stalin
'in değil lenin
'in ortaya attığı birşeydir. stalin
de sonradan söz konusu görüşü benimsemiştir. tek ülkede sosyalizm
sosyalizmin tek ülkede kurulup bırakılması, uluslararası anlamda dünya devrimi vizyonunun bir kenara bırakılması demek değildir. yalnızca işçi sınıfının iktidara geldiği rusya'da bu iktidarın güçlenmesi için çalışmak gerektiği ve söz konusu kamu iktidarının sosyalizm henüz bütün dünyaya yayılmamış olduğu halde ayakta kalabileceği düşüncesine dayanır. diğer ülkelerde meydana gelecek olan devrimler diyalektiğin yasaları gereği o ülkelerin kendi iç dinamiklerinin bir ürünü olarak ortaya çıkar. ancak sovyet rusya'da kurulan yeni kamu iktidarı da gücü doğrultusunda söz konusu devrimci-ilerici hareketlere destek verecektir.
özetle sosyalizmin, yani sosyalist üretim ilişkilerinin, tek bir ülkede kurulması mümkündür, ama bir sonraki aşamada, komünizmin tek ülkede mümkün olup olmaması noktasında bu durum yeterli değildir. komünizme ulaşılabilmesi için emperyalizmle sosyalizmin çelişkisinin sosyalizm lehine çözülmüş olması gerekliliği devam eder herşeyden önce.
"(yalnız avrupa değil), bir dünya birleşik devletleri, —komünizmin tam zaferi, demokratik devlet de dahil olmak üzere, devletin toptan yokolmasını sağlayana dek— bizim sosyalizme bağladığımız ulusların birliğinin ve özgürlüğünün devlet biçimidir. ne var ki, ayrı bir slogan olarak bir dünya birleşik devletleri sloganı pek doğru sayılmaz, birincisi, sosyalizmle içiçe geçtiğinden ötürü; ikincisi de, tek bir ülkede sosyalizmin zaferinin olanaksız olduğu anlamında yanlış yorumlara yolaçabileceği ve aynı zamanda da, böyle bir ülkenin öteki ülkelerle ilişkileri açısından da yanlış anlamalara neden olabileceğinden ötürü doğru sayılamaz." **
lenin, vladimir ilyiç, "avrupa birleşik devletleri sloganı üzerine", ağustos 1915; marx-engels-marksizm, sol yayınları, kasım 1976, s: 236-240
(bkz: #16985665
)