Katkıda:
Zekeriya Temircan
Füsun Ferda Erdoğan
SARS-CoV-2 salgınınında ikinci dalga, üçüncü dalga, ve bitmeyen dalgalar- dünya SARS-CoV-2 salgınının ikinci yılına girmek üzereyken, insanlar küresel bir sağlık ve ekonomik krizin henüz başlangıcında olduklarını fark ediyorlar. Kuzey Yarımküre’de 6 karanlık sonbahar ve kış ayları başladı ve dünya nefesini tutuyor: Yeni koronavirüs, ilkbaharda nispeten hafif, sonbahar ve kış aylarında yıkıcı olan 1918 grip salgınının izini takip edecek mi?
Tıp ve biyoteknolojinin muazzam kaynaklarının yakında güvenli ve etkili bir aşı üreteceğine şüphe yoktur; ancak, tüm aşıların 2021 ortasından önce ve 2022 öncesi salgın üzerinde ölçülebilir bir etkisinin olmasını beklemek mantıklı insanların yapacağı şey değildir. Bu arada, dünyanın dört bir yanındaki insanlar, diğer insanlarla iletişimlerini azaltacak ve sosyal mesafeli olma becerilerini mükemmelleştirecek. Önümüzdeki yıl, bir sonraki yıl ve belki de sonrasında yüz maskesi takmaya devam edecekler. Eğlenceli değil ama yapmak zorundayız.
1 Kasım 2020
İlk baskının önsözü
On yedi yıl önce, salgının ortasında, devam eden SARS draması hakkında kısa bir tıbbi metin yazmaya, bilimsel verileri sunmaya ve gerçek zamanlı güncellemeler sağlamaya karar verdik. 6 ayda üç baskı yayınladıktan sonra, bilimsel bir dergi olan SARS Referansımızın (www.SARSReference.com) “süslü” olmadığı ancak “bol miktarda bilgi” sunduğu kanaatine vardık. Ocak 2020’nin ortalarında yeni koronavirüs salgınının farkına vardığımızda, derhal milenyum egzersizimizi tekrarlamanın zamanının geldiğini hissettik.
Her ne kadar SARS-CoV-2 Çin’de kontrol altına alınmış görünse de, salgın batıya doğru hızla ilerliyor. Sadece haftalar önce imkansız bir başarı gibi görünen – sıkı karantina önlemlerini uygulamak ve milyonlarca insanı izole etmek – şimdi birçok ülkede bir gerçeklik halidir. Tüm dünyadaki insanlar, II.Dünya Savaşı’ndan buyana gelişen, en yıkıcı olay karşısında yeni yaşam tarzlarına uyum sağlamak ve adapte olmak zorunda kaldılar.
Mevcut durumun yeni bir tür ders kitabı gerektirdiğine inanıyoruz. İnsanlık, genellikle ciddi ve ölümcül olan, bilinmeyen ve tehdit edici bir hastalık ile karşı karşıyadır. Sağlık sistemleri hem kilitlenmis hem bunalmış durumda. Kanıtlanmış bir tedavi olmadığı gibi yakın zamanda aşı da olmayacaktır. 1918’de ki grip salgını yüzünden böyle bir durum yaşanmamıştı.
Her gün yayınlanan düzinelerce bilimsel makale, yüzlerce çalışma, planlanmış veya hali hazırda yolda olan haberlerle sosyal medyadaki söylentiler, ve sahte haberler ile harmanlanan sosyal medya ile başa çıkmada açık, temiz bir kafanın çok önemli olduğuna inanıyoruz. Bilimsel literatürün ve bilimsel verilerin taranması için bir İsviçre saati gibi düzenli ve sürekli olan çalışmalar yapılmalıdır.
Önümüzdeki aylarda, COVID Reference, haftalık olarak güncellemeler sunacak ve bilimsel verileri mümkün olduğunca tutarlı bir şekilde anlatacaktır.
BilimScience Magazine. Eğlenceli olmasada.
29 Mart 2020