Süvariler ister istemez. H 35 ve H 39 tanklarının tarihçesi
Ardennes'deki H 35 Sütunu, Mayıs 1940
İyi bilmiyoruz tarih Fransız zırhlı araçları. Daha doğrusu, ana "karakterler" bizim tarafımızdan iyi bilinmektedir - bunlar tanklar ve zırhlı araçlar Hotchkiss, Saumua, Panhard vb. Peki bunlar ne tür makineler, neden ve hangi koşullar altında yaratıldılar? Fransızlar onlara karşı nasıl savaşacaktı? Bütün bu sorular uzun zamandır mitlerle örtülmüştür.
Bu yazıda Hotchkiss'in H 35 ve H 39 tanklarının geçmişine bakacağız. Kendi başlarına pek ilgi çekici değiller - sıradan ucuz arabalar, belki de iyi zırhlara sahipler. Bu tanklarla ilgili efsaneleri ortadan kaldırmak bizim için çok daha ilginç. H 35 ve H 39'un kanonik öyküsü gerçeklerle o kadar büyük bir çelişki içindedir ki, merak etmeden duramazsınız: Bunu nasıl uydurabildiler? Ayrıca Hotchkiss tankları da önemli bir iz bıraktı. Döküm tank yapmayı ilk öneren ve aynı zamanda Fransız tank programını harekete geçiren Hotchkiss şirketiydi. Bugün bunun hakkında konuşacağız.
Zamanında teklif
İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında, Fransız tank kuvvetleri Sovyet tank kuvvetlerinin ardından ikinci sıradaydı. Ancak Fransızların modern tankların çoğunu 1936-1940'ta Nazi Almanyası ile savaşa hazırlanırken inşa ettiğini hesaba katmalıyız. Ve 30'lu yılların başında, Fransız tank filosunun temeli üç buçuk bin umutsuzca modası geçmiş Renault FT'den oluşuyordu. Bunların yerini ne alabilir? Renault, D1 hafif tankının üretimine başladı ancak ordu kısa sürede hayal kırıklığına uğradı.
Renault tasarımcıları tasarımı mümkün olduğu kadar ucuz hale getirmeye çalıştılar, bu nedenle D1 kalitesizlikten ve sürekli arızalardan muzdaripti. Ayrıca 1932'de Fransa'daki tek modern tanktı ve sıradan piyade desteği için fazla değerliydi. “Gerçek” B1 muharebe tankı yalnızca 1'te üretime girdiğinden, ilk başta D1934'ler muharebe tankları (char de bataille) olarak hizmet ediyordu. Böylece antika Renault FT'nin yerini alacak hiçbir şeyin olmadığı ortaya çıktı.
Char D1, Şampanya'daki manevralarla ilgili, 1935. İlk başta Renault FT'nin taretleriyle donatılmışlardı
Zor durumu gören Hotchkiss şirketi inisiyatif aldı ve 1933'te orduya yeni bir tank konsepti önerdi. 6 ton ağırlığında, çok basit ve ucuz, iki kişilik küçük bir araçtı. İlk defa, tank gövdesi büyük döküm parçalardan cıvatalarla monte edildi. Motorun arkada ve şanzımanın önde olduğu düzen Fransızlar için alışılmadıktı. Maliyeti düşürmek için tareti bile terk ettiler ve gövdeye iki makineli tüfek yerleştirdiler, böylece tank "şişman" İngiliz Carden-Loyd takozunu çok andırıyordu. Hotchkiss şirketinin İngiliz şubesinden taşınan İngiliz Henry Mann Ainsworth tarafından yönetildiği söylenmelidir.
Ordu bu teklifi destekledi çünkü sonunda Renault FT'nin gerçekten devasa bir alternatifle değiştirildiğini gördüler. 30 Haziran 1933'te Hotchkiss, üç prototip inşa etmek için bir sözleşme aldı ve 2 Ağustos'ta bir yarışma duyuruldu. Ainsworth'un önerisini birçok yönden tekrarladı: 6 ton ağırlığında, 30 mm zırhlı ve iki makineli tüfek veya tarette 37 mm'lik bir top bulunan basit ve güvenilir bir tank.
