İradi maliye politikası Ne Demektir?
Toplam talebi değiştirmek ve ekonomiyi istikrara kavuşturmak
için kamu harcamaları ve vergilerde bilinçli olarak değişiklikler yapmaktır. Genişlemeci veya
daraltıcı maliye politikaları bu kapsamdadır. Ancak bazı ekonomistler söz konusu iradi
maliye politikalarının ekonomide bazı önemli sorunların çözülmesi halinde etkin olacağını
iddia etmektedirler. Bu sorunlar maliye politikaların belirlenmesinde siyasi otoritenin
takdirinin önemi, ekonomik tahminlerin doğruluk derecesi ve uygulama aşamasında ortaya
çıkan gecikmelerdir. Dolayısıyla iradi maliye politikalarında beklenen başarıya ulaşmak çoğu
zaman mümkün olamamaktadır. Bu bağlamda tartışılan bir başka kavram ise otomatik
istikrar sağlayıcılardır. Bunlar bir ekonomide toplam talepteki bir değişikliğin gelir düzeyi
üzerindeki etkisini azaltan her türlü mekanizmalardır. Maliye politikası söz konusu
olduğunda otomatik istikrar sağlayıcılar doğal olarak vergiler ve kamu harcamalarıdır.
Vergiler açısından en güçlüden itibaren kurumlar vergisi, tüketim vergileri ve servet
vergileri şeklinde sıralanmaktadır. Kamu harcamalarında ise söz konusu sıralama işsizlik
tazminatı, destekleme alımları ve diğerleri biçiminde yapılabilir.