Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kendi tabiriyle İslamcı ayrılıkçılıkla başa çıkma planını açıkladı. Çift hedefli plan, toplumsal ayrışmaları onarma ve şiddet içeren aşırılıkçılıkla mücadeleyi içeriyor. Macron, yeni bir Fransız İslamı vaat eden ilk Fransa Cumhurbaşkanı değil. Bu, 1980'lerden bu yana birbiri ardına gelen hükümetlerin yaptığı bir şey. Ancak Fransa'da iki yıl süren kanlı terör saldırıları sonrası 2017'de göreve gelen ve şimdi 2022 seçim kampanyasına doğru ilerleyen Macron, seleflerinin yapamadığını başarmak istiyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Ulusal kimliğinin kalbinde katı bir sekülerizm ya da laiklik vizyonuna sahip ve (başörtüsü üzerine bitmek bilmeyen tartışmalardan çok eşlilik iddialarına dair son saplantıya) İslam tartışmalarının günlük yaşamın parçası haline geldiği bir ülkede dini düzenlemeye yönelik tepeden inme girişimler zorlu bir iştir. Eleştirenler, Fransız parlamentosunun aralıkta görüşmeye başlayacağı Macron'un yasa teklifinin, Fransa'daki tahmini 6 milyon civarındaki Müslüman'ın bir kısmını yabancılaştıracağını söylüyor. Diğerleriyse, yasanın uygulanmasını zorlaştıracak çetrefilli yasal sorunlara dikkat çekiyor.
Macron'un planı yabancı etkisini sınırlamaya ve Fransa merkezli ruhsat verme süreciyle yeni bir Fransız imam kuşağına yatırım yapmaya yoğunlaşıyor. Laikliğin devleti din işlerine müdahaleden alıkoyması sebebiyle Fransa, Müslüman kurumların idaresinde "konsüler İslam" olarak bilinen yapıya bel bağlıyor. Örneğin Cezayir, Paris’teki Büyük Camii'ne finansman sağlarken, bu cami de kendisine bağlı diğer camilere finansman dağıtımı sağlıyor. Türkiye, Cezayir ve Fas Fransa'ya imam ihraç etti. 2015'te dönemin Cumhurbaşkanı François Hollande, Fas monarşisiyle Fransız imamların Rabat'ta eğitim görmesini öngören bir anlaşma imzaladı. Özellikle Türkiye, bilhassa Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetiminde, Fransa genelinde dini ve kültürel kuruluşlara yatırımlarda bulundu.
Bu yabancı karmaşası hem temsil hem de meşruiyet krizi yarattı. Fransa'nın İslami kuruluşları, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 9'unu teşkil eden ve çeşitlilik arz eden Müslüman toplulukları yansıtmıyor. Macron hükümetiyse söz konusu harici etkinin, tekrar eden terör saldırılarına sebebiyet veren radikal fikirlere kapı araladığını savunuyor. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı'nın vizyonu büyük ölçüde ideolojik: Macron, neyi içereceğini tam olarak tanımlamadığı söz konusu projesinin "Cumhuriyet'in değerleriyle uyumlu" bir "Aydınlanma İslamı"nı teşvik edeceğini söylüyor.
Macron'un odak noktasının genel olarak inanç değil "radikal İslamcılık" olduğunu vurgulamasına karşın, İslam'ı "dünya genelinde kriz içinde olan bir din" olarak nitelendirmesi bazı Fransız Müslümanları kızdırdı. Sol eğilimli Médiapart haber sitesinde yayımlanan, aralarında akademisyen ve aktivistlerin de bulunduğu 100 Müslüman tarafından imzalanan bir bildiride "Hükümetler değişiyor ama takıntılar devam ediyor" denildi.
Terörizmle bir suç olgusu olarak mücadele etme gerekliliğinin ötesinde, bugün Cumhurbaşkanı Macron konuşmasıyla tüm inananları ve inançlarını hedef almak suretiyle bir Müslüman sorununun inşasına katkıda bulunuyor.
Fransa ve Kuzey Afrika'daki dini özgürlükler ve temel haklar üzerine çalışan doktora öğrencisi Rim-Sarah Alouane, "Macron'un ayrılıkçılıktan çoğul olarak bahsetmesi gerekiyordu ama sadece İslam'a odaklandı" diyor. Alouane devamla, "ayrılıkçı davranış" fikrinin bizatihi kendisinin, özellikle radikalizmin göstergesi olan şeylerin niteliği konusunda sıklıkla ayrışan bir toplumda "Pandora'nın bağnazlık kutusunu açma" riski taşıdığını belirtiyor. Alouane, "Sorum şu, çizgiyi nereye çekeceğiz" sorusunu yöneltiyor.
Müslüman bir kadının başörtüsü giymesi bir tür ayrılıkçılık mıdır? Bazıları için öyle.
