Brilliant Alliance: Victoria’s Secret, Torrid Ve Lane Byrant’ın ürünlerini diken işçilere 8.5 milyon dolar borçlu
Mart 2021’de kapanan Brilliant Alliance Thai Global fabrikası Victoria’s Secret, Torrid ve Lane Bryant için iç çamaşırı diken 1.388 sendikalı hazır giyim işçisini işsiz bıraktı. 10 Mart’ta işçiler normal vardiyaları için fabrikaya geldiler, ancak fabrikanın kalıcı olarak kapandığını ve artık bir işlerinin olmadığını gördüler. Bu işçilerin çoğu, 15 yıl boyunca Victoria’s Secret ürünlerini dikmişti – başlangıçta fabrikanın adı Body Fashion iken daha sonra Brilliant Alliance oldu.
Tayland hükümeti aynı ay içinde şirketin Tayland iş yasasını ihlal ettiğine ve 30 gün içinde işçilere 242.22 milyon baht tazminat ödemesine karar verdi. Şimdi, biriken faizle birlikte bu, 8,5 milyon dolara tekabül etmekte. Bir yıl geçmesine rağmen fabrikanın sahibi Clover Global işçilere bir kuruş bile ödemedi. Tayland Endüstriyel İşçi Konfederasyonu başkanı Prasit Prasopsuk, “Şirket sendikayla pazarlık yaptığını iddia etti, ancak aslında tek taraflı olarak sendikadan 10 yıla kadar taksit ödemelerini kabul etmesini istedi” dedi.
“Şirketin yasal süre bildirimi ve yasal ödemeleri olmadan işçileri tek taraflı ve haksız yere işten çıkarması kabul edilemez. Yönetimin davranışı, işçi tazminatının bir insan hakkı olması nedeniyle, ülkedeki İş Kanunlarını ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ni açıkça ihlal etmektedir. Bu ihlalin Victoria's Secret, Torrid ve Ascena Group gibi müşterilerinizin iş ahlakıyla da çeliştiği açıktır.“
Orljava fabrikası: Alman gömlek markası Olymp’e Hırvatistan’da ücret hırsızlığını durdurma çağrısı
Orljava, 50 yılı aşkın bir süredir Alman yüksek kaliteli gömlek markası Olymp için iş gömlekleri üreten doğu Hırvatistan’daki bir hazır giyim fabrikasıdır. Covid-19 patlak verdiğinde Olymp, Orljava fabrikasında büyük ölçüde siparişleri kesmeye başladı ve fabrikayı 300 işçisinden bazılarını işten çıkarmaya zorladı. 2021 yılının nisan ayına kadar, fabrikanın en büyük alıcısı olan ve fabrikadaki üretimin %80’ini temsil eden Olymp, sipariş vermeyi tamamen durdurdu. Orljava iflas etti ve kalan 172 işçiyi de işten çıkardı. Orljava işçilerinin hala 500.000 Euro’dan fazla kıdem tazminatı alacağı var. Olymp, yıllardır kıyafetlerini yapan işçilere eksik ödeme yaptığı için, işçiler pandemiye en ağır bedel ödeyenler oldu. Olymp gibi sosyal sorumluluk sahibi olduğunu iddia eden markalar, kıyafetlerini yapan hazır giyim işçilerini yüzüstü bıraktı. Olymp, kıyafetlerini yapan işçilerin tam kıdem tazminatını almasını sağlamalı.
“İş bulmak zor ve çoğumuzun emekli olana kadar sadece birkaç yıl daha çalışması gerekiyor. Daha da önemlisi, zor çalışma koşullarına rağmen işimizi seviyorduk ve yıllar önce Orljava'da Olymp için çalışmaktan gurur duyuyorduk. En büyük ve ayrıcalıklı alıcı olarak, düşük maaşlarımızdan ve şirketin kapanmasından sizi sorumlu tutuyoruz.”
