koksidini
Koksidini; koksikste veya kuyruk sokumu kemi- ğinde ağrı demektir. Kuyruk sokumu kemiği guguk kuşunun (cuckoo) gagasına benzetilerek adını yunanca karşılığı olan coccyx'ten almıştır. “Dynia” kelimesinin anlamı da kronik ağrı demektir. Koksiks etrafında hissedilen sıklıkla koksiksin aşırı mobilitesine bağlı olan ve bu bölgeye olan basınçla artan tipik ağrıya koksidinia denir . Koksidinia, hayatımızın kalitesini etkileyen çok ağrılı bir durumdur.
Koksidinianın etiyopatogenezinin tamamen anlaşılması için koksigeal vertebranın, ilişkili eklemlerin, ligamanların, kasların, koksigeal hareketlerin, sinirlerin anatomisinin çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Literatür incelendi- ğinde koksigeal vertebra ve sakrokoksigeal zigapofizeal eklem anatomisinin çok iyi incelenmediği görülmektedir.
Pelvik iskeletin bir parçası olan coccyx, son dört rudimenter vertebranın birleşmesinden oluşan küçük, tepesi aşağıya doğru bakan üçgen şeklinde bir kemiktir. Bazen beş bazen üç vertebradan da oluşabilir. İlk vertebranın üst yüzeyi bu kemiğin tabanını oluşturur ve os sacrum’un apex’i ile eklem yapar. Sonrasında coccyx öne ve aşağı doğru uzanır. Birinci vertebra en büyük olanıdır ve aşağıya doğru giderek küçülür, en sonunda nodül şeklini alır. İlk vertebranın üst ucunda posterolateralde yukarıya doğru uzanan çıkıntıya cornu coccygeum denir. Bu yapı processus articularis superior’un artığıdır. Coccyx her segmentte bir tane olmak dört merkezden kemikleşir. Birinci segmentte 1. ve 4. yıllar; ikinci segmentte 5. ve 10. yıllar; üçüncü segmentte 10. ve 15. yıllar; dördüncü segmentte 15. ve 20. yıllar arasında kemikleşme başlar. Yaş ilerledikçe bu segmentler birbirleri kaynaşmaya başlar. Genellikle birinci ve ikinci segmentler 25-30 yaşlarında birbirleri ile kaynaşırlar. Kadınlarda ise daha ileri dönemlerde coccyx, sacrum la kaynaşır.
İnsidans / Prevalans ve Koksidinia İçin Risk Altında Olanlar
• Kadınlarda koksidinia daha çok görülür. Koksidinia sırt ağrısı bildirilen tüm vakaların % 1'den daha azının nedeni ve kadınlarda daha beş kat yaygındır. Kadınlarda sıklığında artış erkeklere kıyasla artan pelvise genişliği ile ilgili olabilir. Doğum sırasında bebek pelvis üzerinden inerken artan baskısından koksikte bir yaralanma olabilir.
• Kırılgan kemiklere sahip olanlar (örneğin, Osteoporoz , artrit) koksidniaya daha çok maruz kalırlar.
• Bel Ağrısı olanlarda koksidinia daha çok görü- lebilir.
• Temas sporları veya belirli etkinliklere katılım (örneğin, binicilik)
• Enfeksiyonlar (örneğin; Tüberküloz , osteomyelit) koksidiniaye zemin hazırlar.
• Daha yüksek bir vücut kitle indeksi olan kişilerde artış insidansı gösterir çalışmalar vardır. Obezite de koksidinia için risk faktörü kabul edilmekle birlikte Fransa’ da 53 kronik koksidinialı 53 adölesan hasta üzerinde yapılan araştırmada risk faktörü olarak görülmemiştir.
• Spinal kord injurili hastalarda da koksiks fraktürü saptanabileceği unutulmamalıdır .
KAYNAK: Litaratür Eşliğinde Koksidinia Abant Medical J 2014;3