Sağlığınız için bunlara kulak verinMangalın zararlarını azaltın
Siz doktorları olarak, ızgaralarımızı (mangal) ekimden önce depoya kaldırdık. Ama geçen hafta Chicago'dayken bir apartmanın gökyüzüne yakın üst katlarında, mangal yapan bir adam gördük... Soğuk havada şapka ve parkayla barbekü yapan birisi sizi de şaşırtır, değil mi? Görünen o ki, Chicago'lular yalnız değil... Amerika'nın kuzey doğusundaki insanların üçte biri aynısını yapıyor. Orta Batı'dakilerin yüzde 40'ı da kışın mangal yapıyor.
ISININ ÖNEMİ BÜYÜK
Oysa; koyun, dana, tavuk, hindi ya da balık etini ızgarada pişirmek 'sıcak' bir iştir. Yüksek ısıda pişirmek 'Heterocyclic Amine' (HA) denilen maddeleri oluşturur. Bu maddeler de kansere yakalanma riskini yükseltir! Haşlamak ve tavada kızartmak da, pişirme ısısının tehlike sınırının üstüne çıkmasına yol açabilir ama ızgara; bu ısının HA yaratan düzeye' daha çabuk gelmesini sağlar. HA oluşumunu azaltmak için yapmanız gerekenler ise şöyle sıralanır:
BUNLARA DİKKAT EDİN
Etin yağını ayıklayın: Izgaraya damlayan yağlar, duman yaratır. Bu duman da eti sarıp, HA oluşumuna yol açar. Eti yakmaktan da kaçının.
Eti marine edin: Bu işlem, eti yüksek ısıdan korur. Zeytinyağı, susam yağı, sirke veya hardal kullanılarak yapılan marine işlemi eti nemli tutar. Bu da HA oluşumunu engeller. Eğer, şurup ve şeker eklenerek yapılmamışsa barbekü sosu bile işe yarar.
Mikrodalgada pişirin: Eti ızgaraya koymadan önce bir buçuk-iki dakika mikrodalgada tutarak suyunu atmasını sağlamak, HA oluşumunu yüzde 90 engeller. Çünkü etteki su; kreatin ve aminoasit içerir. Bunlar da yüksek ısıda pişerken HA oluşturur.
Eti her üç dakikada bir çevirin: Bu işlem, etin yüzey ısısını düşük tutarak, 'Heterocyclic Amine' oluşma hızını düşürür.
Mönüye sebze ekleyin: Karnabahar, lahana, brokoli, Brüksel lahanası gibi sebzeler HA'lara karşı birebirdir. Izgara et yediğiniz zaman, tabağınızı mutlaka bu sebzelerle doldurun. Hatta ızgara yapmadığınız zamanlarda da...
Önce bu testi geçin
Mangal yapmanın, hayatınızı tehlikeye sokmasına gerek yok. Yapmanız gereken ilk şey, ızgara alışkanlıklarınızı keşfetmek olmalıdır.
Önce altı soruyu cevaplayın, her 'Evet' için 1, 'Hayır' için sıfır puan verin.
1- Haftada bir kereden fazla mı kırmızı et yiyorsunuz?
2- Haftada iki kereden fazla mı kırmızı et yiyorsunuz?
3- Eti, üzerine ızgaranın ya da kömürün izi çıkacak kadar çok mu pişiriyorsunuz?
4- Etinizi orta pişmiş ya da iyi pişmiş mi seversiniz?
5- Etinizi çok pişmiş mi seversiniz?
6- Eti kuruyacak kadar çok pişmiş mi seversiniz?
Puanınızı toplayın ve aşağıdaki soruları cevaplayın.
7- Eti zeytinyağı, susam yağı, sirke, sarmısak ve hardal karışımlarıyla marine eder misiniz? Cevap 'Evet' ise yukarıdaki toplamdan 3 puan çıkarın.
8- Eti sulu bırakır mısınız? Harsız ateşte mi pişirirsiniz? Cevap 'Evet' ise 1 puan daha çıkarın.
9- Eti ızgaraya koymadan önce, bir buçuk-iki dakika mikrodalgada pişirip suyunu atmasını sağlar mısınız? Cevap 'Evet' ise 1 puan daha çıkarın.
10- Eti bir yüzü iyice pişene kadar bekletmek yerine her üç-dört dakikada bir çevirir misiniz? Cevap 'Evet' ise 1 puan daha çıkarın.
11- Izgara etin yanında brokoli, Brüksel lahanası ya da lahana gibi sebzeler yer misiniz? Cevap 'Evet' ise 1 puan daha çıkarın.
Sonuç: Eğer elde ettiğiniz toplam 'eksi' bir sayı ise, zararlı HA maddelerinin etkisini ortadan kaldırıyorsunuz demektir. Eğer puanınız 2, 1, hatta sıfırsa; yanda önerdiğimiz HA oluşumunu düşürecek yöntemleri denemeniz gerekir.
Endişe yaşlandırıyor
Sizi strese sokan her neyse, muhtemelen ölümünüze yol açmayacaktır! Ama o konu üzerinde kaygılanmak öldürebilir. "Bu da geçer" tavrı geliştirmeniz ise, sağlığınıza birden çok fayda sağlayacaktır. Endişe kalbiniz için o kadar tehlikelidir ki; endişeli bir yapıya sahip kalp hastalarının, sakinlere oranla kalp krizi riski iki kat fazladır.
Dertlerinizi yazın!
Damarlarınızı ve kendinizi daha genç tutmak için şu numaraları deneyin:
Kaygılarınızı, onları yazarak kovalayın. (Sorunların olası çözümlerini de yazın...)
Takıntılarınızı, sevdiğiniz insanlarla konuşun. Ortadan kaybolmayan endişeleriniz için birlikte çözüm planları yapın.
Yürüyerek ya da ağırlık kaldırarak zihninizi boşaltın. Böylece endişeleriniz uzun sürmeyecektir. Son araştırmalar, sekiz haftalık yoga egzersizlerinin bile kaygı seviyesini düşüreceğini gösteriyor. Bonus: Endişeleri aklınızdan kovabilmek; motivasyon ve konsantrasyonunuzu da yükseltir.
En iyi beyin, plastik beyin!
Yürüyüş, beyin sağlığı için ideal bir spordur.
Konu beyniniz olunca, plastik çok iyi bir şey... Beynin plastikliği, biz doktorların beynin yeniden organize olma ve kendini geliştirme yeteneğini tarif ediş biçimi... Daha yalın bir ifadeyle; plastik bir beyin bilgiyi daha kolay öğrenir, saklar ve kullanır.
Yürümeye başlayın
'Fit' insanların daha plastik beyinli olduğu gerçeğinden yola çıkarak Siz de yürümeye başlayın ve tüm vücudunuzdaki dolaşımı hızlandırın. Yürüyüş, beyninize o kadar çok iyi geliyor ki, yaşlandığınızda bunama riskinizide düşürüyor. Beyninizi sakızdan daha esnek hale getiren diğer egzersizler ise şöyledir:
Hayal kurmak: Hayal gücünü yöneten kısmını hareketeg eçirerek, beynin en üst seviyede çalışmasını sağlarsınız.
Yeni bir şeyler öğrenmek: Ama kendinizi kütüphanede çalışır gibi değil de, tatilde gibi hissettiğiniz sürece
Kaynak: Sabah