Akut apandisit nedenleri ve belirtileri
Apandisit nedir? Apandisitin belirti ve tedavisi nelerdir?
Apandisit kalın bağırsaktan çıkan yaklaşık 8-9 cm uzunluğunda tüp şeklinde bir doku olan apandisin iltihaplanmasıdır. Apandisin vücuttaki fonksiyonu tam olarak bilinmemektedir. Bilinen tek şey apandis olmasa da yaşanabileceğidir.
Apandisit, ameliyat ile apandisin alınmasını gerektiren acil bir tıbbi durumdur. Müdahale edilmediğinde iltihaplı apandis patlayacak ve içindeki iltihaplı madde karın bölgesine salınacaktır. Bu da acilen güçlü antibiyotiklerle müdahale edilmediğinde ölümcül olabilecek ciddi bir enfeksiyona neden olur.
Bazen iltihaplı apse (vücudun geri kalanından iltihabı ayıran) iltihaplı apandisin dışında meydana gelir. Bu durumda apandisi karnın diğer bölgelerinden ayırmak için bir duvar meydana gelir, bu da iltihabın yayılmasını önler. İltihaplı apandis daha az acil bir durumdur ve maalesef ameliyatla açılmadan teşhis konulamamaktadır. Bu nedenle tüm apandisit vakaları ameliyat gerektiren acil vakalar olarak değerlendirilir.
Apandisit 2 yaş altında oldukça nadir görülür. Apandisitin en yaygın görüldüğü yaş aralığı ise 10-30 yaş arasıdır.
Apandisitin Nedenleri Nelerdir?
Apandisit genellikle dışkı, yabancı madde veya kanser nedeniyle tıkanır. Bu tıkanma vücudun bir enfeksiyona tepkisi olarak da enfeksiyon nedeniyle tıkanabilir.
Apandisit Belirtileri Nelerdir?
Apandisitin temel semptomları şunlardır:
- Kaburga yakınında ve üst karında aniden alt karına doğru ilerleyen ağrı. Bu genellikle ilk belirtidir. Ayrıca sağ alt kadrana yerleşen ağrı oldukça tipiktir.
- İştah kaybı,
- Karın ağrısının başlamasından sonra mide bulantısı ve/veya kusma,
- Karında şişme,
- Ateşin yükselmesi,
- Gaz çıkaramama
Vakaların yaklaşık yarısında şu semptomlar da ortaya çıkmaktadır:
- İdrar sırasında ağrı
- Karın ağrısından önce kusma,
- Şiddetli kramplar
- Kabızlık veya ishal
Sözü edilen bu semptomlardan herhangi birine sahipseniz derhal tıbbi yardım alınız. Apandisitte zamanında müdahale çok önemlidir. semptomlar başladığında bir şey yemeyin, içmeyin, ağrı kesici, antasit, laksatif veya sıcak su torbası kullanmayın.
Apantisit Nasıl Teşhis Edilir?
Apantisit teşhisi genellikle zordur. Apandisit semptomları genellikle belirsizdir veya safra kesesi, idrar yolu enfeksiyonu, gastrit, bağırsak enfeksiyonu ve yumurtalık problemleri gibi diğer rahatsızlıklarla benzer semptomlara sahiptir.
Teşhis koyulması için genellikle aşağıdaki testler uygulanır:
- İltihabın teşhis edilmesi için karın muayenesi,
- İdrar yolu enfeksiyonu olup olmadığının tespit edilmesi için idrar testi,
- Rektal muayene,
- Kanda enfeksiyon bulunup bulunmadığının belirlenmesi için kan testi
- CT taraması ve/veya ultrason (USG)
Apandisit Nasıl Tedavi Edilir?
Apendektomi adı verilen apandisin alınması ameliyatı apandisitin standart tedavisidir.
Genel olarak apandisit şüphesi oluştuğunda risk almamak için apandisi direk alma yoluna gitmektedir. Apandiste apse oluşması durumunda şu iki yöntemden biri uygulanır: apse sıvısının ve iltihabın boşaltılması veya apandisin alınması. Ancak yapılan bazı araştırmalar belirli antibiyotik tedavilerinin ameliyat gerektirmeden akut apandisiti tedavi edebildiğini göstermektedir.
Apandis Ameliyatı (Apendektomi)
Apandis ameliyatında (appendektomi) karın kesi ile açılır ve batına girilir. Burada sorun teşkil eden appandis bulunur. Appendis (Appandix Vermiforis) bağlanır ve belli yerinden kesilerecek çıkarılır. Appandis eğer perfore oldu ise batında yer alan kirli içerik temizlenir. Apendis alınıp batın temizlendikten sonra çıkılır; cilt ve cilt altı yağ dokuları kapatılır. Eğer içerde sıvı birikeceği öngörülüyor ise o zaman dren takılır. Dren içeride biriken sıvıyı dışarı aktarmaya yarayan hortumdur.
Apandis ameliyatı kolay bir ameliyattır ve bir çok hekim tarafından başarılı bir şekilde yapılmaktadır.
Apandisit Önlenebilir mi?
Apandisiti önlemenin herhangi bir yolu yoktur. ancak yapılan araştırmalar meyve ve sebze gibi lif oranı yüksek besinlerle beslenen kişilerde apandisitin daha az görüldüğünü ortaya koymuştur.
Apandis Ne İşe Yarar?
Appandis, tıp dilinde appendix vermiformis olarak isimlendiren ve körelmiş olarak kabul edilen bir organdır. Her ne kadar bağırsak florasındaki bakterileri düzenlediği gösterilsede, apandis “işe yaramaz organ” olarak nitelendirir. Apandisin her hangi bir kayda değer fonksiyonu bulunmamaktadır. Lenfoid yapılar içermesine veya bağırsak sisteminde bulunmasına rağmen immun veya gastroenterolojik fonksiyonları mevcut değildir. Bazı bilim insanları, appandiksin evrimsel süreçte yok olduğunu iddia etmektedir. Tıpta appendektomi ile apendiksi alınan insanların sağlıklı bir şekilde yaşamlarına devam ettiği ise diğer bir gerçektedir.
Ayrıca bkz.: