Don, hızla küçülüyor, bu da ulusal güvenlik için önemli bir tehdit oluşturuyor, çünkü uzman olmayan kişiler bile nehrin her yıl nasıl kalktığını görebiliyor, solmuş bankaları ölümle kaplı. Fakat bugün Don birkaç parçaya bölünmüştür ve her bölge nehrin kaderiyle ilgilenmez. Uzun yıllar boyunca, hiç kimse bir düzineden fazla bir süredir yapılmayan temizlik işini daha fazla veya daha az yapmakla uğraşmadı.
50'lerde nehrin su sistemine güçlü bir darbe çarptı.
27 Temmuz 1952, Volga-Don gemi kanalının lansmanında bir karar aldı. Lenin. İki büyük akarsuyu ve beş denizi birbirine bağladı: Azak, Siyah, Baltık, Beyaz ve Hazar, tüm bölgedeki insanların hayatlarını değiştirdi ve bugün gezilebilir bir akıntıdan bir akıntıya dönüşen Don Nehri ve bir zamanlar derinlikteki bir nehrin yaralarını dolduran adalar ve kumbarlar.
Yüzyılın bu yapısını hatırlayarak, Stalin'i eleştirdiler ve mahkumların kendisini sürdüğünü ve hepsinin insan kemiklerinde olduğunu vurguladılar. Yararlı hayal gücü, hızlıca korkunç detayları çizer. Genellikle olaylara tanıklık etmeyen veya şantiyede çok az zaman geçiren kişiler tarafından söylenir. Tsimlyansky hidroelektrik kompleksine 40 yıl ömrü verilmiş bir adamla tanıştım. İş kayıtlarında iki giriş var - kabul edildi ve kovuldu. Bu, Rostov Bölgesi'ndeki Romanovskaya köyünün bir sakini olan Yevgeny Alekseevich Sagin.
“İnşa etme konusundaki korkunç hikayeler, hafifçe söylemek gerekirse gerçeğe karşılık gelmiyor” fikrini paylaşıyor. - Bu konuda güvenebileceğiniz tek kişi, kapsamlı ve gerçeğe uygun malzemeler toplayan tarihçi Vera Nikitichna Boldyreva. Stalin'in neden insan yapımı Tsimlyansky Denizi'nin, nakliye kanalının ve hidroelektrik santralinin görünümü ile suçlandığı açık değil. Siparişi verdi sanki ve inşaat derhal başladı. Hayır! 1944’e geri döndüğümüzde ilk sefer Don’a geldi ve “Hydroproject” Leningrad kentinden bilim adamlarından oluşuyor. Savaşın sonunda, ikinci sefer işe yaradı. Ve 1949 yılında başlayan, inşaat konusunda tavsiyelerde bulunan bilim insanlarıydı. Ve Volga ile Don arasında bağlantı kurma fikri, Stalin'e değil, Peter I'e aklıma geldi. Emriyle, şimdi bize Petrovsky Geçidi olarak bilinen bir baraj inşa etmeye başladılar.
Bir meslek lisesi mezunu olan Yevgeny Sagin, 1948'ta yüzyılın inşaat alanına geldi. Ağaç işleme tesisinin altındaki çitin, astlarla birlikte - ondan çok daha yaşlı olan ve "patron" için fazla sempati duymayan mahkumlara yol açtığı söylendi. Sagin kafası karışmıştı, nasıl yönlendirileceğini ve ne söyleyeceğini bilmiyordu. Birdenbire aralarında inşaatçılar olması gerektiğini düşündü.
“Yoldaşlar, aranızda inşaatçılar var mı?” - Genç adama sordu. "Yoldaşların neler - vatandaşlar" - konvoyu düzeltti. Fakat iyi bir ilişkinin başlangıcı çoktan atıldı. Eugene hiç tecrübesi olmadığını itiraf etti. Eski inşaatçı Pavel İvanoviç Yakubovski, vesayet altında “şefi” aldı ve çalışmalar kaynamaya başladı. Daha sonra, PI Yakubovski, inşaat güveninin baş mühendisi ve ardından "Agropromstroy" bölge departmanı başkan yardımcısı oldu.
- "Volgodonskstroy" da 120'ten fazla mahkumdan daha fazla çalıştı. Cümlenin sona ermesinden sonra çoğu inşaat alanında kaldı. Yevgeny Alekseevich şöyle hatırlıyor: Bizimle yaşadılar ve bizimle çalıştılar, eski “aleyhte” ayrılık yoktu ve ücretsiz olanlar da yoktu. - Mahkumlar arasında farklı insanlar vardı. Bazıları kaçmaya çalıştı, ama her zaman başarısızlıkla sonuçlandı. Kaçaklar ceza hücresi tarafından cezalandırıldı. İlk başta, hırsızlar arasından tutsak olanlar kendi kurallarını oluşturmaya çalıştılar. Gelen işçilerin parsellerini seçtiler. Ve liderliğe yapılan şikayetler durumu değiştirmedi. Sonra işçiler düzeni geri almaya karar verdi. Özelleştirildiği gibi Rusya’ya düzen getirilmesi, diğer etki önlemlerinin kullanılmasından sonra yumruklar yardımıyla gerçekleştirilir. "Volgodonskstroy" adlı kitapta isyan olduğu yazılı ve hiç kimse 10 günü işe gitmedi. Bu harika bir abartı. Sadece iki gün işe yaramadı. Yapım başkanı Vasily Arsentevich Barabanov koruma altına alınmadan bölgeye girdi. Mahkumlara ne söylediğini bilmiyorum ama ertesi gün hem "mahkumlar" hem de serbest çalışanlar işe koyuldu. Özellikle hevesle kendi kurallarını koyan “mahkumlar” vagonlara yüklendi ve bana bilinmeyen bir yöne götürüldü. Gerisi maaş ödemeye başladı, mağaza açtı.
Savaş esirleri bile planlanan inşaatın ihtişamını etkiledi. Köylere ve tarlalara, yiyecek satın aldıkları yerlere tekneyle gitmeyi öneren Almanlardı ve bunu kendileri yaptılar; bu da sorunun çözülmesini yiyecek teslimatı ile büyük ölçüde basitleştirdi.
Toplu kahramanlık, zor iş değil
- İnşaatta çalışan insanların eserlerine kitle kahramanlığı denilebilir. Ve başka bir şey yok. Evgeny Alekseevich Sagin, bunun ağır bir iş olduğunu ve başka hiçbir şeyin yanlış olmadığını düşünenler olduğunu söylüyor. - Bir tatil masanın üzerinde bol miktarda yiyecek değil, bir akıl halidir. Masada kavrulmuş balık ve haşlanmış patates ile eğlenebiliriz. Don'u Kumshatskaya stanitsa'sına geçtikten sonra, çatının sarsacağı dansları ayarladılar. Yerel kulüpte, bazı modern profesyonellerin uzaklaştığı güçlü bir girişim başlatıldı. Ordudan önce akrobasi ile meşgul oldum ve birçok akrobatik etüt bugüne kadar tekrarlanmadı. 1951’te ben ve başka biri Berlin’deki bir gençlik festivaline gönderildik ve performansımız diğerlerinden daha kötü değildi.
Bazen bu nesnelerin yapıcılarını uzaylılarla karşılaştırmak istiyorum. Modern insanlardan düşünme ve topraklarına karşı tutumlarında farklılık gösteririz. Ülkenin her yerinden geldiğimizde kendimize karar verdik: burada Anavatanımız ve onunla bağlantılı her şey bizim için kutsaldır.
Don kanalı nasıl engellenir
Volgodonsk'un inşasında ilk mandalları alanlardan Evgeny Sagin, Don nehri kanalının örtüşmesine tanık oldu.
