Ayrıntılı ultrason Nedir?
Ayrıntılı ultrason ses dalgalarının kullanılarak anne rahmindeki bebeğe ait görüntülerin elde edildiği bir görüntüleme yöntemidir. Fetal anatomik gelişimin büyük bir kısmının tamamlandığı 18-22. haftalar arasında yapılır.
Hem bebek hem de anne sağlığı hakkında önemli veriler elde edilen geniş kapsamlı bir incelemedir. Bebekte olabilecek gelişme riskinin ve ileriki dönemlerde bebek sağlığını tehdit eden bir hastalığın erken tespiti için ayrıntılı (detaylı) ultrason yapılmaktadır.
18-22.haftalarda yapılan detaylı ultrasonda herhangi bir anomali tespit edildiğinde, ilerleyen haftalarda tekrar ultrason ya da MRI (manyetik rezonans) gibi ileri tetkikler istenebilir.
Bazı durumlarda olabilecek sorunları değerlendirmek veya bir tanıyı doğrulamak amacı ile de ayrıntılı (detaylı) ultrason kullanılır. Radyasyon olmaması nedeniyle güvenlidir, maliyeti düşüktür ve yaygın olarak kullanılır.
2 farklı yöntem ile yapılabilir;
- Karın (abdominal) ultrasonu: Annenin karnı üzerine jel sürüldükten sonra ultrason cihazının probu ile karın bölgesinde prob gezdirilerek ses dalgaları ile görüntüler elde edilir. Ayrıntılı Ultrasonda daha sık kullanılan yöntemdir.
- Vajinal Ultrason: Ultrason cihazının özel bir probu ile vajinadan giriş yapılarak ses dalgaları ile görüntü elde edilen yöntemdir. Hamileliğin erken dönemlerinde daha sık tercih edilir. Karın ultrasonunun bazen yetersiz kaldığı durumlarda da tercih edilebilir.
Aşağıda bulunan isimlerin tamamı yaklaşık olarak aynı anlama gelmekte olup gebelik sırasında fetüsün sağlık durumu hakkında ultrason ile bilgi edinmek amacıyla kullanılmaktadır.
- Ayrıntılı ultrason
- Detaylı Ultrason
- Gebelik ultrasonu
- Fetal ultrason
- Fetal tarama testi
- Target ultrason
- İkinci düzey ultrason
- Anomali taraması
Bu incelemede Normal Durumlarda;
- Anne karnındaki bebek yaşına göre beklenen boyuttadır.
- Fetüs yaşına göre kalp atış hızı ve solunum normaldir.
- Test hamileliğin sonlarında yapılırsa, fetüs baş aşağı pozisyondadır.
- Plasenta, hamilelik aşaması için beklenen boyuttadır.
- Rahim olması gereken miktarda amniyotik sıvıya sahiptir.
- Doğum kusurları görülmez. (Birçok küçük kusur ve bazı büyük kusurların görülmesi kolay değildir. Ayrıca doğum kusurları her zaman hamileliğin erken döneminde ortaya çıkmaz.)
Normal Olmayan Durumlarda;
- Anne karnındaki bebek normalden daha yavaş büyüyor, küçük veya yaşına göre olması gerekenden daha az gelişmiştir.
- Fetus yaşına göre anormal derecede büyüktür.
- Bu test hamileliğin sonlarında yapılırsa, fetüs kalça aşağı (makat) pozisyondadır.
- Eksik böbrek veya anensefali gibi doğum kusurları görülür.
- Plasenta serviksi kaplar.
- Rahim çok fazla veya çok az amniyotik sıvıya sahiptir.
- Fetus uterusun dışında büyüyor (dış gebelik).
- Tarama, normal bir fetüs (molar gebelik) yerine anormal doku gösterir.
- Kalp atışı olmayabilir. Bu, kalp atışını görmek için çok erken olduğu anlamına gelebilir veya anne karnında bebek ölümü anlamına gelebilir.
Ayrıntılı ultrason nasıl yapılır?
