Çin ile ilişkiler: Göksel tonoz
Entegrasyon girişimlerinin dinamik gelişimi ve çok açık olmasa da, Orta Doğu’daki Rus diplomasisinin zaferi (yine de bazı analistlere göre) karşısında, Rusya ile doğuda devletler arasındaki ilişkilerde oldukça önemli bir çatışma potansiyeli ortaya çıkaran önemli bir durum tamamen gözden kayboldu.
Eylül ayının başlarında, bölgenin dört cumhuriyetinde (tek istisna Tacikistan'dı) özel bir plan ve kapsam olmadan, Başkan Xi Jinping Çin'i ziyaret etti. Çin Komünist Partisi lideri, Orta İmparatorluğun “batı sınırını” ilk kez yeni bir kapasitede ziyaret etti, üstelik Çin siyasi geleneği bağlamında Kazakistan ve Orta Asya'ya çok dikkat edildi. Numaralandırmaya bile gerek yok: bölgenin Xi Jinping'in yeni bir kapasiteye ulaştığı üçüncü bölge haline gelmesi yeterli. Bu gerçek tek başına, Pekin’in beş eski Sovyet cumhuriyetine karşı en önemli dış politika eşdeğerlerinin anlamlı bir teyidi olarak görülebilir.
"Yoldaş C" nin geldiği ilk devlet, muhtemelen Türkmenistandı. Her ne kadar garip gözükse de, diplomatik görgü kuralları bir milimetreyi ihlal etmedi: Çin lideri, Kazakistan ve Özbekistan başkanları ile ikili bir biçimde yeni bir kapasitede bir araya geldi, bu nedenle Taşkent ve Astana’nın en kıskanç iki liderinin ittifak ve hırslarına darbe uygulanmadı. . Ve kendi başına, bu an o kadar şaşırtıcı ki, Aşkabat'ta atılan Orta Asya turunun başlangıcı herkes tarafından verilen bir şey olarak kabul edildi. Bununla birlikte, ziyaret oldukça düzenli bir şekilde düzenlendi: devlet başkanları, stratejik ortaklıktan önce ülkeler arasındaki ilişkileri resmen geliştirdiler, 13 eyaletler arası anlaşmaları imzaladılar ve Pekin ve Aşgabat arasında özellikle enerji sektöründe işbirliği kurmaya karar verdiler.
Kazakistan gezisi daha da ilginç görünüyordu; burada Çin lideri, Orta Asya'daki Çin siyasetinin ilkelerini Astana'daki konuşmasında açıklayarak ev sahibi ülkenin durumunu vurguladı. Diplomatik hamle bir başarıydı: Sonraki müzakereler sırasında, Xi Jinping, bölgedeki Çin kredi kaynaklarının ana tüketicisi olan Kazakistan'ı, bölgedeki Çin kredi kaynaklarının ana tüketicisi olan Kazakistan'ı Rusya ile entegrasyon projelerinin arasına sokan çok özel bir pozisyona sokan 22 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı. . Ancak, Kazakistan ile Çin arasında imzalanan anlaşmalardan biri, uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması ve ortak kullanımına ilişkin bir anlaşma oldu. Belge henüz gelişme sağlamamıştır, ancak zaten Astana ve Pekin'in ortak girişiminin bir şekilde Baikonur'daki Orta Krallık'ın varlığıyla ilgili olacağını varsayıyoruz.
PRC başkanı Astana’dan, resmi bir ziyaret için Taşkent’e geldi ve burada İslam Karimov ile çalışmaya devam etti (taraflar zaten ikili bir biçimde önemli sayıda belge topladı ve imzaladı bile). Çin ve Özbekistan arasında halihazırda önemli sayıda imzalanmış anlaşmalar olmasına rağmen, Xi Jinping, yine de, yapılanlarda durmadı ve 31 milyarlarca dolar tutarında başka bir 15 anlaşması imzaladı. Bu projeler enerji sektöründe işbirliğini ve Özbekistan'da bir dizi yeni üretim tesisinin kurulmasını ilgilendiriyor. Partiler ayrıca Çin ve demiryolu hatları için stratejik öneme sahip yolların inşası olan altyapı projeleri üzerinde anlaştı.
Gezisinin sonunda, Yoldaş Sy Bişkek'e geldi ve burada Kırgızistan'la olan ilişkilerini geliştirmek için stratejik ortaklıktan önce gerekli belgeleri derhal imzaladı. Burada Çin lideri, milyarlarca dolarlık 3 değerinde sadece dokuz belge imzaladı. İmzalı belgelerin çoğu Kırgızistan’ın kredi limitleriyle ilgili, ancak önemli bir nüans var: Göksel İmparatorluğu altyapı tesislerine - özellikle de Cumhuriyet’te Çin politikasının tamamen belirsiz bir ticaret yönelimi belirleyen yollarda - yatırım yapmaya oldukça hazır.
