Birçok veliden sıkça duyduğum bu soruya cevabım hep şu oluyor: “Ne kadar erken başlarsanız, o kadar iyi!” Aslında Amerika ya da Türkiye hiç fark etmiyor erken yola çıkma konusunda… Benim sizlere tavsiyem daha ilkokul yıllarında çocuğunuzla üniversite hakkında konuşmalar yapmaya başlamanızdır. Örneğin, akşam yemeği esnasında ya da okul sonrası yaptığınız günlük sohbetlerinizde, kendi üniversite yıllarınıza ait maceraları, güzel anıları, ya da umutumadığınız arkadaşlarınızı çocuğunuza anlatırsanız, evinizde üniversiteye gitme kültürünü ve geleneğini daha küçük yaşlardan oturtmuş olursunuz. Yaz tatilinde, ailece sizin ya da eşinizin gittiği üniversiteye küçük bir gezi düzenleyebilirsiniz mesela. Çocuğunuz sizin üniversite anılarınızı dinledikçe, üniversiteye gideceği günleri heyecanla bekleyecektir. Nasıl ilkokuldan sonra orta okul ve sonrasında da lise geliyorsa, üniversite eğitimi de çocuğunuzun gözünde lisenin bir devamı olan otomatik bir kavram haline gelecektir. Böylelikle, her öğrenci için çok büyük bir stres kaynağı olan üniversite eğitimi, çocuğunuza göre daha normal ve olağan bir hal alacaktır.
Şimdi biraz da Amerikan üniversite başvurularından bahsedelim. Birçok veli çok gurur duyarak çocuklarının orta okulda aldığı başarıları ya da aktif olarak rol aldığı etkinlikleri anlatır. Bütün bunlar çocuğunuzun kişisel, sosyal, bedensel, ve akademik olarak gelişmesi açısından inanılmaz büyük bir önem taşısa da, maalesef Amerika’da üniversite başvurularında göz önüne alınmıyor. Çocuğunuzun yapacağı her türlü faaliyet, kaydedeceği başarı, ya da alacağı ödül, lise 1. sınıftan itibaren kayda geçmeye başlıyor. Benim tavsiyem, çocuğunuzun enerjisini, vaktini, ve paranızı lise için ayırın. Çocuğunuz eğer sporcuysa, tabii ki küçük yaşlardan itibaren antrenman yapıyor olması gerekir lisede başarılı bir sporcu alabilmesi için fakat bedensel gelişim içermeyen diğer tüm faaliyetleri liseye bırakmanızı öneririm.
Amerikan üniversitelerinin bir öğrencide görmek istediği faaliyetleri ben 3 kısıma ayırıyorum: çocuğun tutkuyla bağlı olarak yaptığı bir faaliyet, liderlik sergileyebileceği bir faaliyet, ve son olarak da çevresine olumlu bir etki yaratabileceği bir faaliyet. Örnek olarak, bir öğrenci okul takımında basketbol oynuyor, sınıf başkanlığı yapıyor, ve mahallesindeki Kimsesizler Yurdunda çocukların ödevlerine yardım ediyorsa, bu öğrenci Amerikan üniversiteleri için güzel bir başvuru hazırlama seviyesine gelmiş olur.