Karın üzerinden bakılan ultrasonda karnı açmanın kolay olabileceği rahat giysiler giyilmesi önerilir. Hasta sırt üstü pozisyonda muayene masasına uzanır. Karın bölgesinde ultrason jeli cilt üzerine sürülür. Jel sayesinde deri ile ultrason probu arasındaki hava engellenip, ses dalgaları daha iyi iletilir. Ultrason yaparken jel kullanılması bu yüzdendir. Ultrason probu karın üzerinde gezdirilerek ayrıntılı ultrason görüntüleri ile bebek hakkında bilgi edinilir.
Bebeğin kemikleri ve diğer dokulardan yansıyan ses dalgaları monitörde görüntü halinde belirir. Ayrıntılı ultrason sırasında bebeğin anatomik yapılarının ölçümü yapılır. Bazı önemli yapıların görüntüsü kaydedilip, baskı örneği alınabilir. Bastırılan bu görüntülerin kopyaları hastalara da verilir. Bebeğin karın içindeki duruşuna ve gelişim seviyesine göre bebeğin yüzü, el ve parmakları, kol ve bacakları ayırt edilebilir.
Bebeğinizin konumuna ve gelişim aşamasına bağlı olarak yüz, eller, parmaklar, kollar ve bacakları anne adayıda ekrandan gözlemleyebilir. Bebeğinizi “göremezseniz” endişelenmeyin. Ultrason görüntülerinin ne anlam ifade ettiği, uzman hekim olmayan bir gözlemci için zor olabilir.
Bebeğinizin anatomisinin görüntülenmesini optimize etmek için farklı pozisyonlara geçmeniz istenebilir. Fetal hareketi teşvik etmek için yürümeniz ve yemeniz veya içmeniz istenebilir
Diğer ayrıntılı (detaylı) ultrason muayeneleri için prosedür benzerdir. Bununla birlikte, transvajinal ultrason yaptırıyorsanız, bir hastane önlüğü giymeniz istenecektir. Bir muayene masasına yaslanacak ve ayaklarınızı üzengilere koyacaksınız. Ultrason cihazının özel probu plastik bir kılıfla kaplanacak ve prob üzerine jel sürülecektir. Hekiminiz ultrason probunu vajinadan giriş yaparak incelemesini sürdürecektir.
Ayrıntılı ultrason kaçıncı haftada yapılır?
Gebelikte ayrıntılı ultrason 18-22. haftaları arası yaptırmak için en ideal zamandır. Bu tarihlerde tarama ile çok daha etkili sonuçlar elde edilmektedir. Daha erken haftalarda yapılan ayrıntılı ultrason henüz yeterli fetal organ gelişimi oluşmadığı için, daha geç haftalarda yapıldığında ise bebekte kemik oluşumun artmasıyla oluşan gölgelenmeler nedeniyle sağlıklı görüntüler alınamaz.
Ayrıntılı ultrason neden yapılır?
- Hamileliği ve fetüsün yerini belirlemek: Bazı fetüsler rahim dışında, fallop tüpünde gelişir. Ayrıntılı ultrason, Hekimin rahim dışındaki bir hamileliği (dış gebelik) tespit etmesine yardımcı olabilir.
- Bebeğin kaç haftalık olduğunu belirlemek: Bebeğin yaşını bilmek, Hekimin doğum tarihinizi belirlemesine ve hamileliğiniz boyunca çeşitli kilometre taşlarını takip etmesine yardımcı olabilir.
- Bebek sayısını belirlemek: Çoğul gebelikten şüpheleniliyorsa ayrıntılı ultrason ile öğrenilebilir.
- Bebek gelişimini belirlemek: Bebeğin hareketlerini, solunumunu, kalp atışlarını ve büyüme oranı belirlenebilir.
- Plasenta ve amniyotik sıvı seviyeleri belirlenir: Plasenta ve amniyotik sıvı seviyelerini inceleyin. Plasenta, bebeğinize hayati besinler ve oksijen açısından zengin kan sağlar. Çok fazla veya çok az amniyotik sıvı (hamilelik sırasında bebeği rahimde çevreleyen sıvı) veya plasenta ile ilgili komplikasyonlar özel dikkat gerektirir. Ultrason, bebeğin etrafındaki plasenta ve amniyotik sıvının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
- Doğum kusurlarını belirlemek: Doğum kusurlarının taramasına yardımcı olabilir.
