Günlük yaşamda Covid-19 hakkında herkesin aklında sorular mevcut. Maske, mesafe ve hijyen konusu yeterince konuşuldu, ancak günlük yaşam bundan ibaret değil.
Bu konuda bilgilendirme amacıyla Avrupa Kardiyoloji Derneği hastalara yönelik bir bilgilendirme çalışması ve kılavuzu hazırladı. Bu yazıda bu dokümandan da yararlanılarak kalp hastalarının sorunlarına yanıt verilmeye çalışılacaktır.
Covid-19 pandemisi sırasında kalp krizi ve inme
Aşağıdaki belirtileriniz varsa, acilen 112’yi arayınız veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Kalp krizi
- Giderek artan şiddetli göğüs ağrısı
- Şiddetli çarpıntı
- Nefes darlığı
- Bayılma
İnme
- Yüzde çarpılma
- Kol ve/veya bacakta güçsüzlük
- Konuşma güçlüğü
Unutmayın. Salgın sürecinde yapılmış “Evde Kal” çağrısı ve sokağa çıkma kısıtlamaları kalp krizi ve inme geçiren hastaları kapsamamaktadır. Bu hastalarda geçen her dakika önemlidir.
Günlük yaşamda Covid-19 enfeksiyonundan korunma
Toplum içinde Covid-19 enfeksiyonundan korunma
- Kalabalık alanlardan kaçınmak şartıyla evin dışında güvende olur muyum? Örneğin, parka gidebilir miyim veya yürüyüş yapabilir miyim?
- Evet. Virüs, enfekte olan insanlardan bulaşır ve bu nedenle tek başınıza dışarı çıkmanız herhangi bir sorun yaratmaz.
- Önemli olan, insanlarla temastan kaçınmaktır.
- Bu nedenle düğünler, toplantılar ve benzeri insanların bir arada olacağı etkinliklerden mutlaka kaçınmak gerekir. Alışveriş merkezleri, ibadethaneler, restoranlar ve benzeri insanların toplu olarak bulunduğu yerlerden uzak durun.
- Evden çıkmanız gerekiyorsa (yiyecek alışverişi vb. için), lütfen diğer insanlar ile aranızda en az iki metrelik bir mesafe bırakmaya özen gösterin ve mutlaka maske takın.
- Yolculuk yapabilir miyim veya toplu taşımayı kullanabilir miyim?
- Zorunlu olmayan tüm yolculuklarınızı erteleyin. İmkan varsa gideceğiniz yerlere kendi aracınızla gidin.
- Kamu otoriteleri tarafından yayınlanan yönergelere harfiyen uyun.
- Toplu taşıma sırasında çift maske kullanmakta yarar vardır. Otobüs, tren ve uçak yolculukları konusunda özellikle tedbirli olun, ayrıca kamu otoritelerinin koyduğu kurallara harfiyen uyun.
- Önceden planlanmış doktor veya hastane randevularıma gitmeli miyim yoksa iptal mi etmeliyim?
- Doktorunuz veya hastaneniz planlanmış poliklinik randevularını kabul ediyorsa, hastane ile iletişime geçmek ve randevunuza gitmenizin gerekip gerekmediğini sormak iyi bir fikir olacaktır.
- Birçok kurum rutin randevuları iptal etmekte veya görüşmeleri telefon ya da görüntülü konuşma yoluyla gerçekleştirmektedir.
- Yine de, yüz yüze görüşmenin veya kimi tetkikleri yaptırmanın hala gerekli olduğu belirli koşullar vardır, bu yüzden randevunuzu iptal etmeden önce doktorunuza veya kuruma danışınız.
Günlük yaşamda Covid-19 bulaşından korunma
- İnsanlar Covid-19’a birden fazla kez yakalanabilir mi?
- Mevcut araştırmalar, Covid-19’a yakalanmış kişilerin büyük bölümünün kanında virüse karşı antikorlar olduğunu ve uzun süreli direnç oluştuğunu göstermektedir.
- Bugüne kadar milyonlarca kişiye bulaşmış olan bu virüste ancak çok sınırlı sayıda reenfeksiyon bildirilmiştir. Bu nedenle, herhangi bir bağışıklık bozukluğu olmayan kişilerde kısa dönemde yeniden Covid-19’a yakalanma olasılığının oldukça düşük olduğu söylenebilir.
- Ancak, salgının başlamasından itibaren geçen sürenin henüz bir yıl bile olmadığı hesaba katılırsa, virüsle birkaç yıl sonra yeniden enfekte olmanın söz konusu olup olmadığı zaman içinde görülecektir. Yine de bu olasılığın düşük olduğu söylenebilir.
- Yine de, düşük de olsa böyle bir olasılık olduğu için, enfeksiyonu geçirmiş olsanız bile, kendinizi korumaya ve maske-mesafe-hijyen üçlüsüne dikkat etmeye devam edin.
- Evcil hayvanlardan Covid-19 bulaşır mı?
- Mevcut veriler ışığında, kedi ve köpek gibi ev hayvanlarından insanlara hastalığın geçişine dair bir kanıt bulunmamaktadır.
Vücut direncini koruma
- Bu yıl olduğum grip ve pnömokok aşıları beni koronavirüsten korur mu?
- Hayır. Pnömokok aşısı ve grip aşısı gibi aşılar yeni tip koronavirüse karşı koruma sağlamaz. Virüs çok yeni ve farklı olduğu için, kendi aşısının üretimi gerekmektedir. Bu virüse karşı aşı çalışmaları devam etmektedir ve aşının birkaç ay içinde hazır olması beklenmektedir. Hernekadar grip ve pnömokok aşıları Covid-19’ a karşı etkili olmasa da, hastalık sırasında ikincil solunum enfeksiyonlarından korunmak için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi büyük sağlık kuruluşları grip ve pnömokok aşılarını tavsiye etmektedir.
- Vitaminler veya diğer gıda takviyeleri beni Covid-19’a karşı korurlar mı?
- Vitamin almak sizi Covid-19’a karşı korumaz. Yapılan araştırmalar, eğer vücutta bir eksiklik yoksa Covid-19 karşısında bağışıklığınızı korumak için vitaminlerin ve gıda takviyelerinin herhangi bir yararı yoktur.
- Sağlıklı beslenmeye dikkat etmek ve taze sebze- meyve tüketimini ön planda tutmak sağlıklı bir bağışıklık sistemini korumak açısından çok önemlidir.
- Dışarıdan vitamin almak istiyorsanız, aldığınız vitaminin içeriğinin önerilen günlük ihtiyaç miktarını aşmadığından emin olun. Bazı vitaminler çok yüksek dozlarda alındığı zaman zararlı olabilir.
- Kimi gıda takviyeleri ilaçlarla etkileşebilir ve sonuçta tehlikeli sonuçlara yol açabilir.
- Vücut direncimi nasıl güçlendirebilirim?
- Vücut direnci çok büyük ölçüde genel sağlıkla ilişkilidir. Bağışıklığınızın gücünü genetik alt yapınız ve yaşam tarzınız belirler. Genetik alt yapıyı değiştiremeyeceğiniz için vücut direncini güçlendirmek yaşam tarzınızı düzenleyerek olur. Genel olarak vücut direncinizin durumunu değerlendirmek için basit bir test uygulayabilirsiniz. Bu test için linke tıklayınız.