Sınır çizgisi kişilik bozukluğu (BPD), çalkantılı yaşamlara, ruh hallerine ve dengesiz kişisel ilişkilere ve düşük özgüvene sahip olmakla karakterize bir kişilik bozukluğudur.
BPD, yetişkinliğin başlangıcında daha sık görülür. Başkalarıyla sürdürülemez sürdürülmeyen etkileşim şekli yıllarca devam eder ve genellikle kişinin öz imgesiyle ilgilidir.
Bu davranış biçimi yaşamın çeşitli alanlarında mevcuttur: ev, iş ve sosyal yaşam. Bu insanlar çevresel koşullara karşı çok hassastır. Reddedilme veya başka bir kişiden ayrılma algısı, düşünce, davranış, sevgi ve öz-imge üzerinde derin değişikliklere yol açabilir.
Geçici ayrılıklarla karşı karşıya kaldıklarında veya planlarda kaçınılmaz değişiklikler olsa bile, derin terk edilme ve uygunsuz nefret korkusu yaşarlar. Bu terk edilme korkusu, yalnız olmama hoşgörüsüzlüğü ve onlarla başka insanlara sahip olma ihtiyacı ile ilgilidir.
Belirli semptomlar
BPD'li bir kişi genellikle dürtüsel davranışlar gösterecek ve aşağıdaki semptomların çoğuna sahip olacaktır:
- Gerçek veya hayali bir terk edilmekten kaçınmak için çılgınca çabalar.
- İdealleşme ve devalüasyonun aşırılıkları ile karakterize, sürdürülemez ve yoğun bir kişisel ilişki modeli.
- Değişmeyen kimlik, dengesiz bir imaj olarak.
- Kendine potansiyel olarak zararlı olabilecek en az iki alanda dürtüsellik: harcamalar, cinsiyet, madde bağımlılığı, aşırı yeme, dikkatsiz sürüş.
- Tekrarlayan intihar davranışı, jestler, tehditler veya kendine zarar verme.
- Duygusal dengesizlik.
- Kronik boşluk hisleri.
- Yoğun ve uygunsuz öfke veya öfkeyi kontrol etmede zorluk; sürekli öfke, savaşır.
- Stresle ilgili paranoyak düşünceler.
- Gerçek veya hayali bir terk edilmekten kaçınmak için çılgınca çabalar.
- Yaklaşan ayrılma veya reddedilme algısı, öz-imajda, duygularda, düşüncelerde ve davranışlarda derin değişikliklere neden olabilir.
- BPD'li bir kişi, çevrelerinde olanlara karşı çok hassas olacak ve ayrılma geçici olsa bile, yoğun bir terketme veya reddetme korkusu yaşayacak.
duygular
BPD'li insanlar, duyguları diğer insanlardan daha derinden, zamandan ve daha kolay hissederler. Bu duygular art arda ortaya çıkabilir ve uzun süre devam edebilir, bu da BPD'li kişilerin normalleştirilmiş bir duruma dönmelerini zorlaştırır.
BPD'li insanlar genellikle istekli ve idealisttir. Bununla birlikte, şiddetli üzüntü, utanç veya küçük düşürme yaşayan olumsuz duygular karşısında bunalmış olabilirler.
Özellikle reddetme, eleştiri veya algılanan başarısızlık duygularına duyarlıdırlar. Diğer başa çıkma stratejilerini öğrenmeden önce, olumsuz duyguları kontrol etme çabalarınız kendine zarar verebilir veya intihar davranışına neden olabilir.
Yoğun duyguları hissetmenin yanı sıra, BPD'si olan insanlar öfke ve kaygı arasındaki ya da depresyon ve kaygı arasındaki değişikliklere ortak olan büyük duygusal değişiklikler yaşarlar.
Yoğun ve sürdürülemez kişisel ilişkiler
BPD'li insanlar sevdiklerini idealleştirebilir, onlarla çok fazla zaman geçirmeyi talep edebilir ve çoğu zaman ilişkilerin erken aşamalarında samimi ayrıntıları paylaşır.
Bununla birlikte, idealizasyondan devalüasyona hızla geçebilirler, diğer insanların yeterince önemsemediklerini veya yeterince vermediklerini hissederek.
