Irk ve etnisite kelimelerinin, aynı anlama işaret etmek için kullanımı yaygın. Ancak bu iki kavram arasında büyük ve bariz bir farklılık mevcut.
Nitekim "ırk", mensuplarının (ten rengi, gözler, yüz kemik yapısı ve burun şekli gibi) fiziksel özelliklerine işaret eden biyolojik bir kavram.
"Etnisite" ise (âdetler, gelenekler, dil ve ritüeller gibi) bireyin kültürel kimliğini tanımlamak için kullanılan toplumsal bir kavram.
Etnisite, daha esnektir, zira kişi, tezahürlerini istediği gibi ortaya koyabilir ya da gizleyebilir, ancak ırksal kimliğini gizlemek veya değiştirmek pek mümkün değil.
Tüm insanlık, aynı ana cinse, yani insana ve aynı aileye, yani homo sapiens (akleden insan) türüne mensup olsalar da bazı genetik farklılıklar, çeşitli ırkları ortaya çıkaran çeşitli fizyolojik belirtilere yol açtı.
İnsanlığın gelişmesiyle birlikte dil, milliyet, miras, din, kıyafet ve gelenekler gibi unsurları içeren ve belirli coğrafi bölgedeki insanları bir araya getiren bir kültüre sahip etnisiteler oluştu.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Tarih boyunca yaşanan göçler ve hareketler sayesinde ırklar ve etnik kökenler, bilhassa ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi yeni oluşan ülkelerde büyük ölçüde karışmaya başladı.
Bununla beraber ırk, etnik köken ya da her ikisi bakımından büyük ölçüde tek bir oluşuma sahip ülkeler hâlâ mevcut.
Bir ülke, nüfusunun yüzde 85'inden fazlası aynı ırka mensupsa tek etnisiteli kabul edilir. Bu konuda Maldivler, yüzde 100 ile ilk sırada yer alırken onu yüzde 99,9 ile Kuzey Kore takip ediyor.
Listede Arap ülkeleri de belirgin bir varlık gösteriyor. Nitekim listede dördüncülüğe sahip ülke, yüzde 99.7 ile Mısır.
Her halükârda tek ırklı ülkeler söz konusu olduğunda en çok öne çıkan örnek, Japonya.
Ülke nüfusunun tamamının tek ırktan olduğuna dair bir kanaat hâkim, ancak Japonlar aslında yüzde 98,5'i oluşturuyor ve ülkede Koreliler ile Ainular ve Ryukyulular gibi oldukça az sayıda azınlıklar da yaşıyor.
Japon modeli, bir efsaneden ibaret
Bazı analistlere göre ise Japonya'daki tek ırk hakkında söylenenler, siyasetçilerin bir koz olarak kullanıp medyada propagandasını yaptıkları bir "efsaneden" başka bir şey değil.
Bu koz siyasetçileri, ırk çeşitliliği ile yabancı güçlerin oluşturduğu fazlasıyla abartılı tehdit karşısında Japon kültürünün koruyucuları konumuna getiriyor.
"Multiethnic Japan" adlı kitabın yazarı araştırmacı John Lie'ye göre ırka dayalı bu ulusal kimlik algıları, Japonya'da çok öne çıkıyor.
Bunun sebebiyse Japonların savaştan sonra birliği inşa etme, daha doğrusu ülkenin toparlanmasına yardımcı olması için birleşme umuduyla sarıldığı sahte inkâr.
Yazar, Japonya'daki etnik azınlıkların, zengin kültürlerine ve tarihlerine rağmen Japonya'da savaşa, sömürgeciliğe ve çeşitliliğe dair her şeyi bastıran ve tek ırk yanlısı bir çoğunluğun hüküm sürdüğü ulusal bir yönetim sistemine dahil edildiğini savunuyor.
Örneğin eski Dışişleri Bakanı ve Başbakan Taro Aso, 2005 yılında bu efsanenin kalıcı doğasını pekiştirmek amacıyla Japonya'nın "tek bir millet, tek bir medeniyet, tek bir dil, tek bir kültür ve tek bir ırka" sahip olmasından dolayı benzersiz olduğunu söyledi.
Tabi ki o zamanki Japon İmparatoru Akihito'nun damarlarında Koreli kanı dolaştığını belirtmeyi unuttu.
2001'de de 68'inci yaş gününü kutlarken ülkesinin dilinin birçok harfini ve dilbilgisi kuralını Çinceden aldığını bizzat itiraf etti.
