Selülit derinin kesiklerle, sıyrıklarla ve yaralanmalarla bakteri kaptığında derinin üzerinde gelişen bir enfeksiyondur. Streptokok ve stafilokok selülite yol açan en yaygın bakterilerdir ve yayılan kırmızı, yanan, kaşıntılı bir döküntüye ve ateşe neden olurlar. Selülit düzgün bir şekilde tedavi edilmediğinde, kemik enfeksiyonu, menenjit ya da lenfanjit gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle eğer selülit başlangıcına dair semptomlara rastlarsanız, hemen bir uzmanla görüşmek oldukça önemlidir.
Bölüm1: Teşhis Koymak
1Risk faktörlerine karşı dikkatli olun. Selülit genellikle alt bacakta oluşan bir enfeksiyondur. Genellikle streptokok ve stafilokok bakterilerinin yayılmasından oluşur:
- Bu bakterilen derinizin herhangi bir yerinden vücudunuza girme riskini artıran bir çok faktör vardır.
- Zarar görmüş bölgeye alınan bir hasar, kesik, yanık ya da sıyrık derinin açılmasına ve bakterilerin vücuda giriş yapmasına neden olur.
- Egzama, su çiçeği, zona ve aşırı kuru ciltten kaynaklanan sorunlar. Derinin en üst katmanı dış etkilere karşı kapalı olmadığından, bakterilerin cilde girme olasılığı artar.
- Sağlıksız bağışıklık sistemi. Eğer HIV/AIDS, diyabet, böbrek hastalığınız ya da bağışıklık sisteminizi etkileyen başka bir hastalığınız varsa, deri enfeksiyonlarına daha yatkın olabilirsiniz.
- Lenf ödemi, kronik kol ve bacak şişliği. Lenf ödemi derinin çatlamasına neden olabilir ve enfeksiyona yol açabilir.
- Obezitenin selülit riskini artırma olasılığı vardır.
- Eğer geçmişte selülitiniz olduysa, selülitin tekrar ortaya çıkma olasılığı vardır.
2Semptomları ve belirtileri gözlemleyin. Selülit genellikle cildin hasar almış bölgesinden kırmızı, kaşındırıcı döküntüler halinde yayılmaya başlar. Eğer özellikle alt bacaklarınızdaki kesiklerin, yanıkların ya da sorunlu bölgelerin çevresinde yayılmaya başlayan bir döküntü fark ederseniz, bu selülit olabilir. Bu semptomları gözlemleyin:
- Kırmızı, kaşındıran ve ısı yayan döküntü yayılmaya ve şişmeye devam eder. Deri gergin görülebilir.
- Enfeksiyonun olduğu bölgede acı, hassasiyet ve ağrı olabilir.
- Soğuk terleme, bitkinlik ve ateş enfeksiyon geliştikçe ortaya çıkabilir.
3Selülit teşhisini doğrulayın. Eğer selülit semptomlarını fark ederseniz, döküntü iyice yayılmasa bile, hemen bir doktora başvurun. Aksi takdirde eğer enfeksiyonun gelişmesine izin verilirse daha ciddi sonuçlarla karşılaşılabilinir. Selülit ayrıca daha tehlikeli ve derin bir enfeksiyonun belirtisi olabilir.
- Fiziksel muayenenin yanı sıra, doktorunuz kan sayımı ve kan kültürü gibi bazı ek testler isteyebilir.
Bölüm2: Selülitle Başa Çıkmak
1Çevrenizdekileri koruyun. MRSA (methicillin-resistant Staphylococcus aureus) gitgide daha yayılmaya ve bulaşmaya devam eder. Jilet, havlu ya da kıyafet gibi kişisel eşyalarınızı paylaşmayın. Ayrıca enfeksiyonunuzla ilgilenen herkesin enfeksiyon bölgesine ve bulaşma ihtimali olan yerlere dokunmadan önce eldiven giydiğinden emin olun.
2Selülitli bölgeyi yıkayın. Düzenli olarak su ve sabun kullanın, daha sonra durulayın. Selülitli bölgeyi daha rahat hissettirmesi için sıcak ve nemli bir havluyla sarabilirsiniz. Yine de bir doktora başvurmalısınız ancak bölgeyi temizlemek enfeksiyonun yayılmasını önlemeye yardımcı olur.
3Yaranızı kapayın. Yaranız kabuk bağlayıncaya kadar, açık yarayı korumanız gerekir. Yarayı bandajlayın ve her gün bandajı değiştirin. Bu yöntem vücudunuz kendi doğal savunmasını kurana kadar korunmanıza yardımcı olur.
4Ellerinizi düzenli olarak yıkayın. Başka bakterilerin de korunmasız yaranıza bulaşmasını istemezseniz. Ayrıca bakterinin vücudunuzdaki başka bir yaraya da taşınmasını istemezsiniz. Bunun için yaranızla ilgilenmeden önce ve ilgilendikten sonra ellerinizi yıkadığınızdan emin olun.
