Her yeni atılan renk, içindeki öd miktarına göre daha evvel atılanları itip sıkıştırarakkendisine yer açar, bu tarzdaki ebruya ne ad verilir?
Tekneye konulan, evvelden hazırlanıp süzülmüş kitreli suyun üstüne, öd ilâve edilmiş olan boyalar, fırça yardımıyla ve her tarafa aynı sıklıkta serpilmeye başlanır; renkler suyun sathına bulut kümeleri gibi yayılır. Her yeni atılan renk, içindeki öd miktarına göre daha evvel atılanları itip sıkıştırarak kendisine yer açar, bu tarzdaki ebruya battal ebrusu adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Yukarıdakilerden hangileri yazma kap adı verilen usule bağlı uygulamalar arasında sayılabilir?
Ezilip jelatinli suyla karıştırılarak elde edilen zermürekkep (altın mürekkebi) ile deriyle kaplanmış kabın üzerine fırçayla desenler işlenilip parlatılır. Bunlara yazma kap veya yazma cilt adı verilir.Bu usule bağlı olarak üç farklı uygulama daha görülür:a) Masif altınlanmış desenlerin üzerinde yekşah demiri yürütülerek çukurlaştırılan ince kanallar açılırsa buna yekşah kap denilir. Altınlı saha üzerinde açılan kanallar, buraların daha parlak görünmesini sağlar.b) Zermürekkeple kabın üstüne kafes tarzında geometrik çizgiler çizilip kesişen yerler nokta demiriyle çukurlaştırılırsa buna zilbahar kap denilir. Bu basit tarz XIX. asırda pek moda olmuştur. Zilbaharın doğru adının zerbahar olduğunu söyleyenler de vardır.c) Bilhassa XIX. yüzyılda zermürekkep ve gerektiğinde ilâve renklerle ve fırçayla işlenen Batı tarzı çiçeklerin yer aldığı yazma kaplara da şükûfe cilt (şükûfe kap) denilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi yazının estetik değeriyle ilgili değildir?
İlâhî bilgiler ve hikmetli, güzel ve etkili sözlerin işitilen, görülen ve kalben hissedilen bir safhaya ulaşması yazının manevi ahengiyle ilgilidir.
Yukarıdakilerden hangileri daha çok ahşap sanatının zanaat cephesiyle ilgilidir?
Geleneksel ahşap işçiliğinin bir de zanaat cephesi söz konusudur. Dahaçok folklorik değer taşıyan bastonlar, ağızlıklar, pipolar, kaşık, havan vb.bazı mutfak eşyası da geleneksel Türk ahşap işçiliğinin daha çok zanaatkanadında yerlerini almışlardır. Doğru cevap E'dir
Anadolu’da çini mozaik süslemenin görüldüğü ilk önemli yapılardan biri olan Sivas’taki Keykâvus I. Dârüşşifâsı’nda bulunan İzzeddin Keykâvus’a ait türbede görülen çinilerin ustası kimdir?
Anadolu’da çini mozaik süslemenin görüldüğü ilk önemli yapılardan biri, Sivas’taki Keykâvus I. Dârüşşifâsı’nda bulunan İzzeddin Keykâvus’a ait türbedir. Geometrik düzenlemenin hâkim olduğu bezemede yer alan, çini üzerine kazınarak yazılmış usta kitâbesinden bu eseri meydana getiren kişinin Marendli Ahmed olduğu anlaşılmaktadır. Bu kitâbeden de anlaşılacağı üzere usta Tebriz yakınlarından gelmiştir.
İstenilen tarzda hazırlanan ebru, teknenin üstüne sağ veya soldan yavaşça yatırılan ve kaç saniye bekletilen kâğıda bütün güzelliğiyle geçer?
İstenilen tarzda hazırlanan ebru, teknenin üstüne sağ veya soldan yavaşça yatırılan ve 15 saniye kadar bekletilen kâğıda bütün güzelliğiyle geçer. Ebruyu yapandan tarafa olan iki köşeden tutulup kaldırılan kâğıt öne doğru çekilir ve uzun çıtalar üstüne serilerek gölgede kurumaya bırakılır. Doğru cevap E'dir.
Aşağıdakilerden hangisi güçlü bir şair ve hattat olan Baysungur için hazırlanmış minyatürlü yazmalar arasında bulunmaz?
