Kimya icinde Periyodik Cetvel Ve Özellikleri konusu , Periyodik Cetvel Ve Özellikleri Hakkında:
Çok eskiden beri kimyacılar, elementleri sınıflandırmayı düşünmüşlerdi. Böyle bir sınıflandırmada elementlerin özellikleri, belirli bir düzen içinde değişirse, kimyacıların işi epeyce kolaylaşacaktı. Geçen yüzyılın ortalarında, şimdi
Çok eskiden beri kimyacılar, elementleri sınıflandırmayı düşünmüşlerdi. Böyle bir sınıflandırmada elementlerin özellikleri, belirli bir düzen içinde değişirse, kimyacıların işi epeyce kolaylaşacaktı. Geçen yüzyılın ortalarında, şimdi bilinen elementlerin yarısından biraz fazlası biliniyordu. Bilinen elementleri, özelliklerine göre sınıflandırmak için o zamanki kimyacılar, değişik fikirler ileri sürmüşlerdir.
Bugünkü anlama yakın periyodik sistem, 1869 yılında Rus kimyacısı Dimitri Mendeleev tarafında yapılmıştır. 1877 yılında Alman bilgini Lothar Meyer de Mendeleev’ den habersiz olarak bir periyodik cetvel yapmıştır. Bu iki cetvel hemen hemen birbirinin aynıdır. Meyer; elementleri, cetvelinde fiziksel özelliklerine göre sıralamış, Mendeleev ise elementlerin atom kütlelerini dikkate alarak artan atom kütlelerine göre cetvelinde sıralamıştır.
Bu gün ise elementler, özellikleri birbirine benzeyenler alt alta gelecek şekilde, artan atom numaralarına göre sıralandığında bir cetvel oluşturur. Oluşan bu cetvele periyodik cetvel denir. Günümüzde kullanılan periyodik cetvel aşağıdaki gibidir;
Cetvelde yatay sütunlara periyot, düşey sütunlara grup denir.
Periyodik cetvel 7 periyot ile 8A, 8B grubu olmak üzere 16 gruptan oluşur. 4. ve 5. periyotlarda periyodun 10 element uzamasına d orbitalinin dolması neden olur. 6. ve 7. periyotlarda ise sıranın 14 element uzamasına f orbitalinin dolması neden olur. F orbitaline elektron dolan 14 elementten 6. sıradaki lantanitler ve 7. sıradaki aktinitler, cetvelin daha fazla uzamaması için alt sırada f bloğuna alınmıştır.
Bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe,
Proton,nötron sayıları ve kütle numarası artar.
Atom numarası artar.
Değerlik elektron sayısı artar.
Ametallik artarken Metallik azalır.
(Asitlik artar Baziklik azalır)
Elektron ilgisi artar.
Kütle artar
Yörünge sayısı değişmez.(Aynı periyot)
Atom hacmi ve çapı azalır.
İyonlaşma enerjisi genellikle artar
elektronegatiflik artar
elektropozitiflik azalır
Bir grupta yukarıdan aşağıya inildikçe,
Proton,nötron sayıları ve kütle numarası artar.
Atom numarası artar.
Değerlik elektron sayısı değişmez(Bu nedenle aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir).
metalik artar.Bazik Azalır
Yörünge sayısı artar.
Atom hacmi ve çapı artar.
İyonlaşma enerjisi azalır.
Elektro negatiflik azalır.
elektron ilgisi azalır
Kütle artar.
Element atomlarinin elektron dizilisinden yararlanarak periyodik cetvelde yerlerinin bulunabilmesi için kurallar söyledir;
1) Bir elementin elektron dizilisinde en büyük enerji düzeyi numarasi, o elementin periyodik cetvelde yer aldigi periyot numarasini verir.
