

Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýndan:
SEBZE VE MEYVE ÜRETÝCÝ ÖRGÜTLERÝ HAKKINDA
YÖNETMELÝK
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliðin amacý, sebze ve meyve üreticilerince
kurulan tüzel kiþiliklerin üretici örgütü olarak belgelendirilmesine ve üretici örgütlerinin faaliyetlerine iliþkin usul ve esaslarý düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, üretici örgütlerinin asgarî ortak veya üye sayýlarý ile bunlarýn nitelikleri, taþýmasý gereken þartlarý, ilgilendirilecekleri toptancý hallerini,
yapacaklarý satýþlarý, hak ve yükümlülüklerini, üretici örgütü belgesinin verilmesi ve iptali ile üretici örgütlerine iliþkin diðer hususlarý kapsar.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayýlý Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliði Bulunan Diðer Mallarýn Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkýnda Kanunun 5 ve 15 inci maddelerine dayanýlarak hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlýk: Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýný,
b) Bildirim:
Bildirim miktarý veya üzerindeki sebze ve
meyvelere iliþkin sisteme yapýlan beyan iþlemini,
c) Bildirim
miktarý: Adet ile yapýlan satýþlarda 150 adet, bað ile yapýlan satýþlarda 50 bað, kilogram ile yapýlan satýþlarda 100 kilogramý,
ç) Hal rüsumu: Mallarý satýn alanlarca toptan satýþ bedeli üzerinden ödenen meblaðý,
d) Ýlgili yönetmelik: Kanuna istinaden çýkarýlan bu Yönetmelik dýþýndaki diðer yönetmelikleri,
e) Ýl müdürlüðü: Gümrük ve Ticaret Bakanlýðý Ticaret Ýl Müdürlüðünü,
f) Kanun: 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayýlý Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliði Bulunan Diðer Mallarýn Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkýnda Kanunu,
g) Künye: Sebze ve meyvelerin üretim yerini,
cinsini, miktarýný, hangi üretici/iþletmeye ait olduðunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlýkça uygun görülen diðer hususlarý içeren ve sistem üzerinden basýlan belge veya barkodlu etiketi,
ð) Mal: Organik ve iyi tarým uygulamalarý kapsamýnda üretilen sertifikalý ürünler dâhil ticarete konu
sebze ve meyveleri,
h) Perakende
satýþ: Tek seferde bildirim miktarýnýn altýnda yapýlan satýþý,
ý) Sistem: Bakanlýk bünyesinde elektronik ortamda kurulan ve internet tabanlý çalýþan merkezi hal kayýt sistemini,
i) Toptancý hali: Ýlgili yönetmelikte
belirtilen asgarî koþullarý taþýyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kiþiler tarafýndan kurulan, mallarýn toptan alým ve satýmý ile kaydýnýn yapýldýðý yerleri,
j) Üretici: Mallarý üretenleri,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Üretici Örgütü Belgesi
Üretici örgütü
MADDE 4 – (1) Üreticilerce 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayýlý Kooperatifler Kanunu, 18/4/1972 tarihli ve 1581
sayýlý Tarým Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu ile
1/6/2000 tarihli ve 4572 sayýlý Tarým Satýþ Kooperatifleri
ve Birlikleri Hakkýnda Kanuna istinaden kurulan kooperatifler ve
29/6/2004 tarihli ve 5200 sayýlý Tarýmsal Üretici Birlikleri
Kanununa göre kurulan tarýmsal üretici birlikleri, üretici örgütü belgesi almak kaydýyla üretici örgütü olarak kabul edilir.
Üretici örgütü belgesi
verilmesinde aranýlan þartlar
MADDE 5 − (1) Üretici örgütü belgesi almak isteyen tüzel kiþilerde aþaðýdaki þartlar aranýr:
a) Ýlgili kanunlara göre kooperatif ya da tarýmsal üretici birliði olarak kurulmuþ olmasý,
b) Organik ve
iyi tarým uygulamalarý kapsamýnda üretilenler dahil sebze
ve/veya meyve üreten ortak veya üye sayýlarýnýn en az elli olmasý ve bunlarýn Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayýtlý olmasý,
c) Sebze ve/veya
meyve üzerine faaliyette bulunmasý,
ç) Ana sözleþme veya tüzüklerinin amaç bölümünde, ortak veya üyelerin ürettiði sebze ve meyveleri pazarlamak, ortaklýk veya üye þartlarý bölümünde ise sebze ve/veya meyve üreticisi olmak ibaresine yer verilmesi,
d) Vergi mükellefi olmasý,
e) Ýlgili mevzuatla aranýlan diðer þartlara sahip olmasý.
(2) Bakanlýk, birinci fýkranýn (b) bendinde belirtilen asgari ortak veya üye sayýsýný, yarýya kadar azaltmaya
veya artýrmaya yetkilidir.
Üretici örgütü belgesi
MADDE 6 − (1) Üretici örgütü belgesi almak isteyenler, EK-1’de yer alan dilekçe ile faaliyet merkezlerinin bulunduðu yerdeki il müdürlüðüne baþvurur. Dilekçeye aþaðýdaki belgeler eklenir:
a) 5 inci
maddede belirtilen asgari sayýdaki ortak veya üyelerinin, sebze ve/veya meyvelerin üretimine iliþkin Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý bünyesinde tutulan ilgili sistemlere kayýtlý olduðunu gösterir belge,
b) Üretici örgütü belgesi alýnmasýna ve ilgilendirilmek istenilen toptancý haline iliþkin yönetim kurulu kararýnýn onaylý örneði,
c) Ana sözleþme veya tüzüðünün onaylý örneði,
ç) Baþvuru tarihinden önceki bir yýl içinde üretici örgütü belgesinin iptal edilmediðine ve sebze veya meyve üzerine faaliyette
bulunduðuna iliþkin yetkililerce
imzalý taahhütname,
d) Kayýtlý olunan vergi dairesi adý ve vergi kimlik numarasý beyaný.
(2) Baþvuru dilekçesi ve ekindeki belgeler il müdürlüðünce incelenir. Gerekli görülmesi halinde yerinde inceleme de yapýlabilir.
(3) Yapýlan inceleme sonucunda gerekli þartlarý taþýdýðý anlaþýlanlar sisteme
kaydedilir ve bunlara üretici örgütü belgesi verilir. Üretici örgütlerinin ortak veya üyelerine iliþkin bilgiler de sisteme kaydedilir.
(4) Üretici örgütlerinin her biri için bir dosya açýlýr ve ilgili evraký bu dosyada
muhafaza edilir.
(5) Üretici örgütleri ile bunlarýn ortak veya üyelerine iliþkin sistemde yer alan bilgiler, gerektiðinde veya ilgililerin talebi üzerine il müdürlüðünce güncellenir.
(6) Üretici örgütü belgesi zayi olanlar, gerekçeleri ile birlikte yazýlý olarak il müdürlüðüne baþvurur. Baþvurusu uygun görülenlere, sistem üzerinden alýnan yeni belgeleri verilir.
Ýlgilendirilecek toptancý hali
MADDE 7 − (1) Üretici örgütü, faaliyet merkezinin bulunduðu yerdeki toptancý hali ile ilgilendirilir. Faaliyet gösterilen yerde birden fazla toptancý hali bulunmasý halinde ilgililerin talebi göz önünde bulundurulur.
(2) Faaliyet gösterilen yerde toptancý hali bulunmamasý halinde, üretici örgütü karayolu mesafesi esas alýnmak üzere o yere en yakýn il, ilçe veya belde merkezindeki toptancý hali ile ilgilendirilir.
Deniz yolu ile ulaþýmýn mümkün olduðu yerlerde
ilgilendirilecek toptancý halinin belirlenmesinde deniz yolu mesafesi de
dikkate alýnýr.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Satýþ Ýþlemleri ve Yükümlülükler
Mallarýn satýþý
MADDE 8 − (1) Üretici örgütlerince, toptan veya perakende olarak ortak veya üyelerine ait mallarýn alým ve satýmý yapýlýr.
(2) Faaliyet
merkezinin bulunduðu yerdeki diðer üreticiler ile üretici örgütlerine ait mallarýn da alým ve satýmý üretici örgütlerince yapýlabilir. Bu þekilde satýlacak toplam mal miktarý, üretici örgütünün kendi ortak veya üyelerine ait bir önceki yýl satýþa sunduðu toplam mal miktarý esas alýnmak üzere Bakanlýkça sýnýrlandýrýlabilir.
(3) Ayný toptancý hali içinde bulunan üretici ve üretici örgütleri kendi aralarýnda mal alabilir, satabilir veya devredebilir.
(4) Üretici örgütleri, ana sözleþme veya tüzüðündeki çalýþma konularý dýþýnda kalan mallarýn alým ve satýmýný yapamaz.
(5) Üretici örgütlerinden perakende satmak üzere mal satýn alanlar, satýn alýnan mallarýn alýþ bedelinden kanuni kesintiler dýþýnda reklâm, stant, zayi ve diðer gerekçelerle herhangi bir kesinti yapamaz.
(6) Üretici örgütlerince toptan veya perakende satýlan mallardan hal rüsumu alýnmaz.
Sisteme bildirim ve künye
MADDE 9 − (1) Üretici örgütünce yapýlan toptan satýþlarda bildirim iþlemi sistem üzerinden üretici örgütünce yapýlýr. Perakende satýþlara iliþkin bildirim iþlemi ise bu maddede öngörülen yükümlülükleri saðlayacak þekilde gerçekleþtirilir.
(2) Mallarýn üzerinde veya kap ya da ambalajlarýnýn herkes tarafýndan kolaylýkla görülebilecek bir yerinde künyenin bulundurulmasý zorunludur.
(3) Kap veya
ambalajlarýndan çýkarýlarak satýþa sunulan mallara iliþkin künyeler, herkes tarafýndan kolaylýkla görülebilecek bir þekilde satýþ yerinin uygun bir yerinde bulundurulur.
(4) Künyeler, tahrif veya taklit edilemez, bunlar üzerinde bilerek deðiþiklik yapýlamaz veya üçüncü þahýslarý yanýltýcý ifadelere yer verilemez.
Üretici örgütünün yükümlülükleri
MADDE 10 − (1) Üretici örgütünün yükümlülükleri þunlardýr:
a) Sistemde kayýtlý iletiþim bilgilerindeki
deðiþiklikleri derhal, diðer deðiþiklikleri ise en geç bir ay içinde sisteme iþlemek veya iþlenmesini saðlamak,
b) Mallara iliþkin 9 uncu maddede öngörülen þekilde bildirimde bulunmak,
c) 8 inci
maddenin üçüncü fýkrasý hükmü dýþýnda aracýlýk faaliyetinde bulunmamak,
ç) Ýlgilendirildiði toptancý hali tarafýndan bu Yönetmeliðin uygulanmasýna iliþkin olarak
istenilen bilgi ve belgeleri vermek,
d) Mevzuat ve
Bakanlýkça belirlenen diðer iþlemleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeþitli ve Son Hükümler
Denetim
MADDE 11 – (1) Bakanlýk, bu Yönetmeliðin uygulanmasýyla ilgili olarak
her türlü araþtýrma, inceleme ve denetimi yapmaya yetkilidir.
(2) Üretici örgütleri, denetim sonucunda Bakanlýkça verilecek talimatlara uymak zorundadýr.
Cezalar
MADDE 12 − (1) Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý hareket eden üretici örgütleri hakkýnda Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen cezalar uygulanýr.
Üretici örgütü
belgesinin iptali
MADDE 13 − (1) 5 inci
maddede belirtilen þartlarý taþýmadýðý veya sonradan kaybettiði anlaþýlanlar ile Kanunun 6 ncý maddesinin ikinci fýkrasýndaki veya 13 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) veya (c) bentlerindeki hükümlere aykýrý hareket ettiði ya da gerçeðe aykýrý analiz raporu düzenlediði veya bu raporun düzenlenmesini saðladýðý tespit edilenlerin üretici örgütü belgesi iptal edilir.
(2) Üretici örgütü belgesi iptal edilenlerin kayýtlarý sistemden silinir ve bunlara belgenin iptal edildiði tarihten itibaren bir yýl içinde üretici örgütü belgesi verilmez.
(3) Üretici örgütü belgesi iptal edilenlerin belgeleri imha edilmek üzere ilgili il müdürlüðüne teslim edilir.
Yürürlükten kaldýrýlan yönetmelik
MADDE 14 – (1) 15/1/1997 tarihli ve
22878 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Yaþ Sebze ve Meyve Üretici Birliklerinin Tabi Olduðu Esaslar Hakkýnda Yönetmelik yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Geçiþ hükümleri
GEÇÝCÝ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliðin yürürlüðe girdiði tarihten önce üretici birliði veya örgütü belgesi almýþ olanlar, üretici örgütü olarak kabul edilir. Bunlar, ortak veya üyelerine iliþkin bilgilerin 5 inci maddenin birinci fýkrasýnýn (b) bendi hükmüne uygun olarak 1/1/2014 tarihine kadar
sisteme kaydedilmesini saðlar. Ortak veya üyeleri sisteme
kaydedilen üretici örgütlerine, sistemden alýnan yeni belgeleri verilir ve eski belgeleri teslim
alýnarak imha edilir. Belirtilen sürede, ortak veya üyelerine sisteme kaydettirmeyenlerin belgeleri
iptal edilir.
(2) Bu Yönetmeliðin yürürlüðe girdiði tarihten önce üretici birliði belgesi almýþ olanlardan, sisteme kayýt için Bakanlýkça istenilen bilgileri 1/1/2013
tarihine kadar saðlamayanlarýn belgeleri iptal
edilir.
(3) 1/1/2014 tarihine kadar, üretici örgütü belgesi verme ve iptal etme iþlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlýkça yapýlýr.
(4) 1/1/2014 tarihine kadar, 6 ncý maddenin birinci fýkrasýnýn (a) bendinde öngörülen belge yerine, ziraat odasý kaydýný gösterir belge kullanýlabilir.
(5) 9 uncu
maddeye göre mallarýn üzerinde veya kap ya da ambalajlarýnýn herkes tarafýndan kolaylýkla görülebilecek bir yerinde bulundurulmasý zorunlu olan künye yerine, malýn adý, cinsi, miktarý, üretim yeri ve ait olduðu üretici/iþletmecisine iliþkin bilgileri içeren ilgili mevzuata göre düzenlenmiþ fatura ve benzeri
belgeler de 1/1/2014 tarihine kadar kullanýlabilir.
(6) Bakanlýðýn il müdürlüklerinin teþkilatlanmasý tamamlanýncaya kadar, bu Yönetmeliðe göre Bakanlýk il müdürlüklerince yapýlmasý gereken iþ ve iþlemler, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayýlý Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesine istinaden Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlýðýnýn il müdürlükleri tarafýndan yerine
getirilir.
Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakaný yürütür.
Yönetmeliðin ekini görmek için týklayýnýz