-
bürokrasi makamlar hiyerarşisi biçiminde oluşturulan geniş ölçekli bir örgütlenmedir. weber'e göre bürokratikleşme; biçimsel akılcılığın bir örneğidir.
biçimsel akılcılık insanların belli bir amaç için optimum araç arayışının toplumsal yapılar (otoriteler) tarafından biçimlenmesidir."
webere göre bürokratikleşme dünya tarihinde temel bir gelişmedir. (mesela dinde) yol göstericilikle keşfetmek; bürokratikleşme ile dikte edileni yaşamaya dönüşmüştür (çünkü optimum araçlar zaten keşfedilmiş) *
bürokrasi akılcılığın 4 temel boyutunu içerir.
-verimlilik
-hesaplanabilirlik
-(kurallar ve yönetmelikler ile) öngörülebilirlik
- ve insansız teknoloji ile insanların denetimi.
diğer yandan; weber bürokrasi için "akılcılığın demir kafesi" tanımını da kullanır. bu tanıma göre bürokrasi; insanların içinde hapsedildiği, temel insanlığın kabul edilmediği demir bir kafestir.
weber bu sistemlerin giderek daha akılcı hale gelip, akılcı ilkelerin toplumun gittikçe artan kesimine egemen olacağından- bir bakıma akılcılığın akıldışılığından çekinmektedir.