KUBİLAY (1215-1294) Moğol kağanı. 1280-1468 arasında Çin’e egemen olan Yüan hanedanını kurmuştur.
Bazı kaynaklar doğum tarihini 1214 olarak da vermektedir. Doğum yeri bilinmiyor. 18 Şubat 1294’te Hanbalıg’da (Pekin) öldü. Moğol Kağanı Cengiz’in en küçük oğlu olan Toluy’un dört oğlundan biridir. Çinli bir öğretmen tarafından Uygur yazısı ve edebiyatı, matematik, astronomi, tarih ve coğrafya konularında eğitildi. Genç yaşında babasının seferlerine katılmaya başlayarak askeri konularda deneyim kazandı. Kubilay’ın Moğolistan’da geçirdiği gençlik yıllarına ilişkin bilgiler sınırlı olmakla birlikte, 1242’den sonra çevresine kendisine siyasi konularda danışmanlık yapacak Çinliler toplamaya başladığı, bunlardan biri olan bilgin Liu Ping-çung’dan Konfüç-yüsçü yönetim ilkelerini öğrendiği bilinmektedir.
Kubilay Moğol Devleti’nin yönetimine, ancak 1251’de ağabeyi Möngke’nin (Mengü) büyük kağan seçilmesiyle katılabildi. Güney Çin’deki Sung İmpa-ratorluğu’na son vererek Çin’i Moğol yönetimi altında birleştirmeye kararlı olan Möngke, Kubilay’ı Çin’de fethedilen topraklan yönetmekle görevlendirdi. 1252’de ona tımar olarak Honan Eyaleti’ni, ertesi yıl da Veyho Irmağı vadisindeki Kong-çang (bugün Şensi) Eyaleti’ni verdi. Kubilay bu bölgelerde, aralarında Liu Ping-çung’un da bulunduğu Çinli danışmanlarının da yardımıyla güçlü bir yönetim kurdu; bir dizi iktisadi ve idari reform yaparak konumunu sağlamlaştırdı. 1252’de batıdaki Seçvan Eyaleti’nin Çengtu kentini aldıktan sonra güneye doğru ilerleyerek Nançao’daki (bugün Yunnan) Tai Krallığı’na son verdi. 1257 sonunda seferin komutasını en güvendiği komutanlarından biri olan Uryangkatay’a bırakarak kuzeye döndü. Uryangkatay’m Aralık 1257’de An-nam Krallığı’nm başkenti Hanoy’a girmesinden kısa bir süre sonra, bu bölge Moğol topraklarına katıldı.