Yenidoğan Bebeklerde Öğrenme
Yenidoğan bebek gelişimi için neler yapılmalı? Oyun, bebeklerin hareket etmeyi, iletişim kurmayı, sosyalleşmeyi ve çevreyi anlamayı öğrenmelerinin en önemli yoludur. Doğumdan sonraki ilk bir ay içerisinde bebeğiniz sizinle etkileşim kurmayı öğrenecektir.
Bebeğinizin öğreneceği ilk şeylerden biri sizin dokunuşunuz, sesiniz ve yüz ifadeniz ile kendi ihtiyaçları arasında bağ kurmaktır. Gülümseme, sesleri yumuşatma ve hafif dokunuşlarla yeni doğan bebeğinizin hislerini olumlu bir şekilde uyararak, bebeğinizin öğrenmesine yardımcı olabilirsiniz.
Bu dönemde bile bebekler etrafındaki dünyayı öğrenmeye başlarlar. Yeni doğan bebekler özellikle annelerinin yüzlerine bakmaya bayılırlar. Aynı şekilde doğumdan sonraki günlerde ve haftalarda bebekler annelerinin seslerini tanırlar. Bebeğiniz sizin sesinizi veya başka ilgi çekici sesleri duyduğunda dikkat kesilir. Başını çevirerek sesin nereden geldiğini anlamaya çalışabilir. Bebeğinize güldüğünüzde veya onunla konuştuğunuzda ses tonunuz ve yüzünüz onu sakinleştirir.
Yenidoğan Bebeklerde Refleks
Bebekler dokunma gibi belirli uyaranlara tepki vermeye programlı bir şekilde doğarlar. Bu refleksler bebekler için hayati önem taşır. Bunun yanı sıra dünyayla etkileşim kurmalarına da yardımcı olur. aranma refleksini yeni doğan bebeğinizin yanağını hafifçe okşayarak harekete geçirebilirsiniz. Bebeğinizin bu harekete tepkisi başını ve dudaklarını emmeye hazır bir şekilde elinize doğru döndürmek olacaktır. 3 haftalık olduğunuzda bebeğiniz göğsünüzün bir yiyecek kaynağı olduğunu öğrenir.
Yenidoğan Bebeklerde Uyku
Doğduktan sonraki bir ay içerisinde bebeğiniz vaktinin çoğunu uyuyarak veya uyuklayarak geçirecektir. Sonraki haftalarda bebeğiniz olgunlaşır ve daha uzun süre uyanık kalmaya başlar.
Bebeğinizin uyanık ve aktif olduğu zamanları ve yalnız bırakılabileceği zamanı anlamanız önemlidir. Sessiz ve uyanık bir bebek etrafına karşı dikkatli bir durumdadır ve tepki verebilir.
Uyanık ve aktif bir bebek (kıvranan, kollarını ve bacaklarını sallayan) size daha az odaklanır. Onun ilgisini çekmeye çalıştığınızda rahatsız olarak ağlayabilir. Bunlar bebeğinizin fazla uyarıldığının göstergesidir.
İleriki haftalarda ve aylarda bebeğinizin öğrenmeye hazır olduğu durumları farketmeyi öğreneceksiniz.
Yenidoğan Bebekler Nasıl Öğrenir?
Bebeğinizle ilgilendikçe, sizin dokunuşunuzu, sesinizi ve yüz ifadenizi daha iyi tanıyacaktır. İlk haftalarda çıngırak, dokulu, müzikli oyuncaklar ve kırılmayan beşik aynaları ile bebeğinizin görme, işitme ve dokunma duygularını uyarabilirsiniz. Zıt renklerde ve dokularda olan oyuncakları tercih etin. Kırmızı, beyaz, siyah gibi güçlü kontrastlar, eğriler ve simetrik nesneler bebeğinizin görme gelişimini destekler. Görüş geliştikçe bebeğiniz hareketlerini daha iyi kontrol etmeye ve çevreleriyle daha fazla etkileşim kurmaya başlar.
Yenidoğan Bebekler nasıl sakinleşir?
Bebeğinizin öğrenme ve oyun sürecini destekleyebilecek bazı öneriler şunlardır:
- Sakinleştirici bir müzik ile bebeğinizi kucağınıza alarak sağa sola hafifçe sallamak,
- Sakinleştirici bir ninni öğrenerek bebeğinize söylemek. Aşina olduğu sesler ve kelimeler özellikle mızmız zamanlarında onu sakinleştirecektir.
- Gülümsemeniz, dil çıkarmanız ve diğer yüz ifadeleri bebeğinizin taklit etmeyi öğrenmesini sağlar.
- Sevdiği bir oyuncağı takip etmesini veya ses çıkaran çıngırayı bulmasını sağlayan oyunlar düzenleyin.
- Boyun ve omuzlarını güçlendirmesi için uyanık bir haldeyken yüz üstü yatırın. Ancak bu pozisyondayken bebeğinizi yalnız bırakmayın ve sıkıldığı anda pozisyonu değiştirin. Yüz üstü uyumasına izin vermeyin. Bebekler ani bebek ölümü sendromuna önlem olarak mutlaka sırtüstü uyumalıdır.
- Bebeğinizle konuşun.
Bebeklerin farklı hızlarda büyüdüğünü ve normal büyümenin herkes için geçerli bir tanımı olmadığını unutmayın. Yeni doğan bebeğinizin görme ve işitme becerileriyle ilgili kaygılarınız varsa ve yeterince büyümediğini düşünüyorsanız hekiminizle görüşün.
