Hipomagnezemi olarak da bilinen magnezyum eksikliği, genellikle gözden kaçan bir sağlık sorunudur. Toplumun %2'sinin bu konuda sorunu olduğu tahmin ediliyor.
Organizmada magnezyum azlığının belirtileri, kandaki değerleri ciddi şekilde düşmedikçe genellikle belirti vermediğinden eksiklik teşhisinin konulması çoğu kez gecikmekte.
Magnezyum eksikliğinin başlıca nedenleri :
Uzun süreli açlık veya yetersiz beslenme, uyuşturucu, sigara ve yoğun alkol kullanımı, başta kemoterapi ilaçları olmak üzere bazı ilaçlar, Chron hastalığı ve kronik ishal ile seyreden hastalıklar, tip2 diyabet, tiroit, paratiroit , bağırsak ve mide ameliyatları sonrası, böbrek hastalıkları, idrar söktürücülerin uzun süreli kullanımı, karaciğer hastalıkları, çölyak hastalığı magnezyum eksikliğinin başlıca nedenleridir.
Magnezyum eksikliğinin belirtileri Kas seğirmeleri ve krampları :
Seğirmeler, titreme ve kas krampları magnezyum eksikliğinin en belirgin bulgularıdır. Eksikliğin uzun sürmesi sürekli kas kasılmalarına ve komaya kadar gidebilen sorunlara neden olabilir. İstemsiz kas seğirmeleri sadece magnezyum eksikliğinde görülmez. Örneğin, stres veya aşırı kafein de istemsiz kas spazmlarına neden olabilir. Ayrıca bazı ilaçların yan etkisi veya kas distrofisi, multipl skleroz, miyastenia gravis gibi nöromüsküler hastalıkların seyri sırasında da kas seyirmeleri veya kramplar görülür.
Zihinsel bulgular :
Akıl sağlığı sorunları, magnezyum eksikliğinin bir başka ve olası sonucudur. Kandaki magnezyumda ki ciddi eksiklik, deliryum ve komaya neden olabilir. Bu konudaki çalışmalar, düşük magnezyum düzeylerini artan depresyon riski ile ilişkilendi. Bilim adamlarının magnezyum eksikliğinin kaygıyı artırabileceğini konusunda ciddi araştırmaları devam ediyor. Bir başka inceleme, magnezyum takviyelerinin anksiyete sorunu olan bir grup insana fayda sağlayabileceği gösterdi.
Osteoporoz :
Osteoporoz, zayıf kemikler ve artmış kemik kırığı riski ile karakterize bir hastalıktır. Yaşlanma, egzersiz eksikliği, D ve K vitaminlerinin yeterince alınmaması, yetersiz beslenme osteoporoza neden olan başlıca nedenler olmasına rağmen magnezyum eksikliği de osteoporoz için bir risk faktörüdür. Eksikliği kemikleri doğrudan zayıflatıp, kemiklerin ana yapı taşı olan kalsiyumun kan seviyelerini düşürür. Magnezyum eksikliği kemik kütlesinin azalmasının önemli bir etkenidir.
Yorgunluk ve kas zayıflığı :
Fiziksel veya zihinsel yorgunluk veya halsizlik magnezyum eksikliğinin başka ve önemli bir belirtisidir. Herkes zaman zaman yorulabilir. Bununla birlikte, şiddetli veya kalıcı yorgunluk ciddi bir sağlık sorununun işaretidir. Yorgunluk spesifik olmayan bir bulgu olduğundan, başka sorunlar eşlik etmedikçe nedenini belirlemek zordur. Bilim adamları kas zayıflığın, magnezyum eksikliği ile ciddi bir ilişkili içerisinde olduğuna inanıyor.
Çalışmalar, magnezyum eksikliğinin kan basıncını artırabileceğini ve kalp hastalığı için güçlü bir risk faktörü olan yüksek tansiyonun olası nedenleri arasında yer alabileceğini gösteriyor. Bazı araştırmalar magnezyum takviyelerinin, özellikle yüksek tansiyonu olan yetişkinlerde kan basıncını düşürebileceği sonucuna vardı. Basitçe söylemek gerekirse, magnezyum eksikliği kan basıncını artırabilir ve bu da kalp hastalığı riski için sorundur.
