İranʹın Tasnim haber ajansı, hastaneye kaldırılan eski cumhurbaşkanlarından ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Başkanı Haşimi Rafsancaniʹnin hayatını kaybettiğini duyurdu.
1934 doğumlu Ali Ekber Haşimi Rafsancani, 1989-1997 döneminde cumhurbaşkanlığı yapmıştı.
İranʹın Kirman ilindeki Rafsancanʹda doğan Rafsancani, 1948ʹde din eğitimini sürdürmek için Şiilerin kutsal kenti Kumʹa gitti. 1958ʹde Ruhullah Humeyniʹnin müridi oldu; zamanla Şiiler arasında ayetullahlıktan sonraki en yüksek ikinci derece olan hüccetülislâm mertebesine yükseldi. Humeyni gibi o da Şah Muhammed Rıza Pehleviʹnin modernleşme programına karşı çıktı. Humeyni 1964ʹte sürgüne gönderilince ülkede Humeyni için yardım toplayanların önderliğini üstlendi. 1975-78 arasında solcularla ilişkisi olduğu ileri sürülerek yargılandı ve hapis cezasına çarptırıldı.
Şahʹın devrilmesinden sonra 1979ʹda Humeyni İranʹa dönünce onun önde gelen yardımcılarından biri oldu. İslâmi Cumhuriyetçi Partiʹnin kuruluşunda önemli rol oynadı. Devrim Konseyiʹnde görev aldı. Devrimin ilk yıllarında içişleri bakanlığı görevini üstlendi. 1980ʹde meclise seçildi ve meclis başkanlığına getirildi. Dokuz yıl boyunca meclis başkanı olarak görev yaptı ve zamanla İranʹın ikinci güçlü kişisi konumuna geldi. İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında etkili rol oynadı. Ağustos 1988ʹde savaşı sona erdiren ateşkesi kabul etmesi için Humeyniʹyi iknâ etti.
Haziran 1989ʹda Humeyniʹnin ölümünden sonra Temmuzʹda oy çoğunluğuyla İran cumhurbaşkanı seçildi. Daha önce pek etkili olamayan yürütme organının yetkilerini artırarak güçlendi. Sertlik yanlısı İslâmcılara karşı başarı kazandı. İranʹın uluslararası ilişkilerde yalnızlığa itilmesini önlemeye çalıştı. Savaştan çıkan ülke ekonomisini canlandırmak için yabancı sermaye yatırımlarından ve özel girişimden yararlanma stratejisine uygun olarak, Avrupaʹyla ilişkileri yenilemeye gayret gösterdi. 1993ʹte, oy oranı düşmekle birlikte, yeniden cumhurbaşkanı seçildi.
2005ʹteki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilk turda daha fazla oy almasına rağmen, ikinci turdaki rakibi Mahmud Ahmedinejadʹa yenildi.
Kaynak: Reuters