Depresyon tedavisinde etkili yöntemlerin başında, psikoterapi, ilaç tedavisi, düşünce biçimini değiştirme ve günlük yaşamda pratik değişiklikler sayılabilir.
Kendinizi depresyonda hissettiğinizde, içinde bulunduğunuz bu karabasan hiç geçmeyecek gibi gelir. Ama aslında depresyon tedavi edilebilir bir problemdir. Bu yüzden, depresyonun sizi istediğiniz hayatı yaşamaktan alıkoyduğunu fark ederseniz yardım almaktan çekinmeyin. Depresyon tedavisindeki alternatif yoları öğrenmek, sizin için hangisinin doğru olduğunu keşfetmenize yardımcı olur. Depresyon tedavisinde birçok farklı yol var; terapi, ilaçla tedavi ve günlük yaşamda değişiklikler yapmak bunlardan yalnızca bazıları. Sizin için hangisinin en doğru olduğuna karar vererek ve o yönde yardım alarak depresyondan kurtulmanız mümkün.
Farklı tedavi seçeneklerini keşfedin.
Depresyon problemi yaşayıp da bundan aynı şekilde etkilenen iki farklı insan olmadığı gibi, herkese uygulanabilecek tek bir tane tedavi yöntemi de yok. Biri için işe yarayan bir yöntem başka biri için işe yaramayabilir. Depresyonu tedavi etmenin ilk koşulu, farklı tedavi seçenekleriyle ilgili bilgi sahibi olmak ve her birini kendi ihtiyaçlarınızla karşılaştırarak doğru yöntemi bulmaktan geçiyor.
Depresyon tedavisinde püf noktalar
Depresyonunuzla ilgili öğrenebildiğiniz kadar şey öğrenin. Acaba depresyon semptomlarınız farklı bir sağlık probleminden mi kaynaklanıyor? Eğer öyleyse, öncelikle
onun tedavi edilmesi gerekir. Ayrıca, tedaviyi belirlemede depresyonun şiddeti de önemli bir rol oynar. Depresyonunuz ne kadar şiddetliyse, tedavi de o kadar yoğun olur.
Doğru tedaviyi bulmanız vakit alabilir. En doğru seçeneği bulmak için bazen deneme yanılma yöntemini kullanmak iyi olabilir. Belki biraz vakit alır ama en sonunda sizi doğru tedaviye ulaştırır. Mesela, terapi yardımı almaya karar verdiniz; uyuşabildiğiniz, size en iyi şekilde hitap eden terapisti bulmanız için birkaç deneme yapmanız gerekebilir. Eğer ilaç kullanmaya başladıysanız, her gün yarım saatlik yürüyüşle ilaca ihtiyacınız kalmadığını keşfedebilirsiniz. Sizin için en uygun tedaviyi bulmak için denemeye açık olmalı olmalısınız.
Sadece ilaç tedavisine güvenmeyin. İlaçların depresyon semptomlarını yok ettiği doğru, fakat uzun zamanlı kulanım için uygun değiller. Yapılan araştırmalar, egzersiz ve terapi gibi yöntemlerin en az ilaç tedavisi kadar etkili olduğunu gösteriyor. Üstelik herhangi bir yan etkileri de yok. Yine de eğer ilaç kullanacaksanız, ilaç tedavisinden en iyi verimi almak için yaşam tarzınızda da belli değişiklikler yapmanız gerektiğini unutmayın.
Sosyal destek alın. Sosyal ilişkilerinizi ne kadar geliştirirseniz depresyondan o kadar korunmuş olursunuz. Kendinizi sıkılmış, daralmış hissettiğinizde güvendiğiniz bir arkadaşınızla ya da bir aile üyenizle konuşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, yardım istemek zayıflık göstergesi değildir.
Tedavi zaman ve devamlılık gerektirir. Bütün tedavi yöntemleri zaman alır ve bazen yorucu ya da zorlayıcı olabilir. Zaman zaman tedavinin işe yaramadığını düşünebilirsiniz; fakat tedavi esnasında iniş çıkışlar yaşanması çok normaldir, bu tedavinin işe yaramaz olduğunu göstermez.
Yaşam tarzında yapılacak değişiklikler: Depresyon tedavisinin olmazsa olmazı
Yaşam tarzında değişiklikler yapmak depresyon tedavisi için basit fakat etkili bir yoldur ve bazen aradığınız yalnızca budur. Eğer farklı bir tedaviye ihtiyaç duysanız bile depresyonun azalmasında ve daha iyi hissetmenizde yardımcı olacaktır.
