7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Notları
Detaylı özet için bakınız:
SOSYAL BILGILER
1) REFORM NEDIR ?
Yeni Çağda Avrupa'da başlayan gelişmeler din alanında da bazı değişikliklere neden oldu.Rönesans'a paralel olarak 16.yüzyılda Hıristiyanlığın Katolik mezhebinde yapılan değişiklikler ve düzeltmelere REFORM denir
2) RÖNESANS NEDENLERI?
Rönesans 15 ve 16.yüzyıllarda Avrupa ülkelerinde görülen edebiyat sanat ve bilimdeki değişime ve gelişime hareketleridir.Bu gelişmelerde matbaanın icadının kağıdın bol ve ucuz elde edilmesi ile çok sayıda kitap basılmasının büyük etkisi vardır.Böylece ortaya çıkan buluşlar bilgi ve düşünceler yaygınlık kazandı kolaylıkla öğrenildi.
3) SANAYI INKILABINI ILK OLARAK NEREDE BAŞLAMIŞTIR ?
Sanayi Inkılabı 18.yüzyılda ilk olarak Ingiltere'de başladı.Daha sonra diğer Avrupa ülkelerine yayıldı
4) KEŞIFLERIN NEDENLERI NELERDIR?
Orta Çağda doğu ile batı arasında ticareti sağlayan iki yol vardı.Bunlardan biri Çin'den başlayıp Karadeniz'e giden Ipek Yoluydu.Bu yolla Karadeniz'e gelen mallar.Cenevizliler tarafından Italya'ya götürüldü.Buradan da diğer Avrupa ülkelerine satıldı.Diğerine ise Baharat Yolu adı verildi.Ayrıca pusulanın kullanılması dayanıklı ve süratli gemilerin yapılması açık denizlere çıkabilecek gemicilerin yetişmesi de keşiflerin önemli sebeplerindendir.
5) OSMANLI LEHISTAN ILIŞKILERINI AÇIKLAYINIZ ?
Osmanlılar Kırım ve Boğdan' ı aldıktan sonra Lehistan ile komşu oldular.Lehistan'nın boğdan'ın iç işlerine karışması ve buraya asker göndermesi yüzünden savaş başladı.II.Osman Lehistan seferine çıktı.Lehler Yaş şehri yakınlarında yenilgiye uğradılar.Hotin Kalesi kuşatıldı.Fakat askerlerin disiplinsiz davranışları yüzünden alınması.Savaş, Hotin Antlaşması'yla sonuçlandı.(1621) Buna göre Lehistan eskisi gibi Kırım hanına vergi ödemeye devam edecekti.
6) IÇ ISYANLARIN NEDENLERI ?
17.yüzyılda Istanbul Anadolu ve uzak eyaletlerde pek çok isyan çıktı.Bu isyanların çıkmasında ;
* Merkezi otoritenin ve taşra yönetimin bozulması.
* Başkentte ve eyaletlerde görev yapan bazı devlet adamların tutumu.
* Vergilerin toplanmasında ortaya çıkan sıkıntılar.
* Adam kaymalar haksızlıklar ve uzun süren savaşlar.
* Ekonominin bozulması etkili olmuştur.
7) IÇ ISYANLARIN SONUÇLARI ?
Osmanlı devleti isyanların zorlukla bastırdı.Bu isyanların sonucunda;
* Devlet merkezindeki otorite ve güven sarsıldı.
* Anadolu'da ve merkezde ekonomik hayat durgunlaştı.
* Üretim azaldı gıda maddelerinin fiyatları arttı.
* Köylülerin bir bölümü toprakların terk ederek kent merkezlerine güç etti.
8) I.MEŞRUTIYET'I AÇIKLATINIZ ?
Tanzimat ve Islaha fermanlarıyla bazı önemli yenilik hareketleri yapıldıysa da istenilen sonuç elde edilemedi.Osmanlı topraklarında yaşayan milletlerden bazıları kendilerine verilen hakları yeterli bulmayarak her fırsatta ayaklandılar.
9) II.MEŞRUTIYET'I AÇIKLATINIZ ?
II.Abdülhamit Mebuslar Meclisinin kapattıktan sonra memleketi tek başına yönetmeye başladı.Onun baskılı yönetime karşı her tarafla tepkiler arttı.Devleti bu güç durumdan kurtarmak için çalışmalar yapılmaya başladı.
10) KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI KAÇ YILINDA OLMUŞTIR ?
Küçük kaynarca antlaşması 1774 yılında olmuştur.
11) FRANSIZ IHRILALI VE OSMANI DEVLETINE ETKILERI NELERDIR ?