Ancak Cumhurbaşkanının son yıllarda danıştığı isimlerden biri olan Bordeaux Baş İmamı Tarık Oubrou, Macron'un damgalayıcı bir söylem kullandığına katılmıyor. "Radikal İslamcılıkla Müslüman nüfusu birbirine karıştırmaktan kaçındı" diyen Oubrou buna karşın radikalizm kavramının "çok iyi tanımlanmadığını" ve "dinin ortodoks uygulamalarından" ayırt edilmesinin zor olabileceğini de not düşüyor.
Macron'un teklifinin merkezinde imamlara ruhsat verilmesi ve Fransa'da eğitilmeleri yatıyor. Önlem teklifleri, devlet okullarında Arapça eğitim verilmesini, özel dini eğitim üzerindeki kontrolün sıkılaştırılmasını, evde eğitimin sınırlandırılmasını ve belediye yüzme havuzlarında cinsiyete göre ayrılmış kullanım saatleri gibi Cumhuriyetçi olarak adlandırılan değerlerle ters düşen söylev ve faaliyetlere göz açtırılmamasını da içeriyor. Bir bütün olarak ele alındığında Macron'un fikirleri endişeye mahal veriyor. Fransa'daki İslamofobi Karşıtı Kolektif isimli ayrımcılık karşıtı grubun eski başkanı ve önde gelen Müslüman aktivist Mervan Muhammed, "Bu, İslam’ı açık bir baskıcı dürtüyle kontrol etmeyi ve düzenlemeyi amaçlayan kapsamlı kurumsal bir çerçeve" diyor.
Alouane da bu algıyı tekrarlıyor:
Buradaki Müslümanların büyük çoğunluğu yaşamlarını idame ettiriyor ve vergi ödüyor, peki onların bu konuda söz hakkı yok mu? Dine karışmaması beklenen bir ülkenin dini kontrol etmek için bu kadar çok farklı yol bulması çok gülünç.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3027 Kasım 2021 - Batı Afrika ülkesi Burkina Faso'nun başkenti Ouagadougou'da, Devlet Başkanı Roch Marc Christian Kabore'yi istifaya çağıran protestocular sokaklara çıktı. Önceki haftalarda Sahel bölgesinin Soum ilinde, ülkede son yıllardaki en kanlı saldırılardan biri meydana gelmiş, 50'den fazla güvenlik gücü mensubu hayatını kaybetmişti. Ayrıca Centre-Nord bölgesinde meydana gelen saldırıda da 9'u güvenlik güçlerinden olmak üzere 19 kişi ölmüştü. El Kaide ve IŞİD bağlantılı militan gruplar Burkina Faso'da 2015'ten beri yaklaşık 2 bin kişinin ölümüne ve 1 milyon 400 bin kişinin yerinden olmasına sebebiyet verdi (Sophie Garcia / AP)
-
2/3026 Kasım 2021 - Brexit sonrası balıkçılık haklarını protesto etmek için Manş Denizi'ndeki feribot trafiğiyle Manş Tüneli'ndeki ticari malların nakliyesini engellemeyi planlayan Fransız balıkçılar, Saint-Malo limanının girişini bloke etti. Eylemi bir "uyarı atışı" olarak nitelendiren Fransız Ulusal Balıkçılık Komitesi (CNPMEM) Başkanı, Saint-Malo, Ouistreham ve Calais limanlarında feribot trafiğinin yanı sıra Manş Tüneli'ne yük trafiğinin de saatlerce engelleneceğini söyledi. Britanya ile Fransa arasında Birleşik Krallık sularında avlanma lisanslarının sayısı üzerine aylardır süren anlaşmazlık hala çözülemedi ve tam ölçekli bir ticaret savaşına dönüşme riskini taşıyor (Sameer Al-Doumy / AFP)
-
3/3025 Kasım 2021 - Kalplerde, duvarlarda ve formalarda: Arjantinli futbol efsanesi Diego Armando Maradona hâlâ Napoli'nin her yerinde. Ölümünün birinci yıldönümünde İtalyan şehriyle "Pibe de Oro" (Altın Çocuk) arasındaki ebedi bağı kutlamak için, İtalyan heykeltıraş Domenico Sepe'nin yaptığı gerçek boyutlu bronz heykel Armando Maradona Stadyumu'nun önünde sergilendi. Maradona 1984 ile 1991 arasında Napoli futbol takımında forma giymiş, kulübün 1987'de ilk lig şampiyonluğunu kazanmasında büyük rol oynamıştı (Filippo Monteforte / AFP)
-
4/3024 Kasım 2021 - Almanya'da Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı olarak görev yapan ve Sosyal Demokrat Parti'nin (SDP) başbakan adayı Olaf Scholz, 2005'ten beri Almanya Başbakanı olan Angela Merkel'e çiçek verdi. Eylülde yapılan seçimlerde SDP az farkla birinci parti olmuş, koalisyon müzakereleri başlamıştı. Görüşmeler bugün sonlandı ve SDP, Yeşiller ve Hür Demokrat Parti koalisyon anlaşmasını açıkladı. Partilerin renklerinden dolayı "trafik lambası" olarak adlandırılan koalisyon, daha önce Almanya'yı birlikte yönetmemişti (Markus Schreiber / AFP)
