14 Mart günü aramızdan ayrılan Stephen Hawking’in ölmeden önce söylediği son isteklerinden biri, hepimizi derin bir düşünce silsilesine itecek gibi görünüyor.
Stephen Hawking, bir engelli olarak, tüm insanlığa sınırları zorlamanın önemini gösterdi. Kendisine sorulan “Engelli olmanız çalışmalarınızın olumlu yönde ilerlemesine katkı sağladı mı?” sorusuna olumlu bir yanıt veren Hawking, engelinin kendisini evren hakkında daha çok düşünmeye ve dünyevi meselelerden daha çok soyutlamaya yaradığını ancak ailesinin daha farklı bir konumda olduğunu belirtti.
2002 yılın düzenlenen kozmolojinin geleceği atölyesinde konuşan Hawking, mezar taşına bir denklemin yazılmasını istediğini açıkladı. Bu denklem, bir kara deliğin rastgeleliğini ve düzensizliğini anlatan ünlü denklemlerinden birisiydi.
Denklem, kara delikler konusundaki modern anlayışımızın ve insan oğlunun kozmik alandaki sınırını ifade ediyor. Hawking’in meslektaşı Jacob Bekenstein ile birlikte ortaya koyduğu bu başarı, “S” harfiyle tanımlanan “entropi” terimini oluşturdular. Bu terim, bir sistemin mekanik olarak değiştirilemeyecek ısı enerjisini ifade ediyor. Çoğunlukla kara delik gibi karmaşık terimlerin, düzensizliğini açıklıyor.
Denklemdeki diğer harflerin anlamları şu şekilde:
- “K”: Boltzmann sabiti
- “C”: Işık hızı
- “H”: Planck sabiti
- “G”: Evrensel kütle çekim sabitini ifade ediyor.
Entropi, okul fizik ders kitaplarında makroskopik bir sistem içerisinde bir bozukluk ölçüsü olarak tanımlanmaktadır. Ancak, bir nesneye sığdırabileceğiniz bilgi miktarı olarak da tanımlanabilir. Kara deliğin entropisi, yüzey alanıyla orantılıdır.
Hawking’in denklemi mezar taşına yazdırmak istemesi aslında bir ilk değil. Boltzmann sabitinin mucidi olan Avustralyalı fizikçi Ludwig Boltzmann, kendi sabitine ilişkin denkleminin mezar taşına yazılmasını istemişti. Bu nedenle Hawking’in, Boltzmann’ın etkisinde kaldığı düşünülüyor.