110 yıl önce, 24 Kasım 1905'te, Teğmen P.P. Schmidt liderliğindeki Sivastopol ayaklanması başladı. Bu, Karadeniz'deki en büyük silahlı gösterilerden biriydi. donanma 1905-1907 Devrimi sırasında. Rus İmparatorluğu'nda. Bu, filo komutanlığının binlerce denizci ve askerin katıldığı bir katliamı katletmeye yönelik girişimine yanıt olarak kendiliğinden başladı. 4000'den fazla kıyı denizci, asker ve liman işçisini kapsıyordu. İsyancılar "Ochakov" kruvazörü "St. Panteleimon "(eski" Potemkin "), toplam 12 gemi.
Asilerin pasifliği, askeri komutanın birlikleri bir araya getirip hükümete sadık gemileri bir araya getirip asileri mağlup etmelerine neden oldu. 2000'ten fazla insan karada ve karada tutuklandı. İsyandaki 300 katılımcıları askeri mahkemeler tarafından mahkum edildi, 1 binden fazla kişi yargılanmadan cezalandırıldı ve Teğmen Schmidt, denizciler Gladkov, Antonenko ve Chastnik'e ölüm cezası verildi. Diğer birçok ülkenin politikalarıyla karşılaştırıldığında, Rus makamlarının oldukça insancıl olduğu belirtilmelidir.
Önkoşullar İsyanı
Filodaki ilk kitlesel eylem, Haziran 1905'te savaş gemisi Prens Potemkin-Tavrichesky'ye isyan eden bir Karadeniz denizcileri isyanıydı. Altı aydan kısa bir süre sonra, Ochakov kruvazöründe bir isyan patladı, ardından devrimci faaliyetlerin merkezi Baltık'a geçti ve isyan Azak Hafıza Kruvazörü'nde başlatıldı. Sonunda, devrimci dalga Uzak Doğu'ya ulaştı: Ekim ayında 1907'ta merkezi Ambulans Avcısı olan olaylar başladı. Bütün isyanlar bastırıldı, ancak insanları yetkililere karşı iten sebepler ortadan kaldırılmadı. Bu nedenle filonun zaten 1917 Devrimi'nde önemli bir rol oynaması şaşırtıcı değildir.
Filodaki ayaklanmaların önkoşulları, Rus imparatorluğunun genel krizinde aranmalı. Romanovların projesi başlangıçta Rus devletinin altına birkaç mayın koydu. Şimdilik, çelişkileri yumuşatmak mümkündü, ancak yirminci tarafından Rusya “geçiş noktasına” yaklaştı. Birikmiş sorunları ve sorunları temel olarak çözmek gerekiyordu: köylü, işçiler ve ulusal meseleler; zorla sanayileşme ve ekonominin en önemli sektörlerinin kamulaştırılması sorunu, bankaların kamulaştırılması; nüfusun çoğunluğunun okuma yazma bilmeme ve kitlesel teknik eğitim yaratma sorunu; Batı’ya kültürel ve politik-ekonomik bağımlılığın ortadan kaldırılması; parazitik kapitalizmden yaratıcı sosyalizme geçiş; sınıf sınıfı eşitsizliği, imtiyazlı gruplar ve dezavantajlı ortak insanların kitleleri ile kast sınıf sistemini yıkmak; Etkili bir güvenlik sistemi oluşturma sorunu, ülke içindeki yabancı yıkıcı yapıların ve temsilcilerin faaliyetlerini durduracak özel hizmetler ve daha fazlası. Ancak Çar hükümeti bu çok taraflı görevi çözemedi, Bolşevikler tarafından ele alınması gerekiyordu.
1905 devrimi, Çar hükümeti için bir nevi “uyarı” haline geldi. XX yüzyılın başında. Rusya İmparatorluğu'ndaki ve dünyadaki kapitalizm başka bir kriz yaşadı. Sonuç olarak, burjuva sisteminin bütün sosyal, ekonomik ve politik çelişkileri aşırı derecede ağırlaştı. Ülkeyi süpüren tarım ve sanayi krizi ve Rus-Japon savaşı sırasında yüksek düzeyde mağlup olmanın yanı sıra, yabancı ajanların yıkıcı faaliyetlerinin (Japon istihbarat dahil) ve yurtdışındaki destekle birlikte devrimci güçlerin yoğunlaşması devrimci bir patlamaya neden oldu. Petersburg 9'te (22) Ocak 1905'te (Kanlı Pazar) yapılan ve her iki tarafın provokerlerinin çalıştığı bir protesto gösterisi Birinci Devrimin başlangıcına yol açtı.
Denizciler de etkinliklerde aktif rol aldı. Harika değildi. Eğer askerler, kendi köylülerinin kitlesindeki, geleneksel olarak muhafazakar ve pasif, "iyi krallara" olan inancı korudularsa ve önemli devrimci performansları fark etmedilerse, o zaman denizcilerle, resim farklıydı. Denizciler arasında çok sayıda işçi vardı, böylece gemilerin işletilmesi gerekliliği ile karmaşık doldurmalar yapıldı. Filo sonunda buharlaştı ve zırhlandı. Bu, denizcilerin sosyal yapısına damgasını vurdu. Her yıl, taslaklar arasında çalışan gençlik yüzdesi arttı. Belli bir eğitimi vardı, kitap ve gazete okuyorlardı. Bu nedenle, devrimci aktivistlerin filoda yer altı hücreleri yaratmaları çok daha kolaydı.
Aynı zamanda, ülkedeki ve donanmadaki durum denizciler arasında hoşnutsuzluğa neden oldu. İşçi sınıfının durumu, herhangi bir kapitalist ülkenin tipik olduğu zordu (örneğin, modern Rusya, SSCB'nin çöküşünden sonra işçilerin daha az hakka sahip oldukları ve patronlarının keyfiliklerinin bir “sweathop” sistemi dahil olmak üzere daha güçlü olduğu) çok açıktı. Donanmadaki servis ağırdı ve 7 yıl sürdü. Personelin bakımı için çok az para tahsis edildi, genellikle çalındılar (yolsuzluk Rus imparatorluğunun belalarından biriydi). Donanma şiddetli matkap ve scuffle gelişti. Ushakov, Lazarev ve Nakhimov'un denizcilerin yetiştirilmesi ve bunlara karşı insan tutumu ile ilgili bazı istisnalar dışında gelenekleri tamamen unutuldu. Keyfi ve anlamsız tatbikat askerler ve denizciler arasında bir protesto ve bastırılmış öfke duygusuna neden oldu, şaşırtıcı bir şekilde, sosyal demokratik hareketlerin aktivistleri filoda büyük destek aldı. Filoda devrim odakları belirdi. Zaten 1901-1902 içinde. Filoda ilk Sosyal Demokrat gruplar ve çevreler oluştu.
Sevastopol'daki 1901'in sonunda, daireler Sosyal Demokrat "Sevastopol İşçi Sendikası" nda birleşiyor. Ancak birkaç ay sonra, Sivastopol İşçileri Sendikası gizli polis tarafından ezildi. 1903'in başında, ana üssünde, Karadeniz Filosundaki devrimci harekete önderlik eden bir komite kuruldu. Daha sonra, 1903'un sonunda kurulan RSDLP'nin Sevastopol Komitesine katıldı, böylece filodaki devrimci hareket örgütlendi ve giderek yaygınlaştı.
Nisan ayında, 1904, Nikolaev'deki deniz ekibinin 37 gruplarının bir araya getirilmesinin bir sonucu olarak, 32 ekibinin Sevastopol'daki ekibi ve bir dizi başka ekip, Sevastopol RSDLP Komitesinin askeri örgütü olan Merkez Donanma Komitesi'ni (Tsentralka) düzenledi. Bolşevikler A. M. Petrov, I. T. Yakhnovsky, G. N. Vakulenchuk, A. I. Gladkov, I. A. Cherny ve diğerlerinden oluşuyordu. Tsentralka, Harkov, Nikolaev, Odessa ve diğer şehirlerin Sosyal Demokrat örgütleriyle ve V. Lenin'in bulunduğu Cenevre ile bağlantıları vardı. Merkez Komitesi, denizciler ve askerler arasında propaganda ve ajitasyon yürüttü, devrimci edebiyat ve ilan dağıttı, asker ve denizcilerle yasadışı toplantılar düzenledi.