- Komplikasyonları belirlemek: Kanama veya başka komplikasyonlarınız varsa nedenin ne olduğu belirlenebilir.
- Doğum öncesi bebek pozisyonu belirlenir: Çoğu bebek 3 aylık dönem sonunda baş aşağı konumlanır ancak bu her zaman bu şekilde gerçekleşmez. Ultrason görüntüleme ile doğum seçenekleri belirlenebilir.
Ayrıntılı ultrason sadece geçerli tıbbi nedenlerle yapılmalıdır. Ayrıntılı ultrason sadece bebeğin cinsiyetini belirlemek ve hatıra videoları veya resimler üretmek amacıyla yapılan bir inceleme değildir.
Ayrıntılı Ultrason Ankara
İlerleyen teknoloji ile birlikte artık çoğu hastalığın tanısı doğum öncesi konulmaktadır. Genetik geçişli pek çok hastalığın kendine özgü bulguları vardır. Ayrintili ultrason görüntüleri ile fetüsün gelişim haftasına göre tanımlanmış özellikleri tek tek kontrol edilir.
Bu özelliklerde herhangi bir normal dışı bulguya rastlanıldığında olabilecek hastalıklar gözden geçirilir ve doğum öncesi/doğum sonrası bebeği bekleyen sorunlar hakkında bilgi sahibi olunur.
İnceleme Öncesi Nasıl Hazırlanmalıyız?
Ultrason tipine bağlı olarak, belirli bir miktarda sıvı içmeniz veya ayrıntılı ultrasondan önce idrara çıkmamanız istenebilir.
Ayrıca, ayrıntılı ultrasonun neden yapıldığına veya hamileliğinizin aşamasına bağlı olarak vajinadan (transvajinal) veya karın üzerinden (transabdominal) yapılabileceğini unutmayın. Transabdominal ultrason yaptırıyorsanız, karnınızı kolayca açığa çıkarmak için bol giysiler giymek önerilir.
Gebelik sürecinde yapılabilen fetal ultrasonlar?
İlk trimester; Gebeliğin 14. Haftasına kadar yapılan ilk trimester ultrason muayenesi, hamileliğin varlığını, boyutunu ve yerini değerlendirmek, fetüs sayısını belirlemek ve ne kadar süredir hamile olduğunuzu (gebelik yaşı) tahmin etmek için yapılır. Bunlara ek olarak;
Şüpheli bir ektopik gebeliği, vajinal kanamanın nedeni, pelvik ağrının nedenini, kardiyak aktiviteyi doğrulamak için de kullanılabilir.
Ultrason, ilk trimester genetik taramasının yanı sıra uterus veya serviks anormalliklerinin taranması için de kullanılabilir.
İkinci veya üçüncü trimester; Ayrıntılı ultrason ile fetal anatomi de dahil olmak üzere gebeliğin çeşitli özelliklerini değerlendirmek için ayrıntılı ultrason yapılır.
Bu inceleme ile fetal anatomiyi daha ayrıntılı olarak değerlendirmek ve herhangi bir doğum kusurunu belirlemek amacıyla ikinci trimesterde, 18 ile 22. gebelik haftaları arasında rutin olarak yapılır. Ayrıca fetal büyümeyi değerlendirmek ve takip etmek, plasentayı ve amniyotik sıvı miktarını incelemek mümkündür.
Bir fetal anomali tespit edilmesi durumunda, amniyosentez ve koryon villus örneklemesi gibi nedeni belirleyebilecek belirli tanı prosedürlerine rehberlik etmek içinde ayrıntılı ultrason kullanılabilir.
Bununla birlikte, bu ultrasonun zamanlaması, fetüsün görüntülenmesini sınırlayabilecek obezite gibi nedenlerle değişebilir.
Ayrıntılı ultrasonda şüphelenilen bir durum söz konusu olduğunda sınırlı ultrason değerlendirmesi gerekebilir. Örnekler, fetal büyümenin değerlendirilmesini ve amniyotik sıvı hacminin tahminini içerir. Geçmişinize veya diğer doğum öncesi muayene sonuçlarına göre bir anomaliden şüphelenildiğinde özel veya ayrıntılı bir muayene yapılır.
