Amerika Birleşik Devletleri Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), 2020 mali yılının ikinci çeyreğinde (Ocak-Mart 2020) gelen ve sonuçlandırılan tüm dilekçelerle ilgili kapsamlı bir rapor yayınladı.
Birinci ve ikinci çeyrekteki rakamları yan yana sıralayan raporda, verilerin işlenmesiyle ilgili trendleri de görmek mümkün. EB-5 sektörü için dikkat edilmesi gereken kısımlar ise I-526, I-829 ve I-924 formlarıyla ilgili rakamlar.
İstatistikler yayınlanmadan önce, işlem hacminin arttığına dair işaretler vardı. Çok sayıda EB-5 yatırımcısı I-526 dilekçelerinin sonuçlandığını belirtmişti. Ayrıca, Göçmen Yatırımcı Programı Ofisi (IPO) Şefi Sarah Kendall da Mart 2020’de düzenlenen bir kamu katılımı toplantısında IPO’nun verimliliği artırma konusunda daha iyi durumda olduğunu ve Şubat ayı verilerinin de artan işlem hacimlerini gösterdiğini söylemişti.
Bu açıklamaların gerçeği ne ölçüde yansıttığı o dönemde net değildi ancak 2020 mali yılının ikinci çeyreğine ait verilerin yayınlanması, IPO’da işlem hacminin arttığını gösterdi. Açıklanan rakamlara göre, işlemleri tamamlanan I-526 ve I-829 dilekçelerinin sayısı, bir önceki çeyreğe göre neredeyse iki katına çıktı.
İşlem hacimleri, tabii ki 2018 mali yılında kırılan rekorun çok altında. Bu konudaki performansın düşmesi, daha çok IPO yönetimindeki değişikliğe bağlanıyordu. Ancak, doğru yönde atılmış her türlü adım EB-5 sektörü için iyi haber anlamına geliyor. Bu trendin mali yılın son iki çeyreğinde de sürmesi halinde, sürekli biriken başvurular artık erimeye başlayabilir.
IPO’nun Ocak-Mart 2020 döneminde son derece az sayıda I-526 ve I-924 başvurusu alması şaşırtıcı değil. Bu dönem, COVID-19 pandemisinin ABD’nin birçok bölgesinde hayatı durdurmasından önceydi. Başvuru sayısının düşük olması, programın asgari yatırım miktarının Kasım 2019 itibariyle neredeyse iki katına çıkarılmasından kaynaklandı. Benzer bir şekilde, Ekim-Aralık 2019 dönemindeki yüksek başvuru sayısı da EB-5 yatırımcılarının ellerini çabuk tutup eski uygulama kapsamına girme çabalarının bir sonucuydu. 21 Kasım 2019’dan itibaren yapılan başvurular için asgari yatırım miktarı 1,8 milyon dolara ya da (projenin hedeflenmiş yatırım alanlarında, yani TEA bölgelerinde olması durumunda 900.000 dolara) yükseltilmişti.
Bir diğer trend ise I-526 dilekçeleri için yüksek ret oranları. Fakat 2019 mali yılında bir önceki yıla göre büyük artış gösteren bu oran 2020’de düşüşe geçti. Yeni bölgesel merkezler kurulması için verilen I-924 dilekçeleri için ret oranı son derece yüksek. Ancak bazen 8 yılı bulan I-924 işleme sürelerinin saçma denecek kadar uzun olduğunu düşünürsek bu şaşırtıcı değil. Çoğu zaman, I-924 başvurusu onayladığında, ilgili proje çoktan sona ermiş oluyor.
Son iki yılın onaylanan ve reddedilen I-924 projeleriyle ilgili trendlere yakından baktığımızda, uzun işlem sürelerinin yol açtığı tıkanma net şekilde görülebiliyor. 2018’in üçüncü çeyreğinde tüm zamanların en yüksek ret oranı görülse de aynı dönemde bir o kadar başvurunun onaylanmış olması dikkat çekiyor. Buna karşın, 2019’un ikinci çeyreğinde neredeyse hiç I-924 dilekçesinin sonuca ulaştırılmadığı ve bu tarihten sonra onay sayılarında önemli bir artış olmadığı anlaşılıyor.
