Kuzey İrlanda, İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti arasındaki fark ne? Büyük Britanya ve Birleşik Krallık aynı şey mi? İskoçya ve Galler İngiltere'ye mi bağlı?
Bu sorular İngilizce'ye ve İngiliz kültürüne ilgi duymaya başlayan herkesin kafasında belirmeye başlıyor. Yazının sonunda hepsini anlamış olacaksınız.
Britanya Adaları
Yukarıdaki uydu fotoğrafında iki büyük ada ve çevrelerinde irili ufaklı adacıklar görüyorsunuz. Bu adalar grubunun ismi Britanya Adaları (British Isles). Soldaki büyük adanın ismi İrlanda Adası, sağdaki büyük adanın ismi Büyük Britanya Adası (Great Britain). Britanya Adaları, İrlanda adası ve Büyük Britanya adası devlet değil, ada ve ada grubu isimleri yani.
Birleşik Krallık
Birleşik Krallık (United Kingdom), Britanya Adalarında bulunan bir ülkenin ismi. Ancak bu ülkeyi farklı yapan, ülkenin kendisinin de 4 adet ülkeden oluşması. Bu yapı Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eyalet sisteminden ve Avrupa Birliği'ndeki sistemden tamamen farklı.
Birleşik Krallık; İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda ülkelerinden oluşuyor. İngiltere, Galler ve İskoçya Büyük Britanya adası üzerindeyken, Kuzey İrlanda, İrlanda adası üzerinde bulunuyor.
Birleşik Krallık'ın tam adı Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'dır.
İngiltere
İngiltere (England), Britanya Adalar grubundaki Büyük Britanya adasında bulunur ve Birleşik Krallık'ı oluşturan dört devletten en büyüğü ve en merkezi olanıdır. Kendi yerel hükûmetleri olan İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın aksine günümüzde İngiltere isimli bir siyasî oluşum veya hükûmet yoktur. İngiltere'nin başkenti Londra, aynı zamanda Birleşik Krallık'ın da başkentidir. Birleşik Krallık'ın kraliçesi II. Elizabeth, kraliyet sarayı ve kilisesi, Birleşik Krallık Parlamentosu Londra'dadır.
Galler
Galler (Wales), Birleşik Krallık'a bağlı devletlerden biridir. Büyük Britanya adası üzerinde bulunur. Başkenti Cardiff'tir.
İskoçya
İskoçya (Scotland), Birleşik Krallık'a bağlıdır ve Büyük Britanya adasının kuzeyinde bulunur. Başkenti Edinburgh'dır.
Kuzey İrlanda
Kuzey İrlanda (Northern Ireland), 1921 yılından beri Birleşik Kralık'ın bir parçasıdır. İrlanda'nın Ulster bölgesinde bulunur, başkenti Belfast'tır.
İrlanda adası 1800 yılından itibaren Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası olmuştu, ancak 1921'de ada protestanlar ve katolikler olarak ikiye bölündü. Adanın kuzeyindeki protestan Ulster bölgesi Birleşik Krallık'ın bir parçası olurken geri kalan kısmı bağımsız bir ülke olan İrlanda Cumhuriyeti oldu. İrlanda Cumhuriyeti, Kuzey İrlanda'yı uzun bir süre Birleşik Krallık'ın işgal alanı olarak tanıdı ve çeşitli terör örgütleri oluştu.
İrlanda Cumhuriyeti
İrlanda Cumhuriyeti (Republic of Ireland), İrlanda adasında bulunan bağımsız bir ülkedir ve Birleşik Krallık veya Kuzey İrlanda ülkeleri ile siyasi bir bağı yoktur. Başkenti Dublin'dir.
İrlanda, 1800 yılından itibaren Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. 1916'da IRA (İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu) çatısı altında ayaklanan İrlandalılar Britanya'ya karşı savaştılar ve bir süre sonra İrlanda Cumhuriyeti'ni kurdular. Ancak Ulster, günümüzdeki Kuzey İrlanda, İrlanda Cumhuriyeti'ne dahil edilemedi.
Man Adası
Man Adası (Isle of Man), İrlanda ve Büyük Britanya adalarının orta noktasında kalan bir adadır. Birleşik Krallık'a dahil olmamasına rağmen kraliyete bağlıdır. İç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Birleşik Krallık'a bağlıdır. Birleşik Krallık'ın kraliçesi II. Elizabeth, Man Adası'nın devlet başkanıdır.
Birleşik Krallık artık Avrupa Birliği üyesi değil, ancak Avrupa Birliği üyesi olduğu zamanlarda dahi Man Adası Avrupa Birliği'ne dahil değildi.