Göl
Göl Alm.See, Teich (m), Fr. Lac, étang (m), İng. Lake.Karayla çevrili, oldukça derin ve geniş su alanı. Arâzi yapısı îtibârıyle akıntısı bulunan veya bulunmayan çukur yerlerde, zamanla su birikmiş ve göller teşekkül etmiştir. Göl çukurları, birbirine benzemeyen muhtelif olaylar netîcesinde ortaya çıkmıştır. Eski vâdi buzullarının aşındırdıkları yerlerde, kraterlerin ağızlarında, kalkerlerin geniş sahalar kapladıkları bölgelerde, tektonik olayların hazırlamış olduğu depresyonlarla suların
Göl
Göl kara
yla çevrili, oldukça derin ve geniş su alanı. Arazi yapısı itibariyle akıntısı bulunan veya bulunmayan çukur yerlerde, zamanla
Kara (ya da siyah) bir renktir. Işığı yansıtmak yerine emen pigmentler siyah gözükür. su
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
birikmiş ve göller oluşmuştur. Göl çukurları, birbirine benzemeyen muhtelif olaylar netîcesinde ortaya çıkmıştır. Eski
Su, bilinen tüm yaşam biçimleri için gerekli ve vazgeçilmez olan tatsız ve kokusuz bir maddedir. Su, canlıların yaşaması için hayati bir öneme sahiptir. Canlılık için gereken tüm fiziksel olaylar hep suyun özellikleri ile gerçekleşebilmektedir, bu nedenle biyologlar suya "yaşam sıvısı" adını vermişlerdir. vadi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Eğime bağlı olarak harekete geçen suların derine aşındırması sonucunda oluşan ve kaynaktan ağza doğru sürekli inişi bulunan, uzun çukurluklara vadi denir. Akarsuların su miktarına, vadinin eğimine, zeminin yapısına ve aşınım süresine bağlı olarak farklı tipte vadiler oluşur. buzul
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
larının aşındırdıkları yerlerde,
Buzul, dağ zirvelerinde yaz kış erimeyen ve yerçekiminin etkisiyle yer değiştiren büyük kar ve buz kütlesi. Eğimli arazilerde yıllar boyunca biriken kar kütlesinin önce buzkar, sonra da buza dönüşmesiyle oluşur. Buzullar Okyanuslardan sonra dünya üzerindeki ikinci büyük su deposu ve en büyük tatlısu deposudur, tatlısuyun % 98,5'unu oluştururlar. krater
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
lerin ağızlarında, kalkerlerin geniş sahalar kapladıkları bölgelerde, tektonik olayların hazırlamış olduğu depresyonlarla suların toplanmasında, muhtelif setlerin vadileri kapamasında göller meydana gelmiştir.
Karalar üzerindeki çanaklarda biriken, okyanuslarla baglantısı olmayan durgun su birikintileridir. Göllerin büyüklükleri, derinlikleri ve
Astronomide, bir gökcismine bir diğer gökcisminin çarpması sonucu yüzeyde oluşan çöküntüye verilen ad Meteor krateri kimya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
sal özellikleri farklıdır. Yeryüzündeki bütün göllerin alani yaklasik 2. 5 milyon km²dir. Bu alan karalar yüzölçümünün %1. 8dir. Dünya üzerinde en genis göl Hazar Gölü olup, en derin göl ise Baykal Gölü’dür. Deniz seviyesinden en aşağıda bulunan göl
Kimya doğada mevcut olan bütün maddeleri inceleyen bir bilim dalı. Özellikle maddelerin yapılarını ve birbirleriyle olan etkileşimlerini inceler. Periyodik cetvelle gösterilen elementlerin ve oluşturdukları bileşiklerin yapılarının ve aralarındaki reaksiyonların incelenmesi kimyanın konusudur. Kimya bilgi ve etkinlikleri sistemli hale getirmek amacıyla birbiriyle ilgili bileşikleri, sistemleri, yöntemleri ve amaçlarını gruplayan birçok alt dala ayrılır Lut gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, en yüksekte bulunan göl ise
Lut Gölü veya Ölü Deniz (Arapça: البحر الميت Bahr'ül-meyyit, İbranice: ים המלח Yām Ha-Melaḥ), Yeryüzü'nün en alçak ve en tuzlu gölü. Titicaca Gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
’dür. Göllerin olusumu, beslenme şartları ve sularının kimyasal yapıları değişik coğrafi faktörlere bağlıdır. Göllerin su sıcaklığı ve tuzluluk oranları genellikle enleme bağlanabilir. Çoğunlukla
Ekvator
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
’dan kutuplara dogru gidildikçe göl sularinin tuzlulugu ve sicakliligi azalma göstermektedir. Göl sularının tuzluluk oranlari birbirinden farklidir. Göl suyunu dışarı boşaltıyorsa hem açık havzadır, hem de suları tatlıdır.
