epidemiyoloji çalışırken zehirlenmelerle tanıdığım zincifre, civa (ıı) sülfidin (hgs) parlak kırmızıdan kiremit kırmızısı formu. (yazının devamında kendisinden bahsederken cinnabar da diyeceğim).
cıva elementlerinin rafine edilmesi için en yaygın kaynak cevheridir ve vermilyon olarak adlandırılan parlak kırmızı veya kırmızı pigment ve ilgili kırmızı cıva pigmentlerinin tarihi kaynağıdır.
cinnabar, genellikle volkanik aktivite ve kaplıcalarla ilişkili bir mineral olarak ortaya çıkar. kuvarsı andırır. 2.0 ile 2.5 arasında bir sertliğe ve yaklaşık 8.1'lik bir özgül ağırlığa sahiptir.
cinnabar, cıva veren tüm maden çıkarma bölgelerinde, özellikle almadén'de ispanya’da bulunur. hatta almadén'deki zincifre madenlerinde madencilik yapmak, köle veya mahkum olanlara ömür kısalttığı için ceza olarak veriliyordu. yüzyıllar boyunca dünyanın en önemli zincifre nam-ı diğer kırmızı civa yatağı olan bu maden, roma döneminden 1991 yılına kadar kullanıldı.
cinnabar yatakları ayrıca;
-mısır giza'da
-puerto princesa ,filipinler
-yeni almaden, california
-hastings mine
- amiata dağı, toskana, italya
-avala dağı, sırbistan
-huancavelica peru
-ve ince kristallerin elde edildiği çin'deki guizhou eyaletidir.
eski çağlardan beri, ruj tipi bir kozmetik olarak da dahil olmak üzere, çin'de taş eşyaların renklendirilmesinde, yangshao kültüründe rengi için kullanılmıştır. ancak bildiğim kadarıyla en eski kullanımı mö 7000’lerde çatalhöyük’teki duvar resimlerindedir. yanılmıyorsam bunlar alşimistlerin kullandığı destilasyon aparatı
zincifrenin bir renk olarak kullanımı, mayaların kraliyet mezar odalarında, palenque'deki 7. yüzyıl kızıl kraliçe mezarında kullanımıyla örneklenebilir.
soylu bir kadının kalıntıları ve lahitinde kendisine ait eşyalar, zincifreden yapılmış parlak kırmızı tozla tamamen kaplanmıştır. mısır firavunlarının da mumyalandıktan sonra kapatılmadan zincifre kullanılarak kapatıldığı söylenir.
1976'da şili'deki cerro esmeralda'da bulunan mö. 1399-1475 tarihli iki kadın mumyada da ölümcül toksinle boyanmış giysiler vardı.(biri 9 diğeri 18 20'li yaşlarda)
eski kullanım tekniklerinden biri de, song hanedanlığında
ortaya çıktığı anlaşılan bir teknikır, çin menşeildir. oymalı eşyalar
boyandıktan sonra lak
kullanılarak vernikleme benzeri bir işlem uygulanır. bu sayede civa zehirlenmesi tehlikesi azaltılabilir.ancak olası kırılma benzeri tahribatlarda tekrar tehlike yaratabilir. günümüzde lak yerine reçine bazlı bir polimer kullanılır. zincifrenin işlenmesi için alınan modern önlemler ise antik roma’ya dayanır çünkü kırmızı civa zehirlenmesi antik roma’da bir meslek hastalığı olarak görülür.
antik roma’da devlet binaları ve konutlarda kullanılan en pahalı boya olarak bilinir. roma’dan çıkıp davud hanedanlığına geçtiğimizde ise yehoyakim sarayını bu maddeyle kaplatmak istemiştir. krallar ve simyacılar bu maddeye her daim ilahi özellikler yüklemekten vazgeçmemiş, ölümsüzlük ve gençlik iksiri olarak görmüştür. ortadoğu'da da kendisi hakkında dolaşan singer dikiş makineli televizyonlu birçok efsane vardır. bir de gemilerin altına sürüldüğü iddiası var ancak o konuda hiçbir bilgim yok, bir geminin altına hiç bakmadım*
ancak işin gerçeği cinnabarın tek önemli cıva cevheri olduğu, cıva talebi nedeniyle madencilik faaliyetlerini yönlendirdiği.
civanın birçok kullanımı vardır, ancak toksisitesi nedeniyle tüm uygulamalarda kullanımını azaltmıştır. şu anda kimya endüstrisinde tuzlu suyun elektrolizi sırasında klor ve kostik soda üretiminde pillerde ve daha birçok yerde büyük miktarlarda cıva kullanılmaktadır.kaynak1 kaynak2kaynak3