Alzheimer Hastalığı nedir? Alzheimer Hastalığının Nedenleri,Alzheimer Hastalığı Belirtileri,Alzheimer Hastalığı Teşhisi,Alzheimer Hastalığının Tedavi Stratejileri ve Prognozu hakkında daha fazla bilgi edinin.
Alzheimer Hastalığı (AD), dünya çapında en yaygın demans şeklidir (tüm demans vakalarının% 60-70’i) ve progresif nörodejeneratif bir hastalıktır. Vakaların yaklaşık% 10-15’i genetik olsa da, vakaların büyük çoğunluğu sporadiktir ve birçok risk faktörüne atfedilir. Şu anda, Alzheimer hastalığının tedavisi veya hastalığı değiştiren hiçbir tedavi bulunmamaktadır.
Temel Semptomlar: Başlangıçta hafif bilişsel bozukluk ve son olaylarda, en sonunda ölüme yol açan kişilik, davranışsal ve motor değişikliklere ek olarak derin amnezi ile daha şiddetli bilişsel bozukluğa ilerlemeden önce hafif hafıza kaybı.
Yaygınlık: Şu anda dünya çapında 50 milyon insanda demans var ve tüm bunama vakalarının 6’sında Alzheimer var – ABD’de 5,8 milyon ve Birleşik Krallık’ta 850.000 (2018 itibariyle).
Başlangıç ve Prognoz: Genellikle 65 yaşın üzerinde, ölüm başlangıcından 3-9 yıl sonra meydana gelir.
Alzheimer Hastalığı nedir ?
Alzheimer hastalığı (AD), dünya çapındaki tüm demans vakalarının yaklaşık% 60’ını oluşturur ve bu da onu demansın en yaygın şekli yapar. Alzheimer, semptomları birkaç yıl içinde kademeli olarak kötüleşen progresif nörodejeneratif bir hastalıktır. Çoğu demansta olduğu gibi, Alzheimer semptomları, yavaş yavaş daha şiddetli semptomlara (aşağıda özetlenmiştir) ilerlemeden önce, son anıları hatırlamakta genellikle ince zorluklarla başlar.
Alzheimer genellikle ileri yaş hastalığıdır ve 65 yaşın üzerinde daha sık görülür. Bununla birlikte, demans gelişimi, yaşlanmanın normal veya sağlıklı bir parçası değildir. Nadir durumlarda, Alzheimer çok daha genç (30-40 yaş arası) bireyleri etkileyebilir ve vakaların yaklaşık% 5’i 65 yaşın altındaki kişilerde meydana gelir. Hastalık aynı olmasına rağmen, erken başlangıçlı Alzheimer’ın nedenleri genellikle hafiftir. sporadik Alzheimer hastalığı olarak bilinenden farklı.
Hala tam olarak anlaşılmamış olan Alzheimer’ın kesin nedenine bakılmaksızın, iki temel patolojik işaret, Alzheimer için anahtardır: amiloid plaklar ve düğümler (daha sonra ayrıntılı olarak tartışılacaktır). Zamanla, bu anormal proteinler nöronların ölümüne katkıda bulunur ve beynin genel bir küçülmesine (kortikal atrofi) yol açar, bu da Alzheimer semptomlarına ve semptomların başlamasından sonraki 9 yıl içinde ölüme yol açar.
Alzheimer Hastalığı Belirtileri
1. Erken Aşama Belirtileri:
Hafif hafıza kaybı, örneğin son zamanlarda yapılan bir konuşmayı veya olayı unutmak, tekrarlayan sorgulama ve konuşmalarda belirli kelimeleri seçememe
Birey için normal olmayan hafif ruh hali değişiklikleri veya davranış değişiklikleri – bunlar artan anksiyete ve kafa karışıklığı olarak ortaya çıkabilir.
Diğer bilişsel belirtiler arasında karar vermede artan zorluk ve bazı şeylerde daha tereddütlü olma sayılabilir
Eşyaları yanlış yerleştirmenin veya ara sıra unutmanın yaşlanmanın normal bir parçası olduğuna dikkat etmek önemlidir – ancak bu rutin hale geldiğinde, genellikle demans belirtisidir.