Yetkililer buna aşırı derecede tepki gösterdiler. Filo komutan Yardımcısı Amiral Chukhnin 1 Kasım 1904 şehre işten çıkarılmasını yasaklayan bir emir yayınladı. Bu sadece denizcilerin öfkesine neden oldu. 3 Kasım'ında, Lazarev barakalarından birkaç bin kişi, görevli memurun şehre kovulmasını istedi. İzin alınmamışsa, kapıyı kırdılar ve gittiler. Bu konuşmayı kışkırtanlar tutuklandı. Deniz bölümünün denizcilerinin bir kısmı gemilere yazılmıştı. Baltık'a yüzlerce denizci transfer edildi. Ancak, bu sorunun köklerini ortadan kaldıramadı.
Bu arada, devrim büyüyordu. Ocak-Mart aylarında, 1905, binlerce sanayi işçisi olan 810 grevlere katıldı. 1905'in ilkbahar ve yazındaki köylü hareketi, imparatorluğun eyaletlerinin beşte birinden fazlasını kapsıyordu. Silahlı kuvvetlerde devrimci duygular da arttı. Tsushima yenilgisinden sonraki distemper özellikle yoğunlaştı.
Üçüncü Parti Kongresi kararları ile yönlendirilen Merkez Filo Komitesi, Karadeniz Filosunda silahlı ayaklanma hazırlıklarına başladı. Konuşmanın amacı filonun tüm gemilerini ele geçirmek, garnizon askerleri ve şehir işçileri ile birlikte güçlerini kendi ellerine almaktı. Sevastopol’un Rusya’nın güneyindeki devrimin merkezi olması ve buradan itibaren isyan ateşinin tüm Kuzey Karadeniz bölgesi olan Kafkasya, Odessa, Nikolaev’e aktarılması planlandı. Ayaklanma, filo manevralarının sonunda, Ağustos-Eylül 1905'te, beklendiği gibi, Rusya'daki devrimci hareketin doruğa çıkacağı zaman başlayacaktı.
Bununla birlikte, bu plan Haziran ayında filo savaş gemisi "Prens Potemkin-Tavrichesky" 'deki spontan giriş tarafından engellenmiştir. Potemkin destanı Köstence'ye gelen savaşla sona erdi ve yakıt, tatlı su ve yiyecek eksikliği nedeniyle denizciler Romanya makamlarına siyasi göçmen olarak teslim olmak zorunda kaldı. Bazı denizciler Romanya'da kaldı veya Bulgaristan, İngiltere, Arjantin ve diğer ülkelere taşındı, bazıları Rusya'ya döndü ve mahkum edildi. Gemi Rusya'ya geri döndü ve "Saint Panteleimon" adını değiştirdi. Savaş gemisinin kendiliğinden yaptığı konuşmalara rağmen - bu, büyük bir askeri birliğin ilk ayaklanması olan, silahlı kuvvetlere ilk kitlesel devrimci giriş oldu.
"Potemkin" isyanına ek olarak, "Prut" eğitim gemisinde bir isyan meydana geldi. Potemkin ekibinin performansını öğrenen denizciler, geminin komutanını ve memurlarını tutukladı. İsyancılar Odessa'ya gitmeye ve Potemkin'e katılmaya karar verdi. Ama orada gemi savaş gemisini bulamadı. "Prut", Filo'da isyan uyandırmak umuduyla Sevastopol'a gitti. Onu konvoya götüren Prut'a iki yıkıcı gönderildi. Sevastopol'da, 44 ayaklanma katılımcısı tutuklandı ve yargılandı. Kışkırtıcılar (A. Petrova, D. Titov, I. Cherny ve I. Adamenko) ölüm cezasına çarptırıldı, gerisi ağır çalışmaya ve hapis cezasına çarptırıldılar. Bu ayaklanmalar, baskıyı artırmaya ve yoğun bir ayaklanmaya başlamayı planlamayı engelleyen aramaların artmasına neden oldu.
