Shakespeare’i Ünlü Yapan Adam
(David Garrick, III Richard oyunundan, William Hogarth tarafından çizilmiş)
Shakespeare’in dört yüzüncü ölüm yıl dönümü; sergiler, oyunlar ve konser ile birlikte yaklaşıyor (Biz bu habere ulaştığımızda biraz geç kalmıştık ama sizlerin affınıza sığınıyoruz). Shakespeare’s Globe ve Royal Shakespeare Theatre son derece etkileyici programlar ortaya koydu. Ancak hiçbiri Shakespeare’in ikonik duruşunda Theatre Royal, Drury Lane kadar etkili değil.
1916 yılında Shakespeare’in üç yüzüncü ölüm yıl dönümünde, Drury Lane Julius Caesar performansı ile V. George tarafından üzerinde hâlâ Sezar’ın kanı bulunan zırhı ile onurlandırıldı. Bu sebeple Drury Lane, uzun süre ”National Theatre” ve Shakespeare tapınağı olarak kabul edildi.
1663 yılında Drury Lane açıldığında, Shakespeare yalnızca birkaç eski oyunun yazarı olarak biliniyordu. O zamanın zevklerine uygun hâle getirilseydi, belki birkaç tanesi daha oynanmış olurdu. Aristo’nun üç birlik kuralına uymadığı, ağır şiddet içerdiği ve ahlaka aykırı olduğu gerekçeleriyle Fransızlar tarafından hakaretlere uğramıştı bu oyunlar.
On sekizinci yüzyılın başlarında, Shakespeare ile ilgili görüşler yavaş yavaş değişmeye başladı. 1709 yılında ilk kez, oyunları Nicholas Rowe tarafından akademik anlamda kitaplaştırıldı. Onu, Shakespeare hakkında ”Eğer özgün sıfatını hak eden tek bir yazar varsa o da Shakespeare’dir” diyen Alexander Pope izledi. Böylece Shakespeare sadece son dönemlerin en iyi yazan yazarı olarak değil, Fransız ve İtalyan sanatçıların aksine ülkesinin büyüklüğünün bir sembolü haline geldi. Hiç kimse, Shakespeare’i böyle bir sembol hâline getirmek için David Garrick kadar çalışmadı. David Garrick, Drury Lane’de tam beş yıl Richard III oynadı. Hattâ evinin bahçesinde bir Shakespeare tapınağı olan Garrick, amacının Shakespeare’i kutsamak olduğunu daha önce Drury Lane sahnesinde dile getirmişti. Tapınak hâlâ eski yerinde, içerisindeki Shakespeare heykeli ise İngiltere’de bir müzede sergileniyor.
David Garrick’in prodüksiyonları sonrasında artık, Shakespeare tüm Avrupa’nın en önemli yazarı, Garrick ise en önemli aktörü olarak biliniyordu. Drury Lane, David Garrick’i takip eden başarılı oyuncular ile yine adından söz ettirmeye devam etti. Lady Macbeth ile Sarah Siddons, Venedik Taciri’ndeki rolü ile de Edmund Kean övgü topladı.
(Edmund Kean, Venedik Taciri)
Ve git gide, Shakespeare’in oyunlarını uyarlama sürecinden geçirme alışkanlığı yitirilip, metinlerin orijinal halleri oynanmaya başladı. 1823 yılında Kral Lear, ilk kez orijinal ve trajik sonu ile seyirciyle buluştu. 1864, Shakespeare’in üç yüzüncü doğum gününde, Drury Lane Paskalyadan Noel’e kadar her gece bir oyun sergiliyordu. Othello, Macbeth ve birçok başka oyunun orijinal versiyonları oynandı.
Yirminci yüzyılın başlamasıyla, Amerikan müzikallerinin gelişi ile ilk kez Lane’de müzikal oyunlar sahnelenmeye başladı O zamandan beri Drury Lane artık müzikallerin sahnelendiği bir sahne oldu. En son Shakespeare oynama girişiminde bulunan isim, Ivor Novello idi. V. Henry’i sahneye koydu ancak üstün başarısı ve çabasına rağmen üç haftadan fazla sahnelenemedi.
Robert Whelan
Kaynak: http://www.telegraph.co.uk/theatre/playwrights/the-man-who-made-shakespeare-famous/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter