Yükseltilmiş taban döşeme, modern ofis binalarında ve komuta merkezleri gibi özel alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Yükseltilmiş zeminler, mekanik sistem elemanlarının, kabloların ve elektrik tesisatının yönlendirilme gereksiniminin olduğu olan modern ofis binalarında, komuta merkezlerine, bilgi teknolojisi veri merkezlerinde ve bilgisayar odalarında yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu tür döşeme, zeminin altında barındırılabilecek tesisatın uyması için 51 mm den 1.200 mm yüksekliğe kadar değişen yüksekliklerde kurulabilir. Zeminin altında kullanılacak ek yapısal destek ve aydınlatma ihtiyacı ise genellikle bir kişinin zeminin altında sürünmesi ve hatta altında yürüyebilmesi için zemin yükseltildiğinde sağlanır.
Avrupa'da, iklimlendirilmiş havayı dağıtmak için yükseltilmiş zeminin altındaki boşluğu kullanmak 1970'lerden beri yaygındı. ABD'de ise bu yöntem son yıllarda yaygın hale gelmektedir. Veri merkezlerinde, izole klima bölgeleri genellikle yükseltilmiş zeminlerle ilişkilidir. Delikli karolar geleneksel olarak klimalı havayı doğrudan yönlendirmek için bilgisayar sistemlerinin altına yerleştirilir. Buna karşılık, bilgisayar donanımları genellikle aşağıdan soğutma havası çekmek ve odaya geri verecek şekilde tasarlanmıştır. Bir klima ünitesi daha sonra odadan havayı çeker, soğutur ve yükseltilmiş zeminin altına zorlar; böylelikle döngü tamamlanır.
Şimdiye kadar genel olarak yükseltilmiş taban döşeme olarak algılanan ve hala başlangıçtaki tasarlanma amacına hizmet eden kavramı açıkladık. Sonraki yıllarda yükseltilmiş zemine alternatif bir yaklaşım geliştirildi. Bu yaklaşım, sadece yerden hava dağıtımının ve kablo tesisatının yönlendirilmesinin olmadığı; daha geniş bir uygulama yelpazesisini tanımlamak amacıyla geliştirildi. 2009 yılında, İnşaat Özellikleri Enstitüsü (CSI) ve İnşaat Özellikleri Kanada (CSC) tarafından yeni bir yükseltilmiş döşeme kategorisi oluşturuldu. Bu durumda yükseltilmiş döşeme terimi, düşük profilli sabit yükseklik zemin sistemlerini içerir. Modüler tasarımın bir parçası olan bu türdeki zeminler teknoloji ve kat planı yapılandırmalarındaki değişikliklere hızlı ve kolay bir şekilde uyum sağlamak için tercih ediliyordu. Bu türdeki mekanlara en iyi örnekler ise ofisler, derslikler, konferans salonları, müzayede salonları, müzeler ve stüdyolar olarak sıralanabilir. Bu mekanlarda zeminin altında yüksek bir boşluk (plenum chamber) oluşturulmadığından döşeme altı hava dağıtımı bu yaklaşıma dahil değildir. Düşük profilli sabit yükseklik ayrımı, sistemin 41 ile 70 mm aralığındaki yükseklik aralıklarını yansıtır. Mekan içinde kablolama kanallarının bulunduğu alanlara hafif kapak plakalarından doğrudan erişilebilir.
Geleneksel zemin türü, genellikle 0,61m×0,61m (2x2 feet) olan çıkarılabilir (kaldırılabilir) zemin panelleri için destek sağlayan, ızgaralı bir metal çerçeve veya yüksekliği ayarlanabilir kaideler (ayaklar) alt yapısından oluşur. Ayakların / kaidelerin yüksekliği, altta sağlanan kabloların ve diğer yardımcı elemanların hacmine göre belirlenir, ancak tipik olarak 610 ve 1220 mm (24 ve 48 inç) arasındaki yüksekliklerle en az 150 mm (6 inç) yüksekliğe göre düzenlenir.
Paneller normal olarak çelik kaplı yonga levhadan veya çimento esaslı bir iç çekirdeğe sahip çelik bir panelden yapılır; ancak bazı karolarda içi boş göbekler bulunur. Paneller; halı karoları, yüksek basınçlı laminatlar, mermer ve taş gibi çeşitli zemin kaplamalarıyla kaplanabilir. Bilgisayar odaları ve laboratuvarlarda ise antistatik yüzeyler tercih edilir. Üst yüzeyi çimento olan bir panel kullanıldığında, paneller bazen çıplak biçimde bırakılır. Bir karo görünümü oluşturmak ve müşterinin tasarruf etmesini sağlamak amacıyla tercihe şekillendirilir. Bu çıplak uygulama en çok ofis alanlarında, koridorlarda, lobilerde, müzelerde, kumarhanelerde vb. yapılarda tercih edilir.
Günümüzde düşük profildeki bir sabit yükseklik için özel olarak inşa edilen yükseltilmiş döşeme zeminleri, kot farkından çok daha az rampalı zemin alanı gerektirmesi nedeniyle geleneksel yükseltilmiş döşeme zeminlerinden farklıdır ve hatta olan yeni inşaatlarda bu sorun tamamen ortadan kaldırılabilir. Bu sistemlerin birincil avantajı, daha kolay kullanım için çok daha hafif panellerin kullanılmasındandır. Değişiklik yapmak için herhangi bir alet gerekmez ve organize kablo kanalı yolları sistemin ayrılmaz bir parçasıdır. Kurulum sırasında ve binanın ömrü boyunca yapılacak olan her değişiklikte zamandan ve masraftan büyük ölçüde tasarruf edilir. Bu tip yükseltilmiş zemin yapıya eklenmediğinden, amortisman gideri olabilen veya kiralanabilen mobilyalar, demirbaşlar ve ekipman (FF&E) olarak kabul edilir.
Çoğu modern bilgisayar ve ekipman odası, verimli enerji kullanımı ile odanın eşit şekilde soğutulmasını sağlamak için bir yerden hava dağıtımı kullanır. Havalandırma sistemi temiz havayı, zeminin altından düzenli aralıklarla yerleştirilmiş difüzör karoları, üfleyiciler veya belirli ekipmana yönlendirilen kanallar aracılığıyla yukarı doğru dağıtılır. Bu sistemlerde yangın ihtimaline karşı havalandırmayı durdurmak için otomatik kapanan yangından kapatma valfleri gerekebilir. Zemin altından yangın çıkması ihtimali için de ek söndürme sistemleri kurulabilir.
Birçok ofis binası, daha esnek ve sürdürülebilir alanlar oluşturmak için yükseltilmiş taban döşeme sistemlerini kullanır. Büyük bir şirket, tek bir tesiste 32.000 km'den fazla kabloya sahip olabilir.
Zeminin altından yapılan havalandırma, projenin başlangıcından itibaren bir binada tasarlandığında, binanın inşa edilmesi ve binanın ömrü boyunca çalıştırılması daha ekonomik olabilir. Bu havalandırma sistemi, kat başına daha az alan gerektirir, dolayısıyla binanın toplam yüksekliğini azaltır; dolayısıyla bina cephesinin maliyetini düşürür. Havalandırma için gerekli olan fanlar çok daha küçüktür ve daha az enerji gerektirir; çünkü sıcak hava, havayı ısıtan insan ve ekipmanla temas ettiğinde doğal olarak tavana doğru yükselir.
Buna ek olarak binalar, modüler tasarım gereği elektriksel sistemleri, duvarları ve yükseltilmiş zemini birleştirecek şekilde tasarlandığında; bina içindeki alan birkaç saat içinde yeniden düzenlenebilir. Eski usullere göre yapılan tadilat veya yenilendirme çalışmlarında; elektrik tesisatını ve diğer yapısal sistemleri yeniden yönlendirmek için duvarları yıkmak ve zeminde delikler açmakla karşılaştırıldığında bu tür binalar birkaç saat içinde yenilenebilir. ABD Yeşil Binalar Konseyi (USGBC), yeni konut dışı inşaatların yüzde 40-48'inin yeşil olduğunu belirtiyor. Amerikan Yeşil Binalar Konseyi tarafından oluşurulmuş sürdülülebilir yeşil bina sertifikasyonu (Leadership in Energy & Environmental Design – LEED) standartlarını sağlayabilmek için şirketler; yeni yapılarda veya yenileme çalışmalarında zemin altı havalandırma sistemini ve yükseltilmiş zemin sistemlerini her geçen gün daha çok tercih ediyor.
