Doruk Türkyılmaz / Ajans Bizim / Türkiye / ANKARA
Yapılan bir araştırmaya göre dünyada 1 milyardan fazla insan obezite sorunu yaşıyor.
Tıp dergisi Lancet tarafından yapılan araştırmaya göre, dünya genelinde yetişkinler arasında obezite 1990'dan bu yana iki kattan fazla arttı, çocuklar ve ergenler (5-19 yaş arası) arasında ise dört katına çıktı. Veriler ayrıca 2022 yılında yetişkinlerin yüzde 43'ünün aşırı kilolu olduğunu gösteriyor.
Çalışma, ayrıca yetersiz beslenme oranları düşmüş olsa da, özellikle Güneydoğu Asya ve Sahra altı Afrika'da olmak üzere birçok yerde hala bir halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koyuyor.
2022'de zayıflık ve obezite oranlarının en yüksek olduğu ülkeler Pasifik ve Karayipler'deki ada ülkeleri ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki ülkeler.
Yetersiz beslenme; yetersiz beslenme (israf, bodurluk, düşük kilo), yetersiz vitamin veya mineral, aşırı kilo ve obeziteyi kapsıyor. Yetersiz beslenme 5 yaş altı çocuk ölümlerinin yarısında ana neden olarak karşımıza çıkıyor. Obezite kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve bazı kanserler gibi bulaşıcı olmayan hastalıklara neden olabilir.
DSÖ, araştırmaya veri toplama ve analiz sürecinde katkıda bulundu.
DSÖ Genel Direktörü Tedros A. Ghebreyesus, çalışmanın sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde şunları kaydetti:
"Bu yeni çalışma, obezitenin erken yaşamdan yetişkinliğe kadar, diyet, fiziksel aktivite ve gerektiğinde yeterli bakım yoluyla önlenmesi ve yönetilmesinin önemini vurgulamaktadır. Obezitenin önlenmesine yönelik küresel hedeflere ulaşma yolunda ilerlemek, DSÖ ve ulusal halk sağlığı kurumlarının kanıta dayalı politikalarıyla desteklenen hükümetlerin ve toplumların çalışmasını gerektirecektir. Daha da önemlisi, ürünlerinin sağlık üzerindeki etkileri konusunda hesap verebilir olması gereken özel sektörün işbirliğini gerektirmektedir."
Obezite bir hastalık
Obezite, uzmanlar tarafından "karmaşık bir kronik hastalık" olarak tanımlanıyor. Nedenleri ve krizi kontrol altına almak için gerekli olan ve güçlü kanıtlarla desteklenen müdahaleler iyi anlaşılmış durumda. Ancak bunlar uygulanmamakta.
2022'deki Dünya Sağlık Asamblesi'nde üye devletler, 2030'a kadar ülke düzeyinde eylemi destekleyen obeziteyi durdurmak için DSÖ hızlandırma planını kabul etti. Bugüne kadar 31 hükümet, planı uygulayarak obezite salgınını engelleme yolunda öncülük etme kararı aldı.
Temel müdahaleler şunlardır
DSÖ'nün hızlandırma planında öngörülen müdahalaler şöyle:
-Emzirmenin teşviki, korunması ve desteklenmesi de dahil olmak üzere birinci günden itibaren sağlıklı uygulamaların desteklenmesine yönelik eylemler.
-Çocuklara yönelik zararlı yiyecek ve içecek pazarlamasına ilişkin düzenlemeler.
-Okullara yakın yerlerde yağ, şeker ve tuz oranı yüksek ürünlerin satışını düzenlemeye yönelik girişimler de dahil olmak üzere okul gıda ve beslenme politikaları.
-Sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek için mali ve fiyatlandırma politikaları.
-Beslenme etiketleme politikaları.
-Sağlıklı beslenme ve egzersiz için halk eğitimi ve bilinçlendirme kampanyaları.
-Okullarda fiziksel aktivite için standartlar.
-Obezitenin önlenmesi ve yönetimi hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetlerine entegrasyonu.
Çok sektörlü eylemler gerekiyor
WHO'nun Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü ve çalışmanın ortak yazarlarından Dr. Francesco Branca, şunları söylüyor:
"Herkes için sağlıklı beslenmeye uygun fiyatlı erişim sağlamayı ve herkes için fiziksel aktiviteyi ve genel olarak sağlıklı yaşam tarzlarını teşvik eden ortamlar yaratmayı amaçlayan politikaların uygulanmasında önemli zorluklar var. Ülkeler ayrıca sağlık sistemlerinin obezitenin önlenmesi ve yönetimini temel hizmet paketine entegre etmesini sağlamalıdır."
Yetersiz beslenmenin ele alınması, gıda güvensizliğini azaltmak, temiz su ve sanitasyona erişimi iyileştirmek ve temel beslenme müdahalelerine evrensel erişimi sağlamak için tarım, sosyal koruma ve sağlık alanlarında çok sektörlü eylemler gerektiriyor.
WHO
obezite