Kötü rüyaları kontrol etmenin veya durdurmanın bir yolu var mı?: “Sen üşüyorsun, terler akıyor ve kalbin sanki saldırganın biri seni karanlık bir caddede kovalamış gibi atıyorsa o an kendine; bu sadece bir kabustu korkacak bir şey yok diye söylüyorsun ama hala korkuyla dolusun” Kabusların ne kadar tedirgin edici ve akılda kalıcı olabileceği düşünüldüğünde hayalperestlerin bu kötü rüyalardan kaçınmaları, hatta durdurabilmeleri için bir yol var mı?
Hayallerimizi neden hatırlamıyoruz?
Kabuslar, özellikle çocuklar için insan deneyiminin bir parçasıdır. Doktorlar genellikle kabusları bir problem olarak görmezler ancak kabusları sık sık meydana gelen ve gün boyunca hayatları olumsuz yönde etkileyen insanlar için seçenekler sunarlar. Bu seçeneklere yönlendiren; kabus bozukluğu, travma, stres ve bazı ilaçlardan kaynaklanabilen bir uyku bozukluğu belirtileri olabilir.
Kabus bozukluğunu tedavi etmek için Journal of Clinical’ da yayınlanan 2010 incelemesinde kabus bozukluğunun tedavisi hakkındaki mevcut araştırmaları analiz eden Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’ ne göre titiz araştırmalarla desteklenen bir dizi ilaç ve tedavi vardır.
Baltimore’ da Johns Hopkins Medicine’ de uyku bozuklukları uzmanı ve nöroloji profesörü Dr. Rachel Salas; kabuslar karmaşık ve araştırmacılar hala onları anlamak için mücadele ediyorlar. Bildiğimiz şey insanların uyku döngüsü sırasında farklı noktalarda farklı kabus türlerine sahip olma eğilimindedir, diyor.
Hızlı rüya hareketi (REM) uykusu olarak adlandırılan uyku evresinde birçok rüya gerçekleşir. Bu aşama uçmak gibi “normalde yapmadığımız” gibi şeyler yaptığımız rüyalar üretme olasılığının en yüksek olduğu dönemdir. Taramalar; REM uykusundaki insanların beyinlerinin, uyanık olan insanların beyinlerine benzediğini göstermektedir.
İnsanlar tipik olarak uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra REM uykusuna başlarlar ve bazı açılardan REM uykusuna giren bir vücut uyanıyor gibi görünür; daha hızlı ve daha düzensiz nefes almaya başlarsınız. Kalp atış hızınız artar ve kan basıncınız yükselir.
Vücut hareket etmeye hazırlanıyor gibi gelebilir ancak insanlar hayalperestleri kendilerinden korumak için akıllı bir mekanizma geliştirdi. Bunu şu şekilde açıklıyorlar: Salas; “REM uykusuna gittiğimizde kas aktivitemiz azalır aksi takdirde hayallerimizi gerçekleştirirdik ” .
Kabusları Durdurma
Berrak rüyayı görmek mümkündür. Lakin tıbbi uygulama olarak berrak rüya terapisi kurmak için yeterli deneme yapılmamıştır. Bununla birlikte Psikoloji dergisinde yayınlanan 2019 tarihli bir incelemeye göre son on yılda yayınlanan araştırmalar; böyle bir terapinin kalıcı kabuslardan muzdarip insanlara yardımcı olma olasılığını canlı tuttu.
Berrak rüya görmeyi denemek istiyorsanız Natal’ daki Rio Grande do Norte Federal Üniversitesi ‘nden doktora sonrası araştırmacı Dr. Sérgio Arthuro Mota-Rolim’e göre; “yatağa geri dön” olarak bilinen şu stratejiyi deneyebilirsiniz.
Arthuro; ilk olarak normal uyanma saatinizden 30 dakika önce bir alarm ayarlayın. Ancak alarm çaldığında kalkmayın. Bunun yerine uykuya geri dönerek berrak bir rüya görmeyi düşünün. Bu bir garanti değil ama bunu yapmak berrak bir rüya görme olasılığını artırır. Ayrıca bir gün önce bunun hakkında düşünmek veya konuşmak da iyi bir fikir çünkü; rüyalar gün içindeki yaşananları dikkate alır.
Arthuro; bir kabus içinde olduğunuzu anlayabiliyorsanız bunu durdurmanın en basit yolu kendinizi uyandırmaktır. Bazı kanıtlar ise; kabusta kalarak ancak fiziksel tehlikede olmadığınızı bilerek korkunuzu ortadan kaldırmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Bazı çalışmalar; katılımcıların kabusları daha hoş bir rüyaya dönüştürübildiğini bildirmişlerdir.
Berrak rüya görmenin önündeki bariyer ise berrak rüyaların yaygın olmamasıdır. Arthuro; çoğu insanın bir noktada berrak bir rüya görmesine rağmen ortalama bir insanın yaşamı boyunca 10′ dan az olabileceğini belirtti. Berrak rüya terapisi üzerinde bu kadar az araştırma yapılmasının nedenlerinden biri araştırmacıların berrak rüyaları tetiklemenin en etkili yollarını araştırma aşamasında olmalarıdır. Örneğin araştırmacılar 2014 yılında bazı elektriksel stimülasyon frekanslarının kullanılmasıyla bir hayalperestin rüyada gördüklerinin farkında olma olasılığını artırabileceğini bildirdi.
Berrak rüya görme; kabuslara hitap etmenin bir yolu olsa da başka seçenekler de var.
Salas; kabuslar “uykunuzu bozuyorsa veya (kabus sırasında) kendinizi yaraladıysanız tıbbi yardım almalısınız” dedi. Birinci basamak hekiminiz sizi daha fazla değerlendirme için bir uyku uzmanına yönlendirecektir.