Son aşamada; ek bir ultrason standart uygulama değildir. Bununla birlikte, birkaçını saymak gerekirse, aşağıdaki durumlarda yapılabilir: fetal büyümenin izlenmesi, tespit edilen herhangi bir fetal anomalinin gelişiminin değerlendirilmesi veya doğumdan önce fetal pozisyonun belirlenmesi ve normal bir fetal kalp atışının varlığının belirlenmesi durumlarında ek bir ultrason yapılabilir.
Ayrıntılı (detaylı) ultrasonda nelere dikkat edilir?
Kafa içi yapılarına; Kafa kemiklerine, Beyin, beyincik, beyincik sıvı kanallarına, kafa ölçümüne,
Boyun yapılarına; Ense de veya boyun bölgesinde herhangi bir kitle olup olmadığına, ense kalınlığına, ense kalınlığı ölçümü değerine,
Bebeğin yüz kısmına; Gözler, dudaklar, üst dudak alt dudak, çene, burun, burun kemiği, burun delikleri, yüzün 4 boyutlu görüntüsüne,
Göğüs kafesi ve iç kısmındaki organlarına; Göğüs kafesinin yapısına, kalp ve akciğerlere,
Kalp yapılarına; Kalbin yerine, büyüklüğüne, şekline, 4 odacıklı görüntüsü ve büyük damarlarına, kalpte delik olup olmadığı, odacıklar arası duvar yapılarına, kulakçıklara, karıncıkların çıkışlarına, bu damarların birbiri ile olan ilişkisine,
Karın içi yapılarına; Mesane, göbek kordonu, diyafram (göğüs kafesi ile karın boşluğu arasındaki zar), böbreklere, böbrek damarlarına, mide, karaciğer, safra kesesine, renkli doppler ile anneden bebeğe giden kan akımına, amniyon sıvısına ve ölçüm değerine, karın çevresi ölçümüne, karın ön duvarındaki kordon çıkışına, idrar torbasına ve çevresinden geçen damarlara, bebeğin yaklaşık ağırlığına ve son olarak da bebeğin cinsiyetine,
İskelet sistemine; Kollar ve bacaklara, sağ ve sol ele, ellerin parmakları, dirseklere, ayaklara, ayak tabanlarına ve ayak parmaklarına, dizlere, omurgaya, omurganın kuyruk sokumuna, sırt, bel bölgelerine, kemik uzunluk ölçümlerine detaylı olarak bakılır. Yapılan incelemede bebeğin anatomik yapısı yanında;
- Fetüs sayısı,
- Bebeğin pozisyonu, hareketleri, solunum ve kalp atımı
- Tahmini fetüs ağırlığı
- Rahim içindeki amniyon sıvı miktarı
- Plasentanın yerleşim yeri
- Fetal pozisyonuna bağlı olarak fetüs cinsiyeti
- Rahim ve yumurtalıklara, rahim ağzı uzunluğuna ve kapalı olup olmadığı değerlendirilir.
- Anne rahmini besleyen damarlarda direnç artışı olup olmadığı gözlendikten sonra ayrıntılı (detaylı) ultrason incelemesi sonlandırılır.
11-14.haftalarda bakılan ultrasonda tespit edilen artmış ense kalınlığı varlığında anoploidi yani kromozom anomalisi riskinde artış var demektir. Bu durumlarda risk faktörleri ve biyokimyasal belirteçler ile ileri inceleme yapılması gereklidir.
Ayrıntılı ultrason fiyatları 2021?
Gebelikte ayrıntılı ultrason normal yapılan ultrasonlardan daha farklıdır. Gebelik ultrasonu sırasında kullanılan cihaz normal cihazlardan daha farklı ve özel niteliklere sahiptir. Bununla birlikte ayrintili ultrason hem tecrübe ve birikim gerektiren hem de işlem süresi olarak diğer ultrasonografik işlemlerden daha uzun süre almaktadır.
Tüm bunlar maliyetleri bir miktar artırsa da çoğunlukla fiyatlar makul seviyelerdedir. Ayrıntılı ultrason fiyatları Ankara da yukarıda sayılan özellikler nedeniyle yapılan merkezler arasında bir miktar farklılık göstermiş olsa da ücretler yaklaşık olarak birbirine yakındır. Fiyat konusunda en doğru bilgi gidilmesi planlanan sağlık merkezinden öğrenilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.
