DELİ KADIN HİKAYELERİ
Mine Söğüt 1968'de İstanbul'da doğdu, ortaöğrenimini Ka dıköy Kız Lisesi'nde tamamladı (1985). Aynı yıl İstanbul Üni versitesi Latin Dili ve Edebiyatı bölümünü kazandı. 1989'da mezun olduktan sonra, aynı bölümde yüksek lisans yaptı. 1990 yılında Güneş gazetesinde muhabirliğe başladı. Daha sonra Tempo dergisi ve Yeniyüzyıl gazetesinde çalıştı. 1993 yı lında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin düzenlediği yarış mada Haber dalında mansiyon aldı. 1996-2000 yılları arasın da "Haberci" adlı televizyon belgeselinin metin yazarlığını yaptı. Öküz dergisinde yazılar yazdı (1999-2001). Deli Kadın Hikayeleri'nden yazıp yönettiği "Sinekler Sevişirken"i Merve Engin oynadı.
Yapıtları: Roman: Beş
Sevim Apartmanı - Rüya Tabirli Cinperi Yalanları
(YKY, 2003), Kırmızı Zaman (YKY, 2004), Şahbaz'ın Harikulade Yılı 1979 (YKY, 2007), Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey (YKY, 2010).
Hikaye: Deli Kadın Hikayeleri (YKY, 2011). Biyografi: Adalet Cimcoz - Bir Yaşamöyküsü
Denemesi
(YKY,
2000).
Monografi: Sevgili Doğan Kardeş (YKY, 2003),
Dolapdere: Kürt
Kediler Çingene Kelebekler (Heyamola Yayınları,
2010).
Söyleşi: Aşkın Sonu Cinayettir - Pınar Kür'le Hayat ve Edebiyat (Everest, 2006).
Derleme: Darbeli Kalemler (Getto Yayıncılık, 2010).
Mine Söğüt'ün YKY'deki kitapları:
Adalet Cimcoz - Bir Yaşamöyküsü Denemesi (2000) Beş Sevim Apartmanı - Rüya Tabirli Cinperi Yalanları (2003) Kırmızı Zaman (2004) Şahbaz'ın Harikulade Yılı 1979 (2007) Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey (2010) Deli Kadın Hikayeleri (2011)
Doğan Kardeş Sevgili Doğan Kardeş (2003)
•
••
v
••
MINESOGUT
Deli Kadın Hikayeleri
Resimler:
Bahadır Baruter
omo
YAPI KREDi YAYINLARI
Yapı Kredi Yayınlan 3450 Edebiyat 1003 -
-
Deli Kadın Hikayeleri / Mine Söğüt Resimler: Bahadır Baruter Kitap editörü: Filiz Özdem Kapak tasarımı: Nahide Dikel Baskı ve Cilt: Ertem Basım Yayın Dağıhm San. ve Tic. Ltd. Şti. Başkent O.S.B. 22. Cad. No: 6 Malıköy /Ankara Tel: (0312) 640 16 23 Sertifika No: 26886
1. baskı: İstanbul, Ekim 2011 7. baskı: İstanbul, Nisan 2015 ISBN 978-975-08-2107-3 ©Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Ticaret ve Sanayi A.Ş. 2011 Sertifika No: 12334 Bütün yayın hakları saklıdır. Kaynak gösterilerek tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz. Yapı Kredi Kültür Sanat :Yayıncılık Ticaret ve SanayiA.Ş . . istiklal Caddesi No: 142 Odakule iş Merkezi Kat: 3 Beyoğlu 34430 lstanbul Telefon: (O 212) 252 47 00 (pbx) Faks: (0 212) 293 07 23 http://www.ykykultur.com.tr e-posta: ykykultur®ykykultur.com.tr . lntemet sahş adresi: http://alisveris.yapikredi.com.tr .
İÇİNDEKİLER
Annemin O Harikulade Saçları• 11 Beni Öldürmek İsteyen Muhteşem Hayat• 19 Kürt Kediler Çingene Kelebekler• 27 Hatmi Çayı• 33 İçinde Ateşe Yakın Bir Şey Olan Kadın• 41 İyi Geceler Ölü Kediler• 51 Maharetli Pembe El• 57 Kendi Hayatlarımızı Yaşamak Varken• 65 Madam Arthur Bey• 75 Naz Neden Derine Gömmemiş Kediyi?• 85 Pencereler Kelebek Delileri Sever• 95 Sinekler Sevişirken• 101 Vakvak Ağacı• 107 Veda Töreni• 117 Vicdansız Bir Memlekette Öldüm Ben• 123 Yılan• 133 Ağacı Kayıp Parkta• 139 Balon• 147 Aşkı Hikaye Yapan İmkansızlık Değil midir Anneanne?• 151 Parmaksız Yakup• 163 Kendimi Neden Bu Şehirde Öldürdüm• 169
Delirerek รถlenlere ...
Size kadınlıkla lanetlenmiş bir varoluş hezeyanı anlatacağım. Sizi saçlarının ve ayaklarının ucu arasında olup biten şeylerden ibaret, doğurmaya mahkum, çocuklarını kaybetmekle mühürlü, yalnız, yapayalnız bir kalab�lıkta dolaştıracağım. İçlerine açılan kapıların arkasına saklanmış kadınların delirerek bedenlerinden dışarı açtıkları pencerelerden bakacağım. O pencerelerden tekrar ve tekrar ve tekrar kendimi aşağı atacağım.
Annemin O Harikulade Saçları
Hiç görmediğim bir rüyanın kadim yorumunu yapmak için kar şıma oturdu. Rüyayı görmediğimi ben biliyordum. O bilmiyor du. Söyleyeceklerini o biliyordu, ben bilmiyordum. . . "Tıemrın ... temrın... temrın ... İçimizde, bilmenin hazin lütfuyla bilmemenin o tuhaf ha fifliği; tavanı yalandan mı yalandan kristal avizeli, duvarı eski mi eski küflü yeşil badanalı, penceresi umutsuz mu umutsuz karmakarışık şehir manzaralı, yüksek ama küçük, dar ama uzun, dünü bol ama yarını kesat, mezar mı mezar oturma oda sındaki yeşil, kırmızı, pembe, mor, yeşil, kırmızı, pembe, mor, yeşil kırmızı, pembe, mor örtülü, örtüsü düzgün mü düzgün, farbalası pilili mi pilili, ayakları demirden ve yerdeki muşam bayı delmekle suçlu -o yüzden, alçak, çok alçak, alçak mı alçak, en alçak- alçak divanda karşılıklı, yüz yüze, göz göze merak meraka oturuyoruz. Karşısındakine korku veren bir zayıflığı var. Falcı bir kadı na hiç yakışmayan, küçük, çirkin iki boncuk gibi rengi belirsiz gözleri, yangınlarla tütsülenmiş seyrek kirpikleri ve çok büyük ama çok büyük ve ne tuhaf altışar parmaklı elleri var. Az sonra bana söyleyeceklerini zor tutar gibi görünen ince dudakları ve duymayı kulaklarından yıllar önce devralmış gibi görünen kü çük, biçimli ama ille de öne doğru hevesli bir burnu var. Lütuf ona atalarından miras, hafiflik bana annemden. Annem ... Bu oda mıydı? Yandaki daha büyük oda? Salon? Koridor? .
il
11
Belki de banyo? Banyo olmalı. Mutfak olmamalı. Hiçbir ev kadı nı kendini mutfakta asmaz. Yemeklere yas sıçratmaz. Anneannem, saçları, derdi başka bir şey demezdi. Annenin o harikulade saçları ... Annenin ö kestanererrgi, rüya bukleli ha rikulade saçları, annenin o saçları ... Bu oda mıydı? Yandaki daha büyük oda? Salon? Koridor? Belki de banyo? Banyo olmalı. Mutlaka banyo olmalı. Banyonun tavanında sökülüp deliği çoktan alçıyla sıvanmış bir kanca ol malı. Boynundan ipi usulca çıkarmışlardır. Usulca ... Usulca? Bu mümkün mü? Tavana asılı bir bedeni incitmeden boy nundan ipi çıkarmak mümkün mü? Mümkün. insanlar ölünce zaman yavaşlar. Usulca vuku bulur ağır zamanlı olaylar... Hayır! A nneannem telaşla çığlık atmıştır. Hayır! Anneannem kasılıp kalmıştır. Anneannem kızının tavandan sallanan bedeninin ucuna, tam ucuna, ayaklarına sarılıp avaz avaz bağırmıştır. Anneannem kaskatı kesilip bayılmıştır. Falcı kadının elinde sedef saplı, gümüş çerçeveli bir ayna var. Alçak, çok alçak, alçak mı alçak, en alçak, alçak divanda iki miz de bacaklarımızı11: birini altımıza kıvırmış, gövdelerimizi dikleştirmiş, bedenlerimiz birbirine paralel, yüz yüze, göz göze merak meraka karşılıklı oturuyoruz. Aynayı sağ eliyle bana doğru uzatıyor. Bir anda aynada kendimle karşılaşıyorum. Kor kuyorum. Korktuğumu anlıyor. Bundan hoşlanıyor. Sonra aynayı kurnaz bir açıyla onun beni, benim onu göre bileceğim şekilde çeviriyor. Anneannem, saçları, derdi başka bir şey demezdi. Annenin o harikulade saçları ... Annenin o kesta nerengi, rüya bukleli, annenin o harikulade saçları, derdi saçımı tararken. Ne onunkiler g ibi kestanerengiydi benim saçlarım, ne bukleli ne de harikulade. Aksine alelade... Dümdüz, kahverengi,
12
inceliksiz, bir anneden, kendini öldüren bir anneden miras kal mışa hiç benzemeyen, kendi halinde, özelliksiz, incecik, ipince cik, zavallı saçlarım ... Annenin saçları çok güzeldi, derdi hep an neannem saçımı tararken. Falcı, aynadaki bana baktı. Ve anlattı: Dün gece rüyanda kendini asan bir kadın gördün, dedi. Kestanerengi bukle bukle saçları varmış kadının, dedi. Kendi ni asmadan önce saçlarının buklelerini kör makasla teker teker kesmiş, dedi. Kendini asmadan önce bir bebeği öpmüş, dedi. Sonra söylediği her şeyden vazgeçti. Hayır, bir şeyden vaz geçti. Yeniden, beni iyi dinle, dedi. Dün gece rüyanda kendini asan bir kadın gördün, dedi. Kestanerengi bukle bukle saçları varmış kadının, dedi. Kendini asmadan önce bir bebeği öpmüş, dedi. Kendini asmadan önce saçlarının buklelerini kör makasla, burayı iyi dinle, dedi, bir adam teker teker kesmiş, dedi. Ondan önce de bir aşk varmış, öyle söyledi. Karşımda falcı, elinde ayna, aynada ben, bende annem. Aşk için bu gece rüyaya yat, dedi falcı. O gece hiç uyumadım. Ertesi gün yine geldi. Divana oturduk. Karşılıklı. Elinde ayna, aynada ben, bende bu kez aşk ve elem. Falcı aynadaki bana baktı ve anlattı. Bir adam varmış, dedi. Babanla aynı anadan doğmuş, dedi. Anana aşık olmuş, dedi. Kimselere söylememiş, dedi. Karasev daya tutulmuş, dedi. Hocaya götürmüşler, dedi. Hoca suya bak mış, dedi, bu adam kestanerengi saçları bukleli bir kadına sev dalı demiş, dedi. Karasevda çözülsün diye bukleleri kesmeli, ka dını uzak diyarlara sürmeli demiş, dedi. Falcı görmediğim rüyalardan bilmediğim bir öykü yazdı. Babam, kardeşini öldüren o adam, elinde kör makas, anne min saçlarını kesti. Önce kardeşini öldürdü sonra annemin saç larını kesti. Önce annemin saçlarını kesti sonra kardeşini öldür dü. Babam kardeşini öldüren o adam. Bir annemin saçlarını kes ti, bir kardeşini öldürdü, bir annemin saçlarını kesti, bir karde şini öldürdü... Falcı aynada kör bir makas gördü.
13
Kasıklarımda mağara gibi büyük bir yara. Doğurmakla öldürmek arasında uzun ince bir ip. Delirmekle yemek pişirmek arasında kısa kalın bir kalas. Gidip geliyorum. Gidip geliyorum. Her adımda b-i-r ş-e-y eziyorum. Şimdi o şeyi üzerine kusacağım. Şimdi o şeyle gözlerini ayacağım. Şimdi bak ... iyi bak ... ben o şey olacağım.
Beni Öldürmek İsteyen Muhteşem Hayat
Saydım, tam beş yüz altmış üç tane şarkı biliyorum. Ezbere. Bir sürü dilde. Buna rağmen yine de ölür müyüm dersin çocuğum? Sana çocuğum diyebilirim değil mi doktorcuğum? O kadar gençsin ki. Torunum yaşındasın, hatta belki torunumun çocuğu. Yedi yüz kırk iki tane şarkı. Az değil. Ne çok şarkı. Peki doktorcuğum çocuğum, diyorsun ki birkaç güne kadar öleceğim! Kesin yani! Dönüşü yok bunun öyle mi sahi? Yetmiş yedi yılda üç yüz yirmi bir tane şarkı öğrenmişim. Şimdi ben ölünce ne olacak onca şarkı kuzum? Sen biliyor olma lısın, daha önce ölen çok insan görmüşsündür. İçlerinden şarkı çıktı mı hiç ölülerin doktorcuğum? Bir ses, bir mırıltı, bir kıpırtı? Dans gibi mesela? O bile bir şeydir. Tam ölürken içimdeki şarkı lardan birinin kıpırtısını hissetsem.
Lemon tree... very pretty and the lemon flower is sweet. Bilir misin o şarkıyı? Nereden bileceksin, öyle eski ki. Meş hur olduğunda ben çoktan yaşımı başımı almıştım. Ama içim ... içim öyle mi ya... kıpır kıpırdı. Dans edemeden duramazdım. Adadaki iskele kahvesinde müzik dolabına para atıp atıp bu şar kıyı çalardı gençler. En uçtaki iskemlede bir başıma oturur, için için dans ederdim. İçin için dans etmek ne tuhaf bir şeydir bile mezsin. Kimselere fark ettirmeden dans ederdim ben ... içimden. Tek başıma. Yok yok yok Lemon Tree romantik bir aşk şarkısı de ğildi. Aşkı adeta sabote ederdi! Doktorcuğum limon ağacı nasıldır bilir misin? Şahane bir
19
ağaçtır. Ve limon çiçekleri muhteşemdir ama gel gör ki meyve sini dilin damağın kamaşmadan yiyemezsin. Aşk da öyledir ço cuğum doktorcuğum. Şarkıdaki gibidir. Ah hadi söyle bana, ölünce içimdeki şarkılara ne olacak be nim? Onca şarkı, onca melodi, onca ritim? Diyelim ki yarın ben öldüm, şarkılar da ölür mü benimle? Yapma doktor, bir şarkı hiç ölür mü? Hele altı yüz on üç şarkı birden, sırf ben öldüm diye, hep birlikte nasıl ölsünler kuzum? Çok saçma. Peki doktorcuğum şu fikre ne dersin; ben ölünce içimdeki şarkıları sen al. Evet hepsini alabilirsin. Sözleriyle, melodileriyle, ritimleriyle, hatta istersen sırlarıyla birlikte veririm sana. Hadi gel şimdiden planlayalım her şeyi birlikte. Diyelim ki üç gün sonra öldüm. Çenemi sen mi bağlayacaksın, başkası mı? Delik lerime pamukları kimler sokacak? Kan akacak mı hiç doktorcu ğum? Ölürken insan mutlaka kanar diye okumuştum bir yerde ama inanmamıştım. Ölüyorum diye neden kanayayım ki! Can ille de kanla mı çıkar vücuttan? Saçmalık. Ama yine bütün de liklere pamuk tıkayacaklarını biliyorum. O pamukları tek tek sen tıka doktorcuğum çocuğum. Çenemi de sen bağla. Akacak sa kan, senin avucuna aksın rica ederim. O sırada şarkılarımı da alırsın. Hepsini teker teker. Nasıl olacak der gibi bakma öyle lüt fen. Sana en değerli şeyimi bırakıyorum. İçimdeki şarkıları. Tam iki yüz yetmiş altı şarkı. Hepsi başka başka dillerde. Çince bile var içinde. Ama ben en çok Fransızcaları severim. /e ne veux pas travailler. . Çalışmak istemiyorum ... /e ne veux pas dejeuner, kahvaltı etmek de istemiyorum, /e veux seulement oublier, sadece unutmak istiyorum ... Sadece unutmak. Hani der ler ya insan ölürken hayatı bir film şeridi gibi gözlerinin önün den geçermiş, yok çocuğum, yalan. Ben ölüyorum ve hayatım bir film şeridi gibi gözlerimin önünden falan geçmeyecek. His sediyorum. Ben unutmak istiyorum doktorcuğum. Eskiden olan her şeyi unutmak. İnsan ölürken geçmişi hatırlarsa çok üzülür değil mi? İnsan ölürken kendi kendini niye üzsün ki! /e veux seulement oublier... Ah doktorcuğum o şarkıyı alırken içimden dikkat et çok güzel bir cümle vardır, o düşmesin: Vie qui veut me tuer, beni öldürmek isteyen hayat, c'est magnifique, muhteşem dir. Çocuğum hayat gerçekten muhteşemdir. Şarkılar da muhte.
20
şemdir ama hayat onlardan daha muhteşemdir. Hayat bu kadar muhteşem olmasaydı çocuğum, o şarkıları söyleyecek, o şarkı ları melodi melodi ezberleyecek şevki nasıl bulabilirdik, değil mi ya! Kaç gün kalmıştı ölmeme doktorcuğum? Daha beş gün var dı değil mi? Bu beş günde istersen şarkıları yavaş yavaş al içim den. Doğurduğum çocukların hiçbirini öyle çıkarmadılar. Hep zorla, çekiştirerek, hoyratça, ellerini, kollarını, başlarını kopar dılar çocuklarımın. Teker teker öldü hepsi. Kimi doğarken, kimi büyüyünce, ama hepsi benden önce. Çünkü rahmimden çıkarır ken hiç özenmediler onlara doktorcuğum. Herhangi bir şey do ğuruyormuşum gibi davrandılar. Herhangi bir şey! Sonra hep sini öldürdüler. O nedenle çocuğum, ben ölmeden önce usulca çıkar içimden şarkıları. Ki çıkarken ölmesinler. Ya da yıllar son ra okulun bahçesinde vurulmasınlar. Bir tanesini astılar biliyor musun? Evet darağacında sallandırdılar. Orasına burasına pa muklar tıkayıp boynunu kırdılar. Dili dışarı çıktı. Gözleri fırla dı yuvalarından boynu kırılırken. Kemiklerinin çıtırdama sesi ni duyduk hepimiz. Ah ne feci öldü asılan oğlum. İçinde üç beş şarkı, onların da çoğu marştı. Dağıldı gitti ahşap zeminde, gö zümün önünde. Bir kızımı da öldürüp sokak ortasına attılar. Delik deşikti yavrucağım. Onun içinde de bir sürü türkü. Hepsini ben ezber lettimdi. "Aynalı körük olmazsa ben gelin gitmem, ud kemani çalmazsa aynalı körüğe de binmem." Neşeli türküler. Hüzünlü türküler. Şakacı türküler. Kim bilir nerede öldürüp sokağa attı lar bebeğimi! Türküler dağıldı gitti dört bir yana. Fareler kemir di içindeki davulları, kemençeleri, bağlamaları, sazları... Doktorcuğum çocuğum, sahi iki güne kalmaz ölür mü yüm? Ne güzel. Oradan sana ne getirmemi istersin? Hadi utan ma, söyle. Ben gittiğim hiçbir yerden eli boş dönmem. Bir ke resinde Sivas'tan tabutla dönmüştüm. İçi silme ceset dolu ce viz ağacından yapılmış, tozlu sarı şahane bir tabut. Otobüse zar zor koymuştuk tabutu. Hem ağırdı, hem de yaz günü içinde kiler çok fena kokuyordu. Kaç kişiyi sığdırmıştık hatırlamıyo rum ama içindekilerden biri benim sarı oğlumdu. Yanarak öl müş, küle dönmüş, sarısı kapkara, yirmi yaşında akıllı mı akıl-
21
lı bir oğlan. Onunla birlikte şarkıları da yanmış, öyle söylediydi avukat. Her şey yanmış onunla birlikte. Geçmiş yanmış, gelecek yanmış, hayaller yanmış, e tabii o hengamede şarkılar sağsalim kalacak değil ya, içindeki şarkılar da yanmış. Kader bu doktor cuğum, alınyazısı. Yandı mı yanıyor çocuk da şarkı da. Ve ben, inanır mısın, bütün çocuklarını gömen ben, hepsinin arkasın dan mevlüt okuttum. Ay doktorcuğum çocuğum, içimde o şar kılarla birlikte okuttuğum mevlütler de olacak, rica etsem onla rı alıp ayrı bir yere koyar mısın ben öldükten sonra. Yatağın altı na mesala, ya da tavanarasına, çöpe bile atabilirsin, yanıyorlar sa yak, uçuyorlarsa uçur, yüzüp yüzemediklerine bakmadan at denize. Gitsinler. Nereye giderlerse gitsinler. Ama benden sana tavsiye, onları muhafaza etme içinde. Fena oluyor insan. Ölümü hatırlatıyorlar devamlı yaşayana. Oysa je veux seulement oublier çocuğum. Seulement oublier. Ne dersin birazdan ölür müyüm ben artık? Pamukları onun için mi hazırlıyorsun? Çenemi neyle bağlayacaksın? Bir sargı bezi belki. Nasıl, böyle sırtüstü yatmaya devam edebilirim değil mi ölürken? Ya da kalksam, ayakta ölsem? Ortanca oğlan ayak ta ölmüş. Ayakta değil de, daha doğrusu askıda. Kalbi dayanma mış verdikleri elektriğe. Hep yanıklar vardı bileklerinde. Gör düm tabii cesedini. Çok yakışıklıydı. Kalın kaşları, kalın bıyıkla rı, iştahlı dudakları vardı. Uzun boyluydu, kaderiniz benzeme sin ama seni andırıyordu doktorcuğum. Aslında hepsi yakışık lıydı ölen çocukların. O tabuttakiler, darağacındakiler, yanıp kül olanlar, kanat çırpıp uçanlar, kaybolanlar, sakat kalanlar... hep si senin gibi yakışıklıydı doktorcuğum çocuğum. Ve içleri şarkı larla doluydu. Sahi insan ölünce içindeki şarkılara ne oluyor, sen bilirsin. Ölüden avucuna hiç şarkı döküldü mü daha önce? Benim dökül dü. Küçük oğlum öldüğünde, avuç avuç ninni döküldü avucu ma. Bir zamanlar ona söylediğim ninniler, Balkan ninnileri, Rus ninnileri, Afrikalı annelerin ninnileri, Çinli kadınların ninnile ri, okyanusta küçücük bir adada bir annenin çocuğuna söyledi ği ninni bile vardı dökülenler arasında. Ah doktorcuğum, Allah kimseye evlat acısı vermesin. O ninniler nasıl insanın içini acıtı yor bilemezsin. Benden de çıkarsa al o ninnileri olur mu, sakın
22
atma. Gün olur kullanırsın. Sen de çocuğuna söylersin. Benden sana bir nasihat, çocuklarının içini ne yap et şarkılarla doldur, olur mu doktorcuğum? Bak benim içimde kaç bin tane şarkı bi rikmiş. Ne güzel değil mi? Binlerce dilden, binlerce şarkı. Bak ben az önce ölmüşüm. Şarkılarım nasıl da çıkıyor içim den birer birer. Al topla hepsini. Yavaş yavaş. Acele etmeden. Korkma hemen buhar olup dağılmazlar. Bir süre asılı kalırlar havada. Usulca al hepsini teker teker avucuna. Doldur cepleri ni, içine çek, gözlerini derinlerine dik şarkıların, anlamaya çalış ne diyorlar. Doktorcuğum ne diyor bunca şarkı? Neden insanlar binyıllardır şarkı söylüyor? Anlamaya çalış. Şarkı sözün de öte sidir doktorcuğum yavrucuğum. Şarkı ne diyordu hatırla: Vie qui veut me tuer, beni öldürmek isteyen hayat, c'est magnifique, muhteşemdir! Muhteşem doktor cuğum! Ölmek muhteşem!
23
Tek bir göz yuvasında fırıl fırıl dönecek. Kalın, ince, pembe, beyaz, mor tek bir dudak aralanıp yerlere tütsülenmiş, küfienmiş, küskün, titrek, kelimeler dökecek. Onları yerden topla. Derin bir kuyu kaz. İçine at. Ne varsa ... ne varsa... ne varsa ... Hepsini içine at.