-
5/3023 Kasım 2021 - Almanya'nın batısındaki Frankfurt şehrinde iki Fransız serbest tırmanıcı 153 metre yükseklikteki Skyper gökdelenine tırmandı. Fransız Örümcek-Adam olarak da bilinen Alain Robert (solda) ve Leu Urban bu tırmanışı iklim değişikliği hakkında farkındalık yaratmak için gerçekleştirdiklerini söyledi. 59 yaşındaki Robert, kariyerinde dünyanın dört bir yanındaki önemli yapılarla gökdelenlere tırmandı ve defalarca tutuklandı (Thomas Lohnes / AFP)
-
6/3022 Kasım 2021 - Karayipler'de, Fransa'ya bağlı Martinik adasında sendikalar Kovid-19'un yayılma hızını düşürmek için alınan önlemlerle toplumsal ve çalışma hayatına ilişkin sıkıntıları protesto etmek için genel grev başlattı ve Fort-de-France kentinde miting düzenledi. Sendikaların talepleri arasında zorunlu Kovid aşısının ve sağlık kartının kaldırılması, maaşlarla asgari ücrette artış ve yakıt fiyatlarının azaltılması var (Loic Venance / AFP)
-
7/3020 Kasım 2021 - Avusturya'da göstericiler aşırı sağcı Özgürlük Partisi'nin koronavirüs pandemisini engellemek için alınan önlemleri protesto etmek adına başkent Viyana'daki Maria Theresien Platz meydanında düzenlediği mitinge katıldı. Avusturya Başbakanı Schallenberg dün herkese sokağa çıkma yasağı getirileceğini ve aşının zorunlu kılınacağını açıklamıştı. Sokağa çıkma yasağı 22 Kasım Pazartesi'den itibaren başlayacak ve 10 gün sonra yeniden değerlendirilecek. Aşılarınsa 1 Şubat'tan itibaren zorunlu kılınması planlanıyor (Joe Klamar / AFP)
-
8/3019 Kasım 2021 - Moda Devrimi adlı sivil toplum kuruluşu tarafından İsrail'in Tel Aviv kentinde düzenlenen etkinlikte çöplerden yapılmış kıyafetler giyen göstericiler çevre sorunlarına dikkat çekmek için yürüyüş yaptı. Söz konusu STK, Bangladeş'te yaşanan, binden fazla tekstil işçisinin hayatını kaybettiği Rana Plaza faciasının ardından kurulmuştu. Şimdiyse Moda Devrimi, dünyanın en büyük moda aktivizmi hareketi haline geldi (Jack Guez / AFP)
-
9/3018 Kasım 2021 - Pakistan'ın ikinci en büyük kenti Lahore'deki hava kirliliği problemi devam ediyor. İsviçreli bir teknoloji şirketi, hava kalitesi raporunda Lahore'nin dünyanın en kirli havaya sahip şehri olduğunu açıkladı. Şehrin hava kalitesi değeri tehlikeli seviye olan 300'ü aşarak 386'ya ulaştı. Bu da Dünya Sağlık Örgütü'nün ortalama bir kişi için belirlediği güvenli seviyenin 41 kat fazlası demek. Kirli hava solumaktan ötürü sağlık sıkıntıları çeken halk, hükümetten bu sorunun bir an önce çözülmesini talep ediyor (Arif Ali / AFP)
-
10/3017 Kasım 2021 - Kore'de yarın yarım milyondan fazla öğrenci hayatlarının geri kalanı üzerinde son derece önemli bir etkiye sahip olan üniversite sınavına gireceği için birçok kişi Jogyesa tapınağına dua etmeye gitti. Kore dilinde "suneung" adı verilen sınavda öğrenciler 8 saatlik bir maratonda arka arkaya sınavlara giriyor. Yetkililer yarın gürültü olmaması için askeri uçakların kalkmayacağını ve askeri gemilerin demir almayacağını söyledi. Ayrıca ticari uçuşlar da öğleden sonra bir süreliğine duracak (Anthony Wallace / AFP)
-
11/3016 Kasım 2021 - Uganda polisinin bomba imha ekibinden bir görevli, başkent Kampala'daki Merkezi Polis Karakolu yakınlarında kurdele sarılmış şüpheli bir kutuyu etkisiz hale getirmeye hazırlanıyor. Polis, bugün intihar bombacıların kentte düzenlediği 2 saldırıda en az üç kişinin hayatını kaybettiğini ve 30'dan fazla yaralı olduğunu açıkladı. Motosikletlere binmiş üç saldırgan, parlamento binasının ve emniyet müdürlüğünün yakınlarında kendilerini patlattı. Yetkililer, saldırılardan Kongo merkezli Demokratik İttifak Güçleri'ni sorumlu tuttu (Badru KATUMBA / AFP)
