Tükürük Bezi Taşı Nedir, Nasıl Oluşur, Tedavisi Nedir?
Tükürük bezi taşları (sialolithiasis, tükürük taşı hastalığı), tükürük bezlerinin kanallarını tıkayan tek veya çok sayıda mineral formasyonudur. Tükürük bezi taşları, nüfusun % 1'inde, özellikle 20-45 yaş arasındaki kişilerde bulunur. Diş hekimliğinde, tükürük bezlerinin hastalıkları arasında, sialolithiasis toplam patolojinin %20 ila 70'ini oluşturur. Vakaların çoğunda submandibular tükürük bezleri ve varton kanalında taşlar oluşur. Nadiren dil altı ve küçük tükürük bezlerinde meydana gelir.
Tükürük Bezi Taşı Nedenleri
Tükürük bezi taşlarının oluşumu, genel ve yerel faktörlerin bir kombinasyonu ile teşvik edilir. Birincisi, vücutta kalsiyum metabolizması bozuklukları ve A vitamini eksikliğidir. Sigara kullananlar ve bazı ilaçları alan hastalar tükürük bezinde taş oluşumuna meyillidir. Lokal nedenler arasında, tükürük bezlerinin kanallarının anormallikleri (daralma, ektazi, duvar kusurları, vb) ve sekretuar fonksiyonlarında değişiklikler yer alır. Taşların varlığına her zaman tükürük bezlerinin iltihabı eşlik eder ancak bezin birincil taş oluşumuna veya enfeksiyonuna neyin neden olduğu tartışmalıdır.
Tükürük Bezi Taşı Belirtileri
Taş tükürük bezinin bütününde lokalize olduğunda, hastalığın seyri asemptomatik olup çok şiddetli ve çok bariz belirtiler göstermez. Tükürük taşının subjektif ve objektif bulguları genellikle tükürük bezinin taşı nispeten büyük bir boyuta ulaştığında gelişir ve çıkış kanalının lümeniyle örtüşür. Klinik olarak belirgin bir aşamada, hastalar yemek sırasında tükürük bezinin şişmesini fark ederler, ağızda hoş olmayan bir tat meydana gelir. Tükürük bezi taşlarının karakteristik bir özelliği, tükürük kolisi olarak adlandırılan bir akut ağrı atağı ve bez kanalının büyüklüğünde keskin bir artıştır.
Tükürük Bezi Taşı Tedavisi
Bazı durumlarda tükürük bezlerinin taşları kendiliğinden çıkabilir. Bazen, ayrılmalarını kolaylaştırmak için, konservatif tedavi önerilmektedir. Tükürük bezi masajı, termal prosedürler, tükürük bezlerinin kanallarının açılması bunlara dahildir. Gelişimin önlenmesi ve bezlerin rahatlatılması için antibiyotikler reçete edilir.
Kanal ağzının yakınında bulunan tükürük bezlerinin taşları diş hekimi tarafından cımbız kullanılarak veya sıkılarak çıkarılabilir. Cerrahi taktikler, çeşitli şekillerde tükürük bezinin kanalından taşların çıkarılmasını içerir. Tükürük bezi taşının en gelişmiş tedavi yöntemi, tükürük taşlarını endoskopik olarak çıkarmayı sağlayan girişimsel sialendoskopidir (tükürük bezi endoskopisi).
Konuyla ilgili benzer şikayetlere sahipseniz, mutlaka uzmana görünmeniz ve şikayetlerinizi açık bir şekilde ifade etmeniz sağlığınız açısından çok önemlidir.