Ekvator Alm. Aquator (m), Fr. Equateur (m), İng. Equator. Yer küresinin karşılıklı kutuplarının tam ortasından geçtiği kabul edilen büyük çember. Ekvator sıfır derece enlem çizgisi olarak da bilinir. Bu çember güney ve kuzey yarım küreleri birbirinden ayırır. Ekvator düzlemi, dünyanın merkezinden geçer. Bu çember dışarı doğru genişletilse, genişletilmiş çember ile kabul edilen gök küresi kesişmesine “gök ekvatoru” denir. Ekvator yeryüzündeki bir noktanın Eğridir
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
,
Isparta iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 1.347 kilometrekare, nüfusu 82.975 dir. Yüzeyi ortasında, kuzey güney yönünde uzanan Eğridir gölünün doğu ve batı kıyılarını meydana getiren dik meyilli yamaçlardan... Beyşehir
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
,
İlkçağ'da Beyşehir Gölünün de içinde olduğu bölge pisidya adıyla anilırdı. Pisidya' da Karallia olarak bilinen bir şehir adıydı.Ramsay bu konuyu şöyle değerlendirir;"Biri gölün güneydoğusunda , Trogitis gölü'ne akan suyun ağzında, diğeri güneybatısında olmak üzere ihtimal iki şehir bulunuyordu.Bu ikincisinin Parlais olma ihtimali daha kuvvetli olduğu için birincisini Karallia olarak kabul etmeniz lazım geliyor."Yine Ramsay'a göre Karallia Bizanslılar zamanında Skleros adını almıştır. Manyas
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, Ulubat gölleri bu tip göllere örnek olarak gösterilebilir. Suyunu dışarıya boşaltamayan gölleri hem acı(tuzlu)dır, hem de kapali havzadır.
Balıkesir iline bağlı bir ilçe. Yüzölçümü 319 kilometrekare, nüfusu 28.596 dır. Yüzeyi, Manyas gölünün Güney kıyılarını meydana getiren çok verimli geniş düzlükler halindeki Manyas ovasından ve yer... Tuz gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
,
Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde bir göl. Ankara, Konya, Aksaray sınırlarının kesiştiği yerde olup bir kısmı Konya ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Tuz Gölü Türkiye'nin yüzölçüm olarak ikinci büyük gölüdür. Derinliği 12 m. civarındadır. Yaz mevsiminde buharlaşmanın etkisi ile alanı oldukça küçülür. Kuruyan kesimlerde tuz tortulları meydana gelir. Türkiye'nin tuz ihtiyacının bir kısmı buradan temin edilir. Burdur gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
,
BURDUR GÖLÜ Türkiye’nin yedinci büyük gölü. Söğüt dağları ile Suludere-Yayladağ yükseklikleri arasında uzanan çöküntü havzasını işgâl eden bir göldür. Oluk şeklinde bir biçimi olan Burdur Gölünün yüzölçümü 200 km2dir. Uzunluğu 34 km ve en geniş yeri ise 9 km’dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 854 m, en derin yeri kapı geçidi önlerinde 110 metredir. Acıgöl
Burdur Gölünün suyu tuzludur. Fakat tuzluluk nisbeti fazla değildir (binde 24). Teşekkül târihi oldukça eski
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
gibi. Volkanik bölgelerden geçen akarsuların beslediği göllerin suyu sodalı olur.