-
12/3015 Kasım 2021 - Hindistan'ın Kalküta kentinde yetkililer, sivrisineklerin taşıdığı hastalıklarda görülen artış nedeniyle ilaçlama yapıyor. Hindistan Sağlık Bakanlığı, Dang humması vakalarındaki hızlı artış sebebiyle önceki günlerde 9 eyalete ve birlik bölgesine uzmanlardan oluşan ekipler gönderdi. Bugün açıklanan rakamlara göre Delhi'de yalnızca geçen hafta 2 bin 500'ün üzerinde yeni vaka görüldü ve bu yılki Dang humması vaka sayısı 5 bin 277'ye çıkarak son 5 yılın rekorunu kırdı. Dang Humması ağır grip benzeri semptomlara ve şiddetli kemik ağrılarına neden oluyor ve nadiren de olsa can kaybına sebebiyet verebiliyor (DIBYANGSHU SARKAR / AFP)
-
13/3013 Kasım 2021 - İtalya'da yetkililerin koronavirüsün yayılış hızını yavaşlatma amacıyla yürürlüğe soktuğu bir uygulama olan "Yeşil Geçiş", başkent Roma'da bir kez daha protesto edildi. Protestoyu düzenleyen aşı karşıtı "NoVax" grubu, Başbakan Mario Draghi'ye kollarına şırıngalar saplanmış bir iskeletle mesaj yolladı: "Draghi, beni affet ama üçüncü dozdan sonra deneyinden vazgeçmek zorunda kaldım" (Alberto PIZZOLI / AFP)
-
14/3012 Kasım 2021 - Belarus-Polonya sınırındaki göçmen krizi büyüyor. Fotoğrafın çekildiği Belarus'un Grodno bölgesindeki kampta yüzlerce göçmen, dondurucu soğuklarda beklemeye devam ediyor. Öte yandan her iki ülkenin de ordusunun sınırdaki varlığı, çatışma endişelerini artırıyor (Ramil NASIBULIN / AFP)
-
15/3011 Kasım 2021 - Ahmadu Bamba'nın müritleri Senegal'in başkenti Dakar'da Bamba'nın sürgünden dönüşünün yıldönümünü kutladı. Müridi tarikatının kurucusu, ülkedeki sömürgeci güçlere karşı şiddete başvurmadan savaşmış ve 1895'te Fransızlar tarafından Gabon'a sürgüne gönderilmişti. 1887'de kurduğu Tuba şehri, Senegal'deki Müslümanlar tarafından kutsal kabul ediliyor ve Bamba'nın sürgündeyken elde ettiği manevi derecenin kutlandığı Magal gününde milyonlarca Müridi, Tuba'ya akın ediyor (JOHN WESSELS / AFP)
-
16/3010 Kasım 2021 - Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP26 devam ederken, kriz içindeki okyanusların mesajını taşıyan ve "deniz tanrıçası"nı temsil eden 10 metre boyundaki kukla Fırtına, 10 yaşındaki Suriyeli bir kız çocuğunu ve dünyadaki tüm mülteci çocukları temsil eden kukla Küçük Amal'la İskoçya'nın Glasgow kentindeki Govan bölgesinde bir araya geldi. Yaklaşık 500 kilo ağırlığındaki Fırtına tamamen geri dönüştürülmüş ve doğal materyallerden yapıldı (Paul ELLIS / AFP)
-
17/309 Kasım 2021 – Pasifik Okyanusu'nda Avustralya yakınlarındaki 9 mercan adasından oluşan bir ülke olan Tuvalu'nun Dışişleri Bakanı Simon Kofe, İskoçya'nın Glasgow kentinde devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP26'daki delegelere dizlerine kadar suya girmiş halde hitap etti. Kofe, konuşmasında "İklim değişikliği ve deniz seviyelerinin yükselmesi Tuvalu ve mercan adalarından oluşan diğer ülkeler için ölümcül riskler taşıyor" dedi (Tuvalu Adalet, İletişim ve Dışişleri Bakanlığı / AFP)
-
18/308 Kasım 2021 - Polonya ile Belarus arasındaki sınırda göçmenler toplanmaya ve Avrupa Birliği'ne geçmeye çalışmaya devam ediyor. Polonya hükümet sözcüsü, sınırda bekleyen 3-4 bin ve Belarus'tan gelmeye hazır durumda 10 bin kişi olduğunu açıkladı. Ülke sınıra daha fazla asker yığarken, Polonya gibi AB üyesi olan Litvanya da Belarus sınırında acil durum ilan edebileceğini duyurdu. Belarus Devlet Başkanı Aleksander Lukaşenko ağustosta, AB yaptırımlarına tepki olarak göçmen akışını engellemeyeceğini söylemişti (Leonid Shcheglov / AFP)
-