Ramatex (Violet Apparel)
Kamboçya’da Ramatex’in sahibi olduğu Violet Apparel fabrikası Temmuz 2020’de aniden kapandı, tüm çalışanları işini kaybetti. Buna karşılık, işçiler ödenmemiş ücretler ve ikramiyeler de dahil olmak üzere yasal olarak alacaklı oldukları tazminatlarını talep ettiler. Nike ve Matalan, tedariklerini Ramatex’ten sağlıyordu ve işçilere ödeme yapılmasını sağlamaktan da sorumluydu. Sendika, işçilerin Kamboçya yasalarına göre hakları olan 1.4 milyon dolarlık ödenmemiş tazminat talep ediyor. Nike (Ramatex Group’un en büyük alıcısı) ve Matalan şimdiye kadar sorumluluk almadı.
“Violet’in kapandığını duyduğumda sahip olduğum bütün imkanları kaybettiğimi düşündüm. Çocuğumun okulu, banka ödemesi veya ailem hasta olduğunda tıbbi tedavi için para bulmak zor.”
İşçi Hakları Konsorsiyum raporu, Fired then Robbed’dan:
Nike, WRC’ye 2006’dan beri Violet Apparel’da giysi üretmediğini ve Violet Apparel’ın Nike ürünlerini üretme yetkisi olmadığını bildirdi. Bununla birlikte, işçiler, fabrikanın kapanmasından kısa bir süre öncesine kadar, son yıllarda düzenli olarak Nike ürünlerini ürettiklerini tutarlı ve güvenilir bir şekilde ifade ettiler. İşçiler, Nike üretiminin 2018’in sonlarında Violet Apparel’da gerçekleştiğini belgeleyen üretim kayıtları sundular. İş, Nike’ın halka açık tedarikçi listesinde görünen bir Nike tedarikçisi olan Olive Apparel için yapılıyordu. Ek olarak, 2019 yılının Kasım ve Aralık aylarında Violet Apparel çalışanları tarafından çekilen fotoğraflar, Violet Apparel’ın üretim hatlarındaki Nike ürünlerini göstermekte. Kanıtlar, Violet Apparel çalışanlarının, en azından 2019’un sonuna kadar uzun yıllar boyunca Nike için kıyafet diktiğini gösteriyor.
Kamboçya’da sendikalar da pandemi sırasında kaybedilen ücretleri geri almak için koordineli eylemlerde bulunuyor. Sokağa çıkma yasağı sırasında çalıştırılmayan işçilere ayda en fazla 70 ABD doları yardım ödendi; bunun 30 ABD doları işverenleri tarafından ve 40 ABD doları hükümet tarafından ödendi – bu, asgari ücretin %40’ından az. Ayrıca, ikramiye ödemeleri ve kıdem tazminatı ödemelerinin ertelenmesi, işçileri daha da yoksullaştırdı. Kamboçya’daki sendikalar, ülkede tedarikçileri bulunan markalardan sorumluluk almalarını ve gediği kapamalarını istedi. Çalışanlarını düşük ücretlere mahkum bırakamazlar!
Kamboçyalı sendikalar ve Temiz Giysi Kampanyası tarafından yapılan hesaplamalara göre Adidas, VF, Target, Nike ve Gap gibi uluslararası moda ve spor giyim markaları için mal üreten Kamboçyalı hazır giyim işçilerinin tamamı, Nisan ve Mayıs 2021 ulusal karantinası sırasında tahmini 109 milyon ABD doları tutarında ücretten mahrum bırakıldı. Pandeminin Kamboçya’daki hazır giyim işçileri üzerindeki etkisi hakkında daha fazla bilgiyi
buradan ve buradan edinebilirsiniz.
Hong Seng Örme: Bir Ücret Hırsızlığı ve Misilleme Öyküsü
İşçi Hakları Konsorsiyumu’nun yeni bir raporu, yasadışı bir ücret hırsızlığı entrikasını ortaya çıkardı. Tayland’daki Hong Seng Knitting giyim fabrikasında Nike için üniversite logolu giysiler diken işçiler, Mayıs – Ekim 2020 arasında fabrika yönetimi tarafından tacize, ücret hırsızlığına ve misillemeye maruz bırakıldı. İşçiler yasal olarak kendilerine ödenmesi zorunlu olan yaklaşık 600.000 $, işçi başına ortalama 172 $ veya 15 günden fazla süreye tekabül eden ücretten mahrum bırakıldı.
