SUDA ERİYEN VİTAMİNLER
SİYANOKOBALAMİN (B12 VİTAMİNİ)
a. Tarihçesi:
1972 yılında 11 yıllık bir çalışmanın sonucunda Harvard’dan R. B. WOODWARD ve İsvicre Federal Teknoloji Enstitüsü’nden A. ESCHENMOSER tarafından laboratuvarda sentezlenmiştir.
Sentezi doksandan fazla basamakla olur ve yaklaşık yüz kişilik bir çalışmanın ürünüdür.
b. Yapısı ve Özellikleri
Siyanokobalamin, yaygın olarak B12 vitamini olarak bilinir.
Özellikle hayvansal dokularda bulunur. Sebzelerde bulunmaz, bu yüzden vegan (tamamen bitkisel) beslenen kişilerde zaman zaman B12 vitamini içeren kompleks haplar kullanmaları gerekebilir.
B12 vitamini anemi hastalığını önlemek için gereklidir, alyuvar üretiminde folik asitin(B9 ) düzenlenmesine yardım eder ve demir kullanımına yardımcı olur.
Doğru sindirim, besinlerin alınması, protein sentezi, karbonhidrat ve yağ metabolizması için gereklidir.
İnsan bedeni 5 yıllık B12 vitamini depolayabilir.
B12 vitamini sinir tahribatını önler, doğurganlığı sağlar, hücre oluşumunu ve uzun yaşamasını sağlar, sinir uçlarının normal gelişimini kolaylaştırır, hafızanın güçlenmesine ve öğrenmeye yardım eder. Yetersizliği genellikle eksik alımından değil, mide parietal hücrelerinin "intrinsik faktör" adı verilen glikoproteini sentezleyememesindendir. İntrinsik faktör, B12 vitaminine bağlanarak bağırsaktan emilimini sağlar.
c. Eksikliği
Bu vitaminin eksikliğinde:
Yürüme bozukluğu,
Kronik yorgunluk, depresyon,
Sindirim bozuklukları,
Bayılmalar. Mide bulantısı.
Kusma.
Fazla gaz çıkarma
baş dönmesi, uyku hali,
karaciğer büyümesi,
göz bozuklukları, halüsinasyonlar,
baş ağrıları, dil enfeksiyonu,
huzursuzluk,
zor nefes alma,
hafıza kaybı,
sinirsel bozulmalar,
kalp çarpıntısı,
kansızlık,
kulaklarda çınlama,
omurilik yıpranması gibi rahatsızlıklar görülebilir.
B12 vitamini eksikliği çoğu kez kalın sinir liflerinin miyelin kaybıdır. Bunun bir sonucu olarak birçok insanda dış duyu kaybı fazladır ve şiddetli vakalarda felç olması bile olasıdır.
d. İşlevleri
B12 vitamini, bir hidrojen alıcısı olarak koenzim görevi yapar ve çeşitli metabolizma faaliyetleri yürütür.
En önemli işlevi belki de gen kopyalanmasında koenzim olarak fonksiyon göstermesidir.
Bu sayede B12 vitaminini iki önemli görevi olduğu söylenebilir: büyümeyi ve eritrositlerin oluşumunu hızlandırma.
e. Besin kaynakları:
Dana eti, yumurta, böbrek, süt ve süt ürünlerinde (hayvansal kaynaklı besinlerde) bulunur.