Diyabet, pankreasın kan şekerini düzenleyen bir hormon olan insülini yeterince üretememesi ya da üretilen insülini kullanamaması ile kandaki şeker düzeyinin yükselmesi şeklinde özetlenebilir. Diyabetin tanımını biraz detaylandıralım…
Dışarıdan aldığımız besinleri bağırsaklarda parçalarız. Böylece besinler, hücrelerin ihtiyaç duyduğu glikoza dönüşürler. Glikoz, kana geçerek hücrelere iletilir. kan şekerini düzenleyen insülin hormonu yardımıyla da hücrelerin içine geçer. İnsülin hormonu yetersizse ya da görevini yapamıyorsa hücrelere ihtiyaç duyduğu glikoz iletilemez. Bu durumda kanda glikoz miktarı artar. Kandaki glikoz miktarı, kişinin diyabetli olup olmadığına dair bilgi verir. Söz konusu miktarı öğrenmek için kan şekeri ölçümü yapılır.
Diyabet tanısı için açlık kan şekeri ölçümü, tokluk kan şekeri ölçümü, HbA1c ölçümü, oral glikoz tolerans testi ve idrarda şeker ölçümü yapılabilir.
Bu konuda diyabet öncesi dönem, Tip1 diyabet, Tip2 diyabet, gebelik diyabeti, çocukluk çağı diyabeti şeklinde farklı sınıflandırmalar yapılır. Bunları biraz inceleyelim...
Diyabet başlangıcı ya da diyabet öncesi dönem olarak da adlandırılır. Prediyabet, ileride diyabet gelişme riskinin yüksek olduğunun göstergesidir ve bu dönemde yaşam tarzındaki değişikliklerle gelişmesi %45- %48 oranında önlenebilir.
Pre diyabet tanısı için AKŞ’nin (açlık kan şekeri) 100-125 mg/dl arasında olması, OGTT’nin (oral glikoz tolerans testi) 140-199 mg/dl arasında olması, HbA1c’nin %5.7-%6.4 arasında olması gerekir.
Juvenil diyabet olarak bilinen durumda, insülin hormonlarının eksikliği söz konusudur. Bu nedenle dışarıdan insülin alımı ile tedavi yapılabilir. Annesinde, babasında ya da çok sayıda yakınında Tip1 diyabet olan kişilerde veya gebelik diyabeti yaşamış kadınlarda görülme olasılığı yüksektir.
Pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması veya salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılmaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesi durumudur. Bu tür diyabetliler için kullanımı veya insülin tedavisi söz konusudur. Ayrıca sürekli olarak şeker ölçümü yapmaları istenir. Doğru beslenme ve egzersiz ile kandaki şeker seviyesi düşürülebilir.
Gestasyonel diyabet olarak da bilinir. Hamilelikte ortaya çıkar. Tip 2 diyabet için risk grubudur.
Diyabet, kontrol altına alınmazsa farklı sağlık sorunlarına neden olabilir. Kalp, kan damarları, sinir sistemi, böbrekler, gözler haar görebilir. Kalp rahatsızlıkları ve inme riski artar. Ayaklarda sinir hasarı, görme bozukluğu görülebilir.
Diyabet tedavisi (şeker hastalığının tedavisi) olarak bilinen süreçte, kan şekeri seviyesini normale yaklaştırmak amaçlanır. Bu amaçla diyet, egzersiz ve sürekli takip istenir. Ayrıca hap kullanımı, insülin iğnesi kullanımı gibi tedavi yöntemleri de söz konusudur. Burada kişinin egzersiz, beslenme ve şeker ölçümü gibi konularda da bilinçli olması önemlidir.
Diyabetli, ideal vücut ağırlığına ulaşmak üzere beslenme ve egzersiz konusunda disiplinli bir yaşam tarzı benimsemelidir. Düzenli olarak şeker ölçümü yapmalıdır. Kan şekeri ölçümleri için diyabet günlüğü tutmalıdır. Kan şekeri düzeyi, kan basıncı düzeyi, kolesterol düzeyi sürekli takip edilmelidir. Diyabetli kişiler, böbrek taraması, göz kontrolü gibi rutin kontrolleri aksatmamalıdır.