- 1948’te, Tsimlyansk hidroelektrik kompleksinin inşası tüm hızıyla yapıldı, oldukça büyük hacimlerde çalışmalar yapıldı. Demiryolu cihazı için tuvali döktüm, böylece güç aktarma sistemi bütün yapıya enerji verdi. Mahkumların yaşadığı çok sayıda kışla inşa edildi. Yakınlarda, askerler ve sivil askerler için kışla vardı. Birçoğu hem hafriyatta hem de kaldırmada ekipmana yakalandı: tam güçle çalıştı. Bir fırın vardı, bir hamam, su girişi ve bir filtreleme istasyonu yapıldı. Her şey ana görevi hedef aldı - baraj yıkama ve hidroelektrik santrallerinin yapımı.
Bugün bile, Tsimlyanskaya HES'in, büyük bir beton santralinin kapasiteleri için temelleri vardır, bu sayede Tsimlyanskaya HES inşaatı imkansız olacaktır. Hazır beton markası 700'in üretimi için modern ve teknik olarak donanımlı bir fabrikaydı, tamamen makineleşti. Aynı zamanda, beton iki trenden oluşan özel tanklara yüklenmiştir. Beton karışımını hazırlamak için, makineler tesise kesintisiz olarak malzeme teslim ettiler: ezilmiş taş, kum, sonra mikserlere kesirlerle beslendiler. Laboratuvar teknisyenleri üretilen betonun kalitesini izledi. Özel bir ihraç beton seçimi yapıldı, her kareye zaman kazandı, kimin çıktığını ve kimin yaptığını belirledi. Konut inşaatı hızlı gidiyordu.
22 Eylül 1951 öğleden sonra, Don Nehri'nin fırtınası için hazırlanan yüz MAZ-205 aracı. Tekerleğin arkasında inşaatın en iyi itici güçleri vardı. Bunların arasında Lenin Nişanı alan Pavel Andreevich Zubkov da vardı.
Don kanalını köprülemek için özel bir köprü inşa edildi. 17 saatlerde, zaman tam olarak doğru değildir, boş gövdeli araçların köprüsüne bir deneme sürüşü yapılmıştır. Pavel Andreevich sütununa yöneldi. Arabalar moloz taşı yüklemek için indiğinde, üçüncü inşaat alanının başı hazır olduğunu bildirdi. 18 saatlerinde, radyodaki 30 dakikalarına, Don kanalını kapatmak için tüm bölüm başkanlarına komut verildi.
Otomobil uğultu - Don üst üste binmeye başladı. Üç dalgıç, Lesin, Nazarenko ve Veselovsky (Romanovskaya köyünün üçü de), suyun üst üste binme sürecini izleyecekti. Suya batan ilk kişi Veselovsky idi. Sudan çıkıp şöyle dedi: "Düşman güçlü." Güçlü akım dalgıcıyı taşıyordu, ancak durumu bu şekilde bıraktı: Veselovsky diğer yandan çalıştığı sırada rayı bir yandan daha ağır hale getirmek için rayı aldı. Kısa bir süre sonra dalgıçlar birbirini değiştirdi.
35 saat - bu örtüşmenin tahmini zamanıydı. Yaklaşık iki saat önce işi bitirdim. Binlerce işçi ve misafir bu tarihi ana tanık oldu.
Yapı malzemeleri kazındığında, topraklarda patlamamış kabukları bulundu. Geçmiş savaşın hatırası canlıdır. Savaş yıllarında Don’un savaş partileri arasında ve Tsimlyanskoe rezervuarının bulunduğu bölgede, yeraltı savaşçılarının aktif olduğunu hatırladım. İşgalciler için ciddi sonuçları olmasa da, yeraltı işçilerinin gerçekleştirdiği sabotaj eylemleri, işgalcilere yönelik ortak mücadeleye uygulanabilir bir katkı yaptı.
