C vitamini (askorbik asit)
Askorbik asit kuvvetli bir indirgeyici ajandır. Bağ dokusu proteini kollageninin oluşumu için gereklidir. Hidroksiprolinin proteine dönüşümünü sağlar. Askorbik asit sindirim sisteminde demiri indirgeyerek emilimini kolaylaştırır. Folasin grubunu folik aside ve bunu da biyolojik aktivite gösteren folinik aside dönüştürür. Ayrıca tirozin metabolizmasında rolü vardır. Bu aminoasidin metabolizması ile ilgili bir enzim olan parahidroksifenilpiruvik oksidaz, askorbik asit ile eyleme geçer.
Yeterli bir diyetle vücut dokularında normal bir askorbik asit satürasyonu elde edilir. Uygun bir diyetle yetişkin vücudundaki depo miktarı 600 ile 1500 mg arasındadır. Eğer birey hiç c vitamini almazsa bu depo 20 ile 50 günde kullanılır. Dokularda miktar azalmca böbrekler bunu kompanse etmeye çalışır. İdrarla çok az askorbik asit atılarak gereksinim günde 10 mg a kadar indirilebilir. Günlük gereksinim çocuklarda 35 mg ile 50 mg arasındadır.
Besinlerde c vitamini kaynakları bitkiler ve meyvelerdir. Sağlıklı bir annenin sütünde küçük bebek için yeterli c vitamini vardır. Pastörize sütte çok az miktar c vitamini vardır. Pişmemiş taze meyve ve sebzelerin hepsi c vitamini içerir. Portakal, greypfrut, mandalina ve limon c vitamininden zengindir. Şeftali, elma, armut, muzda az bulunur. Karışık salata veya taze hazırlanmış lahana salatası veya taze domates çok iyi kaynaklardır. Patates az c vitamini içerir. Dondurulmuş sebze ve meyveler, tazeyken var olan vitamin c nin pek çoğunu içerirler. Buna karşılık kurutulmuş besinlerde çok az vitamin bulunur.
Askorbik asit kolesterolden sürrenal steroid hormonlarının sentezini hızlandırır. Bu hormonlar stres ile normalden fazla salgılandığı için gereksinim, yanık, kırık ve cerrahi olaylar gibi stres durumlarında artar. C vitamini, optimal doku satürasyon düzeyinde infeksiyonlara direnç sağlar. Soğuk algınlığından korunmadaki rolü tartışmalıdır. Ancak özellikle bakteriyel in feksiyonlar ve vücut ısısının yükselmesi dokuyu c vitamininden yana fakirleştirir ve daha fazla c vitamini alınmasını gerektirir. Tüberr
Külozlu, pnömonili ve romatizmal ateşli hastalarda daha fazla miktarlara gereksinim vardır. Sülfonamid, salisilat ve kortikosteroid gibi bazı ilaçlar c vitamini atılımını arttırır. Sigara içmek de aynı etkiyi gösterir. C vitamininin günde 1 5 g gibi yüksek dozlarda alınmasının eğilimli kişilerde oksalik asit böbrek taşlarına ne
Den olduğu bildirilmektedir. Yüksek doz c vitamini ile bi2 vitamininin emiliminin ve metabolizmasının bozulduğunu ve ilave bi2 vitamini verilmesi ile bu durumun düzelmediğini belirten yayınlar vardır. Bütün vitaminler gibi bu vitaminin de aşırı miktarlarda alınmasına gerek yoktur.