Genel olarak, eğer Xi Jinping'in Kazakistan ve Orta Asya turunu analiz edersek, önemli bir noktaya dikkat edilmelidir: Çin Dışişleri Bakanlığı her yönden büyük bir verimlilik endeksi ile "işe yaradı". Gerçek şu ki, 10 yıl önce Gökselilerin en azından Orta Asya'da Rusya ile rekabet edebileceklerini iddia edebilecekleri bir durumu hayal etmek imkansızdı. Şimdi, temel değişiklikler meydana geldi - Çin Orta Asya'daki stratejik projelerini şimdiden yaratıyor ve güvenlik konularında çalışmaya hazır. Dahası, Göksel İmparatorluğun kullanımı, ilk bakışta, SCO gibi, Pekin’e temettü ödeyebilecek kadar sakar ve amorf olacaktır. Ve bu temettüler oldukça somuttur: Rusya’nın sadece son zamanlarda "kontrol edilen bölge" olarak kabul ettiği bölgeye yalnızca tek bir çatışmasız girmeye değer.
Elitler: Halının altındaki mücadelenin sonucu
Yılın 2013’unun Kazakistan ve Orta Asya’daki bir diğer önemli eğilimi de, bölgenin tüm çevresi boyunca yönetici elitlerin temsilcileri arasındaki çatışmalardır. Osh 2010 (Kırgızistan) 'daki etnik grup katliamının, 2011’taki Zhanaozen’deki (Kazakistan) petrol ve kolluk kuvvetlerinin kanlı yüzleşmesinin ve 2012’teki Khorog’daki askeri operasyonun (GBAO, Tacikistan) kanlı olduğunu unutmayın. Orta Asya topraklarındaki herhangi bir ağırlamanın dikkatinin artmasına şaşmamalı. Evet ve kaygılanma nedenleri çok ciddi.
6 Kasım geçen yıl Tacikistan cumhurbaşkanlığı seçimine girdi. Alternatiflerin oylanması sırasında en fazla beş kişinin temsil edilmesine rağmen, ülke çapında yapılan bir oylama, mevcut başkanlık yönetimi için olağanüstü bir zafer olarak kabul edilebilir. Seçimlerin ana entrikaı, mevcut Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon'a muhalifler listesinde muhalefetin anlaşılabilir bir temsilcisinin olmaması. Kısa bir süre için hükümetin mevcut muhalifleri aslında siyasi mücadeleyi terk etti ve sonuçta mevcut Müslüman muhalefetin yüzü bir kadın oldu, geleneksel Tacikistan için bu rakam kesinlikle geçilmez.
Fakat burada daha önemlisi, politik oyunun son kısmı değil, önceki bir buçuk yıl boyunca içkin gizli muhalefet. Tacikistan'daki 2012-2013 döneminde, tuhaf ve bazı yerlerde açıklanamayan birçok olay yaşandı. 14 Haziran Tacikistan'ın yılın 2012'i sallandı haber: Cumhurbaşkanı Emomali Rakhmon Holmumin Safarov'un kayınpederi öldürüldü. Ölüm zamanında, başkan akrabası, hükümet çevre komitesinin ormancılık ve avcılık departmanına başkanlık eder. Dahası, hiç seçenek yok gibi görünüyor - katil, devlet başkanı kız kardeşinin kocasını bir Makarov tabancayla vuruyor. Uzmanlar, ülkedeki ilk siyasi istikrarsızlık belirtileri hakkında konuşuyor. Soruşturma son derece hızlı: altı ay sonra, Ocak 2013'te, mahkeme zaten bu suçun ana faili olarak tanınan 46 yaşındaki çiftçi Dilovasho Kasymov hakkında bir ceza verecek. Sürecin desteklerinin arkasında en önemli şey kalacak: hükümlünün motifleri - hangi nedenle devlet başkanının kayınpederi öldürüldü, bu güne kadar belirsizliğini koruyor.
Ancak Tacikistan, Emomali Rahmon'un yakın bir akrabasının cinayetini göreceli olarak kısaca tartıştı. Ağustos ayında, Tacikistan’da yılın 2012’i son yıllarda en büyük seçkinlerle yüzleşmeye başladı: GBAO’daki büyük askeri kampanyanın sebebi, GBAO’daki SCNS Genel Müdürlüğü’nün açıklanamayan öldürülmesiydi. Tacikistan’daki iç savaş sırasında tamamen saha komutanlarından oluşan, yerel seçkinleri temizlemek için verilen tam teşekküllü bir askeri operasyon. Kampanyanın sonuçlarına göre, analistler iki ilginç tez öne sürdüler: bunlardan birinin olayı yaklaşmakta olan cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilişkilendirmesi bekleniyor. İkinci nokta daha da eğlenceli: iddiaya göre Çin’in gayrı resmi yardımları hakkında, hükümet birlikleri asi bölgeye hızlı bir şekilde yürüyemediler. Her iki versiyon da havada "asılı": kimse Tacikistan'da ayrıntılara girmedi.
Tacikistan'ın iç politikasındaki müteakip tüm olaylar büyük darbelerle ifade edilebilir: seçkinlerin içindeki "kavgaların" ana, kritik kütlesinin 2012 yılında gerçekleştiği açıktır - Tacik hükümeti, 2013'un geri kalan kısmı için daha az tehlikeli olan yasal alanı nazikçe "temizledi".
2013'un sonunda, bilgi alanı tam anlamıyla Özbekistan'ın ana ailesindeki kargaşanın içinden geçti. Ülkenin cumhurbaşkanlığındaki kaynakların nereden geldiği açık değil, ülkenin cumhurbaşkanı İslam Karimov ile en büyük kızı Gulnara arasındaki kavga ayrıntılarını doğal olarak salıverdi ve ikincisi kelimenin tam anlamıyla çevrimiçi olarak yorumlandı ve sürekli olarak Twitter'ın mikrobloglama mesajının tam dramını yayınladı. Hikayenin mantığına göre, anlaşmazlığın ayrıntılarının, her şeyden önce Cumhurbaşkanı Gülnara'nın en büyük kızı ve Ulusal Güvenlik Servisi başkanı Rustam Inoyatov'un kamuya ait olduğu ortaya çıktı. Bu çatışmanın sonuçlarına göre, devlet başkanı Karimov, kızının ticaret imparatorluğunu yok etmesini emretti ve aynı kaynaklara göre, ciddi bir şekilde dövüldü. Bununla birlikte, bu bilgilendirme kampanyasının materyallerinin ilk düşünceli okuması, ne olduğuna dair bir şüphe yaratmaz - komedideki tüm aktörlere bir sürü soru vardır, ve gerçekten de neredeyse bütün eski SSCB'deki en kapalı ailelerden birinin içindeki skandal hakkında okumak oldukça gariptir. gazeteler. Ancak, bu tarihbu yıl gelişecek gibi görünüyor - ve gerçek durumunu yalnızca bir dizi bilginin analizinin sonuçlarından yargılamak mümkündür, ancak geçen yılın sonunda yayınlanan bu yayınlardan hiçbir şekilde değil.
Geçtiğimiz yıl Orta Asya ülkeleri arasındaki Kırgızistan, belki de, süreçlerin en kötü kontrol edilebilirliğini gösterdi - periyodik olarak ülke, mitingler tarafından “havaya uçuruldu” ve hatta yolları kapatmaya çalıştı. Aynı zamanda, 2013 muhtemelen son birkaç yıldaki en olumlu yıllardan biriydi: ABD ordusunun geri çekilmesi Manas havaalanının topraklarından başladı ve cumhuriyetin iç politikasının kaynaması durmuş gibi görünüyordu (aslında, bir dizi işlem sadece resmi bilgi alanından çıkmıştı) . Ancak seçkinlerin muhalefeti kırıldı - ve bir yerde değil, çatışma bölgesinin merkezinde, Kırgızistan'ın güney başkenti olan Oş şehri. Aslında, geleneksel Kuzey-Güney çatışmasını yasal alana sokmaya çalışan resmi bir Bişkek entrikası vardı. Entrika, bu arada, zamanla ortaya çıktı. Gerçek şu ki, 2010'teki ikinci darbeden sonra sandalyesinde kalmayı başaran tek yetkili, Oş belediye başkanı Melis Myrzakmatov idi. Eski cumhurbaşkanı Kurmanbek Bakiyev'in bir proteini. Kısa sürede, Bişkek'te merkezi hükümete sunmayan en büyük bölgesel politikacı olmayı başardı. Entrika, Kırgız Başbakanı Jantoro Satybaldiev belediye başkanını kovdu. Resmi olarak, şehir statüsündeki bir değişiklik nedeniyle, ilgili yasa Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev tarafından imzalandı. Yeni mevzuata uygun olarak, yeni belediye başkanının statü değişikliğinden bir ay sonra belediye meclis milletvekilleri tarafından seçilmesi gerekiyordu. 2013 Ocak 15 - Hükümet yanlısı aday Aytmamat Kadırbaev, Oş şehrinin belediye başkanı oldu. Bu arada, seçim gününde, önceki belediye başkanının yaklaşık beş bin destekçisi Oş Meydanı'nda toplandı. Kolluk kuvvetleri ile çatışmalar kaydedildi, ancak durum meydana gelen eski Oş belediye başkanı Melis Myrzakmatov tarafından etkisiz hale getirildi. Siyasi mücadelenin ilkbaharda devam edeceğini açıkladı. Güney'in lideri, Bişkek şehri olan Kırgızistan'ın başkentini siyasi iddiaların hedefi ilan etti.