Rusya'nın Ukrayna işgali devam ediyor.
Rusya, Ukrayna'ya yönelik işgal girişimini sürdürüyor.
Vladimir Putin'in Donbas'a "askeri operasyon" talimatının ardından, Rus askeri birlikleri kara ve havadan saldırıya geçti. Askeri birlikler Ukrayna topraklarına girerken, hava hareketleri de Ukrayna'nın stratejik noktalarını bombalıyor.
Vaziyet'ten Alperen Kılıç, konuyu uzmanlarına sordu.
"10 milyon nüfuslu küçük bir ülkeden bahsetmiyoruz"
Akademisyen Oğul Tuna, "iki Ukrayna" yaratılacağı görüşünde: "Birisi daha nötral, NATO’ya da Avrasya’ya da daha tarafsız yaklaşacak bir rejim, muhtemelen zaman içerisinde ülkenin batısına kayacaktır. Doğu Almanya – Batı Almanya gibi. Diğer yanda da, ülkenin doğusunda, tamamen Rusya’nın güdümünde, belki de Rusya’nın parçası olarak ikinci bir Ukrayna. Tüm Ukrayna’nın tamamen ilhakı da dillendiriliyor ama bu ne kadar mümkün olur bilmemiyorum. Çünkü 10 milyon nüfuslu küçük bir ülkeden bahsetmiyoruz."
Tuna, "Ukraynalılarda, tesis edilmeye çalışılan direniş gözlemlendiğinde, bir millet ya da ulus olma bilincinden bahsedebiliriz, öyle değil mi?" sorusuna, "Tabi özellikle 2014’ten sonra, kuvvetli bir anti tez buldular. Yaşanan siyasi ve askeri gerilim Ukraynalıları tamamen başka bir yola soktu. Rus karşıtı çok kuvvetli bir milliyetçi refleks oluştu" cevabını verdi. Putin'in "Nazizm" gerekçesine dair ise "İki farklı dayanağı var. Birincisi Azov Battalion denen aşırı sağcı örgüt. Nazi döneminden kalma bir takım semboller kullanıyorlar. Özellikle 2014 yılındaki iç savaş sürecinde, ülkedeki Rus etnisitesine bazı saldırılar düzenlediler, bir takım cinayetler işlendi. Ancak elbette bunu tüm Ukrayna’ya yansıtmak yanlış olur. Aslında bu tüm eski Sovyet ülkelerinde mevcut, Ermenistan’da Belarus’ta. Rusya’nın tahakkümüne karşı olan bu ülkelerdeki milliyetçi yapılar hep Nazizmle suçlanmışlardır. Kullandıkları simgeler, flamalar, bayraklar, semboller, büyük çoğunluğu ikinci dünya savaşında Nazilerle işbirliği yapan grupların kullandığı şeyler. Aslında daha da geriye gittiğini söylemek mümkün. 1918’de, 1920’de söz konusu ulusların, eski tarihlerine dayanan ancak Nazilerin bulup dirilttiği, bugün de tekrar bu milliyetçi hareketlerin kullandığı semboller" cevabını verdi.
"Montrö tartışmalarını sembolik buluyorum"
Tuna, Montrö tartışmalarına ilişkin, "Buna dair tartışmaları tamamen sembolik buluyorum. Türkiye’nin Montrö sebebiyle sahip olduğu bir takım hakları Rusya’ya karşı kullanması, ya da boğazları kapatması tamamen sembolik bir tutum olur çünkü Rusya’nın buna ihtiyacı yok. Rusya’nın gücünü kırmaz. Daha Şubat ayının başında Rusya’nın Baltık filosu, Kuzey Denizi’nden birçok gemiyle Karadeniz’e geldi, Hazar’daki gemileri nehirler aracılığıyla Karadeniz’e taşıdılar. Rusya’nın lojistik imkanları çok kuvvetli. Üstüne üstlük gemi taşımaya da ihtiyaçları yok, Hazar Denizi’nden Suriye’deki hedefleri vurduklarını biliyoruz. Gerekli gördükleri takdirde aynı şeyi yapabilirler. Türkiye’nin boğazları kapatması Rusya’yı engelleyici bir eylem olmayacaktır. Dolayısıyla Montrö’ye ilişkin tartışmaları sembolik buluyor ve Türkiye’yi taraf seçmeye zorlayıcı bir mahiyette ele alındığını düşünüyorum" dedi.
