Brezilya Tapiri: Gergedanın Kuzeni
Tapirler, karıncayiyenlerin burunlarını andıran burunlara sahip yaban domuzlarına benzeyen büyük memelilerdir. Bu benzerliklerine rağmen gerçekte gergedanlar ve atlarla daha yakından alakalıdırlar.
Brezilya tapirleri, çoğunlukla Brezilya’da göreceğiniz bir hayvan türüdür, ancak yaşam alanı Güney Amerika’daki tropik ormanların çoğunu kapsar. Bu yaşam alanları Arjantin’in kuzeyinden Venezuela’ya kadar değişiklik gösterir, ancak Şili’de ve And Dağları’nın hiçbir alanında varlık göstermezler.
“Tapir” kelimesi, bir kaya (ita) kadar sert bir boynuz (piré) anlamına gelen yerli kelimesi olan itapiré‘den gelmektedir. Bu durumda, sert kelimesi bu hayvanın sert derisine atıfta bulunmaktadır. Mayalar gibi bazı yerli medeniyetleri onları kutsal bir hayvan olarak görürlerdi.
Brezilya tapirinin yaşam alanı
Bu hayvanlar yaşam alanı olarak tropikal ormanlardaki dağlık alanları tercih eder, ancak tapirleri bataklık ve ova ormanlarında da görebilirsiniz. Bu ise, deniz seviyesindeki yerlerde ve 4500 metrenin üzerindeki alanlarda da yaşadıkları anlamına gelir. Bu hayvanlar harika dağcılardır ve bazen büyük su kütlelerinde de yol alabilirler.
Çoğu tapir suya yakın olmak ister. Özellikle sığ nehirleri severler, aynı zamanda harika yüzücülerdirler. Brezilya tapirinin en yoğun olarak bulunduğu bölgeler her yıl bol miktarda bitki örtüsü ve yaklaşık 80-160 inç yağış alan alanlardır.
Brezilya tapirinin morfolojisi
Tüm yaşam alanlarındaki tapirler ortalama 72 ila 115 kg ağırlığa sahip olabilir. Dişiler 2.2 metre, erkekler ise 2 metre kadar olabilirler. Kafataslarında, gözlerinden boyunlarına doğru uzanan geniş bir sagital tepeye sahiptirler. Ayrıca, tepe boyunca uzayan bir miktar kılları da bulunur.
Yetişkin tapirler genellikle koyu kahverengi veya kırmızımsı renge sahiptirler. Genç tapirler yedi ay içerisinde kaybolan yatay beyaz çizgilerle kahverengi renkte olma eğilimi gösteriler. Bu türün toynakları ve çok belirgin bir burnu bulunur.
Bu burun tamamen yumuşak bir dokudan oluşmaktadır. Diğer toynaklı hayvan türlerine göre daha az kemik ve kıkırdak yapısına sahiptirler.
Üreme
Çiftleşme alışkanlıklarının ne olduğuna dair hala tam olarak emin değiliz. Bu hayvanlar hakkında bildiğimiz tek şey dişilerin cinsel açıdan alıcı olduğu ve erkeklerin ise birbirlerinin toynaklarını ısırarak çiftleşme hakları için mücadele ettikleridir. Bazı insanlar bu hayvanların çok eşli olduklarını düşünüyor, bu da erkeklerin birden fazla eşi olabileceği anlamına geliyor.
Brezilya tapirinin hamileliği genellikle yaklaşık 380 gün sürer. Veya, diğer durumlarda ise 335 gün kadar kısa veya 439 gün kadar uzun olabilir. Bu döngüleri ise her 50-80 günde bir ve 48 saatte bir gerçekleşirler. 2-3 yaş arasındaki çoğu dişi birey cinsel olgunluğa erişir.
Şimdiye kadar esaret altında doğumu kaydedilmiş en yaşlı dişi Brezilya tapiri 28 yaşındaydı. Ayrıca bu hayvanlar yılın herhangi bir döneminde de üreyebilirler. Bir seferde sadece bir yavruları olur ve doğumda bu yavrular yaklaşık 3-6 kilo gelebilirler. Yavruların sütten kesimi ise 6.- 8. ayda gerçekleşir ve çoğu yavru 18. ayda bağımsız birey olma yoluna girer.
Davranışları
Brezilyalı tapir genellikle yalnız yaşarlar. Sadece geceleri yaşayan hayvanlar olmamalarına rağmen gündüzleri ormanda gizlenip geceleri yiyecek aramak için dışarı çıkma eğilimindedirler. Onları sıklıkla çiftleşme mevsiminde ve anneleri yavruları ile birlikte seyahat ederken çiftler halinde görürsünüz.
Brezilya’daki tapirlerin görme yetenekleri zayıftır, ama güçlü bir koku alma duyuları vardır. Ürkek hayvanlardır, ama aynı zamanda eşleri için savaşırken veya bölgelerini savunurken saldırgan bir hal alabilirler. Tapirler korku, endişe veya acıyı ifade etmek için farklı sesler çıkarabilirler.
Ayrıca çiftleşme mevsiminde çeşitli sesler çıkarırlar. Burunlarından ses çıkarak saldırganlık gösterirler ve sinirlendiklerinde homurdanırlar. Tapirler ayrıca kimyasal iletişim yollarını da kullanırlar. Örneğin, bölgelerini işaretlemek için idrar yaparlar ve yüzlerinde yer alan bezleri kullanırlar.
Yeme alışkanlıkları
Brezilya tapirleri geceleri yiyecek aramaya çıkarlar. Meyveleri, yaprakları ve diğer bitkileri yerler. En sevdikleri şey ise, erik meyvesine benzeyen küçük bir bitki olan sarı mombinlerdir.
Tapirler meyve-yiyici hayvanlardır ve yaşam alanlarındaki en önemli bazı meyve ağaçları için potansiyel bir tohum serpicilerdir. Sindirim yaptıktan sonra genel olarak tohumu tüm olarak sağlam bırakırlar.
Etleri yaşadıkları kırsal alanda yaşayan insanların diyetlerine çok fazla protein sağladığı için insanlar bu hayvanları avlamaktadırlar. Brezilya’da ayrıca insanlar bu hayvanları evcilleştirmektedirler, onlara pulluk takmayı ve çocukların hayvanların sırtlarına çıkmasını öğretiyorlar.
İnsanların dışında, onları avlayan ana yırtıcı hayvan ise jaguardır, ancak timsahlar da bazen onlara beklenmedik şekilde saldırabilmektedir. Avcı onları korkuttuğunda tapirler suya kaçma eğilimini gösterirler. Öte yandan, kapana kısılmış hissederlerse Brezilya tapiri saldırgan olmaya başlar.