Ünlü Kadın Bilim İnsanları
Bilim Kadınları veya Bilim alanına önemli katkılarda bulunan kadın bilim insanlarının listesi
Agnodice (M.Ö. 4. yüzyıl)
Agnodice (bazen Agnodike olarak da bilinir), Atina’da görev yapan bir doktor ve jinekolog idi. Efsaneye göre, bir erkek gibi giyinmek zorunda idi, çünkü kadınlar için tıbbi uygulama yapmak yasadışıydı.
Emilie du Chatelet (1706 – 1749)
Du Chatelet’in bilime en büyük katkısı, bugün hâlâ kullanımda olan Isaac Newton’un Principia’nın Fransızca çevirisi idi. 43 yaşında, genç bir subaya aşık oldu ve hamile kaldı; Çocuğunun doğumu sırasında komplikasyonları takiben öldü.
Maria Agnesi (1718 – 1799)
Maria Agnesi, bir kadın tarafından yazılan ilk matematik kitabını yazdı. Hala bulunabilir olan kitap kalkülüs alanında öncü bir çalışma oldu. Matematik profesörü olmasına rağmen hiçbir zaman resmi olarak görev yapamadı.
Caroline Herschel (1750-1848)
Alman astronomu. Astronomik nesnelerin sınıflandırılması ve hesaplanması üzerinde çalıştı. Yeni kuyruklu yıldızlar ve bulutsular belirledi. Ayrıca yıldızların sınıflandırılmasında çalıştı. Erkek kardeşiyle birlikte İngiltere’ye taşındıktan sonra bilimsel yazıları için ücret verilen ilk kadın oldu. 1828’de, Kraliyet Gökbilim Derneği tarafından gece gökyüzünün sınıflandırılmasına yönelik çalışmalarından dolayı onurlandırılan ilk kadın oldu.
Mary Somerville (1780-1872)
İngiliz bilim kadını. Somerville, manyetizmanın etkilerine dair bir araştırma yayınladı ve çıkardığı bilim kitapları ile tanındı. 1827’de Somerville, bilimsel prensiplerin anlaşılması için kolay açıklamalar yazması için teşvik edildi. İlk kitabı “Göklerin Mekanizması”, Göksel Mekaniğin ve Newton’un çalışmalarının açıklamalrı üzerine idi. Ayrıca coğrafya, fizik bilimleri ve Moleküler bilimler üzerine popüler kitaplar yazdı. Caroline Herschel ile 1835’te Kraliyet Astronomi Derneği’ne seçilen ilk kadın oldu.
Mary Anning (1799 – 1847)
Tarih öncesi dünyanın doğasını anlamada önemli rol oynayan İngiliz paleontolog. İngiltere’nin güneybatı sahilinde (Lyme Regis civarında) fosiller topladı ve birçok önemli fosil koleksiyonunu keşfetti. Çalışmaları jeologlar tarafından yaygın olarak kullanılıyordu, ancak kadın olduğu için ondokuzuncu yüzyılın bilimsel topluluğuna kabul edilmedi.
Ada Lovelace (1815-1852)
İngiliz matematikçi. Lord Byron’un kızı, Lovelace matematik ve mantığa ilgi duydu ve ilk bilgisayar algoritmalarından biri olan Analitik Motor veya Fark Makinasının mucidi Charles Babbage ile çalıştı. Ada Lovelace, bilgisayarların sadece hesaplama makinelerinden daha fazlası olabileceğini gördü.
Maria Mitchell (1818 – 1889)
Mitchell, 1847’de teleskopuyla bir kuyruklu yıldızı belirledi. Astronomi gözlemleri ile Amerikan astronomisinin ön saflarında yer aldı. Dünyada onurlandırıldı, Danimarka Kralı’ndan madalya kazandı ve Amerikan Sanat ve Bilim Akademisine seçilen ilk kadın oldu. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk kadın astronomi profesörü oldu.
Elizabeth Blackwell (1821–1910)
İngiltere’de doğan Blackwell, Amerika’da tıp diploması alan ilk kadın ve Birleşik Krallık tıbbi sicilinde kayıtlı ilk kadın oldu. Blackwell, sosyal engelleri yıkarak kadınların doktor olarak kabul edilmesine yardımcı oldu.
Elizabeth Garrett Anderson (1836 – 1917)
Kadın hekimlerin öncüsü. Engellerin ve ayrımcılığın üstesinden geldi ve İngiltere’de kayıtlı ilk kadın doktor oldu. Anderson ayrıca kadın doktorlara eğitim verecek ilk eğitim kolejinin kurulmasına yardım etti.
Marie Curie (1867 – 1934)
Polonyalı fizikçi ve kimyacı. Curie radyasyonu keşfetti ve röntgen alanında uygulanmasına yardım etti. Hem Kimya hem de Fizik’te Nobel Ödülü’nü kazanan ilk ve tek kişi oldu.
Lise Meitner (1878 – 1968)
Radyoaktivite ve nükleer fizik üzerine çalışan Avusturyalı İsveçli fizikçi. 1939’da Meitner ve Otto Hahn, uranyumun nükleer fizyonunu başarılı bir şekilde gösterdi ve bunun, enerjinin muazzam bir şekilde ortaya çıkmasını sağlayacağını doğru bir şekilde tahmin etti. Bu süreç hem nükleer santrallerin hem de nükleer silahların temeli oldu. Yahudi kimliği nedeniyle, Nazi işgali altındaki Avusturya dan hayatının geri kalanında yaşadığı İsveç’e kaçtı.