Egzersiz: Düzenli egzersiz çoğu zaman ilaç tedavisi kadar etkilidir. Egzersiz, seratonin ve endorfin gibi beyinde bulunan ve kendinizi iyi hissetmenizi sağlayan kimyasalları arttırdığı gibi, yeni oluşmuş beyin hücrelerinin büyümesini ve gelişmesini de teşvik eder ki bu antidepresanların genel çalışma prensibidir. Egzersizin sağlayacağı yararları görmeniz için maraton koşmanıza da gerek yok. Her gün yarım saatlik yürüyüş yeterli olacaktır.
Beslenme: Beslenme, fiziksel ve ruhsal sağlık için çok önemlidir. Sık aralıklarla, düzenli beslenmek daha enerjik olmanızı sağlayabileceği gibi gün içindeki ruhsal dalgalanmaları da azaltır.
Uyku: Uykunun ruhsal durumla sıkı bir ilişkisi vardır. Yeteri kadar uyumadığınız bir gecenin ertesi günü depresyon semptomlarınız daha da kötüleşir. Yapılan araştırmalar çoğu insanın yedi saatten az uyuduğunu gösteriyor, fakat sağlıklı ve mutlu bir hayat için ideal uyku süresi 7-9 saattir.
Sosyal destek: Güçlü sosyal ilişkiler yalnızlık ve dışlanmışlık duygusunu azaltır ki bunlar depresyon için anahtar sözcüklerdir. Arkadaşlarınız ve ailenizle zaman geçirin. Bir gruba ya da organizasyona katılın. Gönüllü çalışma sosyal destek almak için başkalarına yardım ederken kendinize de yardım edebileceğiniz harika bir yoldur.
Terapi ve Depresyon Tedavisindeki “Büyük Resim”
Depresyonun en önemli göstergelerinden biri, her şeyden bıkma hissi ve odaklanma zorluğudur. Terapi, bir adım geriye çekilip hayatınızda depresyon yaratan öğelerle ilgili sakince düşünmenize olanak sağlar. Depresyondaki “Büyük Resim”i görmeniz için terapinin sağlayacağı bazı yardımlar:
İnsan ilişkileri: İnsan ilişkilerinizdeki alışkanlıklarınızı ve yaptığınız ortak yanlışları görmeniz sosyal hayatta daha aktif ,mutlu bir insan olmanızı sağlar ve depresyonu önemli ölçüde azaltır.
Sağlıklı sınırlar belirlemek: Stres altında ve bunalmış durumdaysanız hiçbir şeye hayır diyemeyecek gibi hissediyorsanız depresyon riski altındasınız demektir. İlişkilerinizde ve günlük hayatınızda sağlıklı sınırlar belirlemek stresi azalttığı gibi depresyon riskini de önemli ölçüde engeller.
Bireysel Terapi mi Yoksa Grup Terapisi mi?
Terapi sözcüğünü duyduğunuzda aklınıza ilk olarak bireysel görüşme geliyor olabilir. Ama aslında grup terapisi de depresyon tedavisinde oldukça etkili bir yoldur. İkisinin ne farkı var ve hangi durumlarda daha etkili olurlar? Her iki tür terapi de ortalama bir saat sürer. Bireysel terapi, terapistinizle daha kişisel bir bağ kuma olanağı sağlar. Grup ortamındansa, kendinizi daha rahat hisseder, kişisel meselelerinizi daha rahat ifade edebilirsiniz. Ayrıca da terapistin tüm dikkat ve ilgisi yalnızca sizin üzerinizde olur böylece sizin de iç dünyanıza eğilmeniz ve dikkatinizi kendinize yoğunlaştırmanız kolaylaşır. Bireysel terapinin bütün bu avantajlarına rağmen, grup terapisini de es geçmemek gerek. Akran gruplarını dinlemek, ortak sorunlar hakkında konuşmak kendinizle ilgili daha önce fark etmediğiniz sorunlara eğilmenizi sağladığı gibi özgüveninizi de geliştirir. Gruptaki herkesin sorunları ve depresyon şiddeti farklı bile olsa, depresyonla baş etmek için onlardan öğrenebileceğiniz birkaç taktik mutlaka vardır. Grup terapideki arkadaşlarınızdan herhangi bir konuda ilham alabilir, beklemediğiniz ölçüde güzel ilişkiler geliştirebilirsiniz. Bunun yanında grup terapisinin başlı başına bir sosyal aktivite olması da cabası.
Yazar: Bilkent Üniversitesi Psikoloji- İlkyaz KAYA