İçindekiler
4. sinir felci, beyinden göze gelen ve göz hareketlerini sağlayan ve üst oblik kas adı verilen kasa ileti sağlayan sinirdir. Üst oblik kas gözün aşağıya ve içeriye bakışından sorumlu kastır. Bunun yanında intorsiyon (gözün içe doğru dairesel hareketi) ve abduksiyon (gözün dışa hareketi) hareketlerini de yaptırır. 4. sinir felci halk arasında bazen göz felci olarak ta isimlendirilmektedir.
4. sinir beynin arkasından çıkan tek sinirdir. Bunun yanında beyin içinde en uzun mesafeyi kat ederek göze ulaşan sinirdir. 4. siniri etkileyen veya 4. sinirde hasara neden olan her türlü patoloji üst oblik kasın fonksiyonlarını yerine getirmesini engeller ve 4. sinir felcine neden olurlar.
4. sinir felci doğumda var olabilir ya da sonradan ortaya çıkabilen bir durumdur.
4. Sinir Felci Nedenleri
4. sinir felci olan çoğu çocukta sorun doğumdan itibaren mevcuttur. Çocukta doğumsal 4. sinir felci yanında başka sağlık sorunları da bulunabilir.
Yetişkinlerde 4. sinir felcinin en sık nedeni travmadır. Travma hafif olarak görülebilir. 4. sinir felci kafaya gelen darbeler ve ezilmeler ile ortaya çıkabilir. Diğer sık bir neden ise diyabet gibi nedenlerden dolayı sinire gelen kan akımının azalmasıdır. Travma ile ortaya çıkan 4. sinir felçleri kalıcı olabilir.
Çoğu zaman, 4. sinir felcinin nedeni tam olarak bilinemez. Buna idyopatik (sebebi bilinemeyen) 4. sinir felci adı verilir. Çoğu yetişkinde travmadan kaynaklanmayan 4. sinir felcinin en sık nedeni idyopatiktir. Yani sebebi bilinemez. İdyopatik 4. sinir felci genellikle kendiliğinden düzelmektedir.
4. sinir felcinin daha nadir görülen sebepleri ise şunlardır.
- Diyabette ortaya çıkan damarsal nedenler. Bu durum sinire kan akımını azaltır.
- Damar genişlemesinin (anevrizma) neden olduğu sinir basısı.
- Kafa içi basınç artışı. Bu durum sinire basıya neden olur.
- Enfeksiyon
4. Sinir Felci Belirtileri Nelerdir?
Çift görme (diplopi) 4. sinir felcinin en sık belirtisidir. Sadece her iki göz açıkken ortaya çıkar. Bir göz kapatıldığında çift görme olmaz. Çift görme esnasında görüntülerden biri genellikle diğerinin üzerinde ve yanındadır. Görüntüler birbirine çok yakınsa çift görmeden ziyade bulanık görme ortaya çıkabilir.
Diğer bulgular ise şunlardır.
- Bir göz diğerinden daha yukarıda görünebilir.
- Baş eğme pozisyonu ortaya çıkabilir. Baş eğme hastada tek görmeyi sağlıyor olabilir.
- Genellikle kaşın üst kısmında ağrı. Bu durum 4. sinir felci genellikle idyopatik ise veya diyabete bağlı ise ortaya çıkabilir.
4. Sinir Felci Tedavisi
4. sinir felci tedavisi altta yatan nedene yöneliktir. İdyopatik 4. sinir felci genellikle kendiliğinden düzelir. Travma ile başlayan felçler de genellikle zamanla kendiliğinden hafifler. Eğer sinire bası yapan bir kafa içi lezyon varsa basıncın ortadan kaldırılması gerekecektir.
4. sinir felcinde uygulanan tedavi yaklaşımları şunlardır.
- Ağrı kesicilerin kullanımı
- Prizmatik camlar çift görmeyi ortadan kaldırmak amacıyla kullanılabilirler.
- Göz kapaması tek görmeyi temin etmek amacıyla yapılabilir.
- Cerrahi tedavi
Cerrahi tedavinin amacı çift görmeyi ortadan kaldırmaktır. Cerrahi tedavi ayrıca baş pozisyonunu da engelleyebilir. Eğer sorun ağır ise her iki gözden cerrahi gerektirebilir.
4. Sinir Felci Komplikasyonları
İyileşmeyen 4. sinir felci durumunda gözlerin birlikte hareketinde değişiklikler olur. Gözlerin birlikte hareketine ‘komitans’ adı verilir. Komitans normal durumdur ve bir göz ile diğer göz hareketinin eşgüdümlü olması demektir. 4. sinir felci durumunda komitans bozulur.
4. sinir felci geçiren çocuklarda özellikle baş pozisyonu da ortaya çıkmışsa yüzde asimetri ortaya çıkabilir. Yüzün bir tarafındaki kaslar diğer tarafındaki kaslar kadar gelişemez ve zamanla yüzün her iki tarafı farklı görünmeye başlar.
4. sinir felci durumunun şaşılık konusunda kendisini yetiştirmiş bir göz doktorunca değerlendirilmesi önem arzetmektedir.