Diyabetli bireyler için gün boyunca şeker ölçümü yapabilmek çok önemlidir. Bu amaçla evde şeker ölçüm cihazı olarak bilinen aletler kullanılır. Parmaktan kan alarak şeker ölçümü yapmak ya da parmaktan kan almaya gerek duyulmayan cihazlarla ölçüm yapmak ve sonuçları kayıt altına almak diyabetin kontrol altına alınmasına yardımcı olacaktır.
Parmaktan şeker ölçüm cihazı kullanılırken ellerin yıkanmış olması, ortamın bu işlem için yeterince temiz olması, cihazın çalışır durumda olması ve örneğin uygulandığı parçanın son kullanma tarihinin geçmemiş olması ve nem, aşırı ısı gibi etkenlere maruz kalmamış olması gibi detaylara dikkat edilmelidir. Ancak parmak delmeden şeker ölçümü yapmanıza olanak veren FreeStyle Libre sürekli şeker ölçüm cihazı ile süreci kolaylaştırabilirsiniz.
Üst arka kola uygulanan bir sensör ve okuyucu ile gün boyu glikoz düzeyini ölçebilirsiniz. Yeni nesil sensör teknolojisi ile kan şekeri değil hücreler arası sıvı şeker değerleri ölçülmektedir. FreeStyle Libre ile şeker ölçümü yaparken acı hissetmezsiniz, oldukça kolaydır. Parmak delmeden okuyucunuzla yapacağınız her ölçümle mevcut anlık şeker değerinizi, son 8 saatin şeker trendinizi ve şeker seviyenizin seyir yönünü gösteren trend oklarını görmenizi sağlayan FreeStyle Libre, gece ve gündüz otomatik ölçüm yapar ve verileri saklar. Sizin ayrıca diyabet günlüğü tutmanıza ya da şeker ölçüm sonuçlarını not etmenize gerek kalmaz. Parmağınızı acıtarak delmek yerine sadece 1 saniyede, hemen her ortamda ve hiç fark ve ölçüm sonuçlarını daha sonra hekiminizle paylaşmak için de kayıt altında tutarsınız. Şeker seyrinizin yönünü gösteren trend okları ile gün içindeki aktivitelerinizin şeker düzeyinizi nasıl etkilediğini anlar ve buna göre yaşam tarzınızda iyileştirmeleri kolayca yapabilirsiniz. .
Kaynak 1: International Diabetes Federation. Diabetes Atlas. 6th edition, 2013. http://www.idf.org/diabetesatlas.
Kaynak 2: American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes--2014. Diabetes Care. 2014;37 Suppl 1:S14-80.
Kaynak 3: diyabetcemiyeti.org/ diyabet-nedir
FreeStyle, Libre ve ilgili markalar, çeşitli ülkelerde Abbott Diabetes Care, Inc.'ın ticari markalarıdır.
Bu websitesindeki tüm materyaller ve görseller sadece açıklayıcı ve eğitim amaçlıdır. Bu site tıbbi teşhis veya tedavi amacıyla veya profesyonel tıbbi tavsiyenin yerini almak için kullanılmamalıdır. Bu site çoğaltılmamalı, dağıtılmamalı veya alıntı yapılmamalıdır.
Aksi belirtilmedikçe, bu sitede görülen tüm ürün ve hizmet adları Abbott, Kifidis, bağlı kuruluşları veya iştiraklerine ait ya da onlarca lisanslanmış ticari markalardır. Kifidis sitede yer alan tüm logo ve markaların kullanım hakkını Abbott’tan almıştır.
Kifidis Ortopedi Sanayi ve Turizm Ticaret Anonim Şirketi Valikonağı Caddesi Akkavak Sokak No:7 Nişantaşı Şişli / İstanbul