Saf ırk teorisi
"Saf ırk teorisini" ortaya atan ve bunu, Almanlar inansın ve her gün tekrar ederek hafızalarına kazısınlar diye bu teorinin sloganlarını tekrarlayan okullar, medya ve devlet kurumları aracılığıyla halkına zorla dayatan kişi Nazi lider Hitler'di.
Alman halkının kulaklarında yankılanan o sloganlardan biri de şuydu:
Almanya'da sadece karışmamış tek bir saf ırk vardır ve herkes Aryan olmak zorundadır. Bu ırk için ter dökmeyi reddedenlerin akıbeti ise yanmak ya da Aryan'ların ülkesi Almanya'dan sürülmektir.
Halbuki (Almanya'nın asıl halkı) Aryan ırkı, asırlar önce ortadan kaybolarak göçler, karşılıklı evlilikler, münasebetler, aile ittifakları, savaşlar, tecavüzler ve esaretlerle dolu uzun bir tarihin ardından Almanya'da yerleşik diğer ırklarla karışmış ve bunun sonucunda çok ırklı ve milletli modern Alman toplumunun karışık ırksal ve etnik yapısı ortaya çıkmıştı.
Hitler, ırk konusundaki tutuculuğun dil, din, mezhep veya vatan konusundaki başka herhangi bir tutuculuktan üstün olduğuna inanıyor ve bunun güçlü bir devlet inşa etmek için yeterli bir temel olduğunu düşünüyordu.
Alman toplumunu diğer bileşenlerden arındırmak suretiyle teorisine dayalı hedefini gerçekleştireceğini zannetmişti.
"Saf ırk", faşizmin kitlelerin taassubunu harekete geçirmek ve onları, kendilerinden daha aşağı seviyede olan diğer halklardan seçkin ve farklı olduklarına ikna etmek için kullandığı bir araçtı.
Nazizm gibi faşizm de kirlerden arındırılmış saf ırka ulaşmak için tasfiye yöntemini benimsedi. Hatta bunun için o toplumlarda, çiftleştirmek amacıyla insanları ayırmak ve onların bakış açısına göre üstün ırkın devamlılığı için faydasız olan ve kronik hastalıklarla boğuşan engellileri ayırıp öldürmek gibi insanlık dışı ve ahlaka aykırı yollar bile izlediler.
Çok etnisiteli devletlerde ırkların saflığı
Tek ırklı ülkeler listesinde Afrika ve Arap ülkelerinin varlığı ön plana çıkmakla birlikte bu ülkelerin çoğunda farklı ırklar ve etnisitelerin varlığı da yaygın.
Nüfusu 100'den fazla ırk grubuna mensup olan Çad veya 37 kabilenin bulunduğu ve 39 farklı dil konuşan Togo'da durum böyle.
Aynı şekilde Kuzey Afrika ülkelerinde Araplar, Berberiler, Tuaregler, Bedeviler ve Nubyalılar; İran'da Persler, Kürtler, Beluçlar; Suriye ve Irak'ta da Araplar, Kürtler, Türkmenler, Ermeniler, Süryaniler ve Yezidiler var.
2017 yılında Harvard Üniversitesi, dünyanın ırk ve dil bakımından en çeşitli bölgesi sayılan "Mezopotamya karmaşık etnik mozaiği" hakkında bir araştırma yürüttü.
Çalışma, Kuzey Irak'ta Araplar, Kürtler, Türkmenler, Süryaniler ve Yezidiler gibi farklı ırklara mensup kişilerden örnekler alınarak gerçekleştirildi.
Bu araştırma iki önemli noktayı ortaya çıkardı: İlk olarak bu beş ırk, 18 genetik aile içeriyor (Mesela Türkmenler arasında 16, Kürtler arasında 15 genetik aile mevcut). İkinci olaraksa aynı grup içindeki ırksal saflık oranı beklenenden çok daha azdı (Araplar arasında saf Arap kanı oranı sadece yüzde 38.7 iken Kürtler arasındaki Kürt kanı oranı ise yüzde 37 idi).
Bu bilimsel araştırmanın sonuçları, söz konusu toplumların ırk temelli topluluklardan ziyade dil, kültür ve din temelli topluluklar olduğunu gösteriyor.
