Bir protesto biçimi olan boykot genellikle sosyal, politik veya ekonomik değişimi tetiklemenin bir yoludur. Kimi zaman grev sözcüğü yerine de kullanılmakta. Bu yazıda boykot ne demek, boykot kelimesi nereden geliyor ve boykotun amacı üzerine bilgiler bulacaksınız.
Hadi gelin boykot konusunda merak edilenleri görelim.
Boykot Ne Demek?
İş, ekonomi, siyaset ya da toplum ilişkilerinde haksız uygulamaları protesto etmek amacıyla başvurulan toplu ve örgütlü ilişki kesme eylemine boykot denir.
Boykot, 1880’lerde İrlanda toprak sorununa ilişkin tartışmalar sırasında yüksek kiraları ve arazi tahliyelerini protesto etmek için Charles Stewart Parnell‘in öncülük ettiği bir mücadele yöntemi olarak gelişti.
Boykot Sözcüğü Nereden Geliyor?
Sözcük, İngiliz girişimci ve arazi yöneticisi olan Charles Cunningham Boycott’un isminden gelmektedir. Ve İrlandalı toprak kiracılarının Boycott’a karşı giriştiği ilişki kesme eyleminden sonra kullanılmaya başladı.
İşin hikayesine kısaca değinelim.
Boycott’un kötü yönetimi ve toprak kiracılarının kötü şartlar altında olması sonucunda tüm kiracılar kira ödemeyi reddederler. Artık kimse onun için çalışmak istemez. Tüm kasabanın isyanı sonucunda İngiliz Hükümeti Boycott’u askeri koruma altında başka yere taşır.
Tüm kiracılar sözleşmelerini fesheder. Ardından, Kasım 1880’de London Times, bu tür bir direnişi tanımlamak için “boykot” terimini kullanır. Hatta bu eylemler sonucunda Charles Boycott İrlanda’dan kaçmak zorunda kalmıştır.
Boykotun Amacı Nedir?
Boykot etmek, işçi örgütlerinin daha iyi ücret ve çalışma koşullan elde etmek için sık sık başvurduğu bir taktiktir.
ABD’de yasalar boykotu birinci ve ikinci derecede olmak üzere ikiye ayrılır. Birinci derecede boykot, işçilerin doğrudan işverenin ürettiği mal ve hizmetleri almayı reddetmesidir. İkinci derecede boykot ise başkalarını işverenden mal almamaya yöneltme çabasını içerir.
ABD eyaletlerinin çoğunda birinci derecede boykot fiziksel şiddet, baskı ya da tehdide başvurmama koşuluyla yasaldır. Ama ikinci derecede boykot birçok eyalette yasadışı ilan edilmiştir.
ABD’de boykot yöntemi, 1950 ve 1960’larda insan hakları için yürütülen mücadeleler sırasında da toplumsal ve siyasal bir araç olarak kullanılmıştır.
Gelir kaybının firmaları tutum değiştirmeye zorlayacağı düşüncesiyle Siyahlara karşı ırk ayrımı yapan dükkânlar ve işyerlerinden alışveriş yapmama yoluna gidilmiştir.
Boykot Ne Demek? Boykotun Diğer Anlamları
Boykot terimi, belirli işlemlere katılmayı reddetme anlamını da taşır. Mesela, bir ülkenin temsilcileri, başka bir ülkenin izlediği politikadan ya da tutumdan hoşnut olmayabilir. Bu durumu göstermek için uluslararası konferansları ya da toplantıları boykot edebilir.
Diğer yandan bir ülkenin, ülke topluluğunun ya da uluslararası örgütlerin başka bir ülkenin politikasını ve hareketlerini etkilemek ya da protesto etmek amacıyla giriştiği boykot biçimleri de vardır. Örneğin, SSCB 1979 yılında Afganistan’ı işgal etti. Bu işgali protesto etmek için ABD, önayak olduğu 1980 Moskova Yaz Olimpiyat Oyunlarını boykot etmiştir.
Bir diğer örnek ise uluslararası bir örgüt olan Birleşmiş Milletlerin uyguladığı bir boykot. Rodezya 1965’te yasal olmayan yollarla İngiltere’den ayrılıp bağımsızlığını ilan etmiştir. Bunun üzerine Birleşmiş Milletler Rodezya ile ekonomik ilişkilerin kesilmesi yolunda bütün üyelerine çağrı yapmıştır. Hatta bu boykot yeni Zimbabve Devleti’nin kurulduğu 1979’a değin yürürlükte kalmıştır.
Osmanlı döneminde Bosna-Hersek’in ilhak edilmesi (1908) üzerine Avusturya mallarına karşı özellikle feste somutlaşan bir boykot eylemi yapılmıştır.