Bilimi tanımlarken yararlanabileceğimiz bazı temel dayanak noktaları vardır.
Bunlar;
- Açıklık: Bilimsel yaklaşım, bilinen belli süreçlerden oluşur. Bu süreçlere bağlı olarak yapılan çalışmanın açık net ve anlaşılır olması gerekir.
- Denetlenebilirlik: Yapılan bir çalışmadan elde edilen sonuçlar, aynı koşul ve şartlar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar vermesi gerekir.
- Yansızlık: Bilimsel yaklaşım tümüyle “yansızlık” temeline oturmuştur. Bilim adamı hangi görüşe sahip olursa olsun en üst düzeyde yansız olmaya çalışmalıdır.
- Düzelticilik: Bilimsel yaklaşım, gerektiğinde yanlışlarını düzeltmek ister, bundan kuvvet alır.
- Denemecilik: Bilimsel bir çalışmada elde edilen sonuçlar tatmin edici seviyeye ulaşıncaya kadar denenmeye devam edilir.
- Seçicilik: Bilimsel yaklaşımda toplanılan veriler, sınanmak istenen şeye uygun nitelikte olmalıdır.
- Akla Uygunluk: Yapılan bir çalışma insan mantığının kabul edebileceği, yordama yapabileceği ve sınayabileceği şekilde olmalıdır.
- Duyarlılık: Bilimsel yaklaşımda bütün ölçüm aşamaları için duyarlılığı yüksek metotlar kullanılmalıdır. Olayları yansız ve önyargısız bir şekilde değerlendirmeli, olumlu ve olumsuz yönlerini açık bir şekilde ortaya koymalıdır.
Kaynak: ATA-AÖF, EĞİTİM PSİKOLOJİSİ, Yrd. Doç. Dr. Muhammed ÇİFTÇİ