Kürt Kediler Çingene Kelebekler
Pencereme iki kelebek kondu. Biri Kürt, biri Çingene. Dün de iki serçe gelmişti, biri Kürt biri Çingene'ydi. Bulutların arasında bir görünüp bir kaybolan uçaklar var, kimi Kürt kimi Çingene. Öyle bir mahalle ki bu, her yer Kürt, her yer Çingene. Yaşlı olduğum için gözlerim görmüyor sanıyorlar. Kulaklarım duymuyor. Yaşlı kadın, sanıyorlar ki, öldü ölüyor. Dün odunluğumdaki tahtaları çaldı birileri. Kürtler, "Çin geneler çaldı odunlarını" diyor, Çingeneler de "Kürtler çaldı" diyor. Oysa ben gece karanlığında ... uykusuz yaşlılar kervanın da ... pencerenin kenarında ... bir başıma oturuyordum. Gözlerim kapalı ama kulaklarım açık. Gece sessiz. Gece karanlık. Çok eski zamanları hatırlıyordum. Bu mahallede benim gibi madamla rın yaşadığı zamanları. Matmazel olduğum zamanları. Baba ma mösyö dedikleri zamanları. Bayramları. Sakızlı muhallebi leri. Fener alaylarını. Kendi dilimde söylediğim çocuk şarkıları nı. Çok eski zamanları hatırlıyordum ki odunluktan sesler geldi. Çingeneler. Sessiz olmayı beceremeyen bir soyun torunları. Hırsız geldiler hırsız gidecekler. Üç beş parça odunum var, onu �a çalıp beni soğuktan öldürecekler. Ben ölünce evi sökecekler. ünce marangoz Yorgi'nin, süslerini üzerine elleriyle oyduğu o güzelim kapıyı yıkacaklar. Sonra pencerelerdeki tahta kepenk leri kıracaklar. Her yağmurda, her rüzgarda biraz daha eğilen duvarlara tekmeler atacaklar. Çökecek evim. Çingeneler evimi parça parça çalacaklar. Tek göz odalarındaki sobalarda yakıp ateşinde göbek atacaklar.
27
Çingene kelebeklerden birinin üzerine bardak kapadım. İçinde çırpına çırpına çığlıklar attı. Çingene sineklerden birinin kanadını kopardım. Uçmaya çalıştı... çalıştı... çalıştı. Yere düştü. Üzerine bastım, öldü. İçinden sapsarı bir su çıktı. Dün gece Çingeneler tam odunlarımı çalarken ve beni yaş lı yatağımda, yarı uykuda, yarı ölümde, Araf'ta şuursuz sanır ken, ben onları perdenin arkasından gizlice seyrettim. Çinge neler odunları tam küfeye doldurup çıkarlarken, Kürtler girdi odunluğumdan içeri. Odunlukta üç Çingene kedi, yedi de Kürt kedi. Karşılıklı sırtlarını kabarttılar. "Herkes kendi arasında kendi dilini konuşsun ama birbiri nizle Türkçe konuşun!" diye tısladı duvarlar. "Bırakın ulan o odunları!" dedi simsiyah bir Kürt kedi. "Bırakmazsak n'olurmuş!" diye diklendi sapsarı Çingene kedi. Kürt kediler dişlerini gösterdi. Çingene kediler Kürt kedi lere bıçak çekti. Benim odunlarını için, benim odunluğumda Kürtlerle Çingeneler birbirlerini öldürecek! Çingenelerin bıçağı varsa, Kürtlerin de silahı var. Tam üç el: bam bam bam. Çingene kedilerin leşi yere serildi. Biri sarı, biri kırmızı, biri kahverengi üç Çingene kedi. Benim odunluğumda, benim odunlarımı çalarken, Kürtler tarafından öldürüldü. Kürt kediler Kürt meleklere dönüştü. Kara kanatlı melekler, ölü Çingeneleri hemen oraya kazdıkları üç çukura attı. Benim odunluğumda, benim odunlarımı çalan üç Çingene hırsız kedi, yedi Kürt katil kedi tarafından toprağa gömüldü. Üstleri örtül dü. Odunlarımı odunluğumdan Kürtler götürdü. Yarın gece odunlarımın ateşi etrafında kadınlar zılgıt çeke cek, erkekler silah temizleyecek. Kürt bebekler odunlarımın sı cağında mışıl mışıl uyuyacak, rüyalarında benden çalınan ate şin, benim ateşimin kızılını görecek. Hava soğuk. Çingene kadınlar parmak uçlarına basarak ya tağımın başına kadar geliyor, usulca üzerime eğiliyor, soğuktan ölüp ölmediğimi kontrol ediyorlar. Artık odunum kalmadı ama evim var. Ben ölünce evimi çalıp sobalarında yakacaklar. Çingene kadınlar çıkıyor, Kürt kadınlar giriyor içeri. On-
28
lar topuklarına basa basa korkusuzca, gürültüyle geliyor yatağı mın kenarına. Eğilip bakıyorlar, ölmüş müyüm, yaşıyor muyum daha. Sonra kendi dillerinde bir şeyler söylüyorlar birbirlerine. Çıkarken dönüp bir daha bakıyorlar bana. Gülümsüyorlar. Tıp kı Çingene kadınlar gibi altın dişleri var. Altın dişli dişi kelebek ler gibi. Kürt ve Çingene kadınlar yatağımın başında uçuştukça uçuşuyorlar. Ne çok renk var kanatlarında. Mahallede cenaze çıkmayan, düğün olmayan ev yok. Dü ğünlerde Çingene cümbüşü, Kürt zılgıtını bastırıyor. Cenazeler de Çingene ağıtları, Kürt ağıtlarının yanında sönük kalıyor. Çingeneler, Kürtlerden korkar oldu. Ben hem Çingenelerden, hem Kürtlerden korkuyorum. Kürtlerin hiçbir şeyden korkusu yok. Geçen gün Çingene kız geldi, uzun uzun başucumda otur du. Ortası kara boncuklu yeşil gözbebeklerini sağa sola oyna tarak, anlattı da anlattı. Etli dudakları gülümsedi mi, küçücük yüzünün iki yanına şehvetle yayılıyor, altın dişi olağanüstü bir mücevher gibi bir görünüp bir kayboluyordu. Rengi belirsiz ye menisi yağlı uzun saçlarından aşağı kaydıkça, kirli elleriyle ge reksiz bir şey yaparcasına düzeltip durdu ve konuşurken, sanki tekrar kaysın diye, başını geriye geriye attı. Tam gözlerimin içine baktı. Üst üste giydiği bluzlar, kazaklar, şalvarlar, etekler içinde bile, belli ki, incecik bir bedeni vardı. Nefesi bir hayvan gibi ko kuyordu ve sesi de o yüzden vahşiydi. Belki bir tilki, belki de ya bani bir kediydi. "Biliyor musun madam" dedi, "Kürtler, asi olsun, gözü pek olsun, korkusuz olsun diye doğar doğmaz bebeklerin kafatasını jiletle kesiyorlar. Beyninin suyunu akıtıyor, sonra o suyu kanla karıştırıp tekrar bebeğe içiriyorlar." Sonra oturduğu iskemleden kalktı, ceviz gardırobun çatlak kapağını açtı. İçinden eski yeşil döpiyesimi çıkarıp üzerine tut tu. Aynaya baktı. "Bunu bana versene madam." Yattığım yerden, "Hırsız var yetişin!" diye avaz avaz bağır mak istedim. Ama bağırsam mahalledeki bütün kertenkeleler evime üşüşecek. Solucanlar gardırobuma girecek. Salyangozlar şapkalarımı kemirecek, sülükler eşarplarıma sürünecek. Çinge-
29
ne akbabalar, Kürt kargalar yatağıma pike yapıp gözlerimi oya caklar. Nasıl bir dünya burası? Herkes nereye gitti. Dilimi konuşan kimse yok mu? Şimdi yataktan çıkacağım. Bütün elbiselerimi üzerime giye ceğim. Bütün şapkalarımı takacağım. Bütün fularlarımı boynu ma saracağım. Kolumda bileziklerim, parmaklarımda yüzük lerim, gözkapaklarıma maviyeşilsarımor far süreceğim, kenar larına kalem çekeceğim, dudaklarımı kırmızıeflatunbordo ruj larla boyayıp kulak mememdeki tek delikten, bütün küpelerin kancasını kanata kanata geçireceğim. Sonra bir kibrit çakacağım. Üzerimdekiler tutuşacak. Herkes kendi dilinde çığlık atacak. "Bibezin mala Madam dişewite." "A be koşun Madam'ın evi yanıyor cayır cayır."
30
Size bir sır vereyim. Hep aynı kadın ölecek. Hep aynı kadın doğuracak. Hep aynı kadın kaçacak. Her şey birdir. Her şey birdir. Her şey birdir. O kadın ... o aynı kadın ... külliyen delidir.
Hatmi Çayı
Çay içmek ister misiniz? Öyle çok çay çeşidim var ki! Yasemin yapabilirim mesela. Ya da hatmi. Hiç hatmi içtiniz mi? Çiçekle ri mor morken, öyle sararıp kavrulmadan demleyeceksiniz hat miyi. Şahane bir kokusu var, buruk buruk. Buruk kokuları se verim ben. Pas kokusu misal. Nasıl da güzel kokar paslı demir ler. Hatırlayın, tavana yakın penceremizde paslı demirler vardı. Siz gün doğarken bir bacağı aksak tahta taburenin üzerine çıkar, ayak parmaklarınızın ucunda yükselir, gövdenizi yukarı doğru iter, çenenizle gökyüzünü işaret ederdiniz. Kaşlarınız kalkardı. Derin derin nefes alırdınız. Gözlerinizi fal taşı gibi açar, hiç ama hiç kırpmadan yukarı, en yukarı, sanki Tanrı'ya bakardınız. Sizi görsün isterdiniz. İşte o anlarda demirleri avuçlayan ellerini zin ayaları terler, demirin o şahane pas kokusu derinizden içi nize işlerdi. Sonra ben yanınıza gelirdim. Bacaklarınıza sarılır dım. Yalvarırdım. Aşağı inin diye yalvarırdım. G ökyüzüne de ğil bana bakın isterdim. Tanrı'yı değil beni görün. Gözyaşlarım paçalarınızı ıslatırdı. Ama siz beni ne hissederdiniz ne de du yardınız. Zavallı gözyaşlarım solucan nemi gibi paçalarınızdan aşağı akar, topuklarınızdan süzülür, çaresizce yere damlardı. Çok ağlattınız beni, çok. Ama insan kötü şeyleri çabuk unu tuyor. Bakın şimdi size çay demleyeceğim. Birlikte hatmi içeceğiz. Oysa siz çay sevmezdiniz. Kahve içerdiniz. Ot içerdiniz. Si gara sarar, otlan derin derin içinize çekerdiniz. Sonra uyuyaka lırdınız. Ben karşınıza geçer saymaya başlardım. Bir... iki... üç... dört... beş... altı... yedi ... sekiz ... on demeden ateşiyle birlikte göğsü-
33
nüze düşerdi külünüz. Yerimden kıpırdamazdım. Ateş üzeriniz deki rengi dönmüş beyaz atlette küçücük karakahve kenarlı bir delik açardı. Göğsünüz o an tütsü tütsü kokardı. Bayılırdım o ko kuya. İçime çekerdim. Hemen uyanır, sigaradan bir nefes daha çe kerdiniz. Sonra dumanını bana üflerdiniz. En sevdiğim oyundu bu. Dumanı avuçlayıp içime çekerdim. Siz avuçlarımı öperdiniz. Sanırım sadece ama sadece o anlarda beni çok severdiniz. Sonra gene gözlerinizi yumar, kim bilir nerelere giderdiniz. Çayınızın yanında üzümlü kek de ister misiniz? Ne çok tatlı yerdiniz! Çikolatalarınız vardı evin çeşitli köşe lerinde. Bazen muhallebi pişirirdiniz. Paranız olmadığı zaman toz şeker yaladığınızı hatırlıyorum. Un kurabiyesini çok sever diniz. Eğer becerebilsem size un kurabiyesi de pişirirdim. Ama beceremem bilirsiniz. Bu keki de ceketinizin cebinde bulduğum parayla köşedeki pastaneden aldım. Biliyorsunuz, yemekleri siz yapardınız, ben sadece sizi sey rederdim. Bulaşıkları yıkardınız. Ben sizi seyrederdim. Çama şırları makineye atışınızı, sonra onları salonun ortasında duvar dan duvara gerilmiş naylon ipe asışınızı, sonra tam kurumadan nemli nemli toplayıp gelişigüzel dolaba tıkışınızı... hep seyre derdim. Ah o yüzden hep küf koktu evimiz. Pas gibi, küf koku sunu da severdim. Ama ne çok dövdünüz beni. Evde hiçbir iş yapmadığım için ne çok kızdınız bana. Yine de fayda etmedi, öğrenemedim. Ye mek yapmayı, evi toparlamayı, sizi anlamayı öğrenemedim. Benden ne istediğinizi öğrenemedim. Beni sevip sevmediğini zi hiç bilemedim. Sadece kendime çiçeklerden çaylar demledim ve sizi seyrettim. Yatakta günlerce gözünüzü açmadan yatışını zı seyrettim. Sonra uyanıp ellerinizin üzerindeki delik deşik da marları ovuşunuzu seyrettim. Aynada boynunuzdaki yaraları inceleyişinizi seyrettim. Ve ayaklarınızı seyrettim. Delik deşik ayak damarlarınızı uzun uzun seyrettim. Ve beni sevip sevme diğinizi anlamaya çalıştım. Ne çok delik vardı vücuduzda! Yaralar yaralar yaralar... evi miz bazen kan ve irin ve kusmuk ve ter kokardı hatırlıyor mu sunuz? Bazen de enginar, lahana ve soğan. Mutfağa girdiğiniz zaman gerçekten güzel yemek yapardınız. Ama girdiğiniz za-
34
man! Bazen günlerce evde yiyecek bir şey olmazdı. O günler de ben dolap diple� inde bulduğum her şeyi haşlardım. Fasulye, nohut, mercimek. üzerine tuz serpip yerdim sonra. Size de ve rirdim, istemezdiniz. "Git başımdan şimdi!" derdiniz. O zaman anlardım, yakında yine taburenin üzerine çıkacaksınız, ayak parmaklarınızın üzerinde yükselip yükselip yükselip gözleri nizle gökyüzünde bir şeyler arayacaksınız. Ben ayaklarınıza sa rılacağım ve hüngür hüngür ağlayacağım. Siz beni fark bile et meyeceksiniz. Sonra yatağınıza yatıp terleyecek terleyecek terle yeceksiniz. Teriniz çok güzel pas ve küf kokacak. Hadi çayınızı koydum. İçin. Nasılsa artık size verdiğim çay ları eskisi gibi elinizin tersiyle itip bardakları kıramazsınız. Beni yakamdan tutup "Git git git git bana para bul!" diye bağıramaz sınız. Kafanızı duvarlara vurup vurup kanatamazsınız. Çak mak ateşinde eğdiğiniz metal kaşıkların büyülü küçük havu zunda mutluluk kulaçları atamazsınız. Aklınızdan geçen hiçbir şeyi yapamazsınız. Korkarım, artık terlemeyen avuçlarınızla hatmi dolu bar dağı da kavrayamazsınız. O zaman ipleri benim elime almam gerek. Bardağı dudaklarınıza götürmem, kaskatı çenenizi par maklarımla açıp aralamanı ve hatmi çayını, ılık ılık, boğazınız dan içeri akıtmam gerek. Kekleri ıslatıp ıslatıp küçük hamur toplar yapıp yuvarlamam ... Siz üzülmeyin. İsterseniz tahta tabureye çıkıp ayak parmak larımın üzerinde yükselir, paslı demire sıkıca sarılıp gökyüzü ne de bakarım. Gördüklerimi size anlatırım. Siz şimdi hiçbir şey düşünmeden koltukta öyle kaskatı oturun. Uzayan tırnaklarını zı canınızı hiç acıtmadan keseceğim. Gece olunca açık gözlerini zi kapatacağım. Üzerinize bir battaniye örteceğim. Sonra sigara larınızdan birini yakıp dumanını size doğru üfleyeceğim. Uy kum gelirse ayağınızın dibinde kıvrılır uyurum. Biliyorsunuz, uykum hafiftir. Tık olsa hemen uyanırım. Hiç korkmayın, ben üzerinize konan sinekleri kovarım. Fa relerin parmaklarınızı kemirmesine izin vermem. Kokunuzu derin derin içime çekerim ve sizi severim. Siz bilmezsiniz ama kızlar babalarını çok severler. Her hal leriyle severler.
35
.... "?
Geceleri ben ağır, çok ağır bir taşın altında uyurum. Gündüzleri hafif, çok hafif bir yaprağın ucunda yaşarım. Gece beni taş ezer. Gündüz rüzgar devirir. Kanadıkça kanarım. Hayallerimi o yüzden kanla yazarım.
İçinde Ateşe Yakın Bir Şey Olan Kadın
"Kokuların dilini anlıyorsunuz demek... Peki, evın içindeki koku ne diyor şimdi?" "Bu evde bir zamanlar bir şair yaşamış diyor." "Başka?" "Bu evde bir şair ölmüş diyor..." "Öyle mi? Peki başka?" il
"
"Başka bir şey demiyor mu?" "Diyor ama ... duymak istemezsiniz ..." Güneşi sevmeyenlerdendi... Yemek yemeyi sevmeyenlerden ... Erkeklerden nefret edenlerden ... Sevişmeyi başka bir şey bilen lerden ... Uzun boylu, uzun boyunlu, kuş bakışlı, beyaz tenli, kır mızı saçlı, ince bilekli, asabi bir şehir şairi. Uzun yıllar bu evde yaşadı. Onun yaşadığı zamanlarda da pencereler böyle yüksekti. Tahta çerçeveleri koyu kahverengi, dışındaki işlemeli kalın demirleri koyu yeşil... ama pencereden dışarı pek bakmazdı. Onun yaşadığı zamanlarda da bu korkulukları, heybetli pencerenin demirleriyle akraba küçük balkon vardı. Zeminin de gülkurusu rengi çiçek desenli taşlar, önünde arabaların bü yük homurtularla tırmandığı dik yokuş ve ufkunda deniz ola mamış, yolu tıkalı, canı sıkkın, rengi kaçık Haliç ... ama balkona da pek çıkmazdı.
41
Yan cephesi sokakla hemzemin evde, perdeleri gün boyu sıkı sıkıya her şeye, mesela uzaktaki apartmanların camların dan bu demir parmaklıkları koyu yeşile boyanmış pencereye kazara takılabilecek bakışlara, mesela sokaktan geçen insanla rın meraklarına, mesela mevsimlerin, bir köy evinin arka bahçe sinden sökülüp az önce pencerenin önüne bırakılmış gibi mah zun ve yersiz ve kimsesiz kiraz ağacına yaptıklarına, mesela gü neşin, ayın, rüzgarın, insanların yani dışarıda olup biten her tür lü olayın etkisine kapalı, sokaktan çok uzakta yaşardı. "Evin dilini de anlıyormuşsunuz?" "Evet?" "Mesela pencereler... şu an bir şey diyorlar mı?" "Onu hatırlamıyorlar bile ... " "Öyle mi? Neden? Yaşarken hiç dışarı bakmadığı için mi?" "Hayır, ölürken bile sırtını onlara döndüğü için." Geceleri dolaşmayı sevenlerdendi. Uzun kırmızı saçlarını sıkı sı kıya örerdi. Uzun ince boynunu rengi olmayan eşarplarla süs lerdi. Uzun şifon elbiseler giyerdi. İçinde, gecenin saldırgan rüzgarlarına incecik şifon elbiselerle meydan okuyacak kadar ateşe yakın bir şey vardı. "Gardırobu tam şurada duruyormuş. İçinde ne olduğunu görme yeteneğiniz var mı?" "Evet." . "Ne varmış?" "Son kez hepsini üst üste giydiği yığınla şifon elbise." "Üst üste?" "Üst üste. Küçük deri bir valizin içinde son kez hepsini boy nuna, ayak ve el bileklerine sıkı sıkıya bağladığı yığınla ren gi belirsiz şifon eşarp." "Başka?" "Kızıla boyanmış ahşap bir kutuda son kez hepsini bede ninde takabileceği her yere taktığı yığınla kolye, küpe, bilezı"k ... il
42
Gündüzleri sııtı pencereye dönük, ta hta bir sandalyenin üzerin de, dirsekleri önündeki küçük tahta masaya dayalı, başı avuç larının arasında ağlayarak kasvetli şiirler yazardı. Geceleriyse uzun tırnaklarıyla hayatı kazımaya çıkardı. Bilirdi, dışarıda ki gece, uzun tırnaklı bir kadının tırmıklarına istisnasız boyun eğerdi. Evin bulunduğu çıkmaz sokak, o zaman da gün boyu in sanlığın türlü hallerinin en bakir şekliyle üzerinde aktığı bu uzun caddenin sonundaydı.
•
"Peki en son kiminle konuştuğunu bilebilir misiniz?" "Bir erkekle." "Ne konuşmuşlar?" "Şiirden bahsetmişler." "Sadece geceleri sokağa çıkıyormuş diyorlar. Peki, anlaya bilir misiniz, neden? Evin bulunduğu yer geceleri hiç tekin değilken ..." "Onun için asıl tekin olmayan gündüzler... çıplak gözle gö rünebileceği haller." "Çirkin ya da sakat mıymış? Görünmesini istemediği bir hali mi varmış?" "Hayır. Sadece üzgünmüş... çok üzgün." O gece... o son gece. Üzerinde rengi belirsiz şifon elbiselerle kendi gibi, ruhu gibi, bakışları, şiirleri, duyguları, korkuları, bildikleri, yaşadık ları, yaşayacakları ve geride bırakacakları gibi karanlık karanlık karanlık kapkaranlık caddede sessiz sessiz sessiz sessiz çok ses siz adımlarla yürüyor. Gecenin, tekin olmayan gecenin her şe yiyle yüzleşmeye ... kendi içindeki geceyi, kimselerin görmediği, Tanrı'nın karanlığa gizlediği hayat onaylasın diye. "Deli olduğunun farkında mı? Bunu bilebilir misiniz?" "Evet farkında." "Deliliğinden kurtulmaya çalışmamış mı hiç ... iyileşmeye?" "Hayır. O çok sevmiş deliliğini." "Nereden anladınız bunu?"
43
"Bir zamanlar yatağının durduğu yerin tavanına takılı kan calardan ... kendini öldürme fikrini bu kadar çok seven biri kendini de çok seviyor demektir... kendini ve deliliğini." O gece ... o son gece ... çocuk çığlıkların, orospu kahkahaların ara sında deli bir prenses gibi dolaştığı o son gece... aklında kendi ni öldürenleri, asanları, boğanları, kendini parçalara ayıranları a nlatan uzun bir şiir... birden bir ses duydu. "Abla!" dedi onun la konuşmaya cesaret eden ve bu sokaklara ilk kez geldiği için onun bir orospu değil, deli olduğunu bilemeyen genç oğlan ... "Hiç param yok, son kuruşu şu bir kutu jilete verdim... ama seni bir kez olsun öpmek isterim." "Ben orospu değil şairim!" dedi. Bu karşılaşma sanki yıllar dır beklediği bir şeydi. "Ama o kutuyu bana verirsen seni bir kere öperim ..." İnsanları sürprizlerle delirttiği gibi yine sürprizlerle öldü ren hayat! Oğlan içi jilet dolu kutuyu vaadinden vazgeçer telaşıyla eli ne tutuşturdu ve kaba parmaklarıyla ince uzun huzursuz kor kusuz inatçı ve yapayalnız ve artık savunmasız boynunu kavra yıp dudaklarıni avucunda bir kutu jiletle taş gibi duran duran duran duran ve bir erkek tarafından ilk kez öpüldüğünde henüz küçücük bir kız çocuğu olan, o öpücüğün ardından gelen kor kunç şeyleri kimseye, doktor denen o yaşlı adam her eve geldi ğinde neden kaskatı kesilip bayıldığını anlayamayan annesine, ablasına, babasına anlatamayan, onu bütün iyi niyetleriyle dok torun himayesine her bırakışlarında o korkunç şeyleri yeniden yaşayan kadını öptü. "Kendini öldürmüş değil mi?" "Evet." "Nasıl?" il
il
"Evin kokusundan anlamıştınız bunu değil mi? Lütfen söy leyin nasıl öldürmüş kendini?" il
"
44
Oğlanın dudaklarında bıraktığı tükürüğü boynundaki şifon eşarbın ucuyla silerken "Bu bir şiirdi" diye düşündü. Ben orospu değil şairim o kutuyu bana verirsen seni bir kere öperim. Dudaklarında, silmeye eşarbın gücünün yetmediği koyu bir tü kürük hissi, avucunda bir kutu jilet koşar adımlarla eve döndü. Gardırobu açtı. Ne kadar elbisesi varsa üst üste giydi. Bütün fu larları boynuna, el ve ayak bileklerine bağladı. Parmaklarına üst üste yüzükler, boynuna üst üste kolyeler, kulaklarına deliklerin alabildiği kadar küpeler taktı. Aynaya baktı. Sonra yatağın üze rindeki kancalara baktı. Gülümsedi. Üzerinde rengi belirsiz bir sürü şifon elbise, kolunda, boy nunda, parmaklarında taşlı parıltılı kolyeler, bilezikler, yüzük ler, avucunda bir kutu keskin jilet, sırtını her zamanki gibi pen cereye, yüzünü her zamanki gibi kapıya dönerek tahta iskemle ye oturdu. Dirseklerini tahta masaya dayadı. Elinde bir tıraş bı çağı. Önce sağ bileğini kesti. Sonra sol bileğini. Sonra sağ ayak larının damarları, sonra sol ayaklarının. Sonra boynunu kesti. Sonra yine bileklerini, ayaklarını, boynunu, bileklerini, ayakla rını, boynunu, bileklerini, ayaklarını, boynunu ... Kapıyı günler sonra kırarak içeri girdiler. Gözleri açıktı. Koltukta dimdik oturuyordu. Damarlarından boşalan ve hala kıpkırmızı olan kan kapıya varamadan pıhtılaşıp donmuştu. "Artık gömülmek istiyor." "Nereye?" "Her yere."
45
Beni sevişirken görseniz şaşarsınız. Bacaklarımı hırsla açarım. Kimseler bilmez bir erkeğin altına yattığımda aslında nereye ... nereye ... nereye yatarım. Dilim bir yılan gibi uzundur. Yaladığı her yeri yakar. Kulaklarım kuyulardan derindir. İçine olmadık sesler akar. Kabuğumda büyük ... büyük ... çok büyük bir leke var.
İyi Geceler Ölü Kediler
Çöplüğün yanındaki basamakta yaşlı bir kadın ve üç kedi yan yana oturuyorlar. Hepsi sokakta yaşıyor ve hepsi çöplerden bes leniyor. Kadın bazen kedilerle Fransızca konuşuyor. Bonjour chats morts! Günaydın ölü kediler! Bonjour mademoiselle! Günaydın bayan! Kedilerden gri beyaz, her kavgada ziyadesiyle yaralanıyor. Burnu devamlı akıyor. Kulaklarından biri artık neredeyse hiç yok. Gözleri, yol kenarlarında uyuyan yaşlı alkoliklerin gençlik lerine benziyor. Kadın sabah akşam içki içiyor, üstü başı çöp ve sidik koku yor. Beyaz kedinin adı Ajda. Sokaktaki leş apartmanlardan biri nin üçüncü katında küçük kızıyla birlikte yaşayan bir travesti nin kedisi. Bu sokağa, bu eve, bu hayata hiç yakışmayan bir te mizlik, bir parlaklık var tüylerinde. Etraftaki her şeye inat son derece sağlıklı.
Supremement sain! Onu bir barbi bebek gibi sahiplenip gün boyu küçücük ku cağında taşıyan, saçları ince ince örülmüş uçlarına da boncuklar takılmış pembeler içindeki küçük kız çocuğuna da, artık yaşlan maya başladığı için bir süre sonra sokaklarda para kazanamaya cağını sezen, bir deri bir kemik hüzünlü travestiye de hiç ben zemiyor. Kız ve travesti kendilerinden çok kediyi besler, kendi lerinden çok kediyi sever gibiler. Kedinin kibirli tüylerinde kir li bir sevgi.
51
C'est toi la plus odieuse Ajda! En iğrençleri sensin Ajda!
Kadın beyaz kediyi ayağıyla itiyor. Üzerine bol gelen bir pantolonun içinde saklı incecik bacakları, muhtemelen cılk yara . Sırtındaki küçük kamburunu, sokak insanlarına yakışır bir asa letle taşıyor ve elindeki bira şişesini başına dikip dudaklarından akıta akıta içiyor. A la bonne vôtre chats morts! Şerefe ölü kediler! Et c'est toi le plus honorable, salopard de Cinnet! En şereflisi de sensin Cinnet ibnesi! Cinnet gündüzleri kaldırım kenarında kara bir taş gibi uyur. Geceleri barın kapısında koca ayaklarını önde birleştirir, dar kalçasını yere yapışmışçasına kaldırıma dayar; ucu kızıl ka lın kuyruğunu bir kamçı gibi öne kıvırıp ayaklarına dolar, siv ri uçlarından kızıl tüyler fışkıran kulakları arkaya dönük, vahşi bir panter edasıyla, her an birinin üzerine atlamaya hazır, dim dik oturup etrafa kısıp kısıp açtığı zümrüt gözlerle bakar. So kaktaki dişi kediler her doğumda mutlaka siyah bir yavru do ğurur. O siyah yavruları annelerinin sakladığı deliklerde bulur ve teker teker boğar. Vraiment le plus honorable, salopard de Cinnet! Sahiden şerefli sin Cinnet ibnesi! Sokaktaki bütün kedileri teker teker ismiyle çağıran ve iki eli kanda olsa onları her gün aynı saatte hiç aksatmadan besle yen platin saçlı konsomatris, devamlı doğum yaptığı için tekir kediye Sibelcan ismini taktı. Elindeki poşetten önüne ne zaman mama dökse sevgiye hep aç küçük kedinin başını okşayıp, "Ama olmaz ki bu kadar da kocaya düşkün olunmaz ki, orossspu!" der. Kedi onun yumuşak sesindeki melodiye hayran, aynı t<;>nda küçük miyavlarla cevaplar verir. Bir lokma yemek yer, başını ka dının sedeften pul pul dökülen dizkapaklarına sürter. Vous etes tous des sots. Hepiniz aptalsınız . Et c'est toi la plus sotte Sibelcan! En çok da sen aptalsın Sibelcan! Kediler belli belirsiz mırıldanır. Ona hak verir gibi.
Oui mademoiselle, nous sommes tous des sots, et vous autant que nous... Nous sommes tous des sots, parfaitement. Evet bayan he
pimiz topyekun aptalız, siz de biz de ... biz hepimiz aptalız ta.. b11 k"I ı.
52
Kadın kolundan hiç çıkarmadığı süslü çantayı açar, avuç içi kadar küçük bir kitap çıkarır. Ve kedilere okumaya başlar. "GARİBE HAKSIZLIK ETMEYECEKSİN VE ONA GADRETME YECEKSİN; ÇÜNKÜ SİZ MISJR DİYARINDA GARİPTİNİZ ... "
Mısır c'est ou, vous savez? Mısır neresi biliyor musunuz? . "Evet, biliyoruz daha önce anlattınız bize bayan. Mısır çok uzak bir yer dediniz. Kediler orada kutsaldı dediniz. Benim ata larım �a orada yaşardı dediniz. Sizin peygamberiniz orada doğ muş. ünce mutluymuşsunuz, sonra zulüm görmüşsünüz. Top raklarınızdan sürülmüşsünüz." Kadın kedileri duymaz, okumaya devam eder: "HİÇBİR DUL KADINI VE ÖKSÜZÜ İNCİTMEYECEKSİN! ECER BİR YOKSULA ÖDÜNÇ PARA VERİRSEN, ONA KARŞI TEFECİ GİBİ OLMAYACAKSIN. ONUN ÜZERİNE FAİZ KOYMAYACAKSIN. EGER KOMŞUNUN ABASINI REHİN ALIRSAN, GÜNEŞ BATMADAN ÖNCE ONA GERİ VERECEKSİN. ÇÜNKÜ O KENDİSİNİN TEK ÖR TÜSÜDÜR, BEDENİNİN GİYİMİDİR. NE İLE YATSIN?"
C'est avec quoi qu'il se couvre? Kadın kitabı kapatır. Kedilerin gözlerinin içine teker teker bakar. Bakalım okuduklarını anladılar mı? Kediler duydukları nı içlerinden tekrarlamaktadırlar. "DİYARINIZDA BİR GARİP SİZE MİSAFİR OLURSA, ONU MAGDUR ETMEYECEKSİNİZ. O ARANIZDA YERLİ GİBİ OLACAK VE ONU KENDİNİZ GİBİ SEVECEKSİNİZ. ÇÜNKÜ MISIR DİYARIN DA SİZ DE GARİPTİNİZ."
Kadın kendisini Yahudi sanıyor. Kadın kendisini yaşadı ğı topraklardan sürülmüş sanıyor. Peki, bunları neden kedilere anlatıyor? Kedilerin Fransızca bildiğinden nasıl bu kadar emin olabiliyor? Bu kadın bu kadın bu kadın Fransızcayı nereden bi liyor? "Her sorunun cevabı var mı ki bu soruların bir cevabı ol sun!" diye mırlıyor gri beyaz. Fransızcayı seviyor. Bir çeşit kedi lafı gibi geliyor o sesler ona. Kadının ne dediğini anlamak için seslerin şifresini çözmesi gerekmiyor. Sezgisel bir bilgiyle ke diler insanların söyledikleri her şeyi; hatta söylemediklerini de anlıyor. Hayatlarına giren bu garip misafiri kendilerinden biriy miş gibi seviyorlar. Sibelcan kadının deli olduğunu biliyor. Ne-
53
den delirdiğini de. Cinnet, kadının bir gün kendisini öldüreceği ni seziyor. Üstelik bunu nasıl yapacağını da ... Ajda onun tekme lerini ciddiye almıyor, aslen kendisini sevdiğini hissediyor. Ka dına güzel günleri hatırlattığının farkında. Kadın her tekmede kendi geçmişini iteliyor. Ajda her seferinde geçmişi kadına yeni den ikran1 ediyor. Avez-vous nıange quelques souris aujourd'hui? Bugün hiç fare yediniz mi? Moi j'en ai mange, et deux a part ça! Ben yedim, hem de iki tane. Yoldan geçen bir adam kadının kedilere söylediği cümleyi duyunca irkiliyor. Tiksinerek bakıyor kadına ve kedilere. Kadın adamın ayaklarına tükürüyor. Sik-tir. Sonra yeniden kitabı açıyor ve okuyor: "BİR ADAM KIZIYLA ANASINI BİRLİKTE ALIRSA BU ALÇAK LIKTIR. ARANIZDA ALÇAKLIK OLMASIN DİYE KENDİSİ VE KA DINLAR ATEŞTE YAKILACAKLARDIR."
Kediler hep bir ağızdan bağırıyorlar. Les flammes! Alevler! Kadın kahkaha atıyor. Öyle korkunç bir kahkaha ki bu bü tün şehir bir an titriyor. Yoldan geçen adam az önce ayaklarına tükürüp siktir diyen kadına dönüp bir daha bakıyor. İki fare yiyen kadına. Tevrat'tan cümleler duyduğunu sanıyor bir an. Sonra annesiyle üvey baba sı uyurken evi ateşe veren ablası düşüyor aklına. Onu uykusundan uyandırmamaya çalışarak kucaklayıp ev den dışarı çıkaran, bahçedeki ıhlamur ağacının altına yatıran, sonra kendisini alevlerin içine atan ve kıpkırmızı bir ateş topu olmadan önce, "Bir adam kızıyla anasını birlikte alırsa, bu alçak lıktır. Aranızda alçaklık olmasın diye kendisi ve kadınlar ateşte yakılacaklardır!" diye bağıra bağıra küle dönen.
Bonne nuit chats morts! İyi geceler ölü kediler!
54
Yarım.. . yarım... yarım. Her şey yarım. Oysa ben tamım.
Maharetli Pembe El
Sanki bileklerinden itibaren pembe avuç içli, beş parmaklı ma haretli bir eli yoktu da karşısındakini korkutan ve bir o kadar da heyecanlandıran -ki bu korkudan kendisi de karşısındaki gibi hem acıyla, hem cesaretle beslenirdi- ucu kanca biçiminde so ğuk sivri kara gri bir eli vardı. Kancadan bir eli vardı sanki. Eski zaman masallarındaki korsanların elleri gibi. Kanca elli bir deli. Bu kanca bir erkeğin bileğinin ucunda sallandığında ona güç katabilir ama eğer bir kadının bileğindeyse... herkesi tiksindirir. Eli yerine ucu sivri kara gri bir kanca taşıyan kadınla kimse sevişmek istemez. Kanca elli bir kadına, çocuk anne diyemez ... Sanki. Yok, muydu kanca eli? Yoktu. Ama o var sanıyordu. Ne sanıyordu? Maharetli pembe bir elin yerinde ucu sivri kara gri demir bir kanca pençe var sanıyordu. Çocuk odaya girdi. Sağ gözünden kanlar akıyordu. Adam otur duğu yerden telaşla fırladı, çocuğu kucakladı. Çocuk ağlamıyordu. Olgun bir acı çekiyordu. N'oldu yine? Annem kancasını gözüme soktu. Adam oğlanın gözüne yakından baktı. Rahatladı. Kan gö zünün içinden değil hemen kenarından akıyordu. Birlikte ban-
57
yoya gittiler. Mutfağın kapalı kapısının önü nden geçerken kil palı kapıya, kapa lı kapının ardında titrediğini bildikleri kadı na, kadının kapının altından sızan pişmanlığına bakmadılar. Adam banyodaki dolaptan bir parça pamuk çıkardı. Biraz da tentürdiyot... çocuklar için olandan, yarayı yakmayandan ... Çocuk yüzünde kahverengi, derin acısı renginde gizli, izi hiç hiç hiç ama hiç geçmeyecek bir yarayla sarmaş dolaş, üzgün ve küs kün ve annesiz uyuyordu. Adam mutfağın kapısını açtı. Kadın alçak taburenin üzerin de, çocuğunu yaralamış bir anne gibi üzgün çok üzgün ve küs kün oturuyordu. Sağ elini sol avucunun içine almış yine ... sıvaz lıyor... sıvazlıyor... sıvazlıyordu. Az önce kadın Allah'ı gördü. Allah ona kızgın mı? Hayır değil. Sağ elinin ucuna bir kanca takan o. İstemediği halde karnına bir çocuk koyan da o. Hiç ama hiç sancı çekmeden ve bebek karnında tam büyü meden, henüz minicikken onu doğurtan da o. Olmamış, yaşaması zor, narin, hayatla bağı ince bir bebekle baş etmesini, onu emzirmesini, ona hayat vermesini, ona dayan masını, onu öldürmemesini emreden de o. Kanca o günlerde çıktı bileğinin ucunda. Bebek ölmesin diye annesinin çok iyi çok iyi çok çok çok iyi bakması gereken o ilk günlerde. Uykusundan ağlayarak uyanıyordu. Bas bas bağırıyordu. Benim bir elim kanca. Ya o kanca bebeğe saplanırsa. Alın kucağımdan bebeği, alın kucağımdan bebeği, alın kucağımdan bebeği... İnandıramadılar onu elinin kanca olmadığına, bebeğin ana kucağında huzurla uyuduğuna, her şeyin yolunda olduğuna, Allah'ın ona kötü bir oyun oynamadığına ... Aldılar bebeği kucağından. Sustu. Verdiler bebeği kucağı na bağırdı. Aylarca ağladı. Ucunda kanca olduğuna inandığı sağ eliyle hiçbir iş yapamadı. Sütler memelerinde dondu. Aldırmad ı.
58
Allah'a bağırdı, kanca elli bir anneye olmamış zayıf güçsüz bir bebek doğurttuğu için Allah'a avaz avaz bağırdı. Çocuğu, babası mamalarla büyüttü. Ölmesin diye pamukla ra sardı . Geceleri onunla koyun koyuna yattı. Kadının elindeki kancadan kurtulması için kendi Allahına yalvardı. Şimdi kadına yalvarıyor. Mutfaktaki taburenin üzerinde titreye rek oturan ve sol avucunun içinde sağ elini ovuşturan. Çocuğu yaralama diyor. Korkuyorum diyor. Bir gün isteme den kendi evladını öldüreceksin diyor. Elinde kanca yok ki di yor. El işte diyor. Pembe avuçlu, beş parmaklı, maharetli bir el... Ne kancası, ne acısı bu ... Seni seviyorum diyor. Ama çocuğu da seviyorum. İkinize de bir şey olmasın istiyorum diyor. Bak oğ lan okula gidecek yakında diyor. Her şeyi anlıyor artık diyor. Annesini deli bilecek diyor. Unut artık unut artık u nut artık şu kancayı diyor. Kadının sağ elindeki kanca sol elinin avucu na batıyor. Soğuk sivri kara gri bir demir. . . Madem sağ elinin ucunda bir kanca yok. O zaman bu kıpkırmızı kan neden akıyor... *
Annem ben küçükken mutfakta bileklerine kasap kancaları ba tırarak kendini öldürdü. Babam dükkandan eksilen kasap kan calarını annemin aldığını ve bileklerine batırdığını görünce an ladı; annemin eli gerçekten kancaydı.
59
Sakın bana ismimi sormayın Sakın gözlerimin tam içine bakmayın Yanımdan geçerken bana dokunmayın. Varsayın ki burada değil, oradayım. Oraya siz gelemezsiniz. Köprüleri yıktılar, gemileri yaktılar, yollar kayboldu. Ben başkayım. Ben uçurumlar kadar tehlikeli Dereler kadar tekinsiz Rüzgarlar kadar esriğim.
Kendi Hayatlarımızı Yaşamak Varken
Ben yıllardır yalnız, yapayalnız ama mutlu, gösterişli bir anti kacı dükkanının alt katında, penceresi kaldırımla sırdaş, nemli, küflü, ışığa küs, hayata küs, meraka küs, yalnız, yapayalnız, bir küçük odada tahtalar ve cilalarla baş başa yaşamaya alışmışken; o, az önce, elinde çok eski bir fincan, içinde simsiyah bir çay, aya ğında topukları kısa ama iğne kadar ince, sedef beyazı saten ter liklerle ve sanki tuhaf bir müjde vermek istermişçesine geldi ... çıkageldi... nemli, küflü, ışığa küs, hayata küs, meraka küs, yal nız, yapayalnız küçük odama, hayatıma, yanıma sanki ezelden varmış gibi çöreklendi ... hem de o tuhaf, çok tuhaf haliyle. Önce becerikli adımlarını gördüm, sonra dizlerinin hemen altında biten pilili eteğinin sarıp sarmaladığı incecik belini, ar dından fincanı tutan titrek ellerini, sonra saçlarının lülelerini, en son da parıltılı gözlerini. O kadar yaşlıydı ki çoktan ölmüş olmalıydı diye düşündüm yüzüne bakar bakmaz. Çayın koku su burnuma geldiğinde, belki de ölü zaten dedim, ölü ve başka bir dünyadan başka bir kokuyla çıkıp geldi bu bodrum katına, bana, kim bilir ölümle ilgili neler anlatmaya. "Size çay getirdim delikanlı ..." diyor şu an. O belki çok yaşlı ama ben de delikanlı değilim doğrusu. Beni küçük gördüğünden değil, beğendiğinden delikanlı diyor olabilir mi? Delikanlı deyişindeki cilveyi benden başkaları da sezebilir mi? Ne kadar incesiniz hanımefendi deyip yerimden fırlamalı yım. Bedenimin ani hareketinin üflediği hesapsız rüzgar, içeri-
65
deki tiner kokusunu hareketlendirmeli, çayın kokusu kendini o an tiner kokusunun kucağında bulmalı, her şey birbirine bulan malı. Çayı az sonra eline vereceğim, şaşkın bakışlarına al dırmadan eteklerimi ellerimle şöyle bir sıvazlayıp dü zelterek az önce onun oturduğu tahta tabureye otura cağım. Karşımda, elinde bir fincan çayla ayakta öyle ce şaşkın kalacak. Çayı elinden alacağım, uzak bir kö şede duran tahta kasayı başımla işaret ederek, "N'olur ayakta durmayın öyle, çekin şu kasayı oturuverin!" di yeceğim. Dediğimi kumandanının sözünü dinlemek ten başka bir vazifesi olmayan toy bir emir eri gibi he men yerine getirecek. Elimdeki çaydan yükselen şaha ne kokuya, onun rüzgarından kanatlanan tiner koku su karışacak. Kim bu kadın? Bir yerden gözüm ısırıyor onu ama nereden. Bu koku ne peki? Çaya benziyor ama sanki üstünde çaydan öte ölü me dair bir buhar tütüyor. Kadın neden bana ölümü çağrıştırı yor... kadın neden ölüye benziyor... kadın neden böyle deli gibi görünüyor? Ne aptalım. İçeri girer girmez sormalıydım. Kimsi niz, kimi aradınız, ne istediniz, nasıl yardımcı olabilirim... de medim, hiçbirini demedim, bir emir eri gibi, ayağa fırladım, çayı uzattı aldım, çayı geri istedi verdim, kasayı getir dedi getir dim, otur dedi oturdum, ne derse yaptım, benim üzerimde ezeli bir hakkı varmış gibi, ne istese yapmak boynumun borcuymuş gibi... Peki ama kim bu kadın? Ne arıyor burada? Neden bana çay getirdi? O çaydan yükselen koku, kadından yükselen koku, tinerden yükselen koku ve ... benden yükselen korku. Hemen, doğrudan, lafı hiç dolandırmadan söze gire ceğim. Siz beni tanımazsınız delikanlı, diyeceğim. Siz beni tanımazsınız çünkü bütün gün başınızı işinizden kaldırmadan tahtaların üzerine eğilip harıl harıl çalı şıyorsunuz. Arada başınızı kaldırıp akşamüzeri ışığını içeri salıveren, kaldırımlarla sırdaş, demir parmaklıklı
66
küçük pencereye öylesine bir bakış bile atmıyorsunuz, diyeceğim. Başınızı kaldırsanız, dışarı baksan ız, tam karşıdaki dükkanın kapısının önünde, tıpkı şu an otur duğum gibi, alçak ve kahverengi tahta bir taburenin üzerinde oturduğumu ve bütün gün kapımın önünde alelacele duran arabalardan, dirilerin ölülerinin ardın dan bir an önce kurtulmak istedikleri binbir çeşit eş yanın indirilip üç kuruş karşılığı kapıma bırakılmasını beklediğimi, sabırla beklediğimi, taburenin üzerinde oturup öylece beklediğimi görürdünüz ... diyeceğim. Çayın kokusuna mı yenildim, kadının deliliğine mi, yoksa ölüm korkusuna mı? Elimde bir fincan çayla, tahta kasanın üstüne tü nemiş, ağzım bir karış açık bana anlattıklarını dinliyorum. Hala sorabilirim, neden bana çay getirdiniz, diyebilirim. Soramıyo rum. Çayı içiyorum. Kokusu gibi buruk ama lezzetli bir tadı var. Fincan ne kadar ince böyle. Kağıt gibi. Bu nemli, küflü, ışığa küs, hayata küs, meraka küs, yalnız, yapayalnız bodrum katına daha önce hiç böyle zarif bir nesne girmemişti. Kıymıklı, budaklı, in celi kalınlı meşe, ladin, kiraz ağaçlarından, görünüşü belki za rif ama kendileri mutlaka güçlü, çok güçlü ve biraz da tehditkar ağaçlardan yapıl mış mobilyalar ve onlara sürülmek için tene ke kutuların, cam şişelerin içinde sabırla bekleyen cilalar, tiner ler, yağlar, başka çok başka şeyler var bu bodrum katında ... İçine böyle buruk ve lezzetli bir çay koyabileceğim ve buram buram koktuğunda kokusuyla birilerini şaşırtabileceğim incecik porse len bir çay fincanı hiç olmadı bu odada. Ona önce çay fincanının hikayesini anlatacağım ... dün getirdiler, diyeceğim. Karton bir kutunun içinden çık tı. Yaşlı, çok yaşlı bir takımın parçası. Benden çok yaşlı diyeceğim ve neşeli bir kahkaha atacağım. O da gayri ihtiyari benimle birlikte gülecek, gülümseyecek, güler ken elindeki fincan titreyecek, bir damla çay leke için deki pantolonuna dökülecek. .. Ne ben ne de o umursa yacağız çayın dökülüşünü ... Ben kahkaham diner din mez kaldığım yerden anlatmaya devam edeceğim Sa...