Astım :
Magnezyum eksikliğine ciddi astım rahatsızlığı olan kişiler de görülür. Araştırmalar, magnezyum eksikliğinin akciğerlerin hava yollarını kaplayan kaslarda kalsiyum birikmesine ve bunun da solunum yollarını daraltması nedeniyle nefes almayı zorlaştırdığı yönünde. Kısacası, bilim adamları şiddetli astımın bazı insanlarda magnezyum eksikliği ile bağlantılı olabileceği görüşünde olmalarına rağmen kesin sonuçlar için daha fazla çalışmaya gereksinim olduğunu belirtiyorlar.
Düzensiz kalp atışı :
Kalp aritmisi veya düzensiz kalp atışı, magnezyum eksikliğinin olası en ciddi etkileri arasındadır. En şiddetli vakalarda, aritmi inme veya kalp yetmezliğine neden olabilir. Araştırmalar kalp yetmezliği ve düzensiz kalp atışları olan kişilerin, bu tür sorunları olmayanlara göre daha düşük magnezyum seviyelerine sahip olduğu gösterdi. Kalp yetmezliği olan 68 kişi üzerinde yapılan küçük bir çalışmada, magnezyum enjeksiyonları katılımcıların kalp fonksiyonlarını önemli ölçüde iyileştirdi.
Magnezyum içeren gıdalar
Pek çok magnezyum açısından zengin gıda vardır.Magnezyum hem bitkisel hem de hayvansal gıdalarda yaygın olarak bulunur. En zengin kaynaklar tohumlar ve sert kabuklu yemişlerdir, ancak tam tahıllar ve yeşil yapraklı sebzeler de nispeten iyi kaynaklardır. Badem, kabak çekirdeği, bitter çıkolata, fıstık, patlamış mısır, deniz ürünleri, ıspanak, kereviz yüksek magnezyum içeren gıdalardır. Keten tohumu, kabak, ıspanak, brokoli, ay çekirdeği, chia tohumları, kakao, kahve, kaju, fındık, yulafta yeterli miktarda magnezyum içerir. Magnezyum ayrıca birçok kahvaltılık gevrek ve diğer işlenmiş gıdalarda da bulunur.
Magnezyum eksikliği nasıl teşhis edilir?
Magnezyum eksikliği, kandan (serumdan) veya kırmızı kan hücrelerinin içerisindeki magnezyumun direkt olarak ölçülmesiyle belirlenir. Kırmızı kan hücrelerinin içerisindeki magnezyum değerlerini ölçen test, kanda(serumda) bakılana göre daha hassastır.
Zayıflık, sinirlilik, özellikle uykuda daha çok hissettiğiniz kas spazmları ve seyirmeleri, kalp ritminizde sorunlar, halsizlik, sürekli ansiyete, çabuk yorulma, mide bulantısı ve/veya ishal gibi bulgularınız varsa magnezyum analizinizi yaptırmayı ihmal etmeyin. Düzenli olarak magnezyumdan zengin gıdalar yemeye çalışın. Bunlar aynı zamanda sağlıklı besinlerdir. Bunları diyetinize dahil etmek yalnızca magnezyum eksikliği riskinizi azaltmakla kalmaz, aynı zamanda genel sağlığınızı da destekler.
Magnezyum eksikliğinin tedavisi
Magnezyum eksikliğiniz varsa, doktorunuz bir magnezyum takviyesi yazacaktır. Ağır vakalarda damar yoluyla magnezyum verilebilir. Magnezyum takviyesi almayı düşünüyorsanız, çok fazla magnezyum almak mümkün olduğundan doktorunuza danışmadan hareket etmeyin. Önerilen dozdan fazlasını almak kusma, ishal, karın krampları ve aşırı durumlarda düzensiz kalp atışı ve kalp durmasına neden olabilir. Son olarak şunu belirtmeliyim; gıdalarla alınan magnezyum hiç bir zaman bu bulgulara neden olmaz.
Cem Aydemir / [email protected]