Romatoid Artrit (RA) Nedir, Neden Olur?
Romatoid artrit (RA) ya da İltihaplı Romatizma, öncelikle klinik bulgulara ve radyolojik bulgulara göre teşhis edilen en yaygın ve ciddi otoimmün romatizmal hastalıklardan biridir. Nasıl oluştuğu tam olarak anlaşılmış değildir. Hastalık kalıcı eklem zarı iltihabı (sinovit), ağrı, eklem yıkımı ve fonksiyonel sakatlığa neden olur.
Hastalığın ilk aylarında müdahale ile geri dönüşü olmayan eklem yıkımı önlenebilir, bu nedenle iltihaplı romatizma tedavisi için erken teşhis önemlidir. RA’nın birincil klinik bulgusu eklem hastalığına dairdir, ancak erkeklerde daha sık olmakla birlikte eklem dışı organ tutulumları (kalp, akciğer, deri, göz, sindirim sistemi) vardır.
Romatoid artrit, esas olarak eklemlere (aynı anda birçok ekleme) saldırır. RA hastalığının yoğun olarak el, bilek ve dizlerdeki eklemleri etkilediği bilinmektedir. RA'lı bir eklemde iltihaplanma ve doku hasarı uzun süreli, kronik ağrı, dengesizlik ve şekil bozukluğuna neden olabilir.
Romatoid Belirtileri Nelerdir?
RA ile semptomların kötüleştiği “alevlenme” ve semptomların düzeldiği “remisyon” olarak bilinen dönemler mevcuttur. Eklemlerde ağrı, sertlik, şişlik ve hassasiyetle karakterize günler, haftalar veya aylar süren simetrik tutulum söz konusudur.
İltihaplı romatizma belirtileri (RA belirtileri) genel hatları ile şöyle sıralanabilir;
-
Birden fazla eklemde meydana gelen ağrı şikayeti,
-
Birçok eklemde sertlik şikayeti,
-
Birden fazla eklemde hassasiyet ve şişlik şikayetleri,
-
Vücudun simetrik her iki bölgesinde aynı belirtilerin olması (her iki el veya her iki diz gibi),
-
Kilo kaybı,
-
Ateş,
-
Yorgunluk.
Romatoid Artrit Nasıl Başlar?
Romatoid artrit yani iltihaplı romatizma, bağışıklık sisteminin kendi eklem zarına hücumu ile ortaya çıkmaktadır. RA, çözünebilir otoantijenlere karşı otoantikorlar içeren immün kompleksleri içerdiğinden, immün kompleks bir hastalık olarak tanımlanabilir.
Romatoid Artrit Kimlerde Görülür?
Araştırmacılar, kişilerin RA olma riskini değiştirip değiştirmediklerini anlamak için özellikle çevresel ve genetik faktörler üzerinde çalışma yapmışlardır.
Romatoid artrit risk faktörü sıralı hususlar sebebi ile yükselir;
Yaş faktörü
RA için kesin bir yaş söz konusu değildir. Bu rahatsızlık her yaşta ortaya çıabilir. Ancak özellikle 60 ve üzeri yaşlar risk faktörünün tüksek olduğu yaşlardır.
Cinsiyet Faktörü
Yapılan araştırmalarda RA vakalarının genellikle kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha fazla ortaya çıktığı saptanmıştır.
Genetik faktörler
Bazı gen türüne sahip bireylerin RA rahatsızlığına yakalanma riski daha yüksektir. Özellikler belirli genlerle doğan kişilerin iltihaplı romatizma geliştirme olasılığı daha yüksektir. HLA (insan lökosit antijeni) sınıf II genotipleri olarak tanımlanan bu gen ailesi AR hastalığının daha da kötüleşmesine neden olabilir. Bu bireyler özellikle hastalık riskini yükselten sigara veya obezite gibi durumlarla karşılaştıklarında RA olma olasılığı daha da artacaktır.
Sigara alışkanlığı
Sigara alışkanlığı Romatoid artrit hastalığının risk faktörünü önemli ölçüde artırır. Romatoid artrit belirtileri görülen bireylerin sigara bırakma tedavisi almaları önemlidir.
