Bakır Madenleri
Bakır:
* 1B geçiş grubu elementi. Bakıra tarihte ilk defa Kıbrıs'ta rastlandığından tüm dillerdeki isimlerinin Cyprium kelimesinden türediği tahmin edilmektedir. Simyacılar tarafından Venüs aynası ile gösterilmiştir.
* Bakırın önemi, başlıca üç nedenden kaynaklanmaktadır:
- Dünya'nın hemen hemen tüm bölgelerinde bulunması nedeniyle geniş ölçüde üretiminin yapılabilmesi,
- Elektriği diğer bütün metaller içinde gümüşten sonra en iyi ileten metal olması, ve
- Endüstriyel önemi yüksek, pirinç, bronz gibi alaşımlar yapmasıdır.
* Şu şekilde sınıflandırılmaktadır:
- Hidrotermal orijine sahip, emprenye olmuş bakır yatakları. Bunlara porfir yataklar da denmektedir. 1970 yılı itibarıyla Dünya üretiminin yaklaşık %50 si bu çeşit yataklardan elde edilmiştir. Bu tip yataklara ABD, Şili, Peru ve Kanada'da rastlanmaktadır.
- Sedimenter yapıdaki maden yatakları. Kalker veya dolomit mineralleri içinde bulunurlar. Daha ziyade orta Afrika’da rastlanır. Dünya bakır üretiminin %17 si bu yataklardan sağlanır.
- Sıvı magma asıllı maden yatakları. Bakır ile birlikte çoğu zaman nikel de taşırlar. Bunlara volkanik-sedimenter yataklar da denir. Dünya’nın birçok ülkesinde, özellikle Kanada, Avustralya ve pek çok Avrupa ülkesinde rastlanılır.
Elde Edilişi:
* Bakır doğada başlıca bileşikleri biçiminde bulunur. Bunun yanında element bakıra da rastlanır. Yerkabuğunda milyonda 70 ve deniz suyunda milyonda 0.001-0.02 oranında bulunur. Bakır mineralleri sülfürler ve oksitler olarak iki gruba ayrılır.
* Başlıca sülfür mineraller; kalkosit, kalkopirit, bornit, raedirit, enarjit. ve kovelit'tir.
* Başlıca oksit mineraller; malahit, kuprit ve brokantit'tir.
* Dünya bakır gereksiniminin büyük çoğunluğu sülfürlü filizlerden sağlanır. Günümüzde işlenen filizler ortalama %2 ya da daha düşük oranda bakır içerir. Bakırın elde edilmesi pahalı bir işlem olduğundan, filizlerin önce zenginleştirilmesi gerekir. Zenginleştirme için , filizler önce kırılarak öğütülür. ve yüzdürme yöntemiyle ortalama %32 bakır içeren karışım elde edilir.
Kullanılışı:
- Elektrik ve elektronik sanayi:
- İnşaat Sanayi:
- Ulaşım Sanayi
- Kimya
- Kuyumculuk:
- Boya Sanayi
Termik (kömür, fuel-oil, motorin, doğalgaz, jeotermal), hidrolik ve nükleer gibi çeşitli enerjilerden yararlanılarak üretilen elektrik enerjisi, genelde uzun mesafelere iletilir; şehir ve köy gibi yerleşim bölgelerine, sanayi tesislerine dağıtılır ve buralarda tüketilir. Çıplak iletkenler, baralar, yalıtılmış hava hattı ve yeraltı güç kabloları ve ek malzemeleri elektrik enerjisi iletim ve dağıtımının başlıca elemanlarıdır. Yakın zamana kadar, elektrik enerji iletim ve dağıtımında, bakır, uygun özellikleri nedeni ile bu alandaki ana iletken malzemesi olmuştu. Bakır, yüksek elektrik geçirgenliği, işlenebilme ve mekaniksel özellikleri iyi olan bir metaldir. Gümüşten sonra en iyi iletken metal bakırdır.
