İçerik Başlıkları
1990'da, İngiliz yazar Terry Pratchett, Discworld serisinin Moving Pictures başlıklı onuncu bölümünü yayınladı.
Kurnaz simyacılar, belirli bir ışıkta kullanıldığında eylemi ortaya çıkaran patlayıcı bir film formüle ederler ; sanki seyirci canlı hareketi izliyormuş gibi bir efektti bu.
Bu yeni dalga illüzyon üreticilerinin bilmediği, hareketli resimler yaratma yeteneği yeni değildi ve doruk noktasından da anlaşılacağı gibi, devler ve eski film döneminin tanrıları, mevcut çoklu evrene geçmeye çalıştı.
Yıldızlar, izleyicilerinin sevgisini bir kez daha hissetmek isteyen kötü niyetli, uzun süredir pasif olan eski ekran ikonlarıyla savaşırken çok çılgınlıklar ortaya çıkıyor.
Bay Pratchett, film endüstrisi vizyonunu Fransa'dan ziyade Hollywood'a dayandırması çok kötü, çünkü Fransız sineması aslında ABD'nin film endüstrisinden birkaç yıl öncesinden gelmekte.
Bunun nedeni, yıllık filmlerinin yalnızca ufak bir kısmını ihraç etmeleri olabilir. Fransızca konuşma dersleri alarak tüm filmleri çok daha rahat bir şekilde anlayabilirsiniz.
Bu nedenle, Fransız film endüstrisinin sunduğu en iyi şeylerle henüz tanışmamış olmanız oldukça olasıdır. Belki de Fransa'nın sanata yaptığı katkıların uzun listesinin farkında değilsiniz.
O halde, Fransız sinemacılığının birkaç gerçeği ve sinema tarihindeki yeri konusunda sizi aydınlatalım.
En Erken Çabalar
1895'te, yalnızca görüntülerin hareketli filme kaydedilmesine değil, aynı zamanda bu görüntülerin bir ekrana yansıtılmasına da izin veren bir cihaz olan sinematograflarının patentini alan ve buna da uygun bir şekilde adlandırılmış Lumière kardeşlerdi.
Fransız mucit Louis Le Prince'in patentli, aynı tip delikli filmi kullanan Thomas Edison'un kinetoskopundan birkaç yıl önceydiler; video ve dijital döneme kadar kullanılan film türü, ana akım haline geldi.
Amerikalı mucidin peepshow lakaplı cihazı, bir seferde yalnızca bir kişinin kapalı film makarasını görüntülemesine izin verirken, Lumière kardeşlerin icadı, tüm izleyicilerin yarattıkları görsel şölenlerin keyfini çıkarmasına izin verdi.
Çocuklarınızı en son animasyon filmini izlemeye götürdüğünü ve izlemek için sıralarını beklediklerini hayal edin!
Fransız mucitlerin kitlelere eğlence sağlama çabaları için gerçekten minnettarız.
İlginç bir şekilde, Paris'teki Sanayi Derneği'nden övgüler aldıktan ve hatta sanatın meraklı patronlarından biraz para kazandıktan sonra, mucitlerin kendileri filmde endüstri görmediler ve bunun geçici bir fantezi olduğunu iddia ettiler.
Sinema geleceği olmayan bir icattır. - Louis Lumière
Ah bir bilse!
Filmin bir sanatsal ifade biçimi olduğunu ilk anlayan Georges Méliès oldu.
Eski bir sahne sihirbazı, bir sahneyi süslemenin ve illüzyon yaratmanın tüm püf noktalarını biliyordu. Paris'te bir film stüdyosu açarak yeteneğini ortaya koydu.
1902'de A Trip to the Moon adlı dünyanın ilk bilim kurgu destanı da dahil olmak üzere çılgınca yaratıcı fantastik filmler yaratmaya devam etti. M. Méliès'in stüdyosu, bazıları renkli olmak üzere toplamda 500'den fazla film üretti.
