İklim Değişikliği Nedir, Nedenleri, Etkileri, Çözümleri
İklim değişikliği, sıcaklıklarda ve hava düzenlerinde uzun vadeli değişiklikleri ifade eder. Bu kaymalar, güneş döngüsündeki değişimler gibi doğal olabilir. Ancak 1800'lerden beri insan faaliyetleri, öncelikle kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtların yakılması nedeniyle iklim değişikliğinin ana itici gücü olmuştur.
İklim Değişikliği Nedir?
Yanan fosil yakıtlar, Dünya'yı saran, güneşin ısısını hapseden ve sıcaklıkları yükselten bir battaniye gibi davranan sera gazı emisyonları üretir.
İklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarına örnek olarak karbondioksit ve metan verilebilir. Bunlar, örneğin bir arabayı sürmek için benzin veya bir binayı ısıtmak için kömür kullanmaktan gelir. Arazi ve ormanların temizlenmesi de karbondioksit salabilir. Çöp depolama alanları, metan emisyonlarının önemli bir kaynağıdır. Enerji, sanayi, ulaşım, binalar, tarım ve arazi kullanımı başlıca emisyon kaynakları arasındadır.
Sera gazı konsantrasyonları 2 milyon yılın en yüksek seviyelerinde
Ve emisyonlar artmaya devam ediyor. Sonuç olarak, Dünya şimdi 1800'lerin sonunda olduğundan yaklaşık 1,1°C daha sıcak. Son on yıl ( 2011 - 2020 ) kayıtlara geçen en sıcak dönemdi.
Birçok insan iklim değişikliğinin esas olarak daha yüksek sıcaklıklar anlamına geldiğini düşünüyor. Ancak sıcaklık artışı hikayenin sadece başlangıcıdır. Dünya, her şeyin birbirine bağlı olduğu bir sistem olduğundan, bir alandaki değişiklikler diğer tüm alanlardaki değişiklikleri etkileyebilir.
İklim değişikliğinin sonuçları arasında yoğun kuraklıklar, su kıtlığı, şiddetli yangınlar, yükselen deniz seviyeleri, sel, eriyen kutup buzları, yıkıcı fırtınalar ve azalan biyoçeşitlilik yer alıyor.
İnsanlar iklim değişikliğini çeşitli şekillerde yaşıyor
İklim değişikliği sağlığımızı, gıda yetiştirme yeteneğimizi, barınmamızı, güvenliğimizi ve çalışmamızı etkileyebilir. Küçük ada ülkelerinde ve diğer gelişmekte olan ülkelerde yaşayan insanlar gibi bazılarımız iklim etkilerine karşı daha savunmasız durumdayız. Deniz seviyesinin yükselmesi ve tuzlu su girişi gibi koşullar, tüm toplulukların yer değiştirmek zorunda kaldığı ve uzun süreli kuraklıkların insanları kıtlık riskiyle karşı karşıya bıraktığı noktaya geldi. Gelecekte, “iklim mültecilerinin” sayısının artması bekleniyor.
Küresel ısınmadaki her artış önemlidir
2018 BM raporunda, binlerce bilim insanı ve hükümet incelemecisi, küresel sıcaklık artışını 1,5°C'den fazla olmayacak şekilde sınırlamanın en kötü iklim etkilerinden kaçınmamıza ve yaşanabilir bir iklimi korumamıza yardımcı olacağı konusunda hemfikirdi. Ancak mevcut ulusal iklim planlarına göre, küresel ısınmanın yüzyılın sonuna kadar 2,7°C'ye ulaşacağı tahmin ediliyor.
İklim değişikliğine neden olan emisyonlar dünyanın her yerinden geliyor ve herkesi etkiliyor, ancak bazı ülkeler diğerlerinden çok daha fazlasını üretiyor. En az yayan 100 ülke, toplam emisyonların yüzde 3'ünü oluşturuyor. En büyük emisyona sahip 10 ülke yüzde 68 katkıda bulunuyor. Herkes iklim eylemi yapmalıdır, ancak sorunu daha fazla yaratan insanlar ve ülkeler önce harekete geçmek için daha büyük bir sorumluluğa sahiptir.
En çok kirletici 10 ülke
Çin, tüm küresel emisyonların yaklaşık %30'unu üretirken, Amerika Birleşik Devletleri neredeyse %14'ünden sorumlu. 2019'da milyonlarca ton CO2 ile ölçülen en fazla emisyon.
- Çin, 10.065 milyon tondan fazla CO2 saldı.
- ABD, 5.416 milyon ton CO2 ile
- Hindistan, 2.654 milyon ton CO2 ile
- Rusya, 1.711 milyon ton CO2 ile
- Japonya, 1.162 milyon ton CO2
- Almanya, 759 milyon ton CO2
- İran, 720 milyon ton CO2
- Güney Kore, 659 milyon ton CO2
- Suudi Arabistan, 621 milyon ton CO2
- Endonezya, 615 milyon ton CO2
Çok büyük bir zorlukla karşı karşıyayız ama zaten birçok çözüm biliyoruz
Birçok iklim değişikliği çözümü, yaşamlarımızı iyileştirirken ve çevreyi korurken ekonomik faydalar sağlayabilir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri , BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması gibi ilerlemeye rehberlik edecek küresel çerçevelerimiz ve anlaşmalarımız da var . Üç geniş eylem kategorisi şunlardır: emisyonları azaltmak, iklim etkilerine uyum sağlamak ve gerekli ayarlamaları finanse etmek.
Enerji sistemlerini fosil yakıtlardan güneş veya rüzgar gibi yenilenebilir kaynaklara geçirmek, iklim değişikliğine neden olan emisyonları azaltacaktır. Ama hemen başlamalıyız. Büyüyen bir ülkeler koalisyonu 2050 yılına kadar net sıfır emisyon taahhüdünde bulunurken, ısınmayı 1,5°C'nin altında tutmak için 2030 yılına kadar emisyon kesintilerinin yaklaşık yarısının yapılması gerekiyor. Fosil yakıt üretiminin 2020 ile 2030 arasında yılda yaklaşık yüzde 6 oranında azalması gerekiyor.
İklim sonuçlarına uyum sağlamak insanları, evleri, işletmeleri, geçim kaynaklarını, altyapıyı ve doğal ekosistemleri korur. Mevcut etkileri ve gelecekte olması muhtemel etkileri kapsar. Uyum her yerde gerekli olacak, ancak iklim tehlikeleriyle başa çıkmak için en az kaynağa sahip en savunmasız insanlar için şimdi öncelik verilmelidir. Geri dönüş oranı yüksek olabilir. Örneğin, afetler için erken uyarı sistemleri can ve mal kurtarır ve başlangıç maliyetinin 10 katına kadar fayda sağlayabilir.
Faturayı şimdi ödeyebiliriz ya da gelecekte çok pahalıya ödeyebiliriz.
İklim eylemi, hükümetler ve işletmeler tarafından önemli finansal yatırımlar gerektiriyor. Ancak iklim eylemsizliği çok daha pahalı. Kritik bir adım, sanayileşmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere uyum sağlamaları ve daha yeşil ekonomilere doğru ilerlemeleri için yılda 100 milyar dolar sağlama taahhütlerini yerine getirmeleridir.