Renault'la rekabet
Hafif tank yarışmasına toplamda 14 şirket katıldı. Hotchkiss'e ek olarak iki tanesiyle de ilgileniyoruz - Renault ve APX (Puteaux'daki mühendislik tesisi olan Atelier de Construction de Puteaux'nun kısaltması). Renault bu duruma en hızlı yanıt veren oldu; prototipi Renault ZM Aralık 1934'te teste hazırdı. 7,5 hp motora sahip, 82 ton ağırlığında bir tanktı. İle. ve iki makineli tüfeği olan bir taret. Ordu arasında memnuniyet yaratmadı. Mühendisler zırh hacmini sınıra kadar sıkıştırdılar, bu nedenle savaş bölmesinin çok sıkışık olduğu ve mühimmat yükü ve yakıt tedarikinin yetersiz olduğu ortaya çıktı. Ancak yine de 6 tona sığmanın imkansız olduğu ortaya çıktı.
Renault ZM'nin ilk prototipi. Her zamanki R 35 hala çok uzakta
Hotchkiss ilk prototipi Ocak 1935'te üretti. 8,5 ton ağırlığındaydı ve daha az güçlü 78 hp'lik bir motorla çalışıyordu. İle. ve ayrıca bir kulesi yoktu. Genel olarak rakibiyle karşılaştırıldığında daha ağır ve daha az silahlı Hotchkiss tankı soluk görünüyordu. Bu şaşırtıcı değil. Renault, AMR 33 süvari tanklarındaki gelişmelerden yararlandı.Motor, şanzıman ve lastik pullar üzerindeki süspansiyon AMR 33 prototipleri üzerinde test edildi.Şasi genel düzeni ve tasarımı açısından Renault ZM geleceğe çok benziyordu AMR 35. Ancak Hotchkiss'in genel olarak tank inşası konusunda hiçbir deneyimi yoktu, bu nedenle mühendisler projeyi sıfırdan oluşturmak zorunda kaldı. Söylemeye gerek yok, ilk gözlemelerinin topak topak olduğu ortaya çıktı.
İlk iki Hotchkiss prototipinin kulesi yoktu. Çok tuhaf görünüyorlardı
Ancak Hotchkiss ve Renault tankları nasıl ortaya çıkarsa çıksın seri üretime geçemediler. Gerçek şu ki, 1934'te Fransız ordusu Hotchkiss 25 mm tanksavar silahını benimsedi. Silahın çok hafif ve kompakt olduğu ortaya çıktı, ancak aynı zamanda 30 mm'lik zırhı da kolayca deldi. Fransızlar, benzer silahların diğer ordularda da toplu halde bulunacağını anladılar ve yeni tankların zırhını 40 mm'ye kadar güçlendirmeye karar verdiler. Aynı zamanda silahlar da revize edildi - artık kulede 37 mm'lik bir top zorunlu hale geldi.
Zaman kaybetmemek için şirketler ilk tankları eski talimatlara göre inşa ettiler, testleri dikkate alarak projeleri hareket halindeyken elden geçirdiler. Ve işte APX tankını hatırlamanın zamanı geldi. Görünüşe göre bu, dünyanın iki zamanlı dizel motora sahip ilk tankıydı. Bir prototipin Ekim 1935'te yapıldığı bilinmesine rağmen, hiçbir fotoğrafı günümüze ulaşmamıştır. Ordunun tanka ihtiyacı yoktu ancak kulesinin başarılı olduğu düşünülüyordu. Dönüştürülmüş Hotchkiss ve Renault tanklarına kuruldu.
