Macron’un galibiyetinin arkasında büyük bir toplumsal bölünme var.
Macron, profesyonellerin/yöneticilerin %71’ini oyunu aldı.
Le Pen, çalışanların ve işçi sınıfının %68’ini oyunu aldı.
Durum böyle iken Fransa’da, ABD’de ve diğer ülkelerde olduğu gibi, siyasi mücadele artık sol ve sağ arasında olmadığı görülmektedir.
20. yüzyılda, çoğu Batı ülkesinde sol ve sağ arasındaki muhalefet ana siyasi bölünme olmuştur.
Brexit’ten Trump’a ve Avrupa’daki milliyetçi partilerin yükselişine kadar, sol ve sağ arasındaki eski bölünme, yerini kendi kendine vatanseverler ve kafası karışık küreselciler arasındaki bir savaşa bırakıyor. Buda sağ ve sol olarak oy verme alışkanlığının farklı bir alana evrildiğinin göstergesidir.
Bir yıldan biraz daha uzun bir süre önce bir Pazar akşamı geç saatlerde Marine Le Pen, kuzey Fransa’da işçi sınıfının ağırlıklı olduğu bir kasabasında konuşma gerçekleştirdi. Bölgenin en üst makamı seçimini yeni kaybetmişti, ancak Fransa’nın göçmen karşıtı, avro karşıtı Ulusal Cephe lideri bir taviz konuşması yapmadı. Bunun yerine, Bayan Le Pen yeni bir ideolojik mücadele ilan etti.
“Artık, ayrım çizgisi sol ve sağ arasında değil, küreselciler ve vatanseverler arasında” dedi, arkasında devasa bir Fransız bayrağıyla. Küreselciler, Fransa’nın geniş, dünyayı saran bir “magma” içinde kapsanmasını istiyorlar. O ve diğer vatanseverler, aksine, ulus-devleti Fransız vatandaşları için “koruyucu alan” olarak tutmaya kararlıydı.
Le Pen’in sözleri, 2016’da dünyayı sallayacak tektonik kuvvetlerin habercisiydi. İngilizlerin Haziran’da Avrupa Birliği’nden ayrılma yönündeki oyları ve Kasım’da Donald Trump’ın ABD başkanı olarak seçilmesi, hükümetin küçülüp küçülmemesiyle değil, ulusun küçülüp küçülmemesiyle ilgiliydi. -devlet hala önemliydi. Bayan Le Pen’in şu anda bu baharda Fransa’da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanma şansı var, bu da zaten sarsılmakta olan AB’yi ve ortak para birimini tehlikeye atabilir.
Bu farklı hareketlerin destekçileri, yalnızca küreselleşmeyi malların/ürünlerin, sermayenin ve insanların sınırlar arasında her zamankinden daha özgürce hareket ettiği süreç- değil, küreselleşmeyi, küreselleşmenin doğal ve iyi olduğunu, küresel yönetişimin ulusal egemenlik sözleşmeleri olarak genişlemesi gerektiğini savunan zihniyeti protesto ediyorlar.
Yeni milliyetçi akım, düzen partilerini kısmen küreselleşmeyi bir ideoloji olarak görmedikleri için başlattı. Hillary Clinton, Tony Blair, George W. Bush ve David Cameron gibi geleneksel sol-sağ yelpazede paylaşıldığında bu nasıl olabilir sorusuna ise baktığımızda ;
Ancak küreselcilik bir ideolojidir ve son dönemi muhafazakarlarla liberaller arasındaki mücadelenin şekillendirdiği gibi, onun milliyetçilikle mücadelesi de önümüzdeki dönemi şekillendirecektir. En azından yeni milliyetçiler bunu böyle görüyor. Carrier Corp Şirketini Meksika’ya taşımayı planladığı 2.100 işin yaklaşık yarısını Indiana’da tutmak için Trump bir mitinginde şunları söylemişti: “Küresel marş yok, küresel para birimi yok, küresel vatandaşlık sertifikası yok. Bundan böyle ‘Önce Amerika’ olacak.”
1930’larda milliyetçiler aynı zamanda diğer ülkelerin topraklarına göz dikmiş yayılmacılardı. Bugün, ABD ve ideolojik müttefikleri çoğunlukla kendi ülkeleri üzerinde kontrolü yeniden tesis etmek istiyor. Hedefleri AB, Dünya Ticaret Örgütü, NATO, BM ve Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması gibi küresel yapılardır.
Yeni milliyetçiler, küreselleşmeye karşı ortak antipatileri dışında küçük birimler. Bay Trump’ın ekonomik programı, Le Pen’in solunda olduğu kadar sağda. İngiltere’nin AB’den kafası karışmış çıkışının da gösterdiği gibi, yıkmak istedikleri küreselleşme kurumlarını değiştirmek için inandırıcı planları da yok.
