Küçücük bir bebeğin mışıl mışıl uyurken ölü bulunması, her anne-babanın kabusu olabilecek korkunç bir durum. Bir yaşından küçük bir bebeğin sebebi anlaşılmayan bir şekilde ölü bulunması, tıpta “Ani Bebek Ölümü Sendromu” (Sudden Infant Death Syndrome, SIDS) ve halk arasında “beşik ölümü” olarak adlandırılıyor. Bu durumun sebepleri tam olarak anlaşılmasa da bazı risk faktörleri biliniyor ve bazı önlemlerle bu riskleri azaltmak mümkün oluyor.
Bu önlemler yayınlandıktan sonra Amerika’daki ani bebek ölümü sendromu vakalarında %50 azalma olmuş;
- Bebeğinizi her zaman sırt üstü yatırın, yan veya karın üstü yatırmayın. Uzmanlar, ani bebek ölümlerine karşı alınabilecek en önemli önlemin bu olduğunu söylüyor.
- Bebeğinizi fazla yumuşak olmayan ve düz bir yatakta yatırın ve yüzüne dolanabilecek yorgan, battaniye gibi şeyler kullanmak yerine tulum pijama kullanmaya çalışın, veya örtüsünü yatağın kenarlarına sıkıştırarak dolanmaya karşı önlem alın.
- Bebeğinizi ebeveyn yatağında yatırmayın. İlk aylarda bebeğinizi sizin odanızda ama kendi ayrı yatağında yatırın.
- Bebeğinizi fazla sıcak tutmayın, fazla kalın giydirmeyin.
- Hamilelik sırasında ve doğumdan sonra bebeğin yakınında sigara içmeyin.
- Emzirmek ve emzik kullanmak da riski azaltabiliyor.
- Aşılarını yaptırmak da riski azaltan faktörler arasında olabilir.
Ben bu önlemlere ilaveten, bebeğin yeterince temiz hava aldığından emin olmak için odasını her gün havalandırıyorum ve rahat nefes aldığından emin olmak için burnunu temiz tutuyorum. Burnunu temizlemek için önce bebekler için olan deniz tuzlu burun damlalarından damlatıp, sonra dikkatlice bir bebek burun aspiratörü kullanıyorum.
Ani bebek ölümü sendromu hakkında bazı bilgiler;
- Vakaların %90’ı 6 aydan küçük bebeklerde oluyor, ve en sık 2.-4. aylar arasında görülüyor.
- Ani bebek ölümü sendromu, 1-12 aylık bebekler arasında en yaygın ölüm nedeni.
- Gelişmiş ülkeler arasında en nadir Japonya’da (yaklaşık 10.000’de 1) ve en sık Yeni Zelanda’da (yaklaşık 1.000’de 1) görülüyor.
- Erken doğum ve doğum kilosunun 2.500 gram altında olması da önemli risk faktörleri arasında.
- Erkek bebeklerde, kız bebeklere kıyasla biraz daha sık gözleniyor.
- Ani bebek ölümleri gündüz uykularında da yaşanabileceği gibi, geceyarısından sabah saat 9’a kadar olan gece uykusunda, ve özellikle sabahın erken saatlerinde daha sık görülüyor.
- Bebeğin ölümü sonrasında otopside bir açıklama bulunamıyor, ve bebeğin yattığı yerde herhangi bir mücadele izine rastlanmıyor.
Not: Ülkemizde pek çok anne bebeğini yanında yatırmayı tercih ediyor. Bu elbette ki bir tercih meselesi. Ben özellikle bebeğin küçük ve hareketsiz olduğu dönemde riskli bulduğum için yatağımda yatırmadım bebeğimi şahsen. Annenin mümkün olduğunca çok ten teması ve iletişim kurmasının çok önemli olduğuna inanıyorum, ama ben bunları uyku dışı zamanlarımızda yapıyorum. Bebeğin gece uykusu için anneye fazla bağımlı hale gelmesinin ailede çeşitli gerginlik ve yorgunluklar yaratarak bebeği uzun vadede daha kötü etkilediği örnekler de okudum. Bu konu biraz imkan ve tercih meselesi yani.
Bu bilgilerin ve önlemlerin faydalı olması, ve hiçbir anne-babanın bu korkutucu sendromu yaşamaması dileklerimle…
Kaynaklar:
https://www.nichd.nih.gov/health/topics/sids/conditioninfo/Pages/risk.aspx
http://www.webmd.com/parenting/baby/tc/sudden-infant-death-syndrome-sids-overview
http://www.patient.co.uk/doctor/sudden-infant-death-syndrome
http://en.wikipedia.org/wiki/Sudden_infant_death_syndrome