Tarihe meraklı biri olarak mübarek cuma günü size Evanjelizm hakkında kısa bir tarihi özet geçeyim istedim. Malum, son dönemde oldukça popüler olan Amerikan Başkanı Trump'ın bazı kararlarının arkasında Evanjelik kilise olduğu iddia ediliyor.
Evanjelizmi anlamak için önce Hristiyanlık tarihine kısaca bir göz atalım. Biz Müslümanların da peygamber olarak kabul ettiği Hz. İsa tarafından tebliğ edilen Hristiyanlık, Kudüs'ten tüm dünyaya yayılmış mukaddes dinlerden biridir. Başlarda dönemin Amerika'sı sayılabilecek, pagan dinine inanan Roma İmparatorluğu yeni dinin gelişmesine fazla olanak vermemiştir. Ta ki M.S. 312'de Roma İmparatoru Konstantin'in Hristiyanlığı kabul etmesine kadar. 395 yılına kadar tek parça olan Hristiyanlık, Roma İmparatorluğu'nun doğu ve batı olarak bölünmesinin ardından, 1054'te batıda Roma Katolik Kilisesi ve doğuda Ortodoks Kilisesi olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Kelime anlamlarıyla Katolik 'evrensel' Ortodoks ise 'doğru görüş' anlamına gelmektedir. Katoliklerin başında Vatikan'da bulunan Papa, Ortodoksların başında ise İstanbul'daki Patrik bulunmaktadır.
Protestanlığın doğuşu
16.yy'da Martin Luther öncülüğünde Katolik Kilisesi'ne ve Papa'nın otoritesine karşı girişilen reform hareketinin sonucunda Protestanlık 1529 yılında doğmuştur. Protestanlar akla önem vererek, yerleşmiş kaideleri protesto ettikleri için bu adı almışlardır. Papazlara ihtiyaç duymaksızın İncil'i okuyabildikleri için Protestanlığa İncil Kilisesi de denilmiştir. Papa ve Patrik gibi ruhani bir liderleri de yoktur. Katolikler İncil'i Latince, Ortodokslar Yunanca ve Protestanlar da kendi dillerinde okurlar.
Zamanla Protestanlık da kendi içerisinde yeni kollara ayrılmış ve Evanjelizm de bunlardan biri olarak yerini almıştır. Evanjelizm "Kutsal kitaba yönelmek" demektir. Kutsal kitaptan maksat sadece İncil değil, aynı zamanda Eski Ahit denilen Tevrat ve onunla birlikte Zebur, öteki adıyla Mezmurlar'dır. Ama asıl ilham kaynağı elbette İncil'dir, yani İncil'i oluşturan kitaplardır. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından yazılmış dört kanonik, yani Hristiyan otoritelerince kabul edilip doğrulanmış İncil'lerin her birine "Evanjel" denir.
Evanjelizm ve Martin Luther
Evanjelizm adını ilk kullanan kişi, reform hareketinin lideri Martin Luther'dir. Evanjelikler Amerika'daki Hristiyan toplumunun en tutucu ve radikal dinci kanadıdır. Evanjelik inanca göre; Tanrı'nın Evanjelik Protestan Hristiyanlar için olan uhrevi (cennetle ilgili) ve Yahudiler için de dünyevi (yeryüzüyle ilgili) olmak üzere iki planı vardır. Öteki dinlere mensup insanlar ise Tanrı için önem taşımazlar. Tanrı'nın Yahudilerle ilgili planı gereği Yahudiler, vaat edilmiş topraklara dönüp Büyük İsrail'i kuracak ve dünyaya egemen olacaklar. Evanjelikler ise bu plana destek olacaklar ve kendileri için kurtuluş ahirette gerçekleşecektir. Eski Ahit (Tevrat ve Zebur) ve Yeni Ahit (İncil)'den oluşan Kitabı Mukaddes'e göre, İsa Mesih'in yeryüzüne yeniden inebilmesi için Yahudilerin, "Kenan Diyarı" olarak da adlandırılan ve kendilerine Tanrı tarafından vaat edildiğini iddia ettikleri topraklarda toplanmış olması gerekmektedir.
Armageddon Savaşı
Evanjelik inanca göre, Mesih geldiğinde Yahudiler ve Evanjelikler bir yanda olacak, bunların haricindeki diğer insanlar ise diğer yanda olacak ve iki taraf arasında büyük bir savaş, yani "Armageddon Savaşı" yaşanacaktır. İsa önderliğindeki Yahudiler ve Evanjelikler savaşı kazanarak dünya egemenliğine ulaşacaklardır. Sonuç olarak Evanjelistler cennete ulaşmak için kıyametin (Armageddon) kopması gerektiğine ama bunun için önce Yahudilerin vaat edilmiş topraklara sahip olması gerektiğine inanırlar. İsa Mesih'in bundan sonra dünyaya gelerek Armageddon savaşını yaparak kıyameti getireceğine ve böylelikle fani dünyanın sonunun gelerek sonsuz cennetin kapılarının açılmış olacağına inanırlar. Evet, en kısa özetiyle durum bu ama merak edip ayrıntılara ulaşmak isteyenler internet üzerinden araştırma yapabilirler.
BUSİAD'da Renklerin Dansı
Bursa'nın köklü STK'sı BUSİAD'ın 'Açık Kapı Toplantıları' etkinliğinin Felsefe Söyleşileri kapsamında, Hacettepe Üniversitesi hocalarından Prof. Dr. Ali Demirsoy bugün "Renklerin Dansı" başlıklı bir söyleşiye imza atacak. Etkinlik 19 Ekim Cuma günü, saat 18:00'de Kültürpark'ta bulunan BUSİADEVi'nde gerçekleşecek. Meraklılarına duyurulur...