67
hibi belli ki düne, bilemedin evvelki güne kadar sabır la kırılmaktan korumuş koca takımı, diyeceğim ... ama dün, bilemedin e\T\relki gün ... ölmüş. Onun ölümüyle hoyratça bir kutuya tıkışhmuşlar takımı. .. öylece, kırıl ganlığına aldırmadan, neredeyse yetmiş yıldır atlattı ğı badireleri umursamadan, sahibi öldü ya, o da ölsün artık dercesine, karton bir kutuya tıkıştırmışlar takı mı. .. diyeceğim. Kutuyu arabadan diğer eşyaların ara sında, içinde sıradan bir şey varmışçasına indirişlerini anlatacağım, hemen fark ettim diyeceğim, içinde özel bir şey olduğunu hissettim. Diğerlerinin arasından alıp özenle ayn bir yere koydum, diyeceğim. Koydum ama çok geç kaldığımı bilerek, içindekilerin, onca yola, onca sarsınhya dayanamadığını sezerek. Sonra kutuyu açı şımı anlatacağım. İçeride, en dip odada, eski lambanın ışığı alhnda ... kutuyu açar açmaz binbir parçaya bölün müş porselen takımın sadece tek bir fincanının, hem de tabağıyla öylece kırılmadan, çatlamadan, bir başına kutunun ortasında, tam ortasında durduğunu görün ce nasıl sevindiğimi bilemezsiniz delikanlı, diyeceğim. Tanrı'nın bir armağanı gibiydi bana, diyeceğim. Tek bir fincan ... tek ve güçlü bir porselen fincan ! Tek bir fincan diyor, tek ve güçlü bir porselen fincan. Şu an elimde tuttuğum. Bir ölü evinden gelmiş öyle mi? Kırılmadan. Onca arbedenin içinden çıkarak. Gözden çıkarıldığı halde, bunu umursamayarak, kırılmadan öyle mi? İyi de niye bana getir diniz bunu hanımefendi, içine çay koyarak, elinizde fincanla, ayağınızda sedef rengi saten terlikler, bu merdivenleri inmeye üşenmediniz mi? Bana neden anlatıyorsunuz bunları hanıme fendi, ben ne anlarım porselen fincandan. Elimin dokusu ağacın sert kabuğunu soymaya alışık. Ya bu porselen fincan, kaba ve ci ladan kara parmaklarımın arasında kırılırsa, şimdi tam burada? Susuyorsunuz, hiç konuşmuyorsunuz, diyeceğim. An ladım şaşırdınız. Ama şaşıracak bir şey yok ki! Siz beni hiç tanımıyorsunuz belki ama ben sizi çok iyi tanıyo-
68
rum diyeceğim. Düşünün, diyeceğim, şu hiç başı n ı zı kaldırıp bakmadığınız pencerenin bir sahne olduğu nu düşünün. İçeride parlak çok parlak bir ışık var. Siz sahnenin ortasındasınız. Pencerenin dışını görmüyor sunuz, yani seyircileri. Ben karşıdayım. Kar�ıda tah ta bir taburenin üzerinde. Işığa bakıyorum hep. Yani size. Sizi çalışırken seyrediyorum uzun süredir, diye ceğim. Tahtaları okşayışınızı, eski mobilyaların üzerin deki çivileri kerpetenle söküşünüzü, sonra yine okşa yışınızı... Bir mobilyaya belki de yüzyıllar önce takıl mış bir vidayı çıkarırken seyrettim sizi geçen gün, di yeceğim. Uzun süredir karaya ayak basmamış kuzeyli bir denizcinin bir kadına kaba ama sevgi dolu sarılışla rını anımsattı bana o haliniz. Sorarsa, hayır diyeceğim, ne kuzeye gittim, ne bir denizciyle dans ettim. Ama es kiden çok film seyrederdim, diyeceğim. Çay bitti. Kadın hala konuşuyor. Filmleri anlatıyor. Eskiden sey rettiği denizci filmlerini. Gözlerinin içinde tuhaf bir parıltı var. Ne kadar mutlu. Bir keresinde ölü evinden gelen kolilerden bi rinde bir sürü makara ve bir film makinesi çıkmış. Onu anla tıyor. Evinin arkasındaki penceresiz odada kurmuş makineyi, filmleri tek tek oynatmış ... ölü insanların kendi hayatlarını çek tikleri o eski filmleri. Bir kadınla bir adam varmış filmlerde, on ları anlatıyor. Belli ki birbirlerini çok seviyorlarmış. Devamlı kır larda geziyorlarmış. Makineyi kurup karşısına geçip dans edi yorlarmış. Bir kadınla bir erkek. Gençlermiş. Arkadaşları var mış. Bazen kalabalık gruplar halinde geziyorlarmış, bazen iki si baş başa. Kırlarda, sokaklarda, yabancı memleketlerde... iyi de bunlardan bana ne! Çayım bitti. Fincan elimde. Tahta kasanın üzerinde oturmuş onu dinliyorum. Hayır, bir fincan çay daha istemem. Çok güzeldi evet ama teşekkür ederim hanımefendi. Başka çay içemem. Şimdi sıra ona üzerimdeki kıyafetlerin o kadının kı yafetleri olduğunu anlatmaya geldi. Evet delikanlı di yeceğim, o kolilerden filmdeki kadının üzerinde gör-
69
düğüm bütün giysiler tek tek çıktı. Siyah beyaz filmin rengarenk kostümleri... ama adamınkiler yoktu. Uzun süre, neden acaba diye düşündüğümü söyleyeceğim. Neden sadece kadının giysileri... bir de o filmler... Son ra çok acıklı bir son yazdım, diyeceğim. Çok acıklı bir son yazdım... Belli ki kadın ölmüştü, diyeceğim, ka dın ölmüştü ve adam önce çok üzülmüştü. Bu filmle ri tekrar tekrar seyretti, kadının dolapta öylece duran giysilerini koklayarak ağladı, çok ağladı... ağladı... ağ ladı... çok ağladı, diyeceğim ... sonra unuttu belki, di yeceğim. Kadını unuttu. Sonra soracağım, sizce kadı nı unutmuş, başka bir kadını sevmiş, başka bir kadını sevince de bu filmleri ve kadının sarılıp koklayıp çok ağladığı giysilerini bir koliye koyup atmış olabilir mi, diye soracağım. Yok, diyorum, yapmamıştır öyle bir şey. Adam da ölmüştür bel ki, başkaları atmıştır bu giysileri, diyorum... çünkü öyle deme sem, çok üzülecek, seziyorum ... ama yine de bana ne bunlardan! Neden hala burada? Neden bana böyle sorular soruyor, tuhaf hikayeler anlatıp kafamı karıştırıyor? Yalan söylüyor olabilir mi? Üzerindeki gerçekten ölmüş genç bir kadının, filmdeki kadının giysileri olabilir mi? Öyle bir film var mı gerçekten? Adam neden atsın sevdiği kadının hatıralarını ... bence adam öldü, kahrından, üzüntüsünden öldü, fazla yaşayamadı sevgilisi öldükten sonra, bence öyle hanımefendi... hanımefendi ağlamayın, çok saçma, lütfen ağlamayın, başkalarının hayatı için ağlanmaz ki, sizin ken di hayatınız olsa neyse, tanımadığınız bir kadın, tanımadığınız bir adam, üstelik başlarına ne geldiğini de tam olarak bilmiyor sunuz. Belki kadın şişmanladı da giysilerini attı, üç çocukları var, çocuklara ayrı oda lazım, evdeki kalabalıktan kurtulmaya çalı şıyorlar, eski filmi seyretmekten sıkıldılar, her şeyi attılar ya da giysilerin arasına yanlışlıkla karıştı o kutu, bilmeden eski gün lerini, kendi geçmişlerini de attılar ve hala farkına varmadılar... Susun Allah aşkına, susun, diyeceğim, olmaz öyle saç ma şey... belli ki kötü bir şey geldi başlarına, diyece-
70
ğim ... kadın hiç çocuk doğurmadı . .. şişn1anlamadı da ... ama öldü ... eminim öldü, diyeceğim. Ve adam ölü ka dını terk etti. O aşkı terk etti. Siz filmi görmediniz ki, nasıl bilebilirsiniz, diyeceğim, aralarındaki o aşkı nasıl anlayabilirsiniz? Bu giysilerin ve o filmlerin çöpe atıl masındaki ihaneti nasıl sezebilirsiniz? Çok sinirlendi. Üzüldü de. Oysa ben onu sakinleştirmeye çalı şıyordum. Üzülmesin diye öyle söyledim. Hanımefendi, diyo rum, n'olur ağlamayın. İsterseniz başka şeylerden bahsedelim. Unutalım o kadınla adamı. Çay çok gü�eldi. Porselen fincan da öyle. Ama kırılır diye korkuyorum, elimden bırakamıyorum. İs terseniz bu karmakarışık yerde başına bir şey gelmeden götü rün bu fincanı. Onca badire atlatmış, kırılmamış, şimdi burada bir şey olursa çok üzülürsünüz, çok üzülürüm ... üzülürüz değil mi? Kağıt mendil ister misiniz? Alın silin gözyaşlarınızı. Ağla mayın. Filmlere bu kadar ağlanmaz, başkalarının yaşamına bu kadar ağlanmaz. Biz kendi yaşamlarımıza baksak ya ... Kim bilir bizim başımıza neler geldi, gelecek, geliyor... Öyle değil mi ha nımefendi? Evet haklısınız, diyeceğim. Bluzumun kollarıyla göz lerimden akan yaşı sileceğim. Sizi de boş yere üzdüm, telaşlandırdım, diyeceğim. Fincanı da düşünmeyin, di yeceğim. O artık sizin. Size getirdim onu. Korkmayın kırılmaz. Kırılsa da bir şey olmaz. Benden size bir he diye o delikanlı. Yok, ağlamıyorum artık, iyiyim, di yeceğim. Bir an öyle geldi işte. Aslında ben de biliyo rum başkaları için ağlamanın ne kadar saçma olduğu nu. Çok haklısınız kendi hayatlarımızla meşgul olmak varken, başkalarının hüzünlerinden kendimize pay çıkarmanın anlamı ne, değil mi delikanlı diyeceğim, evet öyle diyeceğim ve fincanı ona hediye edeceğim. Gidiyor. Geldiği gibi küçük ve titrek adımlarla merdivene yö neldi. Fincan için teşekkür ediyorum, boş verin diyor, ölü evle rinden başka sürprizli şeyler gelirse onları da size geti receğim.
71
Hak ediyorsunuz delikanlı diyor. Burada bu ncın l i, kü flü , ıı;; ı ğa küs, hayata küs, meraka küs, yalnız, yapayalnız odada, a h ı,m p, tiner ve boya kokuları arasında bütün gün ba şı n ı zı kald ırma dan çalışarak ve sadece kendi hayatınızı yaşayarak . . ha k ed iyor sunuz diyor. Bırakın size ölü evlerinden gelen sürprizl i şeyleri getireyim. Sonra oturduğum tabureden sizi seyretmeye d t•va m edeyim ... diyor ve gidiyor. Elimde fincan, arkamda pencere. Ba şımı kaldırıp pencereden dışarı bakmaya cesaretim yok. Basa makları çıktı. Ayak seslerini duyuyorum. İnce ve sivri topu klu sedef rengi saten terlikleriyle uzaklaşıyor. Başımı kaldırıp pencereden hiç bakmayacağım. Bırakaca ğım, o beni istediği gibi seyretsin, aslını bilmediği hikayelere is tediği gibi üzülsün, sonra bir kutudan, ölü evinden gelen bir ku tudan, sürpriz bir eşya çıksın ... o yine bana geleceği, bana gele ceği ve bana başka başka şeyler anlatacağı için sevinsin ... Elin de porselen bir fincan, içinde rüya gibi bir koku, ayağında siv ri topuklu saten terlikler... aniden ... basamaklardan ... insin ... in sin ... yine insin. .
72
Pencereden dışarı bakıyorum. İçimde ateşler yakıyorum. Yaptığım her yemek o ateşte pişiyor. Doğurduğum her çocuk o ateşte eriyor. Sevdiğim her erkek o ateşte ölüyor. Bir bardak su içsem ... söner mi? İsteklerimi nehre gömsem... cinayetler biter mi? Her şey senin yüzünden, diyor babam. O kupkuru bir adam. İçinde ne ateş var, ne su. O da biliyor, benimse içimde hem ateş var, hem su.
Madam Arthur Bey
Apartmanın kirli loş boşluğunda kimi zaman kısık kimi zaman çığlık bir ses. Her gün defalarca yankılanıyor. Madam Arthur Bey kocaman köpüklü bir dalga olmuş merdivenlerin spiral sar hoşluğunda bir aşağı bir yukarı vuruyor. Her vuruşta sanki bir can alıyor. Madam Arthur Bey'in ismi bir ara Madam Eleni'ydi. Ele ni'nin ismi sonra Arthur Hanım oldu ya da Madam Arthur. Şim diki Madam Arthur Bey'in içindeki erkek ve kadın bir gün ki liseden çıkarken aynı anda gökyüzüne baktılar ve kendilerini yeni isimleriyle yağmurda vaftiz ettiler. Babam ona aşık oldu ğunda o ne Arthur'du ne de Eleni. Hem Arthur'du, hem Eleni. O zamanlar benim ismim Bal'dı. Şimdi Kurtçuk. Babam Dragon. Hep, her zaman, ana rahminden çıkarken, yaşarken, mezarına konurken hep Dragon. Kimileri Bay Dragon derdi, ki mileri Dragon Bey. Mösyö Dragon. Lord Dragon. Hey buraya bak sen Dragon! Annem Hatice'ydi. Sonra Defol Git Orospu oldu ismi. Babam onu hep öyle çağırırdı. Hep öyle kovardı. Aklı olan Dragon'un öfkesinden kaçardı. Annem Defol Git Orospu'nun ismi ölümü ne yakın kısaldı. Sadece Orospu der oldu babam ona. Kuru, kısa sevgisiz bir sesleniş. Ölürken ismini söylemedi bile. Boş boş bak tı yüzüne. Ağzından incecik bir alev çıkardı. Alev annemin saç larını kavurdu. Ah baba, ah baba ağzından çıkan o incecik, ince cik alevle annemin kaşlarınıkirpiklerinisaçlarınıyanaklarında kiayvatüylerini yakıp kavururken hiç mi üzülmed in? Ah Ora-
75
gon
Bey nasıl kıydınız k a rı n ı z a? Bal kızınızın annesine. Gence
cik Hatice've. Tv1ösyo Dragon susun diye bağırdı komşuların hepsine. Su sun. Konuştuğunuzu kulağınız duysun. Baktığınızı gözünüz görsün. Onun adı Hatice değil Defol Git Orospu. Kızı Bal da baş kasından oln1a bir kurtçuk. Baban1dan çıkan alevin, o incecik ateşin ne kadar yakıcı, ne kadar sıcak olduğunu görn1eliydiniz. Cılız bir yılan gibi bir so lucan gibi ağzından çıkan erkek değilmiş gibi kibrit alevi gibi çı kan o küçücük bedeninden kısa bacaklarından ve kalın bacakla rından güdük kollarının ucundaki yumuk ellerinin patates gibi parmaklarından çıkan o nefreti o yetersizliği o erk eksikliğini o kadınsılığı görmeliydiniz. Ah Madam Arthur Bey sonra bana her şeyi ne güzel anlat tı. Babamın, annemin ve benim sırlarımı İncil'den bir masal gibi uzun ince çatallı dilini ağzının içinde kıvırarak ve yapışkan tü kürüğüyle dudaklarını parlatarak her şeyi her şeyi her şeyi ne güzel anlattı bir bir bana. Benim annem babam her şeyim Madam Arthur Bey... Madam Arthur Bey bana şunları anlattı. Şunları anlattı ve ben şunlara bunlara onlara anlattığı her şeye inandım. Kanıtla rı vardı. Dillerimiz bizim dillerimiz aynı çataldı. Bacaklarımı zın arasında aynı sızı sızlardı. Dragon babama benzemeyen ben, Madam Arthur beybabamın aynısıydım. Dernek ki doğruydu. Madam Arthur Bey bir zamanlar annesinin sandığı gibi gerçek bir erkekti. Uzun siyah elbiseler giymezdi. İnce uzun siyah saç larını incecik incecik şeytanın ipleri gibi örmezdi. Kısık ve çekik gözlerine kara cadı sürmeleri çekmezdi. Parmağında altın gü müş altın gümüş ve altın gümüş yüzüklerle gezmezdi. Ayakla rına tabanı yassı incecik deriden uzun konçlu yumuşacık çizme ler giymezdi. Vahşi kuşlar gibi genzinden fışkırttığı kısa tiz kah kahalarla gülmezdi. Annesinin biricik oğlu Arthur. Bacaklarının arasındaki kara yılanı anneme armağan ettiğinde annemin adı daha Hatice'ydi. Babamsa Arthur'un içindeki Eleni'ye deliydi. Hatice'nin, Dragon'un karısı Hatice'nin Arthur Bey'in kuca ğında ne işi var komşular? ,
76
Çünkü Dragon yavrulamak istiyor. Çoğalmak istiyor. Bir er kek evlat istiyor. Kendisinden daha erkek bir evlat ver Rabbim ona. Arthur kadar erkek olsun. Mösyö olsun, Bay olsun, Bey ol sun. Arthur kadar güzel olsun. Uzun olsun. Kara olsun. Arthur, Hatice'nin içine girsin, Dragon'un oğlu olarak yeniden doğsun. Allahırn n'olur istediğim her şey bir bir olsun. "Tanrı bugüne kadar kimin sözünü dinledi ki seninki ni dinlesin bre kafir! Her şey isteğimiz gibi olsaydı Tanrı'ya ne gerek kalırdı. Yalvarmalarla kendini var hisseden Tanrınız sizi yalvartmayacaksa, eteklerine kapatmayacaksa neden yaratmış olsun. Tapının diye yarattı sizi, isteyin ve elde edemeyin ama yine de öfkelenmeden boyun eğin diye yarattı sizi!" demişti bir gün Madam Arthur Bey bana uzun kara saçlarımı uzun kara tırnaklı parmaklarıyla taraya taraya. "Peki" demiştim, "Peki Madam Arthur Beybabacığım siz beni niye yarattınız?" "Meraktan. Sadece meraktan." Madam Arthur Beybabam beni meraktan sadece meraktan yaratmışmış meğer. "Ah Madam Arthur Bey annem sizinle sevişirken mutlu muydu, anlatsanıza?" "Kadınlar sevişirken mutlu olmaz. Acı çekerler. Sadece acı çekmeyi seven kadınlar sevişirler." "Sizin içinizdeki kadın da mı acı çekmeyi seviyor." "Ben hem acırım, hem acıtırım. Doğam gereği." Apartman boşluğunda tiz bir çığlık benim babalarımın ad ları. "Yetişin komşular Bay Dragon'la Madam Arthur Bey kapış tılar." Ne kadar aptalsınız. Onlar kapışmıyor sevişiyorlar. Tan rı bizi, duyduğu sesleri doğru anlamlandıramayan kullarından korusun. Amin. "Madam Arthur Bey beni bir gün kiliseye götürür müsünüz?" Babam Bay Dragon şu anda camide. O muhteşem kubbenin ana rahmi yuvarlaklığındaki haşmetine sığınmış Allahından af diliyor. Allahı sen Dragon babamı, annemi öldürdüğü için affet
77
n'olu r. İ ktidarsız olduğu için ho� gör. Beni sevn1ediği içi n onu ce z a l a nd ı r ın a Bir erkeğe aşık diye hor görme. Karısını aşık oldu ğu erkekten k ıska nd ı d i ye cehenneıne gönderme. Hem Madam .
Arthur Bey senin yüzünden her zaman erkek değil, bazen ka dın, bazen erkek, bazen kadınerkek, bazen erkekkadın. Ey her şeyi gören, her şeyi bilen, her yerdeki Rabbim, Dragon babamı koru kolla korukollakorukollakorukolla. Amin. "Madam Arthur Bey sizin Allahınızla babamın Allahı bir mi? "Allah bir mi ki?" "Peki, sizle babam bir mi?" "Bazen. Sevişirken. Bir oluruz." "Annemle sevişirken de bir mi olmuştunuz?" "Sen olmuştun." Ben olmuştum. Sanki artık yoktum. Neden Madam Arthur Bey eski zamanlarda olmuş bitmiş bir şey gibi bahsediyor ben den? Bir çocuk demek ki olup biten bir şeydir. "Madam Arthur Bey'e erkekliğini anımsatmayın çocuğum, o bundan hoşlanmıyor!" demişti kilisedeki rahip. "Mademki ba banız hapisten çıkana kadar onun yanında kalacaksınız, size tavsiyem ona çok soru sormayın." Madam Arthur Bey'le birlikte annemin mezarına gitmek is tiyorum. Ama korkuyorum. Ya annemin cesedini topraktan çı karmak isterse. Ya yeniden onunla sevişirse. Ah Allahım erkek lik hep hatırlanan bir şey midir? Erkeklik bu kadar tehlikeli mi dir? Şükürler olsun kadın doğduğuma. Madam Arthur Bey sanırım benimle sevişmek için büyü memi bekliyor. Anneme çok benziyormuşum. Komşular koşun Madam Arthur Bey, Bay Dragon'un kızını öldüresiye dövüyor. Ah komşu erki! O erkin zerresi Dragon babamda olsaydı, annem benim yerime şahane bir oğlan çocuk doğururdu. O er kin zerresi Dragon babamda olsaydı, Madam Arthur Bey beni öldüresiye dövüp sonra kiliseye kaçmazdı. Ah Papaz Bey demek siz de Madam Arthur Bey'e aşıksınız. Ah gardiyanlar, siz de demek babama aşık oldunuz. Apartman boşluğunda yapayalnız bir kız çocuğu, bütün boşluğu içine çekercesine ağlıyor.
78
Ne oldu, kon1şular neden artık kapıları açmıyor. Bütün ba bala rın1 den1ek artık başkalarını seviyor. Bir tanecik a n neın top rak altında acısından çürüyor. Kilisenin kulesine lanet olsun. Caminin kubbesi yere batsın. Bütün tanrılar bana düşman.
79
Bir keresinde yerkürenin çekirdeğinde yanan ateşe tutulmuştum . Saçlarımdan tutuşmuştum . Bir keresinde bir jilete aşık olmuştum . Ne kadar ince damarım varsa hepsini tek tek kesmiştim . Akan kanda geleceğimi içıniştim.
Naz Neden Derine Gömmemiş Kediyi?
Neden? Neden öldürdü bebekleri? Neden hepsini yandaki arsa ya gömdü? Neden kimse fark etmedi ... o eve bebeklerin geldiği ni ... o evde bebeklerin öldüğünü ... bebeklerin yandaki arsaya te ker teker gömüldüğünü ... "Naz! Ne yapıyorsun öyle elinde kazma kürek? Kedi mı gene?" "Kedi, Fadik abla ... kocaınan tekir bir ked i. Dün gece yine sarhoşun biri ayı gibi geçn1iş sokaktan. Koca hayvanı pes tile çevirmiş ... biliyorsun sabah pencereyi açınca ... tam evin önünde ... ölü tekir kediyle göz göze ... " "Tamam taman1 kes anlatma ! İçiın kaldırn1ıyor senin ölü kedilerini..." Annesinin kocaman parlak gözleri va rdı. Saçla rı, oksijenle açıl mış, kalın kızıl sarı halatlar gibi oınzu ndan beline akard ı. Koca ınan kalça ları, kocaman elleri ve kocaman ayaklarıyla etra fına her dain1 asabiyet saçardı. Henüz annesinin onu dolunayl ı bir gecede, kasabanın ga rındaki hu rda vagonlardan birinde, bir ba şına, çığlıklarını dem ir gürü ltüsüne kata kata doğ u rduğunu bi l miyordu. Dünyayı pis bir döşek, bitn1esin d iye az, çok a z y a kı lan ve üstünde yoksul çorbalar kaynaya n küçük ma v i bi r t ü p, bir de içi paçavra dolu ta hta bir va lizden ibaret sa nı yordu A n nesi onu gün boyu uyun1aya zorl uyord u Ya şa m a anca k geceleri
...
.
85
izin vardı. Gündüzleri denliryolunda del i bi r a n ne k ı z ıyl<ı s<ı k lambaç oynuyordu.
Birki üçdört beşaltı yedisekizdokuz on . . . öniimarkamsağımsolum sobe saklanmayan ebe. Gar bekçisi canı çektikçe becerd iği halat saçlı kadınla ken disinden olma ihtimalini ancak çok çok çok ama çok içtiği ve her şeyin, mesela ray kenarındaki yaban otlarının, arada ka rısının gelip şu tepeden topladığı ebegümecilerinin, soldan ikinci ma kasın ortasında kendiliğinden biten cılız söğüt ağacının, kulübe nin önündeki asma çardağın ve hatta sobanın üzerinde kayna yan acı çayın bile anason koktuğunu fark edip irkildiğinde, sar hoşluğu evet ancak sarhoşluğu cümle alemi onun kısık kirpik siz bencil ve korkak gözlerinde buram buram anason ettiğinde, aklına getirirdi. Getirirdi ve hemen akabinde de aklından çıka rırdı. O deli kadın hurda vagona gelip yerleştiğinde belli ki hami leydi derdi ... Mart yorgunu dişi kediler gibi doğuracak bir kuy tu peşindeydi derdi... hamile olduğunu bilsem elimi bile sür mezdim derdi ... o kadar yalvarmasa kalmasına izin de vermez dim derdi... ama hamile ve deli ve hamile ve deli ve hamile bir kadını sığındığı köhne bir vagondan yaka paça dışarı da ata mazdım ki derdi ... kıyamazdım ki derdi ... insanlığa sığmazd ı derdi ... Çok sarhoşken vagondaki kadını becermeyi severdi ... Ay büyürken ışıklanan geceler, ay yokken derin bir karan lık. .. Vagonda doğa n bu kıza kim, neden Naz ismini vermişti sahi? Gece bekçisi mi? Bekçinin ka rısı? Bekçinin karısının me raklı arkadaşı? Bekçinin meraklı a rkadaşı? Hiçbiri? Hiçbiri ola bilir mi? Olabilir. Belki kadının kend isi vermiştir çocuğu na bu adı. Olamaz mı? Halat saçlı deli bir kadın dolunaylı bi r gecede terk edilmiş bir vagonun kuytusu nda çığlık çığlığa bi r başına doğurduğu ve hiç ina nmadığı Tanrısına, ölü doğsa keşke yaş<ı ınasa diye dualar ettiği kızına Naz ismini veremez mi?