Bu da tek ırk veya saf ırk konusundaki hâkim düşünceyi geçersiz kılarak bu gruplar içindeki çeşitlilik fikrini güçlendirir.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/302 Ekim 2023 - Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın bugün New York'ta görülecek dolandırıcılık davası öncesinde, New York Yüksek Mahkemesi civarında Trump karşıtı pankartlar taşıyan protestocular slogan atıyor. Belgede tahrifat ve sigorta dolandırıcılığı dahil 6 yasal suçlama yöneltilen Trump hakkındaki dava, bugünkü jürisiz duruşmada karara bağlanacak. Eski ABD Başkanı, New York Başsavcısı Letitia James'in yönelttiği suçlamaları reddederken, suçlamalarının tutarlı olduğuna hükmeden Yargıç Arthur Engoron'un kendisine "adaletsiz, dengesiz ve gaddarca" davrandığını da söylüyor. Hakkında açılan cinsel taciz ve vergi dolandırıcılığı gibi diğer davaların duruşmalarına çoğunlukla katılmayan Trump, itibarını korumak adına bugünkü duruşmaya katılacağını açıkladı. 2024'te yapılacak ABD başkanlık seçiminde Cumhuriyetçi Parti'nin adaylık yarışını önde götüren Trump, hüküm giyse de yarıştan çekilmeyeceğini daha önce birkaç kez söylemişti (Brittainy Newman/AP)
-
2/301 Ekim 2023 - Polonya'nın başkenti Varşova'nın şehir merkezinde, muhalefetin düzenlediği yürüyüşte göstericiler pankartlar tutuyor. Polonya'nın en büyük muhalefet partisi Sivil Platform'un (PO) lideri ve eski Başbakan Donald Tusk, 15 Ekim'deki genel seçimler öncesinde muhafazakar hükümete karşı çıkmak üzere halkı sokağa çağırdı. "1 Milyon Kalbin Yürüyüşü" denen etkinlik için Varşova'nın merkezinde "yüzbinlerce" göstericinin toplandığını söyleyen Tusk, bugünkü yürüyüşün yeniden doğuşun sembolü olduğunu belirtti. Ellerinde Avrupa Birliği ve Polonya bayraklarıyla yürüyen yurttaşlar değişim, demokrasi ve hukuk çağrısında bulundu (Wojtek Radwanski/AFP)
-
3/3030 Eylül 2023 - Irak'ın Musul kentindeki bir düğün salonunda çıkan yangında hayatını kaybedenler anısına, Erbil'deki Mart Shmoni kilisesinde düzenlenen anma töreninde mumlar yakıldı. Musul'un Hamdaniye ilçesindeki kalabalık bir düğün salonunda çıkan yangında 93 kişinin öldüğü, 100 kişinin de yaralandığı bildirilmişti. Yetkililer, yangının muhtemelen kapalı mekanda atılan havai fişeklerden çıktığını söylerken, düğün salonunun sahibinin Erbil'de yakalandığı aktarılmıştı. Irak İçişleri Bakanlığı'nın, aralarında salonun sahibinin de bulunduğu çok sayıda kişi hakkında tutuklama emri çıkardığı belirtilmişti (Safin Hamid/AFP)
-
4/3029 Eylül 2023 - İşgal altındaki Batı Şeria'da yer alan Kafr Kaddum kasabasında, İsrail'in Filistin topraklarına el koymasına karşı düzenlenen gösterinin ardından İsrail güçleriyle Filistinli göstericiler arasında çıkan çatışmalarda bir protestocu lastik yakıyor. Önceki günlerde İsrail'in, işgal altındaki Batı Şeria'nın güneyinde Filistinlilere ait 193 dönüm araziye el koyduğu belirtilmişti. Ayrıca Mescid-i Aksa'ya düzenelenen baskınlar nedeniyle Filistinliler, yaklaşık iki haftadır protestolar düzenliyor. 17 Eylül'de İsrail polisi, Filistinlilerin Mescid-i Aksa’ya ulaşmasını engellerken aynı zamanda yüzlerce yerleşimcinin buraya baskın düzenlemesine izin vermişti. Göstericiler eylemler sırasında zaman zaman İsrail tarafına yanan balonlar gönderirken, İsrail ise protestolara Hamas'a ait mevzilere hava saldırısı düzenleyerek karşılık veriyor (Jaafar Ashtiyeh/AFP)
-
