Lipofili veya lipofiliklik (Yunanca "yağ" ve " λος "dostça" kelimelerinden türetilmiştir), kimyasal bir bileşiğin yağlarda, lipitlerde ve heksan ya da toluen gibi polar olmayan çözücülerde çözünme kabiliyetini ifade eder. Bu tür polar olmayan çözücüler lipofiliktir ("yağ seven"[1][2] olarak tercüme edilmiştir) ve "benzer benzerde çözünür" aksiyomu genellikle doğrudur. Bu nedenle lipofilik maddeler diğer lipofilik maddelerde çözülme eğilimindedir, fakat hidrofilik ("su seven") maddeler suda ve diğer hidrofilik maddelerde çözülme eğilimindedir.
Lipofili, hidrofobi ve kutupsallık, terimleri sıklıkla birbirlerinin yerine kullanıldığı için, Londra dağılma kuvvetine katılım eğilimi aynı olabilir. Bununla birlikte, "lipofilik" ve " hidrofobik " terimleri, hidrofobik olan ancak lipofilik olmayan silikonlar ve florokarbonlarla görülebileceği gibi eşanlamlı değildir.
Yüzey aktif maddeler (Sürfaktanlar)[değiştir | kaynağı değiştir]
Hidrokarbon bazlı yüzey aktif maddeler, amfifilik (veya amfipatik), maddelerdir; hidrofilik, su etkileşimli bir "uç" veya "baş grubu" ve uzun bir grup hidrokarbon fragmanından oluşan "kuyruk"tan oluşur. Düşük yüzey enerjili yüzeylerde toplanır, Hava-su arayüzünü (yüzey gerilimini) düşürür ve su ile karışmayan damlacıkların yüzeyleri dahil olmak üzere yağ/su emülsiyonlarında yüzeyler arası gerilimi düşürür. Bu yüzeylerde doğal olarak kendilerini kafa grubu suda, ve kuyrukları su dışına çıkacak (su-hava ara yüzünde olduğu gibi) veya yapışacak şekilde yönlendirirler veya suya karışmayan fazda çözünürler (emülsifiye yağ damlacığında olduğu gibi). Her iki yapılandırmada da baş grupları suyla güçlü bir şekilde etkileşime girerken kuyruklar suyla temastan kaçınır. Sürfaktan molekülleri ayrıca, kafa gruplarının yapışıp uçları birbirine yapışmış miseller halinde suda birikir. Miseller, hidrofobik merkezlerine yağlı maddeler çeker; kişisel temizlik ve çamaşır yıkamak için kullanılan sabun ve deterjanların temel etkisi bu şekildedir. Miseller ayrıca, yağ bileşenlerinin (büyük ölçüde yağ asitleri ve 2-monogliseritleri) emilimine yol açan ilk adımda, yağlı maddelerin ince bağırsak yüzeyinde taşınması için biyolojik olarak önemlidir.
Güneşten koruyucularda sıkça kullanılan yaygın bir kozmetik bileşen olan oksibenzon özellikle nüfuz edicidir, çünkü çok lipofilik değildir.[3] İdrar atılımlarında ölçülene göre bir topikal güneş koruyucu uygulamasından sonra% 0.4 ila% 8.7 oksibenzon absorbe edilebilir.[4]