Hollywood, 1960'tan bu yana ilk kez yazar ve oyuncuların ortak greviyle karşı karşıya. Oyuncular Sendikası (SAG), 2 Mayıs'tan bu yana grevde olan Amerika Yazarlar Birliği (WGA) eylemine destek verme ve greve gitme kararı aldı.
İş bırakma, ABD yapımı film ve TV prodüksiyonlarının büyük bir bölümünün durdurulacağı anlamına geliyor. Eylemlerin Netflix'in Kaliforniya'daki merkezinin önünde başlaması ve ardından Paramount, Warner Bros ve Disney'e doğru devam etmesi bekleniyor.
Greve katılan oyuncuların arasında ünlü isimlerin yanı sıra küçük roller için A listesindeki meslektaşlarından çok daha az ücret alan on binlerce oyuncu var. Cuma gününden itibaren (bugün) yaklaşık 160 bin oyuncunun iş bırakması bekleniyor.
Duyuruyu takip eden saatlerde, aralarında Better Call Saul'un yıldızı Bob Odenkirk, Sex and the City'den Cynthia Nixon ve Hollywood emektarı Jamie Lee Curtis ve uzun yıllardır Hawkeye karakterine hayat veren ünlü aktör Jeremy Renner'ın da bulunduğu SAG üyesi birçok oyuncu greve desteğini dile getirdi.
Yapımcılar sendikanın kararına tepki gösterdi. Disney CEO'su Bob Iger ise hem oyuncuların hem de yazarların taleplerinin uygulanabilir olmadığını ve pandeminin yaralarını sarmaya çalışan sektöre zarar verdiğini söyledi. CNBC-e televizyonuna konuşan ve sendikaların gerçekçi olmadığını söyleyen Iger, “Bu durum beni çok tedirgin ediyor” dedi.
Sendikanın grev kararı ardından Oppenheimer oyuncuları galadan ayrıldı
Ünlü oyuncular Cillian Murphy, Matt Damon ve Emily Blunt, grevin ilan edildiği Perşembe gecesi Christopher Nolan'ın Oppenheimer filminin Londra'daki galasını terk etti.
— SAG-AFTRA (@sagaftra) July 13, 2023
Filmin yönetmeni Christopher Nolan, oyuncuların ‘grev pankartlarını hazırlamak’ için ayrıldığını söyledi.
Grev kararı uyarınca, SAG üyesi oyuncular seslendirme dahil her türlü oyunculuk faaliyetine, tanıtımlara veya yapım öncesi ile ilgili çalışmalara (kostüm provaları vb.) katılmayacak.
Sendikaların talebi ne?
27 Haziran'da SAG-AFTRA yönetimine gönderilen ve aralarında Meryl Streep ve Jennifer Lawrence'ın da bulunduğu 300'den fazla ünlü oyuncunun imzaladığı mektuba göre, SAG-AFTRA üyeleri ‘dönüştürücü bir anlaşma’ talep ediyordu.
SAG, yayın devlerinin daha adil bir kâr dağılımı ve daha iyi çalışma koşullarını kabul etmesini istiyor. SAG'in bir diğer talebi ise oyuncuların daha fazla taban ücret ve yan ödeme alması, yani rol aldıkları film ve programların tekrarlarından oyunculara ödeme yapılması.
Resmi adı SAG-AFTRA olarak bilinen Oyuncular Sendikası ve Amerikan Televizyon ve Radyo Sanatçıları Federasyonu ayrıca yapay zekâ (YZ) ve bilgisayar tarafından üretilen yüz ve seslerin oyuncuların yerine kullanılmayacağına dair güvence verilmesini talep ediyor.