2) Atom elektron dizilisinde en son orbital türü, o elementin periyodik cetvelde bulundugu blok ile grup türünü gösterir
Orbital türü Blok Grup türü
s s A
p p A
s p A
d d B
3) Atom elektron dizilisinde en son enerji düzeyinin orbitallerindeki elektron sayisi toplami, o elementin bulundugu grubun numarasini verir. Eger bu toplam 10’dan büyükse, 10 sayisi çikarilir. Kalan sayi grup numarasidir.
ÖRNEK:
12Mg elementinin periyodik cetveldeki yeri neresidir?
12Mg elementinin elektron dizilisi yazilir. 12Mg : 1S2 2S2 2P6 3S2 elektron dizilisine göre;
1. En büyük enerji düzeyi numarasi 3’tür. Element üçüncü periyottadir
2. Son orbital türü S’ dir. Element S blogundadir ve grup türü A’ dir.
3. En son enerji düzeyinde 2 elektronu vardir ve IIA grubundadir. Element 3. periyot-IIA grubundadir.
İYONLAŞMA ENERJİSİ:
1A<3A<2A<4A<6A<5A<7A<8A şeklinde sıralanır. Aynı periyotta soldan sağa doğru gidilirken iyonlaşma enerjisi artar.Ancak 2A ve 5A gruplarındaki atomlar tam ve dolu duruma (Küresel SİMETRİ) geçtiklerinden iyonlaşma enerjileri bir basamak öne geçer.Bunun sonucunda ; 1A<3A<2A<4A<6A<5A<7A<8A sıralaması olur.Bunun için "genellikle" tabiri kullanılır.Bu olayın grafiği şekildeki gibidir.
__________________
İdoforum Süper Lig İddia Tahmin Ligi 'FORMA ÖDÜLÜ' Veriyor
Aç Kapıyı Veysel Efendi Fener'in Maçı Var!
İdoforum Ödüllü Süper Lig İddia Tahmin Ligi [2010-2011] Şampiyonu...
since2005
twitter.com/doogan_
[Sadece Kayıtlı Üyeler Linkleri Görebilir. ]
ĄηêŁkå39 tarafından (03.02.10 Saat 20:21) değiştirildi.
1. Periyodik cetvelde düşey sütunlara grup yatay sıralara da periyot denir. 8 tane A (baş grup) 8 tanede B olmak üzere 16 grup vardır.
2. Bir elementin bulunduğu baş grup numarası onun değerlik elektron sayısına eşittir. Örneğin element 7A grubundaysa değerlik elektronu 7, 3A grubundaysa değerlik elektronu 3 dür.
3. Aynı gruptaki elementlerin değerlik elektronları aynı olduğundan kimyasal özellikleri de aynıdır.
4. Periyodik cetveldeki gruplar şöyle adlandırılır.
GRUP ADI :
1A Alkali m etaller
2A Toprak alkali m etaller
3A Toprak m etalleri
4A Karbon grubu
5A Azot grubu
6A Oksijen grubu
7A Halojenler
8A Soygazlar(asal gazlar)
5. Her periyot bir alkali m etalle başlar ve bir soygaz ile biter.
6. Hidrojen alkali m etal olmadığından 1.periyot alkali m etalle başlamaz.
7. Periyotlarda soldan sağa doğru gidildikçe asitlik özelliği artar, bazlık ve elektrik iletkenliği azalır.
8. Soldan sağa doğru atom çapı azalırken yukarıdan aşağıya doğru atom çapı artar.
9. Soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artarken yukarıdan aşağıya doğru iyonlaşma enerjisi azalır.
10. Soldan sağa doğru çap azaldığı için elementlerin elektron ilgisi (elektronegatiflik) artar, yukarıdan aşağıya doğru azalır.
11. Yukarıdan aşağıya doğru m etalik özellik artar, soldan sağa doğru azalır.
Bazı Grupların Özellikleri :
1A GRUBU (ALKALİ M ETALLER) (Li, Na, K, Rb,Cs,Fr)
1. Değerlik elektron sayıları bir olduğu için bu elektronunu kolaylıkla vererek bileşiklerinde sadece +1 değerlik alırlar. İyi indirgendirler.