En baştaki sorumuza dönelim şimdi de: Ne zaman başlamalı Amerikan üniversitelerine başvuru hazırlıkları? Bu sorunun en ideal cevabı lise 1. sınıftır aslında. Lise 1. sınıf esnasında, öğrencinin bir takım kariyer planlama testleri alması, daha erken dönemlerde kendisinin ne gibi ilgi alanları ve yetenekleri olduğunun açığa çıkmasında büyük fayda sağlayacaktır. Ben üniversiteye hazırlanırken, bundan yaklaşık 23 yıl önce, etrafımdaki herkes ya doktor ya da mühendis olmak istiyordu. Ben daha o zamanlar da sorduğumda niye bu meslekleri seçtiklerini, anne-babaları öyle istediği için seçtiklerini söylüyorlardı. Artık zaman değişti; çağ değişti, yepyeni, öğrenci merkezli bir eğitim-öğretim anlayışı başladı… Öğrencinin kendi sevdiği ve merak duyduğu bir alanda eğitim alması şart oldu. Siz velilere de düşen, çocuklarınızın ilgi alanlarının ortaya çıkarılmasını sağlayıp, onlara seçecekleri kariyer çizgisinde gereken desteği vermek. Bunun için de lise 1. sınıftan daha iyi bir zaman olamaz. Ayrıca hatırlatmalıyım ki, Amerikan üniversiteleri çocuğunuza seçtikleri bölüme nasıl karar verdiklerini soran kompozisyonlar yazdıracak. Çocuğunuzun o kompozisyonu yazarken, “Annem ve babam mühendis olmamı istedi de o yüzden mühendislik okumak istiyorum” demesini istemezsiniz. Zaten böyle bir beyanın otomatik bir red mektubuyla sonuçlanacağından hiç şüpheniz olmasın…
Nerede kalmıştık? Lisede yapılacak olan başvuru hazırlıklarında… Lise 1. ve 2. sınıflar çocuğunuzun anlamlı faaliyetlerde yer alıp, yaz aylarını da üretken bir şekilde geçirmesi gerektiği dönemlerdir. Lise 3. sınıfta SAT ve TOEFL gibi sınavlara girip, aldığı puanların girmek istediği üniversiteler için yeterli olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Yaz aylarında, çocuğunuz seçmek istediği bir meslek dalına sahip birinin ofisinde staj yapabilir. Hem İngilizce’sini geliştirmek hem de Amerika’daki kampüs hayatını tecrübe etmek için, bir yazı Amerika’da geçirip, yatılı olarak bir üniversite öncesi programa katılabilir. Bütün yazlar içindeki en önemli yaz lise 3. sınıfın sonundaki yaz tatili çünkü Amerikan üniversitelerinin birçoğu çocuğunuzun bu son yazını nasıl geçirdiğini soran bir kompozisyon yazmasını isteyecek. Aynı zamanda, bu son yaz çocuğunuzun tüm başvuru kompozisyonlarını yazmaya başlaması gereken bir dönem olduğu için, çocuğunuz için en yoğun yazın lise 3 sonundaki yaz olduğunu şimdiden söyleyeyim. Tüm bunlar olurken, eğer çocuğunuz arzu edilen SAT puanına henüz ulaşamadıysa, Haziran ayında muhakkak bir kez daha girmesini öneririm.
Lise 4. sınıfın sonbaharında öyle bir yoğunluk olacak ki evinizde, şimdiden kendizi de çocuğunuzu da bu zor döneme psikolojik olarak hazırlamanızı şiddetle tavsiye ederim. Yüksek bir not ortalaması, günlük okul dersleri, sınavlar, ödevler, projeler, üniversite başvuruları, sosyal ve kültürel faaliyetler, yazılması gereken onlarca kompozisyon, üniversiteler tarafından yapılacak mülakatlara hazırlık derken çocuğunuzun nefes almaya bile vakti olmayacak. Böyle stresli bir ortamda, size tavsiyem çocuğunuzun üzerindeki baskıyı anlayıp, ona mümkün olan duygusal desteği vermenizdir. Zor bir dönem bekliyor sizi… Ben yaşadım; bire bir gördüm… Amerika’da yaşayan bir Türk anne olarak, kızıma destek olabilmek için çok zorlandım. Zaten o yüzden bugün buradayım… Çocukları Amerika’da üniversite eğitimi almak isteyen diğer aileler benim ve kızımın yaşadığı zorlukları yaşamasın diye bu işin eğitimini aldım. İşte bu sebeple EdMission Possible’ı kurdum. Siz çocuğunuzun annesi ve babası olmaya devam edin; üniversite başvuru kısmını bana bırakın… Siz iyi olun; bırakın kötü ben olayım… Siz şurada kalan sayılı günlerinizi en güzel şekilde değerlendirin evladınızla. Bir bakmışsınız, aylarca göremeyeceksiniz… Tüm başvuruları günü gününe yapıp yapmadığının takibini ben yapayım… Sizin aklınız hiç kalmasın… Size söz veriyorum; herşey çok güzel olacak…
Sevgiyle,
Burçak Deniz Çakır, M.A., M.B.A.
Kurucu Başkan ve Eğitim Danışmanı
EdMission Possible