Yeniden sanayileşmenin ve ülkenin daha da gelişmesinin ana sorunu savunma sanayinde fikri mülkiyetin genişletilmiş şekilde çoğaltılması için koşulların yaratılmasıdır. Yerli sivil sektör, piyasaya yalnızca serbest bırakmalarının geliştirilmesi ve düzenlenmesi için fon eksikliği nedeniyle değil, aynı zamanda modernizasyonu inovasyon için motive olmadığı için piyasaya yüksek teknolojili tüketim malları tedarik etmemektedir. Ve savunma sanayinde bugün pratik olarak hiçbir fikri mülkiyet üretilmez.
Öykü soru
Savunma sanayinin fikri mülkiyetini ülke ekonomisinin sivil sektöründe kullanma sorunu yeni değil. Askeri-sanayi kompleksinin kaynaklarını, tüketici pazarını mallar ve hizmetler için doldurma görevlerini çözme konusunda bağlamak için üç girişimde bulunulabilir. Doğru, hepsinin sivil işletmelerin modernizasyonu, özellikle katma değeri yüksek ürünlerin üretimi üzerinde önemli bir etkisi olmadı.
İlk girişim, tüketim malı üretimi için planlanan göstergelerin SSCB'nin askeri-sanayi kompleksinin girişimlerine indirgenmesiyle ilgilidir. Bununla birlikte, askeri fabrikalar ana ürünleri için devlet garantili bir pazara sahip olduklarından, üretim planları, ülkenin tüketici pazarının gelişimi için mevcut bilimsel potansiyeli kullanmaya odaklanmadılar. Bu nedenle, mühendislik ve teknik personelin çamaşır makinesi, tencere vb. Üretimine yönlendirilmesi askeri sanayi kompleksi için bir nimet değil, aynı zamanda üretimin karlılığını azaltan bir yük olmuştur.
İkinci deneme, düzenleme döneminde yapılan dönüşümle ilgilidir. O zaman dile getirilen görevlerden biri, serbest bırakılan fonların ve SSCB'nin askeri-sanayi kompleksinin fikri mülkiyetinin ekonominin sivil sektörlerine devredilmesiydi. Ancak bu hedefe ulaşılamadı, çünkü askeri harcamaların yükünü azaltmaya odaklanma fikri mülkiyeti dönüştürme maliyetini haksız hale getirdi. Sonuç olarak, o sırada en yüksek eğitim seviyesine sahip serbest çalışanlar, dünün alet ve ekipmanlarını sivil sektörlerde kullanmak zorunda kaldılar. Bu, SSCB'nin bilimsel ve teknik aydınlarının bozulma sürecinin başlangıcına işaret ediyordu ve sonuç olarak askeri sanayi kompleksinde fikri mülkiyet birikimini “sıkmak” ve azaltmak.
Üçüncü girişim, pazar reformlarıyla ilgilidir. Sovyet dönüşüm politikasının bir devamı olarak düşünülebilir, çünkü mal ve hizmet pazarını geliştirme görevinin, nitelikli uzmanların yoğun bir şekilde serbest bırakılmasıyla da çözülmesi gerekiyordu. Reformların yazarları, bir mühendislik firması mühendislik ve bilimsel personelin entelektüel sermayelerini bağımsız olarak piyasada gerçekleştirebileceklerini varsaydılar. Bu pozisyonun saflığı şaşırtıcı. Fakat ulusal ekonomik kalkınma stratejisinin temel unsuru haline geldi; bunun sonucu olarak, öncelikle savunma işletmelerinde bilimsel araştırmaların maddi ve teknik tabanının tahrip edilmesi, ikincisi, bu sektörde mevcut fikri mülkiyet haklarının bozulması, üçüncü olarak, ezici çoğunluğun aşırı verimsiz kullanımı küçük ve orta ölçekli işletmelerde bilimsel ve teknik aydınları kurtardı.
Teori ve Uygulama
Bugün ülke, savunma sanayi kompleksinin fikri mülkiyetini ekonominin gelişmekte olan sivil sektörlerinin çıkarları için kullanma yönünde bir sonraki dördüncü girişiminde bulunuyor.
Eğer öyleyse, ekonominin askeri ve sivil sektörlerinin etkileşiminde “sarmal dönüş” ün sonunun başlangıcına tanık oluyoruz. Ve bu süreç yerli sanayi için çok zor şartlarda gerçekleşecek.
Bu nedenle, "saf teori" ye göre araştırma ve geliştirme için pazar talebi, arzlarını belirler, ancak Rusya'da bu kural geçerli değildir. İç pazarda, ileri teknoloji tüketim malları ve hizmetleri için açıkça artan bir talep olduğu için, yerli üreticiler pratikte bunları tedarik etmemektedir. Fikri mülkiyet haklarını, üretimin yenilikçi modernizasyonu için kullanmak için hiçbir imkân veya ilgileri yoktur.