SAG-AFTRA President Fran Drescher slams Hollywood execs: 'They plead poverty, that they’re losing money left and right, when giving hundreds of millions of dollars to their CEOs. It is disgusting — shame on them.' pic.twitter.com/dHhcxsBAXY— NowThis (@nowthisnews) July 13, 2023
SAG Başkanı Fran Drescher düzenlenen basın açıklamasında grevin sektördeki oyuncular için ‘bir dönüm noktası olduğunu vurguladı sözlerine şu ifadelerle devam etti: “Bizim başımıza gelen aslında tüm sektörlerde yaşanıyor. Çok açgözlü bir oluşum tarafından mağdur ediliyoruz. CEO'larına yüz milyonlarca dolar verirken nasıl da yoksulluktan, sağda solda para kaybettiklerinden dem vuruyorlar. Bu iğrenç bir şey. Yazıklar olsun. Tarihin yanlış tarafındalar” dedi.
Bu endişelerin çoğu, bir diğer Hollywood sendikası olan Amerika Yazarlar Birliği (WGA) tarafından da dile getiriliyor. WGA’in 11 bin üyesi daha iyi ücret ve çalışma koşulları talebiyle 2 Mayıs'tan bu yana grevde.
Stüdyolar ne diyor?
Stüdyoları temsil eden Sinema ve Televizyon Yapımcıları Birliği (AMPTP) ise kararı eleştirdi. Açıklamada, “Stüdyolar, dizilerimize ve filmlerimize hayat veren oyuncular olmadan çalışamayacağı için grev kesinlikle arzu ettiğimiz bir sonuç değil. Sendika ne yazık ki sektöre bağımlı olan binlerce insan için mali sıkıntıya yol açacak bir yol seçti” denildi.
AMPTP, yapay zekânın kullanımıyla ilgili endişeleri gidermek için, performanslarda dijital kopyalar kullanıldığında veya değişiklikler yapıldığında oyuncuların onayını gerektirecek ‘çığır açan bir öneri’ üzerinde yapımcıların fikir birliğine vardığını ifade etti.
"They stand on the wrong side of history at this very moment. We stand in solidarity, in unprecedented unity."— SAG-AFTRA (@sagaftra) July 13, 2023
Today, SAG-AFTRA's President Fran Drescher and Chief Negotiator Duncan Crabtree-Ireland announced the #SAGAFTRAstrike. ?? #SAGAFTRAstrong pic.twitter.com/vha7ZxuEv4
Ancak SAG’in baş müzakerecisi Duncan Crabtree-Ireland teklifin kabul edilemez olduğunu söyledi ve “Şirketlerin dijital görüntülere sahip olmasını ve bunu sonsuza kadar kullanmayı öneriyorlar. Bunun çığır açan bir teklif olduğunu düşünüyorsanız, tekrar düşünmenizi öneririm. Bu sorunları ele alan sözleşme değişiklikleri önerdik ancak AMPTP önerilerimize ilgi göstermedi” dedi.
Crabtree-Ireland sözlerine şöyle devam etti:
Oyuncular artık üretken yapay zekâ teknolojisinin yükselişiyle geçim kaynaklarına yönelik varoluşsal bir tehditle karşı karşıya.
Hollywood, 1960'tan bu yana ilk kez SAG-AFTRA ile WGA'in ortak grevine sahne oluyor ve eğlence sektörü neredeyse durma noktasına geldi. SAG’ın o dönemki başkanı sonradan siyasete atılıp ABD Başkanı olan Ronald Reagan’dı. Oyuncuların son grevi ise 1980 yılında gerçekleşmişti.
Bu, yapım aşamasındaki filmler için işin büyük bir bölümünün imkânsız hâle geleceği anlamını taşıyor. Çekimlerin tamamlandığı durumlarda bile, oyuncular yeniden çekimler ve film yapım sürecinin diğer temel unsurları için çalışmayacak. Özetle senaristlerin grevi nedeniyle durmuş olan projeler listesine yenileri eklenecek.
SAG Başkanı Fran Drescher, greve kararının açıklandığı basın toplantısında stüdyolara seslenerek “Biz olmadan var olamazsınız” dedi ve ekledi:
“Tam da şu anda eşi benzeri görülmemiş bir birlik ve dayanışma içindeyiz. Sendikamız, kardeş sendikalarımız, dünyanın dört bir yanındaki sendikalar ve diğer işçi sendikaları bizim yanımızda. Katkılarımızdan dolayı saygı görmeyi talep ediyoruz.”
BBC ve Mashable.