Genel olarak tanıdık H 35 ve R 35 hemen ortaya çıkmadı. Tüm değişikliklerden sonra, 10-11 tona "şişmanlaştılar" ve geliştirilmiş H 39, orijinal gereksinimlerin iki katı olan 12 tona bile çıktı.
Taze efsane, ama inanması zor
Genellikle hafif piyade tankı rekabetindeki durum şu şekilde anlatılır. Hotchkiss ve Renault teklifleri özellik ve fiyat açısından çok benzerdi. Hotchkiss tankı daha hızlıydı (neredeyse üçte bir oranında) ve bu nedenle daha iyi görünüyordu, ancak piyadeler Renault tankını seçmek için acele etti. Ya da belki "acele etmesine" yardım ettiler? Her durumda, Hotchkiss bölüğü piyade yarışmasından çekildi ve daha hızlı tankını süvari yarışmasına başarıyla ekledi. H 35 ve R 35'in kanonik tarihi kabaca bu şekilde gelişti.
Olayların bu kadar aptalca bir versiyonunun ortaya çıkıp onlarca yıl sürdürülebilmesi şaşırtıcı. Hareketlilik ile başlayalım. Hotchkiss tankının daha yüksek hız iddiası tamamen sayı oyununa dayanmaktadır. H 35, tahmini olarak 28 km/saat azami hız sağlayan beş vitesli bir şanzımanla donatılmıştı. R 35'in yalnızca dört vitesli şanzımanı vardı ve tahmini azami hızı 20 km/saatti. Hızdaki üstünlüğün açık olduğu görülüyor. Ama bu o kadar basit değil.
Üçüncü Hotchkiss prototipine erken bir APX tareti verildi. Görünüm tanınabilir, ancak ayrıntılı olarak birçok açıdan üretim arabalarından farklı
Tahmini maksimum hız, tahrik tekerleklerinin çapına, maksimum motor hızına ve minimum şanzıman oranına göre hesaplanır. Yani bu kayıtlı bir test sonucu değil, sadece kağıt üzerindeki bir sayıdır. Şanzımanın sağladığı maksimum hızı yansıtır. Pratikte maksimum hız sadece şanzımana değil aynı zamanda motora da bağlıdır. Yeterli güç yoksa tank tasarlanan hıza ulaşamayacaktır.
Daha yüksek tasarım hızı yalnızca kağıt üzerinde bir avantajdı. H 35 bir ton daha ağırdı ve motoru daha zayıftı - 78 hp. İle. 82 hp'ye karşı İle. Renault'dan. Her iki tank da ağırlık ve motor gücü açısından benzer olduğundan gerçek ortalama hızları da benzerdir. Ayrıca H 35 daha az korunuyordu ve gereksinimleri karşılamıyordu. Gövde zırhının kalınlığı, R 34'in 40 mm'sine karşılık 35 mm'yi aşmadı. Artan koruma, kütlenin artmasına yol açacaktı ve burada her şey daha zayıf bir motora dayanıyordu. Görünüşe göre benzer ve daha hareketli olduğu iddia edilen H 35'in ne benzer ne de daha hareketli olduğu ortaya çıktı.
Zorla gerekli
H 35'in efsanevi üstünlüğünü bir kenara bırakırsak Fransız piyadelerinin tercihi oldukça makul hale geliyor. Ordu, R 35'in oldukça vasat bir tank olduğunu çok iyi anladı. Şasisi 6-7 ton ağırlığında tasarlandığından arazi koşullarıyla pek baş edemedi. Ancak Fransız ordusunun acilen seri üretilen ucuz bir tanka ihtiyacı vardı, ciddi değişiklikler için zaman yoktu. Piç D1'in aksine, en azından R 35 her virajda parçalanmıyordu. Rakibi Hotchkiss gereksinimleri karşılamadı ve daha da vasat olduğu ortaya çıktı.
Testler sırasında H 35'lerin çok kaba makineler olduğu ortaya çıktı. Ordu, sık sık yaşanan arızalardan, zayıf frenlerden ve tankların arazide idare edilmesini zorlaştıran zayıf diferansiyel direksiyon mekanizmasından şikayetçiydi. Şasinin bir bütün olarak iyi olduğu ortaya çıktı, ancak silindirlerdeki lastik tekerlekler hızla aşındı. Sonunda motor çok güçsüzdü. Diğer koşullar altında Hotchkiss şirketi kendisini birkaç deneysel araç üretmekle sınırlayacaktı ancak tankı yine de seri üretime geçti.
3 yazında SOMUA'dan AC 1935 prototipi. S 35 adı altında üretime girecek. Bu güçlü tankı H 35 ile karşılaştırmak bir yanlış anlaşılmaydı
Savunma Bakanı Jean Fabry, H 35 ve S 35 prototiplerinin sergisine katıldı. Tesadüf eseri, Hotchkiss tankının daha çevik olduğu ortaya çıktı ve bu nedenle teknoloji konusunda uzman olmayan bakan, daha pahalı olan S 35'in özel bir avantajı olmadığı sonucuna vardı. Süvari Generali Jean Flavigny şunları hatırladı:
Toplantıda karşılaştırma sonuçlarına göre Saumya'ya sipariş verilmesine karar verildi ama bakan ve beraberindekilerin çok sevdiği Hotchkiss'e ne yapmalı? <...> General Gamelin, gereksinimlerimizi hiç karşılamasa bile Hotchkiss'i süvarilere devretmeye karar verdi. <...> Bu "hediyeyi" reddedemedim, pek hoş olmadı, ancak zırhlı araç sıkıntısı yaşadım. Aynı zamanda mekanize tümenlerin oluşumunun tamamlanmasının ardından tamamen Saumua'ya nakledilmesi gerektiğine dair özel görüş belirttim. Maalesef düşük üretim oranı Saumua'da homojen birimler elde etmemize izin vermedi."
Bu anılar o yılların zor durumunu çok iyi yansıtıyor. S 35 en son gereksinimleri karşılıyordu ve teknik açıdan ileri düzeydeydi ancak SOMUA fabrikası bu pahalı arabalardan yeterince hızlı üretemedi. Ve seri üretilen ucuz tanklarla süvariler için işler çok kötü gidiyordu - Renault'nun “karton” AMR 33'ü sürekli bozuldu ve hızla modası geçmiş hale geldi. Bu gibi durumlarda, bir çeşit zırha sahip Hotchkiss tankı oldukça işe yaramaz görünüyordu. Genellikle H 35'in süvariler için daha uygun olduğu söylenir ancak bu rol için daha az uygun olduğunu söylemek daha doğru olur. Süvariler, piyadelerden daha sık olarak iyi yollardan oluşan bir ağa güveniyordu, bu nedenle eksiklikleri o kadar fark edilmiyordu.
Erken dönem APX taretli seri N 35. İki görüntüleme camına sahip gözlem cihazları olan diaskoplar tarafından verilir. Daha sonra bunların yerini normal izleme yuvaları alacak
6 Kasım 1935'te Hotchkiss, süvariler için 200 H 35'lik ilk sözleşmeyi aldı. Bunu 100 araç daha için ikinci bir sözleşme izledi. Süvariler yeni tankı çok soğuk karşıladılar; onların standartlarına göre tank çok yavaştı ve güvenilmezdi. Süvari sözleşmelerini yerine getirdikten sonra Hotchkiss, bu kez piyade için 100 H 35'lik üçüncü bir sipariş aldı. Bu karar da zorlandı. Renault ve FCM fabrikaları gerekli sayıda piyade tankını sağlayamadığından Hotchkiss'in üretim kapasitesine hava gibi ihtiyaç duyuldu. Piyade Genel Müfettişi Julien Dufieux, H 35'e karşı tüm gücüyle savaştı, ancak süvarilerden sonra uzlaşmak zorunda kaldı.