Göller Bölgesinin kuzeybatı kenarında, Afyon’un Dazkırı ilçesinin güneyinde bir göl. Türkiye’de bu isim ile anılan göllerin en büyüğü. Yüzölçümü 153 kilometrekare olup, uzunluğu 27 km’dir. Van Gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
gibi. Göle dökülen fazla sular, göl sulari göl çanaginin bir yerinden akis bulur ve denize açilir. Gölün sularini denize bosaltan akarsuya gidegen (göl ayagi) denir. Göl sularinin kimyasal özelligi, göl sularinda erimis halde bulunan oksitler, silikatlar, sülfatlar ve karbonhidratlara baglidir. Yeryüzünde büyük ve derin göller topluca bulunduğu gibi tek tek bulunan Göller de vardir. Yeryüzünde baslica göl bölgeleri söyledir: -Afrika’nin dogusunda yer alan ve çöküntü hendeklerinde bulunan göller.
Van Gölü veya yöresel adıyla Van Denizi, Tatvan ilçesi sınırları içinde bulunan Nemrut volkanik dağının patlaması sonucu oluşan kraterde biriken suların oluşturduğu varsayılan volkanik bir göldür. Asya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
‘da
Dünyanın en büyük kıtası. Avrupanın doğusunda, Büyük Okyanus'un batısında, Okyanusya'nın kuzeyinde ve Arktik Okyanus'un güneyinde bulunan kıta. Doğuda Pasifik Okyanusu, kuzeyde Kuzey Buz Denizi, güneyde Hint Okyanusu, batıda Avrupa kıtası ile çevrilidir. Avrupa kıtası ile olan sınırı kesin tespit edilmiş değildir. Eskiden Don Nehri, Asya ile Avrupa arasında sınır olarak kabul edilirdi. Daha sonra Ural Dağları sınır olarak kabul edilmeye başlandı. Hazar Gölü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ve çevresindeki göller. -K. Avrupa ve Amerika’da buzul asindirmasi sonucu oluşan göller. Göllerin bu sekilde yaygin olarak görüldügü yerlere “Göller Bölgesi” denir. Ör- Antalya Bölümü’ndeki
Hazar Gölü Elazığ'a 22 km. Uzaklıkta, Elazığ - Diyarbakır karayolu güzergahında olup, Hazarbaba ve Mastar dağları arasına sıkışmış tektonik bir göldür. Göller Yöresi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, G. Marmara Bölümü’ndeki göller. Gölleri içinde bulunduklari çanaklara göre iki ana grupta toplayabiliriz:
Set Gölleri
Bu göller çoğunlukla uzun bir çukurluğun yada vadilerin önünün herhangi bir setle kapanmasi ve bu setin gerisinde suyun birikmesiyle olusurlar.
a)Alüviyal Set Gölleri: Akarsularin tasidiklari alüvyonlari, bir vadi, bir ova ya da
Göller Yöresi, Akdeniz Bölgesi'nin batısında Antalya, Isparta ve Burdur illerini kapsayan toplam 36 672 km² alana sahip bölge. körfez
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
in önünde biriktirmesi ile olusan göllerdir. Ör-
Körfez Bir deniz veya gölün kara içine uzanan kısmı. Genellikle kıyı geniş bir kıvrım yaparak körfezi meydana getirir. Antalya, İskenderun, İzmir körfezinde olduğu gibi. Körfezin meydana gelmesinde kıyı gerisindeki arazi yapımının çok önemli rolü vardır. Eğer dağlar kıyıya paralel olarak uzanıyorsa böyle kıyılarda girinti çıkıntı azdır. Böyle yerlerde körfezlere rastlanmaz. Dağların kıyıya dikey olarak uzandığı yerlerde ise kıyı girintili çıkıntılıdır. Böyle kıyılarda deniz, vadiler boyun Köyceğiz
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
,
Mogan
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, Eymir
b)Heyelan Set Gölleri: Heyelan sonucu akarsu vadilerini kapanmasi sonucu ile olusan göllerdir. Ör- Sera, Tortum, Abant, Sülük, Yedigöller.
c)Volkanik Set Gölleri: Bu göller patlamalar sirasinda çikan lavlarin, akarsu ya da çukurluklarin önünü kapatmasiyla meydana gelen göllere denir. Van Gölü çevresinde yer alan Balik, Erçek, Nazik, Bulanik lavlarinin vadi önlerini kapatmasi ile olusmustur. Bununla birlikte D. Anadolu Bölgemiz’de birçok irili ufakli lav set gölleri bulunmaktadir. Bunlar;Çildir, Haçli Gölleri.