19/306 Kasım 2021 – Almanya'da hükümetin koronavirüs kısıtlamalarına karşı en güçlü sesi çıkaran Querdenker (Yanal Düşünenler) hareketinin ülkenin doğusundaki Leipzig kentinde düzenlediği gösteriye Amerikan yerlisi ve kovboy kostümüyle katılanlar da oldu. Söz konusu hareket aşıdan şüphelenenler, Neo-Naziler ve aşırı sağcı AfD partisi destekçileri dahil halkın birçok kesimi bir araya getirmeyi başardı. Avrupa'da Almanya'nın yanı sıra İtalya, Fransa ve İspanya'da da hükümetlerin Kovid-19'a önlem olarak getirdiği kısıtlamalar sık sık protesto ediliyor (STRINGER / AFP)
-
20/305 Kasım 2021 - Endonezya'nın başkenti Cakarta'da bir iklim aktivisti üzerinde "Kömürle Çalışan Elektrik Santrallerini Kapatın" yazısı bulunan kıyafetiyle, İskoçya'daki COP26 iklim değişikliği konferansına katılan dünya liderlerine karbon salımlarını azaltma ve kalkınmada sıfır ormansızlaşma politikalarını benimsemeye çağırdı. COP26 zirvesinde 40'tan fazla devlet ve yaklaşık 150 kuruluş, 2030'dan itibaren kömürü aşamalı olarak bırakma taahhüdünde bulunsa da ABD, Çin ve Hindistan dahil birçok ülke kömür bağımlılıklarını sona erdirme tarihlerini belirlemiş değil (BAY ISMOYO / AFP)
-
21/304 Kasım 2021 - İsrail Savunma Bakanlığı, gelişmiş bir füze ve uçak tespit sistemi ile donatılmış dev balonu Yüksek Kullanılabilirlik Aerostat Sistemi'ni (HAAS) tanıttı. Radar tabanlı sistemin fırlatma tarihiyse henüz belli değil. Gelişmiş hava gözetleme balonu HAAS, ülkenin düşman füzelerine ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilecek saldırılara karşı savunmasını iyileştirme çabasının bir parçası. Ülke halihazırda Demir Kubbe adlı bir hava savunma sistemine sahip fakat önceki aylarda gerçekleşen 11 günlük İsrail-Filistin çatışmalarında Hamas, İsrail'e binlerce roket göndermiş ve Demir Kubbe'nin sorgulanmasına neden olmuştu (Jalaa MAREY / AFP)
-
22/303 Kasım 2021 - ABD'de başkent Washington'daki Ulusal Çocuk Hastanesi'nde böbrek nakli bekleyen 5 yaşındaki bir kız çocuğu, Kovid-19 aşısı olmaya gidiyor. ABD bugün koronavirüse karşı yürüttüğü mücadelede yeni bir aşamaya girdi ve 5 ile 11 yaş arasındaki çocukları da aşılamaya başladı. Ülkedeki sağlık yetkilileri bu hamleyi 18 aydan fazla süren hastalık, hastaneye kaldırılma, ölüm ve eğitimin kesintiye uğramasından sonra gelen büyük bir atılım olarak değerlendirdi (Carolyn Kaster / AP)
-
23/302 Kasım 2021 - Hindistan'ın Haydarabad kentinde Katolik bir yurttaş, Hıristiyanların her yıl 2 Kasım'da kutladığı Tüm Ruhların Günü'nde (All Souls' Day) aile mezarlığında. Daha çok Batı Hıristiyanlığında kutlanan ve Ölüler Günü olarak da bilinen bu günde kişiler, vefat eden sevdiklerini anıyor ve onlar için dua ediyor, aynı zamanda sevdiklerinin mezarlarını çiçekler ve mumlarla süslüyorlar (NOAH SEELAM / AFP)
-
24/301 Kasım 2021 - ABD'nin Teksas eyaletinde 6 haftayı geçen hamileliklerde kürtajı yasaklayan yasa ABD Yüksek Mahkemesi'ne gelirken hem kürtaj yanlısı hem de kürtaj karşıtı protestocular başkent Washington'daki mahkeme binasının önünde gösteri düzenledi. Kürtaj ABD'de 50 yıl önce anayasal hak olarak kabul edilmişti. Teksas eyaletindeki yasaysa söz konusu hak üzerine getirilmiş en büyük kısıtlama. Kürtaj yaptırma hakkını savunan göstericiler "Yasaklarınızı bedenlerimizden uzak tutun" dövizleri taşırken, kürtaj karşıtları "Kalplerinin atmasına izin verin" yazan pankartlar açtı (Drew Angerer / AFP)
-
25/3030 Ekim 2021 - ABD Başkanı Joe Biden ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson, G20 zirvesinin Roma'daki La Nuvola konferans merkezindeki açılış oturumuna katıldı. Dünyanın en büyük 20 ekonomisine sahip ülkelerin liderlerinin pandeminin başlangıcından beri ilk defa bir araya geldiği zirvenin ana başlıkları iklim, Kovid ve ekonomi. Yapılan açıklamalara göre belirlenen hedeflerden biri de 2022 ortasına kadar dünya nüfusunun yüzde 70'ini Kovid-19'a karşı aşılamak (Stefan Rousseau / AP)
