Covid-19’un kökenini arayan yeni çalışmalar laboratuvar sızıntısı teorisinden uzaklaşıyor
Corona virüs pandemisi, gezegene amansız bir şekilde yayılmasını sürdürürken pek çok soruyu gündeme getirdi, ancak belki de en tartışmalı olanı ilki olmaya devam ediyor: Sars-CoV-2 nereden geldi?
Son haftalarda, Çin’deki bir laboratuvardan çıkıp çıkmadığına yeniden odaklanıldı. Bununla birlikte, yeni bulgular, yoğun bir şekilde politize edilmiş bir tartışma haline gelen doğal bir köken iddiasını güçlendiriyor.
Geçen yılın başlarında Donald Trump ve destekçileri tarafından görevden alınmadan önce ilan edilen laboratuvar sızıntısı teorisinin yeniden canlanması, Joe Biden'in baş tıbbi danışmanı Dr. Anthony Fauci'nin tartıştığı e-postaların yayınlanması ve bu teoriden duyulan memnuniyetsizliği körükledi.
Çoğu bilim insanı, virüsün doğada bir hayvandan insana bulaştığı teorisini destekliyor. 4 Haziran'da Wellcome Trust'ın direktörü Jeremy Farrar, "En iyi bilimsel kanıtlar buna işaret ediyor" dedi.
‘’TÜM TEORİLER MASADA KALDI’’
DSÖ, Ocak ayında Çin'e bir ön misyon gönderdiğinde, ekip, Covid-19'un ilk bildirildiği şehir olan Vuhan'daki laboratuvarlardaki personelle görüştü, ancak görevi bu olmadığı için kapsamlı bir adli soruşturma yürütmedi.
Ekibe eşlik eden Paris merkezli Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'nün hazırlık ve dayanıklılık başkanı Keith Hamilton, “Bu asla bir denetim değildi. Daha fazla araştırma için kanıtlara bakmak ve çalışmaları tasarlamak için Çin'deki meslektaşlarıyla bir işbirliğiydi” dedi.
King's College London'da biyolojik tehditler konusunda uzman olan Filippa Lentzos için, DSÖ misyonu daha erken gitmeli ve daha derine inmeli, örneğin corona virüslerle çalışan laboratuvarlarda viral koleksiyonları örneklemeli ve gerçekleştirilen deney türlerini ve güvenlik prosedürlerini takip etmeliydi. Lentzos, “Asıl sorun Çin'in etkisiydi. Çin, misyonun yetkisini, bağımsızlığını ve erişimini etkiledi" dedi.
DSÖ Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 30 Mart'ta bir ay süren misyonun bulgularını sunduğunda, bir teori asla kesin olarak kanıtlanamayacağından - yalnızca çürütüldüğünden - tüm teorilerin masada kaldığını söyledi.
‘VUHAN’DA GERÇEKLEŞMESİ ŞÜPHELİ’
2020 yılının Mart ayı itibariyle bilim adamları, Sars-CoV-2'nin kasıtlı manipülasyonun ürünü olmadığından emindiler.
Üzerinde çalışmakta olan bir laboratuvardan doğal bir virüsün kazara sızmasını engelleyemediler, ancak kısmen Vuhan Viroloji Enstitüsü'nün (WIV) araştırması sayesinde, corona virüslerin insanları enfekte etme kapasitesine sahip olduğu da biliniyordu.
Yarasa gübresinin mağaralardan toplandığı ve gübre olarak kullanıldığı Çin'in kırsal kesimlerinde, insanların bu virüslere karşı antikorlar taşıdığı ve bu da önceki enfeksiyonun göstergesi olduğu tespit edilmişti. Başka bir deyişle, herhangi bir laboratuvarın katılımı olmadan bir yayılma olayı gerçekleşmiş olabilir.
Yine de virüsün bir laboratuvardan sızmış olması mümkün. Bazı laboratuvar sızıntısı teorisyenleri, Covid-19'un ilk salgınının, corona virüsleri inceleyen birkaç yüksek güvenlikli laboratuvara ev sahipliği yapan Vuhan'da gerçekleşmesinin şüpheli olduğunu düşünüyor.
‘’DOĞA EN BÜYÜK BİYO-TERÖRİST’’
Belçika'nın pandemi müdahalesini koordine etmeye yardımcı olan bir virolog olan Marc Van Ranst şöyle diyor: "Doğa, var olan en büyük biyo-teröristtir. Bir virüs yaratmak ve onu türler arasında zıplatmak için çok fazla yardıma ihtiyacı olmadığını defalarca gösterdi.”
Sars'ın insanlara yarasalardan misk kedileri ve rakun köpekleri aracılığıyla ulaştığı ve bir ara konakçı aracılığıyla -belki de Vuhan’daki pazarda satılan bir hayvan- yayıldığı büyük olasılıkla kabul ediliyor, ancak doğrudan yarasalardan atlamış olması da mümkün.
Şimdilik, varsayılan bir ara konakçının kimliği bir sır olarak kalıyor ve atalardan kalma bir virüsün yarasalardan hangi yolu izlediğini gösterecek kadar Sars-CoV-2'ye yeterince yakın bir virüs bulunamadı ve asla bulunamayabilir.
Ara konak, bu virüsü on yıllarca veya yalnızca geçici olarak - örneğin birkaç haftalığına - barındırmış olabilir ve ikinci durumda, enfekte olmuş hayvanlar çoktan ölmüş olabilir. Geçen yıl Danimarka vizon çiftliklerinde olduğu gibi, virüs artık insanlardan diğer hayvanlara geri yayılma fırsatına sahip olduğundan, zaman geçtikçe bu türü tanımlamak daha da zorlaşıyor.
Ayrıca, potansiyel olarak Sars-CoV-2 ile enfekte olabilecek vahşi hayvanlar da dahil olmak üzere daha egzotik et kaynaklarına talep arttı. Bu, Covid-19'un ortaya çıkması için ekolojik baskıyı artırmış olabilir. (Guardian)