İhlallerin kaynağı, fabrikanın düşük üretim dönemlerinde işçilerin gelirini koruyan bir yasadan kaçma arzusuydu. Yasaya göre, bir fabrika, işçileri geçici olarak işten çıkarırsa onlara normalden daha düşük de olsa bir ücret ödemek zorundadır, böylece işçiler ailelerini geçindirmek için hâlâ bir miktar gelire sahip olurlar.
Pandemi siparişlerde düşüşe sebep oluncafabrika yönetimi, işçileri gönüllü ücretsiz izin almak istediklerini belirten sahte bir form imzalamaya zorladı. İznin gönülsüz olduğuna ve yapılanın yasadışı olduğuna dair çok güçlü kanıtlar var. Birçok işçi, formları baskı altında imzalamaya zorlandıklarını ifade etti. Tayland hükümeti, formları imzalamanın işçilerin ücretlerini almasını engelleyecek yasal bir temel oluşturmadığına karar verdi.
Bazı işçiler imzalamaya direndiğinde, yönetim işten çıkarma tehditleri, diğer misilleme ve sindirme biçimleriyle karşılık verdi. Fabrika yönetimi hakkını arayan Burmalı göçmen işçiyi polise ihbar ederek misillemede bulundu. Bu işçi, diğer işçilere Facebook Messenger aracılığıyla ücret hırsızlığıyla ilgili endişelerini ifade eden mesajlar atmıştı. Polisin göçmen işçilere yönelik muamelesinin genellikle hem keyfi hem de acımasız olduğu bir ülkede haksız hapis cezasından korkan işçi, karısı ve bebeğiyle birlikte ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Nike, çoğu işçinin, hepsi ücretli izin almayı seçmiş olsa bile, ücretsiz izin almaya gönüllü olduğunu iddia ediyor. Şirketin, yüzlerce işçinin yasal olarak hak ettikleri ücretlerden neden tamamen vazgeçmeyi tercih ettiğine dair hiçbir açıklaması yok.
Hulu Giyim
Kamboçya, Phnom Penh’de bulunan ve Amazon, Adidas, Walmart, Macy’s ve LT Apparel Group’a tedarik sağlayan bir dikiş tesisi olan Hulu Garment, Mart 2020’nin başında 1.020 işçiden oluşan tüm iş gücünü askıya aldı.
Askıya alma süresi sona ermek üzereyken, yönetim 22 Nisan’da işçileri arayarak Kovid-19 salgını nedeniyle fabrikanın herhangi bir çalışma talimatıolmadığını ve işçileri işten çıkarması gerekebileceğini söyledi. Yönetim ayrıca işçilere ücretlerini alabilmek için parmak basarak bir belgeyi “imzalamalarını” söyledi ve şunları açıkladı: “İmzalamalısınız; aksi takdirde son maaşınızı havale edemeyiz.” Tüm Hulu Konfeksiyon işçileri o gün belgeyi imzaladılar, ama belgede gömülü olduğunun farkında olmadıkları, istifa ettiklerini belirten bir cümle vardı. Yönetim, her mektubun başında görünen “istifa” kelimesini, üzerini örtecek şekilde işçinin en son maaş bordrosunu yapıştırarak sakladı.
“The workers did not resign at all, but the company said the workers have resigned. The company did this to avoid paying seniority pay to the workers.”
Ertesi gün, işverenlerinin onları 3,6 milyon dolarlık kıdem tazminatlarını ödememek için kandırarak istifa mektuplarını imzalattığı ortaya çıkınca, yüzlerce işçi işe iade talebiyle protesto etti. Bir ay sonra fabrika yeniden açıldı ama en az 500 işçiyeniden işe alınmadı. Bu işçiler bir yıldır, dolandırıldıkları ve gönüllü olarak istifa etmedikleri için işten çıkarılma halinde yasal olarak ödenmesi gereken kıdem tazminatını talep ediyor.
Kamboçyalı sendikalar ve Temiz Giysi Kampanyası tarafından yapılan hesaplamalara göre Adidas, VF, Target, Nike ve Gap gibi uluslararası moda ve spor giyim markaları için mal üreten Kamboçyalı hazır giyim işçilerinin tamamı, Nisan ve Mayıs 2021 ulusal karantinası sırasında tahmini 109 milyon ABD doları tutarında ücretten mahrum bırakıldı. Pandeminin Kamboçya’daki hazır giyim işçileri üzerindeki etkisi hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.