Araştırmacılar, skapular diskineziyi, baş üstü sporcularda kronik omuz ağrısıyla ilişkili olarak bulmuşlardır.Skapulotorasik ve glenohumeral yumuşak doku kısıtlamalarına ve torasik postürün etkilerine ek olarak, skapular kas kontraksiyonu ve mukavemetinde değişiklikler olmuştur. Skapular oryantasyon ve hareket, glenohumeral eklem ve rotator manşet kas sisteminin işlevini etkileyebileceğinden, skapulotorasik eklemin, özellikle tekrarlayan bireylerde fizik tedavi tedavisi sırasında özel dikkat gerektirebileceği öne sürülmüştür. Klinik akıl yürütme sürecine yardımcı olmak için, bir kas performansı eksikliği olduğunda egzersiz eğitiminin nasıl etkili olabileceğini göstermek için daha önce bir skapular tedavi algoritması sunulmuştur.
Literatürde skapular egzersiz seçimi öncelikle 2 farklı kavramdan oluşmaktadır. İlk kavram, skapula'nın normal 3-D hareket paternlerini desteklemeye odaklanmış egzersizlerin seçilmesidir. Genel olarak, skapulanın yukarı doğru dönme, dış rotasyon ve posterior tilt şeklinde hareket ettiği egzersizler ilgi çekicidir. Örnek olarak, Mottram ve arkadaşları, sağlıklı bireyleri skapulayı, trapezius kasının 3 parçasını aktive ederek posterior tilt ve yukarı rotasyona hareket ettirmeyi öğretme potansiyelini göstermiştir. Ayrıca, Oyama ve ark., Çeşitli skapular retraksiyon egzersizlerinin skapular ve klaviküler kinematikleri ve kas aktivitesi miktarları temelinde faydalı olabileceğini göstermiştir. Omuz sıkışma sendromu olan hastalarda, skapula çevresindeki kuvvet çiftlerini etkilediği düşünülen düzeltici hareket antrenmanının etkinliğine dair kanıtlar da vardır.
İkinci konsept, skapula etrafındaki kaslardaki yüksek aktivasyon seviyelerine odaklanarak, skapulada istenen 3-boyutlu hareketi yapıp yapmamalarına bakılmaksızın egzersizleri seçmektir. Daha önce yapılan araştırmalar, push-up plus, dinamik hug ve duvar kaydırma egzersizlerinin yüksek miktarda serratus anterior kas aktivitesine yol açtığını ve push up plus ile minimal üst trapezius (UT) aktivasyonunun sağlandığını göstermiştir. Trapezius kas rehabilitasyonu ile ilgili olarak, Cools ve arkadaşları sağlıklı bireylerde düşük UT / orta trapezius (MT) ve UT / alt trapezius (LT) kas oranlarını gösteren 4 egzersizi tanımlamışlardır bunlar:eğilimli uzatma(prone extension), yan yatışta dış rotasyon(sidelying external rotation), yan yatışta ileri fleksiyon(sidelying forward flexion), ve dış rotasyon ile yüzüstü yatay abdüksiyon. Skapular diskinezi olan bireyler, UT'nin düşük MT ve LT kas aktivasyonu ile hiperaktivitesini gösterir, bu da azalan miktarlarda skapular yukarı doğru rotasyon, dış rotasyon ve posterior tilt ile ilişkilidir. Bu 4 egzersiz, bu bireylerin rehabilitasyonunda endikedirler çünkü UT aktivasyonunu en aza indirirken yüksek MT ve LT kas aktivasyon seviyelerini aktive ederler.
Skapular tedavi algoritmasında, skapula'nın bilinçli kontrolü, nöromüsküler koordinasyonun ve güç açıklarının düzeltilmesinde temel bir bileşen olarak gösterilmektedir. Skapulanın daha nötr bir dinlenme pozisyonuna yerleştirilmesi, bu konuda önemli kabul edilir. Ancak, daha önce seçilen 4 egzersizin performansı sırasında, skapular oryantasyonun bilinçli olarak düzeltilmesinin, trapezius kasının, yüklenen koşullar altında gerçekleştirilen çeşitli dinamik hareketler sırasında aktivasyonunu nasıl etkileyebileceği belirsizdir.
Bu konuda bilimsel çalışmalar ne diyor?
Konuyla ilgili yapılan bir çalışmada skapular diskinezi olan baş üstü sporcularda daha önce seçilen 4 egzersizin performansı sırasında, skapular oryantasyonun mutlak ve bağıl trapezius kas aktivasyon seviyeleri üzerindeki bilinçli düzeltmenin etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Çalışmaya yaş ortalaması 22 olan 30 sağlıklı birey dahil edilmiştir.Tüm katılımcılar rekreasyon seviyesinde voleybol, yüzme ve badminton da dahil olmak üzere spor dallarında aktiftir.Dışlanma kriterleri omuz veya servikal omurgaya bağlı semptomların olması, dislokasyon öyküsü veya omuz cerrahisi geçirmiş olması veya omuz elevasyonu sırasında tam hareket aralığına ulaşamamak olarak belirlenmiştir.Skapular dinlenme pozisyonu ve diskinezi durumu değerlendirilmiştir.Uhl ve ark., bu yöntemin, 3 boyutlu hareket analizi sonuçlarıyla karşılaştırıldığında, sırasıyla% 76 ve% 74'lük bir duyarlılık ve pozitif öngörü değeri olduğunu göstermiştir.
Her bir egzersiz 5 tekrar uygulanmıştır.Uygulanan egzersizler:
A)Yüzüstü pozisyonda omuz ekstansiyonu
B)Yan yatışta omuz eksternal rotasyonu
C)Yan yatışta yana doğru ileri fleksiyon
D)Yüzüstü pozisyonda omuz horizontal abdüksiyonu
Sonuçlar
Skapular oryantasyonun bilinçli düzeltilmesinin, pron ekstansiyon ve dış rotasyon egzersizleri sırasında trapezius'un tüm 3 bölümünün aktivasyonunu artırdığını göstermiştir. Ek olarak, UT / MT ve UT / LT oranları, çalışmaya dahil edilen 4 egzersizin herhangi bir müdahalesi ile değiştirilmemiştir. Bu bulgular, bilinçli skapular oryantasyon gerçekleştirildiğinde, bu 4 egzersizin trapezius kas dengesi rehabilitasyonu için uygun olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın bulguları, skapular diskinezi olan baş üstü sporcularda omuz rehabilitasyon egzersizleri seçiminde fizyoterapistlere yardımcı olabilir.
Referans
KRISTOF DE MEY, LIEVEN DANNEELS, BARBARA CAGNIE ,LIES HUYGHE, ELIEN SEYNS, ANN M. COOLS.Conscious Correction of Scapular Orientation in Overhead Athletes Performing Selected Shoulder Rehabilitation Exercises: The Effect on Trapezius Muscle Activation Measured by Surface Electromyography.journal of orthopaedic & sports physical therapy | volume 43 | number 1 | january 2013