17. yüzyılda, Kardinal Richelieu, Ultima oranının yazıtının (“The Last Kings Argümanı”) Fransa'da kullanılan bütün toplara basılmasını emretti. Bir asır sonra, Prusya kralı Frederick II örneğini izlemeye karar verdi: Prusya tabancaları üzerindeki yazıt okundu: Ultima oranı regis (“Kralın Son Argümanı”).
Konserve ölüm: 13 Mauser, 7.92x57 kalibreli çeşitli mermilerle tur atıyor. Soldan sağa: sıradan, geniş, izleyici, geniş, azaltılmış güç, zırh delme, çelik çekirdekli, çelik çekirdekli izleyici, eğitim kartuşu, yarı kabuk, eğitim kartuşu, sıradan eski tip kartuş, yarı kabuk.
Ancak basit piyade savaşçı partilerin çatışmalarına daima son verdi. Son düşman kalesine giren ve silahını düşman kralına yönlendiren oydu. Küçük bir kurşun yığınının saklandığı bagaja baktığımızda, kaybeden teslim olma imzasını attı. Bu küçük topa mermi denir.
Kurşun modern küçük оружия Eski savaşçıların basit ama çok etkili bir cihazdan fırlattıkları toplardan geliyor. Bildiğiniz gibi, cılız ve bodur bir David, bir askıdan atılan bir taş yardımıyla büyük ve güçlü bir Goliath'ı mağlup etti.
Barut icat edildiğinde ve ilk top göründüğünde, çekirdekleri daha sonra dökme demirden taştan yapılmıştır. İlk silahlar başlangıçta yuvarlak kurşun mermilerle doldu. Basitçe yapıldılar - toprağa erimiş kurşun dökülmüş bir oluk yaptılar. Ön çubuk iki parça halinde plakalar arasında yuvarlanarak parçalar halinde kesilmiş ve bir top şeklinde biçimlendirilmiştir. O günlerdeki silahların kalibresi, bugün olduğu gibi milimetrik veya inç cinsinden kesitler ile değil, bir kiloluk kurşundan (454 g) alınabilecek kurşun sayısı ile belirlendi. Bu gelenek av tüfeklerinde korunmuştur - “16 calibre”, bir İngiliz Lirası'nın 16 mermi oluşturacağı anlamına gelir.
19. yüzyılın ikinci üçte birine kadar, dünya pratik olarak başka bir mermi tanımıyordu, ancak 15. yüzyılda atıcılar pek tatmin etmedi. Daha mükemmel bir şey bulmak için birçok girişimde bulunuldu. Mermi, ateş ve tüfek menzilinin artırılmasındaki ana engeldi, doğrulukları: 300 m mesafesindeki kurşun top 2 m'ye bir sapma verdi.
Doğruluğu artırmak için, mermiyi döndüren, doğruluk ve atış menzilinde önemli bir artış sağlayan mermiyi döndüren 1615'ta tüfekli namlulu tüfekler göründü. Bununla birlikte, böyle bir silah için, namlu deliğinin çapından daha küçük bir çapa sahip mermiler yapmak ve kovana bir çekiç darbesiyle genişletmek üzere namluya indirgemek gerekliydi. Bu durumda, mermi deforme olmuş ve bu da atış ve uçuş mesafesinin doğruluğunu etkilemiştir.
Elbette, tasarım düşüncesi hala geçerli değildi, ancak bu buluşlar basit bir küresel mermiye kıyasla önemli avantajlar sağlamamıştır. Birini kazanmak, diğerinde daha da büyük kayıplara neden oldu.
Top değil
1848'te Fransız kaptan Minier gerçekten mükemmel bir çıkış yolu buluyor. Mermi genişletilmişse - ve küresel değil ama dikdörtgen - toz gazların kendileri? Merminin tabanına bakır bir kapak yerleştirdi, ateşlendiğinde bir toz gaz üflemesi onu kama gibi yumuşak bir kurşun içine sürdü. Mermi genişledi ve tüfeğe sıkıca bastırıldı. Migner'ın tüfeği, pürüzsüz delikli bir tabanca kadar kolay bir şekilde şarj edildi, ancak üç kez bir savaş alanı kadar güçlüydü.