Ayrıntılı Ultrason Görüntüleri
Sık Sorulan Sorular
Ayrıntılı ultrason gerekli mi?
Anne ve bebek sağlığı açısından olası risklerin belirlenmesi ve tedbir alınabileceklerin önceden belirlenmesi amacı ile gebelik sırasında uygun haftalarda bu incelemenin yapılması önerilmektedir. Daha önceden belirlenen yüksek riskli gebeliklerde ise yapılması daha da uygun olacaktır. Gebelikte ayrıntılı ultrason şart değil ancak mutlaka önerilmektedir.
Ayrıntılı (detaylı) ultrason, Renkli doppler ultrason ve 4 (dört) boyutlu ultrason farkları nedir?
Üçü birbirinden farklı kavramlardır. Aynı ultrason cihazı ile ancak aynı cihazdaki farklı yöntemler ile yapılır.
Ayrıntılı (detaylı) ultrason; Gebelikte ayrıntılı ultrason bebeğin tüm vücut gelişimi ve organlarının detaylı olarak incelenmesidir.
Renkli doppler ultrason; Ultrason cihazının farklı bir modu ile damarların içindeki kan akımının mavi ve kırmızı olarak gözüktüğü bir ultrason çeşitidir. Mavi renk toplar damarı, kırmızı renk ise atar damarı sembolize ediyor.
Renkli Doppler ile ölçüm yapılan damarın içinde direnci ve akımı ölçüyor. Gebeliğin belirli bir aşamasından itibaren, genellikle 19. haftadan sonra bebekte gelişme geriliği ve anne adayında gebelik zehirlenmesi (preeklemsi) olasılığını değerlendirmek için kullanılır.
4 (dört) boyutlu ultrason; Bebeğin yüzünün net bir şekilde görülebildiği, ten renginde fotoğraf şeklinde görebildiğimiz ultrason çeşitidir. 4 (dört) boyutlu ultrason daha çok görsel bilgi amaçlı olarak kullanılmaktadır.
Ayrıntılı ultrason ne kadar sürer?
Bu inceleme ortalama 30-45 dakika arası sürmektedir. Burada bebeğin pozisyonu, duruşu, hastalıkları, şüpheli durumları gibi faktörler sürenin uzamasına yola açabilmektedir.
Özellikle hareket etmeyen hep aynı pozisyonda duran bebeklerde organların ayrıntılı incelenebilmesi için birkaç kez uzun aralıklarla bakmak gerekebileceğinden bazen bu süre birkaç saati de bulabilmektedir.
Ayrıntılı ultrason zararlı mı?
Ultrason işlemi gebelerde çok uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Ultrason cihazı ses dalgaları ile çalıştığından dolayı, radyasyon içermez ve bebeğe herhangi bir zararı yoktur.
Ayrıntılı ultrasonu aç karnına mı yapılır?
Özellikle karın ultrasonlarında alışkanlık olarak hastalardan sürekli aç gelmeleri istenmektedir. Böylelikle barsak gazlarından dolayı oluşabilecek olumsuz görüntülerin organların gerçek görüntülerini bozmalarına izin verilmemesi hedeflenmektedir.
Ancak gebelikte ayrıntılı (detaylı) ultrasonda durum biraz farklıdır. Anne adaylarının 4 boyutlu ultrason yaptırırken bebek hareketlerini gözlemek amacı ile aç olarak değil tok olarak gelmeleri istenmektedir.
Ayrıntılı ultrason böbrek genişlemesi gösterir mi?
Ayrıntılı ultrason sırasında her iki böbrekler hakkında bilgi edinilmektedir. Öncelikli olarak böbreklerin varlığı konusunda emin olmak gerekir. İki böbreğinde var olduğu gösterildikten sonra fetüste normalde olması gereken yerde bulunup bulunmadıkları kontrol edilmektedir. Bazen böbrekler normal karın içerisindeki flank bölgesi dediğimiz yerin dışında da yerleşik olabilmektedirler.
