‘Değer düşmesi’ anlamına gelen “Devalüasyon” kelimesini son günlerde sık sık duyar olduk. Devalüasyon tam olarak, Merkez Bankası ya da paraya sabit ülkenin hükümeti tarafından kullanılan, bir para politikası aracıdır.
TÜRKİYE’DE DEVALÜASYON
Türkiye’de de geçmiş dönemlerde devalüasyona gidildi. Türk lirasının Amerikan doları karşısındaki değerine göre devalüasyon yapılarak, çapraz kurlar dolara göre belirlendi.
Cumhuriyet’in kurulduğu 1923 tarihinde 1 dolar 0,75 kuruş idi. Zaman içinde değişen ülke ekonomisi şartları devalüasyonu da beraberinde getirdi.
– 1940 yılında resmi kura ek olarak döviz satışlarında yüzde 48 oranında prim uygulanmaya başlamış olup, 1 dolar 1940'da 1,11 TL, 1945'de de 1,31 TL olmuştur.
– Türkiye’de ikinci devalüasyon 4 Ağustos 1958 tarihinde yapılarak 2,83 TL olan ABD doları 9 liraya çıkarılmıştır.
– 10 Ağustos 1970 tarihinde Süleyman Demirel hükümeti tarafından devalüasyonla 1 ABD doları 9 liradan 15 liraya çıkarılmıştır. Daha sonra 1978 yılına kadar değişik zamanlarda mini devalüasyonlar uygulamasına gidilmiştir.
NEDEN DEVALÜASYON?
Devalüasyonda asıl amaç ihracatı arttırıp özendirerek ülkenin ticaret açığını dengelenmektir. Bir örnekle anlatmamız gerekirse; Mısır ABD dolarının kara borsaya düşmesinden dolayı kur açısından ciddi baskı yaşamıştı. Karaborsanın yükselmesi, Mısır'ın yurt içi üretimini ve yatırımlarını ciddi sekteye uğratmıştı. Bu sebepten dolayı Mısır Mart 2016 yılında Amerikan doları karşısında kendi para birimini %14 devalüe etti.