Kürtlerin Irak'ın kuzeyindeki en büyük petrol sahalarından olan Kerkük'ü ele geçirmiş olmaları, Saddam Hüseyin'in devrilmesinden bu yana Irak'ı bir arada tutan düzeni de kökünden sarsabilir.
Bölgesel Kürt Yönetimi'nin Doğal Kaynaklar Bakanı Ashti Hawrami, dün Reuters ile yaptığı söyleşide 2015 sonuna kadar ham petrol ihracatını 8 katına çıkarmayı planladıklarını söyledi.
Söz konusu artış Kürt yönetimine bağlı silahlı güçlerin iki hafta önce ele geçirdiği Kerkük kentindeki üretimi de içeriyor. Hawrami, "Gelecek yıl sonuna kadar günde 1 milyon varil ihracat yapabileceğimizi düşünüyoruz. Buna Kerkük ham petrolü de dahil" dedi.
Hawrami, Kürt yönetiminin petrol ihracatından elde edeceği geliri Bağdat ile paylaşacağını söyleyerek, "Anayasa uyarınca Bağdat (hükümeti) ile birlikte çalışmak istiyoruz. İhraç edecekleri Kerkük petrolünden paylarına düşeni alacaklar" dedi.
Federal esaslara göre yönetilen Irak'ta Bağdat yönetimi, anayasaya aykırı olduğunu belirterek Kürt yönetiminin tek başına petrol ihraç etmesine karşı çıkıyor.
Kürt yönetiminin ise petrol ihracatını Hawrami'nin bahsettiği düzeylere yükseltmesi Irak'taki mevcut güç dengesinin bozulmasına, Kürtlerin merkezi hükümetten ihraç geliri istemesi yerine merkezi yönetimin ihraç gelirlerinden pay için Kürtlere muhtaç kalmasına yol açabilir.
İki hafta önce özerk yönetim sınırları dışında yer alan Kerkük'ü ele geçiren Kürt yönetimi, sınırlarını üçte birden fazla oranda büyüttü.
Kürt yönetimi güçleri, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) militanlarının ülkenin kuzeyindeki en büyük kent olan Musul'u ele geçirmesinin ardından Irak askerlerinin militanlardan kaçması üzerine ortaya çıkan güvenlik boşluğunu doldurmak için Kerkük'ü ele geçirdiklerini söylüyorlar.
Hawrami merkezi yönetimin Musul'u yitirmesi ile Irak'ın değiştiğini ifade ederek, petrol gelirlerinin paylaşımı konusunda yeni bir anlaşma yapılmasının gerekeceğini ima ediyor.
Hawrami, yerel Kürt parlamentosu yakınlarındaki çalışma ofisinde yapılan söyleşide şöyle konuştu: "Doğal kaynaklar ve gelirler paylaşılmalı. Ancak Musul öncesindeki Irak artık yok, şimdi yeni bir realite var... İktidarı merkezileştirmek isteyen Bağdat'taki zorba ve zorlamacı bazı kişiler artık bize hiçbir şeyi dikte ettiremeyecekler. İktidar ve gelir paylaşımına dayanan gerçek bir federal sisteme ihtiyacımız var" dedi.
Kerkük'ten Ceyhan terminaline petrol taşıyan ve merkezi hükümetin denetiminde olan boru hattı, sabotajlar nedeniyle aylardır çalışmıyor.
Hawrami, Kerkük petrolünün yeniden ihraç edilebilmesi için bu sahanın, Kürt yönetiminin inşa ettiği ve işlettiği bağımsız boru hattına bağlanması gerektiğini söyledi.
Söz konusu boru hattı Kürt bölgesinden Ceyhan'daki terminale ulaşıyor.