2. Orta Aşama Belirtileri:
Yakınlarının isimlerini ve sevdiklerinin yüzlerini unutmaya kadar ilerleyen hafıza kaybının kötüleşmesi
Duygudurum değişiklikleri artan kaygı, hayal kırıklığı ve tekrarlayan veya dürtüsel davranış belirtileri ile daha derin hale gelir.
Anksiyetenin yanı sıra depresif belirtiler – motivasyon kaybı dahil
Bazı durumlarda sanrı ve halüsinasyon belirtileri olabilir.
Uykusuzluk ve rahatsız uyku düzenleri yaygındır
Afazi dahil motor zorlukların ortaya çıkması (konuşma problemleri)
Bu aşamada, günlük yaşam aktiviteleri bozulur ve hastalar, özellikle hastalık ilerledikçe genellikle bir miktar bakım ve yardıma ihtiyaç duyar.
3. Geç Evre Belirtileri:
Yukarıdaki semptomların tümü, hem hasta hem de bakıcı için artan sıkıntı ile daha şiddetli, davranışsal, ruh hali, motor ve bilişsel hale gelir.
Bakıcılara yönelik şiddet nadir değildir ve hastalar, yakınları da dahil olmak üzere çevrelerindeki kişilerden şüphelenebilir.
Beslenme sorunları nedeniyle bazı hastalarda ciddi kilo kaybı olabilir.
Motor problemler kötüleştikçe, ciddi derecede konuşma bozukluğu, kendini konumlandırmada zorluk, idrar ve bağırsak inkontinansı olabilir.
Bu aşamada, günlük yaşam aktiviteleri ciddi şekilde bozulur ve hastalar genellikle tam zamanlı bakım ve yardıma ihtiyaç duyar. Hastalar yaşamdan daha fazla çekilir ve semptomlar azalır ve sonunda ölümle sonuçlanır.
Çoğu durumda, hastalık seyrinin ilerlemesi, Alzheimer patolojisinden bağımsız diğer faktörler tarafından artırılabilir. Bunlar arasında enfeksiyonlar, felçler, kafa travmaları ve deliryum bulunur. Bazen bazı ilaçlar da demans semptomlarını kötüleştirebilir. Genel olarak, ölüm ilk semptomların ortaya çıkmasından 3-9 yıl sonra gerçekleşir.
Alzheimer hastalığının semptomları ile diğer demans türleri arasında çok fazla örtüşme vardır. Alzheimer hastalarının 65 yaşın üzerindeki hastalarda, sıklıkla başlangıçta daha belirgin motor bozuklukla ortaya çıkan vasküler demans semptomları ve patolojisi yaşamaları da yaygındır.
Alzheimer Hastalığının Nedenleri
Alzheimer vakalarının çoğunun (sporadik) kesin nedeni hala tam olarak bilinmemektedir, ancak tüm vakaların yaklaşık% 5-10’u şu anda iyi karakterize edilen genetik farklılıklardan kaynaklanmaktadır.
Genetik
Tüm vakaların% 5-10’u, ailesel Alzheimer hastalığı olarak adlandırılan ve anahtar genlere kalıtsal genetik mutasyonlardan kaynaklanmaktadır. Tüm Alzheimer vakalarının% 1’inden daha azı, otozomal dominant kalıtımdan ve 65 yaşından önce erken başlayan Alzheimer hastalığından kaynaklanmaktadır (nadir).
Alzheimer’ın genetik formlarıyla ilişkili üç temel deterministik gen vardır (doğrudan nedensel): APP, PSEN1 ve PSEN2. Bu genlerin tümü, Alzheimer hastalığının ana patolojik işareti olan amiloid işlemede ve beta-amiloid plakların üretiminde rol oynar.
