Adrenal kanser nedir?
Adrenal kanser, böbreklerinizin üstünde bulunan küçük, üçgen bezlerin (adrenal bezler) birinde veya her ikisinde başlayan nadir bir kanserdir. Adrenal bezler, vücudun tüm organlarınu yöneten talimatlar ceren hormonlar üretir.
Adrenokortikal kanser olarak da adlandırılan adrenal kanser her yaşta ortaya çıkabilir. Ancak, 5 yaşından küçük çocukları ve 40’larında ve 50’lerinde yetişkinleri etkilemesi daha büyük olasılıktır.
Adrenal kanser erken teşhis edildiğinde iyileşme şansı vardır. Ancak kanser adrenal bezlerin ötesindeki bölgelere yayılmışsa, iyileşme olasılığı azalır.
Böbreküstü bezlerinde oluşan çoğu büyüme kansersizdir (iyi huylu). Adenom veya feokromositoma gibi iyi huylu adrenal tümörler de adrenal bezlerde gelişebilir.
Adrenal kanser belirtileri
Adrenal kanser belirtileri ve semptomları şunları içerir:
- Kilo almak
- Kas Güçsüzlüğü
- Derideki pembe veya mor çatlaklar
- Kadınlarda aşırı sakal, kafada saç dökülmesi ve düzensiz adet dönemlerine neden olabilecek hormon değişiklikleri
- Erkeklerde genişlemiş meme dokusu ve küçülen testislere neden olabilecek hormon değişiklikleri
- Mide bulantısı
- Kusma
- Karın şişkinliği
- Sırt ağrısı
- Ateş
- İştah kaybı
- İstemsiz kilo kaybı
Adrenal kanser nedenleri
Adrenal kansere neyin neden olduğu açık değildir.
Adrenal kanser, adrenal bez hücresinin DNA’sında bir değişiklik (mutasyonlar) yarattığında oluşur. Her hücrenin Dna yapısı hücreye ne yapacağını anlatan yönergeler içerir. Mutasyonlar, hücreye kontrolsüz bir şekilde çoğalmasını ve sağlıklı hücrelerin öleceği zamanda yaşamaya devam etmesini söyleyebilir. Böyle durumlarda vücut normal olmayan hü
Bu olduğunda, normal olmayan hücrelerin yapısı çoğalarak birikir ve tümör oluşumu gerçekleşir. Oluşan tümör hücrelere parçalayarak zarar verdiğinden vücudun diğer bölümlerine metastaz yapabilir. Adrenal kanser çeşidi aile öyküsünde mide kanseri gibi ya da diğer türlerde kanser riski taşıyan ve kalıtsal sendromlara sahip kişilerde görülme riski daha fazladır.
Adrenal kanser risk faktörleri
Adrenal kanser, belirli kanser riskini artıran kalıtsal sendromları olan kişilerde daha sık görülür. Bu kalıtsal sendromlar şunları içerir:
- Beckwith-Wiedemann sendromu
- Carney kompleksi
- Li-Fraumeni sendromu
- Lynch sendromu
- Multipl endokrin neoplazi, tip 1
Adrenal kanser teşhis
Adrenal kanseri teşhis etmek için kullanılan testler ve prosedürler şunları içerir:
- Kan ve idrar testleri. Kan ve idrarınızın laboratuvar testleri, kortizol, aldosteron ve androjenler dahil olmak üzere adrenal bezler tarafından üretilen olağandışı hormon seviyelerini ortaya çıkarabilir.
- Görüntüleme testleri. Doktorunuz, adrenal bezlerinizdeki büyümeleri daha iyi anlamak ve kanserin vücudunuzun akciğerleriniz veya karaciğeriniz gibi diğer bölgelere yayılıp yayılmadığını görmek için CT, MR veya pozitron emisyon tomografisi (PET) taramaları önerebilir.
- Böbreküstü bezinizin laboratuvar analizi. Doktorunuz adrenal kanseriniz olabileceğinden şüphelenirse, etkilenen adrenal bezin çıkarılmasını önerebilir. Bez, laboratuvarda vücut dokularını (patolog) inceleyen bir doktor tarafından analiz edilir. Bu analiz kanserin olup olmadığını ve tam olarak hangi tip hücrelerin dahil olduğunu doğrulayabilir.
Adrenal kanser tedavi
Adrenal kanser tedavisi genellikle tüm kanseri çıkarmak için ameliyatı gerektirir. Kanser nüksünü önlemek veya ameliyat mümkün olmadığında başka tedaviler de kullanılabilir.
Ameliyat
Ameliyatın amacı tüm adrenal kanseri ortadan kaldırmaktır. Bunun için doktorlar etkilenen tüm adrenal bezleri (adrenalektomi) çıkarmalıdır.
Cerrahlar, kanserin karaciğer veya böbrek gibi yakın yapılara yayıldığına dair kanıt bulurlarsa, operasyon sırasında bu organların bir kısmı veya tamamı da çıkarılabilir.
Tekrarlama riskini azaltmak için ilaç
İleri adrenal kanseri tedavi etmek için kullanılan daha eski bir ilacın, ameliyattan sonra hastalığın nüksetmesini geciktirmesi konusunda ümit verdi. Mitotan (Lysodren), ameliyattan sonra kanser nüks riski yüksek olan kişiler için önerilebilir. Mitotan kullanımı için ilgili araştırmalar devam etmektedir.
Radyasyon tedavisi
Radyasyon tedavisinde, kanser hücrelerini öldürmek için X-ışınları ve protonlar gibi yüksek güçlü enerji demetleri kullanır. Radyasyon tedavisi bazen adrenal kanser ameliyatından sonra kalan hücreleri öldürmek için kullanılır. Ayrıca, kemik gibi vücudun diğer bölgelerine yayılmış ağrı ve diğer kanser semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.
Kemoterapi
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kimyasallar kullanılan bir ilaç tedavisidir. Ameliyatla çıkarılamayan veya ilk tedavilerden sonra geri dönen adrenal kanserler için kemoterapi, kanserin ilerlemesini yavaşlatma seçeneği olabilir.