Kalbin Anatomisi ve Görevleri Nelerdir ?
İnsan Kalbinin Dış Anatomisi Encyclopaedia Britannica/UIG/Getty Images
Kalp, vücudun tüm bölgelerine kan ve oksijen göndermeyi sağlamaya yardımcı olan organdır.Kalp bir bölme veya septum ile ikiye bölünür ve yarıdan da dört bölüme ayrılır. Kalp, göğüs boşluğu içinde yer alır ve perikard olarak adlandırılan sıvı dolu bir kese ile çevrelenir. Bu inanılmaz kas, kalbin büzülmesine neden olan ve tüm vücuda kan pompalayan elektriksel dürtüleri üretir. Kalp ve dolaşım sistemi birlikte kardiyovasküler sistemi oluşturur.
Kalp Anatomisi
Chambers
Atria - kalbin üst iki odası.
Ventriküller - kalbin alt iki odası.
Kalp duvarı
Kalp duvarı üç katmandan oluşur:
Epikardiyum - kalbin duvarının dış tabakası.
Miyokard - kalbin duvarının kaslı orta tabakası.
Endokardiyum - kalbin iç tabakası.
Kardiyak İletim
Kardiyak İletim, kalbin elektriksel dürtüleri iletme hızıdır. Kalp düğümleri ve sinir lifleri kalbin kasılmasına neden olan önemli bir rol oynar.
Atriyoventriküler Bundle - kalp impulslarını taşıyan lif demeti.
Atriyoventriküler Düğüm - kardiyak impulsları geciktiren ve röleler yapan nodal doku kesiti.
Purkinje Fibers - atriyoventriküler paketten uzanan lif dalları.
Sinoatrial Node - kalp için kasılma oranını ayarlar nodal doku bir bölüm.
Kardiyak Döngü
Kardiyak Devir, kalp attığında ortaya çıkan olayların sırasıdır. Aşağıda kalp döngüsünün iki aşaması vardır:
Diyastol Aşaması - kalp ventrikülleri rahatlar ve kalp kanla dolmaktadır.
Sistol Aşaması - ventriküller atar ve atardamarlara kan pompalar.
Kalp Anatomisi: Vanalar
Kalp kapakçıkları, kanın tek yönde akmasına izin veren flep benzeri yapılardır. Aşağıda kalbin dört valfı vardır:
Aort Kapağı - sol ventrikülden aorta pompalandığı için kanın geri akışını önler.
Mitral Valf - sol atriyuma sol ventrikülden pompalandığı için kanın geri akışını önler.
Pulmoner Valf - sağ ventrikülden pulmoner artere pompalandığı için kanın geri akışını önler.
Triküspid Valf - sağ atriyumdan sağ ventriküle pompalandığı için kanın geri akışını önler.
Kan damarları
Kan damarları, tüm vücut boyunca kan taşıyan içi boş tüplerin karmaşık ağlarıdır. Aşağıdakiler kalple ilişkili kan damarlarından bazılarıdır:
Atar damarla, Toplar Damarlar ve Kılcal damarlar
A-) Atardamar (Arter)
Kanı kalpten doku ve organlara taşır.
Kanı götürdüğü organa göre isim alır.
Akciğer atardamarı hariç hepsi oksijence zengin kan taşır.
Yapısında bağ doku, düz kas ve epitel doku (endotelyum) olmak üzere üç tabaka ile bol miktarda elastik lif bulunduğundan çeperi kalındır. Elastik lifler nedeniyle yüksek kan basıncına dayanıklıdır ve esnektir.
Yapısında kapakçık bulunmaz. (Kalp çıkışlarında kanın geriye dönmesini engelleyenler hariç)
Kan basıncı ve kanın akış hızının en yüksek olduğu damarlardır.
B-) Toplardamar (Vena)
Kanı, doku ve organlardan kalbe taşır, (Kapı toplardamarı hariç).
Kanı topladığı organa göre isim alır.
Akciğer toplardamarı hariç hepsi karbondioksitçe zengin kan taşır.
Yapısında bağ doku, düz kas ve epitel doku olmak üzere üç tabaka bulunur. Az miktarda lif içerdiğinden çeperi atardamara göre daha incedir. Taşıdığı kanın akış hızı ve basıncı atardamarlardakine göre daha azdır.
Vücudun alt bölgesindeki toplardamarlarda kanın kalbe iletimini kolaylaştıran, geriye dönüşünü engelleyen, kalbe doğru tek yönlü açılan kapakçıklar bulunur. (Akciğer toplardamarı hariç)
Kan basıncının en düşük olduğu damarlardır.
1) Kanın damarlardaki akışını sağlayan esas etken, karıncıkların kasılması sırasında doğan kan basıncıdır. Bu etki ile arkadan gelen kanın öndekini itmesi sağlanır.
2) Kalbe göre vücudun daha aşağısında kalan kanı taşıyan toplardamarlarda bulunan kapakçıkların yardımı ile kanın tek yönde hareketi sağlanır
3) Baş ve boyun bölgesinde yerçekiminin etkisiyle kanın kalbe akışı sağlanır.
4) Soluk alma sırasında, göğüs boşluğu hacminin artması ile emme basıncı azalır; yakın damarlar genişler ve kanla dolar.
5) Kulakçıkların gevşemesi ile oluşan emme basıncı kanın kalbe dolmasını sağlar.
6) Damarların çevresindeki iskelet kaslarının kasılıp gevşemesiyle kanın hareketi sağlanır.
C-) Kılcal damar (Kapiller):
Atardamar ve toplardamarların arasında bulunur.
Yapısında sadece tek sıralı epitel doku (endotelyum) bulunduğundan çok incedir.
Kan ile hücreler arasındaki madde alışverişi kılcal damarlarda gerçekleş
Yapısında kas bulunmadığından kasılıp gevşeyemez ve bu nedenle kılcal damar ağı boyunca kan basıncı azalır.
Kanın akış hızının en düşük olduğu damardır.
Kanın damar çeperine yaptığı basınca kan basıncı
Kan basıncı kan kalpten uzaklaştıkça azalır.
Kanın damarlardaki akışın sağlayan en önemli etken kalpteki karıncıkların kanı pompalamasıdır.
Kalbin karıncıklarının kasılması ve oluşan basınç, kanı atardamarlara iter. Kan en hızlı atardamarlarda hareket eder.
Kan atardamarlardan kılcal damarlara geçtiğinde, kılcal damar sayısının fazla olması ve çaplarının toplamının atardamarlarınkinden büyük olması nedeniyle kanın akış hızı yavaşlar.
Kan kılcal damarlardan toplardamarlara geçtiğinde, toplardamarların toplam çapının kılcal damarların toplam çapından küçük olması ve toplardamar yapısındaki kasların kasılması nedeniyle kanın akış hızı yeniden artar.
Atardamarlar:
Aorta - en büyük arterin dallandığı en büyük arterdir.
Brakiyosefalik Arter - aortadan baş, boyun ve kol bölgelerine oksijenli kan taşır.
Karotis Arterleri - vücudun baş ve boyun bölgelerine oksijenli kan sağlar.
Yaygın iliak Arterler - abdominal aorttan bacaklara ve ayaklara oksijenli kan taşırlar.
Koroner Arterler - oksijenli ve besleyici kanı kalp kasına taşır.
Pulmoner Arter - sağ ventrikülden akciğerlere de-oksijenli kan taşır.
Subklavyen Arterler - kollara oksijenli kan sağlar.
Damarlar:
Brakiyosefalik Venler - superior vena kava'yı oluşturmak için birleşmiş iki büyük damar.
Yaygın iliak Damarlar - inferior vena cava'yı oluşturmak için birleşmiş damarlar.
Pulmoner Damarlar - akciğerlerden kalbe oksijenli kan nakledilir.
Venae Cavae - vücudun çeşitli bölgelerinden kalbe oksijensiz kan nakli.
https://www.thoughtco.com/heart-anatomy-373485