1.Çini Bir tür killi topraktan yapılan ve fırında pişirilen, bir yüzeyi sırlan*mış, çeşitli renk ye motiflerle süs*lenmiş, seramik parçasına çini denir. Çini yapma sanatı da çinicilik diye adlandırılır.Doğu'da başlayan ve büyük ölçüde gelişen çinicilik, Araplar aracılığıy*la Mallorca adalarına ve İspanya'ya (Granada, Valencia, Toledo, Barse*lona, vb.) kadar yayılmış, XIV. yy'da İtalya'da (Floransa-, Siena, Urbino, Gubbio, vb.) çini atölyeleri kurulmuş, XVI. yy'dan başlayarak, çini yapımı Avrupa'nın her yanında (Fransa, Hollanda, Macaristan, Al*manya, İskandinavya, vb.) yaygın*laşmıştır. ÇİNİCİLİK TEKNİĞİ Çinicilik tekniğine geçmeden önce, seramik ve çini arasındaki ayrıma kısaca değinmek gerekir. Seramik genel bir addır ve daha çok seramik çamuru'ndan (yapımda kullanılan hamur kıvamındaki özel çamura verilen ad) üretilen eşyalar bu te*rimle adlandırılır. Tane büyüklükle*rine göre seramik başlıca iki türe ayrılır: Kaba seramik; ince seramik. Seramik çamuru genel olarak ku*vars, feldispat, kaolinden (kil) olu*şur. Daha özel bir seramik hamu*rundan üretilen, geleneksel renk ve motiflerle süslenmiş, bir yüzü sır*lanmış süsleyici ürünlereyse çini denir. Çiniler de genelde iki türe ayrılır: Büyük levhalar halinde olan çiniler; küçük parçalardan (mozaik) oluşan çiniler. Duvar çinileri (büyük levha çinileri) genellikle altıgen, kare ya da daha başka biçimlerde*dirler ve daha çok, yapıların iç bölümlerinde ve düz yüzeylerinde kullanılırlar. Mozaik çiniyse, çini levhanın pişmeden önce küçük par*çalara bölünmesiyle hazırlanır. Çini mozaik tekniğiyle, yapıların iç ve dışlarında, düz ya da eğik yüzeyler kaplanabilir. Geometrik ya da bitki*sel motifler ve yazılarla bezenen çiniler, istenilen boyutlarda, isteni*len yüzeylerin örtülmesinde kullanı*labilir.Sırlama ve renklendirme tekniği Türk çinilerinde çeşitli biçimlerde yapılmaktadır. Genelde iki teknik egemendir: Sıraltı tekniği; sırüstü tekniği. Sıraltı tekniği 'nde pişmiş toprağın üstüne çekilen ince astar tabakası*na süslemeler yapılır; bu süslerin üstüne de sır sürülür. Fırında renksiz ve saydam bir hale gelen sırın altındaki desen ve renkler, bütün ayrıntısı, parlaklığıyla ortaya çıkar. Selçuklu ve Osmanlılarda en çok görülen teknik budur. Sırüstü tekniği'ndeyse, pişmiş top*rak önce saydam olmayan bir sırla kaplanır; fırında pişirildikten sonra üstüne boyayla süslemeler yapılır. Boyama işleminin ardından, yeni*den fırına konularak, ikinci bir pişirme (perdah) yapılır. Boya, bazen, kullanılan gerecin cinsine göre, çiniye fırından çıkınca ayrı bir parlaklık verir. Daha çok Selçuklu dönemi çinilerinde görülen sırüstü tekniği, özellikle Osmanlılar döne*minde yetkinliğe ulaşmıştır. Bu iki tekniğin dışında, Anadolu'da başka bir tür olarak, tek renkli, saydam olmayan, sırlı ve desensiz çiniler de üretilir. Sıraltı ve sırüstü tekniklerinin bir arada kullanılarak, çok renkli bir yüzey elde edilmesine minai tekniği denir (bu teknik daha çok İran'da kullanılmıştır). Çinicilikte kullanılan sırın ana mad*desi, kuvars denilen kum, cam, biraz buğday unu ve sudur. Bu maddelerin bir araya getirilip, öğü*tüldükten sonra eritilerek, içine kurşun katılmasıyla, saydam sır elde edilir; çinko katılmasıyla mat, çeşitli maden oksitlerinin katılma*sıyla da renkli sırlar yapılır. Renkli sır tekniğindeki çinilerde, bezeme*ler, hamur üstüne kazılarak gerçek*leştirilir. Hamurun oyulan kesimle*rine balmumu ya da bitkisel yağ ile manganez karışımından oluşan bir bileşim, ayırıcı olarak sürülür. Sonra her parça ayrı ayrı, istenilen renkte sırlanarak fırınlanır. Kabart*ma tekniğiyle hazırlanan çiniler, daha çok yazıların yapımında kulla*nılır. Sır altına kabartma olarak hazırlanan yazı örnekleri (şablon), perdah ya da normal sırla sırla*narak üstü yazılı çini elde edilir. Mozaik biçimindeki çiniyse, sıraltı tekniğiyle hazırlanır; renkli sıra batırılan parçalar, istenen biçimler*de kesildikten sonra birleştirilerek mozaik desenli çini elde edilir. Perdah, sırın içine maden tozu karıştırılarak yapılır; perdahta en iyi sonuçları veren metaller, sırasıy*la altın, gümüş ve bakırdır. Perdah*lanan çiniler, madeni parıltılarını yitirmemeleri için, düşük ısılarda fı*rınlanırlar. Perdah türleri ikiye ayrılır: Minai; sahte minai. Minai tekniğinde, ısıya daha dayanıklı olan renkler sır altında, az dayanıklı olanlarsa sır üstünde kullanılır. Mavi, mor, firuze ve yeşil renkler sır altında, kiremit kırmızısı, beyaz, kahverengi ve siyah renkler de sır üstüne konularak boyanır ve düşük ısıda fırınlama işlemine sokulur. Sahte minai tekniğinde, lacivert su üstüne renkler işlendikten sonra, düşük ısı altında fırınlama yapılır.