Bu nedenle, ailede demans öyküsü olması, ailenin gen havuzunda belirli genetik mutasyonların var olabileceğini ve Alzheimer geliştirme riskinizin artmış olabileceğini düşündürebilir. Durum böyleyse, genetik tarama ve genetik danışmanlık önerilebilir.
Alzheimer ile ilişkili olan ancak nedeni kanıtlanmamış birkaç risk faktörü geni vardır. Bu genlerin en yaygın olanı, APOE4 alellerinin kalıtımına bağlı olarak Alzheimer geliştirme riskini 3-15 kat artıran APOE4 alelidir (APOE geninin formu). Alzheimer hastalarının yaklaşık% 60’ının en az bir APOE4 aleline sahip olduğu tahmin edilmektedir. Diğer deterministik genler veya diğer risk faktörleri (aşağıda özetlenmiştir) ile kombinasyon halinde APOE4 alellerine sahip olmak, hastalığın şiddetini ve ilerlemesini şiddetlendirebilir.
İlgili diğer genler, ABCA7 ve SORL1’e otozomal dominant mutasyonları içerir. TREM2’nin (ilgili mikroglia) allelik varyasyonlarının da Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin 3 katına kadar yükseldiği düşünülmektedir. Alzheimer geliştirme riskinin artmasıyla ilişkili 20’ye kadar diğer gende birçok polimorfizm (ince genetik değişiklikler; SNP’ler) vardır.
Risk Faktörleri (Koruyucu ve Yıkıcı)
Alzheimer hastalığının genetik nedenlerinin yanı sıra, Alzheimer hastalığının nasıl geliştiğinin kesin mekanizması hala tam olarak anlaşılamamıştır, ancak birkaç önemli risk faktörü söz konusudur.
Alzheimer riskinin artmasıyla ilişkili faktörler:
İlerleyen yaş – 80 yaşın üzerindeki her 6 kişiden 1’inde demans var ve Alzheimer gelişme riski, 65 yaşından sonra her 5 yılda bir iki katına çıkıyor.
Kafa yaralanmaları – Ciddi kafa yaralanmaları ve Alzheimer gelişimi ile bir ilişki vardır. Dahası, bunama mevcutken kafa travması geçirme, semptomları ve prognozu gerçekten kötüleştirebilir.
Kardiyovasküler hastalık – Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kan kolesterol seviyeleri, sigara ve obezite gibi kalp hastalığı ile ilişkili yaşam tarzı faktörlerinin tümü, hem vasküler demans (öncelikle) hem de Alzheimer riskinde artış ile ilişkilidir.
Down sendromu – 3. kromozom 21 kopyasına sahip Down sendromunun (trizomi 21) genetik temeli, beta-amiloid üreten APP geninin fazladan bir kopyasını da taşır. APP geninin fazladan bir kopyasına sahip olmak, normal seviyelerin üzerinde amiloid üretiminde% 50 artışa yol açar. Bu nedenle Down sendromlu kişilerde Alzheimer gelişme riski daha yüksektir.
Alzheimer’ın gelişmesine katkıda bulunabilecek diğer yaygın risk faktörleri arasında hareketsiz bir yaşam tarzı, işitme kaybı, stres ve tedavi edilmemiş depresyon yer alır.
Tek bir çalışma, kalsiyum takviyesi ile Alzheimer hastalığı arasında bir ilişki olduğunu da göstermiştir, ancak yalnızca felç öyküsü olan yaşlı kadınlar arasında https://www.news-medical.net/health/Alzheimere28099s-Disease-and-Calcium-Supplements. aspx
Daha önce de belirtildiği gibi, vakaların büyük çoğunluğunda demans yaşlanmanın normal bir parçası değildir ve Alzheimer ve diğer demans geliştirme riskinizi aktif olarak en aza indirebilirsiniz. Birçok aktif yaşam tarzı değişikliği riskinizi azaltabilir. Bunlar şunları içerir:
Kardiyovasküler hastalığa yakalanma riskinizi azaltmak – sigarayı bırakmak, hareketsiz aktif bir yaşam tarzına sahip olmak, fazla kiloluysanız kilo vermek, taze meyve ve sebzelerle sağlıklı ve dengeli bir diyet yemek ve daha az alkol içmek.
