Gözün içinde iltihap olabilir mi?
Göz içindeki katmanlarda ayrı ayrı ya da tümünde iltihap olabilir. Tıpta bunlara, yerine ve yaygınlığına göre, ön (iridosiklit), orta (parsplanit) veya arka üveit adı verilir.
Göziçi iltihaplarının belirtileri nelerdir?
Aşırı kanlanma, bulanık görme ve ciddi ağrı olur. Hasta mutlaka doktora gitmek ihtiyacı hisseder.
Göziçi iltihaplarının nedenleri nelerdir?
Göziçi iltihapları mikroplara da virüslere de (ör; uçuk mikrobu) bağlı olabilir. Kişinin bağışıklık sisteminin de zayıf kalmasıyla iltihap oluşur.
Diğer yandan eklem hastalıkları (ör: gençlerde romatoid artrit) veya bağışıklık sistemi hastalıklarında mikrop olmadan da göz içinde yangı (enflamasyon) olabilir. Gözün içindeki dokular kan-damar sisteminin, gözün dışındaki beyaz kabuk da eklem sisteminin akrabasıdır. Bu sistemlerde olan bozukluklarda göz de etkilenebilir.
Göziçi iltihapları nasıl teşhis edilir?
Öncelikle mikroskopla yapılan incelemede gözün ön odasındaki iltihap hücreleri görülür. Mikroskop bunların tek tek görülebileceği kadar iyi bir büyütme sağlar. Zaten vücutta bu kadar küçük hücrelerin dolaysız bir şekilde mikroskopla görülebildiği tek organ gözdür. Diğer organlarda ya parça ya da kültür almak gerekir; dolaysız organa bakarak tek tek iltihap hücrelerini görmek mümkün değildir.
Sonra gözbebeği büyütülerek yapılan muayenede göz içindeki arka odada bulunan hücreler veya hücre kümeleri görülebilir. Bazı durumlarda damardan boyalı ilaç verilerek göz anjiyosu yapmak ve sorunun yaygınlığını veya tedavinin etkinliğini tespit etmek gerekir.
Mikroskopla hücrelerin görülebilmesine rağmen bazen bunların hangi tür mikrop olduğunu anlamak için gözden minik bir iğneyle örnek almak ve kültür yapmak gerekir.
Tabii, tüm bunlardan önce mutlaka görme kesinliği ve göz tansiyonu ölçülmelidir, çünkü iltihaplar görmeyi etkiler ve tansiyonu yükseltebilir.
Göziçi iltihabı teşhisi için başka hangi işlemlerin yapılması gerekir?
Aslında iltihabın teşhisi için değil de, iltihabın nedeninin bulunması için sıklıkla Dahiliye-Romatoloji-Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, nadiren Kulak-Burun-Boğaz, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Dermatoloji, Diş bölümlerinden konsültasyon istemek gerekir. Kime, hangi konsültasyonun gerektiğine gözdeki bulgulara göre karar verilir ve yönlendirme göz hekimi tarafından yapılır.
Ayrıca, yine nedeni bulabilmek için çeşitli kan ve idrar testleri, akciğer ve omurga grafisi, doku grubu tayini gibi testlerin de yapılması gerekebilir.
Özetle, göziçi iltihabı demek, biraz dedektiflik gerekiyor demektir. İpucu aramak ve bulunan ipuçlarını bir araya getirerek nedeni anlamak tedavi planı açısından önemlidir. Neyi tedavi ettiğimizi bilmeden tedavi edersek zaman kaybedebiliriz.
Ancak her göziçi iltihabında da nedenin bulunması mümkün olamamaktadır. Bazılarının özel bir nedeni yoktur, bazılarının da günümüz tıbbi imkanlarıyla saptanması henüz olası değildir.
Göziçi iltihaplarının yol açabileceği sorunlar nelerdir?
İltihaplar tedavi edilmedikleri zaman bazen ciddi sorunlara yol açabilir:
1. Gözün renkli kısmı (iris) öne, şeffaf kısma veya arkaya göz merceğine yapışabilir. Bu durumda hastalık geçtikten sonra gözbebeğinin uyum yapabilme özelliği bozulur ve net görme olmaz. Göz tansiyonu yüksekliğine de yol açabilir.
2. Katarakt, hastalığa bağlı da kullanılan kortizonlu ilaçlara bağlı da olabilir. Katarakt ameliyatla temizlenebilir. Ama hastalığa bağlı kataraktın ameliyatının kortizona bağlı kataraktın ameliyatından çok daha güç olduğu bilinmelidir.
3. Gözün renkli kısmındaki yapışıklıklara veya kullanılan kortizonlu ilaçlara bağlı olarak göz tansiyonu yükselebilir ve glokom hastalığı olabilir. Hastalık iyileştikten sonra tansiyon düşebilir. Kortizonlu damlalar önerilirken tansiyona etkisi en az olanlar tercih edilir.
4. Göz içindeki yumurta akı kıvamındaki şeffaf (vitre) madde bulanıkla-şabilir.
5. Göz içindeki katmanlar birbirinden iltihap nedeniyle ayrılarak dekol-mana yol açabilir.
6. Sarı nokta iltihaptan etkilenebilir ve geri dönülmez görme bozukluğu olabilir.
7. Göz siniri iltihaptan etkilenerek kuruyabilir ve geri dönülmez görme bozukluğu olabilir.
Göziçi iltihapları nasıl tedavi edilir?
Amaç arıza bırakmadan iltihabı kurutmaktır. İlaçların yan etkisi olsa bile, iltihabın yapabileceği yan etki daha fazla ve kötüdür. Göziçi iltihaplan tedavi edilmeden bırakılmaz, kendiliğinden iyileşmez, tam tedavi edilmezse arıza bırakır.
1. Esas tedavi kortizonlu damlalarla yapılır. Sıklığı hastalığın durumuna göre hekim tarafından ayarlanır.
2. Bazen antibiyotikli damlalar da gerekir. Yine sıklığı ve tipi hastalığın durumuna göre hekim tarafından ayarlanır.
3. Hemen ve daima gözbebeğini büyütüp istirahat ettiren damlalar da gerekir. Bunların görevi, aynı kırık bir kemik için alçı yapmak gibidir. Ağrıyı azaltır, iyileşmeyi hızlandırır ve kırık bir bacağın doğru kaynamasını sağlamak gibi, iyileşme sonrası gözbebeğinde yapışıklık olmasını önlerler.
4. Ağır iltihaplarda göz dışına, göz arkasına veya göz içine kortizonlu veya antibiyotikli iğneler yapılması gereği olabilir.
5. Eğer hastalığın nedeni vücutta olan bir sorun ise, o zaman ağızdan da kortizonlu haplar kullanmak gerekebilir.
6. Eğer hastalığın nedeni vücutta olan önemli bir sorun ise, o zaman bağışıklık sistemi için kanser ilacı olarak bilinen bazı ilaçların da kullanılması gerekebilir.
Tedavi ne kadar sürer?
İltihabın tipine göre tedavi çok uzun zaman sürebilir. Basit iltihapların tedavisi bir ayda başarılı olabilirken, eklem veya bağışıklık sistemine bağlı iltihapların tedavisinin yıllarca sürdürülmesi gerekebilir. Tedavi, hekim tamam demedikçe asla bırakılmamalıdır.
İltihap kuruduktan sonra da tedavi gerekebilir mi?
Eğer iltihap veya tedavide kullanılan ilaçlar katarakt yapmışsa ya da göz tansiyonu yükselmişse ameliyat yapılması gerekebilir. Çok nadir de olsa bu ameliyatlar iltihabı yeniden harekete geçirebilir.