Irène Curie-Joliot (1897 – 1956)
Pierre ve Marie Curie’nin büyük kızı olan Irène, ebeveynlerinin ayak izlerini takip etti. 1925 doktora tezi, annesinin keşfettiği iki şeyden biri olan alfa ışınları üzerineydi. Gelecek yıl, Paris’teki Radium Enstitüsü’nde annesinin yardımcılarından biri olan Frédéric Joliot’la evlendi. Irène ve Frédéric, atomun yapısı üzerine araştırma yaparak laboratuvarda işbirliğine devam ettiler. 1934’te alüminyum, bor ve magnezyumun alfa partikülleri ile nitrojen, fosfor, silikon ve alüminyum izotoplarını üretmek için yapay radyoaktiviteyi keşfettiler. Gelecek yıl kimyada Nobel Ödülü’nü aldı. 1956’da lösemiden öldü.
Barbara McClintock (1902 – 1992)
Amerikalı botanikçi. Onun öncül keşifleri, mısırın kromozomlarının genetik yapısını nasıl etkilediğini gösterdi. McClintock ayrıca, yapısını ve dolayısıyla genetik düzenini değiştirebilen DNA’nın bir parçası olan transpozonları keşfetti; bunlar atlama genleri olarak bilinirler. Bu çalışma için 1983’te Nobel Tıp Ödülü’nü aldı.
Grace Hopper (1906 – 1992)
Amerikan bilgisayar bilimcisi. Hopper, Harvard Mark I bilgisayarında programcı olarak çalıştı. Hopper, İngilizce’yi bilgisayar tarafından anlaşılabilir kod haline getiren ilk derleyiciyi geliştirdi. Derleyici yeni programlama dillerinin geliştirilmesine yardımcı oldu ve endüstri standardı haline geldi. Çalışmaları bugün hala kullanılan bir programlama dili olan COBOL’un yaratılmasına yol açtı. Ayrıca ABD Donanması’nda amiral olarak görev yaptı.
Rachel Carson (1907 – 1964)
Amerikan bilim kadını, muhafazakar ve yazar. Rachel Carson, bilgisini öncü bir çevreci olmak için kullanan bir deniz biyoloğu idi. Çalışması Silent Spring (1962), regüle edilmemiş pestisit kullanımının tehlikelerini vurguladı. Modern ekolojik hareketin yaratılmasında önemli bir rol oynamıştır.
Virginia Apgar (1909 – 1974)
Virginia Apgar obstetrik ve anestezi çalışmalarıyla tanınan bir doktordu. Yenidoğanın sağlığını değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan Apgar Yenidoğan Puanlama Sistemini geliştirdi ve ayrıca bebeklerde anestezi kullanımını inceledi.
Dorothy Hodgkin (1910-1994)
İngiliz kimyager. Hodgkin, hem penisilin hem de daha sonraki insülin yapısının kritik keşifleri üzerine yaptığı çalışmalardan ötürü Nobel ödülü aldı. Bu keşifler sağlık hizmetlerinde önemli gelişmeler sağladı. Seçkin bir kimyacı olan Dorothy ayrıca hayatının büyük bir bölümünü barış hareketine ve nükleer silahsızlanmaya adadı.
Chien-Shiung Wu (1912-1997)
Çinli bir Amerikalı deneysel fizikçiydi. Manhattan Projeleri üzerinde çalıştı ve gaz difüzyon yoluyla uranyum bölme sürecine dahil oldu. Nükleer fizik alanında önemli katkılarda bulundu ve 1978’de Fizik’te Wolf Ödülü’nü kazandı.
Gertrude B. Elion (1918 – 1999)
Amerikan biyokimyacı ve farmakolog. Elion, AIDS tedavisinde kullanılan (AZT) gibi önemli yeni ilaçların keşfedilmesine yardımcı oldu. Ayrıca organ naklini sağlamak için bağışıklık bastırıcı ve Herpes virüsünü tedavi etmek için yeni ilaçlar geliştirdi. 1988’de, George H. Hitchings ve Sir James Black ile “ilaç tedavisinin önemli yeni ilkeleri” dalında Tıpta Nobel Ödülü’ne layık görüldü.
Rosalind Franklin (1920 – 1958)
DNA ve RNA’nın yapısını anlamada önemli katkılar yapan İngiliz Kimyager, DNA çift sarmalının keşfine yol açtı. Franklin ayrıca kömür ve virüslerin kimyası üzerinde çalıştı.
Jocelyn Bell Burnell (1943 -)
Kuzey İrlandalı astrofizikçi. 1967’de yüksek lisans öğrencisi olarak çalıştı, ilk radyo pulsarlarını keşfetti. Bir pulsar, yüksek oranda manyetize edilmiş bir nötron yıldızı veya beyaz cüce olarak tanımlanabilir. Bu keşif nedeniyle bir süreliğine diğer gezegenlerde yaşam olabileceği öne sürüldü. 1974’te amirleri Antony Hewish ve Martin Ryle, Nobel Fizik Ödülü’nü aldı. Birçok kişi, tartışmalı olarak Burnell’in de ödül alması gerektiğini düşünürken, Burnell, Nobel komitesinin kararına saygı duyduğunu açıklamıştır.