Bu yağmur... bu yağmur... bu kıldan ince ------- a
Nefesten yumuşak yağan bu yağmur... -----------b
Bu yağmur... bu yağmur... bir gün dinince.-------a
Aynalar yüzümü tanımaz olur. ---------------------b
Bu yağmur kanımı boğan bir iplik ---------------- a
Tenimde acısız yatan bir bıçak ---------------------b
Bu yağmur yerde taş ve bende kemik -------------a
Dayandıkça çisil çisil yağacak. --------------------b
Bu yağmur delilik vehminden üstün; ------------- a
Karanlık kovulmaz düşüncelerden. ---------------b
Cinlerin beynimde yaptığı düğün ----------------- a
Sulardan, seslerden ve gecelerden.-----------------b
(Necip Fazıl Kısakürek)
Şiir: Bu Yağmur
Şairi: Necip Fazıl Kısakürek
Vezni: 11’li hece ölçüsü
Nazım birimi: Dörtlük
Redifi: Sadece son dörtlükte ‘düşüncelerden ve gecelerden’ kelimelerinde yer alan “-lerden” rediftir. Diğer dizeler ve dörtlükler arasında başka redif yoktur.
Kafiye:
İlk dörtlük: ‘ince ve dinince’ arasında tunç kafiye; ‘yağmur ve olur’ arasında ur’lar tam kafiye.
İkinci dörtlük: ‘iplik ve kemik’ arasında “ik”ler tam kafiye; ‘bıçak ve yağacak’ kelimeleri arasında “ak”lar tam kafiye.
Üçüncü dörtlük: ‘üstün ve düğün’ arasında “ün”ler tam kafiye; ‘düşüncelerden ve gecelerden’ kelimeleri arasında “-lerden” redif; “ce”ler tam kafiye.”
Kafiye şeması: ---------------a
----------------b
-----------------a
-----------------b
Kafiye düzeni: Çapraz kafiye
Ana fikri: Necip Fazıl bu şiirinde hayatında yaşadığı gerçek bir değişimi ve çektiği ıstırabı anlatmaktadır.
Değişimin Verdiği Acının Tahlili: “Bu Yağmur”
Şiiri okuyunca kelimelerin ve dilin son derece sade ve güzel olduğu görülmekte. Anlamını bilmediğimiz kelime yok. Her şey açık ve net. Ama şiirde iş anlama gelince işler değişir. Şiiri anlamak için ona sorular yöneltmek lazım:
- Neden şair böyle diyor?
- Niçin bu şiiri kaleme almış?
- Başka ne anlatıyor?
Bir şiiri nasıl tahlil edebiliriz, şiiri nasıl açıklayabiliriz?
- Önce şairin hayatı hakkında bilgi sahibi olmak gerekir.
- Sonra şairin şiirlerini okumak, yorumlamada bize fayda sağlar.
- Önceden yapılan tahlil örneklerine bakmak.
- Ne, neden, niçin sorularını şiire yöneltmek.
- Edebî sanatları iyi bilmek.
- Anahtar kelimelere yönelmek.
İnsanın değişmesi o kadar kolay değildir. Bir insanın en basitinden sigarayı bile bırakamadığını düşünün bir de müthiş bir değişim ve bunun ıstırabını yaşayan Necip Fazıl’ı. Bu şiir, Necip Fazıl Kısakürek’in hayatından bir dönemin/değişimin anlatıldığı bir şiirdir.
“Bu Yağmur” şiiri de Kısakürek’in yaşadığı değişimden duyduğu ıstırabı, acıyı anlatmaktadır.
İlk dörtlük:
Bu yağmur... bu yağmur... bu kıldan ince
Nefesten yumuşak yağan bu yağmur...
Bu yağmur... bu yağmur... bir gün dinince.
Aynalar yüzümü tanımaz olur.
Şairin ifadelerinden yağmur yağarken yazıldığı anlaşılıyor. Şair burada “bu yağmur” kelimesini çokça kullanıyor. Bunun nedeni değişimin şiddetini daha iyi anlatmak içindir. “Yağmur” kelimesi anahtar kelimelerin en önemlisidir. Yağmurun tabiat üzerindeki etkilerini düşünelim. Her şeye Allah’ın izniyle hayat verir, yeniden yeşertir, temizler, nefes aldırır, sağlıklı bir ortam getirir ve güzelleştirir. Peki çok yağdığında sel olunca ne yapar o zaman da çok hayat alır. İşte yağmurun tabiat üzerindeki değişimi gibi şairde de değişimler olacak.
“Kıldan ince, nefesten yumuşak bu yağmur” dizesi değişimin şairin tüm organlarına yayılacağını ve saçından tırnağına kadar içine sızacağını gösteriyor. “… bu yağmur bir gün dinince” ve “Aynalar yüzümü tanımaz olur” dizelerinde ise değişim bittiği zaman, bu çektiği sıkıntı ve ıstırap bitince kendisinin tanınamayacağını, iç âleminde ve dış görünüşünde değişimlerin olacağını ifade etmektedir. Ruhsal değişimle beraber fiziksel olarak da değişeceğini anlatan bir dizedir.
İkinci dörtlük:
Bu yağmur kanımı boğan bir iplik
Tenimde acısız yatan bir bıçak
Bu yağmur yerde taş ve bende kemik
Dayandıkça çisil çisil yağacak.
“Bu yağmur kanımı boğan bir iplik” değişimin ne kadar zor ve acı verdiğini anlatıyor. “Tenimde acısız yatan bir bıçak” değişimi bıçağa benzetiyor. Kendisine benzetilen (bıçak) söylenmiş, benzeyen (değişim) söylenmemiş açık istiare sanatı var. Bıçak acısız yatıyor derken bıçak kıpırdamadan içinde duruyor. Ama değişimi yaşıyor, kıpırdamak zorunda ve hareket ettikçe değişim onu bir bıçak gibi kesecek.
“Dayandıkça çisil çisil yağacak” dizesinde ise çıktığı bu yoldan ayrılmayacağını ve acılara dayandıkça, vazgeçmedikçe de ıstırabın, çekeceği değişimin acısının devam edeceğini söylemektedir.
Üçüncü dörtlük:
Bu yağmur delilik vehminden üstün;
Karanlık kovulmaz düşüncelerden.
Cinlerin beynimde yaptığı düğün
Sulardan, seslerden ve gecelerden.
“Bu yağmur delilik vehminden üstün” bu dizede şair değişimin inanılmaz şiddetini dile getirmeye çalışıyor. Delirmenin üzerinde bir değişim yaşıyor. Çıldırmaktan da öte bir değişim. Son dizelere doğru artık bazı şeyler şairde gizli kalıyor. Karanlık, su, ses ve gece bunlar değişimin güçleri ve şairin üzerindeki değişimin şiddetini ifade ediyor.
Sonuç
Necip Fazıl’ın “Bu Yağmur” şiiri, şairin hayatını anlattığı şiirlerinden bir şiirdir. Şair; değişimin acısını, şiddetini, gücünü ve kendisinde meydana gelen olayları dikkat çekici kelime ve dizelerle anlatmıştır.
Hasan Emrah