Küreselleşmenin ilk kökleri temel ekonomide bulunur: Nasıl ki iki kişi uzmanlaşıp birbirleriyle ticaret yapmaktan daha iyiyse, iki şehir ve iki ülke de öyle. İngiliz iktisatçı David Ricardo 1817’de “ister yabancı ister yerli olsun tüm ticaret faydalıdır” diye yazmıştı.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, küreselleşmenin mantığı ticaretin ötesine geçerek büyük stratejiye geçti. Bir ülke, uluslararası kurumlara mütevazi miktarda egemenlik bırakarak, dünyayı ve kendisini, kendi dar bir şekilde tanımlanmış çıkarlarını takip etmekten çok daha güçlü hale getirebilir. Başkan Harry Truman 1947’de “Uluslar uluslararası ticarette bir iyi davranış kurallarına uymayı kabul edebilirlerse, diğer uluslararası ilişkilerde daha kolay işbirliği yapacaklardır” dedi.
Truman ve savaş sonrası düzenin diğer kurucuları, ekonomik ve jeopolitik kişisel çıkarları birbirinden ayrılamaz gördüler: ABD, Sovyet komünizmini durdurmak için cüzdanını ve pazarlarını müttefiklerine açtı. 1957’de altı Avrupa ülkesi, ekonomik ve siyasi entegrasyonun savaşı düşünülemez hale getireceğini umarak AB’yi oluşturacak olan Roma Antlaşması’nı imzaladı.
Onlarca yıl boyunca ticaret, sanayileşme ve demografi, yükselen bir refahın erdemli bir döngüsünü üretti. 1990’lara gelindiğinde, ticaret engelleri o kadar düşmüştü ki, ticaretten elde edilen kazançlar artık daha küçük ve daha yoğundu. 1987 ile 2008 arasında, enflasyona göre ayarlanmış toplam ABD ücretleri %53 artarken, ABD şirketlerinin yurtdışında elde ettiği karlar %347 arttı. Yine de, ticaretin stratejik faydaları çekiciliğini korudu: Başkan Bill Clinton, kısmen Meksika’da Amerikan yanlısı bir hükümet yerleştirmek için 1993’te Nafta’yı imzaladı ve AB, Soğuk Savaş’tan sonra demokrasilerini sağlamlaştırmak ve onları çekmek için eski Sovyet uydularını kabul etmek için harekete geçti. Rusya’nın yörüngesinden.
Avrupa’daki küreselciler de haddini aştı. 1999’da 11 AB üyesi Euro’ya katıldı, bu Avrupa birliğinin en büyük başarısı. Ekonomistler, İtalya, İspanya ve Yunanistan’ın, daha hızlı artan maliyetlerini dengelemek için ulusal para birimlerinin periyodik olarak devalüe edilmesine izin veren emniyet valfi olmadan Almanya ile rekabet edemeyecekleri konusunda uyardılar. Tabii ki, ticaret açıkları şişti, ancak düşük maliyetli euro kredileri başlangıçta onları finanse etmeyi kolaylaştırdı. Kredilerin sürdürülemez olduğu ortaya çıktı ve ortaya çıkan kriz hala seyrini sürdürmedi. Bir sonuç: İtalya’da, anketlerde birincilik için yarışan popülist 5 Yıldız Hareketi, euro üyeliği konusunda bağlayıcı olmayan bir referandum sözü verdi.
Küreselciler halkın güvenini yeniden kazanmak istiyorlarsa, kendi politikalarını yeniden gözden geçirmeleri gerekecek. Geçmişteki küreselleşmenin neden olduğu altüst oluş, daha fazlasını reçetelemenin bilgeliği konusunda şüphe uyandırıyor. Küreselleşmenin kazananlarının, kaybedenlerini telafi edebilmesi, kusursuz bir ekonomik mantık kılıyor, ancak yeniden eğitmek veya hareket etmek için çok yaşlı olanlar arasında boş geliyor. Politik sermaye, yenilerini kabul etmeye değil, mevcut ticaret anlaşmalarını korumaya daha iyi yatırım yapabilir. Ve ticaret anlaşmaları, Çin’e karşı Çin’in saldırganlığından endişe duyanlarla askeri işbirliğinden daha az etkili bir siper olabilir.
Obama gibi kendini adamış bir küreselci bile bunu kabul etti. Seçimden bir gün sonra Rolling Stone’a Demokratlar, “Amerikan halkının çoğunluğu için sınırların bir anlam ifade ettiğini” kabul etmeleri gerektiğini söyledi.
Ulusal popülist liderler genellikle demokratik kurumlara saygı duymakta isteksizdirler ve son olaylar, bu demokratik kurumların, ne yazık ki, örtük olarak varsaydığımızdan daha kırılgan olduğunu göstermiştir. Bu bölünme karşısında ulusal popülist partilere oy verenleri görevden almak bir çözüm değil. Bu onların fikrini değiştirmeyecek ve bu seçmenlerin gitmesini sağlamayacak. Ana akım partiler endişelerini gidermenin yollarını bulmalıdır.
Bu perspektiftenden incelediğimizde seçimden sonra Macron’un kapsayıcı mesajı iyiye işaret. Umarız başarılı olur ve beş yıl içinde Le Pen’in oyunu düşürür. Bu süreçte Fransa ve Avrupa için riskler yüksek ve sağ ( milliyetçilik) anlayışının hızlı bir yükselişte.