PARKINSON HASTALIĞINA NE NEDEN OLUR?
Hareketlerimizi, beyindeki sinir hücreleri kontrol eder. Bir hareketi başlatmak için hücreler, nörotransmiterleri kullanarak mesajları birbirlerine ve vücudun geri kalanına iletir. Parkinson hastalığında bu mesajlar aksar ve kaslara rahatça iletilmez; bunun sonucunda, hareketleri kontrol etme güçlükleri ortaya çıkar.
Hareket kontrolüyle ilgili nörotransmiterlerden biri olan dopamin eksikliği yüzünden mesajlar düzgün bir biçimde iletilmez. Parkinson hastalarında, dopamin üreten hücrelerin %70 ila %80'i hasar görmüş ve kaybedilmiştir. Bu, esasen beynin substantia nigra adı verilen küçük bir bölümünde gerçekleşir. Dopamin yetersizse sinir hücreleri doğru şekilde çalışmaz ve beyin mesajlarını aktaramaz; böylece Parkinson semptomları ortaya çıkar.
Etkilenen ana nörotransmiter dopamin olsa da, başka nörotransmiter anormallikleri de oluşur. Dopamin takviyesinin sorunu ortadan kaldırmak için yeterli olmamasının bir açıklaması budur. Diğer nörotransmiterlerdeki anormallikler, Parkinson hastalığında motor olmayan çok sayıda semptomun görülmesinin nedenini de açıklayabilir.
Dopamin üreten hücrelerin neden tükendiği bilinmemektedir. Genellikle pek çok faktörün buna neden olduğu düşünülmektedir. Mevcut araştırma alanları yaşlanma, genetik ve çevresel faktörler ve virüsler üzerine odaklanmaktadır. Ayrıca Parkinson hastalığının neden bazı insanlarda ortaya çıkıp bazılarında ortaya çıkmadığı da netleşmemiştir.
Bunları biliyor muydunuz?
Parkinson hastalığı, 1817 yılında semptomları ilk olarak raporlayan ve bunu ‘titrek felç’ şeklinde adlandıran Londralı Doktor James Parkinson'un adıyla anılır. Hastalığı tanımlamak ve betimlemek için yaptığı öncü çalışmayla tıp mesleğinin dikkatini bu konuya çekti. Hastalık yüzyıllardan beri bilinmesine rağmen, 19. yüzyıla kadar Parkinson olarak adlandırılmamıştır. Eski Hint tıp sistemi Ayurveda bu hastalığı ‘Kampavata’ olarak adlandırır.
Kırılma noktasıBaşarabilirsin
dedi birisi
Onunla çok iyi başa çıkıyorsun
dedi bir başkası
Çok iyi gidiyorsun
dedi bir üçüncüsüTabii, tabii
Her şeye dayanabilirim,
her şeyeVe bir gün birisi bana
şunu sordu:
‘Nasılsın?’Ve baraj yıkıldı1998'de yazılan bir şiir
Birgitta, 64
Jönköping, Sverige