BAMMAT, NECMEDDİN\n\n\n(1922-1985) İslâm dünyasının tanınmış fikir adamı ve diplomatlarından.\n \n8 Aralık 1922'de Paris'te doğdu. Aslen Dağıstanlı olan ve bir süre Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti Dışişleri bakanlığı yapan Haydar Bammafın oğludur. Orta öğrenimini Paris'te Buffon Lisesi ve Chailly-sur-Lausanne'daki Ecole Nouvel-le'de, yüksek öğrenimini de Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde yaptı. Daha sonra aynı üniversiteden doktora alarak 1947'ye kadar Sorbon Üniversitesi'n-de Roma hukuku dersleri verdi. İslâmî konular üzerindeki çalışmalarına 1947-1952 yıllan arasında Cambridge Üniversitesi Trinity College ve Ezher Üniversi-tesi'nde, daha sonra da Paris'teki Doğu Dilleri Enstitüsü'nde[196] ve Fransız Kolejİ'nde devam etti.\n \nİlk resmî görevine 1948'de Birleşmiş Milletler Teşkilâtı'nda başladı. Cenevre'deki Milletlerarası Kızılhaç Konferan-sı'na Afganistan temsilcisi olarak katıldı (1949). Aynı yılın eylül ayından itibaren UNESCO kadrosuna girdi ve sırasıyla 1949-1954 yıllan arasında Hukuk Danışmanlığı Bürosu'nda yetkili memur, 1954-1958 arasında Arap. Ortadoğu ve Doğu Avrupa ülkeleriyle diplomatik ilişkiler sorumlusu, 1960'tan 1964 yılına kadar UNESCO Doğu-Bati proje koordinatörlüğü, 1964-1967 yıllan arasında beşerî bilimler direktörlüğü, 1970-1974 arasında kültürel işler direktörlüğü, 1975-1979 yılları arasında da kültür ve komünikasyon genel direktör yardımcısı danışmanlığı görevlerinde bulundu. UNESCO'-daki görevine ek olarak 1976'dan itibaren İslâm Konferansı Teşkilâtı'nin Paris temsilciliği görevini de yürüttü. Ayrıca İnsan Hakları İslâmî Deklerasyonunu Hazırlama Komitesi'nde yer aldı ve İslâm Konferansı Teşkilâtı genel sekreter yardımcısının yanında kültürel kimlik işleri müşaviri olarak çalıştı. Bunlardan başka İslâm Konferansı Teşkilâtı'nın İstanbul'daki alt kuruluşları olan İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) ile İslâm Kültür Mirasını Koruma Komisyonu 'nun bazı çalışmalarına aktif olarak katıldı.\n \n1977'de Paris ve daha sonra Sorbon üniversitelerinde İslâm medeniyeti ve sosyoloji sahalarında dersler vermeye başladı. Fransızca. İngilizce, Rusça, Almanca. İspanyolca, İtalyanca'ya hâkimiyeti yanında klasik Arapça, Farsça, Türkçe ve Japonca'yı da belli ölçüde bilen Bammat çok geniş bir kültüre sahipti. İlmî çalışmaları ile İslâm kültürüne önemli katkılarda bulunarak İslâm medeniyeti. İslâm sanatı ve mimarisi, şehircilik ve çevre bilimleriyle ilgili konularda yazılar yazdı ve konferanslar verdi. Önce Afganistan tâbiiyetinde iken 1979'da Ruslar'in Afganistan'ı işgal etmeleri üzerine Pakistan vatandaşlığına geçti. Ölümünden kısa bir süre önce kaleme aldığı vasiyetiyle dedesinden ve babasından kalan, ayrıca kendi gayretiyle meydana getirdiği özel kütüphanesini İstanbul'daki İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi'nin Yıldız Sa-rayı'ndaki kütüphanesine bağışladı. Merkez tarafından bu kitaplara ait özel bir katalog hazırlanmıştır.[197]\n \nSıcak bir kişiliğe ve kuvveti! bir karaktere sahip olan Necmeddin Bammat İslâm'a hizmet için doğudan batıya, kuzeyden güneye koşarak İslâmiyet'le ilgili hemen hemen bütün milletlerarası konferanslarda faaliyet gösterdi. 15 Ocak 1985'te vefat etti, 24 Ocak'ta Paris'te babasının kabrinin bulunduğu Bobigny Müslüman Mezarlığı'na gömüldü.\n \nEserleri. Necmeddin Bammafın yayımlanmış belli başlı eserleri şunlardır: Aspects de î'art Musulman[198]; Themes et Rythmes dans la Htteratu-re de l'Isîam[199]; Visages de llslam[200], Haydar Bammafa ait olan bu eserin bir bölümünü yazmıştır); The Status of Science and Technology in Isiamic CivilisaÜon[201]; L'Orient dans un Miroir (Paris, ts.); La Mecque et Medine Aajourd'hui[202]. Daha önce yayımlanmamış bazı konuşma ve makalelerini içine alan Et l'Oiseau lui-meme en Ğtendant ses ailes...[203] ve CitĞs de l'Is-İam iParis 19871 adlı eserleri ölümünden sonra neşredilmiştir, Ayrıca Fransız televizyonuna islâm medeniyetiyle ilgili olarak hazırladığı bir dizi programla da bütün Avrupa'nın ilgisini bu konu üzerine çekmiştir.\n \n \n \nBibliyografya:\n \n \nEkmeleddin İnsanoğlu. "Late Professor Necmettin Bammale", Neıosletter[204], sy. 8, İstanbul 1985, s. 23-27; Bammate Coliec-tion[205], istanbul 1990, s. IX-X, XIII-XVI.