İslâm minyatür sanatının en önemli örneklerinden birçoğu Timurlu dönemine aittir. Bu devirden günümüze ulaşan minyatürlerin çoğu Timur’un oğlu Şahruh ile torunlarının himayesinde hazırlanmış eserlerde yer alır. Özellikle Uluğ Bey, İskender Sultan ve Herat’ta Gıyâseddin Baysungur minyatür sanatını ve sanatkârları desteklemiş, imkânlar sağlayarak onları himaye etmişlerdir. Şahruh devrinde Herat’ta Câmiu’t-tevârîh nüshaları çoğaltılmış, Hâfız-ı Ebrû’nun Külliyât-ı Târîh’i ile Uygurca yazılmış birMi‘râcnâme nüshası hazırlanmıştır. Güçlü bir şair ve hattat olan Baysungur’un Herat’ta kurduğu sanat atölyesinde zamanının en usta hat, tezhip ve minyatür sanatkârları çalışmış, burada İslâm kitap sanatları alanında şaheserler ortaya konmuştur. Günümüzde çeşitli müze ve kütüphanelerde korunan, Baysungur için hazırlanmış minyatürlü yazmalar arasında Sa‘dî-i Şîrâzî’nin Gülistan’ı, Hâcû-yi Kirmânî’nin Hümâ ve Hümâyun’u, Firdevsî’nin Şâhnâme’si, Kelîle ve Dimne nüshaları, Nizâmî’nin HeftPeyker’i önde gelen minyatürlü yazmalardır.
Rus arkeolog Rudenko tarafından 1947-1949 kazılarında bulunmuş olan milâttan önce VIII. yüzyıllara ait olan 1,89 x 2 m. boyutlarında kareye yakın,desimetreküpü 36.000 düğüm içermekte olup, eser Leningrad Ermitaj Müzesi’nde teşhir edilmektedir. Bu büyüklükte bir halıda bu denli ince ve çok sayıda Gördes/Türk düğümünün mevcudiyeti o devir için şaşırtıcıdır.
Yukarıda bahsi geçen halı aşağıdakilerden hangisidir?
Rus arkeolog Rudenko tarafından 1947-1949 kazılarında bulunmuş olan milâttan önce VIII.yüzyıllara ait Pazırık halısı da, Doğu Türkistan’ın eski şehirlerinde veTurfan’da 1900’lü yılların başında ortaya çıkarılan halı parçaları da bunuteyit etmektedir. 1,89 x 2 m. boyutlarında kareye yakın Pazırık halısınındesimetreküpü 36.000 düğüm içermekte olup, eser Leningrad ErmitajMüzesi’nde teşhir edilmektedir. Bu büyüklükte bir halıda bu denli ince veçok sayıda Gördes/Türk düğümünün mevcudiyeti o devir için şaşırtıcıdır.
Doğru cevap "e" şıkkıdır.
Osmanlı serdarlarının fetihlerini konu alan minyatürlü el yazmalarının türüne ne ad verilmektedir?
Minyatürlü Osmanlı el yazmalarının türlerini şehnâmeler, gazavatnâmeler, surnâmeler, silsilenâmeler, peygamberler tarihi, tasavvuf, bilim ve edebî konulu eserler, kıyafet albümleri ve sefaretnâmeler olarak gruplandırmak mümkündür. Şehnâmeler Osmanlı padişahlarının kendi dönemlerinin veya kendinden önceki dönemlerin olaylarını konu alan eserlerdir. Gazvatnâmeler, Osmanlı serdarlarının fetihlerini konu alırlar. Surnâmeler, sünnet düğünü şenliklerini anlatırlar. Silsilenâmeler Osmanlı padişahlarının soylarını Hz. Âdem’e kadar indiren bir silsileyi resimli çizelge şeklinde verirler.
İslam minyatürlerinin en erken tarihli örneklerinin zamanımıza ulaşabilen ilk örnekleri kimlere aittir?
İslam minyatürlerinin en erken tarihli örneklerinin zamanımıza ulaşabilenleri XII-XIII yüzyıllara aittir. Papitüs üzerine yapılmış bazı desenler Mısır'da Fatımı halifeleri (909-1171) döneminde kitap ressamlığının varlığını ortaya koymaktadır. Doğru cevap B'dir.
Osmanlı saray halıları aşağıdaki ülkelerin hangisinde halıların şekillenmesinde rol oynamıştır?
Bilinen Anadolu halıları dışında, teknik, malzeme ve renk anlayışı bakımından tamamen farklı, bir dönem uygulanan düğüm sistemi ile İran tesirinin, Mısır’ın fethini müteakip de Memlük etkisinin gözlemlendiği Osmanlı saray halıları, bütün bu etkileşimlerle birlikte kendi özgün üslûbunu kaybetmemiş, hatta İngiltere, İspanya ve Portekiz halılarının şekillenmesinde rol bile oynamıştır. Doğru cevap E'dir.