d)Kıyı Set Gölleri: Körfez ya da koylarin ön taraflarinin dalga biriktirmesi sonucu kapatilmasiyla olusan göllere denir. Bu tür göller genellikle deltalarin gelisimi sirasinda olusurlar. Ülkemizde kiyi set göllerine en güzel örnekler Marmara Denizi’nin kuzeyinde yer alan Küçük ve Büyük Çekmece Gölleri ile
Eymir, Çorum
...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Terkos Gölü
’dür. Bu göllere ayni zamanda deniz kulagi ya da lagün de denir.
e)Baraj Set Gölleri: Insanlar tarafindan elektrik enerjisi elde etmek, sulama ve içme suyu saglamak ya da su taskinliklarini önlemek için akarsu vadilerinin önlerinin çesitli yapay setlerle kapatilmasi sonucu olusan göllerdir. Ülkemizdeki akarsu vadilerinin derin olmasi baraj yapimini kolaylastirmistir. Buna bagli olarak ülkemizde hidro elektrik potansiyeli fazla olmustur. Baslica göllerimiz sunlardir: FIRAT-
İstanbul’un su ihtiyacını karşılayan göllerden. Marmara Bölgesinin Trakya kesiminde İstanbul’un 50 km kuzeybatısında, Karaburun’un gerisinde bulunmaktadır. Göle, Durusu Gölü de denilmektedir. Kenarları girintili çıkıntılı olan gölün yüzölçümü 25 km2, en derin yeri on bir metredir. Su toplama alanı 619 km2dir. Atatürk,
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Atatürk, 1881 yılında Selânik'te doğmuş ve 10 Kasım 1938 tarihinde İstanbul'da vefat etmiş, Türk asker ve devlet adamı. Türk Kurtuluş Savaşı'nın önderi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. Birinci Dünya Savaşı sonrası Anadolu'da başlayan Ulusal Bağımsızlık Mücadelesi'nin askerî, fikrî ve siyasi önderliğini yapmış; modern Türkiye'yi oluşturan devrim ve reformları gerçekleştirmiştir. Karakaya,
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karakaya, İscehisar|Karakaya - Afyonkarahisar ili İscehisar, Afyonkarahisar|İscehisar ilçesinin köyü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız. Keban,
Keban, Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat bölümünde yer alan küçük bir ilçedir. Doğuda Elazığ, batıda Arapgir, kuzeyde Çemişgezek, kuzeybatıda Ağın, güneyde ise Baskil ile çevrili olup, yüzölçümü 543 km. karedir. Özlice, Sürgü DİCLE- Deve Geçidi, Kralkizi, Dicle, Batman, Ilisu
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Dicle ulu ırmak anlamına gelir ARAS- Arpaçay
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Aras, Taşlıçay|Aras - Ağrı|Ağrı ilinin Taşlıçay, Ağrı|Taşlıçay ilçesine bağlı bir köy KIZILIRMAK- Hirfanli, Kesikköprü, Kapulukaya, Altinkaya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kızılırmak Nehri Türkiye topraklarından doğarak yine, Türkiye topraklarından denize dökülen en uzun akarsudur. Uzunluğu 1.355 km’dir. Deniz taşımacılığı için kullanılmaz. Başlıca kolları Delice Irmağı, Devrez ve Gökırmak’tır. YEŞİLIRMAK-
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Yeşilırmak Karadeniz’e dökülen, Türkiye’nin önemli akarsularından biri. Sivas’ın kuzeydoğusundaki Kösedağı (2812 m)ndan doğar. Kelkit ve Çekerek ırmaklarını alarak büyür. Uzunluğu 519 km, yağış alanı toplamı 36.000 km2dir. Almus,
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
yok|right|300px|Almus GölüAlmus'un tarihi hakkında kesin bilgi ve kayıtlar çok az olmasına rağmen en inanılır kaynak olarak kabul edilen Vakıflar Dergisi Cilt:6, Sahife 55'de ki bilgilere göre; 'Fatih Sultan Mehmet devrinde Rum eyaletinin bir kısmında mevcut seraskerliklerin Şöylece dağıldığı görülmektedir. Hasan Uğurlu, Suat Uğurlu SAKARYA- Porsuk, Sariyar, Çubuk-1, Çubuk-2, Kurtbogazi, Bayindir SEYHAN- Seyhan, Çatalan CEYHAN- Kartalkaya, Menzelet, Aslantas TARSUS ÇAYI- Berdan GÖKSU- Kayraktepe MANAVGAT- Oymapinar, Manavgat B. MENDERES- Adigüzel, Kemer GEDIZ- Demirköprü
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
f)Moren Set Gölleri: Akarsu önlerinin morenler tarafindan doldurulmasi sonucu olusurlar. Kutuplar çevresindeki ülkelerde görülür. ABD, Kanada sinirindaki Superior, Büyük Esir, Büyük Ayi, Erie, Michigan Gölleri örnektir.
