Otizm ve Gastrointestinal (Mide) Sorunları
Otizm
Otizm, sosyalleşmeyi veya iletişimi zorlaştıran gelişimsel bir bozukluktur. Daha fazla tıbbi araştırma, gastrointestinal sorunları otizme bağlamaktadır.
İletişim güçlükleri ile bir çocuğun duygu durum sorunlarının, uyku güçlüklerinin ve saldırganlığın otizm belirtileri olup olmadığını veya Gİ sorunlarından kaynaklanan fiziksel rahatsızlık nedeniyle semptomların kötüleşip kötüleşmediğini anlamak zor olabilir. Yiyecek reddi ve isteksizlik, genellikle çocuğun mide ve sindirim sorunlarıyla mücadele ettiğinin işaretleridir, ancak daha ince belirtiler de olabilir.
Çocuğunuzun sindirimini desteklemek için antasitler veya laksatifler gibi tıbbi tedaviye ihtiyacı olabileceğinden, doğru tanıyı almak için çocuk doktorunuzla birlikte çalışın. Bir davranış terapisti ile çalışmak, yemekten kaçınma, reddetme ve ritüelleri yönetmeye de yardımcı olabilir.
Çocuğunuz için sağlıklı bir diyet oluşturmaya yardımcı olması için bir beslenme uzmanına danışmaya karar verebilirsiniz. Birçok ebeveyn, öğünlerinden glüten ve kazeini ortadan kaldırır, ancak bu eliminasyonları, özellikle meyve ve sebzeler olmak üzere sağlıklı gıdalarla değiştirmek önemlidir. Çocuğunuza bir besin takviyesi de verebilirsiniz, ancak genellikle bir davranış terapistinden yardım gerektiren sağlıklı beslenme alışkanlıklarını öğrenmelerini sağlamak önemlidir.
Otizm ve Gastrointestinal Problemler: Aralarındaki İlişkiyi Anlamak
Otizm, klinisyenlerin tipik olarak çocukluktaki davranış ve öğrenme değişikliklerine dayanarak teşhis koyduğu gelişimsel bir durumdur. Koşul daha ayrıntılı olarak incelendiği için, nedensel olarak ilişkili olabilecek ilişkili koşullar vardır.
Mide ve sindirim rahatsızlığı dahil olmak üzere gastrointestinal problemler, genel nüfusa kıyasla otizmli kişilerde daha yaygındır. Otizm spektrumundaki kişilerde gastrointestinal semptomlar, nörotipik insanlara kıyasla %9 ile %70 arasında daha yaygındır.
Otizmli kişilerin aşağıdaki gibi gastrointestinal rahatsızlıkları yaşama olasılığı daha yüksektir:
- Çölyak hastalığı.
- Kolit.
- Crohn hastalığı.
- Özofajit.
- Gastroözofageal reflü hastalığı.
- Gastrit.
- Enflamatuar bağırsak hastalığı.
2019’da yayınlanan bir anket, otizmli 340 çocuktan %65’inin kabızlık, %30’unun ishal ve %23’ünün mide bulantısı yaşadığını ortaya koydu. Otizmli kişilerde ortaya çıkma olasılığı daha yüksek olan bu durumların belirtileri şunlardır:
- Karın ağrısı.
- Tekrarlanan geğirme.
- Şişkinlik.
- Kabızlık veya ishal.
- Aşırı şişkinlik.
- Mide bulantısı ve diğer mide problemleri.
- Reflü.
- Kusma.
Bu koşulların semptomlarını yönetmek için bir doktordan yardım alır. Çoğu durumda, ilaçlar (reçetesiz veya reçeteli seçenekler) rahatsızlık ve şişkinliğin tedavisine yardımcı olur.
Gastrointestinal sıkıntı teşhis edilmeden önce, bu rahatsızlıkla mücadele; sinirlilik, agresif davranış, uyku sorunları, hiperaktivite, dikkat eksikliği ve gıda reddi veya isteksizlik dahil beslenme sorunlarına neden olabilir. Problem davranışların hem içselleştirilmesi hem de dışsallaştırılması, çocuk uygun davranış terapisi görse bile, rahatsız olduklarının ve tıbbi desteğe ihtiyaç duyduklarının bir işareti olabilir.
Çocuğunuzun Gastrointestinal Sorunlarla Mücadele Edebileceğine İlişkin İşaretler
Gastrointestinal problemlerin davranışları nasıl etkilediğini anlamak önemlidir. Örneğin, 2019 araştırması, mide bulantısı ile mücadele eden otizm spektrumundaki çocukların saldırgan davranışlar sergileme olasılığının %11 daha fazla olduğunu bildirdi. Çalışma ayrıca, 2 ile 5 yaş arasındaki daha küçük çocukların üst gastrointestinal sorunlardan dolayı agresif davranışlar sergileme olasılığının daha yüksek olduğunu buldu. 6 ile 18 yaş arasındaki daha büyük çocukların, sindirimlerini bozan kaygıya ve kabızlık veya ishal gibi alt gastrointestinal rahatsızlıklara sahip olma olasılıkları daha yüksekti.
2015 yılında yayınlanan 960 çocukla yapılan bir başka anket, otizm semptomlarının şiddeti ile gastrointestinal bozulma sıklığını değerlendirdi Araştırmacılar; karın ağrısı, şişkinlik ve gazlılık, kabızlık, ishal ve bağırsak hareketleri sırasında ağrının, bu semptomlarla mücadele etmeyen otizmli çocuklara kıyasla, daha kötü sinirlilik, sosyal geri çekilme, stereotipi ve hiperaktivite ile ilişkili olduğunu buldular.
Bu rahatsızlığı iletmek sadece küçük çocuklar için değil, aynı zamanda rahatsızlıklarını veya ağrılarını tarif etmekte zorlanabilen, birçok cümle kuramayan veya tamamen sözel olamayan otizm spektrumundaki çocuklar için de zordur.
Çocuğunuzun mide-bağırsak sorunları yaşayabileceğine ancak bunları ifade edemediğine dair işaretler şunları içerir:
- Çok fazla öksürük.
- Çenelerine veya yüzlerine dokunmak.
- Karınlarına baskı uygulamak.
- Giysilerini, parmaklarını veya uzuvlarını çiğnemek.
- Çenelerine vurmak veya yumruklarını sıkmak.
- Uyku bozuklukları.
- Rahatsızlığı gidermek için çok fazla yemek.
- Dışa dönük saldırganlığa ek olarak kendine zarar veren davranış değişiklikleri.
Tedavi, Tıp ve Davranış Terapisini Birleştirir
Çocuk doktorunuz ve davranış terapistinizle birlikte çalışmak, çocuğunuzun tedaviye başlayabilmesi için ihtiyaç duyduğu tanıyı almasına yardımcı olabilir. Birçok ebeveynin benimsediği bir yaklaşım, çocuklarının diyetini ayarlamaktır- genellikle ortalama bir çocuğun diyetinde yaygın olan glüten (buğday proteini) ve kazeini (süt proteini) ortadan kaldırmaktır. İdeal olarak, diyet yaklaşımlarını değiştirmek, çocuğunuzu özellikle meyve ve sebzeler olmak üzere daha çeşitli sağlıklı yiyecekler yemeye teşvik edebileceğiniz anlamına gelir.
Otizmli çocuklar için glütensiz, kazeinsiz bir diyet içeren 19 randomize çalışmanın 2017 yılında yapılan sistematik bir incelemesi, bunun iyi bir yaklaşım olup olmadığını belirlemek için kesin bir kanıt bulunmadığını ortaya koydu. Bazı ebeveynler, çocuklarının yeterli beslenmesini sağlamak için yemeklerine besin takviyeleri ekler, ancak gıda isteksizliği ve reddini yönetmek için bir davranış terapisti ile çalışmak, çocuğunuzun daha çeşitli sağlıklı yiyecekler yiyebilmesi için daha önemlidir.