Bu insanlar başkalarıyla empati kurabilir ve onlara "orada olacaklarını" beklentisiyle de sağlayabilirler. Başkalarının algısında ani değişikliklere eğilimlidir, onları iyi destek veya acımasız cezacılar olarak görürler.
Bu fenomene siyah beyaz düşünme denir ve başkalarını onları değersizleştirmek için idealize etme değişikliğini içerir.
Kimlik değişikliği
Kendi görüntümünde ani değişiklikler var; hedeflerin, değerlerin ve mesleki özlemlerin değişmesi. Kariyer, cinsel kimlik, değerler veya arkadaş türleri hakkında görüşlerde veya planlarda değişiklikler olabilir.
Genellikle kendilerinin kötü olma imajına sahip olmalarına rağmen, BPD'li insanlar bazen hiç var olmadıklarını hissedebilirler. Bu deneyimler genellikle kişinin sevgi ve destek eksikliği hissettiği durumlarda ortaya çıkar.
bilişler
BPD'li insanların yaşadığı yoğun duygular, odaklarını kontrol etmelerini veya konsantre olmalarını zorlaştırabilir.
Aslında, bu insanlar acı veren bir olayı yaşamaya tepki olarak ayrışmaya meyillidir; zihin, kendisini yoğun duygulardan korumak için sözde olayı olaydan uzaklaştırır.
Her ne kadar bu yoğun duyguları engelleme eğilimi geçici bir rahatlama sağlayabilir olsa da, normal duyguların denenmesini azaltmanın yan etkisi de olabilir.
Bazen BPD'li bir kişinin ayrışması söylenebilir, çünkü ses veya yüz ifadeleri düz hale gelir veya dikkati dağılmış görünür. Diğer durumlarda ayrışma göze çarpmaz.
Kendi kendine yaralanma veya intihar
Yaralanma veya intihar davranışı DSM IV'ün tanı kriterlerinden biridir. Bu davranışın tedavisi karmaşık olabilir.
BPD tanısı alan erkeklerin kadınlarda intihar etme ihtimalinin iki katı olduğuna dair kanıtlar var. Ayrıca intihar eden erkeklerin önemli bir yüzdesinin BPD tanısı almış olabileceğine dair kanıtlar vardır.
Kendi kendine yaralanmalar yaygındır ve intihar girişimi olsun veya olmasın gerçekleşebilir. Kendine zarar vermenin nedenleri arasında nefret, kendini cezalandırma ve duygusal acıdan ya da zor koşullardan dikkat dağıtma ifadesi sayılabilir.
Buna karşılık intihar girişimleri, intihardan sonra başkalarının daha iyi olacağı inancını yansıtıyor. Hem kendine zarar verme hem de intihar davranışı, olumsuz duygulara bir cevap teşkil eder.
nedenleri
Kanıt, BPD ve travma sonrası stres bozukluğunun bir şekilde ilişkili olabileceğini göstermektedir. Halen bu hastalığın sebebinin biyopsikososyal olduğuna inanılmaktadır; biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörler devreye girer.
Genetik etkiler
Borderline kişilik bozukluğu (BPD) duygudurum bozuklukları ile ilişkilidir ve sorunu olan ailelerde daha yaygındır. TLP'nin kalıtılabilirliğinin% 65 olduğu tahmin edilmektedir.
Çevresel etkiler de önemli olsa da, dürtüsellik gibi bazı özellikler kalıtsal olabilir.
Çevresel etkiler
Psikososyal bir etki, erken travmaların cinsel ve fiziksel istismar gibi BPH'ye olası katkısıdır. 1994 yılında araştırmacılar Wagner ve Linehan, BPD'li kadınlarla yapılan bir soruşturmada, % 76'sının çocuğun cinsel istismara uğradığını bildirdi.
Zanarini tarafından yapılan bir başka 1997 çalışmasında, BPD'li kişilerin% 91'i 18 yaşından önce BPD'li kişilerin% 92'sini kötüye kullandığını bildirmiştir.
Beyin anomalileri
BPD'li kişilerde yapılan bir dizi beyin görüntüleme çalışması, beyin bölgelerinde stres ve duygu yanıtlarının düzenlenmesiyle ilgili azalmalar bulmuştur: hipokampus, orbitofrontal korteks ve amigdala.
beyindeki beyaz çıkıntı
Travma sonrası stres bozukluğu olan kişilerde olduğu gibi, BPD'li kişilerde genellikle daha küçüktür.
Ancak, TLP'de PET'ten farklı olarak, amigdala da daha küçük olma eğilimindedir.
bademcik
Amigdala, obsesif kompulsif bozukluğu olan kişilerde de bulunan BPD'li bir kişide daha aktif ve daha küçüktür.
Prefrontal korteks
BPD'li insanlarda, özellikle terk etme deneyimlerini hatırlarken daha az aktif olma eğilimindedir.
Hipotalamik-hipofiz-adrenal eksen
Hipotalamik-hipofiz-adrenal eksen, stres ile ilgili bir hormon olan kortizol üretimini düzenler. Kortizol üretimi BPD'li kişilerde yükselme eğilimindedir ve bu da HPA ekseninde hiperaktivite olduğunu gösterir.
Bu durum strese karşı daha büyük bir biyolojik tepki yaşamalarına neden olur ve bu da sinirlilikteki kırılganlıklarını arttırdıklarını açıklayabilir.
Kortizol üretimindeki artış, intihar davranışı riskinin artmasıyla da ilişkilidir.
Nörobiyolojik faktörler
östrojen
2003 yılında yapılan bir çalışma, BPD'li kadınların semptomlarının adet döngüsü yoluyla östrojen seviyesindeki değişikliklerle tahmin edildiğini ortaya koydu.
Nörolojik patern
2013 yılında Toronto Üniversitesi'nden Dr. Anthony Ruocco tarafından yayınlanan yeni araştırma, bu hastalığın duygusal dengesizlik özelliğinin altında yatan iki beyin aktivitesi modelinin altını çizdi:
- Negatif duyguların deneyimlerinden sorumlu olan beyin devrelerinde daha büyük bir aktivite tanımlanmıştır.
- Beyin devrelerinin aktivasyonunun azalması, normalde bu olumsuz duyguları düzenleyen veya baskılayan devredir.
Bu iki sinir ağı, frontal limbik bölgelerde işlevsizdir, ancak spesifik bölgeler bireyler arasında geniş ölçüde değişkenlik gösterir.
tanı
DSM-IV'e göre tanı kriterleri
Kişilerarası ilişkilerde, kendi imajında ve etkinlikte ve dikkat çekici dürtüsellikte, yetişkinliğin başlangıcından başlayarak ve aşağıdaki durumlarda beşinde (veya daha fazla) belirtildiği gibi çeşitli bağlamlarda ortaya çıkan genel bir kararsızlık modeli:
- Gerçek veya hayali bir terk edilmekten kaçınmak için çılgınca çabalar. Not: Kriter 5'de yer alan intihar veya kendini susturma davranışlarını dahil etmeyin.
- İdealleştirme ve devalüasyonun aşırı uçları arasındaki alternatif ile karakterize edilen dengesiz ve yoğun kişilerarası ilişkiler modeli.
- Değişen kimlik: kendini imajlama veya suçlama duygusu ve ısrarla dengesizlik duygusu.
- Kendine potansiyel olarak zararlı olan en az iki alanda dürtüsellik (örneğin, masraflar, cinsiyet, madde kötüye kullanımı, dikkatsiz sürüş, tıkıncalı yemek). Not: Kriter 5'de yer alan intihar veya kendini susturma davranışlarını dahil etmeyin.
- Tekrarlayan intihar davranışları, girişimleri veya tehditleri veya kendi kendine sakınma davranışları.
- Zihinsel durumun dikkate değer bir reaktivitesine bağlı olarak duygusal dengesizlik (örneğin, yoğun bir disfori, sinirlilik veya anksiyete atakları, genellikle birkaç saat süren ve nadiren birkaç gün süren).
- Kronik boşluk hisleri.
- Uygunsuz ve yoğun öfke veya öfkeyi kontrol etmede zorluk (ör., Mizaç, sürekli öfke, tekrarlayan fiziksel kavgaların sık görülen görüntüleri).
- Stres veya ciddi disosiyatif semptomlarla ilgili geçici paranoid düşünceler.
ICD-10'a göre tanı kriterleri
Dünya Sağlık Örgütü'nün CIEO-10'u, kavramsal kişilik dengesizliği bozukluğu denilen, sınırsal kişilik bozukluğuna kavramsal olarak benzeyen bir bozukluk tanımlar . İki alt tipi aşağıda açıklanmıştır.
İtici alt tip
Aşağıdakilerden en az üçünün bulunması gerekir, bunlardan biri (2) olmalıdır:
- beklenmedik bir şekilde ve sonuçları göz önünde bulundurmadan hareket etme eğiliminin belirgin olduğunu;
- Çekişmeli davranışlara katılma ve özellikle dürtüsel davranışlar eleştirildiğinde veya sinirliyken başkalarıyla çatışmalara yatkın olma eğiliminin belirgin olduğunu;
- patlamaların sonucunu kontrol edebilmek için şiddet veya öfke patlamalarına düşme eğilimi;
- hemen ödül sunmayan herhangi bir hareket tarzını sürdürmede zorluk;
- kararsız ve kaprisli bir ruh hali.
Sınır çizgisi tipi
İtici tipte belirtilen semptomların en az üçü, aşağıdakilerden en az ikisiyle mevcut olmalıdır:
- kişinin imajıyla ilgili belirsizlik;
- yoğun ve dengesiz ilişkilere girme eğilimi, genellikle duygusal krizlere yol açar;
- terk edilmeyi önlemek için aşırı çaba sarf etmek;
- tekrarlayan tehditler veya kendine zarar verme eylemleri;
- kronik boşluk hissi;
- hızlandıran veya madde kötüye kullanımı gibi itici davranış sergiler.
Ayırıcı tanı
TLP'de ortak olan eşzamanlı (eşzamanlı) durumlar vardır. Diğer kişilik bozuklukları ile karşılaştırıldığında, BPD'li insanlar aşağıdaki kriterleri karşılayan daha yüksek bir oran göstermiştir:
- Majör depresyon ve bipolar bozukluk dahil olmak üzere duygudurum bozuklukları.
- Panik bozukluğu, sosyal fobi ve travma sonrası stres bozukluğu gibi kaygı bozuklukları.
- Diğer kişilik bozuklukları
- Madde bağımlılığı
- Anoreksiya nervoza ve bulimiyi içeren yeme bozuklukları.
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu.
- Somatoform bozukluğu
- Ayrışma bozuklukları.
BPD tanısı, tedavi öyküsü bir kişilik bozukluğu varlığını desteklemediği sürece tedavi edilmemiş bir ruh hali bozukluğu sırasında yapılmamalıdır.
Millon'un Alt Tipleri
Psikolog Theodore Millon, dört BPD alt tipi önerdi:
- Cesareti kırılmış (kaçınma özellikleri dahil): itaatkâr, sadık, mütevazi, savunmasız, umutsuz, depresif, çaresiz ve güçsüz.
- Kötülük (olumsuzluk özellikleri dahil): olumsuz, sabırsız, huzursuz, meydan okuyan, karamsar, kırgın, engelleyici. Hızla hayal kırıklığına uğradım.
- Dürtüsel (histiyonik veya antisosyal özellikler dahil): kaprisli, yüzeysel, anlamsız, dikkat dağıtıcı, çılgınca, huzursuz, potansiyel olarak intihar.
- Kendini tahrip edici (depresif veya mazoşist özellikler dahil).
tedavi
Psikoterapi, borderline kişilik bozukluğu tedavisinde ilk tedavi yöntemidir.
BPD'nin genel teşhisi yerine tedaviler kişiye göre yapılmalıdır. İlaç, anksiyete ve depresyon gibi eşlik eden bozuklukları tedavi etmek için kullanışlıdır.
Bilişsel-davranışçı terapi
Bilişsel davranışçı terapinin zihinsel bozukluklarda kullanılmasına rağmen, tedavi edici bir ilişki geliştirmedeki ve tedaviye bağlılığındaki zorluk nedeniyle BPD'de daha az etkili olduğu gösterilmiştir.
Diyalektik davranışçı terapi
Bilişsel-davranışsal tekniklerden türetilmiştir ve terapist ile hasta arasındaki alışveriş ve görüşmeye odaklanır.
Terapinin hedefleri, kendine zarar verme sorununa, yeni becerilerin öğrenilmesine, sosyal becerilere, ızdırapın uyarlamalı kontrolüne ve duygusal tepkilerin düzenlenmesine öncelik verilerek kararlaştırılır.
Fokal bilişsel şemaların tedavisi
Bilişsel-davranışçı tekniklere ve beceri edinme tekniklerine dayanır.
Terapistle ilişkide, çocuklukta ve günlük yaşamda travmatik deneyimlerinde duygu, kişilik, şemaların derin yönlerine odaklanır.
Bilişsel-analitik terapi
Bilişsel ve psikanalitik yaklaşımları birleştirerek etkili ve erişilebilir bir tedavi sağlamayı amaçlayan kısa bir terapidir.
Mentalizasyona dayalı psikoterapi
BPD'li insanların çocukluktaki ebeveyn-çocuk ilişkilerinde yaşanan sorunlar nedeniyle bağlanmada bozulma olduğu varsayımına dayanmaktadır.
Amaç, terapötik toplulukta kısmi ya da ayakta yatan hastanede psikodinamik grup terapisi ve bireysel psikoterapi ile hastaların kendi kendini düzenlemesini geliştirmektir.
Evlilik, evlilik veya aile terapisi
Çiftler veya aile terapisi ilişkileri dengeleme, çatışmaları ve stresi azaltmada etkili olabilir.
Psiko aileyi eğitir ve aile içindeki iletişimi geliştirir, aile içindeki sorunların çözümünü geliştirir ve aile üyelerini destekler.
ilaç
Bazı ilaçlar BPD ile ilişkili izole semptomlar veya diğer eşlik eden (birlikte ortaya çıkan) durumların semptomları üzerinde etkili olabilir.
- Çalışılan tipik antipsikotiklerden haloperidol öfkeyi azaltabilir ve flupenthixol intihar davranışı olasılığını azaltabilir.
- Atipik antipsikotiklerin aripiprazol kişilerarası problemleri, öfke, dürtüsellik, paranoid semptomlar, anksiyete ve genel psikiyatrik patolojiyi azaltabilir.
- Olanzapin, duygusal dengesizliği, nefreti, paranoyak belirtileri ve kaygıyı azaltabilir.
- Selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) antidepresanlarının, anksiyete ve depresyonun eşlik eden semptomlarını iyileştirmek için randomize kontrollü çalışmalarda gösterilmiştir.
- BPD semptomlarının tedavisinde bazı antikonvülsanların kullanımını değerlendirmek için çalışmalar yapılmıştır. Bunlar arasında, Topiramat ve Oxcarbazepine ve aynı zamanda bir antihipertansif ilaç olan disosiyatif semptomları veya klonidini tedavi etmek için naltrekson gibi opioid reseptör antagonistleri bulunur.
Zayıf kanıtlar ve bu ilaçların bazılarının olası yan etkileri nedeniyle, İngiltere Sağlık ve Klinik Mükemmeliyet Enstitüsü (Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmeliyet Enstitüsü-NICE) şunları önermektedir:
İlaç tedavisi özellikle BPD için veya hastalıkla ilişkili bireysel semptomlar veya davranışlar için tedavi edilmemelidir. ” Bununla birlikte, "komorbid koşulların genel tedavisinde ilaç tedavisi düşünülebilir."
tahmin
Doğru tedavi ile, BPD'li çoğu kişi, hastalıkla ilişkili semptomları azaltabilir.
BPD'nin iyileşmesi, daha ciddi semptomları olan kişiler için bile yaygındır. Ancak, iyileşme sadece bir çeşit tedavi gören insanlarda görülür.
Hastanın kişiliği iyileşmede önemli bir rol oynayabilir. Semptomların iyileşmesine ek olarak, BPD'li insanlar da daha iyi psikososyal işleyiş elde eder.
epidemioloji
2008 yılında yapılan bir çalışmada, genel popülasyondaki prevalansın% 5.9, erkeklerin% 5.6'sında ve kadınların% 6.2'sinde gerçekleştiği bulunmuştur.
BPD'nin psikiyatri yatışlarının% 20'sine katkıda bulunduğu tahmin edilmektedir.