O ilk günlerde film sadece kontrast sağlıyordu; yani renk yoktu. Bu nedenle, ekrandaki harekete daha fazla inanılırlık kazandırmak için her karenin özenle boyanması gerekiyordu.
Tahmin edebileceğiniz gibi, böyle bir eğlenceyi üretmek ciddi bir çaba gerektiriyordu. Stüdyoda bu kadar çok zaman harcanacaksa, bu filmlerin nasıl oldu da gün ışığını gördüğünü bile düşünebilirsiniz.
Şirketleri bugün hala var olan ilk film dağıtımcıları Pathé ve Gaumont isimlerini tanıyabilirsiniz.
Stüdyo başkanı Léon Gaumont, film yapımcılığı dünyasında vizyon sahibi ve bu konuda alışılmadık derecede yetenekli olan Alice Guy'dan hizmet aldı.
Alice Guy, dünyanın ilk kadın film yönetmeni ve film anlatısı kavramının mucidi olarak kabul edilmektedir.
Pathé Studios, dünyanın ilk uluslararası film yıldızı Max Linder'ı keşfetmesiyle tanınıyor.
O zamandan beri endüstriyi rahatsız eden trajik bir şekilde, genç yaşta barbitürat içerek, morfin enjekte ederek ve bileklerini keserek intihar etti.
Başlattığı ünlü film yıldızlarının sık sık tekrarladığı bir başka örnek: çok daha hantal bir doğum takma adını daha akılda kalıcı bir sahne adıyla değiştirmek.
Fransa'nın bildiğimiz sinemanın doğduğu yer olduğunu kesin olarak belirledikten sonra, şimdi Fransız sinematografisinin her döneminden öne çıkanlara bakalım.
Fransız Sinemasının Dönemleri
Sessiz Yıllar
Birinci Dünya Savaşı'ndan önce Fransa, Amerika'nın önemli ölçüde geride kalmasıyla film endüstrisine öncülük etti. Bununla birlikte, savaşla birleşen film stoğu kıtlığı, Fransızların beyaz perde büyüsü yaratma çabalarını azaltmalarına neden oldu.
Barış ilan edildiğinde, Amerikan gişesi Fransız bilet makbuzlarını geride bırakmıştı.
Fransız film prodüksiyonunun bir sonraki dalgası, şimdi auteur teorisi olarak adlandırılan şeyin temelini sağladı: yaratıcı yön üzerinde tam kontrole sahip bir kişiydi.
Abel Gance, şimdiye kadar yapılmış en büyük sessiz film olarak kabul edilen altı saatlik bir usta yapıt olan auteur destanı Napoleon'u yönetti.
O dönemin diğer vizyoner isimleri şunlardır:
Marcel L'Herbier
Jean Epstein
Germaine Dulac
René Clair
Jacques Feyder
Louis Delluc
Raymond Bernard
Fescourt'un Sefiller'inde yansıtıldığı gibi, dönem dramaları ve edebi uyarlamalar o zamanlar yaygın olan türlerdi.
1930'lar
Bu on yıl, ses çağını başlatan yıllardı. O zamana kadar başarılı olan bazı film yapımcıları bu yeni teknolojiye uyum sağlamakta zorlandılar. Jean Renoir gibi diğerleri, meydan okumayı kabul etti ve onunla kaçtı.
Ses sahnesinden uzakta hayat zordu, bu yüzden insanlar loş bir tiyatroda oturmanın getirebileceği bir saatlik bir molanın tadını çıkardılar.
Bu döneme damgasını vuran yapımlar ise şu şekildeydi:
- The Baker's Wife
- L'Atalante
- La Belle Equippe
- La Bête Humaine
- Pepe le Moko
Karanlık On Yıl
İkinci Dünya Savaşı, Avrupa'da ve tüm dünyada tüm eğlence biçimlerine gölge düşürdü.
Ancak, Fransa'nın işgalcileri eğlence talep etti, bu yüzden birkaç film çıktı; Noel Baba'nın Cinayeti ve Şeytanın Eli bunların arasında.
