ABD, Afganistan'dan çekilmesinden sonra Taliban tarafından hedef alınabilecek binlerce Afgan için hazırladığı yeni mülteci programının ayrıntılarını açıkladı. Planda, ABD'ye yerleşmek isteyen Afganların ülkelerinden kendi olanaklarıyla çıkarak üçüncü bir ülkeye gitmelerinin öngörülmesi dikkat çekti. Buna göre, Afgan mültecilerin ABD'ye başvuru sürecinin tamamlanması için bu üçüncü ülkelerde 12 ila 14 ay beklemeleri gerekecek. Reuters'a konuşan yetkililer, plan çerçevesinde Türkiye'nin de adını andı.
KİMLER BAŞVURABİLECEK?
ABD'nin yeni mülteci planı, 20 yıllık işgal sürecinde Amerikan askerlerine yardım ettikleri için Taliban'ın hedef alabileceği tercümanlar, başka görevleri yürüten kişiler ve ailelerini kapsayan Özel Göç Vizesi (SIV) programına girememiş Afganlar için hazırlandı. 'Priority Two' isimli yeni mülteci planında, ABD'nin fonladığı projelerde, ABD merkezli sivil toplum kuruluşlarında ve medya organlarında çalışmış Afganlara, olası Taliban şiddetinden kurtulması için mülteci statüsü verilmesi öngörülüyor.
Plan, ABD Başkanı Joe Biden'ın çok sayıda Kongre üyesi ve insan hakları kuruluşunun Taliban misillemesi riski altındaki kişilerin can güvenliği konusunda baskı yapmasının ardından hazırlandı.
ÜÇÜNCÜ ÜLKEDE 12-14 AY BEKLEYECEKLER
Ancak ABD Dışişleri'nin ayrıntılarını dün açıkladığı planda, bu kişilerin ABD'ye yolculuğunun üçüncü ülkeler üzerinden sağlanacak olması dikkat çekti. Plana göre, yeni programa dahil olmak isteyen kişilerin, bir Amerikan kurumundan veya Afganistan'da çalıştıkları ABD bağlantılı kurumun en üst düzey Amerikalı yetkilisinden referans alması gerekiyor. Bu referansla başvuran kişilere 'bir Amerikan hükümeti sistemine' girip girmedikleri konusunda e-posta yoluyla yanıt verilmesi planlanıyor.
Olumlu yanıt alanların ise Afganistan'dan kendi olanaklarıyla çıkıp üçüncü bir ülkeye gitmeleri, başvuru süreçlerinin tamamlanması için de bu üçüncü ülkede 12 ila 14 ay beklemeleri öngörülüyor.
NED PRICE: ÜÇÜNCÜ ÜLKEDEN VİZE ALMALARININ ZOR OLDUĞUNU BİLİYORUZ
ABD Dışişleri Bakan yardımcısı Ned Price, "Afganların üçüncü bir ülkeden vize almalarının veya bazı durumlarda üçüncü bir ülkeye girmenin yolunu bulmalarının son derece zor olduğunun farkındayız" dedi. Price, sahadaki durumu incelemeye devam ettiklerini ve planlamalarının zaman içinde gelişeceğini ekledi.
ABD'Lİ YETKİLİ: İRAN ÜZERİNDEN TÜRKİYE'YE DE SEYAHAT EDEBİLİRLER
Gazetecilere brifing veren üst düzey bir ABD Dışişleri yetkilisi ise "Potansiyel çıkışlara hazırlıklı olmak için komşu ülkelerle ve Birleşmiş Milletler ile şimdiden temastayız" dedi. İsmi açıklanmayan yetkili, Pakistan'ın Afganistan sınırının açık kalmasının önemli olduğunu, bazı kişilerin de İran üzerinden Türkiye'ye seyahat edebileceğini söyledi.
İNSAN HAKLARI İZLEME ÖRGÜTÜ TEPKİLİ
ABD'nin 20 yıllık işgale hızla son verirken kendisiyle birlikte çalışmış Afganları Taliban'ın olası saldırılarından bu yolla korumayı planlaması insan hakları örgütlerinin de tepkisini çekti. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün sığınmacı ve mülteci bölümünün yöneticisi Bill Frelick, İran ve Pakistan'ın sınır kontrollerini sıkılaştırması sonucunda ABD'nin mülteci programından faydalanmak isteyen kişilerin zor durumda kalacağını söyledi. Frelick, 'sınırı geçmenin imkânsız olmamakla beraber riskli olduğu' yorumunu yaparak, "Eğer insanları zorlu bir arazide düzensiz şekilde sınır geçmek, kendilerini insan kaçakçılarına teslim etmek zorunda bırakıyorsanız, bu durum riski artırır" diye konuştu.