Kesme taş mimarisiyle ve üç bölümlü tonozlu esas mekânıyla diğer Emevî kasırlarından farklı olan, II. Velîd’in hilâfetinden önceki bir dönemde Ürdün'de yapıldığı tahmin edilen ve duvar resimleri İslâm sanatı tarihi bakımından oldukça önemli olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Emevî devri, camiler ve anıt yapıları dışında sivil mimariyi temsil edenyapılar büyük iskân bölgelerinin dışında müstahkem saray veya kasır olarakhizmet vermiş binalardır. Ürdün’de Kusayru Amre, kesme taş mimarisiyle veüç bölümlü tonozlu esas mekânıyla diğer Emevî kasırlarından farklıdır. II.Velîd’in hilâfetinden önceki bir dönemde yapıldığı tahmin edilmektedir. Bukasrın duvar resimleri İslâm sanatı tarihi bakımından önem taşımaktadır. Doğru cevap "b" şıkkıdır.
"Sır altı ve sır üstü tekniklerinin bir arada kullanılmasıyla çok renkli bir satıh elde etmeye yarayan bu teknikte ısıya çok dayanıklı olan renkler sır altına, az dayanıklı olan renkler de sır üstüne tatbik edilir. Genellikle mavi, mor, fîrûze ve yeşil renkler sır altına; kiremit kırmızısı, beyaz, kahverengi ve siyah renkler de sır üstüne tatbik edilmektedir. Bu tekniğe sır altı ve sır üstüne yedi rengin bir arada tatbik edilebilmesinden ötürü “heft-reng” adı da verilmiştir."
Yukarıda tanımlanan çini tekniği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Sır altı ve sır üstü tekniklerinin bir arada kullanılmasıyla çok renkli bir satıh elde etmeye yarayan tekniğe “mînâî” adı verilmiştir. Bu teknikte ısıya çok dayanıklı olan renkler sır altına, az dayanıklı olan renkler de sır üstüne tatbik edilir. Genellikle mavi, mor, fîrûze ve yeşil renkler sır altına; kiremit kırmızısı, beyaz, kahverengi ve siyah renkler de sır üstüne tatbik edilmektedir. Bu tekniğe sır altı ve sır üstüne yedi rengin bir arada tatbik edilebilmesinden ötürü “heft-reng” adı da verilmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi çininin kullanım alanı dışında kalır?
Çini mozaik minareler, cepheler, kemerler, eyvanlarda kullanılmıştır. Mermer sütunların çini malzemeyle kaplandığı bir örnek yoktur.
İbn Battûta ve Evliya Çelebi gibi ünlü gezginler seyahatnâmelerinde Anadolu’nun ilgili bölümlerini gezerken buralardaki maden kaynaklarından ve üretilen eserlerde uygulanan işçilikten bahsederler. Aşağıdakilerden hangisindeki eşleştirme doğrudur?
İbn Battûta ve Evliya Çelebi gibi ünlü gezginler seyahatnâmelerinde Anadolu’nun ilgili bölümlerini gezerken buralardaki maden kaynaklarındanve üretilen eserlerde uygulanan işçilikten bahsederler. Meselâ Erzincan ve Tokat bakır, Gümüşhane de gümüş memleketidir. Bu gibi bölgelerde adı geçen madenlerin işlendiği, tecrübeli ustalar elinde sanatlı birer eşyaya dönüştürüldüğü atölyeler vardır. Doğru cevap D'dir.
Sultan II. Bayezid döneminde (1481-1512) resimlendirilen edebi^ konulu eserlerde, genellikle XV. yüzyıl Türkmen minyatür üslu^bunun yanı sıra Batı- hıristiyan sanatının da etkileri görülür. Aşağıdakilerden hangisi her iki etkinin kaynaştığı minyatürlerden biridir?
Sultan II. Bayezid döneminde (1481-1512) resimlendirilen edebi^ konulu eserlerde, genellikle XV. yüzyıl Türkmen minyatür üslu^bunun yanı sıra Batı- hıristiyan sanatının da etkileri görülür. Her iki etkinin kaynaştığı minyatürler Kelile ve Dimne (Bursa, İnebey Ktp., Hüseyin C¸elebi, nr. 763) ile Emi^r Hüsrev-i Dihlevi^ Hamse’sinin 1498 tarihli nüshasında (Resim 6.6) yer alırlar.