On dokuzuncu yüzyılda iç isyanları etkisiz hale getirmek, merkezî otoriteyi kuvvetlendirmek ve Avrupa devletlerinin tecavüzkâr yaklaşımlarına fırsat vermemek için Osmanlı Devleti’nde askerî alanda ıslahat yapmak kaçınılmaz olmuştur. Sultan Abdulhamid’in ıslahat metodu, yukarıda da ifade edildiği üzere, bir yönü ile sakin ve soğukkanlı iken, diğer yönü ile de muhafazakâr ve özellikle teknik ağırlıklı olmuştur. Sultan
II. Abdulhamid yapılacak ıslahatlar noktasında şu iki gerçeğin farkında olmuştur:
1. Ülkenin dört bir yanında merkezî otoritenin hâkim kılınması askerî teşkilatın güç ve kuvvet bakımından imparatorluğu savunabilecek düzeye ulaştırılmış olmasıyla yakından alakalıdır. Diğer bir ifade ile askerî ıslahatların yapılması ülkede barış ve huzuru sağlayabilmenin ön şartıdır.
2. Merkezî otoriteyi hakkim kılmak, dâhilî isyanları bastırmak ve Avrupa devletlerinin tecavüzkâr tutumlarını bertaraf etmek ancak yeni demiryolları inşa etmekle mümkündür.
Demiryolları hızlı bir ulaşım vasıtası olmanın yanında askerî kıtaların ülkenin en iç kesimlerine ulaştırılabilmesine, iç isyanların bastırılarak dış tecavüzlerin önlemesinde etkin bir vasıta olduğu aşikârdı. Savaş sırasında icra ettikleri fonksiyon ise tartışmaya mahal vermeyecek derecede örnekleriyle görülmekteydi.
Sözü edilen önemi dolayısıyladır ki demiryolların Avrupa ve Osmanlı Devleti tarihindeki yeri üzerinde kısa da olsa vurguda bulunmak yararlı olacaktır.