Waffle
Waffle, Belçika asıllı bir hamur tatlısıdır. Üzerinde erimiş çikolata (pralin), krem şanti ve taze meyveler ile servis yapılan waffle, Belçika'da "Brüksel usulü" olarak adlandırılır. Yine Belçika'nın bir kenti olan Liège ise waffle hamurunun tek başına fırından çıktığı haliyle yenmesine verilen addır. Hamuru biraz daha altın sarısındadır, kremalize olan şekerin gevrekliği hamurun üstünde tadılabilir. Belçika usulü waffle hamuru dikdörtgen, Liège usulü ise uçları erimiş dikdörtgen görünümündedir. Her ikisi de kare şeklindeki derin çukur gözenekleri ile meşhurdur. Bu gözeneklerin derinlikleri 1 cm'yi bulur.
Waffle sade, ayrıca tereyağı, çikolata, süt reçeli, meyveler, bal, reçel veya jöleler, çikolatalı krema, fıstık ezmesi, akçaağaç şurubu, çikolata şurubu, karamel, krem şanti, pudra şekeri gibi tostlarla yenebilir:
Bir waffle, iki plaka arasında pişirilmiş, karakteristik boyut, şekil ve yüzey izlenimli şekillendirilmiş, mayalanmış bulamaç veya hamurdan yapılmış bir tabaktır. Kullanılan gofret demiri ve tarif türüne göre birçok varyasyon vardır. Waffleler dünya çapında, özellikle de Belçika'da, bir düzineden fazla bölgesel çeşidi bulunarak yenir. Gofretler ticari olarak önceden hazırlanır ve dondurulduktan sonra taze veya basitçe ısıtılabilir.
Dünyada kahvaltıda yenileninden, patates ve pirinçlisine kadar birçok çeşidi bulunan waffle Türkiye'de Türk damak tadına uygun hale "İstanbul usulü" olarak dönüştürülmüştür. İstanbul usulü waffle hamuru Amerikan usulü ile benzerlik gösterir, sandviç şeklinde yapılır ve Ortaköy'de Adalar'da, Bebek'te herhangi bir köşede kolaylıkla bulunabilir. Üzerine envai çeşit tatlı ürün konulup, çikolata, meyve, şekerleme, fındık, fıstık, çerez parçacıkları vb. ile zenginleştirilir. Bu türde beş kalpli, çiçek şeklinde ve üzeri bal peteğine benzer desenler bulunan pişirme makinası kullanılır.
İçindekiler
- 1 Etimoloji
- 2 Türleri
- 2.1 Brüksel waffleleri
- 2.2 Liège waffleleri
- 2.3 Flaman waffleleri
- 2.4 Amerikan waffleleri
- 2.5 Belçika waffleleri
- 2.6 Bergische waffleleri
- 2.7 Hong Kong waffleleri
- 2.8 Pandan waffleleri
- 2.9 Viyana waffleleri
- 2.10 İngiliz waffleleri
- 2.11 İskandinav waffleleri
- 2.12 İtalyan waffleleri
- 2.13 Hollanda waffleleri
- 2.14 Çek waffleleri
- 2.15 Stroopwafel
- 2.16 Hotdog waffleleri
- 3 Kaynakça
Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]
Dünyada Waffle, Wafel, Gaufre olarak adlandırılan bu yiyeceğin pişirici makinası ismini latince “gaufrum” dan gelen “Gaufre” den almıştır. Eski Fransızca’da ise, bal peteği görünüşüne sahip anlamına gelen “wafla” veya “wafel” olarak da isimlendirilirdi.
Modern Flamanca (Hollandaca)'da wafel, Fransızcada Gaufre ve Almanca’da waffel, kelimelerinin hepsi "waffle" isminin oluşmasında pay sahibidir. Ancak Flamanca wafel, söyleniş nedeniyle 18. yüzyılda modern Amerikan İngilizcesinde “ waffle” olarak yerini bulmuştur.
Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Brüksel waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Brüksel waffleleri geleneksel olarak bira mayası olan yumurta-beyaz mayalı veya tek maya ile hazırlanırken bazen her iki tip maya birlikte kullanılır.[1] Onlar, diğer Avrupa çeşitlerine kıyasla daha hafif, daha keskindir ve Liège Gofretlerden dikdörtgen yüzleri ile ayırt edilir. Belçika'da çoğu gofret sokak satıcıları tarafından sıcak servis edilmekte ve şekerlemeler ile tozlanmaktadır, ancak turistik bölgelerde krem şanti, yumuşak meyve veya çikolata ile yayılır.[2]
Liège waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Liège gofreti daha zengin, daha yoğun, daha tatlı ve daha gevrek bir waffledir. Doğu Belçika'nın Wallonia bölgesine özgüdür ve alternatif olarak "gaufres de chasse" olarak da bilinirler; fırında pişirildiğinde gofretin dış tarafında inci şekeri karamelli hale getirilir.[3] Belçika'da bulunan ve ülkenin dört bir yanındaki sokak satıcıları tarafından düz, vanilya ve tarçın çeşitleri ile hazırlanan en yaygın waffle çeşididir.
Flaman waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Flaman gofretleri veya Gaufres à la Flamande, kuzey Fransa ve batı Belçika'da yaygındır. 1740 yılında Le Cuisinier Gascon'da Louis-Auguste de Bourbon tarafından yayınlandı.
Amerikan waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Amerikan waffleleri genellikle Belçika gofretinden daha yoğun ve incedirler, çoğu kez meyve sıkacağı, çikolata damlası veya meyveleri ile karıştırılır ve yuvarlak, kare veya dikdörtgen biçimli kabartma tozu ile mayalanmış bir hamurla yapılır. Amerikan krepleri gibi genellikle tereyağı ve akçaağaç şurubu, meyve şurupları, bal veya toz şeker ile tatlı bir kahvaltı gıda olarak servis edilir. Ayrıca "kızarmış tavuklu gofret" gibi birçok farklı lezzetli türleri bulunur.[4] Tatlı olarak dondurma ve çeşitli diğer yerfıstıkları ile birlikte servis edilebilirler. Waffle Specialty Diners'in Waffle House adlı büyük bir zinciri (2.100 konum) güney Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunur.
Belçika waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Belçika gofretleri, Kuzey Amerika gofreti çeşitleri olup, Brüksel gofretinin basitleştirilmiş bir versiyonudur. Tarifler genellikle, kabartma tozu mayalıydı. Standart Amerikan wafflelerinden 1½ derinlikli demir kullandıklarından ayırt edilirler.[5] Bel-Gem markası, otantik bir Brüksel gofret markası olup 1964 New York Dünya Expo Fuarında sunuldu.
Bergische waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Bergische waffleleri, Almanyanın Bergisches Land bölgesinden bir waffle türüdür. Gofretler, bölgede Pazar günleri öğleden sonraki bayramın bir parçasıdır. Belçika wafflelerinden daha keskindir, kalp şeklindedir, kiraz, krem ve isteğe bağlı olarak pirinç pudingi ile servis edilir.[6]
Hong Kong waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Hong Kong stili waffle geleneksel bir gofrete benzer, ancak daha geniş, yuvarlak şeklinde ve dört çeyrek bölünmüştür. Genellikle bir aperitif olarak servis edilir.[7] Tereyip, fıstık ezmesi ve şeker pişmiş gofretin bir tarafına yayılır ve yemek için yarım daire içine katlanır. Gofret tariflerinde yumurta, şeker ve buharlaştırılmış süt kullanılır; böylece tatlı bir lezzet kazandırır. Genellikle yumuşaktır ve yoğun değildir. Bazen çikolata ve bal melonu gibi farklı tatlar tarifi kullanılıyor ve çeşitli renkler yaratıyor. Hong Kong wafflelerin başka bir stili, top şekilli bir desene sahip "gai daan jai" (鷄蛋 仔) 'dir.
Pandan waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Pandan waffleleri Vietnam kökenli olarak pandan tatlandırıcı ve hindistancevizi sütü kullanılmaktadır. Piştiğinde, gözleme kahverengileşir ve dışarıdaki cipsler içeride yeşil ve çiğneme kalır. Çoğu gofretin aksine, pandan waffleler genellikle sade bir şekilde yenilir.[8] Vietnam'da nispeten ucuzlar ve bu nedenle çocuklar arasında popülerdir. Kömür ile ısıtılan dökme demir kalıplarda veya elektrikli gözleme tenekelerinde yapılmış popüler bir sokak yemeğidir.
Viyana waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Avusturya (Viyana) waffleleri büyüklüğü ile bilinirler. İnce, yumuşak gofret tabakaları genellikle krema dolgulu turta yapmak için kullanılır.
İngiliz waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
İngiliz waffleleri - patates, sebzeler ve tereyen ile yapılan gofretlerdir. Sunulmadan önce, bu gofretler güzel bir çıtır kabuk oluşuncaya kadar kavrulur.
İskandinav tarzı waffleler, İskandinav ülkeleri genelinde ince olup, kalp şeklinde bir gofret demiri şeklinde üretilmektedir. En yaygın stil tatlı, çırpılmış veya ekşi krema, çilek veya ahududu reçelidir. Norveç'te brunost ve gomme de popüler waffle türüdür. Mavi peynir gibi çeşitli karışımlarla tuzlanmış bir stil vardır. Finlandiya'da ise, reçel, şeker, çırpılmış krema veya vanilyalı dondurma kullanılır. İzlanda'da, waffleler ravent ya da çırpılmış kremalı yaban mersini reçeli ile tüketilir.
İsveç geleneğinde waffleler genellikle çilek reçeli, bilberry reçeli, hjortron reçeli, ahududu reçeli, yaban mersini ve ahududu reçeli, şeker ve tereyağı, vanilyalı dondurma ve krema ile bulunurlar. Diğeri, tuzlu, topping somonbalığı, soğuk füme somon ve kremalı fraiche içerir.[9]
İtalyan waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Gofri bir italyan waffle'dır ve Piyemonte mutfağında bulunur. Hhafif ve gevreklidir, yumurta veya süt içermez. Orta İtalyan mutfağı, yerel olarak pizzelle, ferratelle (Abruzzo'da) veya cancelle (Molise'de) olarak bilinen waffle benzeri kurabiyeler de içerir.
Hollanda waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Hollanda waffleleri kahverengi şeker ilavesi ile hazırlanır, harici olarak karamel şurubu ile doldurulur, bunlar soğutulduktan sonra waffle tabakalarını yapıştırdı ve aralarında sert bir nuga oluşturdu.
Çek waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Çek waffleleri Karlovy Vary waffleleri olarak da bilinir. 2 ince waffle hamurudur ve yüzeyleri, desenlerle örtülüdür.
Stroopwafel[değiştir | kaynağı değiştir]
- Stroopwafel, şurup dolgulu ince wafflelerdir. Katı un, tereyağı, kahverengi şeker, maya, süt ve yumurta yapılır.[10] Hollanda ve Belçika'da popülerdir ve dükkan ve pazarlarda önceden hazırlanmış paketlerde satılmaktadır. Galettes campinoises galetten yapılan, Belçika'da popüler bir gofret türüdür. Sert ve gevrekdir, ancak ağızda tereyağlı, parçalanmış ve yumuşaktır.
Hotdog waffleleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ http://www.deswaene.be/Brusselse%20wafels.pdf
- ^ http://www.waffle-recipes.com/brussels-waffle-recipe/
- ^ http://www.waffle-recipes.com/liege-waffle-recipe-gaufres-de-liege/
- ^ https://www.mrbreakfast.com/subcategory.asp?categoryid=1&subcategoryid=5
- ^ http://www.nemcofoodequip.com/products/waffle-cone-bakers/belgian-waffle-bakers
- ^ https://web.archive.org/web/20120426012734/http://www.bergisches-wiki.de/index.php/Bergische_Waffeln
- ^ https://mrnaomi.wordpress.com/2008/01/23/hong-kong-streets-snack/
- ^ http://www.theravenouscouple.com/2011/01/pandan-waffles-banh-kep-la-dua.html
- ^ http://sverigesradio.se/cgi-bin/international/nyhetssidor/artikel.asp?nyheter=1&programid=2054&Artikel=2722698
- ^ http://www.gouda-original.com/Webwinkel-Category-141347/Gouda-Stroopwafels-(Syrup-Waffles-&-Cookies).html
- ^ https://web.archive.org/web/20161110235323/http://luckypeach.com/recipes/waffle-hot-dog/