Domateslerin bir kısım yan etkileri vardır ve bazıları gerçekten ciddi olabilir. Domates günlük beslenmemizin ayrılmaz bir parçası olmasına rağmen, yan etkilerini bilmek önemlidir.
Bilimsel olarak Solanum lycopersicum olarak adlandırılan domates, Orta ve Güney Amerika kökenlidir. Domatesler ilk başta Meksika'da yemek yapımında kullanılıyordu ve sonra tüm dünyaya yayıldı. Bugün domates, çeşitli yemekler, soslar, içecekler ve salatalarda bir malzeme olarak kullanılmaktadır.
Domatesler genellikle tüketilmek için güvenlidir, ancak bazı insanlarda yan etkilere neden olabilirler. Domateslerin neden olabileceği bazı sorunlar arasında asit reflüsü,halsizlik, kas ağrıları vb. vardır.
Domates bitkisinin yaprağı bile zararlı olabilir. Domates yaprağını çok miktarlarda tüketmek, kusma, baş dönmesi, baş ağrısı ve hatta ciddi vakalarda ölüme kadar gidebilir.
Domatesin bu karanlık tarafına katkıda bulunan bir diğer önemli faktör likopendir. Likopen, insana yarar sağladığı kadar zarar da verebilmektedir.
Likopen çoğu durumda güvenlidir. Ancak lycopene takviyeleri gebelik sırasında sağlıklı. Likopen, prostat kanseri belirtilerini daha da kötüleştirebilir. Likopen, mide ülseri ve diğer mide sorunları olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır. Bileşik, ayrıca düşük kan basıncına da neden olabilir. Kan basıncını düşürücü ilaç kullananlar, likopinden uzak durmalıdırlar.
Evet şimdi gelelim domatesin yan etkilerine;
Domates oldukça asidiktir ve mide ekşimesine neden olabilir. Domatesler malik ve sitrik asitlerle doludur ve midede aşırı miktarda gastrik asit üretilebilir. Asit hacmi arttıkça, yemek borusuna yukarıya doğru baskı yapar ve mide ekşimesine neden olur. Hatta domatesi pişirmek bile bu etkiyi azaltmaz.
Domates ve domates sosu, reflüyü tetikleyebilecek yiyecekler listesindedir. Domatesler ayrıca gastroözofageal reflü hastalığını daha da kötüleştirebilir. Maryland Tıp Merkezi Üniversitesi'ne göre, asit reflü hastalığını önlemek için domates gibi asidik gıdalardan kaçınmak gerekmektedir.
Domates alerjisinin belirtileri genellikle tüketildikten hemen sonra ortaya çıkar. Bunlar arasında şunlar bulunur: ürtiker, deri döküntüleri, egzama, öksürme, hapşırma, boğazda kaşınma hissi ve yüz, ağız ve dilde şişme.
Polonyada yapılan bir araştırmaya göre, domatesler alerjik reaksiyonlara neden olabilecek histamin adı verilen bir bileşik içeriyor.
Domatesler aynı zamanda alerjik kontakt dermatite neden olabilir. Ayrıca dudak kaşınmasına da neden olabilir. Domatesin neden olduğu bir başka alerjik reaksiyon, kaşların ve göz kapaklarının çevresindeki kırmızı lekelerdir.
ABD Sağlık ve İnsan Hakları Dairesi tarafından yayınlanan bir rapora göre, ilerlemiş kronik böbrek hastalığı olan bireylerin potasyum alımını sınırlamaları gerekir; domatesler potasyum yönünden oldukça zengintir.
Şiddetli böbrek sorunlarına sahip insanlar, çok fazla su içerdiği için domates alımını da sınırlamalıdırlar.
Böbrek hastalığının nedenlerinden biri olan kandaki yüksek potasyum seviyeleri, domatesten, domates sosundan veya domateslerden yapılmış herhangi bir gıdadan kaçınılarak bir nebze azaltılabilir. Domates sosu oksalat bakımından da yüksektir; bu da oksalata duyarlı kişilerin domates yemeyi bırakmak zorunda kalmasının bir başka nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır.
Domatesler, irritabl bağırsak sendromunun bir nedeni olabilir. IBS'dan muzdaripseniz, domatesler şişkinlikleri tetikeyebilir. Domatesler aynı zamanda bağırsak sorunlarına neden olabilen en yaygın gıda allerjenlerinden birisidir.
İshal, domates intoleransı olan bireylerde görülebilir.
Longwood Üniversitesi tarafından yayınlanan bir rapora göre, domatesler asidiktir ve ishal sırasında kaçınılmalıdır. Ve Minnesota Üniversitesi'nden bir başka rapora göre, domates salmonella adı verilen ve ishale neden olan bir organizmanın kaynağı olabilir.
Domates gibi asidik gıdalar mesaneyi tahriş ederek üriner inkontinansa neden olabilir. Ayrıca mesane semptomlarına ve bazı durumlarda sistit'e (mesanedeki yanma hissi) neden olabilir.
Vücuttaki bağışıklık sistemi domateslerdeki proteinlere tepki verdiğinde, histamin adı verilen bir bileşik dokulara salınır. Bu bileşik şişmeye ve eklem ağrılarına neden olabilir. Domatesler ayrıca, solanine adı verilen, dokularda kalsiyum oluşturan ve iltihaba neden olan bir alkaloid içerir. Domates yemek, aynı zamanda ürik asit düzeylerini de artırabilir, bu da gutaya neden olabilir. Domatesler ayrıca bazı insanlarda artrit hastalığını tetikler ve ağrılara neden olabilir.
Domates alerjisi olan insanlar nefes almakta güçlük çekebilirler. Ayrıca, domatesleri küf oluşturmaya elverişli olmakla suçlayabiliriz. Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı'na göre küfler, alerjilere ve solunum problemlerine neden olabilir.
Domateslerin migreni başlattığı biliniyor. Uzmanlara göre, sadece bir miktar diyet değişikliği yaparak, migren %40 oranımda önlenebilir. İran'da yapılan bir araştırmaya göre domates, migren ağrısının güçlü bir tetikleyicisidir.
Domatesler son derece asidik olduğundan, asit reflü veya mide ekşimesi çeken hastalar üzerinde akut mide rahatsızlığına neden olabilir. Domatesler ayrıca midenin akut gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilecek kadar fazla asit üretmesine neden olabilir.
Bu yan etkiler bize dikkatli olmamız gerektiğini ve domatesleri fazla tüketmememiz gerektiğini söyler. Fakat hepsi bu kadar da değil, bu açıdan herhangi birinden daha dikkatli olması gereken başka insanlar da var.
Umarım faydalı olur. Teşekkür ederiz :)