Endometriozis üreme çağında olan her 10 kadından birinde görülmektedir.
Endometriozis Nedir?
Endometriozis, rahim iç duvarında bulunan ve her ay kalınlaşıp adet döneminde dökülen tabaka olan endometriumun rahim dışında bulunmasıdır. Bu yanlış yerde bulunan hücreler lezyon olarak bilinir ve her ay adet hormonlarındaki döngüsel değişikliklere yanıt olarak endometriumun normal adet döngüsünde yaptığı gibi büyür ve kanamaya yol açar. Bu da enfeksiyonel reaksiyonlarla sonuçlanıp kistler, yaralar, doku ve organ yapışıklıklarına neden olur.
Endometriozis lezyonları en sık çikolata kisti olarak bilindikleri yumurtalıkların içinde veya üzerinde, tüplerin üzerinde, rahmin alt veya arka kısımlarında, rahimi yerinde tutan uterosakral bağlarda, bağırsakta, idrar kesesinde ve pelvis örtüsü olan peritonda görülür. Nadir durumlarda endometriozis dokuları pelvik boşluk dışında da görülebilmektedir.
Aşağıdaki semptomlardan biri ve birden fazlası endometriozis belirtisi olabilir.
Adet Ağrısı
Kabızlık ya da ishal
Depresyon, kronik yorgunluk
Adet sürecinde aşırı kanama
Infertilite (Gebe kalamama)
İdrar yaparken ağrı
Adete bağlı olmayan pelvik (alt karın/kasık) ağrı
Cinsel ilişki sırasında ve/veya sonrasında ağrı
Nasıl Teşhis Konulur?
Endometriozisin tanısını koymak zor olabilir çünkü benzer semptomları olan diğer hastalıklarla sık sık karıştırılmaktadır. Belirtilmiş semptomlardan bir ya da birden fazlası ve pelvik muayene jinekoloğunuzun tanıyı koymasına yardımcı olabilir. Semptomlarınızın ne sıklıkta olduğunu ve ne kadar kötü olduğunu açıkça ve net bir şekilde doktorunuza anlatın.
Tanı koymak için ultrason veya MR görüntülemesi gerekebilir ama bu ekipmanlar küçük endometriozis lezyonlarını görüntülemek için yetersiz kalabilir. Kesin tanı için laparoskopi gerekebilir. Bu, cerrahın karın bölgesinde küçük bir kesi açılarak ucunda ışık ve kamera olan tüp şeklinde bir aleti endometriotik lezyonları görmesi için kesiye yerleştirdiği küçük bir cerrahi operasyondur.
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Endometriozisin kesin tedavisi yoktur ancak semptomlarınızı azaltacak ve hayat kalitenizi artıracak tedaviler mevcuttur. Endometriozisin tedavisi için ilaç ve cerrahi yöntemler bulunmaktadır.
01
İlaç Tedavisi
Adet dönemlerindeki ağrıları önlemek, adetleri düzene koymak ve endometriotik dokuların büyümesini baskılamak amacı ile kullanılan hormonal bazlı doğum kontrol hapları, progestinler, danazol ve GnRH analogları bulunmaktadır.
02
Cerrahi Tedavi
Ameliyat genel anestezi gerektiren bir tedavi olmakla birlikte tanı koymak için yapılan laparoskopi ile eş zamanlı olarak endometriotik lezyonların kesilip çıkarılması için de bir fırsattır. Laparoskopik ameliyatın başarısı cerraha bağlıdır ve deneyimli bir endometriozis cerrahi uzmanının yapması çok önemlidir. Cerrahide endometriotik dokular kesilip çıkarılır, yapışıklıklar serbestleştirilir ve normal anatomi sağlanmaya çalışılır. Cerrahi sonrası birçok kadında ağrı şikayetinin geçmesine rağmen %40-80 vakada 2 yıl içinde ağrı tekrar ortaya çıkabilmektedir.
Doğru Bilinen Yanlışlar
Çikolata kisti bazı endometriozis hastalarında görülen içindeki pıhtılaşmış kandan dolayı rengi çikolataya benzeyen kistik oluşumlardır. Endometriozis çikolata kisti oluşumlarıyla sınırlı bir hastalık DEĞİLDİR. Ultrason ve MR görüntülemelerinde çikolata kisti izlenmeyen hastalarda da endometriozis hastalığı olabilir.
Günlük hayatı idame ettirmeyi olumsuz şekilde etkileyen adet ağrısı normal DEĞİLDİR. Bu ağrının sebebi endometriozis ya da başka sağlık problemleri olabilir. Bu ağrının tanısının konulması için mutlaka uzman bir jinekoloğa gidilmesi gerekir. Semptomlarınızın ne sıklıkta olduğunu ve ne kadar kötü olduğunu açıkça ve net bir şekilde doktorunuza anlatmanız gerekir.
Doğru DEĞİLDİR. Endometriozis daha genç yaşlarda da görülebilir. Adet görülmeye başlandığı andan itibaren görülebilir. Ergenlik dönemine girmiş, şiddetli adet ağrısı olan kız çocukları mutlaka aileleri tarafından uzman bir jinekoloğa yönlendirilmelidir.
Doğru DEĞİLDİR. Ağrı kesiciler hastalığın ağrı semptomlarını baskılar ama hastalığı tedavi etmez. Endometriozis alanında uzman bir doktor ile sizin için en etkili olacak tedavi yöntemlerini bulabilirsiniz.
Doğru DEĞİLDİR. Hastalık farklı kadınlarda farklı ilerlemeler gösterebilmekle beraber hamilelik döneminde adet görülmemesinden kaynaklı endometriozis semptomlarında geçici süreliğine bir hafifleme görülebilir.
Bu web sitesinin Endometriozis bölümü Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Sivil Büyü Programı desteğiyle hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Kıbrıs Kadın Sağlığı Araştırma Derneği sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.
Bu web sitesinin Endometriozis bölümü Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Sivil Büyü Programı desteğiyle hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Kıbrıs Kadın Sağlığı Araştırma Derneği sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.