Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Bebeklerin ilk dişleri 6 aylık olduklarında, alt çenede ve ön orta kısımda iki diş olarak görülür. Bu dişler bebeğin ilk süt dişleridir. Küçük, beyaz ve aralıklıdır. Zamanla bu süt dişleri tamamlanır. Sonra dökülür. Ardından ise altı yaş gibi çocuğun kalıcı dişleri çıkmaya başlar. Bu süreçlerde aileler çeşitli konularda endişelenip tam olarak ne yapacağını bilemeyebilir. Bu yazımızda çocuklarda ağız ve diş sağlığı hakkında bilinmesi gerekenleri inceledik.
İçindekiler
Çocukların Süt Dişi Ne Zaman Çıkar?
- Üst Ön Dişler 6-8 aylıkken
- Üst Yan Dişler 9-11 aylıkken
- Üst Köpek Dişleri 16-20 aylıkken
- Üst Küçük Azılar 12-16 aylıkken
- Üst Büyük Azılar 20-30 aylıkken
- Alt Ön Dişler 5-7 aylıkken
- Alt Yan Dişler 10-12 aylıkken
- Alt Köpek Dişleri 16-20 aylıkken
- Alt Küçük Azılar 12-16 aylıkken
- Alt Büyük Azılar 20-30 aylıkken çıkar.
Çocukların Kalıcı Dişleri Ne Zaman Çıkar?
- Keser dişler 6-7 yaşında
- Yan keser dişler 8 yaşında
- Köpek dişleri 10 yaşında
- Küçük azı dişleri 9-10 yaşında
- 1. büyük azı dişi 6 yaşında
- 2. büyük azı dişi ise 12 yaşında çıkar.
Çocuklarda Diş Temizliği Nasıl Yapılır?
Bebeğin dişleri ilk kez 6-8 aylıkken görünür. Bu dönemde diş temizliği için fırça ve macununa gerek duyulmaz. Fırça kullanımına başlayana dek ise sabah ve akşamları ılık suyla ıslatılmış ince bir bez yardımıyla (bir tülbent veya gazlı bez olabilir) bebeğin dişleri hafifçe temizlenebilir. Bu sayede süt dişlerde oluşabilecek çürük gibi bir problemin önüne geçilmiş olur.
Kimi zaman süt dişleri zaten döküleceği için temizliği ihmal edilebilir. Ancak bu hatalı bir düşüncedir. Çocuklarımız kalıcı dişleri çıkana kadar süt dişleri ile gıdaları çiğner ve beslenir. Süt dişlerde oluşan bir problem bu beslenmeyi etkiler. Neticede bebeğin büyüme ve gelişiminde istenmeyen sorunlar görülebilir. Ayrıca süt dişler, çene kemiğinin gelişiminde rol oynar. Süt dişler, bebeğin seslerle tanıştığı ve konuşmaya başladığı dönemde çıkar. Özellikle ön dişler eksik olduğunda bu sesler tam olarak çıkamaz. Konuşmada gecikme veya bazı seslerin yanlış telaffuzu ile karşılaşılabilir.
Diş Fırçası ve Macunu Kullanımına Ne Zaman Başlanmalı?
Çocuklarda diş fırçası kullanımına arka dişlerin çıkmasıyla birlikte başlanır. Bu da ortalama 2,5 – 3 yaşa denk gelir. Diş macunu kullanmaya ise 3 yaşından önce başlanmamalıdır. Çocuklar için üretilen diş macunları ve yaşa uygun diş fırçaları kullanılmalıdır. Fırça üç ayda bir değiştirilmelidir.
Çocuklarda Diş Çürümesi Nasıl Önlenir?
- Güçlü dişler için dengeli ve kaliteli beslenme önemlidir. Vitaminler ve minareller tüm vücudumuzu olduğu gibi dişlerimizi de güçlü kılar. D vitamini ise diş yapısının gelişmesinde önemli rol oynar. D vitamini süt, yumurta, peynir, tereyağı ve balık çeşitlerinde bulunur. Bilinen en zengin D vitamini kaynağı ise güneştir.
- Abur cubur, kurabiye, şekerleme, patates cipsi ve asitli içeceklerden uzak durmak diş çürümesinin önüne geçecektir.
- 2,5 – 3 yaşına kadar elle, 3 yaşından sonra ise fırça ve macunla diş temizliğinin düzenli olarak yapılması gerekir.
Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı için Hangi Bölüme Başvurmalı ?
Çocukların süt dişleri 3 yaşına kadar tamamlanmış olur. 0-3 yaş arası merak ettiklerinizi ve kaygılarınızı aile hekiminiz veya çocuk hekiminiz ile görüşebilirsiniz. Bu yaş grubunda bir diş tedavisi neredeyse hiç uygulanmaz. Çünkü çocukların dişleri zaten yeni yeni çıkıyordur. 3 yaşından sonra ise pedodonti alanında uzmanlaşmış bir diş hekimine başvurulabilir. Pedodonti uzmanları 3-12 yaş grubu çocuk hastaların diş sağlığı problemleriyle ilgilenmektedir.
Diş kırığında ne yapmalı?
Kalıcı dişlerde bir travma sonucu kırılma ya da çatlama oluştuysa zaman kaybetmeden diş hekimine başvurulmalıdır. Bulunabiliyorsa kırık diş süt içerisine konularak hekime götürülmelidir. Kırığın türüne göre çeşitli tedaviler uygulanması mümkündür. Kırık parça tekrar yapıştırılabilir veya seramik/kompozit ile o parça üretilerek dişe eklenebilir. En doğru tedaviyi kırık türüne göre pedodonti uzmanının seçecektir.