1905'in ikinci yarısında, Rusya'daki devrimci hareket büyümeye devam etti. Ekim ayındaki Tüm-Rus siyasi grevi, Sovyetlerin birçok şehrinde çalışma milletvekillerinin kurulmasına yol açtı. Çar Nicholas II, insanlara siyasal hak ve özgürlükler vaat ettiği bir manifestoda Ekim 17'ten bir 1905 yayınlamak zorunda kaldı. Sevastopol’da, Ekim 18 miting düzenledi ve siyasi mahkumların serbest bırakılmasını isteyen işçiler, denizciler ve askerler gösterildi. Göstericiler hapishanenin kapılarına yaklaştığında, gardiyan askerleri ateş açtı. 8 öldürüldü ve 50 kişi yaralandı. Askeri makamlar şehre sıkıyönetim uyguladılar.
İlerleyen günlerde, Sivastopol'daki durum ısınmaya devam etti. Protestocular, savaş yasasını kaldırmayı, Kazakları sokaklardan çekmeyi, infazın faillerini cezaevinde adalet altına alma ve bütün siyasi mahkumları serbest bırakmalarını istedi. Halk milislerini bile yarattılar, sadece üç gün sürdü ve yetkililerde büyük heyecan yarattı. Sevastopol’daki Ekim 20 bir cenaze töreni düzenledi ve bu da güçlü bir gösteri ile sonuçlandı. Şehir mezarlığında bir miting düzenlendi, Teğmen Peter Schmidt, kentin devrimci aydınları ve Karadeniz Filosunun denizcileri arasında büyük popülerliğe sahip olan konuştu. Filo komutanının emri ile Chukhnin Schmidt tutuklandı. Ancak, işçilerin, denizcilerin ve garnizonun askerlerinin talebi üzerine, yetkililer onu serbest bırakmak zorunda kaldı.
Böylece şehirdeki durum ısındı. Ekim ayının sonlarında Sevastopol'da işçiler, demiryolu işçileri ve ticaret filosunun denizcilerine yönelik genel bir grev başladı. Kasım 3'te Amiral Chukhnin, denizcilerin mitinglere, toplantılara katılmasını ve "ceza" literatürünü dağıtmasını ve okumasını yasaklayan bir emir verdi. Bununla birlikte, bu durumu sabitleyemedi.
ayaklanma
Kasım ayının 8'i (21) Ochakov kruvazörü ve savaş gemisi Saint Panteleimon'da huzursuz oldu. 10 (23) Kasım ayında serbest bırakılan denizcilerin telleri geniş bir ralli düzenledi. RSDLP’deki Sevastopol Komitesinin askeri teşkilatı hazırlıksız bir patlamayı önlemeye çalıştı. Ancak ayaklanmanın erken başlamasını önlemek başarısızlıkla sonuçlandı. 11 (24) Kasım ayında isyan, deniz bölümünde kendiliğinden patladı.
Kasım 11 (24), İşçi, Denizci ve Asker Vekilleri Konseyi seçimleri yapılacaktı. Bu bağlamda, denizcinin ve askerin kışlalarında büyük mitingler düzenlenmesi planlanıyordu. Filo komutanı Chukhnin, deniz barakalarından bir ralliyi engellemeye çalıştığında, oraya Belostok alayının deniz ekiplerinden ve denizcilerinden, kışladan çıkanları işgal eden ve denizcileri rallye serbest bırakmayan denizcilerden birleştirilmiş bir kopma gönderdi.
Kısa süre sonra, hararetli bir durumda, bir çarpışma meydana geldi. Denizci KP Petrov, ortak dekolte Arka Amiral Pisarevski'nin komutanı ve eğitim ekibinin komutanı tüfek atışlarıyla yaraladı ve ikincisi ölümcül oldu. Petrov yakalandı, ama hemen hemen denizciler onu serbest bıraktı. Ondan sonra, görevli memurlar tutuklandı, silahsızlandı ve ofise götürüldü. Sabah serbest bırakıldılar, ancak kışladan atıldılar. Deniz bölümünün isyancılarına Brest alayının askerleri, serf topçusu, bir serf sapper firması ve ayrıca isyancıları pasifleştirmek için Chukhnin tarafından gönderilen savaş gemisi Sinop'un görev şirketinin denizcileri katıldı. Bu yüzden mecazi olarak Lenin'e “Sevastopol ateşi” olarak adlandırılan Kasım ayaklanması başladı.
12 kasabasında kasabada genel bir grev başladı. Kasım gecesi 12, ilk Sevastopol Denizciler, Askerler ve İşçi Vekilleri Meclisi seçildi. Sabah Sevastopol Konseyi'nin ilk toplantısı yapıldı. Toplantı boşuna gitti. Bolşevikler kararlı eylem çağrısında bulunurken, Menşevikler durumu ağırlaştırmamayı ve ayaklanmanın ekonomik taleplerin artmasıyla barışçıl bir greve dönmesini önerdi. Sadece akşamları genel şartlar gelişti: Kurucu Meclis toplantısı, 8 saatlik çalışma günü kurulması, siyasi mahkumların serbest bırakılması, ölüm cezasının kaldırılması, sıkıyönetim yasasının kaldırılması, askerlik hizmetinin azaltılması vb.
Şehirdeki güç devriyeleri organize eden Denizciler, Askerler ve İşçi Vekillerinin eline geçti, devriyeler düzenledi, yakıt, yiyecek ve depo stoklarını kontrol altına aldı. Bu arada, askeri komutan isyanı bastırmak için güçler oluşturuyordu. Kasım gecesi 13 gecesi, Brest Alayı memurları, askerleri şehir dışına Belostok Alayı bölgesindeki kamplara götürmeyi başardı. Sevastopol'da acilen başka şehirlerden asker çekmeye başladılar. Chukhnin şehri askeriyede ilan etti ve kale kuşatılmıştı.
Ayaklanma büyümeye devam etti. Kasım ayının 13'i (26), Ochakov kruvazörü üzerinde bir ayaklanmaya başladı. Memurlar takımı silahsızlandırmaya çalıştı, ancak yapamadı. Sonra, şeflerle birlikte gemiyi terk ettiler. Kruvazörün Bolşevikleri - S.P. Chastnik, N. G. Antonenko ve A. I. Gladkov - ayaklanmanın liderliğini üstlendiler. 14 (27) Kasım ekibi ve gelecekteki devrimci filo Schmidt tarafından yönetildi. Kasım ayındaki 15 (28) gecesinde devrimci denizciler, mayın kruvazörü “Griden”, yok edici “Ferocious”, üç numaralı destroyer ve birkaç küçük gemiyi ele geçirdi ve limanda bazı оружия. Aynı zamanda, savaş gemisi Uralet'lerinin mürettebatı, yok edici Zavetny, Sharp ve eğitim gemisi Dniester isyancılara katıldı. Sabah bütün asi gemilerde kırmızı bayraklar yükseldi.
Asiler, filo gemilerinin geri kalanının onlara katılacağını umuyordu. Bununla birlikte, emrin önlem almak için zamanı vardı. Filoda, personel güncellendi, isyancılara sempati duyan ve şüphe altındaki denizciler yazılı veya tutuklandı. Schmidt, filonun tamamını isyancılara çekmek için vahşi bir yok edici üzerinde yürüdü, ancak başarılı olamadı. Komuta zaten durumu kontrol etti. Panteleimon (eski Potemkin) ayaklanmaya katıldı, ancak savaş gemisinin kendisi silahlar çıkarıldığından beri artık bir savaş birimi değildi.
İsyancıların kuvvetleri 14 gemileri ve gemileriydi ve gemilerde ve kıyıda 4,5'a binlerce denizci ve asker vardı. Bununla birlikte, savaş güçleri önemsizdi, çünkü geminin silahlarının çoğu isyan öncesinde bile kullanılamaz hale getirildi. Sadece Ochakov kruvazöründe ve destroyerlerde topçu iyi onarımdaydı. Kıyıdaki askerler zayıf bir şekilde silahlandı, yeterli miktarda makineli tüfek, tüfek ve fişek yoktu. Ayrıca, isyancılar stratejik bir girişim olan başarının gelişimi için uygun bir anı kaçırdılar. Asilerin savunucu taktiklerinin pasifliği, Karadeniz filosunun tamamını ve Sevastopol garnizonunu çekmelerini engelledi.
Fakat 1917’in aksine, devrimcilerin muhalifleri henüz isteklerini ve kararlılıklarını kaybetmediler. Odessa Askeri Bölge Komutanı, General A.V. Karadeniz Filosunun Komutanı Genel Müdür Yardımcısı Kaulbars, Amiral G.P. 7 bin asker ve 10 gemiyi 22 bin mürettebatla birlikte koyabildik.
Kasım 15 öğleden sonra, asilere teslim olmaları için ültimatom verildi. Ultimatuma hiçbir cevap alamayan hükümete sadık birlikler saldırıya uğradı ve “iç düşmanlara” ateş açtı. Asi gemilere ve gemilere ateş açma emri verildi. Sadece gemiler değil, aynı zamanda kıyı topçuları, kara kuvvetleri silahları ve makineli tüfekler ve tüfekler bulunan askerler (kıyı boyunca yerleştirildiler) ateş açtı. Bombardımana cevap olarak, "Şiddetli" de dahil olmak üzere üç yok edici, savaş gemisi Rostislav ve kruvazör Merkür Hafızasına saldırmaya çalıştı. Ancak, yoğun ateş altında, büyük hasar aldı ve torpido saldırısını sona erdiremedi. "Vahşi" bütün güverte üstyapıları yıkılıncaya kadar vuruldu. Aynı zamanda, geminin birçok denizcisi öldü.
Gemi ve kıyı topçusu isyancılara güçlü bir darbe verdi. İsyancının en güçlü birimi olan (silahlı gemilerden), sabit bir hedefte kalan karayolu üzerinde bulunan "Ochakov" kruvazörü, hafif, yüksek hızlı bir kruvazörün tüm avantajlarını hemen kaybetti. Ek olarak, henüz inşa edilmiş ve halen testlere giren bu gemi, tam teşekküllü bir savaş birimi olarak değerlendirilemedi ve tam bir silah ekibi bile olmadı (555 yerine, gemide yalnızca 365 denizciler vardı). Ochakov onlarca delik aldı, ateş yaktı ve buna karşılık sadece birkaç çekim yapabildi. Bombardımanın bir sonucu olarak, kruvazör ağır hasara uğramıştır (kruvazör geri yüklendiğinde, tekne 63 deliklerini saymıştır ve onarımlar üç yıldan fazla sürmüştür). Devrimci gemilerin bombardımanı, 16 saat 45 dakikaya kadar sürdü. Birçok gemi ateşe verildi ve denizciler onları terk etmeye başladı.
Bir grup denizci ile yaralanan Schmidt, 270 destroyeri Topçu Körfezi'ne girmeye çalıştı. Ancak gemi hasar gördü, rotasını kaybetti ve Schmidt ve yoldaşları tutuklandı. Deniz bölümü kışlasındaki denizciler ve askerler, Kasım 16 (29) sabaha kadar direndiler. Mühimmat kaçtıktan sonra teslim oldular ve kışlalar güçlü bir topçu bombardımanına maruz kaldılar.
Genel olarak, Karadeniz filosunun önemli bir bölümünde ayaklanma olasılığı varken, kara kuvvetlerinin bir kısmının desteğiyle, isyanın ölçeği ve imparatorluğa olan tehlikesi göz önüne alındığında, ceza oldukça insancaydı. Fakat ayaklanmanın kendisi kesin ve kararlı bir şekilde ezildi. Yüzlerce denizci öldü. Sevastopol İsyanı'nın liderleri, P. Schmidt, S. P. Chastnik, N. G. Antonenko ve A. I. Gladkov, Mart 1906'ta bir deniz mahkemesi tarafından Berezan adasında vurularak mahk werem edildi. 300'in üzerinde insanlar, farklı hapis ve ağır iş cezasına çarptırıldılar. Yaklaşık bin kişi yargılanmadan disiplin cezasına çarptırıldı.
Sevastopol ayaklanmasının liderlerinden biri olan 1905, Peter Petrovich Schmidt