Ancak Mignet havuzu kısa bir ömür için hazırlandı. Çok geçmeden, silah ustaları 19. yüzyılın başında icat edilmiş üniter bir kartuş kullanmaya başladılar - barutu doldurmak için yukarıdan bir merminin yerleştirildiği metal bir kasa. Tüfeği namludan değil makattan şarj etmek mümkün hale geldi. Namluyu açma ve kilitleme cıvatasını kullanmaya başlayın. Ateşlendiğinde genleşen, kanal duvarlarına sıkıca bastırılan ve gazın geri dönmesini önleyen manşon.
Şimdi kartuşun yerleştirildiği namlunun makası, çapı biraz daha büyük olacak ve tüfeği biraz daha ilerletecek kadar yeterli olduğu ortaya çıktı. Ateş edildiğinde, bir mermi namluda bir hareket başlatır, oluklara çarpar.
Bu yüzden genişletilmiş bir mermi ile tanıdık bir kartuş hepimize göründü. Bu arada, bir 7.62 mm merminin çapını doğru bir aletle ölçerseniz, 7.62 mm değil, 7.92 mm olduğunu bulmak sizi şaşırtabilir. Aslında, kalibre merminin çapı tarafından değil, yivlerin yivleri üzerindeki deliğin çapı ile belirlenir: bu, 7.62 mm'dir. 0,3 mm farklılıkları, merminin kesiklerden geçmesini sağlar. Bu nedenle, Sovyet üç adımlı kalibrenin 7.62 mm olduğu ve Alman 7.92 mm'nin tuhaf görünebileceği iddiaları, ancak kalibrenin tanımındaki farklılıklar ile açıklanmaktadır. Bazı ülkelerde, tüfek alanları (deliğin en küçük çapı), diğerlerinde, tüfek tabanları (en büyük çap) arasındaki mesafe olarak tanımlanır.
Uçuşta yuvarlak mermi döndürülmesi isteniyorsa, daha uzun bir süre için zorunludur. Düzgün uçlu bir tabancadan ateşlenen bu tür bir kurşun hemen takla ve sinsi olmaya başlar. Hedefe ulaşmak, bir turdan bile daha zor. Bu nedenle, orduda dikdörtgen mermi tabancalarına düzgün mermiler uygulanmadı, ancak bu girişimler tekrar tekrar yapıldı. Bir merminin yalpalanmasının ve düşmesinin nedeni, aerodinamik kuvvetlerin uygulama merkezinin (basınç merkezinin) ve ağırlık merkezinin çakışmamasıdır (genellikle teknolojik nedenlerden dolayı). Bir mermiyi deviren kuvvetler, ortaya çıkmaya zorlar. Merminin dönüşü onu bir tür jiroskop yapar ve herhangi bir jiroskop gibi, uzayda konumunu değiştirmez - ileri bir burun.
Merminin eksantrikliği (ağırlık merkezleri ve basınç merkezleri arasındaki mesafe) ne kadar küçük olursa, hedefe o kadar fazla vurur (uzmanlar: “doğruluk daha yüksek”). Ve bu kartuş geliştirenlerin asıl endişesidir. Tasarım kartuşlarında en başarılı olanı, bir silahtan diğerine geçen on yıllarca hizmette kalır. Örneğin, XIX yüzyılın sonunda ortaya çıkan ünlü Mauser tabanca kalibreli 7.63 mm'nin mermisi daha sonra Sovyet TT tabancasında, PPD'de, PPSH'de, PPS'de ve diğer birçok tabancada kullanıldı. Evet ve dünyadaki popülerliği TT tabanca, kartuşun başarılı seçimine çok şey borçludur.
Mermi genişlemesi
19. yüzyılın sonunda, küçük silahlarla mücadelede bir devrim belirlendi: siyah duman tozundan dumansız bir geçiş. Silahın kalibresi düştü (6,5 - 8 mm yerine 10 - 12 mm). Bu tür silahlardan çıkan mermilerin balistik özelliklerini geliştirmek için, onları metal bir kılıfla örtmeye başladılar. Ancak, yeni küçük kalibreli mermi mermilerinin çok zayıf bir durdurma etkisi olduğu, düşmanı delip girip düzgün bir giriş ve çıkış delikleri bıraktığı ortaya çıktı. Bu sorunu 1890-x'in ortasında çözmenin yolu, Lee-Metford tüfeği için .303 kalibre mermilerinin geliştirilmesinde görev yapan Calcutta'nın yakınındaki Dum-Dum cephaneliğindeki kaptan Clay'e atfediliyor. Popüler inanışın aksine, Clay haç biçimli tüfek atmaya başlamamıştı (daha sonra tarlada geniş mermi yapmanın ucuz bir yolu olarak ortaya çıktılar), ancak bunun sonucunda yarı mermi haline gelen bir merminin burnunu kesmeyi önerdi. Vücuda girdikten sonra, böyle bir kurşun deforme edildi, “açıldı” ve tüm enerjisini verdi. Aynı zamanda, merminin delme etkisi azaldı ve durma etkisi arttı. Cephaneliğin adı kök saldı ve geniş ("aşağı açılır") mermiler için ev adı haline geldi.