5/3028 Eylül 2023 - Yunanistan'ın Volos şehri yakınlarındaki Agria kasabasında meydana gelen sel felaketinin ardından bir kişi selden zarar görmüş bir arabanın yanından geçiyor. Bir aydan kısa süre içinde gerçekleşen ikinci güçlü fırtına Tesalya bölgesinde, başta Volos olmak üzere Pilio, Larisa ve Farsala'da evler, iş yerleri, tarım arazileri ve yolların sular altında kalmasına yol açtı. Birçok yol heyelan sonucu trafiğe kapanırken, bazı araçlar çamura gömüldü. Yunanistan'da eylül başında yaşanan sel nedeniyle 17 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti (Petros Giannakouris/AP)
-
6/3027 Eylül 2023 - Irak'taki bir düğün salonunda çıkan ölümcül yangında hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde, yakınları yas tutuyor. Musul'a bağlı Hamdaniye ilçesindeki bir düğün salonunda çıkan yangın sonucu 93 kişinin öldüğü, 100 kişininse yaralandığı bildirildi. Hayatını kaybedenler için bugün toplu cenaze töreni düzenlendi. Irak İçişleri Bakanı Abdulemir eş-Şammari, düğün salonunda güvenlik prosedürlerine uyulmadığını ve yangına havai fişeklerin yol açtığını belirtti. Şammari sorumlular hakkında soruşturma başlatıldığını da aktardı. Yangının ardından ülkede üç günlük yas ilan edilmişti (Abdullah Rashid/Reuters)
-
7/3025 Eylül 2023 - Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Kayıt Merkezi'ne giden bir mülteci, sınırı geçtikten sonra Kornidzor sınır bölgesi yakınlarında bekleyen araç kuyruğunun yanından geçiyor. Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'da geçen hafta düzenlediği askeri operasyonun ardından bölgeyi terk eden ilk mülteci grubunun 24 Eylül 2023'te Ermenistan'a girdiği aktarıldı. Ermenistan, bölgede kalmak istemeyen 120 bin kişilik yerel nüfusu kabul etmeye hazır olduğunu ifade ediyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise Karabağ'da gerçekleştirilen operasyonla ülkenin egemenliğinin tam olarak sağlandığını belirtiyor (Alain Jocard/AFP)
-
8/3024 Eylül 2023 - Çin'in doğusundaki Cıciang eyaletinin Hangzhou kentinde düzenlenen 2022 Asya Oyunları'nda Erkekler Flöre Eskrim müsabakasının bireysel yarı finalinde Hong Konglu Cheung Ka Long, Japon Takahiro Shikine (sağda) karşısında yarışıyor. Geçen yıl Kovid-19 salgını nedeniyle ertelenen 19. Asya Oyunları, dün düzenlenen açılış töreniyle resmen başladı. Asya federasyonlarına bağlı 45 ülke ve bölgeden yaklaşık 12 bin sporcunun 40 dalda mücadele edeceği organizasyon, 8 Ekim'de sona erecek (Wang Zhao/AFP)
-
9/3023 Eylül 2023 - Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah şehrinin doğusunda, İsrail-Gazze sınırı yakınlarında Filistinli göstericilerle İsrail güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar sırasında bir bomba patlıyor. Gazze'deki Filistinlilerin, Yahudilerin Mescid-i Aksa baskınını protesto için düzenlediği gösteriler 7. gününde devam ederken, İsrail güçleri Filistinlileri dağıtmaya çalıştı. Filistinli göstericilere ateş açılması sonucu 4 kişinin yaralandığı bildirildi. Daha sonra İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin kuzeyinde yer alan Hamas'a ait askeri bir noktayı bombaladığını açıkladı (Said Khatib/AFP)
-
10/3022 Eylül 2023 - Belediye çalışanları Hindistan'ın Chennai şehrindeki bir bölgeyi dezenfekte ederken, sivrisinek kaynaklı hastalıklar hakkında farkındalık yaratmak isteyen bir kişi boynuna plastik şişeler takıyor. İnsanlara sivrisineklerden bulaşan hastalıklar Asya'da endişelere yol açarken, Bangladeş'te dang hummasından bu yıl 778 kişi hayatını kaybetti. Hayvanlardan bulaşan başka bir virüs olan Nipah da Hindistan'ın güneybatısındaki Kerala'da son haftalarda 6 kişiye bulaştı, 2 kişininse ölümüne yol açtı (R. Satish Babu/ AFP)
-