-
26/3029 Ekim 2021 - Çevre aktivistlerinden oluşan Ocean Rebellion (Okyanus İsyanı) adlı grup, İskoçya'nın Glasgow kentinde 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP26) gerçekleştirileceği yerin yakınlarında sahte petrolle protesto düzenledi. Pazar günü başlayacak COP26'da Paris İklim Anlaşması'nı imzalayan ülkeler bir araya gelip ne kadar mesafe kaydettiklerini değerlendirecek. Fakat zirveye katılmayacağı açıklananlar arasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro gibi liderler var (Andy Buchanan / AFP)
-
27/3028 Ekim 2021 - Erimeye karşı korumak için İsviçre'deki Rhone Buzulu'nun bir kısmı yalıtım sağlayan bir köpükle kaplandı. Ağır kar yağışlarına ve nispeten soğuk geçen yaza rağmen İsviçre buzulları 2021'de küresel ısınmadan dolayı yüzde 1 hacim kaybetti. İsviçre Bilimler Akademisi'nden yetkililer bu oranın 2013'ten beri görülen en az hacim kaybı olduğunu fakat buzulların erimesinin hiçbir durma belirtisi göstermediğini belirtti (Fabrice COFFRINI / AFP)
-
28/3027 Ekim 2021 - Ağzına maske takılmış bu heykel, ülkeye gelecek turistleri güvenli şekilde ağırlayabilmek için bir provanın yapıldığı Bangkok'taki Suvarnabhumi Uluslararası Havalimanı'ndan. Tayland, Kovid-19 kısıtlamalarının sebep olduğu 18 aylık bir aradan sonra 1 Kasım'dan itibaren kapılarını tam aşılanmış turistlere açacak. Güneydoğu Asya ülkesinde günlük koronavirüs vaka sayısı hâlâ 10 bin civarında olsa da yetkililer, ülkenin en büyük gelir kaynaklarından biri olan turizm sektörünü canlandırmanın yollarını arıyor (Lillian SUWANRUMPHA / AFP)
-
29/3026 Ekim 2021 - Kraliçe II. Elizabeth, Buckingham Sarayı'na gelen Güney Kore'nin Birleşik Krallık Büyükelçisi Gunn Kim'i (sağda), Windsor Kalesi'nden bağlandığı bir görüntülü görüşme aracılığıyla kabul etti. Geçen hafta bir geceyi tedbir amaçlı hastanede geçiren 95. yaşındaki hükümdar, Britanya medyasında çıkan haberlere göre yoğun sosyal programından dolayı yorgun düşmüş durumda. Gelecek yıl tahttaki 70. yılına girecek Kraliçe'nin sağlık durumundan dolayı çalışma rutininin değiştirileceği de basına yansıdı (Victoria Jones / AP)
-
30/3025 Ekim 2021 - Sudan'da ordu darbe yaparak yönetime el koydu, Başbakan Abdullah Hamduk ve koalisyon hükümeti ortağı partilerin liderleri gözaltına alındı. Başkent Hartum'da internet erişiminin kesildiği bildirilirken, ülkenin en büyük sivil toplum kuruluşlarından biri, sivil itaatsizlik ve genel grev çağrısı yaptı. Binlerce demokrasi yanlısı yurttaş başkent sokaklarına çıkarak protesto düzenledi. Sudan'ı 30 yıl yöneten eski Devlet Başkanı Ömer el-Beşir de 1989 yılında darbeyle bu göreve gelmiş, 2019 yılında yine ordu tarafından görevinden alınmıştı (AFP)
Alouane, Macron'un konuşmasının kamuoyunun dikkatini dağıtma çabası gibi göründüğünü belirtiyor:
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin konusunun ekonomi, kamu hizmetlerinin parçalanması ve Kovid-19 krizinin kötü yönetimi olması gerekirken, Macron bunun yerine güvenlik, göç ve İslam’dan bahsedilmesini istediğini bize gösteriyor.
Nitekim, Fransa'da geçen hafta rekor sayıda Kovid-19 vakası görüldü ve bu hafta ülke çapında yeni tecrit önlemleri alındı.
Macron'un planının retorik çıkarımları ötesinde, öngördüklerinin çoğunun uygulanması da, özellikle konuşması genelinde defalarca savunduğu seküler değerler sebebiyle zor olacak. Laikliğe dayanak teşkil eden 1905 tarihli Kilise ve Devletin Ayrılması yasası, devletin özel dini işlere karışmasını net biçimde yasaklıyor.
Floransa’daki Avrupa Üniversitesi Enstitüsü’nde din alanında çalışan Profesör Olivier Roy, "Paradoks şu: Sekülerizmi, devletin dine müdahalesini temel alan bir planla savunmak" diyor.
Bu yüzden, uzun yıllar boyunca, hiçbir şey yapılmadı.