86
Bugün benim sözümü dinlen1edin. 13en yokken d ı �a r ı çıktın dolaştın. Ben sana ne dedim? Söz ü mü d in lemez sen gardaki kedilerden biri ölecek demed i m mi? De dim. Ben dediğimi yapmaz mıyı111? Yapanın. Bak bu gün de bu sarı beyaz ölecek senin yüzünden. Hoşu n a gidiyor mu bu? Ağlama cevap ver. Hoşuna gid iyor n1u her yaramazlık yaptığında bir kedinin senin yüzünden bir kedinin senin yüzünden bir kedinin senin yüzü n den ölmesi? Ağlama cevap ver? Anne bir daha yara mazlık yapmayacağım de. Bu öldürdüğü müz son kedi olacak anne de... - Bir daha yapmayacağım anne söz yapmayacağım söz yapmayacağım söz yapmayacağım söz anne yap mayacağım. Buöldürdüğümüzsonkediolacakannesözyapmaya cağım ... - Bak boynu incecik. Hadi ... Kasabanın garında terk edilmiş bir sürü vagon var. Vagonların arasında üstünde altında etrafında her yanında vahşi çocu klar gün boyu kovboyculuk oynar. Ama hiçbiri içi perili diye bi ldik leri o kuytu vagona yaklaşmaz. İçeriden sıkı sıkı sürgülenn1iş, dışarıdan zincirlerle kilitlenmiş, hayata mühürlenn1iş vagona göz ucuyla bile bakmaz. Hele hele vagonun yanı başında ki ked i mezarlığına hiçbiri adımını bile atmaz. "Geçen hafta yedi mezar vardı, bugün iki meza r daha var." "Mezar olduğu nereden belli oğlu n1?" "Aptal mısın be basbayağı hepsi de mezar işte. Başlarında tahta bile var." "Ne yazıyor üstünde tahtala rın?" Bak bu tahtanın üzerine sarı beyaz y a z ıy o r u m . Naz ycı ramazlık yaptığı için öldü yazıyoru m. Şi md i koy tor baya kediyi. Al kucağına ... had i karan l ı k dPğiJ a y va r. Gündüz gibi dışarısı. .. Gel ba k buraya kına l ı tekirin ya nına gömeceğiz. Başıyla ayağı bir h i zad a ol s u n . A l i .ı h dağınıklığı sevmez Naz . Bir ya ra m a z k ı z l a rı sev m ez, 87
bir de dağınıklığı. Hele yaramaz dağınık kızları hiç sevmez ... Düzgün kaz, toprağı çıkar kenara koy ki çu kur derinleşsin. Yoksa sen bir yandan kazarsın bir yan dan doldurursun çukuru. Derin kaz. Sansarlar çıkar masın yine ölü kediyi. Allah ölülerin mezarlarından çı karılmasına çok kızar. Hem sansara kızmaz sana kızar. Naz neden derine gömmemiş kediyi der... Naznedenderinegömmemişkediyi? Yedi yaşındaki bir kız çocuğu bozkırdaki bir kasabada hurda bir vagonun kuytusunda annesini öldürmeyi düşleyebilir. Yedi ya şındaki bir kız çocuğu annesi anason bahçelerinin kraliçesiyken düşünün peşine düşebilir. Uyku ona yardım eder. Gece ona yar dım eder. Bıçak ona yardım eder. Bıçakonayardımeder. Ama yedi yaşındaki bir kız çocuğu bozkırdaki bir kasabada hurda bir vagonun kuytusunda uykunun, gecenin ve bıçağın yardımıyla öldürdüğü annesini kediler gibi torbanın içine ko yup dışarıdak i kedi mezarlığına kucağında kucağında kucağın da kucağında taşıyamayacağını, ölüannesinikucağınaalamaya cağını düşleyemez. Yedi yaşında bir kız çocuğu ölü annelerin ölü kedilere ben zemediğini bilemez. Onu oracıkta bırakır ve çocuk hüneriyle ha yata karışıp araınıza saklanır. Birki üçdört beşaltı yedisekizdokuz on . önümarkamsağıınsolum sobe sa kl a n ma y a n ebe. ..
"Naz! Yine m i ked i?" "Kedi, Fadik abla ... Bu kez b e n1beya z Öyle de g ü z el ki. Göz leri açık kalmış. Kocan1an yeşil. İ na nı r n1 1 s ı n üzerinde tek bir damla kan bile yoktu. Sanki ezilınemiş de melek ol m uş öyJc do nup kalmış kaskatı yerde. Ne kan, ne başka bir şey. Melek d i y o rum Fad i k abla, ınelek bir kedi sanki ..." .
,
"Tövbe de kız Allah'ın gücüne gider. H iç ked i d en melek
olur mu? Çarpılı rsın valla!" 88
*
Bodrum kattaki kız, bebek hırsızıymış öyle ıni? A m.1 11 A l l.1 h ı m ! Demek kedi değilıniş gön1dükleri . Tekirk'r s cı r ı beya z l a r s .ır manlar... gece yarıları hızla kedileri n Üzerleri nden geçen a ra balar kamyonlar... sabah herkeslerden önce uya n n1 a l a r ... bod rum katın hemzemin penceresini açmalar... pencereni n önü nde ölü kedilerle göz göze gelıneler... ölü kedi lere acıınalar ... çöpe a t maya kıyamamalar... torbaya koyup apartn1anın yanındaki boş boş boş bomboş arsaya gömmeler... başlarına küçük ta hta par çaları dikmeler... sağa sola tonla palavra ... şöyle renkliydi, böy le tüylüydü, gözleri kehribar, kuyruğu paln1iye den1eler... hep si hepsi yalandı demek. Bodrum kattaki kız, bebek hırsızıymış ... öyle mi? Ne korkunç! Hastanelerden yeni doğn1uş bebekleri ça lıp evde boyunlarını kırıp onları torbalara koyup yandaki a rsa ya teker teker teker teker teker teker göınmüş deınek. Bu kız kü çükken annesini öldürmüş den1ek. .. Evet kiiçiikken . . . ölii a 1 1 11cleri11 ölii kL'dilcrc lıcı r:e1 11c diğ ini
bilmezken . . . yeni doğ111 1 1 f lıclıcklcri11 kedi kıı dar oldu,�wıdmı lıc11iiz hal1crsizkc11 . . . ıı1 1 1 1cı 1 1 i öldii r diim ben . Ya yakalanmasaydı hastanede yine .. Ya girseydi ben i ın ev i me... uzansaydı gece karanlığında beşi kteki bebeğiıne . . ya k ı r saydı miniğimin boynunu ... koysaydı torbaya . kör ka ra n l ı k t a kazsaydı yeni bir çukur... bebeğin1i gömseyd i ked i n iyeti ıw .. . sc1bah ben bebeğin1 çalındı diye feryat figan ağla r, kara n l ı k a ğı t l a r yakarken, Fadik abla deseyd i, dün penceren1i n önü ndeki ö l ü kL dinin gözleri seninki gibi yeşildi deseyd i, t ü y ler i kızı l aynı SL' nin saçlarının renginde k ın alı . . . bu katil yı ll a rd ı r nası l a ra m ı z da yaşadı. .. .
.
..
'
Bilki
iiçdörf bc�altı ycdiscki:dok11: 0 1 1 . . . ö11 ii ı 1111 rkı ı 1 1 1 -
sağ111ıso/11111 sobe sak/m111111ymı dıe. Sobcsobcsobe ! Naz ş imdi deri11 bir k1 1 ı111d11 c/ıı'. . .
Bir keresinde kendi doğurduğum oğlana vurulmuştum. Kokusundan delirmiştim.
Pencereler Kelebek Delileri Sever
Gecenin bu saatinde kin1ler uyumuyordur bu şehirde? Pencereden baktıın. Dört evin ışığı ya nıyor. Birinde deli bir kadın yaşıyor. Belli ki geceden çok korkuyor. Deli kadınlar gecelerden korkarlar. Cinler kötülüğün ınüziğini geceleri çalarlar. Del i kadınlar bu müziği duymakta us tadırlar. O deli kadın çok katlı bir apartmanın en üstten bir altta ki dairesinde yaşıyor... Aynı evde bir de kendisi kadar deli ama hemşire olduğu için deliliği gizli ablası ve ablasının her dain1 öl mekte olan ve bedeni ve aklı ve rüyaları deliklerle dolu yorgun bitkin oğlu ... Hemşire ablanın kısa boyu fedakarlığının, geniş kalçaları do ğurganlığının, seyrek saçları canının çok yandığının işareti. Evin içinde, elinde kocaman bir şırınga, gece, gündüz, endişe, hüzün ... dolaşıyor. Şırınganın içinde ... bazen yoksunluk krizi çeken oğlu nun isteksiz koluna hırsla boşaltmak için bir ilaç, bazen ısrarla pencereden atlamak isteyen kelebek kardeşini zapt etn1ek için bir başka ilaç, bazen kend ini yatıştırn1ak için bambaşka bir ilaç ... Evin iki ayrı ucu gibi du ran ve sanki arasında dağla r, ova lar, uçurumlar olan arka odalarla sa lonu güçlü kle bir arada tu tan upuzun bir koridor... Koridor boyunca beyaz, beyaz, be yaz, bembeyaz, çoktan kaybolan iyilik huzur sağlık mutlu luk ve umut gibi beyaz beınbeya z bir sürü dolap.. Dola p l a rd a sayısı z ilaç. Her şeye iyi gelen, içtikçe içilen, ki mseleri n bi lmed iği si h i rl i diller bilen, o hünerle iyileşmez deni lenleri iyi eden, ru h la r ı n iç.
95
lerinde gizli yollar fetheden, dua gibi, büyü gibi yuvarl a k, yassı, uzun, oval, yun1uşak kenarlı, sert hatlı, beyaz, kırn1ızı, mor, tu runcu ve sarı delilik ilaçları .... Deli kız kardeş istese bu ilaçları bir anda içiverir ve ağzı kö pürerek oracıkta o an öln1eyi becerebilir. Ama o ısrarla çok kat lı apartmanın en üstten bir alttaki dairesinin penceresinden aşa ğı atlamak. .. atlamak. .. atlamak. .. atlamak. .. kendini atmak istiyor... Sanki ölümü kanatlı biliyor... Onun kalçaları ablasınınkinin aksine dar, çok dar... boyu ab lasınınkinin aksine uzun çok uzun ... saçları ablasınınkinin ak sine gür çok gür... dar kalçasında hiç sevilmemişliği, uzun bo yunda hiç sevilmemişliği, gür saçlarında hiç sevilmemişliği ta şıyor... ölümsavan ablasından da ablasının ölümkokan oğlundan da çok korkuyor... Hemşire kadının doğurgan rahmine yirmi yıl önce artık yüzü nü bile hatırlamadığı seferi bir kaptan tarafından kaygısızca bı rakılan, sonra kasıklarından kolayca dışarı kayan ve yıllarca iri memelerinde asılı kalan ama büyür büyümez vahşi bir terk edişle girdaplı alemlere dalan ve aynı babası olan oğlan, çoğu zaman ortadan kayboluyor. Eve geldiğindeyse artık bütün damarları tükenmiş ... anne sini çok özlemiş ... Hemşire anne böyle günlerde işten izin alıp eve erken dönü yor. Sanki bin yıldır aç olan ve kendi damarlarındaki kanla do yan oğlunun bir zamanlar küçük ve masum, şin1diyse yine kü çük ama kendisinin, hemşire annesinin, deli teyzesinin ve evde ki bembeyaz kedinin katili olacak kadar cani vücudu nda saat lerce damar arıyor. Küçücük bir damar. Kılcal bir dan1ar. İğne ye yol gösterecek, oğlunu ölümden döndürecek insaflı minik bir damar. Kitaplarda damarlar için şunlar yazar: Canlılarda kanın, lenfin ya da besisuyunun dolaşımına yarayan kanal. Eroin top lardamarlarda akar... Öyle günlerde deli kız kardeş odasından çıkmıyor. Kend i ni pencereden atmak için kelebek hamleler yapmıyor. Evi n bu güne kadar hiçbir ses duymamış o yüzden de ruhu bakir ka 1mış beyaz ked isini kucağına alıp bir köşeye büzülüyor, ola n bi96
ten i bir del i d e n beklt..' n m ey l
'
ce k
bi r
S<l hı
r Vl' i l ' Vl ' k k ı ı l i v ı ı ..., ı ı l ı ı <, 1 1 I
seyred iyor. Gezgin, yoksu l, s e y i rc i s i z Vl' ge l ( •n•k s i /. b i r k ı ı ı n p . ı ı ı yanın vakur oyu ncu su g ibi k a svd �w rd l' s i ı ı i n tl rd m d .ı K(' t h l i · , ı rasını bekliyor.
O çok katlı apartınanın en üstten bi r c1 l l l<l k i d c ı i n·s i nd l ' g( ·n · h · ri hep ışı k yanıyor. Heınşirc abla, d e l i k ı z k<l rd e�i gl'ceye k a n ı p pencereye tırn1anıp pervaza basıp kll n a t ç ı rpm a s ı n d i yl' . . . d l ' l i nin içindeki cesaret ateşi ni söndü rıne gay ret i y le. . . t..• vi n bü t ü n ışıklarını açık bırakıp... kısacık ... ted irgi n .. g ri ve k a s ve t i i u y k u lar uyuyor. Oğlan, kolund a serum, televi zyonun ka rşısı ndcı sigcı rn ü ze rine sigara yakıyor; keın irınekten bütün tırnakları tükenın i� ka lın ve kısa parınaklarının a rasındaki uyku lu i zmari tten d üşen nıinik ateşler fanilasında irili ufa klı delikler açıyor... bazen yer deki halıyı çekingen ve kendiliğinden sönüveren küçük alevler le usulca yakıyor ... hemşire anne bu yanıkları oğlu nun yaşa m a k ta olduğunun en güzel kanıtı sayıyor. Hemşire kadın çok katlı bir apa rtma nın en ü stten bi r a lt taki dairesinde olan biten her şeyi ustalıkla seziyor... uyku su n da bile oğluyla kız kardeşinin dünyasında geziyor... artık herke sin, o uza ktakinin, şu pencere pervazındakinin, bu beyaz kuyu dakinin ve bizzat kend isinin ölmesini içtenl ikle istediği anla r da bile ... kardeşinin kelebek kanatla rını çırpınaya başladığını ya da oğlunun, uykuya dalmadan önce güçlükle bu lduğu muci ze vi damarında hayatın aniden durduğunu hissedip kend ini terk edip hayali kanatları durdu rmaya, yeni mucizevi da marlar bul maya koşuyor... uçuyor... .
Bazı geceler kedi ve deli, hemşire ablanın kend i rüyala rında do laştığından emin; uyudukça uyuyan uyudu kça uyuya n uyuy up kalan, sihirli düşlere dalan, düşlerde kim bilir neler kova layil n oğlanın başucuna tüneyip merakla vücuduna ba kıyor. Delikler... delikler... deli kler... delikler... delikler... d e l i k le r . Topluiğne başı kadar i ncecik delikler... Etra fı bi r bi lye k;ı d .1 r morarmış kocaman delikler. Da marlara giden yolla r. Pôrsü nüi �. büzüln1üş, kurumu ş danıa rla r. .
97
.
Ayaklarında damar? Kalmamış... Kollarında damar? Yok. Ellerinin üstü? Çoktan bitmiş. Boynu? Nafile... Gözlerinde ışık? Tavanda yanan çıplak ampul? Pencereden geceye sızan? Yıldızlara baş kaldıran? Akmayan kan... Bembeyaz suratıyla mütemadiyen ölmekte olan oğlan .. . Delikler... delikler... delikler... delikler... delikler... delikler... Kedi deliklerin içine girmek istiyor. Deliklerin sessizliğinde kendine yeni oyunlar arayacak. Bir delikten geçip öbüründen çı kacak. Küçük kırmızı mor toplar beyaz tüylerini ala mora boya yacak. Kedi ölmek isteyen bedenin içinde deliklerden kendine al mor oyuncaklar yapacak. Sessiz ama renkli. Ölü ama neşeli... Deli deliklerin içine girmek istiyor. Deliklerden ölümü çal mak istiyor. Oğlan kendini nasıl da böyle ustaca öldürüyor. De likler pencere olsa. Işıklar yanmasa. Deliklerden oğlanın ölümü nü çalsa, kendinin kılsa ... Gecenin bu saatinde kimler uyumuyordur bu şehirde? Bir beyaz kedi bir de deli. Deli kediyi kucağına aldı; oğlanın vücudundaki deliklerden içeri daldı. .. az sonra, kollarının arasında, hayatı boyunca tek bir ses bile duymamış olan beyaz bembeyaz kediyle birlikte... o çok katlı apartmanın o en üstten bir alttaki dairesinin penceresin den ... ilk kez ablasına hiçbir şey sezdirmeden ... uçacak. .. Yanı başında ağzında kelebek taşıyan bembeyaz bir kedi olacak. ..
98
Bir keresinde gölgeme gömülmüştüm. Günler geceler boyu gölgemle sevişmiştim. Korkma, demişti yılan gözlü falcı, kadın böyle bir şeydir. Aşk diye diye kendini öldürür. Defalarca ölmüştüm, her seferinde yeniden dirilmiştim. O yüzden biraz çürük kokar nefesim. İçimde aşkla terbiyelenmiş cesedim.
Sinekler Sevişirken
Pencereyi kapat anne korkuyorum. / Neden korkuyorsun? / Si neklerden. / Hangi sineklerden? / Bahçedekilerden. / Bahçede sinek mi var? / Bahçede sinek var. Hem de bir sürü. / İçeri gir seler ne olur ki? / Korkuyorum dedim ya. / Sinekten mi? / Evet sinekten. / Sivrisinekten? / Hayır karasinekten. / Bahçede kara sinek mi var? / Bahçede binlerce karasinek var. / Göremiyorum. / Görmen gerekmiyor anne. N'olur kapat pencereyi. Işığı görün ce hepsi içeri doluşuyor. / Emin misin? Ben daha hiç bu evde ka rasinek görmedim? / Görmedin mi? / Görmedim. / Görmüyor musun? / Neyi? / Tavandaki sinekleri? / Hayır görmüyorum. / Tam lambanın sağında? / Hayır hala görmüyorum. / İki tane ler. / İki tane mi? / Yan yana duruyorlar. / Hala görmüyorum. / Pencereyi neden kapatmıyorsun? / Çünkü dışarıda çok güzel bir yağmur sonrası kokusu var. Annem odadan çıkar çıkmaz tavandaki sinekler sevişmeye baş lıyor. Yatağa mıhlanıp öylece kalakalıyorum. Az önce onun ıs rarla görmediği iki sinek şimdi sevişiyor. Tavanda. Lambanın tam yanında. Pencere hala açık. Öyle tuhaf sevişme sesleri çıka rıyorlar ki biliyorum az sonra diğerleri de bu sesleri duyup ge lecek. Sineklerin ışığa geldiğini sanırdım. Ama ses onlar için ışık tan daha çekici. O nedenle yatakta mümkün olduğunca ses siz kıpırtısız öylece sırtüstü dümdüz yatıyorum. Nefesim bile davetkar biliyorum. Sinekler sevişirken yatakta öylece yatıp ne-
101
fesimi tutuyorum . Sessizlik onların sevişme seslerini daha çok ortaya çıkarıyor. Sinekler tavanda sevişirken, daha önce hiç duy madığım bir tonda vızıldıyorlar. İ şte bir tane daha geldi. Tavandakilerin yanına gideceğine bana doğru uçuyor. Acaba o sesleri benim çıkardığımı mı sanı yor? Oysa nefesimi tuttum. Soluk bile almıyorum. Kıpırtısız kı pırtısız kıpırtısız kaskatı yatakta öylece upuzun korkuyla sırtüs tü kaskatı öylece nefessiz korkuyla yatakta sırtüstü hareketsiz ölü gibi ölüymüşçesine ölmüşçesine öylece ... yatıyorum. Ölmek üzereyim, ama sinek vızıltıların benden çıktığını sanıyor. Gel di. Yastığıma kondu. Başımı çevirip bakmıyorum. Yastığın üze rinde duruyor. Kapkara kocaman kapkara kocaman kara bir si nek. Tam yanımda yanı başımda yastığımda incecik ayaklarının üzerinde gözlerini bana dikmiş bakıyor. Karasinek benden çı kan sesleri dinliyor. Diğer ikisine bakıyorum. Hala tavandalar; ışığın yanında vızılvızıl sevişiyorlar. Yanımdaki, yanı başımdaki yastıktaki ka rasinek bana bakıyor. Küçücük gözleri olmalı. Küçücük gözle rinde dev bakışları. İncecik ayakları olmalı. Tutsam ayakların dan koparsam, ayaklarını koysam yeniden yastığa bana böyle bakmaya devam eder mi? Ayakları kopunca, kanatları uçmaya küser mi? Ayaksız bir karasinek ne ister hayattan? Benim ayak bileklerim ince değildi. Hatta kalın bile sayılır dı. Mahalledeki bir kız kalın bilekli kadınların şanslı olduğunu söylemişti. Sevinmiştim. Onun bilekleri incecikti. İncecik bilek li bir Çingeneydi. Bütün Çingenelerin bilekleri inceydi. Çingene ler o y üzden kara talihli. Karasinek misali. İ nce bilekli Çingene ler mahallesi. O mahallede çocukların yüzlerinde yaralar vardı, ellerinde ve bacaklarında da yaralar, açık yaralar. Açık yaraların üzerini gün boyu karasinekler yalar. Dilleri var mı anne karasineklerin? Dilleri olsa karasineklerin, konuşsalar, bana ne derler? Se nin ayak bileklerin kalındı derler. Bizimkiler gibi değildi. Çin genelerinki gibi hiç değildi. İyi talihli kalın bilekli kız seni. Kara saçlı kalın bilekli zavallı. Derler miydi? Benim bacaklarımın bir gün kesileceğini bacaklarımın dizlerimden kesileceğini ayakla rımın kesileceğini bacaklarımın kesilip benden önce bedenden
1 02
önce her şeyden önce ben ölmeden önce toprağa gömüleceğini söyler miydi kara kanatlı ince bacaklı sinekprens. Sineklerin erkekleriyle dişileri ayrı mı anne? Bence her iki cins de bir bedende. Bazen sinekleri tek başla rına kendileriyle sevişirken görüyorum. Tıpkı birbirleriyle sevi �� rken olduğu gibi o garip vızıltıları çıkarıyorlar. Tek başlarına. ünce incecik ön bacaklarıyla incecik arka bacaklarını okşuyor lar. Sonra incecik ön bacaklarıyla kendi saçlarını tarıyorlar. Göz lerini kapıyorlar. Saçlarını tarıyorlar. Gözlerini kapıyorlar saçla rını tarıyorlar. Bacaksız bir sinek sevişemez ki anne. Kendini bile okşaya maz. Saçını bile tarayamaz. Öylece bir yerde duramaz. Hiç hiç hiç hiç ama hiç denge kuramaz. Düşer. Koyduğun yerde koydu ğun yerden daha aşağıda ne varsa oraya aşağıya çukura derine uzağa yalnızlığa uzaktaki yalnızlığa derin yalnızlık çukuruna aşağıya aşağıya çok çok çok aşağıya düşer. Düşer. Düşer. Bacak sız bir sinek kim bilir neler düşler? Düşler de gözlerle mi görülür anne? Sinek hala yanımda, yastıkta öylece bana bakıyor. Hayır, ayaklarını koparmayacağım. Gözlerini oyacağını. Bana öyle bakmasına izin vermeyeceğim. Bana öyle öyle öyle sanki sanki sanki sevişmek istercesine. Aslında seninle sevişirdim sinek. Eğer bacaklarım olsaydı sevişirdim seninle. Tıpkı sinekler gibi. Bacaklarımı senin beline sarardım. Dilimle gözlerini yalardım. Vızır vızır vızır vızzz vızzzz vızzzzzzzzzzzzzz. Şimdi de sinek benden korkuyor anne. Onun bacaklarını koparmamdan. Gözlerini oymamdan. Kanatlarını yolmamdan. Onu dışarı atmamdan korkuyor anne. Onunla sevişirim diye korkuyor. Sinek bile benimle sevişmek istemiyor. Bak dedim sana anne hepsi içeri girdi. Bahçedeki binler ce sinek artık içeride. Yatağımın üzerinde tek bir vız çıkarma dan öylece donmuş gibi kaskatı öylece duruyorlar. Ben de du ruyorum. Öylece kaskatı donmuş gibi yatakta, üzerimde bin lerce karasinek. İncecik ayaklarının tenime değişini hissediyo rum... hepsinin... tek tek. Onlar da incecik ayaklarının ucunda beni hissediyor olmalılar. Hepsinin yüzlerinde gözleri var. Hep-
1 03
sinin ağızlarında dilleri. Yaralarımı yalamaya geldiler. Kim söy ledi onlara benim yatakta yaralarla yattığımı, bacaklarımın yıl lar önce koptuğunu. Kopan yerlerde yıllardır yaralar olduğunu. Anne yardım et. Sinekler yaralarımı istiyor. Sinekler yarala rımı seviyor. Anne yardım et sinekler yaralarımın üzerinde bir birleriyle birbirleriyle birbirleriyle hep birlikte sevişiyorlar. Pencereyi kapat anne. Hayır, sinekler değil, artık kelebekler ge liyor ışığa. Kelebeklerden korkuyorum anne. Kısacık yaşamla rı, kocaman dev ağızları var onların. Rengarenk kanatlarının al tında korkunç sırlar saklı. Benimle konuşmak istiyorlar. Bir gece uykudan aniden uyanan ve bacaklarımı koparan adamın, baba mın adını fısıldıyorlar... deli babamı anne deli babamı bana anla tıyorlar... babam benimle sevişmek istemiş ... babam benimle se vişmek istemiş ... babam benim bacaklarımı ... benim bacakları mı ... benim bacaklarımı onun için kesmiş ... Kelebeklerin söyleyeceklerini duymak istemiyorum anne... Gelmesinler, karasinekler, rengarenk kelebekler, kimseler, k imseler, kimseler gelmesin ... Bacaksız bedenimi, bacaksız be denimdeki kurtlanmış kırmızı lekeleri görmesinler, aklımın ka nını içen karasinekler... kan içerken sevişen ... anne ... sinekler se vişirken yaşayamam ben...
