TÜRK MUSİKİ TARİHİNDEN BİR KESİT: TİYATRO VE MUSİKİ MECMUASI ( A SECTION FROM TURKISH MUSIC HISTORY: THEATER AND MUSIC MAGAZINE )
Author : Nurettin ÖZDEMİR
Abstract
The "Westernization" policies, which began in the palaces in the mid-1800s and were then attempted to be extended to the populace, became one of the Ottoman Empire's fundamental policies. The renewal movements that began in the struggle to save the Ottoman Empire continued following the Ottoman Empire's demise and the foundation of the Republic of Turkey. During this time period, dubbed the Early Republican period, innovation movements began to manifest themselves in social-cultural as well as other fields. The revolution, which began in practically every sphere of art, proceeded to accelerate in the fields of music and theater, as well as in other fields of art. It took time for historical art habits to be altered, reduced to the public realm, and embraced. Occasionally, conflicts erupted throughout this time period. While some applauded the activities undertaken under the banner of "National Music," others found them superfluous. Periodicals from the era are critical for understanding the theatrical and cinema worlds during the Alaturka - Alafranga thought wars. "Theater and Music Magazine" is one of the journals published during this time period. This newspaper was founded in 1928 by Mazhar Fevzi Bey and ran for only 11 issues before ceasing publication. This monthly, written in Ottoman Turkish and edited by prominent personalities such as Ali Rifat, Rauf Yekta, and Hakkı Süha, all of whom were well-known and interested in the period's performing arts, is a vital source for comprehending the period's music and theater.
Keywords: Music, Theater, Natioal Music, Turkish Style Music, European Music, Music History
1800lü yılların ortasında saraylarda başlayan ve daha sonra halkın arasına indirilmeye çalışılan “batılılaşma” politikaları Osmanlı Devletinin temel politikalarından biri haline gelmiştir. Osmanlı Devletini ayakta tutma çabaları içinde başlanılan yenileşme hareketleri Osmanlı Devletinin yıkılıp yerine Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonrada devam etmiştir. Erken Cumhuriyet dönemi diye adlandırılan bu dönemde yenileşme hareketleri tüm alanlarda olduğu gibi sosyal- kültürel alanda da kendini göstermeye başlamıştır. Hemen hemen her sanat dalında filizlenmeye başlayan inkılap süreci diğer sanat dallarında olduğu gibi müzik ve tiyatro alanında da ivmelenerek devam etmiştir. Geçmişten gelen sanat alışkanlıklarının değiştirilip halka indirgenmesi ve benimsetilmesi zaman almıştır. Bu zaman içerisinde kimi zaman fikir ayrılıkları da ortaya çıkmıştır. Özellikle “Milli Musiki” terimi altında yapılan çalışmalar kimi kesimler tarafından olumlu karşılanırken, bir kesim tarafından da gereksiz görünmüştür. Alaturka - Alafranga düşünce savaşlarının yaşandığı yine ayrıca tiyatro ve sinema dünyasının o dönemki durumunun anlaşılması için dönenimin süreli yayınları büyük bir öneme sahiptir. Bu dönemde yayımlanan süreli yayınlardan bir tanesi de “Tiyatro ve Musiki Mecmuasıdır”. Bu mecmua 1928 yılında Mazhar Fevzi Bey tarafından çıkarılmış olup sadece 11 sayı olarak yayınlanmış ve yayın hayatına son vermiştir. Devrin sahne sanatlarıyla ilgilenen ve oldukça meşhur olan Ali Rıfat, Rauf Yekta, Hakkı Süha gibi önemli şahıslarında yazılarının bulduğu ve Osmanlı Türkçesi ile yazılan bu süreli yayın, dönemin musiki ve tiyatro anlayışını anlaşılması için son derece önemli bir kaynaktır.
Keywords: Müzik, Tiyatro, Milli Musiki, Alaturka Musiki, Alafranga Musiki, Müzik Tarihi, Musiki Tarihi