DEVLET ÖZEL YATIRIMI NASIL DIŞLAR?
‘Dışlama etkisi’ olgusu kamu harcamalarını anlamak için kilit bir kavramdır.
Nihayetinde, yatırım yapmak için ortada sınırlı miktarda para vardır.
Devletin bu kaynağı, yatırım ya da kamu harcamaları için kullanması bu paranın başkaları için kullanılamayacak olması anlamına gelir. Yani hükumet özel sektöre bir sürü tahvil satıp, oradan gelen parayı da harcamaları için kullandığında, yatırımcılar daha üretken bir yatırım yapmak yerine devletin bu borcunu finanse etmiş olurlar.
Devlet harcamalarının mı yoksa özel sektör harcamalarının mı daha verimli olduğu deneysel bir sorudur.
Genel görüşümüz devlet harcamalarının daha verimsiz olacağı yönünde.
Çünkü, genel olarak, kendi paranızı kendiniz için harcıyorsanız çok dikkatli olursunuz. Başkasının parasını kendiniz için harcıyorsanız yine makul derecede dikkatli olursunuz. Ancak başkasının parasını başka birisi için harcıyorsanız -ki devletin yaptığı budur- işte o zaman etkin ve verimli bir harcama yapmak için sizi teşvik eden hiçbir şey yoktur.
Geçmişte yaşanmış, bu tezi destekleyen bir çok örnek mevcuttur.
Devletin ekonomi içerisindeki payı sebep gösterilerek bazı harcamaların, devlet tarafından yapılmasının daha verimli olacağı düşünülmektedir. Fakat bu düşünceye karşı çoğunlukla hatta bence her zaman ağır basacak olan şey verimsiz kamu politikalarının yüksek maliyetleri ve kanunun, özel girişimcileri sürekli kalitelerini arttırmaya, gereksiz harcamalarını kesmeye zorlayan kar-zarar gibi teşviklerden mahrum olduğu gerçeğidir.
Kaynak: Learnliberty.org
Konuşmacı: Prof. Dr. Steve Davies / Institute of Economic Affairs
Çeviri: Mehmet Dinç