Yani süvarilerin akıllıca seçimi ve piyadelerin aklı başına gelmesiyle ilgili masalsı hikayelerin arkasında sıradan bir gerçek gizlidir. Bakan Jean Fabry ve Başkomutan Maurice Gamelin, piyadeleri ve süvarileri asla istemedikleri bir ham tankı kabul etmeye kelimenin tam anlamıyla zorladı.
Bazı hatalar
Hotchkiss, H 35'in vasat bir tank olduğunu ve yeniden tasarlanması gerektiğini fark etti. Her şeyden önce bu elektrik santraliyle ilgiliydi. Ve burada mühendisler, Monte Carlo Rallisi'ni birden fazla kazanan Hotchkiss yarış arabaları üzerindeki çalışmalarında işe yaradı. 1937'de 35 hp'lik bir yarış motoru H 117'te test edildi. İle. Tank fark edilir derecede daha hareketli hale geldi, ancak şanzıman daha yüksek torka dayanamadı. Büyük tasarım değişiklikleri gerekliydi.
Saumur'daki müzeden H 39'un zengin iç mekanı. Döküm gövde birkaç büyük parçadan oluşuyordu ve bir inşaat seti gibi sökülebiliyordu
1938'de Hotchkiss yeni bir model olan H 35'i tanıttı. Temel fark, yarış motoruna dayalı 120 beygir gücünde bir motordu. Takmak için arka kısım gözle görülür şekilde genişletildi ve aynı zamanda yakıt beslemesi 180'den 207 litreye çıkarıldı. Zırh kalınlığı gerekli 40 mm'ye getirildi ve şanzıman da iyileştirildi. Sonuç olarak tankın ağırlığı 12 tona çıktı, bu nedenle mühendisler lastik bantları bırakıp paletleri 2 cm genişletti Testler, yeni tankın eskisinden çok daha iyi sonuç verdiğini gösterdi. Maksimum hız 36,5 km/saat'e çıkarıldı ve sürüş çok daha kolay hale geldi. Doğru, yeni motorun oldukça açgözlü olduğu ortaya çıktı. Alman verilerine göre SOMUA S 35, yollarda 225 km'de 100 litre yakıt tüketiyordu ve çok daha hafif olan Hotchkiss de çok daha az değildi - 190 litre. Bu nedenle yakıt deposundaki artışa rağmen menzil 150 km'den 120 km'ye düşürüldü.
Yeni model, 18 Şubat 1939'da Char léger modèle 1935 H modifié 1939 olarak kabul edildi. Adı genellikle H 39 olarak kısaltılır, ancak bazen H 38 adını da bulabilirsiniz. Karmaşa, benimsenmeden önce, Hotchkiss yeni modeli Char léger modèle 1938 série D olarak adlandırdı. Önceki model gibi H 39 da hem piyadelere hem de süvarilere tedarik ediliyordu ve piyade artık ana müşteriydi.
39 baharında H 1940 partisinin teslimi. Tanklar kuyruklar ve SA 38 toplarıyla donatılmıştır
1940 yılında hafif tankları modernize etme programı başladı. R 35 gibi, H 35 ve H 39 da başlangıçta çok zayıf, tufan öncesi SA 18 37 mm toplarla donatılmıştı. Bu silahlardan bazıları, paradan tasarruf etmek için kullanılmış Renault FT'lerden çıkarıldı. 1939'un sonunda Fransızlar, aynı kalibrede ancak çok daha güçlü yeni bir SA 38 topunun üretiminde ustalaştı. Toplamda 800 silah ateşlemeyi başardılar, yani tüm tanklara yetecek kadar silah yoktu. Ek olarak, birçok H 39'a hendeklerin üstesinden gelmek için bir kuyruk verildi, buna bir stepne ve bir yedek parça kutusu takıldı. Komuta araçları radyo istasyonlarıyla bile donatılmıştı. Genel olarak bunlar Fransa'daki en dengeli ve savaşa hazır hafif tanklardı.
En kötüsünden en iyisine
Okuyucu, Hotchkiss tank girişiminin en başından beri başarısız olduğu izlenimine kapılabilir. Tecrübesi olmayan mühendislerin işe yaramaz bir tank önerdiğini ve Fabry ile Gamelin'in bunu memnun olmayan askeri personele empoze ettiğini söylüyorlar. Bu yanlış. Bazı yanlış anlamaları gidermek için, bilinçli olarak tarihe çok eleştirel bir bakış attık. Şimdi hikayemizdeki karakterlere hakkını verelim.
General Maurice Gamelin, zamanının en zeki ve saygın askeri adamlarından biriydi. 1933'ten itibaren Fransız ordusunun yeniden düzenlenmesine öncülük ederek onu savaşa hazırladı. Gamelin, ileri yaşına rağmen makineleşmenin ateşli bir destekçisiydi. Bunu gerçekleştirmek hiç de kolay olmadı. Fransa, nüfus ve sanayi potansiyeli açısından Almanya'dan önemli ölçüde gerideydi. Ekonomik kriz nedeniyle ciddi bir para sıkıntısı yaşandı ve ayrıca Leon Blum'un sol hükümeti şüpheli politikalar izledi. Bu gibi durumlarda taviz verilmesi gerekiyordu.
H 39 Alman hizmetinde. Tankın, kutulu ve yedek silindirli karakteristik bir kuyruğu vardır. Almanlar kulenin kubbesini kestiler ve çift kanatlı bir kapak eklediler. Fransızlar da kubbe fikrinden hoşlanmadı.
H 35, süvari tankı rolüne pek uygun değildi. Ancak Fabri yanılmış olsa da kararının sonuçta doğru olduğu ortaya çıktı. Alman tank tümenlerine benzer şekilde üç mekanize hafif tümeni (division légère mécanique, DLM olarak kısaltılır) donatmak için 600 S 35 gerekiyordu, ancak savaşın bitiminden önce SOMUA fabrikası 427 tank toplamayı başardı. Bunların yerini ne alabilir? Renault teslimat planlarını aksatıyor ve mali felakete sürükleniyordu. Süvari tankları AMR 35 ve AMC 35'in çok başarısız olduğu ve sürekli bozulduğu ortaya çıktı. Hotchkiss şirketi sadece iki yıl içinde yeni süvari tümenleri için neredeyse 300 tank topladı. AMR 35 ile karşılaştırıldığında H 35 bile güvenilirliğin standardıydı.
Piyadelerin de sorunları vardı. Renault fabrikaları makul bir sürede yeterli sayıda R 35 üretemedi. Gelecek vaat eden FCM 36, yalnızca 100 tanktan oluşan küçük bir seri halinde üretildi. FCM şirketi çok yüksek fiyat talep etti ve kapasitesi Char B1 programına harcandı. Hotchkiss bir kez daha zırh eksikliğinin giderilmesine yardımcı oldu. Sonuç olarak, tankları R 35'ten sonra en çok sayıda ikinci tank oldu. Her ne kadar ilk H 35'ler başarısız olsa da, H 39'ların rakiplerinden çok daha iyi olduğu ortaya çıktı. Almanların ele geçirilen tüm Fransız tankları arasında H 39 ve S 35'i tercih etmesi anlamlıdır. H 35'ten önce tanklar üzerinde hiç çalışmamış bir şirket için hiç de fena değil.
Kaynaklar:
* Steven J.Zaloga. İkinci Dünya Savaşı Fransız Tankları (1). Piyade ve Muharebe Tankları
*Yuri Pasholok. Piyadeler tarafından reddedildi, süvarilerin ilgisini çekti (https://warspot.ru/11331-otvergnutye-pehotoy-priglyanuvshiesya-kavalerii)
*GBM Dergisi
* Panzer Broşürleri No. 19-1. Beute-Panzerkampfwagen
- Dmitry Zaitsev
- https://yuripasholok.livejournal.com, Panzer Tracts
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.