Cilt Lekeleri Nedir?
Cilt renginin solması, siyah noktalar, sivilceler ve beyaz noktalar en yaygın cilt lekeleridir. Özellikle ciltteki lekeler can sıkıcı olabilir. Bu lekelerin çoğu iyi huyludur ve hayatı tehdit etmezler. Bazı lekeler ise cilt kanserine işaret edebilir. Derinin alt tabakalarına işlemeyen cilt lekeleri basit önlemlerle yok edilebilir ancak cilt kanseri vakalarında farklı tedavilerin uygulanması gerekir. En yaygın cilt lekeleri şunlardır;
Akne: Deride yağ, bakteri ve kir birikmesi sonucu ortaya çıkar. Akneler nedeniyle cilt üzerinde koyu renkli lekeler ya da sivilceler oluşabilir. Sivilce oluşumunda hormonal değişikliklerin rol oynadığı düşünülmektedir. Ayrıca çok fazla stres altında kalmanın da sebum üretimini artırarak sivilcelerin kötüleşmesine yol açtığı bilinmektedir.
Papül: Papüller değişik tiplerde küçük cilt lezyonlarıdır. Çoğunun çapı yaklaşık 1 santimetredir. Pembeden kahverengiye kadar değişen renklerde olabilirler. Sivilceler bazen papül olarak adlandırılabilirler. Papüller tek tek veya kümeler halinde oluşabilir ve herhangi bir şekilde olabilirler. Suçiçeği döküntüleri, egzama, sedef hastalığı ve zona da papüllerin oluşmasına neden olabilir.
Nodüller: Nodüller bir doku topluluğudur. Papüllerden daha büyük, genellikle 1 – 2 cm çapında olurlar. Nodüller cildin herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Ten renginden kırmızıya kadar farklı tonlarda olabilirler. Siğiller en sık görülen nodül örnekleridir.
Yaşlılık lekeleri (karaciğer lekeleri): Yaşlılık lekeleri genellikle küçük ve koyu renkli olurlar. Vücudun güneşe maruz kalan herhangi bir bölgesinde ortaya çıkabilirler. 50 yaşın üzerindeki insanlarda en çok sık görülürler, ancak daha genç insanlarda da görülebilirler. Yaşlılık lekeleri bir çeşit hiperpigmentasyondur.
Püstüller: Püstüller sıvı veya irin dolu şişliklerdir. Suçiçeği, uyuz ya da gül hastalığı nedeniyle püstül oluşabilir. (1)
Doğum lekeleri: Doğumda ya da doğumdan sonra ortaya çıkan doğum lekelerinin şekilleri, boyutları ve renkleri her insanda farklı olabilir. Benekler şeklinde oluşan doğum lekeleri genellikle bir ömür boyu ciltte kalır.
Melazma: Melazma hamilelik sırasında çok sık görülen bir durumdur. Kahverengimsi lekeler ile tanımlanan bir cilt hastalığı olan malezma, güneş ışınlarına maruz kalma ve hormonal değişiklikler ile ortaya çıkar.
Cilt kanseri: Bazal hücreli karsinom, skuamoz hücreli karsinom ve malign melanom gibi çeşitli cilt kanseri türleri vardır. Cilt kanserleri görünüm ve renk olarak kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı cilt kanseri formlarının şekilleri düzensizdir ve renkleri oldukça koyudur.
Kistler: Epidermoid kistler, ganglion kistleri ve yağ kistleri olmak üzere birkaç farklı kist tipi vardır. Kistler, içleri sıvı dolu iyi huylu keselerdir. Derinin üst tabakasında ya da altında farklı boyutlarda şişlikler şeklinde görünebilirler. Genellikle şekilleri yuvarlaktır.
Yaralar: Derideki yara izleri dermis tabakası zarar gördüğünde meydana gelir. Dermis, kılcal damarlarının, ter bezlerinin, saç köklerinin ve sinir uçlarının bulunduğu bir tabakadır. Derinin hasar görmesine neden olan herhangi bir durum, yara izlerine yol açabilir.
Uçuk: Herpes simpleks virüsü uçuklara neden olur. Uçuklar ağzın üst kısmında ve kenarında bulunan, içleri sıvı dolu kabarcıklardır. Uçuklar kaşınabilir ya da karıncalanma gibi bir hisse neden olabilirler. Kabarcıklar patlarsa iyileşene kadar kırmızı ya da sarı renkli kabuklar ortaya çıkar.
