Yatırımcılar önümüzdeki 6 aydan endişeli
Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) tarafından yapılan Barometre araştırması sonuçlarına göre, yatırımcıların yüzde 61'i önümüzdeki 6 ay içinde ekonomik istikrarın daha kötü olacağını, yüzde 41'i Türkiye'de uluslararası doğrudan yatırımcılar için ekonomik ortamın daha kötüye, yüzde 34'ü daha iyiye gideceğini düşünüyor.
Araştırmaya ilişkin düzenlenen basın toplantısında, YASED Genel Sekreteri Mustafa Alper tarafından açıklanan sonuçlara göre, 2007 yılı son 6 ayında yüzde 49'u ciro/üretimde hedefin çok altında kalındığını, yüzde 45'i büyük oranda gerçekleştiğini, yüzde 6'sı ise üstüne çıktığını belirtirken, karlılıkta hedefin çok altında kaldığını ifade edenlerin oranı yüzde 39, ihracatta ise yüzde 31 düzeyinde. Karlılıkta yüzde 46, ihracatta ise yüzde 58'i büyük oranda hedefin gerçekleştiğini aktarıyor.
Son 6 ayda çalışan sayısındaki azalmaya ilişkin de, yatırımcıların yüzde 59'u bu sayının azaldığını, yüzde 13'ü aynı kaldığını, yüzde 28'i arttığını belirtirken, önümüzdeki 6 ay için yüzde 61'i azalacağını, yüzde 10'u aynı kalacağını, yüzde 29'u artacağını ifade ediyor.
Gelecek aylarda dünya ekonomisinde global bir kriz yaşanacağını düşünenlerin oranı yüzde 10, yavaşlama/durgunluk yaşanacağını düşünenlerin oranı yüzde 66 iken, yüzde 24'ü sabit kalacağını öngörüyor.
Türkiye'deki ekonomik büyüme tahminlerinde ise, yüzde 70'i aynı kalacağını, yüzde 26'sı yavaşlayacağını, yüzde 4'ü hızlanacağını düşünüyor.
-YÜZDE 46'SI ENFLASYONUN HIZLANACAĞINI DÜŞÜNÜYOR-
Araştırma sonuçlarına göre, yüzde 34'lük kesim enflasyon hızının yavaşlayacağını, yüzde 20'si aynı düzeyde kalacağını, yüzde 46'sı hızlanacağını belirtirken, faiz oranlarında ise bu oranlar sırasıyla yüzde 20, yüzde 38 ve yüzde 42 oldu.
Gelecek aylara ilişkin döviz kuru (YTL/dolar) beklentilerinde yüzde 39'u kurun enflasyondan daha yavaş artacağını, yüzde 18'i paralel seyredeceğini, yüzde 42'si enflasyondan daha hızlı artacağı tahmininden bulunurken, Türkiye'de cari açığın artacağını düşünenlerin oranı yüzde 70, azalacağını düşünenlerin oranı yüzde 6, sabit kalacağını düşünenlerin oranı ise yüzde 24 düzeyinde gerçekleşti.
Türkiye'de uluslararası yatırımların önündeki temel engelleri temsil eden konulardaki değerlendirmelerde ise, önceki 6 ayda yüzde 36 olan ekonomik istikrarın daha kötü olacağını düşünenlerin oranının, sonraki 6 ayda yüzde 61 olduğu dikkati çekerken, aynı olacağını belirtenlerin oranı ise yüzde 52'den yüzde 31'e düştü.
Yasal çerçeve ve yasaların uygulanmasında önceki 6 ayda yüzde 7 olan daha iyi değerlendirmesi, sonraki 6 ayda yüzde 18'e çıkarken, fikri mülkiyet haklarında daha iyi ve daha kötü oranları yüzde 7'den yüzde 6'ya düştü ve aynı kalacak diyenlerin oranı da yüzde 85'den 88'e yükseldi.
-KAYIT DIŞI EKONOMİDE ''DAHA KÖTÜ'' ORANI DÜŞTÜ-
Geçtiğimiz 6 ayda kayıt dışı ekonomi daha kötü diyenlerin oranı yüzde 31 iken, bu oran önümüzdeki 6 ay için yüzde 20'ye düşerken, bürokratik engeller konusunda sonraki 6 ay için yüzde 74'lük kesim aynı kalacağını düşünüyor.