Romanov yeraltı işçileri anısına
Yeni Yıl tatillerinin arifesinde, yıllar önce gerçekleşen olaylar unutulmaz. Ocak ayının başında, Volgodonsk bölgesinin Nazi işgalcilerinden kurtarılmasının bir sonraki yıldönümüne adanmış geleneksel bir miting düzenlenecek.
A. Kalinin "İvan Smolyakov" kitabından:
“... Çok gece yarısından sonra, Alexander Nikiforovna Smolyakova, kepenkle yapılan temkinli bir vuruşla uyandı.
- Kim? - endişeyle Alexandra Nikiforovna'ya sordu.
- Benim, anne, aç.
- Vanya? - Cıvatayı iterek eşikten geri çekildi. - sen? Buraya nasıl geldin Çık şimdi! Köyde Almanlar. - Alexandra Nikiforovna hemen kapıyı kapattı ve onu kulübe geçirdi.
- Biliyorum anne. Sus. Bu yüzden Almanlar geldi. Beni ye, bu günlerde açlıktan öl.
Onu masanın üzerinde topladı ve sobanın yakınında durdu, kollarını önlüğünün altına katladı, patates yemesini izledi, ekmek ısırdı ve gergin çeneleriyle sert bir şekilde hareket ettirdi. Ondan sormaya çalıştı ama önce konuşmasını bekledi. Ne dedi? Ya da belki sadece bunu duydu? Almanların köydeki olduğunu ve bu yüzden buraya geldiğini biliyor mu? Onlara mı, Almanlara mı? Oğlu mu?
Ve sessizce akşam yemeği yedi, sütü dibe kadar süzdü ve sadece gözlerini masadan kaldırdı.
- Evet, anne, bu nedenle Almanlar geldi. - Ve anlamadığını görünce ayağa kalktı, elini omzuna koydu - uzun, büyük. - Seni ve her şeyi nasıl bırakabilirim? - Bu hareketle şapka duvarlarını uzağa iterek elini etrafına koydu. - Nasıl gidebilirim anne?
Anladı ve, ani bir korkuyla yakalanan, sekiz çocuğunun en sevdiği, şiddetle fısıldadı:
- Nesin sen oğlum, git, partizanların neresin? Sen hastasın, her yoldan geçen kişi seni burada tanıyor, her küçük çocuk parmakla işaret edebilir. Git, Vanya, şimdi gece oldu, belki saklanırsın, belki de seni yakalarlar.
- Anne, anne, hiçbir yere gitmeyeceğim, artık konuşmayacağız.
Onu kurtarmak için dedi ki:
“Yok olacak tek kişi sen değilsin ve benden sonra çizeceksin.” Bunu düşündün mü Vanya?
- Kendini iftira etme anne, hiç öyle değilsin.
Sonra, mağlup, ona yaslanarak ağladı. Yanaklarındaki gözyaşlarını nazikçe elleriyle sildi. Böylece sessizce bankta uzun süre oturdular. Sonra ağlayarak, alçak sesle, stanitsa'yı anlatmaya başladı. haber:
- Filmde, mezbaha açıldı, memurlar için koyun kesildi. Komutan geldi, boynu boğa gibiydi. Ataman, Arkov'u ayarladı, onu tanımalısın.
- Tohum satan bu mu?
- En çok o.
“Her zaman onları toplarlar” dedi Ivan düşünceli bir şekilde.
Arkov’un kızının Komsomol üyesi olduğunu hatırladı. “Şimdi böyle bir babayla nasıl hissettiğini merak ediyorum?”
“Her partinin başına on bin vaat edildi” dedi Alexandra Nikiforovna, iç çekerek bastırarak devam etti.
“Ucuz kafalarımızı takdir ettiler,” diye gülümsedi Ivan.
Işık akıntıları panjur boşluklarından sızmaya başlayana kadar horozlara oturdular. Alexandra Nikiforovna endişelendi.
- Razvidnilos, Vanya, seni nereye gömerim?
Zavallı küçük kafa ...
- Yatağım anne, ocakta, uyumak istiyorum. Bu odadaki komşular izin vermiyor, mesajı taşımıyor ve engelleyebilirler. Ve hiç zavallı küçük bir kafa değil, Almanların buna ne kadar verdiğini görün.
Akşama kadar uyudu. Alexandra Nikiforovna kapıyı kilitledi ve komşuya gitti. Akşam, Ivan eski arkadaşı Vasily Kozhanov'a geldi. Birlikte bütün gece boyunca üst odada konuştular. Kozhanova'nın yan odadaki karısı, konuşmalarının artıklarını duydu.
Smolyakov, “Hareket etmek, Vasya, hareket etmek gerekli, böylece ilk günden itibaren elimizi koklamışlar” dedi.
- bir? - Kozhanov sordu.
- Neden biri? Az insan mı Sadece gukni - bütün alan yükselecek. Yoksa bunca sene boş yere tohum atıyor muyuz?
Smolyakov düşük sesle isimleri listelemeye başladı.
- Tyukhov Valentine - Bu senin zamanın. Petka Yasin gözlerini kapatacak. Hala Victor Kuznetsov, Mozharova Klava ... Mozharova'yı biliyor musunuz?
Aynı gece Smolyakov ve Kozhanov, Romanov Komsomol üyelerinin dairelerini ziyaret etti. Smolyakov, Tyukhov ile birlikte Yasin ve Kuznetsov, Kozhanov ile konuştu. İvan yanılmadı: kimse "hayır" demedi. Ve sadece herkes aynı soruyu sordu:
- A silâh?
- Olacak - - sinsice gülümsedi Smolyakov. Otomatların gömüldüğü yeri biliyordu. - İlk defa, yeter ve sonra kendimizi silahlandırmalıyız.
Sabah köyde beyaz çarşaflar elden ele teslim edildi. Bu gerillaların yazdığı ilk broşürdü: "Yoldaşlar, topraklarının efendisi olduğunu unutma ve iyi huylu bir Alman'ın ruhunu desteklemesine izin verme. Ekmeğin ekmek olduğunu, sığırların senin sığır olduğunu ve kendin olduğunu unutma. özgür insanlar. İşgalcileri yen! "
Birisi çarşıya, kilise verandasına broşürler dağıttı ve polis duvarlarını onlarla kapattı. Polis onları iskelelerle kazıyordu. Akşamları köyde baskınlar başladı. Smolyakov'a geldiler, ama Ivan evde değildi. Kozhanovlardan askerler de hiçbir şey bırakmadı. Kozhanov’un karısı askerlere “Kardeşinin yanında, çiftlikte” dedi. Asker evi ters çevirdi, yere un döktü, uzun süre çocuk oyuncağı tabancasını döndürdü ve cebine koydu, başından bir mendil aldı ve ayrıldı. Bahçeden ayrıldığında, bir adam onunla konuştu. Askerin yanına gitti, aydınlanmasına izin verdi, güvenle bir şeyler sordu. Asker, rastgele bir arkadaşa güvenle cevap verdi. Caddeyi geçtiklerinde, korkunç bir darbe askerini yere serdi. Bir şey üzerine düştü, yere çarptı ve asker caddenin ortasında uzanmaya devam etti. Köyün diğer ucunda, gece yarısı kısa bir süre sonra bir atış ve kendisini Almanlara para ve votka için satan bir hain olan bir polis, aşağı doğru uçurumdan aşağı düştü ... "
Romanov yeraltı savaşçılarının isimleri sadece anıt levhalarda ölümsüzleştiriliyor. İsimleri sokaklar, okullar ve yakın geçmişte, yeraltı işçilerinin isimleri öncü müfrezelere ve mangalara atandı. 1974'te, Volgodonsk şehrinde, Ivan Smolyakov'un adını taşıyan ilk Greko-Romen güreş turnuvası gerçekleşti ve 1977'te zaten All-Union oldu. Bu gün düzenlenen.