Doğurganlık
Hiç doğum yapmamış kadınlarda RA geliştirme riski daha yüksek olabilir. Çocuklarını emziren annelerde risk düşmektedir.
Hastalığa Erken Yaşta Maruz Kalma
Bazı erken yaştaki maruziyetler yetişkinlikte iltihaplı romatizma riski artabilir. Düşük gelirli ebeveynlerin çocukları yetişkin yaşta RA olma riski altındadır.
Obezite
Romatoid artrit riskini artıran diğer bir etkende aşırı kilo veya obezite durumudur. Bu durumdaki bireylerin hastalık ilerlemeden önce sağlıklı zayıflama noktasında destek almaları önemlidir.
Romatoid Artrit Tanısı Nasıl Konur?
RA, semptomların varlığı, fizik muayene, röntgen bulguları ve laboratuvar testleri (anti CCP -cyclic citrullinated peptides- ve RF pozitifliği, CRP ve sedim yüksekliği) ile tanı konabilir. İltihaplı romatizma tedavisi adına erken teşhis önemlidir.
Romatoid artrit belirtileri başladıktan sonra altı ay içinde (hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak veya durdurmak için) tedaviye başlanabilir (eklem hasarı açısından). Erken tanı ve etkili tedavilerde, enflamasyonu baskılamak veya kontrol altına almakla RA'nın kalıcı zararlı etkilerini azaltmak hedeflenebilir.
Romatoid Artrit Kendiliğinden Geçer Mi?
Romatoid artrit tedavisi, diğer kronik rahatsızlıklarda (yüksek tansiyon, şeker hastalığı, vb.) olduğu gibi ömür boyu devam etmelidir, kendiliğinden geçme şansı olmadığı gibi ilerleme, kötüleşme riski söz konusudur.
RA'da başlıca olumsuz sonuçlar; eklem hasarı ile gelişen fiziksel sakatlık, yaşam kalitesinde azalma ve erken ölümdür. Hastalık aktivitesi (şiş eklem sayısı, akut faz reaktan seviyeleri) eklemlerdeki hasar ve fiziksel sakatlığın iyi bir belirleyici göstergesidir.
Romatoid Artrit Nasıl Tedavi Edilir?
Romatoid artrit tedavisi için mevcut imkanlarla maalesef bilinen kesin bir tedavi söz konusu değldir. Tıbbın diğer birçok alanında olduğu gibi RA’de de, hastalığın gidişatını iyileştirmek ve organ hasarı riskinde bir azalmaya yol açmak için tedavi hedefleri belirlenmiştir.
RA için günümüz tıp bilgileri ışığında genellikle hastalığı yavaşlatan ve hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar olarak adlandırılan ağrı kesici ve eklem bozukluğunu önleyen anti-enflamatuvar ürünlerin kullanımı vardır.
Romatoid artrit ilaçları kullanımına ek olarak, hastalıktan yakınan kişiler ağrı ve hareket kısıtlılığını azalttığı kanıtlanmış hastalık stratejilerini benimseyebilir ve kendileri için önemli faaliyetleri sürdürmelerini sağlayabilirler.
Bu konuda ZGHolistic Clinic, Romatoid artrit hastalarına, hastalığına ve hastaya özel olmak koşuluyla beslenme, fizik egzersiz, düzenli uyku, stresi yönetme ve motivasyonunu yükseltmeye kadar bir dizi basamak yanında destek ve takviye amaçlı fitoterapi ve apiterapi ürünlerini tavsiye etmektedir.
Ayrıca GETAT sertifikalı uzman hekimlerimiz tarafından akupunktur, ozon, hirudoterapi vb. GETAT uygulamaları ile hastalarımızın ağrı ve enflamasyonlarını azaltmaya ve de konforlu yaşam sürdürmelerine olanak sağlayacak uygulamalar iltihaplı romatizma tedavisi kapsamında önerilir ve gerçekleştirilir.
Prof.Dr. Mehmet Tanyüksel