Bu başlıklar, baskı yapanlara gönderme yapmanın sanatsal versiyonu muydu?
Fransa'nın kurtuluşundan sonra bile, elektrik de dahil olmak üzere her şeyin şiddetli bir şekilde paylaştırılması, herhangi bir Fransız filminin çabalarını paramparça etti. Yine de hazineler vardı...
Hiç Güzel ve Çirkin'i izlediniz mi mesela? Hangi versiyonuydu?
Aynı yıl, sinemadaki geçmiş başarıları kutlamak ve gelecekteki çabaları teşvik etmek için Cannes'da ilk film festivali düzenlendi.
Ancak, bu süre zarfında her şey güllük gülistanlık değildi.
Amerikalıların kurtuluşu için geri ödeme anlaşması olarak Fransa, Fransız sinemasının frenlerini birkaç yıllığına koyan Fransız filmlerinden çok daha fazla Amerikan filmi göstermeyi kabul etti.
İthal filmlerin bolluğuyla dolup taşan Fransız sinemaseverler, izledikleri her şeyin Fransız kültürü ya da tarihi ile çok az ilgisi olduğu gerçeğini kısa sürede önemsemediler.
Bu gelgiti durdurmak için, Fransız hükümeti her tiyatro bileti satın alımına bir vergi koydu ve bu da Fransa'daki film endüstrisinin devlet tarafından ağır bir şekilde sübvanse edilmesine yol açtı; hatta bu, bugün hala var olan bir durum.
Ara Dönem
Yönetmenler Jacques Tati, Robert Bresson, Jean-Pierre Melville ve Jacques Becker, François Truffaut'un film auteur fikrine, yani bitmiş ürünün yönetmenin ahlakını yansıtması gerektiğine katılmışlardır.
Bu yüzden 1950'lerin Fransız filmlerinin belirgin bir şekilde drama, gangster, gerilim, komedi gibi farklı kategorileri kucakladığı görülüyor.
Fransız Yeni Dalgası
50'lerin sonları ile 1960'ların sonları, Fransız sinemasının Amerikan film şirketlerinin prangalarından kurtularak kendi haline geldiği dönemdir.
Bu noktada, Fransız film yapımcıları, şiirsel gerçekçilik lehine kemer sıkma ve dönem filmlerini reddettiler ve Truffaut'un, filmlerin içeriğinin gerçekten de yönetmenin ideallerinin tek amacı olduğu argümanını doğruladılar.
O döneme ait eserler şu şekildedir:
- 400 Darbe
- Serseri Aşıklar
- Hiroşima Sevgilim
- Nefret
- Çılgın Pierrot
Bu Fransız Yeni Dalgası bir yetenek patlaması gördü! O dönemden ekranda gururla duygulanan yıldızlar ise şu şekildeydi:
- Alain delon
- Brigitte Bardot
- Jean Paul Belmondo
- Catherine Deneuve
- Claude Yeşim
- Stephanie Audran
Bu yetenekler ve daha fazlası, modern çağa evrimi boyunca Fransız sinemasının ekranlarını doldurdu.
Fransa'nın en iyi on filmini keşfederek Fransız sineması eğitiminizi tamamlayabilirsiniz.
Bugün, birkaç kilo ve bir paket patlamış mısırın bize büyük ekranda anlatılmamış harikalar garanti edeceğini kabul ediyoruz.
Yine de Terry Pratchett'in Discworld karakterleri gibi, bu büyünün kökenlerini de unutmamalıyız.
Yaşlı ve küflü beyaz perdeler canlanıp yakın zamanda peşimize düşecek değil...
Fransızca kursunuzu tamamlamak için altyazılı Fransızca filmler izlemelisiniz!