IPO yönetiminin değişmesinin ardından genel işlem hacimleri anında düştü. Sadece bir çeyrekte, sonuçlandırılan EB-5 dilekçesinin toplam sayısı %25 oranında azalırken, 2019’un ikinci çeyreğinde de yüzde 50’nin üzerinde düşüş meydana geldi. Bu raporda yer alan üç proje türü de olumsuz etkilenmiş olsa da en az etkilenen I-526 başvuruları oldu. Üstelik, performanstaki bu düşüş IPO’nun personel sayısını istikrarlı bir şekilde artırmasına rağmen gerçekleşti. Son üç ayda nihayet yukarı yönlü bir trend ortaya çıktı ve bu trendin devam edeceğini umuyoruz.
Bugün sistem üzerinden EB-5 başvurusu yapacak olanların I-924, I-526 ve I-829 dilekçelerinin sonuçlandırılması için en az 20 ay bekleyecekleri öngörülüyor. I-924 projeleri için hâlâ en az dört ya da beş yıl beklemek gerekiyor. Yılın başından kalan birikmiş başvuruları değerlendirmek için iş gücünün sürekli olarak artırılması sayesinde, muhtemelen önümüzdeki aylarda işlem süreleri daha da düşecek.
Uzun süre devam eden yatırım projeleri için I-924 dilekçelerinin sonuçlandırılmasının 13 Ocak 2020’ye kadar en az 5 yıl süreceği öngörülüyordu. Mayıs ayında ise I-924 başvurularında 10 yılı bulan işlem süreleri tahminleri ile rekor kırıldı. I-526 ve I-829 başvurularında ise muhtemel en uzun işlem süreleri 3,5 yıl gibi nispeten düşük düzeydeydi. Ancak Haziran ayı rakamları, biraz daha uzun işlem sürelerinin söz konusu olabileceğini gösterdi. Bu durum, son birkaç aydır tarihin en düşük başvuru sayısının görülmesinden sonra programa ilginin yeniden artmaya başlamasından kaynaklanmış olabilir.
İki haftalık başvuru işleme verilerinin ortay koyduğu yukarı yönlü trendin devam edeceğini umuyoruz. IPO, son 1 yıl içerisinde 1,5 yılda yapılmış olan başvuruları işleme aldı. Geçtiğimiz yıl bu zamanlarda 17 Mart 2017’de yapılmış olan I-829 ve I-526 başvuruları değerlendiriliyordu. Bugün ise Ekim 2018’de verilen dilekçelere sıra geldi. I-924 dilekçelerinde ise işlem sırası Aralık 2014’te yapılan başvurulara gelmiş durumda.
İşleme alınan I-525 dilekçelerinde 2019 öncesi IPO mumla aransa da son dönemlerde işlem süreleri önemli ölçüde düştü. Ancak bu verileri ortalama işlem sürelerini gösteriyor ve her yatırımcı için daha hızlı bir sürecin işleyeceği garanti değil. Bununla birlikte, birçok EB-5 yatırımcısı I-526 sürecinde şaşırtıcı derecede hızlı sonuçlar elde etti. İyi haber ise; onaylanan başvuru sayısının ret cevabı alanlardan daha yüksek olması.
I-829 onayları ile ilgili trendleri anlamak daima zor olsa da ret kararlarının çok düşük olduğu açıkça görülüyor. Onay sayılarındaki tepe ve dip noktalar, büyük ihtimalle I-829 onay süreçlerinin karmaşık olmasından kaynaklanıyor. Net bir fotoğraf elde edebilmek için cevaplanması gereken bazı sorular ve değerlendirilmesi gereken proje unsurları söz konusu. Ancak bu yılki işlem sayılarında yukarı yönlü bir trend var.