11/3021 Eylül 2023 - Japonya'nın başkenti Tokyo'nun doğusunda yer alan Çiba prefektörlüğünde düzenlenen Tokyo Game Show'da, Japon oyun şirketi Capcom'un Resident Evil 4 diye de bilinen Biohazard 4 oyununda bir katılımcı (sağda) "savaşıyor". Çiba prefektörlüğündeki Makuhari Messe Salonu'nda bugün başlayan video oyun fuarı Tokyo Game Show'a bu yıl 40'tan fazla ülkeden 800'e yakın üretici şirketin katılması bekleniyor. Yeni sezon ürün ve cihazlarının tanıtımının yapılacağı fuar ilk iki gün uluslararası basın ve oyun sektörü temsilcilerine, 23 ve 24 Eylül tarihlerindeyse halka açılacak. 1996'dan beri düzenlenen ve dünyanın en büyük video oyun fuarlarından biri kabul edilen Tokyo Game Show'un bu yıl yaklaşık 200 bin ziyaretçiyi ağırlaması bekleniyor (Richard A. Brooks/AFP)
-
12/3020 Eylül 2023 - Libya'da binlerce kişinin ölümüne yol açan fırtına ve sellerden sonra Derne kentinde oluşan görüntü. Libya'nın doğusunu vuran sel felaketinden en çok etkilenen Derne kentinde enkaz altındaki cesetlerin çürümeye başlaması ve kanalizasyon suyunun içme suyuna karışması salgın hastalık tehdidini gün geçtikçe artırıyor (Esam Omran Al-fetori/Reuters)
-
13/3019 Eylül 2023 - Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun New York'taki genel merkezinde gerçekleştirilen 78. dönemine katıldı. Devletlerin liderleri ve hükümetlerin temsilcileri Rusya'nın Ukrayna'yı istilası, hayat pahalılığı krizi, iklim acil durumunun kötüleşmesi ve yapay zeka gibi yeni teknolojilerin muhtemel tehlikeleri dahil küresel krizleri konuşmak için bir araya geldi (Kena Betancur/AFP)
-
14/3018 Eylül 2023 - Almanya'nın başkenti Berlin'de iklim acil durumuna dikkat çekmek için kendisini yola yapıştıran bir çevre aktivistinin elinde asfalt parçası var. Letzte Generation (Son Kuşak) adlı çevreci örgüt, iklim kriziyle mücadelede siyasi eylem çağrısında bulunarak bir haftalık direniş başlattı. Örgüt, fosil yakıtların kullanımının durdurulması talebiyle bugün Berlin'de çeşitli eylemler düzenledi. Yoğun saatlerde kendilerini yollara yapıştıran aktivistler, kent genelinde trafiğin aksamasına neden oldu. Polis 21 eyleme müdahale ettiğini açıklarken, gözaltına alınan protestocular daha sonra serbest bırakıldı (Odd Andersen/AFP)
-
15/3017 Eylül 2023 - Sudan'ın başkenti Hartum'daki Greater Nile Petroleum adlı petrol şirketinin kulesinde çıkan yangında alevler yükseliyor. Düzenli orduyla paramiliter Hızlı Destek Güçleri (RSF) arasında yoğunlaşan çatışmalarda başkentin merkezinde yer alan, kilit önemdeki birçok bina ateşe verildi. Silahlı Çatışmaların Konumlanması ve Olay Veri Projesi (ACLED) adlı sivil toplum kuruluşunun tahminlerine göre, ordunun başındaki General Abdülfettah Burhan'la "Hemeti" diye bilinen yardımcısı General Muhammed Hamdan Dagalo arasında 15 Nisan'da patlak veren çatışmalar sonucu yaklaşık 7 bin 500 kişi hayatını kaybetti (AFP)
-
16/3016 Eylül 2023 - Hindistan'ın güneyindeki Kerala eyaletinde sağlık çalışanları, Nipah virüsünün semptomlarını gösteren bir hastayı devlet hastanesindeki karantina koğuşuna götürüyor. Hindistan Tıbbi Araştırma Konseyi Genel Müdürü, ülkede Nipah virüsü kaynaklı viral enfeksiyondan ölüm oranının Kovid-19'a kıyasla çok daha yüksek olduğunu belirtti. Nipah virüsü ilk olarak 1998'de Malezya ve Singapur'daki domuz çiftçileri arasında görülen bir salgın sırasında tespit edilmişti. Virüs, enfekte yarasa ve domuzların vücut sıvılarıyla temas yoluyla doğrudan insanlara bulaşabilmekte ve insandan insana geçtiği bilinen bazı vakalar da var (AFP)
-
17/3015 Eylül 2023 - Eski Küba Devlet Başkanı Raul Castro (ortada), Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz (sağda) ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (solda), Havana'da gerçekleştirilen G77+Çin zirvesi için verilen toplu fotoğrafta. Küresel nüfusun yüzde 80'ini temsil eden, gelişmekte olan ve yükselen ülkelerden oluşan G77+Çin grubu, "dünyada yeni ekonomik düzeni" tanıtmak için bugün Küba'da toplandı. Öte yandan bu adımların kutuplaştırmayı artıracağı endişesini dile getirenler de var (Yamil Lage/AFP)
-
18/3014 Eylül 2023 - İtalya'nın Lampedusa adasında bir göçmen, tutulduğu yerden çıkarken böyle görüntülendi. Ocaktan beri Kuzey Afrika'dan İtalya'ya botla gelen göçmenlerin sayısı 124 bine yaklaştı ve bu rakam geçen yılın aynı döneminde 65 bin 500'dü. Söz konusu adaya son 36 saatte 6 binden fazla göçmen gelmesiyle birlikte belediye meclisi adada acil durum ilan etti. Göç karşıtı görüşleriyle bilinen Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Matteo Salvini, "Lampedusa'daki yaşananlar Avrupa adına başarısızlıktır" derken, çok sayıda göçmen teknesinin arkasında "organize bir suç sistemi" olduğuna inandığını dile getirdi (Alessandro Serrano/AFP)
-
19/3013 Eylül 2023 - Libya'yı vuran fırtına ve selin ardından Derne kentinin genel görünümü. 10 Eylül'de Libya'nın doğusunu vuran "Daniel" fırtınasının Bingazi, Beyda, Merc, Suse ve Derne'de yol açtığı sel sonucu 6 binden fazla kişi hayatını kaybetti, binlerce kişiyse kayıp. Derne kentinde hayatını kaybeden 2 binden fazla kişi bugün toprağa verilirken, 1100'ünün kimliği tespit edilemedi. Kentte henüz bildirilmeyen kayıplara ek olaraksa 2 bin kişi hakkında resmi kayıp başvurusu yapıldığı aktarıldı (Esam Omran Al-Fetori/Reuters)
-
20/3012 Eylül 2023 - Rusya Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanı Alexander Kozlov, Kuzey Kore'nin lideri Kim Jong-un'u Primorskiy Krayı'ndaki Khasan Tren İstasyonu'nda karşıladı. Kim Jong-un, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le görüşecek ve ABD, bu görüşmenin Moskova'nın Ukrayna'ya gerçekleştirdiği saldırıyı destekleyecek bir silah anlaşmasıyla sonuçlanabileceği uyarısını yaptı (Rusya Çevre Bakanlığı/AFP)
-
21/3011 Eylül 2023 - ABD'nin New York şehrindeki Dünya Ticaret Merkezi'ne düzenlenen 11 Eylül terör saldırısının 22. yıldönümü sebebiyle, 11 Eylül Anma Parkı'ndaki anıt havuzuna Amerikan bayrakları ve çiçekler kondu. 11 Eylül 2001'de Dünya Ticaret Merkezi'nin "İkiz Kuleler" diye anılan binalarına ve Pentagon merkezine düzenlenen saldırılar sonucu 2 bin 977 kişi ve 19 saldırgan hayatını kaybetti. ABD tarihinin en büyük terör saldırısı olan bu olayın üstünden 22 yıl geçmişken, hayatını kaybedenlerin yakınları ve mağdurların açtığı davaların çoğunun hâlâ bir sonuca bağlanamaması tepki çekiyor. Yıkılan kulelerin yerine inşa edilen anıt parktaki iki havuzda, saldırıda hayatını kaybedenlerin isimleri yer alıyor (Bryan R. Smith/AFP)
-
22/3010 Eylül 2023 - Lübnan'ın güneyindeki liman kenti Sayda yakınlarında yer alan Filistin mülteci kampı Ayn el-Helva'da Fetih hareketi üyeleriyle diğer Filistinli gruplar arasında çıkan çatışmalar sırasında kamptan dumanlar yükseliyor. 55 bine yakın mültecinin yaşadığı Ayn el-Helva'daki gruplar, üç gün süren ve en az 5 kişinin ölümüne yol açan çatışmaların ardından pazar günü ateşkese uyacaklarını açıkladı. İki taraf arasındaki ateşkes dün sabah saatlerinde bozulmuştu. Çatışma yüzlerce aileyi yerinden ederken Sayda kenti yakınlarında çadırlar kurulmuştu (Bilal Hüseyin/AP)
-
23/309 Eylül 2023 - Fas'ın El-Havuz ilinde gerçekleşen 6,8 büyüklüğündeki depremin sebep olduğu can kaybı sayısı bini geçti. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu, 18,5 km derinlikte gerçekleşen depremin merkez üssünün Marakeş'in 71 km güneybatısındaki Yüksek Atlas Dağları olduğunu açıkladı. Fas İçişleri Bakanlığı, onlarca yıldır ülkeyi vuran en şiddetli depremde yaralananlardan 721 kişinin durumunun kritik olduğunu duyurdu (Fadel Senna/AFP)
-