Yükseltilmiş taban döşeme, ofis ve konaklama yerleri, server odaları, bilgisayar ve kontrol odalarında yaygındır. Birleşik Krallık'ta performans testi için iki kriter vardır: Bunlar PSA MOB PF2 PS (spu) 1992 ve daha yeni olan, biraz daha az katı BS / EN12825'tir. Bunlar, yükseltilmiş zemininin karşılaması için tanımlanmış statik yükleme kriterlerini belirler. Genel ofis yerleşimi (PSA orta sınıf) için yükseltilmiş taban döşeme için maksimum, metrekare başına 8 kilonewton (kN / m2) eşit dağıtılmış yük (UDL) ve 3.0 kN nokta yüktür. Yüklere uygulanan ek 3x güvenlik faktörü vardır. Veri merkezleri dahil olmak üzere bilgisayar ve kontrol odaları, statik yüklemeler açısından genellikle daha yüksek bir gereksinime sahiptir ve PSA ağır sınıf kullanılmalıdır. Bu, 12 kN / m2 UDL ve 4,5 kN nokta yükü sağlar, yine 3x güvenlik faktörü uygulanır.
Ana kablo tesisatı yükseltilmiş taban döşeme odak noktası olmasa da, son yapılan araştırmalarda Manhattan apartmanlarında 4 metre tavanlı konutlarda yükseltilmiş zeminlerin kullanımı yapıda ek işlevsellik sağlar.
Panelleri zeminden çıkarmak için, ucunda bir vantuz bulunan bir alet kullanılır. Bu alet zemin çektirmesi, fayans kaldırıcı veya vakumlu kaldırıcı olarak da adlandırılır. Halı kaplı panelleri kaldırmak içinse daha özel bir alet kullanılabilir. Düşük profilli sabit yükseklikteki taban döşeme, tutkal veya tutturucular olmadan yerinde tutulur ve değişiklik yapmak için herhangi bir alet gerektirmez.
Sallanan paneller ve paneller arasındaki boşluklar gibi yapısal sorunlar, ekipmanda önemli hasara ve personelin yaralanmasına neden olabilir. Yükseltilmiş döşeme sisteminin yapısal bütünlüğü için düzenli denetimler, sorunların tanımlanmasına ve azaltılmasına yardımcı olabilir. Yük taleplerini karşılamayan döşeme kullanıldığında ekipman ve zemin hasarı meydana gelebilir. Yük derecelendirmeleri 450 kg ile 11340 kg (1000-25.000 pound) arasında değişmektedir. Bir zeminin daha ağır alanlarında daha yüksek paneller kullanılabilirken, daha düşük paneller de daha hafif alanlarda kullanılabilir.
Bu tür sorunların çoğu, alt kurulumla ilişkilendirilebilir. Kurulum sırasında, alt zeminin her türlü hafriyat parçasından arındırılmış durumda ve mümkün olduğunca düz olmasına dikkat edilmelidir. Yükseltilmiş zemini çevreleyen duvarlar, yükseltilmiş döşeme panellerini kesme ihtiyacını (zaiyatı), sallanan panelleri ve boşlukları en aza indirmek için mümkün olduğunca kare olmalıdır.
Ekipman kurulduktan sonra döşeme karoları nadiren kaldırıldığı için, altlarındaki alan nadiren temizlenir. Bundan dolayı tüyler ve diğer döküntüler çöker, bu da döşemenin altındaki kablo döşeme işini kirli bir iş haline getirir. Yükseltilmiş zeminin altındaki duman dedektörleri, bakım esnasında çalışanların tozu hareket ettirmesiyle tetiklenebilir ve bu da yanlış alarmlara neden olabilir.
Yükseltilmiş taban döşeme sisteminin kurulması, havalandırma sistemi ile termal olarak masif beton levha arasındaki etkileşimi azaltarak verimli iç yalıtım sağlar; binanın termal davranışını değiştirebilir. Yükseltilmiş döşeme, oda ile beton zemin arasında bir ayırıcı görevi görür.
San Francisco'da bulunan bir ofis binasının enerji simülasyonları, yükseltilmiş zeminin varlığının, bölge soğutma yükü profilini etkilediğini ve en yüksek soğutma yükünü artırma eğiliminde olduğunu gösterdi. Halı mevcut olduğunda ise, yükseltilmiş zeminin tepe soğutma yükü üzerindeki olumsuz etkisi azaltılabilir.
Genel amaçlı kullanım için mevcut olan yükseltilmiş taban döşemeler tipik olarak telekomünikasyon ve veri merkezleri için gereken özel gereksinimleri karşılamamaktadır. Telekomünikasyon veri merkezlerindeki genel olarak görülen yükseltilmiş döşeme türleri şunları içerir: kuşaksız, kuşaklı ve yapısal platformlar; ve kafes kiriş tertibatları.