Şeker hastalığınız varsa, ilaçlarınızı kullanmaya devam edin ve kan basıncınızı ve kan şekeri seviyenizi yönetmek gibi aktif yaşam tarzı değişiklikleri yapın.
Kendinizi zihinsel olarak aktif tutmak – okumak, bulmaca çözmek veya Sudoku oynamak kadar basit bir şey bile.
Beyin jimnastiği oyunlarının, bilişi geliştirmede kısa vadeli faydalı bir etkisi vardır.
Yalnızlık ve sosyal izolasyon da bunama riskinizi artırabilir, bu nedenle yerel topluluklarda gönüllü olmak veya grup sporları yapmak faydalıdır.
Alzheimer Hastalığında Beyin Değişiklikleri
Alzheimer’ın iki temel patolojik özelliği vardır: beyin dokusunda ve damarların çevresinde oluşan beta-amiloid plaklar (serebral amiloid anjiyopati) ve tau adı verilen bir proteinin nöronları içinde dolanma. Bunlar birlikte nörodejenerasyona (nöronların ve sinaptik bağlantıların ölümü) katkıda bulunur ve bu da korteks ve hipokampus içindeki beyin maddesinin genel olarak küçülmesine (atrofisi) yol açar. Nöronların ölümü ve temel beyin bölgelerinin atrofisi, hastalığın ilerlemesi ve semptom şiddeti ile ilişkilidir.
Demans türleri arasında birçok semptomatik ve patolojik örtüşme vardır. Alfa-sinükleinin Lewy cisimcikleri (Parkinson hastalığı ve Lewy Bodies ile bunama ile ilgili anahtar protein) bazen Alzheimer hastalarının beyinlerinde de bulunabilir. Beynin damarları içinde vasküler demansa ve felce neden olan yağlı plakların (ateroskleroz) birikmesi de olabilir. Alzheimer hastalarının beyninde TDP-43’ün (anahtar motor-nöron hastalığı proteini) varlığı da olabilir. İki veya daha fazla demansın birlikte kombinasyonuna karışık demans adı verilir ve en yaygın karışık demans, Alzheimer hastalığı ve vasküler demanstır.
85 yaşın üzerindeki tüm sözde Alzheimer vakalarının üçte birinin aslında Alzheimer olmayabileceği artık biliniyor. Limbik-baskın yaşla ilişkili TDP-43 ensefalopati veya LATE olarak adlandırılan yeni tanımlanan bir demans formu, yaşlı kişilerde AD’ninkilerle hemen hemen aynı, ancak amiloid yerine TDP-43 proteininin neden olduğu semptomlar üretir. Bu keşif, doğru teşhis, tedavi stratejileri, prognoz ve Alzheimer için mekanizmaları ve tedavileri araştıran bilim adamları için önemli etkilere sahiptir.
Alzheimer Hastalığı Teşhisi
Kısa süreli hafıza kaybı veya hafif, erken demans semptomları gözden kaçabilir veya AH’yi taklit edebilen ilaçlar, stres, depresyon ve anksiyeteye atfedilebilir. Bununla birlikte, bu semptomlar yavaş yavaş kötüleşir ve devam ederse, bu bir demans belirtisi olabilir.
Ne yazık ki, Alzheimer veya başka herhangi bir bunama teşhisi için tek bir test yoktur. GP’niz semptomların demansa bağlı olabileceğinden endişeleniyorsa, sizi bir uzmana – genellikle özel bir hafıza kliniğinde bir nörolog ve / veya psikiyatriste yönlendirebilir. Bir nörolog, demansın fiziksel belirtilerini değerlendirirken, bir psikiyatrist bilişsel semptomları değerlendirecektir. Bir nörolog, teşhisi dışlamak veya doğrulamak için herhangi bir beyin patolojisini değerlendirmek için beynin BT veya MRI taramasını da önerebilir.