24/308 Eylül 2023 - Yunanistan'ın Kardiçe kentinin yakınlarındaki Palamas köyü sular altında kaldı. 24 saatte bir yıllık yağış alan bölgede kurtarma ekipleri onlarca köylüye ulaşmaya çalıştı. Yetkililer Yunanistan genelinde son iki günde 800'den fazla kişinin kurtarıldığını, 6 kişininse hayatını kaybettiğini açıkladı (Angelos Tzortzinis/AFP)
-
25/307 Eylül 2023 - Brezilya Hava Kuvvetleri'nin Hava Gösterisi Birliği, başkent Brasilia'da Bağımsızlık Günü etkinlikleri kapsamında performans sergiledi. Her yıl düzenlenen etkinliğe tahminen 30 bin kişi katılırken 3 binden fazla asker geçit töreninde boy gösterdi. Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, geçit töreni öncesinde Brezilyalıları ortak hedefler etrafında birleşmeye çağırdı (Evaristo Sa/AFP)
-
26/306 Eylül 2023 - Bulgaristan'ın Karadeniz kıyılarında, Tsarevo kasabasının yakınlarında gerçekleşen şiddetli sellerden sonra, Burgaz kentini Türkiye sınırına bağlayan köprü büyük hasar aldı. Bulgar polisi şiddetli yağmurlar ve sel sonucu hayatını kaybedenlerin sayısının üçe ulaştığını açıkladı. 4 Eylülden beri süren sağanak ve gök gürültülü fırtınalar nehirlerin taşmasına, köprülerin hasar almasına ve 100'den fazla kişinin tahliye edilmesine sebep oldu (Nikolay Doychinov/AFP)
-
27/305 Eylül 2023 -Almanya Başbakanı Olaf Scholz, meclisteki bütçe görüşmelerinin ilk gününe siyah göz bandıyla katıldı. Hafta sonu koşu yaparken kaza geçirmesi sonucu yaralanan Scholz, olay sonrasında kamuoyuyla paylaştığı ilk fotoğrafta "Hazırlayacağınız mimleri görmek için sabırsızlanıyorum" demişti (Markus Schreiber/AP)
-
28/304 Eylül 2023 - Kenya’nın başkenti Nairobi’de bugün başlayan ve 6 Eylül’e kadar sürecek Afrika İklim Zirvesi öncesinde, iklim aktivistleri protesto gösterisi düzenledi. Afrika ülkelerinin liderleri, bakanlar, BM temsilcileri ve özel sektörün katılımıyla kıta tarihindeki “en büyük çevre buluşması” olarak tanımlanan zirve, özellikle iklim değişikliğinin Afrika’daki insan hareketliliği üzerindeki artan etkilerine yoğunlaşması planlanıyor. Öte yandan pek çok Afrikalı iklim aktivisti; zirvenin iklim değişikliğinin finansmanıyla ilgili yaklaşımlarının Batılı ülkelerin önceliklerini gözettiğini ve Afrika’nın çıkarlarını göz ardı ettiğini söylüyor. Power Shift Africa adlı sivil toplum kuruluşundan Mohamed Adow, “Afrika’nın kendi sırtından zengin olan ülkelerden gelecek fonlara ihtiyacı var” diyor. Nairobi’de toplanan 500 kadar iklim aktivisti “İklim Finansmanı Şimdi”, “Küresel İklim Grevi” gibi sloganlar içeren pankartlar taşıyarak zirveye mesaj yolladı. (Suleiman Mbatiah / AFP)
-
29/302 Eylül 2023 - 80. Venedik Film Festivali sürerken bugün kırmızı halıda Kadın, Yaşam, Özgürlük yazılı tişörtler giyen ve pankart açan bir grup, İranlı kadınlara desteklerini gösterdi. 30 Ağustos'ta başlayan dünyanın en eski film festivali 9 Eylül'de son bulacak (Tiziana Fabi/AFP)
-
30/301 Eylül 2023 - Dobby kılığına girmiş bir Harry Potter hayranı, Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da bulunan Kings Cross tren istasyonunda düzenlenen Hogwarts'a Dönüş Günü etkinliğinde böyle görüntülendi. Ünlü fantastik roman serisi Harry Potter'da büyücülük okulu Hogwarts'ta eğitim yılının başlamasıyla birlikte öğrencilerin okula gitmek için Hogwarts Ekspres'e bindiği anı kutlamak isteyen binlerce kişi, her yıl 1 Eylül'de bu tren istasyonunda bir araya geliyor (Hollie Adams/Reuters)
Polonya deneyi
Son yıllarda Ukraynalı ve diğer göçmenlerin Polonya'ya akını Polonya'da tek ırk ve bunun, çok ırklı Polonya-Litvanya Topluluğu bünyesinde var olduğu yıllarda bile yöneticilerinin, rejimlerinin ana ilkelerinden biri olarak her zaman tek ırkı benimsediği ulusun bekası için önemi hakkındaki tartışmaları gündeme getirdi.