Bakır,inşaatlarda beton, kiriş ve yüzeylerin güçlendirilmesinde kullanılır.
Bakır,dünyada çok bulunan bir madde olduğu için takı yapımında da kullanılır.
Bazı Önemli Bakır Mineralleri ve İçerikleri:
|Mineral||Formül||%Cu||%Fe||%S||%As||%Sb|
|Nabit Bakır||Cu||99,9||00,1|
|Sülfürler|
|Kalkozit||Cu2S||79,8||20,1|
|Kovellin||CuS||66,5||33,5|
|Kalkopirit||CuFeS2||34,6||30,5||34,9|
|Bornit||Cu5FeS4||63,3||11,1||25,6|
|Oksitler|
|Kuprit||Cu2O||88,8|
|Tenorit||CuO||79,9|
|Malahit||CuCO3·Cu(OH)2||57,5|
|Azurit||2CuCO3·Cu(OH)2||55,3|
|Krisokol||CuSiO3·2H2O||36,2|
|Kalkantit||CuSO4·5H2O||25,5|
|Brokantit||CuSO4·3Cu(OH)2||56,2|
|Atakamit||CuCl2·3Cu(OH)2||59,5|
|Kronkit||CuSO4·Na2SO4·3Cu(OH)2||42,8|
|Diğerleri|
|Enargit||Cu3AsS4||48,4||32,6||19,0|
|Famatinit||Cu3SbS4||43,3||29,1||27,6|
|Tetrahedrit||Cu3SbS3||46,7||23,5||29,8|
|Tenantit||CuAs3||52,7||26,6||20,7||


Maden İşleme Tesisleri ve Otomasyon:
Her türlü madeni (altın, gümüş, bakır, krom, demir, kömür, vb.) işleme ve zenginleştirme prosesleri birbirini takip eden karışık işlemlerin sonucunda olmaktadır. Bu işlemlerin her adımında, istenilen ürün kalitesini yakalamak için, tüm ekipmanların düzgün bir şekilde kontrol edilmesi, izlenmesi ve raporlanması büyük önem taşır.
Doğru Üretim; maksimum verimlilik, kolay ürün takibi, uzun vadede ucuz işçilik, proses kontrolünde ancak teknoloji kullanarak ve insan inisiyatifi olmaksızın yapılabilmektedir. Tüm prosesler gibi MADEN İŞLEME TESİSLERİNDE temel esas sistemdeki her türlü çalışma, arıza durumlarını ve oluşabilecek olumsuz olayları doğru analiz etmek, doğru değerlendirmek ve bu sonuçlara göre ani müdahalelerin doğru yapılmasından geçmektedir. Bu da ancak Otomasyon sistemiyle mümkün olabilecektir.
Maden İşleme Tesisleri ve KONELSİS:
Bu anlayışla KONELSIS tüm Proses noktalarının izlenmesi, tüm proses noktalarının kontrol edilmesi, tüm geçmiş dataların kayıt edilmesi, raporlanması ve kontrolüyle birlikte işçilik maliyetlerini azaltarak uygulamada karşılaşılan zorlukları ve belirsizlikleri ortadan kaldıran Anahtar Teslimi Otomasyon ve Elektrik Çözümleri Üretmektedir.
Komple Anahtar Teslimi Çözümlerimiz;
- O.G. (Orta Gerilim) Şalt tesisleri ve kesicileri,
- A.G. (Alçak Gerilim) dağıtım panoları,
- Kompanzasyon panoları ve harmonik filtrasyonu,
- MCC (Motor Control Center) Panoları,
- PLC/RTU sistemlerinin kurulması mühendislik hizmetleri,
- SCADA/DCS Sistemlerinin kurulması ve mühendislik hizmetleri,
- Saha Enstrümantasyonunun temini ve kalibrasyonlarının yapılması,
- Elektrik montaj ve devreye alma işlerinin yapılması vb.