1 04
Dağa baktığımda dağ görmem Suya baktığımda su görmem Gözlerimin yerinde derin bir boşluk Yüreğimin yerinde yalçın bir korku Kadınım ... kadınım ... artık kadınım.
Vakvak Ağacı
Vakvak ağacı, meyvesi insan şeklinde efsanevi bir ağaçtı. Ma sallardan çıktı, şehrin lanetli meydanına kondu. Dallarına in sanlar, Üzerlerinde rengarenk şalvarlar, cennet meyvesi gibi salkım salkım asıldılar... Bu yüzyıllar önce oldu. O koca ağaç, o koca meydanda hala öylece duruyor. Artık dallarına karga lar, serçeler, kumrular, bazen de kafeslerden kaçan sakalar ko nuyor. Vakvak ağacı yaşlı bir çınar, görkemli bir ceviz, muhteşem bir dut... yeri de, adı da, meyvesi de acıdan acıya değişiyor. Peki, o ağacı kimler dikiyor? O ağaçları oralara eskiden ... çok eskiden delirenler dikti. Benim küçük kızım bunu nereden biliyordu? Şehrin meydanındaki dev ağaç kızımın aklını neden çeli yordu? As kendini as kendini as as as as as as ... Vakvak ağacı seni çağırıyor.. . gel dallarımda sallan diyor.. . boynunda incecik bir urgan diyor... korkma .. . korkma .. . korkma seni rahat rahat taşır, kopmaz diyor... O urganı geçen hafta birlikte aldık perşembe pazarından. Elişi dersi için, dedi bana. Hoca istedi, dedi. Kalın olsunmuş, da yanıklı olsunmuş, gemici düğümlerini gösterecekmiş hoca ço-
1 07
cuklara... makromeden çiçeklikler örmüşlerdi ya geçen sefer... bu kez de gemici düğümlerinden duvar süsleri yapacaklarmış. Bir gün oğulları olursa oğullarının odasına ... olmadı kocaları na ... olmadı yapıp satmak için dükkanlara. Allah neden kızımın kendini asacağı ipi cüzdanımdaki pa ralarla, kendi ellerimle aldırdı da çantamda taşıttı eve kadar? Neden çantamdan çıkarttırdı benim ellerime o ipi ... önce mut fak masasının üzerine koydurdu? Sonra kapıdaki portmanto nun kancasına astırttı ... sonra yanına almayı unuttu diye üze rimde gecelik, elimde ip beni kızımın peşinden koşturttu ... Ne den? *
Annem babaanneme gitmeme izin vermezdi küçükken. Oysa babaannem hemen bir sokak altımızda, bahçe içinde, tek kat lı, yıkıldı yıkılacak eski bir evde bir başına yaşardı. Annem her öğün evde pişen yemeklerden bir tas da ona yollardı. Ama be nimle değil, sokaktaki başka çocuklarla. Bazen çocukları kandı rır, tasları ellerinden alır, kendim götürürdüm babaanneme ye mekleri. Beni görünce çok sevinir, dişsiz ağzından saçılan tükü rüklerle öpücüklere boğardı yüzümü, ellerimi. Tiksinirdim ama sesimi çıkarmazdım. Belki babama ne olduğunu anlatır diye, o ölçüsüz sevgisine katlanırdım. Çocuklar bazen kendilerinden umulmayacak kadar sabırlı olurlar. *
Torunum gelmiş gene. Bana bir tas yemek getirmiş. Bu yemekle ri kimin pişirdiğini hiç sormuyorum. Oğlumun karısı kim, artık hatırlamıyorum. Oğlum ... bir oğlum vardı benim değil mi? Bana benzerdi. Hayır, babasına benzerdi. Babasına o kadar çok ben zerdi ki, şehrin meydanındaki koca çınarın dallarına astı ken dini. Bir ağaç hiç acıkır mı? Acıkır. Vak vak ağacı acıkır. Vahşi bir hayvan gibi, derin uykusundan uyanır ve asırlardır acıkır. Acık-
1 08
tıkça dallarına bir insan asılır. İnsan yiyen o ağaca oğlumu kur ban verdim ben. Sen kimsin? Oğlumun kızı mısın? Ölü oğlumun kızı... sen nüsin? Baban nasıl öldü, anlatmadılar mı sana? Dinle o zaman. Şimdi... ilk kez... o korkunç masalı ... sana ben anlatacağım. Bir varmış bir yokmuş. Savaşlardan yorgun, fetihlerden sol gun şehrin meydanında, dalları tehditkar, gövdesi buyurgan, yaprakları insandan, kocaman bir ağaç varmış. Gavurların dik tiği lanetli bir ağaç. Gavurlar şehir düştüğünde arkalarına bak madan kaçarken, denizin suları kanla kırmızıya çalarken, ağa cı artlarında kindar bir silah gibi bırakmışlar. Ol bu ağaç insa na doymasın, dallarında yapraklar değil cesetler sallansın, suy la değil kanla sulansın diye beddua okumuşlar. Yenilenin bedduası tuttu mu fena tutarmış. Önce padişah, cezalandırdığı adamları bu ağacın dallarına asmaya başlamış. Ayaklananlar, ispiyoncular, hainler, kumpasçılar, dalavereciler, çapkınlar, arsızlar, hırsızlar, uğursuzlar... boyunlarına geçirilen yağlı urganlarla teker teker, onar onar, yüzer biner... o ağacın dallarında can çekişerek ölmüşler. Sonra delirenler tırmanmış dallara. Boyunlarında ipler, oyuncak ölü bebekler... Babanın babası, onun annesi, onun da annesi, onun babası ve onun babası ... hepsi o ağacın dalında can verdi. Sana kimse anlatmadı mı? O kadın, ağacın yıllardır senin soyunun peşinde olduğunu nasıl oldu da senden sakladı? Git şimdi annene sor. Babanın nasıl öldüğünü anlatsın sana. Bir gece yarısı evden çıkıp tıpkı kendi babası gibi, sakince o meydana git tiğini; boynuna geçirdiği urganın uzun ucunu omzuna atıp ağa ca tırmandığını; ağacın yükseklerdeki kalın dallarından birine urganı sıkıca bağladığını; sonra kuş gibi, kuş gibi, kuş uçmuş gibi, kendini yükseklerden aşağılara, aşağılardan eski zamanla ra, taaaa o zamanlara... uçarcasına ... attığını ... ağacı kendi canıy la doyurduğunu anlatsın sana. Annen bugün ne yemek yapmış bana? *
1 09
Bir yılana sarılıp uyuduğum o ilk gece Kasıklarımda çözüldü binlerce bilmece Vahşi bir at gibisin dedi bana Saçlarımın arasına dolanan kırmızı cüce Korkuyoruz ikimiz de Ya yılan uyanırsa Ya yılan uyanırsa Ya yılan uyanırsa
Veda Töreni
Su:
Yağmur, kar, dolu şeklinde bulutlardan yağan, bayağı sı cakta sıvı halinde olup tadı, rengi, kokusu olmayan; iki hacim hidrojen ve bir hacim oksijenden oluşmuş bulunan; denizleri, gölleri, ırmakları, pınarları meydana getiren saydam madde.
Kendini öldürmeden önce küçük bir veda töreni düzenledi. Bir başına, yapayalnız ama gösterişli bir tören. Önce küçük tuvalet teki alaturka helanın taharet musluğunu açtı. Musluktan incecik bir su aktı. Çömeldi; plastik maşrapaya dolan suyu uzun uzun seyretti. Su musluktan akarken arkasındaki duvarın fayans be yazına büründü; taşarken plastik maşrapanın kırmızı rengine bulandı; rengarenk benekleri olan gri taştan süzülüp göç yolu nu ezbere bilen kuşlar gibi, beyaz hela taşının üzerine geçmiş, dağlardan çılgın gibi akan, gökyüzünden yeryüzüne tekrar tek rar dökülen muhteşem çağlayanların aksine son derece müteva zı bir hızla aşağı doğru usul usul aktı, aktı, aktı... kara deliğin içinden derinlere düştü, düştü düştü ... Beyazı seyrederken çocukluğunu anımsadı; kırmızı gençli ğiydi; gri benekler üzerine alacalar orta yaşları; şimdi kapkara bir deliğe doğru akıyor aklı... Girdiği kabın şeklini alan su, geçtiği yolların rengini de ça larmış. Sonra çömeldiği yerden kalktı. Musluğu kapatm adı. Kü çük tuvaletten dışarı çıktı. Kapının hemen sağınd a kirli taşı çat-
1 17
!aklarla dolu lavabonun üzerindeki eski musluğun vanasını çe virdi. Önce incecik bir su aktı musluktan. İncecik suyun akışını seyretti. Sonra vanayı biraz daha açtı. Bu sefer kontrolsüz bir ba sınçla darmadağınık fışkırdı su. Küçük lavabonun dışına ... duvara ... yere... üstüne ... başına ... öylece durdu suyun karşısında. Bir süre suya baktı... bir süre tavana. Islandı. Çok ıslandı. Üzerindeki yeşil çiçekli elbise bir deri bir kemik bedenine yapıştı. Sonra mutfağa gitti. Buzdolabını açtı. İçinde ne varsa tezgahın üzerine çıkardı. Bir mandalina, iki portakal, dört do mates, bir salatalık, bir küçük teneke kutu açılmamış salça, nay lona sarılmış yarım ekmek, iki limon, bir parça kenarı küflü ka şarpeyniri, üç tane sarı kabuklu bayat yumurta, bir haşlanmış patates ... Kulaklarında küçük tuvalette açık bıraktığı musluklardan akan suyun sesi, dolaptan çıkardıklarını uzun uzun seyretti. Öylece, üstü başı sırılsıklam ... ayakta. Sonra mutfaktaki muslukların vanalarını açtı. Akan suyun mükemmel ılıklığında ellerini uzun uzun yıkadı. Suyu avuçları na doldurdu, yüzünü ıslattı. Sonra sağ elinin avucunu havuz ya pıp suya tuttu, içine dolan suya eğilip ince ve gergin dudakları nı bir sineğin, uykudaki bir bebeğin taptaze kanını iştahla emişi gibi uzun uzun içti. Musluğa eğildiğinde önüne düşen uzun be yaz, bembeyaz saç örgüsünün ucu ıslandı. Umursamadı. Suyu içerken gözlerini kapattı. Küçücük bir çocukken yaz aylarında köydeki evinin bahçesinde çeşmeden akan suyu düşledi. O çeş menin metal borudan coşkuyla fışkıran pırıl pırıl suyunu içişini özledi. O an içtiği suyun içindeki klorla başkalaşan suyun eski ... çok eski... küçükken bildiği lezzetini özledi. Çok eskiden sevdi ği ölü birini özledi. Özlem... sadece özlem, insanın gözünü bu kadar karartır mı? Sonra doğruldu. Gözlerinde yaşlar uzun uzun mutfak mus luğundan akan suyu seyretti. Ağladı. Seyretti. Ağladı. Seyretti. Çok ağladı. Sonra rafta ne kadar su bardağı varsa tezgahın üzerine in dirdi. Hepsini teker teker musluğun altına tutup doldurdu. Ta şana kadar doldurdu.
1 18
Buzdolabından çıkardığı şeyleri teker teker bardakların içi ne koydu. Mandalina bardağın dibine battı. İçinden bir manda lina kadar su taştı. Portakallar bardağın içine giremedi bile, ağ zında durdu, azıcık su taştı. Domatesler bardakları taşırdı, su yun üstünde kaldı; salatalık bardağı taşırdı, suyun üstünde kal dı; salça bardağa tam sığmadı, bardağın üstüne kuş gibi kondu, suyun yarısını taşırdı; ekmeğin sivri kısmı suya battı, yumuşa dı, yumuşadı; limonlar bardaklara sığmadı, azıcık su taşırdı; ka şarpeynirinin küfü suyun içine dağıldı; yumurtalar hemen dibe battı, sular taştı; haşlanmış patates suyun dibinde, en dibinde ... Sonra bardakların içindekileri teker teker çıkardı. Bir bar dak su mandalina, iki bardak su portakal, dört bardak su doma tes, bir bardak su salatalık, bir bardak su salça kutusu, bir bar dak su ekmek, iki bardak su limon, üç bardak su yumurta, bir bardak su da patates koktu. Demek girdiği kabın şeklini alan su, içine giren şeyin koku sunu çalarmış. Belki de biz hata yaptık. İlaçları içtiği sulara karıştırıp gizlice vermeyecektik. Bize değil suya düşman olacağını bilemedik. Her yudumda çığlıklar atıyordu; bu su cinayet kokuyor, diye avaz avaz bağırıyordu. Ölüm değil, hastalık değil... neden cina yet? Oysa henüz kimse kimseyi öldürmemişti; ya da öldürmüş tü de biz bilmiyorduk. Deliliğin cazibesi ne kadar tehlikelidir bilemezsiniz ... Bir gün kahvaltı masasında bize, bu evdek� su deli, dedi. Ne demek istediğini anlamadık. Hastalığına verdik. Aynı gün bü yük torununa tuhaf bir masal anlatmış. Deliren suya aşık olan kızın masalı. Su o kadar deliymiş ki ona aşık olan kızı fark ede memiş. Devamlı akmış, durması gereken yerde durmamış, duy ması gereken sözleri duymamış, kendine renk, koku, tat seçme miş, aktığı yerlerin rengini, kokusunu, tadını çalmış. Bir hızlı akmış, bir yavaş, bir çağıldamış, bir damlamış. Kız, deli su ken disini fark etsin diye her şeyi yapmış. Ama su onu ne görmüş, ne sevmiş. Sonunda deli, suyun dikkatini çekmek, yolunu kes mek için, küveti taşana kadar doldurmuş. İçine girmiş. Bilekle rini kesmiş. Su kendisine aşık kızı o an fark etmiş. Rengi kırını-
1 19
zı, kokusu kan, tadı kan ... Gökten üç elma ... rengi yine kan, yine kan yine kan ... Anne, dedik, küçücük kıza hiç böyle masal anlatılır mı? Kızdı bize ... Gerçekleri ondan daha ne kadar saklayabileceğini zi zannediyorsunuz! Onu kanıyla kıpkırmızı kesilmiş suyla dolu küvetin içinde bul duğumuzda hiçbirimiz şaşırmadık. Sadece üzüldük, çok üzül dük. Deli suya aşık kızın o olduğunu nasıl fark edemedik? Evde akan bütün muslukları �apattık. Bardakları boşalttık. Her yeri sildik, temizledik. Babamızla çekilmiş düğün resmini çerçeve sinden çıkarıp attık. Yerine sandığında sakladığı o sapsarı silik fotoğrafı koyduk. Sonra torununa gerçeği anlattık. Anneannesinin sevdiği erkekle evlenemediğini, dedelerinin anneannelerini kaçırıp zorla aldığını, o erkeğin, boynu bıçakla kesilmiş cesedinin çeşme kenarında bulunduğunu... deli suya aşık annemizin babamızı hiç sevmediğini ... sonunda deli suya karıştığını... anlattık. Demek, su başına gelenleri hiç unutmazmış. Bir masal olup ye niden yeniden anlatır, intikam alırmış... hiçbirimiz bilemedik.
1 20
Omzumda hiç kapanmayan bir yara Topuğumda hiç kaynamayan bir kırık Saçlarımın ucu yanık yanık. Binlerce yıldır kandırıldık. Ben artık doğurmayacağım.
Vicdansız Bir Memlekette Öldüm Ben
Meğer ben ölmüşüm ... Mezarımı kazıyorlar şu an dışarıda. Me ğer ben ölmüşüm. Ölmüşüm de bu uzak memlekete gömülmü şüm. Ağaçlı sokaklarında güzel binalar varmış bu memleketin. Binaların pencerelerinde çiçekler, balkonlarında şenlikler. Öl meden önce gıptayla bakarmışım o pencerelere ve o pencerele rin ardındaki kaygısız hayatlara, o balkonlarda çiçeklerin sal kım saçak renklerine ve huzur dolu kokularına. Demirden yük sek bir kule varmış. Tepesine çıkarmışım, uzaklara bakarmışım. Gözlerimi iyice kıssam kendi memleketimi görebilirmişim gibi. Kendimi aşağı atsam, eski hayatıma düşermişim gibi. Bakarmı şım uzaklara, geride bıraktıklarımı görmek umuduyla. Gençmi şim öldüğümde. Az önce. Mezarımı kazıyorlar şu an dışarıda. Burası yabancı bir memleketmiş meğer. Keşke hiç kaçmasaymı şım buralara. Hiç savaş çıkmasaymış. Dallarda her mevsim kıp kırmızı kiraz olsaymış. Bir tabut tutuşturdular elime. Tahtası sarı, içi saten kaplı le keli bir tabut. Üzerinde bir sürü etiket. Doldur içine sevdiğin eş yaları, onlarla birlikte gömeceğiz seni, dediler. Ama ben kendi memleketimde gömülmek istiyorum, dedim. Alışılageldiği gibi. Annemi, anneannemi gömdükleri gibi. Çırılçıplak. Kefenimin içinde, pirüpak yıkanmış, misler gibi gömülmek istiyorum, de dim. Bir Müslüman mezarlığına, dedim. O zaman ülkende öl seydin, dediler. Burada öldün, buraya gömüleceksin, burada herhangi bir yere. Dinsizdin hani, dediler, nereden çıktı şimdi Müslüman mezarlığı? Elini çabuk tut. Doldur şu tabutu.
1 23
Ben şimdi bu tabuta ne koysam? Doğduğum kasabanın de miryolunu koysam sığar mı? Okuduğum okulun bahçesinde ki erguvanlardan sıkıştırsam biraz ... Sonra ambarında kaçtığım gemiyi de koymak istiyorum içine. Bir avuç da mısır tanesi. Am barda benimle birlikte yolculuk yapan ve her dalgada yırtık çu vallarından taşarak üzerime dökülen o sarı mısır tanelerinin ha tırına. Bir çift pabuç koymalıyım. Bütün öğrenciliğimde ayak larımda olan. Üstü bağcıklı. Tabanında teptiğim bütün yolların yıpranmışlığı. Birkaç sevişme. Gizli ve alelacele ... Bu sarı tahtadan. tabuta gençliğimi nasıl sığdırırım? Sahi ben şimdi kaç yaşındayım? Papaz, yaşasan elli yaşında olacaktın, diyor. Ben öleli çok ol muş. Yirmi yaşımda gelmişim buraya. Hemencecik ölmüşüm. Geride bir köy, bir şehir, bir okul, yaşlı bir baba, yeni doğmuş bir çocuk bırakmışı�: Alev alev bir ülke bırakmışım. Yoksulmuşuz. Ben okumuşum. Universiteye kadar gitmişim. Arabalar yakmı şım. Duvarlara yazılar yazmışım. O uzak kıtanın askerlerini de nize atmışım. Sokaklarda elimde tabanca çatışmışım. Hücre ev lerinde saklanmışım. Militanmışım. Sonra hamile kalmışım. Bir gemiye binip kaçmışım. Ben kendimi mi öldürdüm, diye soruyorum papaza. Papaz tabutumun başında istavroz çıkarıyor. Ben kendimi öldürdüy sem, memleketimde cenaze namazım kılınmaz, diyorum. Peki ya burada, burada kendini öldürenlerin cenaze namazını kılıyor musunuz papaz efendi? Papaz, çenesinde Marx'ın sakalı, gözlerinde Lenin'in ışıltı sı gülüyor. Dağlarda ölmek isterdin değil mi, diyor. Dağlarda öl mek isterdin değil mi? O zaman, hamile kalmayacaktın. Memle ketinden kaçmayacaktın. Adam gibi savaşacaktın. Belki de hiç ölmek istemezdim papaz efendi. Memleketim den kaçmayı hiç istemezdim. Buralara gelmeyi istemezdim. Ama hamile kalmayı isterdim. Bir çocuk doğurmayı. Onu kendi ülkemde değil bu ülkede büyütmeyi... Sahi o çocuk nerede şim di papaz efendi? O çocuk şimdi senin kaçtığın memlekette, o koca şehirde, aklı başında insanların girmeye cesaret edemediği sokaklardan birinde, bir kaldırımda, çöplerin arasında, sırtüstü yatıyor. Kol-
1 24
larında iğne izleri. Derin ... derin ... çok derin uyuyor. Tıpkı bir za manlar senin de gördüğün gibi düşler görüyor. Annesinin kar nında bir gemide buraya geldiğini görüyor. Annesinin, dilini bilmediği bu memlekette geçici yurtta kalırken onu doğurdu ğunu görüyor. Sonra kendisini o yurdun tuvaletinde bir boru ya astığını görüyor. Sonra yaşlı bir adamın gelip onu yetimha neden aldığını ve uzun, çok uzun bir otobüs yolculuğuyla kendi memleketine geri götürdüğünü görüyor. Mütemadiyen ağlayan insanların arasında, mütemadiyen ağlayarak büyüdüğünü gö rüyor. Ve o da tıpkı senin gençliğin gibi sokakları seviyor; ama dövüşmek için değil, ölmek için. Hayaller görüyor; ama dünyayı değil sadece kendini kurtardığını hayal ediyor. Demek şimdi yaşasam elli yaşımda olacaktım ama yirmi yaşımda kendimi astım. O zamandan beri gömüyorlar beni. De rin derin mezarlar açıyorlar. Taptaze ağaç kokan tabutlar çakı yorlar. Burada. Hiç ait olmadığım bu ülkede gömüyorlar beni, derine... derine... her seferinde biraz daha derine. Bu dilini bil mediğim memlekette ağıtlar yakıyorlar, dualar okuyorlar; be nimle birlikte bir ideolojiyi de derine... derine... çok derine gö müyorlar. Ha bire, bir sürü farklı dilde. Bahardı öldüğümde. Duvarlar ben öldükten sonra yıkıldı. Umutlar ben öldükten sonra dağıldı. Kaybedenler neyi kaybet tiklerini bile bilemeden dünyanın dört bir yanına saçıldı. Ben bir gemiyle kaçtım memleketimden. Bir trenle vardım bu memleke te. Hülyalı kahveler, yüzlerce yılın yükünü taşıyan köprüler, her an sevişmeye hazır kadınlar, her an sevişmeye hazır erkekler, nehirlerde çırılçıplak yüzen ve özgürlükten bahseden ve çok gü zel şarkı söyleyen insanlar gördüm yurdun penceresinden. Ço cuğum benim sokaklarına çıkmaya bile cesaret edemediğim bu memlekette yaşasın diye ... onu doğurdum ve öldüm. Yirmimde. Şimdi ve mütemadiyen gömüyorlar beni. Dilini hiç öğren mediğim, hiçbir erkeğiyle sevişmediğim ve nehirlerinde yüzme diğim, tiyatrolarına gitmediğim, kahvelerinde hiç oturmadığım bu memlekette... derine ... derine ... hep daha derine. Babam benim cesedimi burada bırakıp oğlumu aldı götür dü ... Eğer siz bir gün beni geri göndermek isterseniz, benden ka lan ne varsa koyun bir torbaya verin kargoya. Gemiyle gizlice
125
Yuvarlaktan bir annem vardı benim... Kareden bir babam... Vahşetten ağabeylerim... Keşkelerden kız kardeşlerim ... Derin bir kuyuda yaşardık Arzın merkezindeki ateşle kaynardık. O yüzden sıcacığım. Bana dokunanı o ateşle yakacağım.
