eden 'Halası' bedelsiz yani kira ödemeden oturmaktadır.
Bu vaziyette Remzi Bey kira almadığı bu evi için 'emsal kira bedeli esası'na göre, en az 14 bin lira kira geliri beyan etmek zorunda.
ÖRNEK-2: Bedriye Teyze, emlak vergisi kıymeti 300 bin lira bulunan evinden, yılda 12 bin lira kira almaktadır.
Bedriye Teyze'nin, aldığı kira emsal ederinin altında. Bu vaziyette emsal kira bedeli esasına göre; (300 bin x % 5) = 15 bin lira kira beyan etmesi gerekiyor.
MALİYE NE DİYOR?
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın hazırladığı 'Kira Geliri Elde Edenler İçin Beyanname Düzenleme Rehberi'nde de;
'- Gayrimenkulün bedelsiz şekilde başkalarının kullanımına bırakılması,
- Kiraya verilen gayrimenkulün, kira ederinin emsal kira bedelinden düşük olması
hallerinde, 'emsal kira bedeli' uygulanacaktır.' biçiminde izahatsı yer alıyor.
BİRİNCİ DERECEYE BEDELSİZ
Konutların;
- Anne ve babaya (kayınvalide ve kayınpeder hariç),
- Çocuklara ve torunlara,
- Kardeşlere bedelsiz şekilde ve ya düşük bir kira ile kiralanması mümkün.
Ancak, bunların her birinin ikametine aniden çok mesken tahsis edilemiyor. Edilmesi halinde, bu konutlardan sadece birisi konusu için emsal kira bedeli uygulanmıyor.
TEYZE, AMCAYA DİKKAT
Gelir Vergisi Kanunu sırf anne, baba, çocuk, torun ve kardeşe bedelsiz veya düşük bedelle kiralamayı kabul ediyor.
'Efendim, amca baba yarısıdır, teyze anne yarısıdır. Kayınvalide ikinci annemdir. Onlardan nasıl kira alırım?' demeyin.
Gelir Vergisi Kanunu Madde 73, bunlara ve başka akrabalarınıza, evi bedelsiz kiralamanızı veya düşük bedelle kiralamanızı kabul etmiyor.
'Kiralarsan, Emlak Vergisi değerinin, yüzde 5'i kadar kira beyanı isterim' diyor.
Aman dikkat!..
AYNI EVDE KAYINVALİDEYE EVET
Kayınvalideniz sizinle tıpkı evde ortak yaşıyorsa sıkıntı yok.
Kayınvalidenize, bedelsiz veya düşük kira ile ayrı bir ev tahsis ederseniz gelir vergisi ödeyeceksiniz.
Benzer durum, evinizde yaşayan başka akrabalarınız için de söz konusu.
AYNI EVDE KIZ ARKADAŞA HAYIR
Evinde kız arkadaşı ve ya bey arkadaşı ile ortak yaşayanlara, sevimsiz bir haber.
Kız arkadaşınızın veya bey arkadaşınızın, evinizde kira ödemeden oturmasını yasa kabul etmiyor.
Emsal kira bedelini hesaplayıp, kira geliri beyan etmeleri isteniyor.
İŞYERİ KİRALANAMIYOR
Anne, baba, çocuk, torun veya kardeşe, bedelsiz şekilde mesken kiralanması mümkün.
Ancak büro, dükkân, mağaza ve eşi işyerinin, bedelsiz şekilde kiralanması mümkündür değil.
ÖRNEK: Neriman Teyze'nin iki dairesi var. Birini kızına 'konut' şekilde tahsis etmiş. Diğer dairesini de oğlu 'büro' şekilde kullanıyor. Her ikisinden de kira almamaktadır.
Bu vaziyette Neriman Teyze, kızı için kira geliri beyan etmeyecek. Oğlunun işyeri şekilde kullandığı gayrimenkul için 'emsal kira bedeli' üstünden yani emlak vergisi değerinin yüzde 5'i kadar kira geliri beyan edecek.
Mülkiyeti ortağa ilişkin bulunan işyerinin, kuruluş vasıtası ile kullanılması, son derece yaygın bir uygulama.
Şirket ortağı bulunan kişi, 'İşyeri benim, kuruluş de bana ait. Şirket bana niye kira ödesin ki?' diye düşündüğü için kuruluş kira ödemiyor. İşyeri sahibi de 'Kira almıyorum' diyerek kira beyan etmiyor. Bu son derece yaygın ve kusurlu bir uygulama.
Bu bunun şeklinde durumlarda, kira almayan kuruluş ortağının, 'emlak vergisi değerinin yüzde 5'i kadar' kira geliri beyan etmesi ve gelir vergisi ödemesi gerekiyor. Maliye Bakanlığı'nın 28 Ocak 2011 tarih ve GVK-94-40-41 sayılı özelge ile yaptığı izahat da bu yönde.a
Kaynak: HABERLER.COM