Dünyada uluslararası doğrudan yatırımlar için ekonomik ortam açısından, yüzde 17'si daha iyiye, yüzde 61'i daha kötüye gideceğini belirtirken, yüzde 22'si değişmeyeceğini ifade ediyor. Türkiye'de uluslararası doğrudan yatırımlar için ekonomik ortamda ise, yüzde 34'ü daha iyiye, yüzde 41'i daha kötüye gideceğini, yüzde 25'i değişmeyeceği fikrini aktardı.
Önümüzdeki dönemde yeni yatırım yapmayı düşünenlerin oranı yüzde 53 iken, yüzde 24'ü yatırım yapmayı düşünmediğini, yüzde 23'ü henüz karar vermediğini kaydetti.
-YEREL POLİTİK BUNALIM, EN ÇOK ETKİLEYECEK OLUMSUZ GELİŞMELERDEN-
Barometre araştırması sonuçlarına göre, önümüzdeki dönemde Türkiye'deki uluslararası yatırımları en çok etkileyecek olumsuz gelişmeler sıralamasında yüzde 24'lük oran ile uluslararası piyasalarda yaşanacak yeni bir ekonomik dalgalanma ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 20 ile mortgage/subprime krizi sonucu global bir durgunluk, yüzde 19 ile yerel politik bunalım ile yüzde 16 oranıyla AB müzakerelerinde yaşanacak tıkanıklıklar izledi.
Yatırımcıların yüzde 42'si Türkiye'de son dönemlerde uluslararası yatırımlara karşı olumsuz görüşlerin arttığını düşünürken, yüzde 49'su böyle düşünmediğini, yüzde 9'u ise fikri olmadığını beyan etti.
Son dönemde yapılanı mevzuat değişikliklerinin yapıcı olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 39 iken, yüzde 47'si yapıcı olduğunu düşünmüyor.
2008 yılında, beklenen en önemli mevzuat değişiklikleri enerji piyasası düzenlemeleri, Gelir Vergisi Kanunu, sosyal güvenlik uygulamalarına ilişkin düzenlemeler ile Türk Ticaret Kanunu oldu.
-ANA ENGELLER VE ÖNCELİK VERİLMESİ GEREKEN KONULAR...-
Türkiye'de uluslararası yatırımların önündeki üç ana engelin yüzde 61 ile yasal çerçeve ve yasaların uygulanması, yüzde 59 ile kayıt dışı ekonomi ve yüzde 51 ile ekonomik istikrarsızlık olduğunu düşünen yatırımcılar, hükümetin önümüzdeki dönemde öncelik vermesi gereken üç konuyu ise yüzde 83 ile yapısal reformlar, yüzde 61 ile AB müzakere süreci ve yüzde 53 ile cari işlemler dengesi olarak sıraladı.
Bu yıl ve gelecek yıl kişisel tahminlere ilişkin de yatırımcılar 2008 yılı için GSMH artışında yüzde 4,6, tüketici fiyat endeksinde yüzde 7,5, üretici fiyat endeksinde yüzde 6,9, YTL/dolar döviz kurunda 1,32, YTL/avro döviz kurunda 1,85 ve yıl sonu itibariyle faiz oranlarında yüzde 14,9'luk tahminini dile getirirken, 2009 yılında GSMH artışının yüzde 4,7, tüketici fiyat endeksinin yüzde 6,7, üretici fiyat endeksinin yüzde 6,3, YTL/dolar döviz kurunun 1,41, YTL/avro döviz kurunun 1,95 ve faiz oranının yüzde 13,4 olmasını öngörüyor.
Sektörlerindeki işçi verimliliğine ilişkin de yatırımcıların yüzde 34'ü bu verimliliğin yüksek, yüzde 57'si ortalama ve yüzde 9'u düşük olduğunu ifade ederken, eğitimli iş gücünün problem olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 51, olmadığını düşünenlerin oranı yüzde 48 seviyesinde bulunuyor.