Hafıza kliniğinde, bilişsel yeteneği değerlendirmek için mini zihinsel durum muayenesi (MMSE) adı verilen standart bir anket kullanılır. Bu, 24’ün üzerindeki bir puanın normal bilişsel yetenekleri gösterdiği 30 soruluk bir settir. Hafif bilişsel bozulma genellikle 19-23 puan arasında, orta düzeyde bilişsel bozukluk 10-18 puan arasında ve şiddetli kognitif bozukluk 9 puan veya altında kabul edilir. Ancak, bu puanların eğitime erişim ve yaşa göre ayarlanması gerekir.
MMSE, beyin taramaları ve diğer nedenlerin dışlanması (örneğin, ilaç etkileşimleri için kan testleri ile) ile birlikte, sonunda pozitif bir teşhis konulabilir. Erken semptomların inceliği nedeniyle bu biraz zaman alabilir. Ancak hastalık ilerledikçe tanı daha kolay hale gelebilir.
Alzheimer Hastalığının Tedavi Stratejileri ve Prognozu
Şu anda Alzheimer hastalığının tedavisi yok, hastalığı modifiye eden büyük bir tedavi de yok. Bununla birlikte, semptomları geçici olarak iyileştirebilecek çeşitli ilaçlar vardır.
Mevcut ilaçlar
Asetilkolinesteraz (AChE) İnhibitörleri – Alzheimer hastalığında önemli bir nörotransmiter olan asetilkolinin seviyelerinin azaldığı düşünülmektedir. AChE inhibitörleri, asetilkolinin parçalanmasını önlemek için çalışır, böylece beyindeki seviyeleri artırır. Bunlara rivastigmin ve donepezil dahildir.
Glutamat İnhibitörleri – memantin gibi
Antidepresanlar, örneğin SSRI’lar ve Antipsikotikler, örneğin risperidon
Bu ilaçlar durumu yalnızca bazı semptomların tedavisine yardımcı olarak yönetir; ancak hiçbiri altta yatan nedenleri ve patolojiyi tedavi etmez. Altta yatan kardiyovasküler hastalık ve risk faktörleri, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol (statinler gibi) ve kalp sorunları (aspirin gibi) için ilaçlar kullanılarak değiştirilebilir.
İlaçsız Yaklaşımlar
Bilişsel Rehabilitasyon – eğitimli bir terapist ve aynı zamanda bakıcı ile birlikte, günlük görevleri yerine getirmek gibi kişisel hedeflere yavaşça ulaşılabilir.
Bilişsel Stimülasyon – hafızayı ve problem çözme becerilerini geliştirmeye yardımcı olabilecek sosyal / grup etkinliklerine katılmak
Anımsama – görsel yardımcılar (örneğin fotoğraflar) ve müzik kullanarak geçmişten gelen olaylar hakkında aktif olarak konuşmak. Bu, ruh halini ve refahı iyileştirebilir.
Geçmişten gelen müziğin de unutulmuş anıları canlandırdığı, ruh halini ve davranışı iyileştirdiği (sakinleştirici etki) de gösterilmiştir. Aynı zamanda sosyal izolasyonu azalttı ve sosyal etkileşimi ve duyguların ifade edilmesini teşvik etti.
İlaçlarda olduğu gibi; İlaçsız yaklaşımlarla kombinasyon halinde kullanılabilen, semptomlar yalnızca geçici olarak düzelir ve hastalığın seyri giderek kötüleşir.
Makale Referansları
https://www.nhs.uk/conditions/alzheimers-disease/
Shabir ve arkadaşları, 2018. Vasküler demans, Alzheimer ve aterosklerozda nörovasküler disfonksiyon. BMC Neuroscience. 19:62. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30333009
Pangman ve arkadaşları, 2000. Mini mental durum muayenesinin ve standartlaştırılmış mini mental durum muayenesinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi: klinik uygulama için çıkarımlar. Appl Nurs Res. 13 (4): 209-13 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11078787