Yılan
ANNEM BANA HAMİLEYKEN, her gece yılan doğurduğunu gö rürmüş rüyasında. Akılları başlardan alacak güzellikte renkler le, kıvrılarak çıkarmış bacaklarının arasından ... yılan. Bir bebek gibi küçük değil, kocaman. Sonra bacaklarına sarılırmış annemin. Çaresizce iki yana açılmış beyaz çıplak uzun dal bacaklarına... ayaklarına doğru sürünürmüş önce. Annem yılan doğurduğunun dehşeti gözle rinde, korkuyla bakarmış yavrusuna. Korkuyla ve üzüntüyle. Yılan doğurmuş olmaktan korkarmış ama yılan yavrusu nun ayaklarına doğru süzülmesine de üzülürmüş. Yılan yavru su annesini terk ediyor diye kederlenirmiş. "Giderse ölür" diye düşünürmüş, "kim bakacak ona. O bir çocuk daha." O bir çocuk daha. Annemin düşüncelerini sezermiş yılan. Aynı yavaşlıkla geri dönermiş beyaz çıplak uzun dal bacaklarından. Memeleri ne doğru yükselirmiş. Bir yer döşeğinin üzerinde sırtüstü, çırıl çıplak, bacakları açık yatan annem, çaresiz annem, rahminden çıkan yılanın ıslak duygusunun bedenini kıvrım kıvrım kate dişini kabullenir, memelerine tırmanan rengarenk yavrusunun, çatal dilli ağzını önce sağ sonra sol sonra sağ sonra sol sonra sağ ve sol ve sağ ve sağ sonra yine sol, uzun uzun sol memesine da yayıp kana kana sütünü içmesini seyreder ve ağlarmış. Yılana acırmış. Kendine acırmış. Annesine kızarmış.
1 33
BEN HAMİLEYKEN, her gece yılan doğurduğumu görürdüm rü
yamda. Ama sanıldığı gibi korkunç bir rüya değildi bu. Sanki melekler bunu yıllar önce fısıldamış olurdu kulağıma. Sanki bi lirdim aylardır karnımda bir yılan taşıdığımı da söylemezdim kimseye ... korkarlar diye. Yavrumu sevmezler, istemezler, doğar doğmaz öldürürler... sanırdım. Rüyamda bu yüzden herkesler den kaçmış olurdum. Ormanda bir kulübede bazen; evde kimse nin varlığından haberdar olmadığı, sadece benim bildiğim giz li bir odada ya da; bir keresinde de bahçedeki kuyunun dibinde. Sancımın arttığını görürdüm rüyamda, sonra kasılmalar başlardı ardı ardına, suyu gelirdi tıpkı bir bebek gibi... yılan suyu oysa ... hemen kalkardım yataktan. Kimseleri uyandırma dan giderdim odaya, kuytuya, kuyuya ... o gece rüyamda neresi varsa. Çırılçıplak soyunur, belki meleklerin, belki yılan peygam berin, bu iş için önceden hazır ettiği ince bir döşeğe uzanırdım. Çırılçıplak. .. bacaklarımı iki yana açardım ... ve beklerdim. Bazen saatlerce... bazen bir an. Her seferinde yılan yavrum hiç acı ver meden, usulcacık süzülürdü rahmimden. Uzun, upuzun bir yılan yavru. Gözleri henüz kör. O yüzden yönünü hemen bulamazdı. Önce yanlışlıkla ayaklarıma doğru salınırdı. Sonra memelerim deki sütün kokusunu alır, gerisingeri döner, çıplak vücuduma sanla sanla, sanla, sanla, sanla, sanla annesinin tadını çıkara çıkara, göğsüme doğru tırmanırdı. Önce sağ mememi emerdi çatal dilli ağzıyla, sonra sol mememi, bir sağ mememi bir sol me memi... emerdi saatlerce. Mutluluktan ağlardım yılan yavrum memelerimi emdi diye.
KIZIM TORUNUMA HAMİLEYKEN yılan doğurduğunu görür dü rüyasında geceleri. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte uyanırdı kabusundan, kin dolu adımlarla odamın kapısına gelir, bir süre kıpırdamadan kapının önünde durur, sonra güç toplar, kapıyı hışımla açar, bir adım içeri girer, yatağa yaklaşmaz, eşikte durur ve bana bağırırdı: "Kalk anne. Kalk uyuma. Senin yüzünden yine yılan do ğurdum rüyamda." Duymazdan gelirdim. Saatler öncesinden beri uyanık oldu-
1 34
ğum halde, uykularım gece karalığında iki saatten uzun sürme diği halde, uyur gibi yapardım. Gözlerimi açmazdım. Sırtım ona dönük derin nefesler almaya devam ederdim ... derin, derin nefesler, ölüme direnen derin nefesler almaya de vam eder; kapıda bana bağırmasına, içini dökmesine ... beni her sabah kabusunu anlatarak ... can havliyle öldürmesine.. . beni öldürmek istemesine .. . beni sevmemesine ... benden nefret etmesine .. . benden nefret etmesine .. . beni öldürmek istemesine... beni öldürmesine göz yumardım. Yılan gördüğünü söylerdi. Yılanı benim yüzümden gördü ğünü. Rahmine o yılanı benim düşürdüğümü ... söylerdi. Haksız da sayılmazdı. Beddua etmiştim ona. Henüz küçük bir kızdı. Er kekleri bilmeyen, düşle gerçeği ayırt edemeyen... Pencere önün de oturup karşı evdeki adamı süzen ... yılan gözleriyle bir erkeği süzen küçük, daha küçücük kızımken. Gençlikte insan canının aslında ne çektiğini bilmeden mah rem düşler görür. Mahrem düşler genç kızları yorgun düşürür. Kızım üzülsün istemedim. Daha küçüktü. Biraz daha büyüsün, kendi yaşına uygun bir delikanlıyı sevecekti. On beş yaşındaki bir kız çocuğu hiç kırkındaki bir adama iç geçirir miydi? Adamın uzun, upuzun boyu, hafif kırlaşmış saçları... çapkın gülüşünü gölgeleyen o gri bıyıkları ... ışıklı bakışları... on beş yaşındaki bir kız çocuğunun aklını başından alma malı. Almamalıydı... Keşke almasaydı. Kızım o adama kanmasaydı, bir gece yarısı kapı eşiğinde o adamın, o yaşlı adamın kollarında, hiç bilmediği hazların kış kırtmasıyla, sırtını duvara dayayıp bacaklarını açmasaydı, o adamın, o gri bıyıklı, ışıklı bakışlı, uzun boylu, o uzun, upuzun adamın kokusunu içine çekerek sessiz çığlıklar atmasaydı.
135
"Yılan doğurursun" demiştim ona. Bu adamla yatarsan bir daha, yılan doğurursun. GECELERİ KADINLARIN RÜYALARINA girmeyi severim. Usulca
süzülürüm bacak aralarından. Yassı, soğuk ve ıslak bedenimle, onların çıplak bedenlerine dolanırım. Önce bacaklarına ... sonra karınlarına ... en son da memelerine. Hepsi emzirirler beni. Tıpkı bebekleriymişim gibi. Memele rinden kana kana süt emerim. Önce sağ ... sonra sol... sonra sol... ve sağ memelerinden ... ve tekrar sol memelerinden ... sonra sağ... ve tekrar sol... kana kana .. . doyana kadar. Yılanların doyacağını sananlar, yanılırlar.
1 36
Kadın değilim ben, Doğurmadım, sevişmedim, O kapıdan geçmedim Daha içime çökmedim.
Ağacı Kayıp Parkta
Bütün gün parkta su ağacının izini sürdüm. Öyle bir ağaç var mı gerçekten, bilemedim. Su ağacı neye benzer? Sorsam parkta kim bilir, kim tanır su ağacını? Parkta baloncu var. İyi köpekler, oyuncu bir kız kedi, ince bacaklı bir genç kız, iyi giyimli bir cüce, ağlayarak sevgilisiy le kavga eden bir başka kız, hiç konuşmadan onu dinleyen oğ lan, çenesi yok bir bakıcı kız çocuğu, çimlerde oturan baba kız, bebeği güneşe döndüren bir adam, çimlerde oturan dört kadın, biri yaşlı ve şapkalı volta atan iki adam, rengarenk bir kedi, te lefonda bağırarak pazarlık eden bir adam, turuncu beyaz çi çekli şort giymiş bir adam, öpüşen bir kızla oğlan, başka bir baloncu, motosikletli kel bir adam, plastik şişenin ağzını oldu ğu gibi ağzına sokup su içen adam, vapur saatlerine bakan iki kadın üç erkek, çiklet çiğneyerek yürüyen tembel adam, koşar ken düşen çocuk, öksüren bir kadın, itiraz eden bir genç kız, beyaz eteklikli bir genç kız, yorgun simitçi, bakla falı bakan Çingene kadın, dondurma yiyen kadın, kasket takan adam, çay dağıtan çaycı, bayrak satan adam, öpüşen bir çift daha, biri ni arayan bir kız, plan yapan iki kız, oturacak bank arayan iki yaşlı kadın, pamuk helva satan adam, beni tanımayan bir sürü ınsan. Bisikletli bir oğlan geldi şimdi. Elini gözüne siper edip uzaklara baktı. Yanından midyeci geçiyor.
1 39
Neler yiyebiliriz bugün bu parkta? Simit yiyebilirsiniz efendim. Ya da pamuk şekeri. Çay içebi lirsiniz. Midye de var. Çocuk pişirebiliriz isterseniz. Kuzu kadar lezzetlidir etleri. Bir deneseniz ... Kıvırcık saçlı bir adam geçiyor. Bastonlu bir kadın geçiyor. Ezan okuyor müezzin. Zabıta su ağacını kesenleri arıyor. Bir köpek ağaca işedi. Simitçi, elleri belinde, müşteri bekliyor. Başka neler yiyebiliriz bugün bu parkta? Denizden balık çıkar efendim. Gökten kuş düşer. Toprağı biraz eşeleyin, altı solucan dolu. Biz, pişirmeden yeriz solucan ları. Bir deneseniz, siz de seversiniz. Bir karga bir kargayı kovaladı. Simitçi bir sigara yaktı. Sa rışın kadın saçlarını parmaklarıyla kabarttı. Kol kola girmiş iki adam geçiyor. Askılı bluzla oturan kız kollarını havaya kaldır mış, geriniyor. Korkak bir kadın banka oturdu. Rüküş bir kız çığlık attı. Kağıthelvacı geçiyor. İki oğlan vapur tarifesine ba kıyor. Kimseyle göz göze gelmemeli. Su ağacı bu ağaçlardan hangisi? Şu dalları çıldırmış, yapraksız olanı mı? Birileri su ağacını kesmiş olamaz mı? Zabıtalar midyeciyi yaka paça karakola götürdüler. Ağaca işeyen köpek peşlerinden koştu. Elini gözüne siper edip uzakla ra bakan bisikletli oğlan az önce yere düştü. Oturacak bank ara yan yaşlı kadınlar, söyleyebileceklerinden hiç korkmadan elleri ni bakla falı bakan Çingene kadına uzattılar. Çingene kadın bak laları cebine koydu, kadınların avuçlarına baktı. Ağzından yı ğınla yalan aktı. Vapur saatlerine bakan iki kadın üç erkek, otobüs durağına doğru yürüdüler. Telefonda bağırarak pazarlık eden adam be yaz etekli genç kızın yanına oturdu. Rüzgar esti. Kasket takan adamın kasketi yere düştü.
1 40
Korkak kadın, birden banktan kalktı, iskeleden denize at ladı. Park, insandan yorgun park, korkunç bir çığlık attı. Sanki az sonra boğularak ölecek olan korkak kadın değil de, ağacı ka yıp parktı.
141
Gözleri kapalı bir kedi Kimsenin bilmediği bir dilde Kadının doksan dokuz ismi var dedi .
Balon
Hastalıkların çabuk öldürenini severim. Hastane odasında uzun zaman geçirmek akıl karıştırır. İnsan hastane odasına yerleştik ten sonra dış dünyanın gerçeğini bir anda unutur. Sanki orada doğmuş, hep orada yaşamış ve orada ölecekmiş gibi. Hayatın hastalıktan ibaret olduğuna ikna eder insanı hastane zamanları. Ah o hastane zamanları, baştan çıkarıcı ve inandırıcı. İlaç kokusunu burnundan solu, derin derin içine çek, ciğerlerinde dolaştır, diyaframına indir, sonra tekrar yukarı çıkar ve ağzın dan geri ver; koku bütün iç organlarına sinsin. İlacın o muhte şem aroması, ölümün cazip parfümü, kan kokusunu bastıran o asitli kimya cehennemi... ah o hastane zamanları ... bu fotoğrafı ben çektim ... bir öğle zamanı. Hasta yatağında şu anda o yatıyor ama aslında annesi yatmalıy dı. Kadın ondan daha hasta, kadın ondan daha mutsuz, kadın ondan daha umutsuz. Gelecekle ilgili güzel hayaller kurmak in sanı iyileştirir. Geleceği umutsuz insan, çok geçmez, ölür. Her kes, o ölecek diye korkuyor, ama kimse bilmiyor, ah ne yazık, annesi ondan önce ölecek. Kadını oğluna olan aşkı öldürecek. Onun başka kadını sevmesine katlanamaz. Oğlu başka bir kadı nın koynunda uyursa, o uyuyamaz. Hasta yatağında aşık bir adam; annesine değil, öbür kadına, bana ... Bu aşkın annesinin katili olacağını henüz bilmiyor. Sanı yor ki hayat böyle devam edecek. O hastalandıkça annesi ve sev-
1 47
gilisi onun başucunda hiçbir şey olmamış gibi... her şey nor mal miş gibi, bir araya gelecek. Kadın odadan dışarı çıksın, bizi yalnız bıraksın. O zaman yata ğın kenarına otururum. Başucundaki komodinin üzerinde du ran aynayı elime alırım. Ben aynada kendi yüzümü seyrederken o aynayı tutan ellerimi okşar. Sorar: "Beni seviyor musun?" Ce vap vermem, susarım, aynaya bakarım. Tekrar sorar: "Beni sevi yor musun?" Yine susarım, gözlerimi kaparım. Bu kez sorusunu değiştirir: "Yoksa sevmiyor musun?" Bütün kadınlar onu aynı sever sanıyor. Bakışlarındaki saflık bundan. Arkasında duran annesinin gözlerindeki endişeyi gör se, hastane odasında onu seven iki kadının, birbirini hiç sevme diğini sezse ... o anda annesinin dışarıda ne yaptığını bilse ... has talığına yenilir mi? Ciğerlerine dolan sular ağzından gelir mi? O kadın odadan çıksın. Hastanenin bahçesine insin. Bahçe ka pısından dışarı yürüsün. Yokuşu tırmansın. Ormandan geçsin. Ormandaki en yaşlı ağacı seçsin. Hırkasını çıkarsın. Hırkanın bir kolunu ağacın dalına, bir kolunu incecik boynuna... bir ko lunu dala, bir kolunu boyna ... bir kolunu hayata ... bir kolunu ... Biliyor musunuz, başucundaki çiçekleri ona annesi getirmiş. Elindeki balonu ben. Hangisine daha çok sevindi dersiniz? Hangimizi daha çok sevdi? Hangimiz hangimizden önce öldü?
14 8
Bir elimde üç parmak var Diğerinde dokuz Bir rahmimde üçüz var Diğerinde Allah. Parmaklarımla her şeyi yolacağım. Rahmimde ne varsa tek tek doğuracağım.
Aşkı Hikaye Yapan İmkansızlık Değil midir Anneanne?
Deniz kenarında, uçsuz bucaksız parkın kıyısında bir bank ta oturuyoruz. Önümüzden şehrin bütün güzel kızları geçiyor. Onlara aşık erkekleri. Ve yaşlıları ve köpekleri. Bir topal adam geçiyor. Bir dilenci çocuk gülüyor. Gökyüzünde sarı bir uçurt ma. Arkamızda faytonlara koşulmuş atların uslu nal sesleri. Otomobillerin ani frenleri. Denizden tuhaf bir koku geliyor bur numuza. İkimizin de. Aynı vapur düdüklerini duyuyoruz. Aynı rüzgarla üşüyoruz. Aynı şeye üzgünüz. Onun omuzlarında iki melek. İkisinin de gözleri kapalı. Uyuyorlar mı, ölmüşler mi belli değil. Küsmüşler mi? Ona sor mak lazım. Ama günahından kurtulmak isteyen birine, omuz larında taşıdığı, gözleri kapalı ve belki de ölü ve belki de çoktan ceset iki meleği hatırlatmanın zamanı değil. Gidenleri görmüş, dönmeyecekleri sabırla beklemiş birine, yaptıklarından pişman birine, omzundaki zavallı meleklerden bahsedemeyecek kadar üzgünüm ben de. Kolyeler. Kolyeleri sorabilirim. İnci gibi görünüyorlar. Krem rengi ve eğri büğrü. Bunların dümdüz yuvarlak ve parlak inci lerden daha kıymetli olduğunu söylerdi annem. "Annen sana yalan söylemiş. Onlar ucuz ve plastik inci tak lidi boncuklar. Anneler! Ah o anneler! Kızlarına hep yalanlar söylerler. Annelik sanki onlara yalan söyleme hakkı verirmiş gibi. Bak, ben de anneyim. Hem de yaşlıyım. Çok yaşlıyım!"
151
Kaç yaşındasın anneanne? Bir yaşın var mı? Bir geçmişin? Mesela ziyaret ettiğin mezarlar? 0Mezarlar! Mezarlar insanların geçmişidir. Ziyaret etseler de, etmeseler de. Geçmişimizi göme göme ... İnciler sahte. Mezar lar boş. Sanır mısın ki, ölünü gömdüğün o mezar, emaneti son suza kadar saklar. Aç bak. Bütün mezarlar bomboş. Kara delik dedikleri, öyle sandıkları gibi, fezada değil toprağın içinde. Top rağın ta dibinde bir sürü kara delik var ve sen geçmişin olan ölü lerini toprağa emanet ettiğini sanırken, aslında küçücük ve de rin çok derin, uçsuz bucaksız kara deliklerden içeri atıyorsun. Ara bak bakalım mezarlardan birinde, herhangi birinde, ölünü, herhangi bir ölünü koyduğun gibi bulabilecek misin?" Az önce incilerimi kaybettim, şimdi de ölülerimi. Kaybet menin ortak kaderinde, bu deniz kıyısındaki parkta, bu bankta bizi buluşturan iki melek. Meleklere dikkatlice bakıyorum. Ka natları nasıl da pörsümüş. Uçları sarı sarı. Çıktıkları yerden kah verengi koyu bir sıvı sızıyor. Ve iki rezil melek, sahte inciler gibi plastikten bir güzellikle, o beş para etmez güzellikle, yaşlı kadı nın omuzlarında öldü ... ölecek ... bitti ... bitecek. .. bütün güzel şey ler, sanki az sonra, o ayağa kalkınca, sona erecek. Ayağa kalkıyor. Bacakları, iri vücudunu nasıl taşıdığı mu amma bir incelikte. Tir tir titriyor. Elleri buruşuk ve parmakla rı parlak taşlı yüzüklerle süslü. O elleri. O elleriyle omuzlarını silkeliyor. İki melek ve bir sürü sararmış eğri büğrü inci yerlere, çimlerin üzerine dökülüyor. Aslında şimdi kıyıdan, ona üzücü şeyler hatırlatan bu kıyı dan uzaklaşsak. Yüksek ve güzel ve düzgün binaların arasından geçsek, yokuşsuz mahalleleri aşsak, otobanlarda yürüsek, yollar daralsa ve yokuşlar başlasa, tırmansak, tırmansak, şehre ve de nize ve geçmişe ve geleceğe yüksekten bakan o yoksulluğun ara sına karışsak. .. her şey düzelir mi? O yere düşen iki bitkin melek yeniden dirilir, anneannemin omuzlarına tırmanır mı? Yokuşun tepesinde, bardakları kirli bir mahalle kahvesinin önündeki alçak taburelerde otursak. Ben limonlu çay söylesem, o şekersiz koyu bir kahve. Hiç konuşmadan içsek. Bizi gören ler kıyıda yangın çıkmış, herkes tepelere kaçmış sansa. Kadın lar ve çocuklar onun sırtındaki paltoya, benim ayaklarımdaki
152
.ı v«1 kk(ıbıya ba kıp b a k ı p dud a k ısırs a . Ad a m l a r bisnı i l la h çekse.
l�i z gö7.le�imizi
onlara, çatlak duva rlı ha r(ıbel e r i n h ırsız ve k a t i l ve u za k, bize çok uzak sa hipleri ne hi ç çev i rmeden, d e n ize baksak. Yukarıdan aşağı baksak. Ve ikimiz aynı a nda, ayrı ayrı, birbirimize hiç söylemeden, yukarıdaki ha yatın aşağıdaki hayattan daha aşağıda ve aşağıdaki hayatın yu karıdaki hayattan daha yukarıda olduğuna şaşsak. Babamı. .. ba bamın doğup büyüdüğü bu dünyayı anlamaya çalışsak. Yukarı dan aşağıya, bir kez olsun, onun gözleriyle baksak. Aslında biz hiç kıyıda yaşamamış olsak. O buradan çok uzaktaki bir dağ köyünde doğmuş, on dördünde evlenmiş, ko cası askere gitmiş, askerliğini bu kıyı şehrinde yapmış olsa. Son ra geri dönmemiş olsa. İnşaatlarda çalışmış, genelevden bir kıza aşık olmuş, sonra kız bunu terk edip gidince, önce çok içmiş, son ra köydeki karısı aklına gelmiş olsa. Bu tepede bir ev yapmış olsa kendine, onu yanına aldırtmış, o da on altısında annemi doğur muş, annem de on altıı;;.nd& beni doğurmuş olsa. Annem beni küçükken ona bırakıp bir adamla kaçmış, babam da beni isteme miş, onun kocası da çoktan başka bir kadınla kaçmış, beni o bü yütmüş olsa. Ayağımdaki ayakkabıları ve sırtındaki paltoyu dün ben çöpte bulmuş olsam. Ben ayakkabıyı, o paltoyu giymiş, bu kahveye gelmişiz. Ben limonlu çay içmişim, o koyu bir kahve. "Saçmalıyorsun!" diyor. "Bizim o mahalleyle hiçbir bağımız yok. Babanın hikayesi aklını karıştırıyor senin. Onu unut artık. Biliyorsun, ben ölünce bu inci kolye sana kalacak." Hala deniz kıyısındayız. Denizden tuhaf kokular geliyor burnumuza. Bir güzel. Bir çirkin. Oturduğumuz bankın yanın da çıplak ayaklı bir çocuk. Kirli elleriyle, hala yerde, çimlerin üzerinde duran meleklerden birine uzanıyor. Melek zorlukla gözlerini aralıyor. Çocuk korkuyor. Ellerini çekip arkasına sak lıyor. "Git buradan" diyor anneannem çocuğa, "uzaklaş!" O çocuk babamın çocukluğu. Tepeden yalınayak koşarak indi aşağı. Anneme burada aşık oldu. Onu burada öldürdü. Ken dini burada astı. Bu deniz kıyısında, herkesin gözleri önünde oldu bitti her şey. Denize karşı. Sırtı tepelere dönük. Şimdi ye niden çocuk. Korktu. Geniş caddelerden, kalabalık kaldırımlark<.' nd i nı i zden d ı ş a r ı ya ,
153
dan, güzel binaların arasından, arabaların altından ve fayton ların ü stünden koşarak uzaklaşıyor. Tepelere doğru. Yukarıla ra, çok yukarılara koşuyor, kaçıyor, kirli bir melek olup uçuyor. "Onları niye sevmiyorsun?" diyorum. "Sen de sevme!" diyor. Kolundaki kocaman beyaz çantanın içinden kahverengi ve derisi büzgülü, hani şu kilidi birbirine sarılmış gibi duran ve parmakların çimdik atar gibi bir hareketle açtığı, açarken de uç larının hafiften kızarıp yandığı kilidi olan küçük cüzdandan li monlu ve parafinli bir şeker çıkarıp ağzına atıyor. Şekeri kıp kırmızı rujla süslediği incecik dudaklarını büze büze, ağır ağır emıyor. "Kalk hadi!" diyor, "Kalk! Bir mezarı açıp içine bakalım." Banktan kalkmayacağım. Onunla yürümeyeceğim. Bir me zarı açıp içine bakmak istemiyorum. Melekleri yerden toplaya cağım. Kendi omzuma koyacağım. İncileri ipe dizip boynuma asacağım. "Benimle böyle konuşamazsın" diyor. "Aslında kimseyle böyle konuşamazsın. Yürü, gidiyoruz." Eski bir mezarlığa mı gidelim yoksa yeni bir mezarlığa mı, kararsızız. Ben eski mezarlıktan yanayım, o yenileri merak edi yor. "Mezar teknolojisi de gelişmiş midir?" diye soruyor. Bil miyorum. Annemle babamın yan yana gömülüşlerini seyret tim. Cesetleri tabuttan kefenle çıkarıp çukurlara koydular. Ama önce çukurların kenarlarını tahtalarla sabitlediler. Başlarının al tına da birer yükselti koydular. Sonra herkes teker teker küre ği alıp ölülerin üzerine toprak attı. Arada mezarların içlerine in diler. İçerideki boşlukları doldurdular. Karıncaların hazineleri ni gömüşü gibi gömdüler ölüleri. Sanki sadece onlar ölmüş, ken dileri hiç ölmeyecekmiş gibi. Teknolojik bir gelişme göremedi ğim gibi, psikolojik bir ilerleme de göremedim o cenaze törenin de anneanne. "Ölümle yüzleşe yüzleşe alışır insan ona. Kanıksar! " Yerden alıp kendi omuzlarıma koyduğum meleklerin ka natlarını sözüm ona düzelterek, yüzümde küçümseyici bir ifa de, sesimde sıkıcı bir ukalalık, "Yabancılaşıyorlar desek. .. " diyo rum.