Üçüncü dünya savaşı ihtimali var mı?
Üçüncü dünya savaşı ihtimaline ilişkin konuşan Tuna, "Bence de o yoldayız artık. İnkar edilemez. Ukrayna en önemli yol taşlarından biri oldu. Afganistan’la belki başladı. Üçüncü dünya savaşı başlarsa Ukrayna yüzünden başlamayacak, Ukrayna – Rusya denkleminden bağımsız olarak kaçınılmaz bir hale geldi. Rusya uluslararası hukukun hiçbir kuralını tanımadığını, kendi hukukunu uyguladığını açıkça gösteriyor. İkinci dünya savaşından bu yana devam eden Batı merkezli liberal sistem anarşik bir yapıya evrilecek gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.
"Montrö’yü karalamaya çalışanları Allah’a havale ediyorum"
Emekli asker Ali Türkşen ise Montrö tartışmalarıyla ilgili "Montrö’yü karalamaya çalışanları Allah’a havale ediyorum. Montrö’ye bağlı kalınılması, her bir kuralına uyulması gerektiğini düşünüyorum. Montrö bizim bu bölgedeki en önemli barışı destekleyen kaynaklarımızdan bir tanesi. Bunu tartışmaya açacak herhangi bir yorum ya da girişim içinde kimse bulunmazsa herhalde, millet için, memleket için daha sağlıklı olur" dedi.
"Dünyada yaşayan Kırım Tatarları olarak bu savaşı lanetliyoruz"
Vaziyet'e açıklamalarda bulunan Dünya Kırım Tatar Kongresi Genel Sekreteri Namık Kemal Bayar, savaşı lanetlediğini ifade ederken, "Putin’in işgalini lanetliyoruz. Aklıselim sahibi Rus halkını da Putin denen bu diktatörü artık başlarından göndermeye davet ediyoruz. Savaşın sonucu olarak şunu öngörüyoruz, Rusya belki bu çatışmayı kazanacak ama bu savaşı kaybedecek. Biz umuyor ve diliyoruz ki bu savaşın sonunda Rusya adlı devlet tarihin karanlık sayfalarında tekrar yerini bulacaktır" ifadelerini kullandı.
Savaşta son durum ne?
Savaştaki son gelişmelere dair bilgi veren Bayar, "Savaşa dair elimizdeki güncel bilgi şöyle, Kiev’e doğru bir saldırı var. Kiev’deki insanlar ülkenin batı bölümlerine doğru gitmek durumundalar ve yavaş yavaş boşaltmaya başladılar. Kiev’den ulaşabildiğim Kırım Tatarı arkadaşlarımdan bu bilgileri alıyorum" dedi. Türkiye'nin konumunu değerlendiren Bayar, "Türkiye Cumhuriyeti müttefikleriyle birlikte ve aynı söylemlerle hareket ediyor şu anda. Bu noktadan baktığımızda biz dünyanın bu savaşa tepkisini yeterli bulmuyoruz. Maalesef dünyanın tepkisi, Ukraynalıların canına karşılık Rusların malı şeklinde bir tepki ve bu adaletli bir tepki değil. Adil bir karşılık değil" dedi.
Avrasyacılık tartışmaları
Rusya'nın işgal girişimiyle başlayan "Avrasyacılık" tartışmalarına da değinen Bayar, "Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 2014’ten bu yana takındığı tutum aslında bu Avrasyacıların çok etkili olmadığını gösteriyor. Devlet kademelerinde ve siyaset kademelerinde. Bunlar sadece televizyonlarda ve ele geçirdikleri basında konuşan ülkede kamuoyunu yönlendirmeye çalışan kişiler ve bunların bunu neden yaptığını araştırmak isterseniz Rusya fonlarının Türkiye’de kimlere dağıtıldığını takip etmeniz yeterli olacaktır" ifadelerini kullandı.