Hiperpigmentasyon: Melaninin aşırı üretilmesi, cilt tonunun dengesiz bir hal almasına ve koyu renkli lekelerin oluşmasına neden olabilir. Hiperpigmentasyon; zararlı güneş ışınlarına çok fazla maruz kalma, hormonal değişiklikler ve akne izleri sonucu oluşabilir. (2)
Cilt Lekeleri Belirtileri
Cilt lekeleri nasıl anlaşılır? Cilt lekeleri başlangıcı lekenin olduğu yere göre ve lekenin cinsine göre farklılık gösterebilir. Cilt lekelerinin ortak belirtileri şunlardır;
- Gözeneklerin tıkanması
- Küçük, kırmızı ve hassas yumrular
- Uçlarında irin olan kabarcıklar
- Cilt yüzeyinin altında, ağrılı topaklar
Eğer günlük bakım ile ya da kremlerle cilt lekeleri düzelmiyorsa doktora gidilmelidir. Doktor daha güçlü ilaçlar reçete edebilir. Akneler devam ederse veya şiddetlenirse kalıcı iz bırakmaması için farklı tedavilerin uygulanması gerekebilir. (3)
Cilt lekeleri belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.
Cilt Lekeleri Nedenleri
Cilt lekeleri neden olur? Cilt lekelerine neden olan pek çok faktör vardır. Bunları sıralayacak olursak;
- Yağ bezlerinin aşırı yağ üretmesi ciltte lekelere neden olabilir. Hormonal değişiklikler sırasında aşırı yağ üretimi tetiklenir. Fazla yağ, ölü cilt hücreleri, kir veya bakteriler karışarak sivilce, siyah nokta ve akne gibi lekeler oluşabilir.
- Gözenekler makyaj, güneş kremi veya nemlendiriciler gibi ürünlerden de tıkanabilir. Komedojenik olmayan etiketli ürünleri almaya çalışın. Bunlar gözenekleri tıkamayacak şekilde üretilirler.
- Kir ve araba egzozu gibi çevresel toksinler cildinizle temas edebilir, yağla karışabilir ve gözenekleri tıkayabilir. Yüzünüze ellerinizle dokunarak kir ve bakterileri yüzünüze de aktarabilirsiniz.
- Çok fazla stres altında kalmak sadece cilt lekelerine neden olmakla kalmaz aynı zamanda cildin genel durumunu da kötüleştirebilir. Stres, adrenal bezleri uyararak yağ bezlerinin daha fazla yağ üretmesini sağlar ve cildi fazla yağlı hale getirir.
- Yeni cilt bakım ürünlerinin kullanılması da yüzde lekelere neden olabilir. Cildiniz daha önce hiç kullanmadığınız farklı ürünlerle karşılaştığında buna bir tepki olarak sivilce gibi lekelerin oluşmasına yol açabilir. (4)
Cilt lekeleri nedenleri hakkında daha fazla bilgi için
Cilt Lekeleri Tedavisi
Cilt lekeleri nasıl geçer? Lekeleri tedavi ederken altta yatan nedeni araştırmak oldukça önemlidir. Yanlış bir tedavi uygulamamak adına lekeye neyin sebep olduğunu bilmek gereklidir. Lekeleri iyileştirmek için en çok kullanılan tedaviler şunlardır;
Dermabrazyon; kimyasal bir kabuğa benzer şekilde çalışır, izleri en aza indirir, kırışıklıkları giderir ve cildinizi yeniler. Çıkarılması gereken cilt miktarı, yara izinizin ne kadar derin ve büyük olduğuna bağlı olarak değişir.
Cilt lekeleri ameliyatı: Lazer ışınları ile hiperpigmentasyon önlenebilmektedir. Derinin iç tabakalarına işleyen lazer ışınları ile kusurlu cilt görünümleri düzeltilebilir. (5)
Cilt lekeleri için hangi doktora gidilir? Cilt Hastalıkları bölümünde görevli doktorlar cilt lekelerini tedavi edebilirler.
Cilt lekeleri tedavisi hakkında daha fazla detay için
Cilt Lekelerine Ne İyi Gelir?
Cilt lekeleri bitkisel tedavisi: Protein bakımından zengin olan yumurta akı, gözenekleri açar. Gençleştirici ve iyileştirici özellikleri olan Aloe vera, cildin doğal ışığını geri kazanmasına ve yeni cilt hücrelerinin oluşmasına yardımcı olur. Ayrıca mevcut akne oluşumlarını yatıştırmaya yardımcı olabilecek mükemmel anti-enflamatuar özelliklere de sahiptir. Hindistancevizi yağı, çay ağacı yağı ve badem yağı gibi uçucu yağlar cildi korumaya ve iyileştirmeye yarar. (6)
Cilt lekeleri evde tedavi yöntemleri: Cilt lekeleri görünümleri nedeniyle günlük yaşamı etkileyebilirler. Tıbbi bakıma ihtiyaç duyulmayan cilt lekeleri evde tedavilerle yok edilebilir.
- Makyaj temizlenmeden yatılmamalıdır.
- Her akşam ve sabah düzenli olarak cilt temizliği yapılmalıdır.
- Güneşe çıkarken koruyucu kıyafetler giyilmelidir.
- Cildin kurumaması için bol bol su içilmelidir.
- Sivilceler sıkılmamalıdır. (7)