Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, İran'ın nükleer anlaşma konusundaki son açıklamasının 'kırmızı çizgi'ye yakınlıkta bir adım olduğunu söyledi.
Le Drian Europe 1 radyosunda yaptığı açıklamada, "Kırmızı çizgiyle oynamak her zaman tehlikelidir" ifadelerini kullandı. İran, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nu (UAEK) uranyum zenginleştirmek için santrifüj sayısını artıracağı konusunda bir mektupla bilgilendirmişti. Le Drian ayrıca nükleer anlaşmayı devam ettirmek için yaptıkları planın değişmediğini, ancak ekonomik baskının İran'la yapılan anlaşmayı 'öldürme' riski taşıdığını söyledi.
İran ile yapılan nükleer anlaşma iptal aşamasına nasıl geldi?
ABD Başkanı Donald Trump mayıs ayının başında ülkesinin İran'la imzalanan nükleer anlaşmadan çekildiğini açıklayarak, İran'a yönelik yaptırımların yeniden yürürlüğe gireceğini duyurmuştu. Almanya, İngiltere ve Fransa, ABD'nin çekilmesinin ardından İran'la nükleer anlaşmanın yürürlükte kalması için Tahran yönetimi ile görüşmeler yapmıştı. Tahran, Avrupalı partnerlerin İran'ı ABD'nin yeni ekonomik yaptırımlarından koruma konusunda somut güvence vermemesi halinde, uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yeniden başlayacağını açıklamıştı.
BM Güvenlik Konseyi'nin daimi beş üyesi İngiltere, ABD, Çin, Fransa ve Rusya ile Almanya ve İran 2015 yılında nükleer anlaşmayı imzalamıştı. İran'la imzalanan nükleer anlaşma, Tahran'ın nükleer programını enerji üretimiyle kısıtlı tutmasına karşılık İran'a uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılmasını öngörüyor.
Macron Netanhayu ile görüştü
Öte yandan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Paris'te İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'yu kabul etti. Macron İran'ın kararının, neden olabileceği uyarısında bulunarak taraflara durumu dengede tutma ve anlaşmazlığa neden olacak şekilde gerilimi artırmama çağrısı yaptı.
Netanyahu ile görüşmesinde bölgesel konuları ele aldıklarını belirten Macron, "Netanyahu'ya tekrar söyledim. Avrupalı müttefiklerimizin de düşündüğü gibi bölgedeki balistik füze programını kontrol etmek için İran nükleer anlaşmasına bağlı kalmaya devam etmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Macron, öte yandan İran nükleer anlaşmasının yeterli olmadığını ve 2025 yılı sonrasında bu anlaşmanın, İran'ın balistik füze programı ve bölgedeki varlığı konuları bağlamında üzerinde tekrar çalışılması gerektiğini söyledi.
Görüşmede, Suriye’deki savaşın çözümüne ilişkin siyasi anlamda iş birliğinin önemine değinildiğini belirten Macron, Netanyahu ile İsrail-Filistin sorununa ilişkin de görüştüklerini aktardı. Macron, Kudüs'ün iki devletin başkenti olması ve bu yönde müzakerelerin yürütülmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Avrupalı firmalar İran ile devam etmek istiyor
İran ile 2015 yılında yapılan nükleer anlaşmaya imza atan Avrupalı devletlerden Almanya, Fransa ve İngiltere'nin dışişleri bakanları ABD'ye bir mektup göndererek söz konusu anlaşmanın kısmen devam etmesini istedi.
Avrupalı bazı firmaların isteği üzerine 4 Haziran tarihli bir mektupla eczacılık, sağlık bakımı, enerji, otomobil, sivil havacılık, alt yapı ve bankacılık gibi sektörlerin İran'a uygulanması düşünülen yaptırımların dışında kalınması talep edildi.
Söz konusu mektupta 'İran'a uygulanacak yaptırımların bölgeyi daha da sıkıntıya sokacağı' belirtiliyor.