1789 Fransız Ihtilali dünya tarihinin önemli olaylarından biridir.Bu olay mutlakıyet yönetimlerini yıkmış ; insan hakları eşitlik ve demokrasi gibi ilkelerin yayılmasına yol açmıştır.
12) TÜRKIYE'NIN COÄžRAFI BÖLGELERI NELERDIR ?
* Karadeniz Bölgesi
* Marmara Bölgesi
* Ege Bölgesi
* Akdeniz Bölgesi
* Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* Doğu Anadolu Bölgesi
* Iç Anadolu Bölgesi
13) KAFKASYA CEPHESINDE KIMLER SAVAŞTI ?
Osmanlı devleti bu cephede Ruslarla savaştı Ruslar 1914'te Doğu Anadolu'ya saldırdılar.Oradaki ordunun başında bulunan Enver Paşanın Ruslara karşı başlattığı taarruz başarısızlıkla sonuçlandı.Ruslar Ermenilerin desteği ile Erzurum, Muş, Bitlis ve Erzincan'ı ele geçirdiler.
14) VEZIRLER NELER YAPAR ?
Uzun süre devlet hizmetinde bulunan bilgili ve yetenekli devlet adamlarıyla komutanlar arasında seçilir.Sadrazamdan sonra en yetkili kişidir ve onun verdiği görevleri yapar.
15) NIŞANCI NELER YAPAR ?
Kanunları iyi bilir gerektiği zaman divanda açıklamalarda bulunurdu.Fermanlara ve yabancı devlet hükümdarlarına gönderilecek mektuplara padişahın tuğrasını (imzasını) çekerdi.Ayrıca fethedilen toprakları gelirlerine göre deftere kaydederdi.
16) KAZASKER NELER YAPAR ?
Adalet işlerine bakar kadıların müderrislerin atama ve görevden alma işlerini yapardı.
17) DEFTERDAR NELER YAPAR ?
Devletin mali işlerine bakar gelir ve giderleri hesaplayarak bütçeyi hazırlardı.
18) IMTIYAZLI EYALETLER NERELERDIR ?
Kırım,Eflak,Boğdan gibi iç işlerinde serbest dış işlerinde Osmanlılara bağlı özel yönetimi olan eyaletlerdir.Osmanlı Devleti'ne her yıl vergi verirlerdi.Savaş zamanlarında da ordularıyla Osmanlı Devletine yardım ederlerdi.
19) MALIYE'DEN KIM SORUMLUDUR ?
Osmanlı Devleti'nin gelirler ve giderleri defterdarın denetiminde yapılırdı.Devletin maliyesinden defterdar sorumluydu.
20) OSMANLI'DA KARA ORDUSUNU KIMLER OLUŞTURURDU ?
Kara ordusunu; kapı kulu askerleri,eyalet askerleri ve yardımcı kuvvetler oluşturur.
21) REAYA NE DEMEKTIR ?
Ticaret ve tarımla uğraşan Müslüman ve Müslüman olmayanlara reaya denilir.
22) GENÇ OSMAN DEVLETI IÇIN NEYI ÇOK ISTEDI ?
Genç Osman devleti geliştirmek ve memleketin bozulan düzeninin yeniden sağlama istedi.
23) ISTANBUL'UN KUŞATILMASI KAÇ GÜN SÜRMÜŞTÜR ?
Istanbul'un kuşatılması 53 gün sürmüştür.
24) OSMANLI'DA KAPI KULU ASKERLERI KIM ZAMANINDA
KURULMUŞTUR VE KAÇA BÖLÜNMÜŞTÜR ?
Kapı kulu piyadelerinin en önemli bölümü yeniçerilerdi.Yeniçeri ocakğı I.Murat zamanında kurulmuştur ve 2 bölüme ayrılmıştır.
25) EYALET ASKERLERINI KIMLER OLUŞTURMAKTADIR ?
* Tımarlı sipahiler
* Azaplar
* Akıncılar
Oluşturmaktadır.
26) SANAT NEDIR ?
Osmanlılar egemen oldukları yerlerde sanat değeri yüksek pek çok mimari eserler yapılmıştır.En gelişmiş sanat dalı mimari idi.Mimaride dini yapıları yanı sıra sosyal amaçlı binalar da yapılmıştır.Kuruluş Döneminin en güzel eserleri arasında Bursa'daki Orhan Bey Camii Yıldırım Beyazıt'ın yaptırdığı Ulu Camii ve Çelebi Mehmet'e ait Yeşil Türbe gösterilebilir.
