YUNAN ŞEHİR DEVLETLERİNDE POLİTİK KARGAŞANIN KURBANLARI
Mezarlara toplu hâlde atılan elleri zincirli insanlar, Atina demokrasisinin yükselişinden önce gelen politik kargaşanın kurbanları mıydı?
Atina’nın yaklaşık 6 kilometre güneyinde bulunan ve Klasik Dönemde Atina’nın bir limanı olan Phaleron’da toplu mezar alanı bulundu. Bu kalıntılar, Yunan şehir devletlerinin yükselişini ve bu yükseliş döneminin getirdiği vahşeti anlamamızda önemli bir yere sahiptir.
Bin beş yüzden fazla iskelet kalıntısı barındıran en büyük mezarlıklardan birine sahip olan Phaleron mezarlık alanı MÖ 7. ve 6. yüzyıllara tarihlenmektedir. Phaleron’da çoğu gömüt basit çukur mezarlardır. Bunun yanı sıra, yaklaşık üçte biri büyük küplerde bulunan çocuk ve bebekler, yaklaşık yüzde beşi kremasyon ve birkaç sanduka mezardır. Gömütlerin hepsi aynı yöne bakmamaktadır.
Henüz yarısı açılan alanda toplu mezar bulunmuştur. Toplam 80 genç erkek bireyin bulunduğu bu mezarın Atina demokrasisinin yükselişinden önce gelen politik kargaşanın kurbanları olabileceği düşünülmektedir. Elleri arkada zincirlenmiş bu insanlar, yüzükoyun veya yüzüstü atılmıştı. Bulunan iki yonca ağızlı testi, toplu mezarı MÖ 7. yüzyılın üçüncü çeyreğine tarihlemektedir. Metal kelepçeleri nedeniyle “Phaleron’un (veya Faliron’un) tutsakları” olarak anılan, mezarda bulunan bu kişilerin sıradan tutsaklar olmadıkları ve Kylon’un takipçileri oldukları düşünülmektedir.
Mezarın ilişkilendirildiği tarihlere denk gelen MÖ 632 yılında Olimpiyat galiplerinden Kylon, Megara kentinin desteğiyle Atina’da bir darbe girişiminde bulunmuş, fakat bu teşebbüs Atinalı bir aristokrat olan Megakles tarafından bastırılmıştı. Kylon kaçmayı başarsa da Athena Polias Tapınağı’na sığınan takipçileri yakalanmış ve öldürülmüştü.