Tartışmaların odak noktası, Polonya'nın ırk odaklı zihniyetinin yetersizliğiydi. Bu zihniyet Polonya'yı, komşu ülkelere karşı istisnai kültürel standartlarıyla uzun vadeli yabancı kültürel baskıları sırtlayan oldukça özel bir ülke olarak görüyor.
Zaten Polonya tarihi de Polonyalılar ve diğer ülkeler arasında uzun dönemler boyunca barış içinde bir arada yaşama örneğine tanık olmadı.
Modern tarihte Polonya-Ukrayna ilişkilerinde en kanlı dönem, Polonya'daki Ukraynalıların sayısının had safhaya ulaştığı 1920'lerin sonu ve 1940'lardı.
Bu neden birçok kişiye göre Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaşın ardından Polonya'ya yönelik göçmen akışı, gelecekte ırk çatışmaları için bir tehdit oluşturuyor.
1648 ile 1764 yılları arasındaki Polonya-Litvanya Birliği tecrübesi ise aslında gruplar ve ırklar arasındaki çatışmalarla doluydu.
Polonya, kendisini Avrupa medeniyetinin doğu kalesi ve bir imparatorluk olarak konumlandırmaya çalıştı, ancak ulus devlet ilkelerini takip etti ve kendisi için belirlediği kapsamlı planla çelişerek saldırgan bir şekilde tek ırka odaklandı.
Polonya'nın tek ırka dayalı tarihî ideolojisi 21'inci yüzyılda şekil değiştirmiş olsa da fikir, her zamanki kadar canlı.
Bunun en iyi kanıtı da Polonyalı yetkililerin, Suriye krizinin sebep olduğu göç krizinin çözülmesi, o dönemde kotaların siyasi olarak boykot edilmesi ve özel bir ulusal göç stratejisi belirlenmesiyle ilgili olarak 2015-2016 yıllarında AB'den ayrılma kararı almaları.
Analistlere göre Polonya, Ukraynalı mültecilere kapılarını tek bir sebeple açtı: 1990'lı yıllardaki düşük doğum oranları ve ülkenin hızlı ekonomik kalkınma özellikleri sonucunda işgücü piyasası, birkaç yıldır sıkıntı çekiyordu.
Üstelik ülkenin AB'ye katılımından sonra Polonyalı işgücü de Batı Avrupa'ya göç etmişti.
Saf ve lekesiz bir ırkı teyit etme çabası, bilimsel gerçeklerin ortadan kaldırdığı bir yanılgıdan başka bir şey değil.
Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde genetik profesörü olan David Reich, "Biz Kimiz ve Nasıl Geldik" adlı kitabında halihazırda ve hiçbir zaman saf bir halkın olmadığını söylüyor.
Ona göre eski insanların DNA'larının incelenmesi neticesinde birbirinden çok farklı grupların birbirine karışmasının insan doğasının ortak bir özelliği olduğu ortaya çıktı.
Yazar, Avrupa ve Güney Asya'da da tarihin paralel ilerlediğini açıklıyor. Buna göre her iki bölge de binlerce yıl önce tarımın gelişine, yakın bir zamanda dilin gelişimine ve göç ve atalar arası karışım yoluyla ortaya çıkıp karışık sülalelerin dünyada yayılmasına yol açan büyük dönüşümlere sahne oldu.
Bugün etnik toplulukların tanık olduğu belki de en şiddetli mücadele; küreselleşmeye ve Batı tarzı kültürün yayılarak bu toplulukların kendine özgü ve benzersiz kimliği üzerinde tahakküm kurmasına karşı veriliyor.
Aynı zamanda çok ırklı ülkeler, soyutlanma ve daha geniş topluma etkin olarak dahil olmayı pasif bir şekilde reddetme eğilimlerine sahip "etnik ceplerin" oluşumundan yana da oldukça endişeli.
Elbette çok kültürlülüğe dayalı ama aynı zamanda tek ruha sahip toplumlar oluşturma çağrısı yapan politikalar benimseyen ve aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları tanımak suretiyle ırk ve etnisite temelli grupların özelliklerini koruyan bir orta yol bulmak mümkün.
Zira ne kültürel ne de ırksal çeşitlilik, dostluğun bozulması için bir sebep.
Independent Arabia