Bu pelvik bölge dediğimiz yerleşim leğen kemiklerine yakın bölgede olabilirler. Bununla birlikte her iki böbrek sağda ya da solda değil de aynı tarafta yani ikisi de sağda ya da ikisi de solda olabilir. Yerleşim yerlerinin de normal yerinde olduğundan emin olunduktan sonra böbreklerde yapısal bozukluk varlığı araştırılır. Böbreklerde genişleme olup olmadığı işlem sırasında tespit edilebilir.
Fizyolojik düzeyde böbrek genişlemeleri sık görülür. 3 mm altındaki genişlemeler fizyolojik kabul edilir. İleri derecede olan genişlemelerde böbreklerde doğuştan ortaya çıkan yapısal genişlemeler, böbrek kanalı çıkım darlıkları ya da mesanede oluşan idrarın yukarı böbreklere doğru geri gelmesi durumu olarak da bilinen reflüye bağlı olabilir.
Tüm bu hastalıkların birbirlerinden ayırımı için ilave bulgular gerekmektedir. Bu gerekli ek bulguları da belirleyip böbrek genişlemesinin neye bağlı olabileceği konusunda bir ayırıma gidilebilmektedir.
Hamilelikte ayrıntılı ultrason ense kalınlığı hakkında bilgi verir mi?
Hamilelikte ayrıntılı ultrason sırasında fetüsün ense kalınlığı ölçümü yapılmaktadır. Bebeğin ense kalınlığı ölçümü önemli bir incelemedir. Bu incelemede gözlenen farklılıklar çeşitli patolojilerin önceden belirlenmesine olanak tanımaktadır.
Detaylı ultrason down sendromu için fikir verici olur mu?
Down sendromu açısından da 18-22. haftalar arası detaylı ultrason yaptırmak uygun olacaktır. Tarama testleri riskli çıkan kişilerde 16. haftada yapılması uygun olabilir.
Ayrıntılı ultrason için su içmek gerekir mi?
Rutin karın ultrasonları sırasında genellikle hastalara işlem öncesinde su içmeleri önerilmektedir. Oysa ayrıntılı ultrason işlemi için önceden su içmeye ve idrar sıkışıklığına gerek yoktur. Ancak gereklilik durumunda inceleme esnasında anne adaylarından idrara sıkışmaları istenebilir.
Ayrıntılı ultrasonda kalpte leke görülür mü?
İşlem sırasında kalpte oluşan patolojiler görülebilmektedir. Bu patolojilerden şüphelenilmesi durumunda ileri tetkiklerle de sorun detaylı olarak araştırılabiliyor.
Ayrıntılı ultrason karından mi yapılır?
Bu inceleme normalde karından yapılır. Bu hasta konforu ve uygulanabilme kolaylığı açısından önemlidir. Ancak bazı durumlarda doktorunuzun ihtiyaç duyması halinde daha doğru tanı koyabilmek için vajinal yol ile de yapılabilmektedir.
Sonuç olarak;
- Ayrıntılı ultrason anne ve bebek sağlığı hakkında önemli verilerin elde edildiği, bebekte var olan veya doğum sonrası olabilecek problemlerin tespitinde önemli bir incelemedir.
- İnceleme için en ideal zaman gebeliğin 18-22. haftalar arasıdır.
- Detaylı ultrason, gebelik ultrasonu ve fetal Ultrason olarak da isimlendirilir, ancak 4 (dört) boyutlu ultrason farklı bir incelemedir ve genellikle ayrıntılı ultrasonun bir parçası olarak tanımlanabilir.
- Ayrıntılı ultrason incelemesi genellikle karın bölgesinden yapılır, çok nadir durumlarda vajinal olarakta yapılabilmektedir.
- Radyasyon içermez, kolay ulaşılabilir ve güvenlidir. Anne ve bebeğe zararı yoktur.
- İnceleme yaklaşık olarak 30-45 dk sürer.
- Bebeğin anatomik ve fizyolojik tüm gelişimi incelenir.
- Anomali tespitinde, riskli gebelik takibinde, rutin gebelikte yapılan bir işlemdir.
- Yapılması şart değil ancak keisnlikle önerilmektedir.
- İnceleme radyolog veya perinatologlar tarafından yapılmaktadır.