Yenidoğan Bebekler İçin Oyuncak Seçimi
Yenidoğan Oyuncak Seçimi
Bebeğin ilk 3 aylık sürecinde ilgisini çekebilecek oyuncaklara ihtiyacı vardır, bu nedenle sesler çıkaran, parlak ve renkli oyuncaklar bebeğin en çok hoşuna gidecek oyuncaklardır. Bu durum bebeğinizin nesnelere odaklanma kabiliyetini arttırır ve şekilleri tanımasını sağlar.
- Özellikle neredeyse yenidoğan sayılabilecek bu bebekler için üretilen renkli halkaları görmüşsünüzdür. Bu tür renkli halkalar bebeğinizin kavrama refleksini geliştirir ve ellerini kullanma denetimi kazanmasını sağlar.
- Çıngıraklar bebeklerin en çok ilgisini çekmekte olan bir diğer oyuncak şeklidir ve bebeğe etki tepki ve bunun nedenlerini bilinçaltı olarak öğreten bir oyuncaktır. Ayrıca, el, kulak ve göz denetimini sağlamaktadır.
- Dönen atlı karıncalar bebeğin odaklanma özelliklerinin gelişmesine yardımcı olur ve bebeğin ilgisini çeken, sevdiği bir oyuncaktır.
- Üzerinde oyuncakların asılı olduğu oyun minderleri bebeğin etki ve tepki yeteneklerinin gelişmesinde yardımcıdır.
Hafta Hafta Bebek Gelişimi
Yenidoğan bebek gelişimi hafta hafta detaylı olarak aşağıda vermeye çalıştık.
Bebeklerde 1.Ay Gelişimi
1 Haftalık Bebeğin Gelişimi
- Ani değişikliklere bütün vücuduyla tepki verir
- Başını bir taraftan diğerine döndürebilir, birinin omzuna dayandığında ya da yüzükoyun yatırıldığında başını kaldırabilir
- Kollarını, bacaklarını ve ellerini hareket ettirir
- Genel olarak uyur ve uyanır
- Oturur pozisyonda tutulduğunda baş öne arkaya düşer
- Yutmayı ve aramayı refleks ile kontrol eder
- Günde 19 ila 20 saat uyur
- Sıklıkla büyük tuvalet yapar
- Günde 7-8 kez beslenir
- Parlak ışık karşısında gözlerini kırpıştırır
- 20-25 santim ötesindeki bir nesneye gözlerini odaklayabilir
- Gözler dışa doğru dönme eğilimindedir
- Sesin geldiği yönü seçebilir
- Elleri genellikle yumruk şeklinde sıkılmıştır
- Sesleri ayırabilir, genel olarak ilgisini tiz sesler çekse de yumuşak seslere olumlu tepki verir
- Lezzetleri ayırır: Tatlıyı sever
- Eli kazayla çarparsa bir şeyi yakalayıp tutar
- Kucağa alındığında sakinleşir veya sağlam dokunuşlara tepki verir
- Bir şeye bakmak için emmeyi bırakabilir
- Uykuya dalarak rahatsız edici tetikleyicilere kendini kapatabilir
- Belli saatlerde mama bekler
- Kısa aralıklarla birine bakabilir
- Heyecan ve gerginliğini belli eder
2 Haftalık Bebeğin Gelişimi
- Kol, bacak ve el hareketleri hâlâ refleks seviyesindedir
- Aniden irkilebilir
- Elleri bu hafta da genellikle yumruk halindedir veya hafifçe açıktır
- Emmese bile, annesinin meme ucunu yakalamaya çalışır
- Tiz ve yumuşak bir kadın sesiyle daha kolay yatışır
- Her 10 saatin birinde dikkati keskindir
- Yardım istemek ağlar
- Kucağa alındığında ya da bir yetişkinin yüzünü gördüğünde sakinleşir
- Annesinin gülümsemesine karşılık olarak dikkatini annesinin yüzüne odaklar
- Yüzlere bakar
- İnsan sesine karşılık verir
3 Haftalık Bebeğin Gelişimi
- Kollarını ve bacaklarını oyun amaçlı olarak uzatır
- Yüzükoyun yatarken kısa aralıklarla başını kaldırıp tutabilir
- Topuklarını şilteye gömüp bacaklarını itebilir ve böylece vücudunu hareket ettirebilir
- Işık ya da herhangi bir nesneye bakarken gözlerini yanlara çevirebilir
- Uyanma saatlerinde belirsiz ifadeleri vardır
- Onunla nazikçe konuştuğunuzda ve omzunuza dayayarak dik tuttuğunuzda sakinleşebilir
- Göz teması kurar
- Vücudunu, kendisini kucağında tutan kişinin vücuduna göre ayarlar
4 Haftalık Bebeğin Gelişimi
- Sırtüstü yatarken hafifçe yan dönebilir
- Oturma pozisyonuna getirildiğinde, başını sırtıyla aynı hizada tutabilir
- Parmaklarını açtığınızda nesneleri tutabilir ama çabucak düşürür
- Birkaç saniye içinde yeniden gördüğünde nesneleri hatırlayabilir
- Anne-babasını gördüğünde veya seslerini duyduğunda, ses çıkartır
- Kendisini kucağında tutan kişiye tutunabilir
- Boğazdan gelen sesler çıkarabilir
- Sinirli ve sakin sesi ayırt edebilir.
- Siyah beyaz geometrik objeleri çok iyi seçer.
İlgili Yazılar
Yeni Doğan Bebeklerde Gelişim ve Oyun
1 – 3 Aylık Bebeklerde Gelişim ve Oyun
4 – 7 Aylık Bebeklerde Gelişim ve Oyun
8 – 12 Aylık Bebeklerde Gelişim ve Oyun
1 – 2 Yaş Bebeklerde Gelişim ve Oyun