Yerli Kaya Gölleriİç ve dis kuvvetlerin etkisiyle olusan dogal çanaklarin suyla dolmasi sonucu oluasn göllerdir. Bu göller, çanagi olusturan iç ve dis kuvvete göre isim alir.
a)Tektonik Göller: Yer kabugundaki kivrilma, kirilma vb. Olaylarla olusan çanaklardir. Ülkemizde fay hatlari ile çöküntü alanlari oldukça yaygin oldugundan bu tür göllere sikça rastlanir. Marmara Bölgesi’nde Sapanca, Iznik, Manyas, Ege Bölgesi’nde Simav, Göller Yöresi’nde Beysehir, Egirdir, Acigöl, Burdur, Ilgin, Aksehir, Eber, Sugla, Kovada, İç Anadolu Bölgesi’nde Tuz Gölü, Seyfe ve Tuzla, Doğu Anadolu Bölgesi’nde Van Gölü, Hazar, Hozapin gölleri tektonik göllere örnektir.
b)Karstik Göller: Kireçli, kalkerli ve jipsli kayalarin bulundugu karstik arazilerde sularin eritmesi sonucu olusan çanaklara daha sonra sularin dolmasiyla olusmus göllerdir. Ülkemizde karstik göllere daha çok Göller Yöresi’nde rastlanir. Kestel, Avlan, Salda, Sugla ve Obruk Platosunda yer alan Kizilören birer karstik göldür. Ayni sekilde Göller Yöresi’nde yer alan Egirdir, Beysehir, Burdur ve Kovada gibi göllerin olusumunda karstlasmanin yaninda tektonik hareketler de etkili olmustur.
c)Krater Gölleri: Volkanizma faaliyetleri sonucunda degisik sekillerde olusan krater çukurlarinin sularla dolmasi sonucu olusan göllerdir. Ülkemizde krater göllerinin en çok bilineni Nemrut Dağı’nin kraterinde olusmus Nemrut Krater Gölü’dür. Isparta’da yer alan Gölcük Gölü de bir krater gölü sayilabilir. İç Anadolu’da yer alan Meke Gölü, volkanik gazlarin patlamasiyla olusan bir maar çukurunun suyla dolmasi sonucu olusmustur.
d)Buzul Gölleri: Buzullarin olusturdugu çanaklarda sularin birikmesiyle olusmuslardir. Bu tür göllere Iskandinav Yarimadasi ile Kanada’nin kuzeyinde sikça rastlanir. Örnegin Finlandiya göller yöresi olarak bilinir. Finlandiya’da yer alan göllerin çogu buzul gölleridir. Ülkemizde bu göllere fazla rastlanmaz. Ancak Buzul, Kaçkar, Agri, Erciyes ile Toros Dağları’nin yüksek kisimlarinda yer yer bu tür küçük göller görülebilmek- tedir. Ülkemizdeki göllerden tarim alaninda sulama amaçli, içme suyu elde etmede, su ürünleri üretiminde, ulasimda, tuz elde etmede ve turizm faaliyetlerinde yararlanilmaktadir.
Dünyadaki en büyük göller# Hazar Denizi veya Hazar Gölü (Asya) - 371.000 km²
# Üstünde Gölü (Küzey Amerika) - 83.000 km²
# Victoria Gölü (Afrika) - 68.800 km²
# Huron Gölü (Küzey Amerika) - 60.000 km²
# Michigan Gölü (Küzey Amerika) - 58.020 km²
# Aral Gölü (Asya) - 28.687 km²
# Tanganyika Gölü (Afrika) - 32.900 km²
# Baykal Gölü (Asya) - 30.500 km²
# Büyük Ayı Gölü (Küzey Amerika) - 31.790 km²
# Büyük Esirler Gölü (Küzey Amerika) - 28.440 km²
Ayrıca bakınız Krater gölü
Türkiye'nin gölleri
-
Göl