Yumuşak dokuya çarptığında geniş bir kurşun, ciddi yaralar çıkarır. Bu nedenle, birkaç yıl sonra, 1899'teki Birinci Lahey Barış Konferansında, insan vücudunda açılan ve deforme olmuş mermiler askeri kullanım için yasaklandı. IV. 1907'teki Lahey Konvansiyonu yasağı onayladı, ancak sonraki savaşlar sırasında birçok ülke bu konuyu tekrar "unuttu".
Geniş mermiler şu anda yaygın şekilde kullanılmaktadır - askeri çatışmalarda değil (bu hala yasaktır), ancak bir av mühimmatı olarak. Buna ek olarak, geniş mermiler polis silahlarında yaygın olarak kullanılmaktadır: yüksek bir durdurma etkisi, hedefi vurduğunda düşük bir “kanama” olasılığı ile birleştirilmiştir (bu, geçici yoldan geçenlerin riskini azaltır).
Dopak veya melçior zarfın başka bir rolü vardır - kartuşları kartuşlar içinde taşırken merminin sabit geometrik şeklini sağlar, ayrıca yükleme sırasında, çarpma tüfekleri için özellikle önemli hale gelen yükleme sırasında. Ek olarak, namlunun tüfek kanalının kurşunla kirlenmesi ve bir merminin tüfeklerden kopması dışlanmıştır. Ve bir merminin sert bir kabuğa nüfuz etme kabiliyeti basit bir kurşuntan daha yüksek çıkmıştır. Hümanizm ilkelerine dayanan aynı Lahey Konvansiyonu, sert kabuklu olmayan mermilerin kullanılmasını yasakladı. Bu yasak (nadir bir durum) tüm ülkeler tarafından yüz yıl boyunca kesinlikle uygulanmaktadır. Doğru, sebebi, herkesin hümanizm ilkeleriyle örtüşmemesi değil, kabuk mermisinin asıl amacını daha iyi yerine getirmesidir - öldürmek.
Zırh ve ateş
Birinci Dünya Savaşı savaş alanlarındaki görünümüyle, zırhlı araçlarda zırh delici mermiler gerekli oldu. Tombul veya melçior kabuğun gücü yeterli değildi. Daha sonra merminin içine çelik bir çekirdek yerleştirildi. Havuzdaki kurşun yavaş yavaş temel malzemeden ağırlıklandırma araçlarına dönmeye başladı. Mermi ne kadar ağır olursa, kinetik enerjisi o kadar fazla olur. Zırhla bir araya geldiğinde, kabuk çökmekte ve katı çelik çekirdek içinden geçmektedir (merminin başındaki kurşun, mermi zırh dik açıda değilken karşılaştığında çekirdeğin yana kaymasını engellemektedir). Çekirdekler büyüklük, keskinlik derecesi ve şekil bakımından farklılık gösterir - basit silindirlerden karmaşık millere kadar. Çeliğe ek olarak, daha katı malzemeler de kullanılmıştır (örneğin, Almanlar bir tungsten karbür çekirdek kullanmıştır).
Bir zırh delici mermi, zırhı deldi, ancak hareketi bununla sınırlı kaldı. Ayrıca yüksek derecede yanıcı maddelere ateş edebilecek kurşunlara da ihtiyacımız vardı. Böylece kışkırtıcı ve zırh delici kışkırtıcı mermiler ortaya çıktı. Baş kısımda yer alan ilk kısımlar genellikle beyaz fosforlu bir yakma bileşimidir ve zırh - ahşap evler, sazdan çatılar, samanlıklar tarafından korunmayan hedefler üzerinde etkilidir. Bir kurşun isabet ettiğinde kabuğu çöktü ve yangın çıkaran bileşim havayla temastan tutuşup ateşledi ve hedefi ateşe verdi. Bir mermi bir insana çarptığında, çiçek gibi açıldı, benzer şekilde genişledi ve hatta zehirli fosfor yaraya girdi. Ancak, Birinci Dünya Savaşı çoktan başlamıştı ve İtalyan General Douay'ın kabul ettiği söz: "... tüm barış kısıtlamaları, barış zamanında yapılabilecek tüm uluslararası anlaşmalar, savaş rüzgarı tarafından kuru yapraklar gibi süpürülecekti". Zırh delici kışkırtıcı mermiler, zırh delici ile benzer şekilde düzenlenmiştir, ancak başlarında veya alt kısımlarında da kışkırtıcı bir bileşim vardır. Bu tür mermiler, öncelikle otomobillerin yakıt tanklarına ateş etmek için tasarlanmıştı.