Bir telekomünikasyon tesisi, sıralı ekipman dolabı dizileri içerebilir. En yoğun olan kurulum dizilimi 0,61 metre (2 feet) genişlikteki kabinlerden ve bu kabinleri birbirinden ayıran 0,61 metre (2 feet) genişlikteki koridorlardan oluşur. Bu dizilim yükseltilmiş zemin sistemi için metrekareye düşen en yoğun; dolayısıyla da en yüksek zemin yükü anlamına gelir. Kabinler arasındaki koridor alanı göz önüne alındığında, tek bir ekipman dolabı 0,74 m2 (8 feet 2) bir taban alanını (kabin için 0,37 m2 ve koridor için 0,37 m2) kaplayacaktır.
Veri merkezi yerleşimden uzak mahallere kurulabilir; dolayısıyla yangın ve/veya elektriksel arızalardan oluşan çevresel etkilere karşı dayanıklı olmalıdır.
Kurulumun yapılacağı ortam ve çevresel etkenler, yükseltilmiş taban döşeme için kurulum yöntemlerini belirler. Bunlara örnek olarak saha hazırlığı, kablo, kablo kanalları, baglama, topraklama ve yangına dayanıklılık verilebilir.
Özellikle bilgisayar odaları olmak üzere veri merkezleri için yükseltilmiş zemin sistemleri bir dizi belirlenmiş özelliklere sahiptir. NEBS (Network Equipment-Building System) tipik bir ABD RBOC Merkez Ofisinin ortamını açıklar. Amerika Birleşik Devletleri'nde telekomünikasyon ekipmanlarına uygulanan en yaygın güvenlik, mekansal ve çevresel tasarım kılavuzları kümesidir. Bu bir endüstri gereksinimidir, ancak yasal bir gereklilik değildir.
Telcordia NEBS: Ağ ve Veri Merkezleri için Yükseltilmiş Zemin Genel Gereksinimleri, GR-2930, katı olan NEBS yönergelerine uyan yükseltilmiş döşemeler için genel mühendislik gereksinimlerini sunar.
Bileşen yapısına ve kullanılan malzemelere bağlı olarak geniş bir yapısal mukavemet ve yükleme kapasitesi sağlayan birçok zemin türü piyasada mevcuttur. Genel olarak kullanılan yükseltilmiş taban döşeme tipleri, tümü GR-2930'da ayrıntılı olarak belirtilen kuşaklı, kuşaksız ve yapısal platformları içerir.
Bu tasarım, ekipmanın mafsal çubuklarına veya ek desteklere gerek kalmadan doğrudan platforma bağlanmasına izin verir. Yapısal platformlar paneller veya kuşaklar içerebilir veya içermeyebilir; deprem riski yüksek bölgelerde tavsiye edilmezler.
Veri merkezlerinde tipik olarak 61 cm (2 ft) çıkarılabilir kare karolardan oluşan yükseltilmiş taban döşeme vardır. Yükseklik tercihi, daha iyi ve tekdüze hava dağılımını sağlamak için 80-100 cm (31-39 inç) yükseklik bırakmaktır. Bunlar, klima sisteminin bir parçası olarak zeminin altında hava sirkülasyonu için bir boşluk sağlar ve aynı zamanda güç kabloları için de alan sağlar.
Yükseltilmiş zeminler ve diğer metal yapılar (kablo geçiş tavaları, havalandırma kanalları vb.) geçmişte çinko metal liflerden sebep birçok soruna neden olmuştur. Muhtemelen birçok veri merkezinde veya server odasında halihazırda bu sorun mevcuttur. Bunun sebebi ise birçok metal yapıyı ve elektronik bileşeni korozyondan korumak amacıyla kullanılan çinko, zamak veya galvanize gibi maddelerdir. Kaplama metal üzerinde mikroskobik metal filamentler oluştuğunda bu sorun meydana gelir. Paneller ve ayaklar (kaideler) üzerine kaplanan veya direkt olarak galvanize metalden üretilen ayaklarda bu sorun sık görünmeye başlanmıştır.
Yükseltilmiş zemin sisteminde yapılacak düzenli bakım, kontrol, tadilat veya yeni kablo kurulumu sırasında hareketlenen ve hava akışına giren metal lifler sunucu bileşenlerine veya güç kaynaklarına doğru hareket eder ve kısa devre olmasına sebep olur. Bu olaylar, sadece veri merkezlerine özgü değildir; ayrıca uyduların ve askeri donanımların da feci arızalarına neden olmuştur.