KARAKTER (caractere). 1. Bir bireyin kişiliğini oluşturan ve çevresine gösterdiği tepkileri belirleyen sürekli, duygusal niteliklerin tümü: Çok hırçın bir karakteri var. Otoriten esnek, neşeli, ikiyüzlü bir karakter. —2. Kişiliğini güçlü bir biçimde ortaya koyma, kararlılıkla davranma yeteneği: Karakter sahibi bir adam. —3. Bir şeyin ayırtedici niteliği: Bu yörenin belli başlı karakteri dağlık oluşudur.
—Bilişim. veTelekom. Veri ve bilgileri işleme ya da iletme amacıyla göstermede, uzlaşmalı olarak kullanılan rakam, harf, noktalama işaretleri ya da herhangi bir başka simge. |[ Kimi bilgisayar organlarının işlenecek bilgi birimi olarak aldığı birkaç ikili sayıyı (genellikle 6 ile 8 bit) karşılayan bilgi miktarı. (8 bitlik bir karakterin 256 bileşimi bir yazı makinesinin ve bir işlevin bütün karakterlerini kodlayabilir; ayrıca 8 bitlik bir karakter sekiz ondalık rakamı kod- lamayı sağlar.) || Denetim karakteri, örneğin iletim hatası halinde bilgilerin bozulmasını önlemek amacıyla kodlamada bir fazlalık yaratmak için verilere göre hesaplanıp, her veri öbeğine katılan ek karakter. |[ Komut ya da işlev karakteri, verileri kaydetme, işleme, iletme ya da yorumlama gibi işlemlerin yürütülmesini başlatmaya, değiştirmeye ya da durdurmaya yarayan ve bir veriyi gösterme karakterinden ayrılması gereken karakter. || Manyetik karakter, okumayı otomatikleştirmek için mıknatıslanabilir gereç içeren mürekkeple elde edilmiş karakter. || Optik karakter, bir optik yöntemle otomatik olarak okunabilecek bir biçim verilmiş, basılı ya da yazılı karakter. (Bu karakterlerin biçimleri için birçok standart vardır.) || Sayısal karakter, harfler dışında yalnızca rakamlarla birkaç simge içeren karakter takımlarının her karakteri.
—-Cebir. Bir K cismi üzerinde birleşmeli ve değişmeli bir E cebirinin K cebiri içinde tanımlanan benzeryapıhlığı.
—Edebiyat yapıtlarına konu olan kişileri benzerlerinden ayıran özelliklerin (şarlatanlık, gösteriş düşkünlüğü [örn. Ömer Seyfettin’in Efruz Bey’i]) tümü.
—Genetik Kalıtım yasalarına göre soydan geçen özellik. (Bir karakter bir ya da birden fazla genin ifadesidir.) || Başat karakter, belli bir karakteri sağlayan alel gen bakımından heterozigot olan, yani o genden yalnız bir tane taşıyan bireyde ortaya çıkan ayırtedici nitelik. (Eğer bu alel A ile gösterilir ve a da onun dengi yabanıl ale- li temsil ederse, karakter, Aa [ve doğal olarak AA] olan kişilerde belirir. İnsan hastalıklarında birçok başat karakter bilinmektedir. Bunların en iyi bilineni akondroplazi adı verilen cücelik çeşididir.) || Çekinik karakter, kişinin ancak ilgili alel bakımından homozigot olması, yani aynı alelden iki tane taşıması durumunda ortaya çıkan ayırtedici nitelik (aa örneğinde olduğu gibi). insanlarda, albinizm ve metabolizma hastalıklarının çoğu gibi, birçok normal ya da patolojik çekinik karakter bilinmektedir. Çekinik kalıtımın özel bir biçimi, X kromozomu tarafından taşınan genlere bağımlı olan ve cinsiyete bağlı çekinik kalıtım yasasına göre soydan geçen karakterleri kapsar. || Edinsel karakter, bireyde dış etmenlerin etkisiyle ortaya çıkan ayırt edici nitelik (örneğin, güneş ışınlarının etkisiyle deride renklenmenin artması). [Lamarck evrim kuramında edinsel karakterlerin soydan geçişine önemli yer vermişti. Günümüzde bireyin yaşadığı sırada edindiği karakterlerin, kalıtımsal yapıya yerleşmemişlerse sonraki kuşaklara geçmediği bilinmektedir. Yalnız sovyet biyo- loğu Lisenko, tamamen ideolojik nedenlerle, edinsel karakterlerin kalıtımla geçtiğini öne sürmüş ve uzun süre savunmuştur.]
—Hayvancılık. Nicel karakter, çok sayıda genle belirlendiği için çoğunlukla sürekli olan ve ortamdan önemli ölçüde etkilenen değişiklikler gösteren ayırıcı özellik. (Bu karakterler üretimle ilgili karakterlerdir: süt miktarı, kas oranı, büyüme hızı, vb.) |[ Nitel karakter, az sayıda gen çifti ile belirlenen ve bundan dolayı sürekli olmayan değişimler gösteren ayırıcı özellik. (Ortamdan pek az etkilenen ve “Mendel karakterleri” de denen bu karakterler genel olarak hayvanların bazı özelliklerini ilgilendirir: tüy rengi, boynuzların varlığı, vb.)
—Koregrafi. Karakter dansçısı, bu türden danslarda uzmanlaşan ya da kompozisyon rolleri üstlenen dansçı.|| Karakter dansı, hiç değişmeden kalmış ya da üslupla- nıp sahneye uyarlanmış halk dansı.
—Küm. kur. Sonlu karakter özelliği, herhangi bir M kümesi üzerinde gerçeklen- diğinde, M nin sonlu her alt kümesi üzerinde de gerçeklenen özellik.
—Matbaac. Ana maddesi kurşun olan bir alaşımın dökümüyle elde edilen, bir ucunda kabartma olarak bir harfin şekli bulunan ve böylece bir matbaa harfini oluşturan metal çubuk. (Bk. ansikl. böl.) || Metinlerin dizilmesine yarayan ve özel bir şekli olan harf ya da işaret. || Yazı işaretleri ya da baskı karakterlerinin tümü. (Bk. ansikl. böl.)
—Psikan. Karakter çözümlemesi, 1933’ten başlayarak W. Reich tarafından önerilen çözümleme yöntemi. Bu yöntem her türlü çözümsel tedavi için zorunlu önkoşul olarak dirençlerin çözümlenmesine dayanır ve bu çözümleme, dirençlerin yuvalandığı ben’in savunma aygıtını karşısında bulacak olan bastırılmış dürtünün ya da belirtilerin anlamlarının yorumlanmasından önce gelir. (Bk. ansikl. böl.) || Karakter nevrozu, kesin bir psişik rahatsızlık belirtisi göstermeden, özellikle çevreyle sürekli çatışma ilişkilerine yol açan nevro- tik kişilik yapısı. (Bu karakter özelliğinin ben’le bir bakıma bütünleşmiş olması, kişiyi semptom göstermekten korur ve böylece onun, patolojik doğasını bilmezlikten gelerek, gerçek psişik durumunu inkâr edici bir tavır takınmasına olanak sağlar.)