Ateş okları
Çekimi sürekli olarak ayarlanması gereken makineli tüfeklerin ortaya çıkmasıyla, yörüngesi görünür olan mermilere ihtiyacımız vardı - izleyici. Kabukta, kurşunun yanı sıra, arkasında piroteknik bir bileşime sahip açık bir kap vardır. Pişirildiğinde, bileşim toz gazlarla tutuşur ve parlak bir kırmızı, yeşil, sarı veya mavi ateşle yanar. Sadece 2 - 3 saniye boyunca yanar, ancak 900 m / s hızında yaklaşık 2 km'dir. Böyle bir merminin parıldayan izi, gündüz bile açıkça görülür, ancak atıcının kendisi (tam olarak ona bakar) değil, yan tarafta bulunan komutan veya asistan.
İzleyici mermilerin ikinci amacı, hedef atamasıdır. Takım liderinde her zaman yalnızca izleyici kartuşlarla donatılmış bir mağaza vardır. Tek bir hedefteki birkaç uzun iz mermisi patlaması - ve tüm takım okları bu hedefe ateş taşıyor.
Nişangah gibi oldukça egzotik mermiler var. Böyle bir mermi bir yüzeye çarptığında patlar, uzaktan açıkça görülebilen beyaz bir duman bulutu atar. Merminin vurduğu yeri doğru bir şekilde gösterir (izleyici mermi kuyusu uçuş yönünü gösterir, ancak darbe noktasını göstermez). Nişangah mermisi, en basit sigortanın içinde eylemsiz bir mermi, bazı patlayıcılara sahip bir kapsül ve az miktarda duman üreten piroteknik bileşim formundadır. Bu mermilerin askeri bir önemi yoktur, çünkü patlayıcı yük çok küçüktür ve kabuğun küçük parçaları ciddi yaralanmalara neden olamaz. Kural olarak, bu tür mermiler, kısa mesafelerde eğitim maketlerinin kurulduğu minyatür eğitim alanlarındaki topçu subaylarının eğitiminde kullanılır. tanklar, arabalar, binalar. Böyle bir merminin yırtılması, bir topçu mermisinin kopmasını simüle eder ve memurlar, menzilin yırtılmasını, hedeften sapmasını belirlemeyi ve düzeltmeyi öğrenir.
Tabanca mermi
Kural olarak, tabanca mermileri ya sadece kabuk / yarı kabuktur ya da penetrasyonu arttırmak için içeride çelik bir göbeğe sahiptir. Bazen tabanca izleyici mermileri ve hatta tamamen egzotik - zırh delici kışkırtıcı bulabilirsin. Ancak, hafif makineli tüfeklerden, normal tabanca veya tabanca atış menzilinden daha büyük bir mesafede atış yapmak için tasarlanmıştır.
Tabanca mermileri ile tüfek mermileri arasındaki temel fark, onların şeklidir. Bir tüfek veya otomatik mermiden uzun menzilli ve dolayısıyla iyi aerodinamik gerekir. Merminin keskinliği, ona uzun mesafelerde önemli ölçüde nüfuz etme yeteneği sağlar. Bununla birlikte, tabanca mermisinden yüksek bir durdurma gücü ve düşmanın hızlı bir şekilde devre dışı bırakılması gerekir (en azından birkaç saniye). Ve eğer son 150 yıllarındaki uzun menzilli küçük kollarda, kalibreleri azaltma yönünde sürekli bir eğilim gözlemlersek (Peabody - Martini tüfeği örnek 1869 - yılın 11.43 mm, AKN-74 saldırı modeli, XYUMX modelinin AK-1974 ve revolto tabancaları pratik olarak değişmez. Birçok araştırmacı, minimum uygun kalibre 5.45 mm olduğunu düşünüyor. Yaygın çaptaki kalibre 9 mm, merminin zayıf durma gücünden dolayı kendilerine göre yetersiz.