31/01/2012
Bosna-Hersek'te fiyatların ve vergilerin daha düşük olması, pek çok Hırvat ve Sırp vatandaşını alışverişe sevkediyor.
Southeast European Times için Saraybosna'dan Bedrana Kaletoviç'in haberi -- 31/01/12
BH'de yabancı vatandaşlara yönelik avantajlı KDV ve vergi iadeleri, komşu ülkelerden çok sayıda günlük alışverişçiyi ülkeye çekiyor. [Bedrana Kaletoviç/SETimes]
Bosna-Hersek (BH), düşük vergiler nedeniyle buradaki malların fiyatı komşu ülkedeki fiyatlardan düşük olması sayesinde, bölge genelinde alışveriş meraklıları için popüler bir yer haline geldi.
Hırvatistan'ın kuzeyindeki Osijek'te yaşayan Mirjana Bosiç, "BH'de, Hırvatistan'a oranla paramızla iki kat fazla şey satın alabiliyoruz." diyerek şöyle devam etti: "Sigara, Hirvatistan'da üretilenler bile olmak üzere, BH'de daha ucuz. [Hırvatistan'a] geri dönerken benzin depomuzu dolduruyoruz ve alışverişimiz kesinlikle buna değiyor."
Fiyatların düşüklüğü, BH'nin katma değer vergisinin (KDV) komşularından düşük olmasından kaynaklanıyor: bütün mal ve eşya alımlarında %17. Hırvatistan'da KDV %23 iken, Sırbistan'da bu oran %18, Karadağ'da ise %17.
Hırvatistan'da KDV oranı Mart ayında %25 olacak.
Makedonya tıbbi mallar ve bilgisayar donanımı dışındaki eşyalara %18 oranında KDV uygularken, Moldova'da KDV %20.
KDV, bir üründen elde edilen kâra -bir eşyanın üretim maliyetiyle satış fiyatı arasındaki farka- uygulanan bir vergi. Tahsilatıysa, tedarik zincirindek bir şirket ne zaman bir ürün satın alıp veya üretip tekrar satarsa gerçekleşiyor.
BH Dolaylı Vergilendirme Dairesi tarafından Kasım 2011'de yürütülen bir çalışmada, "BH'deki KDV sistemi, AB üye ülkeleriyle kıyaslandığında çok daha verimli. Geleneksel, makul bir vergi oranı, KDV yolsuzluğuna daha az yer bırakıyor. Çeşitli ürünler için değişken KDV oranları uygulansaydı, tüketici seçimi tehlikeye girebilirdi." dedi.
Bağımsız Hırvat sendikası'ndan Kresimir Sever SETimes'a verdiği demeçte, "Her KDV artışı kaçınılmaz olarak fiyatları yükselttiği için, alışveriş sepeti çok daha hafif ve daha pahalı olacak. Satın alım gücünün düşük olduğu mevcut koşullarda bile, yeni fiyat artışı vatandaşın satın alma gücüne indirilmiş yeni bir darbe olacak." dedi.
Hırvatistan'da gıda ve diğer bakkaliye ürünlerinin fiyatlarında meydana gelen artış ve bütün mal alımlarına yönelik KDV'ye gelecek zamla, Hırvatlar komşu BH'ye düzenli olarak alışveriş gezileri düzenliyor.
Bosiç, ""Bir zamanlar yiyeceğimizi Macaristan'dan alırdık. İki veya üç adet aylık alışveriş gezisiyle, Hırvatistan'a oranla %40 veya daha fazla tasarruf ederdik." dedi.
Macaristan'da KDV'nin %25'e yükselmesi sonrasında, Bosiç ailesi BH'den alışveriş yapmaya başlamış.
Sırp Cumhuriyeti'nin (SC) Sırbistan sınırı yakınındaki Bijeljina kenti, Sırbistan plakalı çok sayıda alışverişçi tarafından ziyaret ediliyor.
Bijeljina'daki bir perakende mağazasının müdürü Zdravko Curiç SETimes'a verdiği demeçte, "Sigara, alkol ve kahve aldıklarında KDV iadesi almıyorlar, fakat diğer bütün mallar için alıyorlar. Müşterilerimiz bunu biliyor ve bu yüzden de mağazalarımızda para harcayan bu kadar çok Sırp var." dedi.