Devlet bizatihi imamlara ruhsat veremediği için, Macron bunu yapması amacıyla örneğin dönemin İçişleri Bakanı Nicolas Sarkozy tarafından 2003'te oluşturulan Fransız Müslüman İnancı Konseyi’ni (CFCM) yetkilendirebilir.
Ancak CFCM'nin yetkilendirilmesi, Macron'un yabancı nüfuzu altındaki bir İslam'ın yerine Fransız İslamı yaratma yönünde ilan ettiği hedefe ters düşecektir. 2016 tarihli bir ankete göre Fransız Müslümanların sadece üçte biri CFCM'nin varlığından haberdar ve bunlar da kurumun şeffaf olmayan liderlik yapısı ile yabancı güçlerle olan yakın bağlarını eleştiriyor. Oubrou geçen sene, "CFCM, Fransa'da yabancı bir İslam, bir Türk-Mağrip İslam’ı yaratan zorlama bir kurumdu" demişti. Muhammed'e göre sorun daha da derinleşiyor:
Ana eleştiri, CFCM'nin yabancı ülkeleri temsil etmesine değil, Fransız Müslümanları bütünüyle başarısızlığa uğratmasına yönelik.
Özellikle de İslam'a karşı ayrımcılık içerdiğini söylediği yasa ve ilkeleri eleştirmedeki başarısızlığı sebebiyle.
Roy, "Devlet 'iyi' İslam yaratamaz, öyleyse bunu CFCM'nin yapması gerekecek" diyor.
CFCM'nin devletin bir uzantısı olduğu algısı her zamankinden çok daha fazla artacak.
Bu projede eksik olan şey, camiye giden sade Müslüman vatandaşın kendisi. Onlara seçenek sunmuyoruz, kendi imamlarını seçmelerine izin vermiyoruz. Yahudilere belirli bir hahamı veya Hristiyanlara belirli bir papazı dayatmıyoruz.
Güvenirlik sorunuyla birlikte uygulamaya dair problemler de var: Devlet, Müslümanları sadece "ruhsatlı" imamların vaazlarına katılmaya zorlayamaz. Roy, "Bu anayasaya aykırı olur ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nce derhal iptal edilir" diyor.
Macron'un tüm planı sadece İslam üzerine odaklansa da, nihai herhangi bir yasanın tüm dinlere uygulanması gerekiyor: 1905 Yasası tüm dinlerin kanun önünde eşit muamele görmesini şart koşuyor.
Oubrou, uygulamadaki "birincil odak radikal İslamcılık" olsa bile, "kanunun her türden ayrılıkçılığı ele alması, rasyonel ve evrensel olması, tek bir topluluğa karşı olmaması" gerektiğini belirtiyor.
Ancak Fransız Müslümanları yasanın pratikte orantısız biçimde Müslümanların hedef alınmasında kullanıldığını görürlerse, bu yargı savaşlarına da sebebiyet verebilir. Özel dini eğitimin denetimi söz konusu olduğunda, örneğin Müslüman okullara (cinsiyet ayrımı, milli müfredata saygı veya nefret söylevi üzerine) uygulanan herhangi bir incelemenin, 1905 Yasasının lafzı ve ruhuyla tutarlı olunması açısından Katolik ve Yahudi okullarına da tatbiki gerekecektir.
Siyasi rakipleri, Macron'un yasasının sadece İslam'ı değil tüm dinleri kısıtlayacağını es geçmedi. Macron'un konuşması sonrası aşırı sağ Ulusal Birleşme Partisi tarafından yayımlanan bildiride söz konusu yasa, evde eğitim ve özel dini kurumlara yönelik önlemlere atıfla, "Fransızların özgürlüklerinin radikal İslamcılıkla mücadele adı altında kısıtlanmak zorunda kalınması, özellikle de ebeveynler açısından esef verici" şeklinde nitelendirildi. Planın bir kısmını öven merkez sağdaki Cumhuriyetçiler, yeterince ileri gidilmediğini öne sürerek göçe karşı sert önlemler alınması çağrısında bulundu. Sol ise tam tersine, Macron'un Fransız toplumunu zehirleyen tek "ayrılıkçılık" biçimi olarak İslam'a odaklanmasını hedef aldı.
Macron'un planlarına yönelik siyasi tepkiler, süslü püslü (aynı anda birbiriyle çelişen sözler verme alışkanlığıyla mimlenmiş) radikal merkezciliğinin seçim alanını genişletmedeki başarısızlığına yeni bir örnek.
Roy, 2018'de ismini Ulusal Birlik olarak değiştiren aşırı sağ partiye atıfla, "Cumhurbaşkanları 20 yıldır Ulusal Cephe'den oy almaya çalışıyor. Ve 20 yıldır bunda başarısız oluyorlar” diyor. Aşırı sağcı lider Marine Le Pen'le karşılaşması beklenen 2022 oylaması öncesinde sağ eğilimli seçmeni kendisine çekmeyi uman Macron, geride kalan birkaç ayda güvenlik ve kimlik konularını sıklıkla gündeme getirdi. (Yakın tarihli bir ankette ikisi de baş başaydı).
Roy, "Sorun, Macron'un merkezi siyaset girişimlerinin tüm taraflarca reddedilmesi" diyor.
Bu dinamik, Macron'un çağdaş anlaşmazlıklarda Fransa'nın oynadığı rolü (ilericilere uzatılan bir zeytin dalı niteliğinde) kabulünde sergilenmişti. (Buna karşın Macron'un Fransa'nın sömürgeci mirasına yönelik, geçmişte ilk olarak 2017 seçim kampanyasında ve cumhurbaşkanlığı süresince tekrarla yaptığı kabullenmeler sağın tepkisini çekti). Macron cuma günü yaptığı açıklamada Fransa'nın sömürgeci geçmişi etrafında süregelen gerilime vurgu yaparak, "Söz konusu ayrılıkçılığı kendimiz inşa ettik, bu bizim topluluklarımızda ve onların gettolaşmalarında mevcut" dedi.
Yoksulluk ve sorunlar yığını inşa ettik ve Cumhuriyet'in vaatlerinin yerine getirilmediği alanlar yarattık.
Fransız göçmen topluluklarını zehirleyen devasa refah ve fırsat eşitsizliklerinin varlığına pek itiraz eden yok. Artık bunlar en fazla, işsizlik oranının ulusal ortalamanın genellikle iki katı ve sosyal hizmetlerin nadir olduğu banliyölerde, büyük şehirlerin dış mahallerinde görülüyor. Ancak ilericileri kazanmaya çalışan Macron, dikkatleri istemeden, soldaki çoğu kimsenin cumhurbaşkanlığının esas başarısızlığı olduğunu söylediği şeye yani sosyal politikalara çekiyor. Macron ilk zamanlarında, iş dünyası yanlısı gündemi ve servet vergilerinden birini kaldırma kararı nedeniyle “zenginlerin cumhurbaşkanı” lakabını kazanmıştı. Özellikle banliyölerde yerleşim ayrımını azaltma veya ekonomik beklentileri iyileştirme yönünde çok az şey yaptı.
Muhammed, "Macron banliyölere mütemadiyen yüz çevirdiği için sözlerinin bir ağırlığının bulunmadığını" söylüyor.
Polis şiddetini asla kabul etmedi ve eğitim, sağlık ve iskan planları konusunda tercihini sosyal girişimler pahasına sürekli biçimde şirket çıkarlarından yana kullandı. Siyaseti sözleriyle çelişiyor.
Ancak Macron, 2022'ye giderken soldan ziyade sağ seçmenleri çekmekle ilgileniyor. Temmuzdaki kabine değişikliğinde, muhafazakar ve suça karşı sert bir içişleri bakanı atadı. Hükümeti son aylarda, ülke genelinde suç oranları sabit kalmasına ve hatta düşmesine rağmen artan güvensizliği kınamayı sürdürdü.
Macron konuşmasını, karikatüristlerin Muhammed Peygamber’i tasvirine misilleme olarak aşırılıkçıların hiciv dergisi Charlie Hebdo'ya ateş açtığı 2015 saldırısına dair süren dava bağlamında da yaptı. Konuşma aynı zamanda geçen ay bahse konu derginin ofisinin yakınında, Pakistanlı genç bir göçmenin aynı gerekçelerle yayaları bıçakladığı saldırı sonrasında gerçekleşti.
Her ne kadar Macron yabancı nüfuzundan arındırılmış kendi Aydınlanma İslamı’nı İslami aşırılığa karşı bir siper olarak görse de, Fransa'nın terörizme dair son tecrübeleri bu varsayıma meydan okuyor. Saldırıların faillerinin çok büyük bir çoğunluğu yabancı ajan değil Fransız vatandaşıydı ve dini bağnazlıktan ziyade adi suç siciline sahipti. Geleceğin teröristlerinin çoğu internette veya dini ortamların dışında radikalleşiyor. Uzmanlar sürekli olarak ülke içinde büyüyen ve Fransa'nın sınırları yabancı imamlara kapatmasının çözümüne pek katkı yapmayacağı şiddet içeren Selefizme işaret ediyor. "Mükemmel düzeyde Fransızca konuşan kendinden menkul imamların fanatik fikirler yaydığı" olgusuna değinen Oubrou, "En radikal imamlar genellikle Fransa doğumlu oluyor" diyor.
Aşırılıkçılıkla mücadelede teolojik savaşlar yerine sosyal politikaya ihtiyaç duyulduğunu uzun zamandır savunan Roy, Macron'un planının dine dair temel bir yanlış yorumlamadan kaynaklandığını öne sürüyor.
Din sanki sadece bir saksıymış ve hem dini hem de inananı değiştirmek için tek yapmamız gereken şey vaizi değiştirmekmiş gibi hareket ediyoruz. Ama işler böyle yürümüyor.
* Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik