Sual: Kuran mahluk değilse, onun içindekiler de mi mahluk değildir? ?
Sual: Kuran mahluk değilse, onun içindekiler de mi mahluk değildir? ?
Cevap: Soru:- Kuran mahluk değil ve yaratılmamış olduğunu yazmışsınız, Kuran yaratılmamışsa eğer kuranın içinde geçen kelimelerde yaratılmamıştır anlamına gelmez mi bu? Kuranda yeryüzündeki şeylerden bahsediyor, o zaman içinde geçen her şey dağ, taş, insan, cin, hayvanlar, gökler, yer vs. hepsi kuranda geçiyor. O zaman bunlarda mı yaratılmadı? Kelam sıfatı Allahın konuşma sıfatıysa eğer, konuştuğu kelimeleri, konuşarak var etmediğini nereden biliyoruz herhangi bir delil var mı kuranda buna dair? bunları neden soruyorum çünkü; Allahın kelimeleri yaratılmamışsa, kelimetullah olan Hz. İsa da yaratılmamıştır anlamı çıkabiliyor. Hz. İsa için de sözü yani kelimesi diyor. - Bir sorum daha var Allah kelam mıdır? Yoksa Allahın kelamımı var? çünkü Allah ın kelamı diyor ayette fakat Allah kelamdır demiyor, ikisi arasında fark yok mu sizce? Allahın ruhu diyor mesela, fakat Allah ruhtur demiyor, mesela hıristiyanlıkta Allah kelamdır diyor, Kuranda ise böyle bir ibare yok, tam tersi Allahın kelamı diyor, iki cümle arasında bence büyük fark var, birisinde Allahın o şey olduğu izlenimi var, kurandakinde ise, Allah ın kelamının olduğu yani kelam sahibi olduğu izlenimi var, bir şeyin o şey olmasıyla, ona sahip olması sizce büyük fark içermiyor mu?
CEVAB:
Değerli kardeşimiz;
Ehl-i sünnet alimlerinin ittifakıyla Kuran mahluk değildir. Kuranın yaratılmış olmaması, onun Allahın ezeli bir sıfatı olan kelamı olmasından ötürüdür. Yoksa, Kuran'ın yazıldığı kağıtlar, onun üzerine yazılan yazılar, ağzımıdan çıkan sesler elbette mahluktur.
Bu açıdan Kur'an'a iki ayrı yönden bakmak gerekir:
a. Kuran'ın maddi ve mahluk olan yönü ki, şu anda elimizde mevcut olan Kuranların kağıdı, mürekkebi, kabı, sesi, mahreci ve kılıfı gibi gözle görülüp, kulakla işitilen ve elle tutulan şeylerdir.
b. Kuran'ın manevi ve İlahi bir sıfat olan "Kelam" ile ilgili olan yönü. Bu yönüyle Kuran mahluk değildir. Çünkü madem Allah mahluk değil ve ezelidir; elbette sıfatları dahi mahluk değildir. Sıfatlarından biri de "Kelam"sıfatıdır. Ve Kuran'a biz Kelamullah demekteyiz.
Kelamullah, yani Allah'ın kelamı, bir sıfat-ı ilahidir. Bu yönüyle Kuran mahluk değildir. Bir sıfat-ı ilahidir ve Allah'ın bizden isteklerini anlamak için tecelli etmiş bir tenezzülat-ı ilahiyedir.
Kuranın Allahın kelamı olması hasebiyle yaratılmış bir kitap olmaması, içinde yer alan dağların, taşların, kavimlerin vs. de yaratılmamış olduğu anlamına gelmez. Nitekim, Allahın kudreti ezelidir. Fakat bu kudretin bir yansıması olan varlıkların da ezeli olduğu anlamına gelmez. Bilakis yaratıldıkları anlamına gelir.
Bir ilke olarak şunu belirtelim ki, bütün her şey varlık sahnesine çıkmadan önce de Allahın ezeli ilminde vardı. Fakat onların Allahın ilminde birer ilmi malumatolarak var olması, onların harici vücut giymiş mahlukat oldukları anlamına gelmez.
Allahın diğer sıfatlarının mahiyetini bilmediğimiz gibi, kelamının mahiyetini de bilemeyiz. Kelamcıların Kelam-ı nefsi dedikleri bu sıfat üzerinde spekülasyon yapmak ilmi olmadığı gibi, mantıki de değildir.
- Hz. İsanın Allahın kelimesi olması, onun babasız olarak, Allahın kudret kelimesinin bir yansıması ve Hz. Cebrailin -Allahın izniyle- ona üflemesiyle yaratılmış olduğu anlamına gelir.
Mesela; insanın kalbinde var olan bir mananın mahiyeti ile dile döküldükten sonraki lafzi varlığı arasında fark vardır. Hz. İsanın Allahın bir kelimesi olması, onun kudret kelimesinin bir tezahürü olarak kabul etmek gerekir. Kudret kelimesinin bütün tecellileri, bütün yansımaları, bütün tezahürleri yaratılmış varlıklar olarak ortaya çıkar. Hz. İsa da bundan istisna değildir. Kaldı ki, Hz. Ademin hem anasız, hem babasız yaratılması, Allahın kudret kelimesinin harikalığını göstermesi bakımından çok daha ibret vericidir.
Şu ayette bu gerçeğe işaret edilmiştir: Allah yanında Îsânın durumu, aynen Âdemin durumu gibidir. Allah Âdemi topraktan yaratıp ol dedi, o da derhal oluverdi. (Ali İmran, 3/59)
Allah Kelam değildir. Allahın kelamı vardır. Mesela, siz bilgi değilsiniz, ama sizin bilginiz vardır. Siz konuşma değilsiniz, ama sizin konuşmanız vardır. Siz söz değilsiniz, ama sizin sözleriniz vardır.
Sizin son ifadeleriniz doğrudur. Ancak Allahın kelamın kendisi olduğuna dair İslam literatüründe bir düşünce yoktur.
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet