Görünüş Geçerliliği
Görünüş geçerliliği, bir ölçme aracının ölçmeyi amaçlandığı şeyi ölçüyor gibi gözüküp gözükmediğidir. .Yani görünüş geçerliğinde neyin ölçüldüğünü belirtmek yerine neyin ölçüldüğünün görüntüsü önemlidir. Bu geçerlik, ölçeğin,ölçülmek istenilen özelliği ölçtüğünün görünmesidir. Bazı durumlarda bu geçerlik gizlenirken, bazı durumlarda yükseltilmektedir. Çoğu insanın test öğelerinin ölçülmesinin amaçlandığı ölçüyü ölçtüğü konusunda hemfikir olduğu bir test, güçlü bir görünüş geçerliliğine sahip olacaktır. Psikoloji testlerinde görünüş geçerliliğinin düşük olması istenir.
Örnek 1
Bir Türkçe sınavında, soruları gören kişinin, soruların Türkçe sorusu olduğunu, dil anlatım ile ilgili bir soru olduğunu vs. bilmesi gerekmektedir. Yani öğrenci soruyu gördüğünde sınavın konusunu, amacını çıkarabiliyorsa bu testin amacını yansıtıyor demektir. Ama eğer Türkçe sorusunda yabancı terimler varsa ve Türkçe dil bilgisi kuralları yerine yabancı dil bilgisi kuralları gibi görünüyorsa burada bu geçerlilik düşük demektir.
Görünüş geçerliği, testin ölçmeyi amaçladığı şeyi ne kadar ölçtüğünü açıklayan içerik geçerliği ile karşılaştırılabilir. Bu birörnek ile açıklanabilir.
Örnek 2
Genel, basit bir Türkçe testi, bu testi alan öğrenciler için çok iyi bir test olarak görünür, bu sebeple yüksek görünüş geçerliğine sahiptir. Ancak sınıfta, görünüş geçerliği bir testin ne kadar iyi olabileceğinin objektif bir ölçüsü değildir. Bununla birlikte, içerik geçerliği kadar önemlidir. Çünkü öğretmenler ve öğrenciler işe yarayacaksa bir testin güvenilir olduğunu düşünmek zorundadırlar.
Görünüş Geçerliği ve İçerik Geçerliği Arasındaki Fark Nedir?
Birçok açıdan görünüş geçerliği, ölçülmeye çalışılan şeyin ne kadar doğru yansıtıldığını ölçmeye çalışan içerik geçerliğine tezattır.
İçerik geçerliği durumları dikkatli bir şekilde değerlendirirken, görünüş geçerliliği daha genel bir ölçektir ve burada özneler çoğu kez girdiye sahip olur.
Örnek 3
Bir grup testi alan öğrenciden, testi aldıktan sonrave özellikle testin iyi olduğunu düşünüyorlarsa geri bildirim talebinde bulunulabilir. Bu, bir sonraki araştırma projesi için iyileştirilmeler yapılmasını sağlar ve testin geçerliğini sağlamak için başka bir boyut ekler.
Görünüş geçerliği, yapı geçerliğini destekleyen “zayıf kanıt” olarak sınıflandırılmıştır, ancak bu, bunun yanlış olduğu anlamına gelmemektedir. Sadece dikkat edilmesi gerekmektedir.
Örnek 4
Atmosfer ve sera etkisi hakkında bir araştırma yazısını bir katılımcı okuyabilir ve bunu atmosfer ile sera etkisi ardındaki süreçleri inceleyen bir deney olarak düşünebilir. Ancak bunu bu konuda uzman bir profesör okuduğunda tekniklerin ardındaki mantığı çok zayıf bulabilir.
Bu örnek, görünüş geçerliliğini, bilimsel alandaki araştırmaları, eş (akran) incelemeler yoluyla ortadan kaldırmak için yararlı bir filtre olarak göstermektedir.
Görünüş Geçerliği Kullanımının Sebepleri Nelerdir?
Özellikle sosyal ve eğitim bilimlerinde, bir araştırma programının içerik geçerliğini ölçmek çok zordur. Çoğunlukla, birbiriyle ilişkili birçok faktör vardır ki bunların hepsini hesaba katmak neredeyse imkansızdır.
Görünüş geçerliği, incelemeye dayanacak kadar iyi olmakla birlikte bir araştırmacının çok fazla zaman ve para kaybetmeden önce olası kusurları bulmasına yardımcı olur.
Sosyal bilimlerde, bilimsel yöntemi uygulamak çok zordur, bu nedenle deneyim ve muhakeme, değerli varlıklardır.
Literatür taramasıyaparken ve geçmiş araştırma makalelerini incelerken, görünüş geçerliliği ilkesiuygulanır. Makaleyi kimin yazdığı, derginin nereden geldiği ve kimin tarafındanfinanse edildiği incelenmesine rağmen, sonunda “Bu yazı, ne için yazılmıştır?”diye sorulur. İşte bu eylem görünüş geçerliliğidir.
KAYNAKÇA
Babbie, E.R. (2007). ThePractice of SocialResearch. Belmont, CA: WadsworthCengage Learning
Gatewood, R.D.,Feild, H.S., &Barrick, M. (2008). Human Resource Selection (6th Ed.). Mason, OH: Thomson
Öncü H. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Matser Basım San. Ve Tic. Ltd. Şti.; 1994.
Polit, D.E.,&TatanoBeck, C. (2008). NursingResearch : GeneratingandAssessingEvidenceforNursingPractice (8th Ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams &Watkins
Tekin H. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Mars Matbaası; 1977.