5Ağrı kesici kullanın. Eğer yaranız acı veriyorsa ve şişiyorsa acetaminophen ve ibuprofen şişliği ve rahatsızlığı azaltır. Sadece önerilen miktarda kullanın. Eğer doktorunuz başka bir ilaç kullanımını öneriyorsa bu ilaçları kullanmayın.
Bölüm3: Selüliti İyileştirmek ve Önlemek
- Antibiyotik kullanın. Selülit tedavisinde kullanılan en yaygın tedavi antibiyotiktir. Tedavi enfeksiyonun şiddetine ve vücudun direncine göre değişir ancak genellikle enfeksiyonu öldürmesi için oral antibiyotik tedavisi kullanılır. Selülit bir kaç gün içerisinde iyileşmeye başlar ve 7-10 gün gün içerisinde ise tamamen yok olur.
Doktorunuz ayrıca her altı ayda bir ağızdan 500 mg cephalexin kullanmanızı önerebilir. Eğer MRSA şüphesi varsa doktorunuz Bactrim, Clindamycin, Doxycycline ve Minocycline tedavisi kullanabilir. Bactrim MRSA için kullanılan en yaygın yöntemdir.
Doktorunuz ayrıca selülitin 2-3 gün içerisindeki gelişimini takip etmenizi de isteyebilir. Eğer tedavi işe yarıyor görünmüyorsa, enfeksiyonun tamamen yok olduğundan emin olmak için antibiyotiği sonuna kadar kullanmalısınız (genellikle 14 gün). Enfeksiyonu daha kötü bir hale getirebileceği için antibiyotik kullanımını bırakmayın ya da gün atlamayın.
Eğer sağlıklıysanız ve enfeksiyon sadece cilt bölgesindeyse doktorunuz oral antibiyotik kullanımını önerecektir. Ancak enfeksiyon daha derinse ve başka semptomlar da yaşıyorsanız, oral antibiyotikler yeterince hızlı etki etmez.
- Şiddetli selülit tedavisi. Şiddetli durumlarda, selülit vücudun derinlerine indiği zaman, tedavinin hastanede verilmesi gerekebilir. Antibiyotikler damardan verilebilir ve enfeksiyon oral antibiyotiklere kıyasla daha hızlı enfeksiyonu temizleyebilir.
- Yaranızı dikkatlice temizleyin. Selülit en çok açık bir yara düzgünce kapatılmadığında, deri bakterilere açık bırakıldığında ortaya çıkar. Yeni bir enfeksiyon oluşmasını önlemek için açık yaraların ikinci bir sıyrığa, kesiğe ya da yanığa maruz kalmaması için önlem alın.
Enfeksiyon iyileşene kadar yarayı su ve sabun kullanarak her gün yıkayın.
Eğer yara geniş ve derinse, yarayı gazlı bezle bandajlayın. Yara iyileşene kadar bandajı her gün yenileyin.
- Bacaklarınızı kaldırın. Kötü kan dolaşımı iyileşme sürecini azaltabilir ancak selülitli bölgeyi kaldırmak iyileşmeye yardımcı olabilir. Örneğin, eğer bacağınızda selülit varsa, bacaklarınızı yükseltmek kan akışını hızlandırabilir ve iyileşmeye yardımcı olur.
Yataktayken bacaklarınızın altına bir iki yastık yerleştirin.
- Enfeksiyon işaretleri için yarayı gözlemleyin. Bandajı çıkarırken, yaranın düzgün şekilde iyileştiğinden emin olmak için yarayı kontrol edin. Eğer şişmeye, kırmızıya dönmeye ve kaşınmaya başlarsa, tıbbi tedaviye yönelmeniz gerekebilir. Eğer yaranızda akıntı varsa, bu enfeksiyonun başka bir belirtisi olabilir, bu durumda en kısa sürede bir doktorla görüşün.
- Cilt sağlığınıza dikkat edin. Selülit çoğunlukla cilt hastalıklarına sahip insanları etkilediğinden, cildinizin sağlına önem göstermek, selüliti engellemede önemli bir adımdır. Eğer cildiniz hassassa ve kuruysa, diyabetiniz, egzamanız ya da cildinizi etkileyen başka bir durumunuz varsa, cildinizi enfeksiyon oluşumundan korumak için bu adımları uygulayın.
- Cildinizin pul pul dökülmesini önlemek için nemlendirici kullanın ve bol bol sıvı tüketin.
- Ayaklarınızı çorap ve sağlam ayakkabılar giyerek koruyun.
- Cildinizde kesik açmamak için ayak tırnaklarınızı keserken dikkatli olun.
- Sporcu ayağı hastalığını tedavi edin ki daha derin enfeksiyonlara yol açılmasın.
- Cildin çatlamasını önlemek için lenf ödemini tedavi edin.
- Bacaklarınızda ve ayaklarınızda kesikler ve sıyrıklar oluşturabilecek aktivitelerden uzak durun. (Çalılıklı yerlerde koşular, bahçe işleri, vs.)
Kaynak:
- http://www.wikihow.com/Treat-Cellulitis
Buse.