Renk degiştirme yetenekleri, hareketli gözleri ve çok uzun dilleriyle dikkati çeken, bukalemungiller ailesinden kertenkeleler in genel adı.
Afrika’da , Madagaskar’da ve İspanya’nın güneyi ile batı Asya’da yaşayan bukalemunlara, Türkiye’de Ege ve Akdeniz bölgelerinde rastlanır. Boyları 30 ile altmış cm arasında değişir. Yanlardan yassılaşmış olan bedenleri, dallara asılmasına [ çoğunlukla ağaçlarda yaşarlar] olanak veren, tutunmaya yarayan bir kuyrukla son bulur. Parmakları karşı karşıya gelebildiğinden, ayakları kıskaç gibidir. Bukalemunlar normal olarak yeşilimsi renktedir ler. Bununla birlikte, derilerindeki kromatoforların [renk hücreleri] durumunun birbirine göre farklılığı nedeniyle, derilerinin rengi değişikliğe uğrar. Bu değişiklikler dış çevreye olduğu kadar, hayvanın ruhsal durumuna da bağlıdır. Söz gelimi, bukalemun korktuğunda renk değiştirir. Üreme döneminde erkeklerin renkleri, parlaklaşır.
Bukalemunlar böceklerle beslenir, avlarını ararken, gözlerinin ve dillerinin alışılmamış iki özelliğinden yararlanırlar. Gözlerin her biri, öbüründen bağımsız olarak, her yöne döndürülebilir. Bukalemun avına, iki gözüyle gözetleyerek, olağan üstü bir yavaşlıkla yaklaşır. Böceğe belli ölçüde yaklaştığında, gövdesi kadar uzun olan ve ağızda dolanmış olarak bulunan dilini fırlatır. [ dilin fırlatılışı ve geriye çekilişi öylesine hızlıdır ki, bu hareketi insan gözü güçlükle izleyebilir]; Dilin ucu yapışkan olduğundan, böcekler kolayca yapışırlar.
Bukalemunların çoğu yumurtlayıcıdır; bununla birlikte yumurtaların annenin bedeni içinde açıldığı türlerde vardır. En çok tanınan tür Chamaeleo’nun [ kuzey Afrika’da , İspanya’da ve Türkiye’de yaşar] boyu 30 cm kadardır; başında küçük miğfer biçiminde bir çıkıntı bulunur. Öbür türlerin görünüşleri daha da gariptir; Gövdeleri dikenler, boynuzlar, sırtta kemikten bir kalkan, vb’yle donanmıştır.