Türklerin Sevebileceği En İyi Fransız Filmleri
Biz Türkler bazen film ve müzik konusunda saplantılı ya da seçici olabiliyoruz. Bizim için yalnız Türk sineması ve sonra Hollywood gelir. Ancak böyle düşünerek bazı güzel eserleri de kaçırabiliriz. Netflix sayesinde Türkler İtalyan dizi ve filmlerine adapte olmaya başlamasına rağmen Fransız filmleri konusunda henüz böyle bir aydınlanma söz konusu değil. Fakat Türkiye'de de Fransız müzik aydınlanması yaşandı ve bunların bazısı bizi zaten Fransız sinemasına yönlendiriyordu. Ünlü La vie en rose veya Yann Tiersen müzikleri...
Tıpkı Türkiye'de kasıp kavuran Fransız müzikleri tadında bir Fransız film listesi:
Jean de Florette (1986)
"Bu beğenilen Fransız dramasında, girişimci Ugolin Soubeyran (Daniel Auteuil) askerlik hizmetinden sonra memleketine geri dönüyor. Pahalı çiçekler yetiştirmek niyetiyle komşu bir mülkte saklı su kaynağı için amcası Cesar (Yves Montand) ile bir anlaşmaya varıyor . Araziyi satın almak için ilk girişimleri başarısız olduğunda, ailesiyle birlikte gıpta edilen arsa üzerinde çalışmak ve onu karlı bir çiftliğe dönüştürmek için gelen Jean de Florette (Gérard Depardieu) ile mücadele etmek zorunda kalırlar."
Manon des Sources (1986)
"Fransa, Provence'ta güzel bir çoban olan Manon (Emmanuelle Béart), babasını kaybeder ve ailesinin geçim kaynağının komşusu olan Ugolin (Daniel Auteuil) ve büyükbabası Cesar (Yves Montand)'ın açgözlülüğü yüzünden mahvolduğunu görür. Büyümüş ve köyden tecrit edilmiş bir halde yaşayan Manon, erkeklerin kabahatleri için intikam planları yapar. Planı, kendisine aşık olan Ugolin tarafından karmaşıklaşır - ancak Manon'un intikamı caydırılamaz."
Amelie (2001)
"Amelie", çevresindeki insanların hayatlarını gizlice düzenleyen ve yalnızca kendine özgü bir dünya yaratan genç bir kadın hakkında fantastik bir komedi. Paris'te 80'den fazla mekanda çekilen, ünlü yönetmen Jean-Pierre Jeunet (Kayıp Çocuklar Şehri), günümüz Paris'inin enfes cazibesini ve gizemini güzel bir yaratıcının gözünden yakalamak için onun eşsiz vizyoner tarzına başvuruyor."
Les Choristes (2004)
"Pierre (Jean-Baptiste Maunier), Fransa'da bir yatılı okulda amaçsız bir çocuktur. Bir müzik öğretmeni Clément Mathieu (Gérard Jugnot) gelip bir koro başlatana kadar öğrenciler ve öğretim üyeleri sürekli olarak birbirleriyle anlaşmazlık içindedir. Kendi sorunları olan Clément, okulun gerici politikalarını değiştirmeye çalışır ve bunun yerine öğrencilerini cesaretlendirmeyi tercih eder. Çabalarının, müzik konusunda büyük umut vaat eden Pierre üzerinde özel bir etkisi vardır."
Can Dostum (2011)
"Paris'te aristokrat ve entelektüel Philippe, kızıl saçlı sekreteri Magalie ile bakıcısının pozisyonu için adaylarla röportaj yapan felçli bir milyoner... Driss, bu aristokrat ve felçli milyoner Philippe'ten Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan getirdiği bir belgeyi imzalamasını ister. Driss, bu belge ile işsizlik parası alabilecektir. Philippe ise Driss'e meydan okur ve ona yardım ederek deneyim kazanması için bir aylık bir deneme süresi teklif eder. Ardından Driss onunla kalmak ya da kalmamayı isteyip istemediğine karar verebilecektir. Driss meydan okumayı kabul eder ve malikaneye taşınarak Phillipe ve çalışanlarının sıkıcı hayatını değiştirir."
Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform