ifade özgürlüğü; kişinin bilgi ve fikirlerini hiçbir sınırlama olmadan açıklayabilmesidir, basın - yayın organları aracılığıyla kitlelere ulaştırabilmesidir.
ancak, bu her devlet sınırı içerisinde değişmektedir ve sınırlandırılmaktadır. örneğin; türkiye`de(ve birçok ülkede) devlet aleyhinde düşünenler suç işlemiş olmaktadır.
devleti oluşturanlar insanlardır. insanlar olmazsa devlet olmaz, devlet olmazsa insanlar varolabilir. (bkz: ilkel komünal topluluklar
) öyle ki; kişi, sınırları içerisinde bulunduğu ve bir parçası olduğu devletinin eksik yönlerini ya da yanlışlarını söyleyebilir. bu da birnevi özeleştiri
dir. devletin de bu özeleştirilerden faydalanarak o'nu oluşturan insanların isteklerini yerine getirmesi gerekir. ancak bu çark böyle işlemez, devletin başına çıkarcı insanlar geçtiği sürece. ve bu insanlar iktidarı ellerinde bulundurdukları sürece özgürlükler sınırlandırılır, sınırlamaların dışına çıkıldığında ise; devlete göre suç işlenmiş, devletin koyduğu tabulara bağlı kalan onları yıkamayan insanlara göre de; özgürlüğün boku çıkarılmış olur ki, işte ''özgürlüğün bokunu çıkarmak''
deyimi de burada kullanılır.