Genel sistem teorisi, üzerine herhangi bir akarsuyun etinin ve kanının asılabileceği sistemlerin çerçevesini veya yapısını sağlamayı amaçlayan bilimin iskeletidir.
Bu, düzenli ve tutarlı bir bilgi grubu oluşturmayı sağlayacaktır. Saf matematiğin oldukça genelleştirilmiş yapıları ile farklı uzmanlık disiplinlerinin belirli teorileri arasında yer alan bir teorik model oluşturma seviyesini tanımlamak için kullanılır.
Genel sistem teorisi ile ilgilenenlerin iddiası, teoride optimum genellik derecesine her zaman belirli Bilimler tarafından ulaşılamamaktadır. Genel sistem teorisinin hedefleri, anlamı olmayan spesifik ile içeriği olmayan genel arasında bir yerde optimum genellik derecesi sağlamak için belirlenebilir.
Genel Sistem Teorisi Özellikleri
- Evren bir sistemdir.
- Evrende her oluşum belirli bir sisteme bağlı olduğu düşünüldüğünde, düzensizliğin ve sistemsizliğin olmadığı kolayca anlaşılır.
- Sistem kavramı, sosyal bilimlere biyolojiden aktarılmıştır.
- Yönetim bilimi bu kavramı biyolojideki anlamına uygun bir şekilde ele almıştır.
- Biyolojide her canlı karşılıklı olarak birbirine bağımlı ve birbirini etkileyen alt sistemlerden oluşur. İnsan buna en iyi örnektir. Sindirim, solunum, sinir sistemi gibi pek çok alt sistemden meydana gelmektedir.
- Yönetim biliminde bir örgüt veya işletmede karşılıklı olarak bağımlı ve birbirini etkileyen alt sistemlerden oluşur.
- Sistem, “parçalardan oluşan, parçaların birbirleriyle ve dış çevreyle ilişkilerinin bulunduğu bir bütün” olarak tanımlanmaktadır.
- Örgütler de sistemdirler ve alt sistemlerden oluşurlar.
- Sistem yaklaşımı tek başına bir disiplin olarak değil, belirli olayları incelerken yararlanılan bir yönetim felsefesi, bir düşünce tarzı olarak kullanılmaktadır.
- Sistem yaklaşımı, işletmeye çeşitli alt sistemlerden oluşan, süreçleri ve amaçları olan bir bütün olarak bakar.
- Her sistemi meydana getiren alt sistemler vardır.
- Alt sistemler kendi aralarında ilişki içerisinde bulundukları gibi, ana sistemle de ilişkilidirler.
- İşletme bir ana sistemken, muhasebe-finansman fonksiyonu, bir alt sistemdir. Bu alt sistemin pazarlama ve üretim gibi diğer alt sistemlerle ilişkisi bulunduğu gibi, işletmeyle de temel ve kaçınılmaz ilişkisi vardır.
- Çevreyle sıkı etkileşim içerisinde olan sistemlere açık sistem, çevresiyle etkileşimi çok az olan sistemlere ise kapalı sistem denir.
- Sosyal ve biyolojik sistemler açık sistemlere örnek olarak verilirken, mekanik sistemler ise, kapalı sistemlere örnek olarak gösterilebilirler.
- Her sistem, bir çevrede faaliyet gösterir. Çevre, “sistemin sınırları dışında kalan her şey” şeklinde tanımlanmaktadır.
- Çevre, kapalı sistemler açısından fazla bir öneme sahip değilken, açık sistemler açısından son derece önemlidir.
- Açık sistemlerin verimlilikleri, çevreyi yöneltme yeteneklerine bağlıdır.
- Kapalı sistemlerin sınırları çevresel ilişkilere açık değilken, açık sistemlerin sınırı çevresel ilişkilere elverişli bir özelliğe sahiptir.
- Sistem teorisinde entropi ve negatif entropi vardır.
- Entropi, sistemdeki tükenme yok olma eğilimini ifade eder.
- Negatif entropi ise, bu tükenme ve yok olma eğilimine karşı koyma anlamına gelmektedir.
- Kapalı sistemlerde entropi güçlüdür ve belirli bir süre sonra sistemin tamamen devre dışı kalmasına neden olmaktadır.
- Çevreyle ilişkileri olmadığı için, kapalı sistemler entropiye karşı koyamazlar oysa açık sistemler böyle değillerdir.
- Açık sistemlerin entropiye karşı koyma yetenekleri (negatif entropi) daha yüksektir.
- Tüm sistemlerde, sistemin yapı ve işleyişini etkileyen faktörler bulunmaktadır.
- Sistemi, kendi sınırları içinden etkileyen faktörlere değişken, sınırları dışından etkileyen faktörlere ise, parametre denir.
- Kapalı sistemlerde sadece değişkenler etken durumda iken, açık sistemler hem değişkenler hem de parametrelerden etkilenerek kendisini sürekli olarak günceller.
- Sistem yaklaşımının yönetim bilimine sunduğu diğer yabancı kavram holizm’dir.
- Sinerjik etki diye de bilinen holizm, sistemin kendisini oluşturan parçaların toplamından daha fazlasını ifade etmesidir.