2. Çok aktif oldukları için tabiatta bileşikleri halinde bulunurlar. Tuzlarının elektroliziyle saf halde elde edilebilirler.
3. Su ve hava oksijeniyle tepkimeye girdiklerinden laboratuvarda eter yada gaz yağında saklanırlar.
4. Alevi karakteristik renklere boyarlar.( Na sarıya, Li kırmızıya )
5. Yumuşak ve parlaktırlar. Erime noktaları ve yoğunlukları küçüktür. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe yoğunlukları büyür, erime noktaları küçülür.
7A GRUBU ( HALOJENLER ) (F,Cl,Br,I,At)
1. Değerlik elektron sayıları 7 olduğu için bileşiklerinde +7 ile -1 arasında çeşitli değerlikler alabilirler. Özellikle -1 değerlik alırlar.
2. Hidrojenli bileşikleri asit özelliği gösterir.(HCl,HI,HF....). Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe asitlik özelliği artar.
3. Atom numaraları soygazlardan bir ek******.
4. Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom no ve atom yarıçapı artar, elektron alma özelliği (elektron ilgisi) azalır.
5. P.cetvelde elektron alma ilgisi en fazla olan (elektronegatifliği en fazla) element flor olduğundan flor en iyi yükseltgendir.
6. 2 atomlu moleküller halinde bulunurlar. Oda şartlarında F2, Cl2 gaz , Br2 sıvı I2 ve At2 katıdır.
ÖSYM sınavında 1A , 7A ve 8A grubunun özellikleri sorulmaktadır.
8A GRUBU (SOYGAZLAR) (He, Ne, Ar, Kr, Xe Rn)
Bu gruba ait olan elementler kararlı olup kimyasal tepkimeye girmezler.
Elementlerin Periyodik Cetveldeki Yeri :
Yeri belirlenecek elementin elektron dağılımı yapılır. Değerlik elektron sayısı grubunu, en yüksek enerji düzeyi de periyodunu gösterir. Son orbital S yada P ile bitiyorsa A, d ile bitiyorsa B grubu elementidir.
Örnek :
Atom numarası 15 olan elementin periyodik cetveldeki yeri neresidir ?
23Z: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d3 : 4.periyot B grubu
Bazı Özelliklerin Periyodik Cetveldeki Değişimi :
1. ATOM NUMARASI
Periyotlarda soldan sağa, gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atom numarası artar.
2. ATOM YARIÇAPI (Atom hacmi)
Atom yarıçapı atomun büyüklüğünün ölçüsüdür. Bu bakımdan yörünge sayısyıla doğru orantılıdır. Yörünge sayıları eşitse, atom numrası küçük olanın (çekirdekteki çekim kuvveti az olduğundan) yarıçapı daha büyüktür.
Bu bakımdan gruplarda yukarıdan aşağıya inildikçe atoma yeni yörüngeler eklendiğinden atom çapı artmakta, soldan sağa doğru yeni yörünge eklenmediğinden atom çapı azalmaktadır.
3. İYONLAŞMA ENERJİSİ
İyonlaşma enerjisi atom çapı ile ters orantılıdır. Soldan sağa doğru çap azaldığından iyonlaşma enerjisi artmakta, yukarydan aşağıya doğru çap arttığından iyonlaşþma enerjisi azalmaktadır.
4. ELEKTRON ALMA VE VERME ÖZELLİĞİ
Gruplarda yukarydan aşağıya inildikçe elektron verme özelliği artar, periyotlarda soldan sağa gidildikçe azalır. Yörünge sayıları eşit olanlardan, değerlik elektron sayısı az olan daha kolay elektron verir.
Bir elementin metalik özelliği elektron verme eğilimiyle ölçülür.
Bir elementin ametalik özelliğide elektron alma eğilimiyle ölçülür.