Çiftparmaklılar takımının devegiller familyasından bir memeli türü (Lama vicugna). Lama cinsine giren 4 türün en küçük, en narin ve en hareketli olanıdır. Yüksekliği 75 cm.’yi bulur. Kısa kıllı, kırmızımsı postunun göğüs kısmı beyazdır. Alt kesicidişleri, öbür devegillerin aksine, açık köklüdür ve sürekli olarak büyür. Tutsak yaşama uymuş, vikunyaların alt kesicidişleri aşınmadıklarından, ağzın kenarlarından dışarıya çıkarlar.
Lama Nedir | Nerede Yaşar | Özellikleri Nelerdir?
- Vikunyaların en yaygın oldukları kesim Ekvator’un güneyinden Atjantin’e kadar uzanan And dağlarının yüksek yaylalarıdır. Bu yaylalar ot, yosun ve bodur çahlarla kaplıdır.
- Yenidünyadaki devegiller içinde en yükseklerde yaşayabilen tür olan vikunya, deniz düzeyinden 5000 m. yükseklere kadar olan yerlerde görülür. Sürekli kar sınırının hemen altında bulunan ve bol yağış alan bu yerlerde bol besin bulabilir. Kanlarındaki hemoglobin bol miktarda oksijen alabildiğinden, vikunyalar yüksek yerlerde kolay yaşayabilirler.
- Vikunyalar ve alpakalar her gün su içerler; suya girip yattıkları veya ayakta durdukları da olur. Öbür Lama türleri olan guanako ve lamalar ise sudan korkarlar.
- Vikunyalar aile toplulukları halinde yaşarlar. Her ailede bir erkek ve 20 kadar dişi bulunur. Kimi zaman aile toplulukları birleşerek sürüler oluştururlar.
- Vikunya gruplarının lama ve alpaka sürülerine karıştıkları da olur. Erkek vikunya öldürülürse, dişiler dağılmayıp onun etrafında toplanırlar. Buna karşılık, bir dişi öldürülürse bütün sürü hızla kaçar. Aile içine karışmak isteyen genç dişiler, ailenin dişileri tarafından kovulur.
- Dişi vikunya 1 yaşında eşeysel olgunluğa erişir. Nisan ve haziran ayları arasına rastlayan çiftleşme döneminde erkekler arasında şiddetli kavgalar olur.
- Yenidünya devegillerinde görülen geriye tekme atma davranışlarından başka, vikunyalar yanlara da tekme atabilirler. Bunun için karşılarındakini, yan yan giderek bir köşeye sıkıştırmaya çalışırlar. Aynı yönteme erkekler çiftleşme sırasında da başvururlar ve dişiyi bu şekilde kıstırırlar.
- Çiftleşme öncesi zamanlarında, dişiler genç erkekleri koyarlar. Genç erkekler bir araya toplanarak sürüler halinde dolaşırlar. Çiftleşme mevsimi gelince, genç erkekler aile kurmaya çalışırlar. Topluluklardaki birey sayısı sık sık değişebilir.
- Vikunyalar da, alpakalar gibi belirli bir noktaya pislerler. Vikunyaların bu işlem sırasında uydukları belirli bir düzen vardır. Her birey kendinden öncekinin pislediği yere gelir, yeri koklar, pisliği eşeleyip düzleştirir ve arkasını dönerek aynı yere pisliğini bırakır.
- İnkalar zamanından beri Güney Amerika yerlileri vikunyalara özel bir ilgi göstermiş, onları hep korumuşlardır. Her 4-5 yılda bir, vikunya sürüleri kırpılmak üzere toplanır sonra da serbest bırakılır.
- Vikunyaların evcilleştirilmeleri hemen hemen olanaksızdır. Vikunya dünyanın en iyi yününü verir. Kılının çapı, en iyi Avustralya merinos yününün yarısı kadardır. Bir vikunyadan 500 gr. yün elde edilir.