İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Kudüs Gücü komutanlarından biri olan Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi, Şam’daki İran Konsolosluğu’na yapılan saldırıda yaşamını yitirdi. Zahidi, Suriye ve Lübnan’daki önemli görevleriyle tanınmaktaydı. Peki Muhammed Rıza Zahedi kimdir? Detaylar haberimizde...
Muhammed Rıza Zahedi kimdir?
Muhammed Rıza Zahedi İslam Devrim Muhafızları Birliği'nde İranlı üst düzey bir subaydı. Zahedi , 1979'da İslam Devrim Muhafızları Birliği'ne (IRGC) katıldı ve İran-Irak Savaşı sırasında orta düzey subay olarak görev yaptı . 1983'ten 1986'ya kadar 44. Kamer Beni Haşim Tümeni'ne liderlik etti ve daha sonra 1986'dan 1991'e kadar Devrim Muhafızları'ndaki 14. İmam Hüseyin Tümeni'ne başkanlık etti. 2005 ile 2008 yılları arasında Zahedi, Devrim Muhafızları kara kuvvetleri komutanlığı görevini yürüttü. Aynı zamanda İran'ın başkenti Tahran'ın güvenliğinden sorumlu Thar-Allah üssünün liderliğini de üstlendi . Zahedi, 2008'den 2017'ye kadar Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü'nün komutanı olarak görev yaptı.
1998 yılında Kudüs Gücü'nün yeni komutanı Kasım Süleymani , Zahedi'yi Hizbullah'a silah ve teknik uzmanlık sağlamaktan sorumlu Kudüs Gücü Lübnan Kolordusu'nun başına atadı . Araş Azizi'ye göre Süleymani'nin Zahidi'yi bu göreve ataması ve ayrıca 1998'de İran'ın Suriye büyükelçisi olarak Hüseyin Şeyhülislam'ı ataması, Süleymani'nin hem Lübnan'da Hizbullah'ı güçlendirme hem de İran-Suriye diplomatik-askeri işbirliğini yenileme konusundaki kararlılığının bir göstergesiydi.
Zahedi'nin Lübnan Kolordusu'nun lideri olarak ilk görev süresi 2002 yılına kadar sürdü. Bu sıfatla Zahedi, Hizbullah'ın Güney Lübnan'ı işgal eden İsrail kuvvetlerine yönelik saldırı kapasitesinin geliştirilmesinde ve Hizbullah'ın İsrail vekili Lübnanlıların yenilgisiyle sonuçlanan 2000 baharındaki saldırısını planlamada etkili oldu. Milis kuvvetleri ve İsrail Savunma Kuvvetlerinin Lübnan'dan nihai olarak çekilmesi , Güney Lübnan ihtilafını Hizbullah'ın lehine sona erdirdi.
İsrail'in çekilmesinden sonra ve Lübnan Kolordu lideri olarak ilk görev süresinin sonuna kadar Zahedi'nin, aralarında Süleymani, General Ahmed Kazemi ve Hizbullah'ın askeri operasyon şefi İmad Muğniye'nin de bulunduğu küçük bir IRGC-Hizbullah ortak komuta kadrosunun parçası olduğu düşünülüyor . Güney Lübnan'da , Hizbullah'ın 2006'da İsrail'in Lübnan'a yönelik bir başka işgalini başarıyla engellemesine yardımcı olacak büyük bir yer üstü ve yer altı tahkimat ağının inşasını yönetmekten sorumlu. Bu kadronun aynı zamanda 7 Ekim 2000'de İsrail'e sızan ve İsrailli Albay Elhanan Tannenbaum'u yakalayan 2000 Hizbullah sınır ötesi baskınını planlamaktan da sorumlu olduğu düşünülüyor.
2008 yılında Süleymani, Zahidi'yi ikinci kez Kudüs Gücü'nün Lübnan Kolordu komutanlığı görevine atadı. İkinci görev süresi 2024'teki suikastına kadar sürdü. Bu sıfatla Beşar Esad hükümetinin yanında Suriye İç Savaşı'na katıldı . Ayrıca suikastına kadar İran'dan Suriye üzerinden Hizbullah'a büyük miktarda silah sevkiyatını da yönetti.
Muhammed Rıza Zahedi neden öldü?
1 Nisan 2024'te Zahedi, İsrail'in Suriye'nin başkenti Şam'daki İran büyükelçiliğinin bitişiğindeki konsolosluk ek binasını hedef alan hava saldırısında öldürüldü. İran büyükelçisi Hossein Akbari'ye göre hava saldırısında beş ila yedi kişi öldürüldü. Suriye devlet medyasına göre saldırı, konsolosluk binasında "büyük yıkımın" yanı sıra komşu binalarda da hasara yol açtı. Zahedi , Kasım Süleymani'nin ABD tarafından Ocak 2020'de öldürülmesinden bu yana öldürülen en kıdemli Devrim Muhafızları subayıdır.