Bilimin öncü kadın mucitleri11 Eylül 2019 Çarşamba 12:07 - Son Güncelleme 11 Eylül 2019 Çarşamba 12:50
Bulaşık makinesi, cam sileceği, gözlük camı... Kimler tarafından yapıldığını bilmediğimiz ve hayatımızı kolaylaştıran birçok icat var. Bunların birçoğunda da kadınların imzası var.
Thomas Edison, Alexander Graham Bell, Leonardo da Vinci…
“Bildiğiniz mucitleri sayar mısınız?” gibi bir soruyla karşılaştığınızda bunlar sizin için ilk akla gelen isimler olabilir.
Peki ya Mary Anderson, Stephanie Kwolek?
Bu isimler bir şey çağrıştırıyor mu?
Günlük hayatta kullandığımız birçok eşya kadın mucitlerin elinden çıktı. Gelin şimdi bunlardan birkaçını inceleyelim.
Bilgisayar yazılımı
Amiral Dr. Grace Murray Hopper, bilgisayarın ilk programcılarından biri.
İkinci Dünya Savaşı'nda ABD Donanması ile savaşa katılan Amiral Grace Hopper'a, Mark 1 adlı yeni bir bilgisayarda çalışma görevi verildi.
Bu görev bilgisayar programcılığının ön saflarına geçmesinden kısa süre bir önceydi.
1952'de ilk kod derleyicisini yazan Hopper, kelimelerle anlatılmış yönergeleri bilgisayarda kodlara dönüştürüyordu.
Böylece programlama daha da hızlandı. Bu, bilgisayarların çalışma yöntemlerinde devrim niteliğindeydi.
(Fotoğraf: Getty)
Arayanın kimliği, tuşlu telefon
Amerikalı bir fizik kuramcısı Dr. Shirley Ann Jackson’ın 1970'lerde yaptığı araştırmalar, telekomünikasyon alanında öne çıkıyor.
Tuşlu telefon, fiber optik kabloları, arayan kimliği ve çağrı bekletme teknolojisinin geliştirilmesini sağladı.
Telekomünikasyon alanındaki çalışmaları ise daha sonra fax makinesi, fiber optik ve güneş enerjisi hücrelerinin geliştirilmesinin önünü açtı.
Aynı zamanda Jackson, Massachusetts Institute of Technology'de doktora derecesi alan ilk siyahi kadın oldu.
(Fotoğraf: Getty)
Bulaşık makinesi
Josephine Cochrane, evinde çalışan yardımcısı değerli porselenlerini kırınca, bulaşıkları hızlı yıkamanın bir yolunu aramaya başladı.
Hem hızlı yıkayacak hem de tabakları kırmayacak bir çözümü yine kendisi buldu.
Onun icadı olan ilk bulaşık makinesi, bakır bir kazan ve motordan oluşuyordu.
Ama bu düzenek, su basıncını kullanan ilk bulaşık makinesi olarak tarihe geçecekti.
Kadın mucit, 1886'da bulaşık makinesinin patentini aldı ve kendi fabrikasını kurdu.
(Fotoğraf: TRT Arşiv)
Ev güvenlik sistemi
Evde genellikle yalnız yaşayan hemşire Marie Van Brittan Brown, kendini daha güvende hissettirecek bir yöntem arayışındaydı.
Kocası Albert'le birlikte 1960'larda ev güvenlik sistemini kurdu.
Cihaz oldukça karmaşık ve anlaşılması güçtü.
Bir motor tarafından kontrol edilen kamera, gözetleme deliğinden bakıyor, görüntüler ise yatak odasındaki ekrana aktarılıyordu.
Ekran düzeneği ise alarm tuşuyla destekleniyordu.
Kurşungeçirmez yelekte kullanılan madde “kevlar”
Kimyager Stephanie Kwolek, “kevlar” denen sert ve dayanıklı, günümüzde kurşungeçirmez yeleklerin yapımında kullanılan materyalin mucidi.
1965'teki keşfettiği materyal, çelikten 5 kat daha güçlüydü. Bu nedenle milyonlarca hayatı kurtardı ve kurtarmaya devam ediyor.
Ayrıca bu madde cep telefonlarından uçaklara, asma köprülerin halatlarından kasklara, kamp ve kayak malzemelerine kadar birçok farklı alanda kullanılıyor.
(Fotoğraf: Getty)
Cam sileceği
1900’lerin başlarında sürücüler, karlı ve yağmurlu havalarda camların önü doldukça durup camlarını silmek zorunda kalıyordu.
İşte Mary Anderson, bu soruna mükemmel bir çözüm buldu: Araba cam sileceği.
İcat edildiği dönemde bu silecekler oldukça ilgi gördü.
Artık sürücülerin camlarını silmeleri için yapmaları gereken tek şey arabaya yerleştirilen bir kolu indirmeleriydi.
Bazıları, Anderson’ın bu buluşuna dikkat dağıtıcı olabileceğini öne sürerek karşı çıktı.
Fakat Anderson sileceğin patentini aldıktan 10 yıl sonra, her araçta bir cam sileceği bulunuyordu.
Tek kullanımlık bebek bezi
Eskiden kumaş çocuk bezleri genellikle üzerine naylon külot giydirilerek kullanılıyordu. Fakat naylon bebeklerde pişiğe neden oluyordu.
Daha iyi bir çözüm bulunması gerektiğini düşünen Marion Donovan, çeşitli materyallerle deneyler yaptı ve sonunda en iyi çözümün paraşüt naylonu olduğuna karar verdi.
Yaptığı sızdırmaz çocuk bezi külotu 1949'da satışa sunuldu.
Donovan, sızdırmaz külotla birlikte tek kullanımlık çocuk bezini geliştirdi.
Fikri oldukça ilgi gördü ve Donovan talebi karşılayacak kadar bez üretemediği için patentini sattı.
Marion Donovan, çoklu askı, diş ipi ve elbise arkasındaki fermuarı kolay kapatma gerecini de içeren birçok buluşun patentini alan üretken bir mucit.
Gözlük camı
Marga Faulstich, optik gözlük alanının öncülerinden biri.
40'ın üzerinde patenti var.
Buluşları hala güneş gözlükleri, lensler ve cam cephelerin temelini oluşturuyor.
Gazlı fırın
1919 yılında merkezi ısıtma sistemi üzerine ilk patentini alan Alice H. Parker, ilerleyen zamanlarda gazlı fırını icat etti.
İlk bulduğu sistem, oda sıcaklığını düzenleme ve sıcaklığı odadan odaya taşıyabilme özelliğine sahipti.
Daha sonra çizimlerine gazın ısınması yoluyla çalışan fırının projesini de ekledi ve bunun da patentini aldı.
Bu sistemle beraber, evde ısıtma amaçlı kullanılan tüm aletler tek bir merkezi ısıtma sistemine bağlandı.
Günümüzde birçok evde hala kullanımda olan bu sistem ilgi görmeye devam ediyor.
Katlanabilir yatak, lazer katarakt ameliyat cihazı, kahve filtresi, taşınabilir bisiklet…
Bunlar da kadın mucitlerin imzası olan diğer ürünler.
(Fotoğraf: Getty)