1 54
Elinin tersiyle, o derisi buruşuk ve parmakları parlak taş lı yüzüklerle süslü elinin tersiyle, yüzüme bir tokat atıyor. Me lekler omzumdan yine yere yuvarlanıyor. Beyaz kanatları yeşil çimlerin üzerinde dağılıyor, boyunları kopuyor, karınları yarılı yor. İçlerinden gri adi süngerler çıkıyor dışarı. Ağlamam lazım. Ağlamıyorum. Tek kelime etmiyorum. Ona beni dayakla terbi ye edemeyeceğini söylemiyorum. Hiçbir şey olmamış gibi yü rümeye devam ediyorum. Arkama dönüp baksam, kuyruksuz iki köpeğin melekleri dişleyerek paramparça ettiğini göreceğim. Bakmıyorum. Şimdi şehrin ortasında modern bir mezarlık arıyoruz. Me sela ölülerini hiç bozulmadan saklayan bir mezarlık. Açsak ba bamı boynunda ip ve elinde veda mektubuyla bulabileceğimiz. Babamın bıçakladığı annemin uzun kızıl saçlarını doya doya ta rayabileceğimiz. Az önce suratıına tokat attığı o buruşuk ve şefkatli elleriyle şimdi uzun kızıl saçlarımı okşuyor. Modern bir mezarlık arıyo ruz. Birlikte geçmişi ve geleceğimi gömeceğimiz. Artık gerçekten o tepedeki yoksul ve kirli mahalleye tır mansak. Bütün erkeklerinin babama benzediği. Bütün erkekle rinin kıyıdaki güzel kızlarla sevişmek istediği o mahalleye. Bir kahveye girsek. Yan yana alçak taburelere otursak. Ben başımı onun omzuna dayasam. O saçlarımı okşasa. Herkes bizi anne anneyle torun sansa. Ben limonlu bir çay içsem. O şekersiz bir kahve. Ben sırt çantamın fermuarlı gözünden limon kokan para finli bir şeker çıkarsam, ona versem. Hadi annemin mezarını açalım. Bakalım hala babamı sevi yor mu? Babam hala ona limonlu parafinli şekerler veriyor mu? "Sus bakalım. Küçük kızlar karışmazlar böyle şeylere." Tamam. Peki. O zaman seni bu yoksul mahallenin karma karışık mezarlığında bir çukur açıp içine bırakacağım. Üzerin deki bütün giysileri ve inci kolyeyi ve omzundaki melekleri ve gözlerindeki suçluluk duygusunu soyup çıkaracağım. Seni bir kefene bile sarmayacağını. Üzerinde hiçbir şey olmayacak. Kı zın, geçmişin, torunun, geleceğin ... Seni başının altına bir tah ta bile koymadan, hiç de derin olmayan bir mezara gömeceğim. Kuyruksuz köpekler çok geçmeden kokunu alıp gelirler. Eğer
155
damarlarında akan bir gıdım kan varsa ve kalbin hala lezzetliy se ... parça ... parça ... pa.rça ... seni köpekler parçalayacak. Kuyruk suz köpekler. Babamın köpeği ·miydi kuyruksuz, yoksa senin mi? Bari onu söyle. Mezara girmeden önce. Bana bir şey söyle! "Benim de, babanın da kuyruksuz birer köpeğimiz vardı. O yüzden kuyruksuz köpekleri külliyen uğursuzluk sayarım ben. Bak çantamın içinde ne var?" Çantasını açıp bana gösteriyor. İçi köpek kuyruklarıyla dolu. Yüzlerce kuyruk. Hepsini toplamış. Kimini bu tepedeki yoksul mahallelerden, kimini kıyıdaki zengin mahallelerden. Sabırla. Yıllarca. O an anlıyorum. Omuzlarındaki kanatları ona bu yüzden takmışlar! Tamam, seninle gelip bir mezar kazacağım. İçinden ne çı karsa çıksın. Babam, annem, kuyruksuz kuduz köpekler ya da sen. Fark etmez. Mezardan ne çıkarsa çıksın. Onu seveceğim. Onu o kadar çok seveceğim ki. Yanına uzanacağım. Gözlerimi kapayıp derin bir uykuya dalacağım. Tepede yoksulların gömüldüğü o dağınık mezarlıklardan birindeyiz. Kazmaya değer bir mezar arıyoruz. Onun ellerinin derisi buruş buruş, benimkiler taptaze. Onun tırnakları uzun. Törpülenmiş. Benimkiler kısacık. Kemirilmiş. "İşte" diyor " bul dum, şu mezarı kazıp içine bakacağız." Gösterdiği küçücük bir çocuk mezarı. Belli ki doğar doğ maz ölmüş. Annem, babam ya da sen ya da kuyruksuz köpek ler... böyle bir mezara sığmazlar ki, demiyorum. "Peki" diyo rum. "Peki, onu kazalım." Paltosunun geniş eteklerini topra ğa yayarak yere oturuyor. Yaşlı bir balerin gibi. Dans edercesi ne öne eğiliyor. Sırtında tatlı bir kambur. Kızıl uzun saçları o an açılıp omuzlarından aşağı dökülüyor. Gözleri kapalı. Tırnak larını toprağa batırıyor. . Toprağı kendine doğru çekiyor. Yanı na oturmam, onunla birlikte toprağı kazmam gerek. Yapamıyo rum. Onu seyrediyorum. Sanki daha önce binlerce kez mezar kazmış, içine bakmış gibi. Toprak parmaklarının arasında ufalanıp yok oluyor. Doku nuşları asit gibi yeri eritiyor. Mezar artık mezar değil bir �ara delik. İçinde ne annem, ne babam, ne kuyruksuz bir köpek. için-
1 56
de ben ve anneannem. Birbirimize sarılmış yatıyoruz. Başımız deniz tarafında, ayaklarımız kara. Ayaklarımızın ucunda tırma nılamayacak kadar yüksek ve uzak tepeler. Biz ne kadar zengin sek, oradakiler o kadar yoksul. Biz ne kadar korkuyorsak, orada kiler o kadar saldırgan. Deniz kıyısında doğan annem ne kadar güzelse, tepelerde büyüyen babam o kadar öfkeli. Babama, annemin onu gerçekten sevmesinin imkansız ol duğunu sen mi söylemiştin anneanne? Kalpler tepelerden kıyı lara yuvarlanır ama kıyılardan tepelere tırmanmaz mı demiş tin? Babamı annemin onu sevmediğine inandıran sen miydin? İkisini de aslında sen mi öldürdün? Aşkı hikaye yapan imkansızlıktır değil mi anneanne?
1 57
Bütün çocukları ben öldürdüm Bütün duvarları ben ördüm Bütün kuyu ları ben kazdım Bütün çatlakları ben açtım Aklın karan lıklarında Asırlardır müebbet yattım Kim b ilir ne zaman Kim b ilir ne zaman Kim bilir ne zaman Kurtu lacağım.
Parmaksız Yakup
Adım Yakup. Yirmi yed i yaşındayım. Boyum uzun. Sağ elimin başparmağı eksik. Doğuştan. Bu evde yaşıyorum. Bu evde yaşıyorum. Bu evde ya şı yo rum. Odamın kapısı sıkı sıkıya kapalı. Pencerelerim kalın perdeler le örtülü. Perdeleri annem örttü. Dört gün önce. Belki de daha faz la. Dört ay önce. Dört yıldır bu odada tek başıma yaşıyorum. Ya tıyorum. Yatağımı babam yaptı. Babam marangoz. Annem ev ka dını. Babam marangoz. Annem ev kadını. Yatağımı babam yaptı. Büyük patlama olduğunda odamd aydım. Yatağımdaydım. Perdelerim kapalıydı. Sıkı sıkıya kapalıydı. Annem mutfakta patlıcan kızartıyordu. Babam televizyon seyrediyordu. Büyük patlama olduğunda. Evren henüz v�r olmamıştı. Altı gün çalı şan Tanrı yedinci gün yorulmamıştı. Babam televizyon seyredi yordu. A nnem patlıcan kızartıyordu. Babam, oğlum olursa adı nı Yakup koyacağım, dedi anneme. Ben yatağımda yatıyordum. Perdeler sıkı sıkıya örtülü. A nnem sesini çıkarmadı. İçini çekti. Beli incecikti. Göbeği hiç yoktu. Bacakları uzundu. Ve saçları be line kadardı. Patlıcanları sabırla kızarttı. Babama, bir oğlun oldu, dedi. Adını Yakup koydun. Yıllar önce. Bir parm ağı eksik doğdu Yakup. Tutup pencereden dışarı attın onu. Dedi. Babam televizyonun kumandasındaki düğmele re hızla basıyordu. Televizyonda n atlar, tencereler, şarkıcılar, bi nalar, tavşanlar, kadınlar, yazılar, renkler, kalemler, dağlar, su cuklar geçiyordu.
1 63
Allah belasını versin onun, dedi babam. Parmaksız Yakup. Nerede şimdi o? Odasında, dedi annem. Patlıcanları tavadan maşayla çıkardı. Tezgaha serdiği gazete kağıdının üzerine tek tek bıraktı. Patlıcanlar gazete kağıdındaki yazılara bulandı. Bü yük patla·ma oldu, yazdı patlıcanların üzerinde. Dünya yeniden yaratıldı. Atomlar paramparça. Yıldızlar gezegenler birbirine girdi. Yer yerinden oynadı. Yakup parmaksız doğdu. Gitsin o artık bu evden, dedi babam. Annem, o daha çocuk, dedi. Babam, yirmi yedi yaşında kazık kadar adam. Bir iş bul sun artık kendine, dedi. Annem, parmağı yok onun, dedi. Ba bam, kolsuz bacaksız insanlar çalışacak iş buluyorlar parmak sız Yakup'a mı iş yok, dedi. Parmaksız Yakup deme çocuğa, dedi annem. Babam bir şey demedi. Annem kızgın yağa patatesleri attı. Patatesler büyük bir patlamayla kızarmaya başladı. Yağ pat ladı. Patatesler patladı. Yağ patladı. Patatesler patladı. Evren pat ladı. Annem yıllarca sabırla o mutfakta kızartmalar yaptı. Yatağımda sırtüstü yatıyorum. Perdeler sıkı sıkı kapalı. İçe riden kızartma kokuları geliyor. İçeriden babamın sesi geliyor. Anneme bağırıyor. Koruma artık şu çocuğu, diyor. Annem kız gın yağın içindeki sapsarı patatesleri maşayla tek tek çeviriyor. Babam uzaktan kumandanın düğmelerine basıyor. Biri şarkı söylüyor. Üç adam tartışıyor. Bir çocuk çığlık atıyor. Bir kadın gülüyor. Bir adam kızıyor. Bir adam korkuyor. Bir adam tehdit ediyor. Bir kadın sevişiyor. Yatağımda sırtüstü yatıyorum. Annem odamdan içeri gi riyor, perdeleri açıyor. Dışarıda kar var. Ben yedi yaşındayım. Yatağımda yatıyorum. Annem pencereyi açıyor. Avucunda ek mek kırıntıları. Hepsini pencerenin pervazına koyuyor. Yıllar önce. Yirmi yıl önce. Babam beni neden sevmiyor, diyorum an neme. Annem, baban seni seviyor, diyor. Beni pencereden dı şarı attı o, diyorum. Öyle bir şey olmadı. O kötü bir rüyaydı, diyor. Anneannem anlattı. Rüya değildi, diyorum. Anneannen çok yaşlıydı_. Hayal görüyordu. Kötü hayaller, diyor. Kendini neden pencereden attı, diyorum. Anneannen kendini pencere den atmadı. Düştü, diyor. Yedi yaşındayım. Yatağımda sırtüs tü yatıyorum. Annem pencereyi kapatıyor. Beklemeye başlıyo ruz. Hiçbir kuş gelmiyor. Pencere pervazındaki ekmek kırıntı-
1 64
larını kimse yemiyor. Bekliyoruz. Annem ağlıyor. Dışarıda kar yağıyor. Babam bas bas bağırıyor. Annen de deli. Sen de delisin. Oğ lun da deli. Topunuz delisiniz. Annem elinde keskin bir bıçak. Fasulyenin kılçıklarını ayık lıyor. Mevsimlerden bahar. Ben yeni doğmuşum. Beşikte yatı yorum. Babam beşiğimin üzerine eğiliyor. Atacağım bunu pen cereden, diyor. Annem fasulyenin kılçıklarını ayıklıyor. Anne annem, taşınalım bu apartmandan, diyor. Paşababamın köşkü ne. Yıkıldı orası anne, diyor annem annesine. Paşababam yapar yeniden, diyor anneannem anneme. �urası çok yüksek. Korku yorum ben pencerelerden, diyor anneannem. Paşababamın köş künün pencerelerinde ahşap kafesler var, diyor. Kimse düşmez aşağı. Düşse de bahçede güller var, mercanlar, hüsnüyusuflar, çarkıfelekler, yıldız çiçekıeri, aslanağızları var, diyor, yumu şacık, diyor. Babam anneannemin üzerine yürüyor. Attığı her adımda beşiğim zıngır zıngır titriyor. Annem elinde bıçak fasul yenin kılçıklarını ayıklıyor. Annem, babamı ilk o gün bıçakladı. Sonra üç kere daha bı çakladı. Her seferinde babam hastaneye yattı. Her seferinde eve geri geldi. Annem onu affetti. O annemi affetti. Babam bir beni affedemedi. Sen beni üç kere bıçakladın, ben de bir gün senin oğlunu bıçaklayacağını, diyor anneme. Annem şimdi biberleri kızartıyor. Zehir yeşili biberler yağda patladıkça patlıyor. Etra fa kızgın yağlar sıçrıyor. Sen delisin, diyor babama. Zır delisin. Asıl siz delisiniz, diyor babam anneme. Annen babasıyla sevi şirdi, sen de oğlunla sevişiyorsun, diyor. Bunu bilmiyor muyum sanıyorsun, diyor. Annem biberleri tek tek kızgın tavadan çıka rıyor. Gazete kağıdının üzerine patlıcanlarla patateslerin yanı na koyuyor. Büyük patlamadan az önce. Her yer lavdı. Her yer lavdı. Her yer lavdı. Kızgın tava bozkırdaki savaşçıların kırmızı kalkanları gibi havaya kalktı. İçinde patlıcan kokan, patates kokan, biber kokan kızgın mı kızgın, kırmızı mı kırmızı, sıcak mı sıcak, ateş gibi yağ
1 65
vardı. Annem muhtemelen Tanrı'nın dünyayı yaratırken attığı nın aynısı bir çığlık attı. Yağ tavadan vahşi bir hayalet gibi hava lanıp babamın suratına aktı. Annem babamı kızgın yağ ile yaktı. Yatağımda yatıyorum. Elimde bir bıçak. Fasulyelerin kıl çıklarını ayıklıyorum. Annem bakire Meryem. Babam dağlar da çoban. Pencerenin perdeleri sıkı sıkı kapalı. Adım Yakup. Bin yirmi yedi yaşındayım. Tıpkı büyük dedemin elleri ellerim. Bir parmağım eksik. Bir gözüm kapalı. Bir nefesim tıkalı. Elimde bıçak. Babam odama gelirse, kızgın yağla lekelenmiş suratındaki boş göz çukurlarıyla kör kör bana bakarsa ... bıçağın sesini duy sun ... bana yaklaşmasın ... diye ... eksik parmağımı elimdeki bı çakla biliyorum. Benim asıl babam kim, biliyorum.
1 66
As l ında ben kasıklan-rrıdaki sancı ve bacaklarımın arasındaki ıslakl ık kadarım. Ne b ir eksik ... ne b ir fazla. Beni rahat b ırakın . Dilediğim kadar sevişeyim, dilediğim yerde öleyim .
Kendimi Neden Bu Şehirde Öldürdüm
Hani uzak ülkelerde ölmek için gidilen kutsal şehirler vardır ya, inananlar nehrin kıyısındaki harabe tapınaklarda kirli dö şeklere uzanıp usulca ölümü beklerler ya, ben de onlar gibi, bu şehre çok uzaklardan ölm�k için ... kendimi öldürmek için gel dim. Aslında bıraksalar doğduğum yerde de ölebilirdim. Za manı gelince, kendiliğinden. Ama hayat beni rezil bir değnek le dürttü. Kalk, deliliğin peşine takıl, akılsızlığın peşine, hır sın peşine, inançsızlığın peşine takıl, kalk o şehre git, sokakla rında dolaş, kuytularında seviş, tepelerinde öldür, çukurların da öl dedi. Şehre geldiğim ilk günden beri kılıktan kılığa girer, tehlike lerden tehlikeler seçerim. En sakin mahallede, sıradan bir apart manın sıradan bir dairesinde, sıradan kocamla ve sıradan ço cuklarımla, sıradan... gerçekten çok sıradan bir hayat yaşasam bile, kızıl, sarı, siyah, kestane saçlarım pencereden aşağı uzanır, tehlike saçlarımdan yukarı tırmanır. Bir gün kıskançlık yüzünden ben kalbimden bıçaklanırım, bir başka gün kocamı ben kalbinden bıçaklarım. Mutfağımda hep kara saplı bir bıçak. Yoksulluk mutlak ölüm kokacak. Çocuklar doğururum peş peşe. Kimini büyütürüm, kimi ni sokağa bırakırım. Yangınlar çıkar evimde. Bazen çocukları mı kurtarmak için alevlere atılirım, bazen alevlerin yuttuğu ço cuklarım yüzünden çıldırırım. Tüpten sızan kokudan, bacadan
1 69
tüten dun1andan öldüğümüz de olmuştur çocuklarımla, koyun koyuna. Bazen bir kuaför salonunda çalışan küçücük bir kızım. Asla aynı elbiseleri giyemeyeceğim, asla aynı adamları sevemeyece ğim, asla aynı şeylere üzülemeyeceğim kadınların ellerini, ayak larını kucağıma alır, ince titrek dizlerime dayar, kısa pembe tır naklı parmaklarımın arasında, makas, törpü, pamuk, oje, ase ton, sabun, krem, zevk, acı ve nefret, cinnet geçiririm. Cinnetim içime döner, onların biteviye konuşmalarını sessizce dinler. Bir gün içimden çıkacak, ya sizi, ya beni ya da hepimizi teker teker öldürecek, demek isterim. Susarım. Suskunluğum koca bir çığlığa dönüştüğünde çok 1;1zaklarda olurum. Bütün akrabalarımdan, tanıdıklarımdan, hayallerim den, tutkularımdan ... çok uzakta. Mesela bir otel odasında. Ay nanın karşısına geçip solgun yüzüme bakarım. Makyajım ak mış, gözbebeklerim küçücük. Boya�::. gelmiş saçlarımın uçları kı rılmış, rengi kaçmış ruhumun kalbi yarılmış. Kendime her gün yeni bir isim koyarım. Hepsi de çiçek isimleri olur. Her erke ğe başka bir isim. Gül benim, Menekşe benim, Nergis, Yasemin, Mine ... bazen de Kadife. Geceler boyu sokaklarda gezdiğim olur. Elimde bir içki şi şesi kaldırımlarda uyurum. Bazen duvarlara yaslanır, taşlara çö melir, tanımadığım insanların arabalarına binerim. Kamyonlar da görürsünüz beni, elimde sigara, ağzımda küfür, tepemde hep vahşi bir rüzgar, kaderimi oradan oraya süpürür. Kamyonun camından dışarı bakarım. Kaldırımda oturmuş küçücü k bir kız çocuğu takılır gözüme. Üzerinde kirli mi kirli bir çaput, ayakları çıplak, burnu sümüklü. Bilirim annesi oralar da bir yerdedir. Bir ağaç dibine çöker, gizli gizli onu izler. Çocuk başını kaldırır, yanından gelip geçenlere şaşkın şaşkın bakar. O yok kadar küçük elleriyle göz göze geldiklerinin paçasına yapı şır, para der, bana para ver. Arada altına işer. Çişi yol boyunca minicik bir ırmak gibi akar gider. O ırmakta ölen bir sürü çocuk doğurdum ben. Bazen ben bu şehirde on a ltı yaşında hamile bir kadın olu rum. Evdeki çekyata uzanır ya da masanın başına geçer ağlarım.
1 70
Kocam ya eve dönmezse! Kocam bu gece beni ya yine döverse! Karnımdaki çocuk ölecek mi? Karnımdaki çocuk ölürken beni de öldürecek mi? Babama gitsem. Kurtar beni desem. Kapılar açılır mı? Silahlar çekilir, taşlarla kafama vurulur mu? Sonra evde tek başıma doğururum çocuğu. Bir kedi gibi diş lerimle koparırım göbeğini. Üç gün hiç durmadan ağlar. O ağ ladıkça kocam duvarları yumruklar. Sonunda tutar zıbınından, pencereden dışarı atar. Çocuğu öldürülmüş bir anne, bu koca şe hirde tek başına ne yapar? Sokaklarda kadınların çantalarını çalan benim, kirli yatak larda tanımadığım adamların altına yatan da . Şalvarımın için deki gizli cepler hap dolu . Çok uzaklardan bu şehre geleli yüz yıllar oldu. Bana ait tek odanın penceresi hep karanlığa bakar. O yüz den geçmişimi de göremem geleceğimi de. Zifiri bir hayatın içinde hem kalabalık, hem yalnızlık. Sorsanız şehri severim aslında. Kocamandır, renkli ve cazi beli. Vaatlerle doludur sanki. Ama sanki. O yüzden başım döner, gözlerim kararır, aşklarım da, cinnetlerim de hülyalıdır. Hapishanelerinde yatarım. üzerimde bombalar, cebimde si lah, düşler kurarım. Yenemediğim şehri havaya uçursam. Se vişmediğim erkekleri paramparça etsem. Doğuramadığım ço cukları kalplerinden bıçaklasam. Geldiğim dağların türküleri ni söyleye söyleye çıksam mahkemelerine. Şehir mi yaman, ben mi yaman? Karanlık mahallelerine daldığım olur bazen şehrin. Kadın lar siyah, kapkara. İlahi bir yalanın içinde yuvarlana yuvarla na, bütün mezarları teker teker ziyaret ederim. Bildiğim bütün dualar yağmur olur başımdan aşağı akar. Her şeye inanırım o an ... en çok da cehenneme, kabir azabına, günahların peşimi ne bu dünyada ne de öbür dünyada asla bırakmayacağına ... baştan aşağı bizzat günah olduğuma . Şehri avucumun içine alsam, elimde bir bez, her
yanını ova layıp parlatsam ... şehir tehditten arınır mı?.. binbir çeşit kadınlık hali yepyeni bir kadere kavuşur mu? Bu şehir yüzyıllardır erkektir ve kadınları sevmeyi bilmez.
171
İşte bu yüzden, bu şehirde ben her gün kendimi defalarca öl dürürüm. Bomba olur patlarım; kulesinden, köprüsünden aşa ğı atlarım. Elimde bir bıçak her yerime saplarım. Tavandaki bü tün ipler kendimi asmam için sallanır. Arabalar önlerine atla mam için yol alır. Denizinde, lağımında, çöpünde kimliksiz ce sedim. Kimsesizler mezarlığında daracık çukurlara sığar dev ce saretim.
172