Japonya ve Aramco’nun halka arzı
Japonya ve Aramco’nun halka arzı
The Wall Street Journal Gazetesi borsa tarihindeki en büyük halka arzın, yani Aramco hisselerinin halka arzının iki aşamada olacağını açıkladı: İlk aşama, Suudi Arabistan Borsası’nda diğeri ise Tokyo Borsası’nda olacak. Borsalar, bu önemli halka arzı kazanmak için hummalı bir yarış içerisindeydi. Borsalar, söz konusu halka arzı kazanmak için siyasi ve idari imkânlarını seferber etti. Ancak muhtemelen Suudi Arabistan, halka arzla ilgili yasal tehlikelerin varlığından ve yeterli teminatların olmamasından dolayı New York Borsası’nı dikkate almadı. İngiltere’deki siyasi istikrarsızlıktan, Brexit anlaşmasının sonuçlarından ve bu anlaşma nedeniyle öngörülen ekonomik durgunluk ve Londra Borsası’nda beklenen olumsuz etkilerden dolayı Londra Borsası’ndan da uzak duruldu.
Çin’in büyük piyasasının çekiciliğinden dolayı Hong Kong’a doğru bir eğilim vardı. Ancak Hong Kong’da devam eden ve borsanın işleyişini olumsuz etkileyen olaylar, yatırımcılar için açık bir endişe kaynağıydı. Tüm bunlar, Suudi Arabistan’ın Hong Kong Borsası’ndan da uzaklaşmasının sebepleriydi. 1878 yılında kurulan ve içerisinde yer alan şirket sayısı bakımından New York Borsası’ndan sonra dünyanın en büyük ikinci finans piyasası olan Tokyo Borsası’nı tercih etmeye yönelik herhangi bir endişe bulunmuyor.
Japonya, genelde Körfez özelde ise Suud petrolüne ayrı bir önem atfediyor. Japonya, ihtiyacının yüzde 85’ten fazlasını Körfez’den temin ediyor. Japonya, Suudi Arabistan’ı dünyada önemli ekonomik ortaklarından biri olarak görüyor. Japonya’nın tarafsız olduğu, meseleleri ve ekonomik ilişkileri siyasallaştırmadığı biliniyor. Ayrıca Japonya, meseleleri bağımsız, tarafsız ve profesyonel bir şekilde ele alıyor. Bu hususlar, kesinlikle Suudi Arabistan’daki karar alıcılar için bir sevinç kaynağıdır.
Dünyanın ilk borsası, 1602 yılında Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da ve daha sonra 1801 yılında Londra’da kuruldu. Londra’yı aynı yıl Paris takip etti. Daha sonra 1817’de New York’ta ve 1820 yılında da Almanya’nın Frankfurt şehrinde kuruldu. Hong Kong Borsası ise 1892 yılında kuruldu. Bu borsaların performanslarının farklı olmasına ve bu borsalara çok sayıda şirketlerin katılmasına rağmen Hong Kong Borsası, liderliğini korudu.
Aramco’nun halka arzı için Japon Borsası’nın seçilmesi, politik bir tercih olmayıp son derece rasyoneldir. Bu tercih, petrol politikasında Doğu’ya yönelik bir eğilim olduğunu ve uluslararası platformlarda nüfuz sahibi ve siyasi olarak etkili ülkelerin piyasalarında halka arzdan uzak durulduğunu gösteriyor.
The Wall Street Journal Gazetesi’nin yayınladığı ve çeşitli Suudi haber kaynaklarının aktardığı bu haber, konunun gerçekleşmeye başladığını ve son derece ciddi olduğunu gösteriyor. Aynı şekilde bu haber, diğer adımlar için de pek fazla vakit kalmadığını teyit ediyor.
Aramco’nun halka arzı, sadece tarihin en büyüğü değildir. Aynı zamanda Aramco’nun halka arzı, bu büyüklükte bir meydan okumaya karşı hukuki ve idari alanda farklı öncelikler yaratacaktır.