Çocuğunuzun altta yatan bir gastrointestinal sorunu da varsa, bunun için tedavi görmek önemlidir. Bu şunları içerebilir:
- Gerektiğinde laksatifler.
- Lif takviyeleri.
- Antidiarreal ilaçlar.
- Antibiyotikler.
- Asetaminofen gibi hafif ağrı kesiciler.
- Antasitler.
- Rehidrasyon çözümleri.
- Kortikosteroidler.
Çocuğunuzun altta yatan Crohn hastalığı veya divertikülit gibi daha ciddi bir sorunu varsa, reçeteli ilaçlar ve hatta ayakta tedavi gerektirebilecek ameliyatlar vardır. Çocuk doktorunuzla birlikte çalışmak, çocuğunuzun ihtiyaç duyduğu tanıyı alması anlamına gelir.
Eliminasyon diyetleri, gıda hassasiyetlerini keşfetmeye yardımcı olabilir. Yemek yeme ve yemek zamanlarında zorluk yaşayan çocuklar için bu geçişleri yönetmek için bir davranış terapisti ile çalışmak önemlidir.
Çocuğunuzun Davranışlarını İzleyin
Bağırsak-beyin ilişkisini, bunun otizm semptomlarına, inflamatuar veya sindirim sorunlarına nasıl katkıda bulunduğunu ve ikisinin birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Yiyecekleri sindirmede güçlük, alerjiler, bağışıklık sistemi sorunları, uyku güçlüğü ve duygu durum bozuklukları dahil olmak üzere otizme eşlik eden diğer durumların semptomlarını artırabilir. Klinisyenler, otizmli çocukların bu sindirim bozukluklarını geliştirme riskinin daha yüksek olduğunu anlamalıdır, bu nedenle kabızlık veya ishal gibi diğer sorunlarla birlikte beslenme sorunları, duygu durum mücadeleleri ve uyku güçlüğü için tarama yapılması çocuğun mümkün olan en kısa sürede tedavi görmesine yardımcı olabilir.
Kronik gastrointestinal problemler sadece otizm semptomlarını daha da kötüleştirmez; uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabilirler. Sağlıklı beslenme ve davranışsal semptomları birlikte yönetmek, çocuğunuzun kendine daha iyi bakmayı ve ihtiyaçlarını mümkün olduğunca iletmeyi öğrenebileceği anlamına gelir.
Otizmin önde gelen tedavisi davranış terapisidir, bu nedenle çocuğunuzun davranış terapisti, semptomlarında çocuğu rahatsız eden başka bir şeyin göstergesi olabilecek değişiklikleri fark edebilir. Spesifik yeni semptomları veya semptomlardaki değişiklikleri tartışmak, hangi tedavi yaklaşımlarının işe yarayıp hangilerinin yaramadığını anladığınız anlamına gelebilir. Daha sonra, gözlem ve kanıt yoluyla, davranışsal mücadelelere uyum sağladığınız gibi gastrointestinal sorunlara yaklaşımınızı da ayarlayabilirsiniz.
Diğer makalelerimize göz atmak için buraya tıklayabilirsiniz.
Bu yazınının orijinaline buradan ulaşabilirsiniz.
Kaynakça
- Gastrointestinal Disorders and Autism. (2014). Comprehensive Guide to Autism.
- Relationship Between Gastrointestinal Symptoms and Problem Behaviors in Autism Spectrum Disorder. (June 2019). Science Daily.
- Gastrointestinal Problems in Children With Autism, Developmental Delays, or Typical Development. (May 2015). Journal of Autism and Developmental Disorders.
- Common GI Disorders in Autism. Focus for Health.
- Gastrointestinal Disorders. (March 2019). Drugs.com.