49. Evlatlık çocuğa zekât verilir mi?
Evlatlık çocuğa -fakir olması hâlinde- zekât verilebilir. Çünkü evlatlık çocuk ile zekâtı veren kişi arasında usul ve füru ilişkisi yoktur. Zekât sadece usul ve fürua verilmez ve kişi sadece usul ve füruuna bakmakla yükümlüdür.
Usul: Öz anne, öz baba, dede, nine ve yukarıya doğru devam eden yakınlıktır.
Füru: Öz çocuklar, torunlar, torunların çocukları ve aşağıya doğru devam eden yakınlıktır.
Usul ve fürua zekât verilmez. Çünkü kişi bu kimselere bakmakla yükümlüdür. Eğer kişi bakmakla yükümlü olduğu kimselere zekât verecek olursa, verdiği zekât dolaylı yoldan kendisine dönmüş olur. Hâlbuki zekât veren, verdiği zekâttan hiçbir maddi menfaat sağlamamalı ve ondan yararlanmamalıdır. Bu sebeple, usul ve fürua zekât verilmez.
Buna göre, kişi öz evladına ve torununa zekât veremez çünkü öz evlat ve torun fürudandır. Yine anne ve babasına zekât veremez çünkü anne-baba usuldendir.
Kardeşe, yeğene, halaya, teyzeye, amcaya, dayıya ve diğer akrabalara zekât verilebilir. Çünkü bunlar usul ve fürudan değildir.
Evlatlık çocuğa gelince, kişi her ne kadar evlat edindiği çocuğu öz evladı gibi büyütse ve onu öz evladı gibi sevse de hakikatte bu çocuk o kişinin öz evladı değildir. Bu sebeple de evlatlık çocuğa zekât verilebilir.
(İbnü’l-Hümam, Feth, II, 275; İbni Âbidin, Reddü’l-Muhtar, III, 172, 293)
Yazar: Sinan Yılmaz