Arama nedir? Nerelerde arama yapılabilir koşulları nelerdir? Arama kararını kim verir?
Arama, şüpheli kişi veya delillerin ya da müsadere edilecek eşyanın ele geçirilmesi amacıyla ev veya diğer yârlerde araştırma yapılmasıdır. Arama yapılmasının amacı, şüpheli ve sanığı ya da bir delili ele geçirmek olabileceği gibi, bir suçun işlenmesini veya bir tehlikeyi önlemek de olabilmektedir. Adli amaçlı aramaya adli arama, önleme amaçlı aramaya idari arama denmektedir. Arama, Anayasal güvence altında bulunan konut dokunulmazlığın, özel hayatın gizliliğine, kişi özgürlüğüne ve vücut bütünlüğüne müdahale oluşturan bir koruma tedbiridir. Bu nedenle arama ancak Anayasa’da gösterilen sınırlı koşullarda gerçekleştirilebilir. Anayasa’ya göre aramaya ancak milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın, genel ahlakın ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için başvurulabilir.
Şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler şüpheli veya sanığın ele geçirilmesi veya suç delillerinin elde edilmesi amacıyla aranabilir.
Aramanın iki koşulu bulunmaktadır. İlk olarak, üstü, eşyası, konutu, işyeri veya diğer yerleri aranacak olan kişinin, aramaya sebep olan suçu işlediğine dair somut olaya dayanan şüphe bulunması gerekir. İkinci olarak, şüpheli veya sanık veya delilin aranacak yerde olduğu konusunda makul şüphe bulunması gerekir. Ancak bu iki şartın bir arada bulunduğu durumlarda arama yapılabilmektedir. Buradaki makul şüphe, hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphedir. Arama sonucunda belli bir objenin bulunacağını veya belli bir kişinin yakalanacağını gösteren olgular bulunmalıdır. Bunun yanında, suç işleme şüphesi altında olmayan kişilerin de üstü, eşyası, konutu, işyeri veya kendisine ait diğer yerleri, şüpheli veya sanığın yakalanabilmesi veya suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla aranabilir. Ancak bu hallerde arama yapılabilmesi için aranılan kişinin veya suç delillerinin belirtilen yerlerde bulunduğunu gösteren somut olayların varlığı gerekmektedir.