Bugün, sadece devlet bu ilgiyi başlatabiliyor, böylelikle inovasyon ekonomisinin nihai amacının gerçekleşmesini garanti ediyor. Piyasayı değiştirmeden katma değeri yüksek malların üretimi için müşteri olarak hareket edebilir. Ayrıca, tüm dünyada yapıldığı gibi, ilgili araştırma ve geliştirme için bir müşteri haline gelmelidir.
Savunma sanayinin fikri mülkiyetinin etkin kullanımı perspektifinden bunu yapmak için ne yapmanız gerekiyor?
Durumun değerlendirilmesi
Rusya Federasyonu Medeni Kanunu'ndaki bu mülkiyet şeklinin içeriğinin ifadesinden başlıyorsak, öncelikle savunma şirketlerini araştırma yapmaya ve sonuçlarını sivil işletmelere uygulamaya teşvik eden yasal normlar geliştirmemiz gerekir.
Bu yöndeki faaliyet önemlidir, ancak ikincildir.
Asıl sorun, DIC'de fikri mülkiyetin genişletilmiş şekilde çoğaltılması için koşulların yaratılmasıdır, çünkü bugün burada pratikte böyle bir şey yoktur.
Tablo 1
Tablo 2
Ancak, bu sorunun çözümü en az beş faktör faktörü tarafından engellenmektedir.
Birincisi ekonominin deforme olmuş yapısıdır.
İkincisi, sektördeki düşük ücret seviyesidir.
Üçüncüsü personel azlığıdır.
Dördüncüsü, fikri mülkiyet taşıyıcılarının mekansal aşırı yoğunlaşmasıdır.
Beşinci - fikri mülkiyetin önemli bir bölümünün kaybı.
1. Ekonominin yapısı. 1 tablosundaki hesaplamalar, temel yeniden sanayileşme endüstrilerinin - makine mühendisliği ve metal işleme endüstrilerinin toplam sanayi üretimine katkısında azalma olduğunu göstermektedir. Askeri sanayi kompleksinin işletmelerini birbirine bağlayarak bu payın arttırılması mümkün değildir, çünkü tabloda sunulan resim öncelikle onlar için geçerlidir.
2. Endüstride ücret düzeyi. 2 tablosundaki gibi, ilk olarak, 2012'te, sektördeki birim işçilik maliyetleri yalnızca 1990'tekinden önemli ölçüde düşüktür. “Üretim işletmelerinin“ resmi olarak ”, 25'in başlangıcına kıyasla işgücü ödemesine yaklaşık yüzde 2000 harcadığı tespit edilmiştir.” Doğru, "bu kısmen işçilerin sosyal sigortalarına ilişkin kesintilerdeki önemli bir azalmadan kaynaklanıyordu: eğer 2002 yılında, üretim işletmeleri toplam GVA miktarının neredeyse yüzde 13'ini, sonra 2011'te, yalnızca yüzde 8'i harcadıysa" (R. Kapelyushnikov. "). Verimlilik ve Ücretler: Bazı Basit Aritmetik. ”“ Ekonomik Konular ”, 2014, No. 3).
2 tablosunda belirtilen ücretlerin payındaki düşüşün, insan emeğinin modern teknolojilerle değiştirilmesiyle ilgili olmadığı için, yenilikçi bir kalkınma modeline geçişle ilgisi yoktur. Ücretten tasarrufun, yani sweatshop sisteminin farklı versiyonlarının kullanılması sonucudur.
3. Çalışanlar açlık. Ücretli durum, sanayide çalışmak için yapılan tekliflerde vatandaşların reddedilmesine tepki veriyor. Personel krizinin derinliği en iyi şekilde, geçtiğimiz yıl birçok üniversitedeki başarılı puanlarla gösterilmektedir.
Tablo 3
3 tablosunda sunulan ünlü "Baumanka" nın konumu - SSCB'nin askeri-sanayi kompleksinin seçkinlerini hazırlayan üniversite, yorum gerektirmez. Fakat en önemlisi, “Alet Mühendisliği ve Makine Mühendisliği” uzmanlığında “Baumanka” da geçen puanın, Rusya Halkları Dostluk Üniversitesinden daha düşük 38 puanları olması şok edici.
4. Entelektüel sermaye taşıyıcılarının yoğunlaşması. Savunma sanayinin fikri mülkiyetlerinin sivil sektörlerde kullanımında eşit derecede ciddi olumsuz etki, nitelikli personelin Sovyet ekonomik sisteminden miras almasının ekonomik ve coğrafi özellikleridir.
Araştırmaya katılan kişilerin toplam çalışan sayısındaki oranını gösteren şekilde, “aydınların” çoğunluğu yedi bölgesel noktada yoğunlaşmıştır. Bilimsel seçkinler için Moskova ve St. Petersburg'da yaşamanın tercih edilir olduğunu düşünüyorsanız, Moskova Bölgesi ve Kaluga Bölgesi'nden olanlar da dahil olmak üzere bu grubun temsilcilerinin başkentlerde birikmek isteyecekleri açıktır. Ancak, bilim ve endüstride değil, finans ve iş dünyasında.
5. Fikri mülkiyet kaybı. Piyasa reformları döneminde, savunma sanayi kompleksinin potansiyelini ekonominin gelişmekte olan sivil sektörlerinin çıkarları için kullanma fırsatları en önemli darbe olarak ele alındı. Bunun nedeni, çözülmemiş entelektüel sermayeye sahip olma sorunu idi.
Sovyet askeri-sanayi kompleksinin muazzam bir fikri mülkiyete sahip olduğuna inanılıyor. Ama öyle değil. Asıl mal sahibi askeri-sanayi kompleksinin girişimleri değil, yüzlerce ihtisas kuruluşu ve tasarım bürosu idi. Ancak, gizlilik nedenleriyle, çoğu durumda bu mülk yasal olarak resmileştirilmediğinden (örneğin, uluslararası patentleme yoluyla), kaybolduğu, çalındığı ya da yurtdışına satıldığı için. Bu nedenle, üçüncü ülkelere yasa dışı yollarla transfer edilen savunma alanındaki fikri mülkiyetin toplam değerinin sekiz milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir.
İlk adımlar
Bize göre, ilk üç faktör faktörünün olumsuz etkisinin, MİK kuvvetleri tarafından ve sadece bunun içindeki etkisinin aşılması imkansızdır. Bunun için, tüm makine imalat işletmelerini katma değeri yüksek ürünler üretmeye teşvik eden bir ekonomik ve yasal mekanizma sistemine ihtiyaç vardır.
Bu sonuç doğruysa, askeri-sanayi kompleksinin fikri mülkiyetini sivil ihtiyaçlar için kullanma sorununun çözümünde bunun içinde değil, Rus ekonomisinin yeniden sanayileşmesi için bir stratejinin geliştirilmesinde aranmalıdır.
Bu strateji, diğer şeylerin yanı sıra, dördüncü faktörün - entelektüel sermaye taşıyıcılarının mekansal dağılımının özelliklerini - dikkate almak zorunda kalacak. Yani, çözüm Dubninsky'nin türüne göre kümelenmelerin oluşmasında, şirket kasabalarının korunmuş insan potansiyelinin kullanılması vb.
Beşinci olumsuz faktöre gelince - askeri-sanayi kompleksinin fikri mülkiyet nesnelerinin kaybı, onun korumasına başlamamız gerekir. Rusya'da korumalı fikri mülkiyetlerin hacminin yüzde bir'i geçmediği için burada bir önlemler kompleksi gerekiyor.
Bu sorunu çözmek için öncelikle ihtiyacınız olan:
Rusya Federasyonu’nun devlet bütçesinin pahasına yarattığı entelektüel faaliyetlerin sonuçlarına (RID) haklarını belirtmek;
Bu alanda yasal ilişkilerde katılımcıların haklarının ve meşru çıkarlarının dengesini sağlamak;
yaratıcı faaliyetler ve DEA'nın askeri-endüstriyel kompleks sektörlerinde kullanılmasını teşvik etmek için yeterli yasama eylemleri düzeyinde koşullar yaratmak;
devlet bütçesinin pahasına oluşturulan hak devletinin DEA'ya devretme prosedürünü yasal olarak belirler;
RID haklarının korunma düzeyini, ihlallerinin sorumluluğunu sert hale getirme vb.
Bununla birlikte, koruyucu önlemler yeterli değildir, çünkü asıl sorun savunma-sanayi kompleksinde biriken fikri mülkiyeti koruma gereği değil, üremesini arttırmaktır.
Bu, öncelikle DIC'in fikri mülkiyetinin kalan tüm formlarında envanterini gerektirir. İkincisi, savunma sanayi kompleksini eski haline getirmek için savunma araştırma enstitülerinin yeniden canlandırılması ve öncelikli alanlarda büroların tasarlanması gerekmektedir. Üçüncüsü, bu fikri mülkiyeti hem devlet hem de özel üreticiler tarafından kullanılabilecek askeri teçhizat üretimine aktarmak için ekonomik ve yasal mekanizmaların geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bu arada, bu süreç ABD'de iyi bir şekilde kurulmuş. Ve sadece dördüncü sırada, fikri mülkiyeti, sivil üretim alanındaki savunma sanayi kompleksine devretmek (satmak) için ekonomik ve yasal mekanizmalar vardır.