Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Cezayir'e yaptığı resmi ziyaret sırasında Cezayir devlet başkanlığı sarayındaki konuşması için kürsüye alışıldığı üzere Fransızca "Président de la République olarak değil İngilizce “President of the Republic” ifadeleriyle çağrıldı.
Eski Fransız sömürgesi olan ülkede resmi dil Fransızca olmasa da, ilkokullarda 9 yaşından sonra öğretilen ve halkın genel olarak aşina olduğu bir dil.
Resmi dilleri olarak kabul edilen Arapça ve Berberice'den sonra Fransızca ülkede üçüncü en fazla konuşulan dil. Buna rağmen Macron'un ziyaretinde özellikle Fransızca'dan kaçınılarak ve alışılmışın dışına çıkarak İngilizce'nin tercih edilmiş olması diplomatlar tarafından not edildi.
Fransa'nın eski Cezayir Büyükelçisi Xavier Driencourt " Cezayir'in bir Fransız cumhurbaşkanının ziyaretinde böyle bir şey yapması sürpriz olmadı ama şoke etti" dedi.
Eski diplomat Politico'ya yaptığı değerlendirmede "Bu kasıtlı. Bu Fransa için ve aynı zamanda Cezayir halkına Fransızca'yla ilgili özel bir şey yok, sadece diğer diller gibi bir dil mesajı" diye konuştu.
Fransızca yerine İngilizce erken yaşlarda öğretilecek
Macron'un ziyareti sırasında ev sahibinin seçtiği dil, hükümetin Fransızca'yı yavaş yavaş resmi ortamlardan çıkarma girişiminin sinyali olarak görülüyor.
Temmuz ayında Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecit Tebboune "Fransızca savaş ganimeti, İngilizce ise uluslararası bir dil" ifadeleriyle İngilizce'nin önümüzdeki yıldan itibaren ilkokullarda okutulmaya başlanacağını duyurmuştu.
Sekiz yıl süren kanlı savaşın ardından 1962'de bağımsızlığını elde eden Cezayir'de Fransızca, kamu yönetiminden iş dünyasına ve üniversitelere kadar sömürge döneminin karmaşık bir mirası olarak kullanılmaya devam ediyor.
Fransızca Dili Uluslararası Örgütü'nün sayılarına göre Cezayir'de 15 milyon kişi Fransızca konuşuyor.
Cezayir doğumlu Fransız yazar ve direnişçi Albert Camus Cezayir'in kurtuluş savaşında tarafsız bir konum almış ve çok kültürlü ve çoğulcu bir Cezayir'i savunmuştu.
Fransa nüfuzunu kaybetmekten endişeli
Fransız politikacılar ise Cezayir'in dil açısından kaybını Fransa için nüfuz kaybıyla eş değer görerek endişe taşıyor.
Cezayir temmuz ayında İtalya ile milyarlarca euro değerinde doğal gaz anlaşması imzalamış, Rusya ile de kasım ayında orta bir askeri tatbikat yapma kararı almıştı.
Paris bu girişimleri, Fransa'nın bölgede azalan etkisinin bir baika göstergesi olarak görüyor ve bir tehdit olarak algılıyor. Macron'un Cezayir ziyareti, Fransızca konuşan Afrika ülkeleri Kamerun ve Benin ziyaretlerinin arkasından geldi.
Diğer taraftan Fransa Sahel bölgesindeki askerlerini geri çekiyor.
Macron geçen yıl Cezayir hükümetini "Fransa'ya karşı nefreti teşvik eden bir siyasi-askeri sistem" kurduğunu belirtmiş ve "sömürge geçmişinden para kazanmaya çalışmakla suçlamıştı. Macron'un sözlerine büyük tepki gösteren Cezayir üç ay süreyle Paris büyükelçisini geri çekerek diplomatik gerilim yaratmıştı.