Önümüzdeki on yıl içinde, COVID-19’dan sorumlu yeni koronavirüs, bir rahatsızlıktan biraz daha fazlası haline gelebilir ve soğuk algınlığı benzeri öksürük ve nezle gibi rahatsızlıklara neden olabilir. Bu olası gelecek, vücudumuzun bağışıklığının zaman içinde nasıl değiştiğine dair mevcut salgından öğrenilen dersleri içeren matematiksel modellerle tahmin ediliyor. Utah Üniversitesi’ndeki bilim adamları, şu anda Viruses dergisinde yayınlanan araştırmayı gerçekleştirdi
ABD matematik ve biyolojik bilimler profesörü Fred Adler, “Bu, henüz tam olarak ele alınmamış olası bir geleceği gösteriyor” diyor. “Önümüzdeki on yıl içinde, popülasyonlar toplu olarak bağışıklık geliştirdikçe COVID-19’un şiddeti azalabilir. “
Bulgular, hastalıktaki değişikliklerin, virüsün kendisindeki değişikliklerden ziyade, bağışıklık tepkimizin adaptasyonları tarafından yönlendirilebileceğini öne sürüyor. Adler, Utah Sağlık Üniversitesi’nde Matematik Bölümü ve Epidemiyoloji Bölümü’nün ilk yazarı ve lisansüstü öğrencisi olan Alexander Beams ve lisans ortak yazarı Rebecca Bateman ile yayın konusunda kıdemli yazardı.
SARS-CoV-2 (COVID-19’a neden olan bazen ölümcül koronavirüs) bu virüs ailesinin en iyi bilinen üyesi olmasına rağmen, diğer mevsimsel koronavirüsler insan popülasyonunda dolaşmaktadır ve çok daha iyi huyludurlar. Bazı kanıtlar, bu soğuğa neden olan akrabalardan birinin bir zamanlar şiddetli olabileceğini ve 19. yüzyılın sonlarında “Rus gribi” salgınına yol açtığını gösteriyor. Paralellikler U of U bilim adamlarının SARS-CoV-2’nin şiddetinin zaman içinde benzer şekilde azalıp azalmayacağını merak etmesine neden oldu.
Fikri test etmek için, mevcut salgından alınan aşağıdaki verilere dayanarak vücudun SARS-CoV-2’ye bağışıklık tepkisine ilişkin kanıtları içeren matematiksel modeller oluşturdular.
Virüse maruz kalma ve hastalığın ciddiyeti arasında muhtemelen bir doz yanıtı vardır.
Küçük bir virüs dozuna maruz kalan bir kişinin hafif bir COVID-19 vakası kapma ve az miktarda virüs yayma olasılığı daha yüksektir.
Aksine, yüksek dozda virüse maruz kalan yetişkinlerin ciddi hastalığa yakalanma ve daha fazla virüs yayma olasılığı daha yüksektir.
Maskeleme ve sosyal mesafe, viral dozu azaltır.
Çocukların ciddi hastalık geliştirme olasılığı düşüktür.
COVID-19 olan veya aşılanmış yetişkinler ciddi hastalığa karşı korunur.
Bu senaryoların birkaç versiyonunu çalıştırmak, üç mekanizmanın kombinasyon halinde, nüfusun artan bir oranının uzun vadede hafif hastalığa yatkın hale geleceği bir durum oluşturduğunu gösterdi. Bilim adamları, dönüşümün yeni bir terime ihtiyaç duyacak kadar önemli olduğunu hissettiler. Bu senaryoda, SARS-CoV-2 “Sadece Başka Bir Mevsimsel Koronavirüs” veya kısaca JASC olacaktır.
Adler, “Pandeminin başlangıcında virüsü daha önce hiç kimse görmemişti,” diye açıklıyor. “Bağışıklık sistemimiz hazırlanmadı.” Modeller, daha fazla yetişkinin önceki enfeksiyon veya aşılama yoluyla kısmen bağışık hale geldikçe, ciddi enfeksiyonların önümüzdeki on yıl içinde tamamen ortadan kalktığını gösteriyor. Sonunda, virüse ilk kez maruz kalan tek kişi çocuklar olacak ve doğal olarak şiddetli hastalığa daha az eğilimli olacaklar.
Beams, “Buradaki yeni yaklaşım, hafif ve şiddetli COVID-19 enfeksiyonları arasında meydana gelen rekabeti tanımak ve uzun vadede hangi türün kalıcı olacağını sormaktır” diyor. “Bağışıklık sistemlerimizi şiddetli enfeksiyonlara karşı savaşmak üzere eğittikleri sürece, hafif enfeksiyonların kazanacağını gösterdik.”
Modeller, hastalık yörüngesi üzerindeki her potansiyel etkiyi hesaba katmamaktadır. Örneğin, yeni virüs varyantları kısmi bağışıklığın üstesinden gelirse, COVID-19 daha da kötüye gidebilir. Ek olarak, tahminler ayakta duran modelin temel varsayımlarına dayanmaktadır.
Adler, “Bir sonraki adımımız, pandeminin gerçekleşirken ne yönde ilerlediğini değerlendirmek için model tahminlerimizi en güncel hastalık verileriyle karşılaştırmaktır” diyor. “İşler kötü veya iyi bir yöne mi gidiyormuş gibi görünüyor? Hafif vakaların oranı artıyor mu? Toplum olarak aldığımız kararları etkileyebileceğini bilmek.”