27) ASKERILERI KIMLER OLUŞTURMUŞDUR ?
Padişahın hizmetinde ve kamu yönetiminde olanlar bu grubu oluşturur.
28) ÖZEL YÖNETIMI OLAN EYALETLER NELERDIR ?
Trablusgarp,Cezayir,Tunus ve Mısır gibi Istanbul'dan uzak olan bazı eyaletlerdi.Vergileri doğrudan devlet hazinesine verilirdi.
29) ŞEYHÜLISLAM NE IŞ YAPARDI ?
Divanı hümayunda alınan kararların Islam dinine uygun olup olmadığı konusunda fetva verirdi.
30) SADRAZAM NE IŞ YAPARDI ?
Devletin yönetiminde padişahtan sonra en yetkili devlet adamı veziriazamdı.Kanuna göre padişah vekili sayılırdı.Büyük devlet adamlarını atama gibi yetkilere sahipti.
31) NAMIK KEMAL KAÇ YILINDA VE HANÄžI ŞEHRIMIZDE DOÄžMUŞTUR ?
Namık Kemal 1840'ta Tekirdağ'da doğmuştur.
32) TANZIMAT FERMANI'NDA YENI KANUNLARIN DAYANACAÄžI ESASLAR NELERDIR ?
* Müslüman HRISTIYAN herkesin can ve mal güvenliği sağlayacak.
* Herkes Kanun önünde eşit sayılacak.
* Vergiler kişilerin kazancına göre alınacak.
* Askerlik işleri de belirli kurallara göre düzenlenecekti.
33) II.MAHMUT ÖNEMINDE YAPILAN YENILIKLERE 1 TANE ÖRNEK VERINIZ ?
II.Mahmut 1808-1839 yılları arasında Osmanlı Devleti'ni yönetti.O birçok alanda yenilik yapılması gerektiğine inanıyordu.II.Mahmut ıslahat hareketlerini hemen başlamasını sona erdirdi.
34) YÖRE NEDIR ?
Coğrafi özellikleri bakımından kendine özgü görünüşü olan bölümden daha küçük alana sahip olan alana yöre denir.
35) BÖLÜM NEDIR ?
Bir bölge kendi sınırları içinde doğal beşeri ve ekonomik özellikleri bakımından bütünüyle aynı değildir bazı farklılıklar gösterir.Kendi içinde benzer özellikleri daha çok olan bölgeden küçük bu alanlara bölüm denir.
36) BÖLGE NEDIR ?
Doğal beşeri ve ekonomik özellikleri ile diğer alanlardan ayrılan fakat kendi sınırları içinde benzerlik gösteren geniş alanlara bölge denir.
37) IÇ TEHDIT NEDIR ?
Yurdumuz hem coğrafi konumu hem de jeopolitik durumu bakımından birçok ülkede görülmeyen özellikler taşır.Bu nedenle çok eski zamanlardan beri yabancılar ülkemize göz dikmişlerdir bu nedenle iç tehdit oluşmaktadır.
38) DIŞ TEHDIT NEDIR ?
Ülkemiz jeopolitik önemi nedeniyle devamlı tehdit altında bulunmaktadır.Tarihin her devresinde bazı devletler topraklarımız üzerinde güçlü bir devlet oluşumunu kendi çıkarları açısından istememektedirler.Güçlü bir Türkiye'nin oluşmasına engel olmak için sürekli faaliyetlerde bulunmaktadırlar.Bu durum ülkemize yönelik dış tehdidin devamlılığını vurgulamaktadır.
39) YURT SEVGISI NEDIR ?
Yurt üzerinde doğup büyüdüğümüz toprağından suyundan yer altı ve yer üstü her türlü zenginliğinden yararlandığımız havasını teneffüs ettiğimiz toprak parçasıdır.
40) ORTA KIZILIRMAK BÖLÜMDEKI MADENLER NELERDIR ?
Çinko,demir,flüorit,jips, ve kaya tuzu bölümün en önemli yer altı kaynağıdır.
41) TÜRKIYE'NIN JEOPOLITIK YERI ÖNEMI NEDIR ?
Türkiye'nin Dünya üzerindeki yeri sınırları öteki ülkelere önemli deniz yollarına ve uluslar arası askeri ve ekonomik gruplara göre bulunduğu yer onun jeopolitik önemini ortaya koyar.
42) TÜRKIYE'DE EN ÇOK GÜL HANÄžI ŞEHRIMIZDE YETIŞMEKTEDIR ?
Türkiye'de en çok gül Isparta ve çevresinde yetişir.
43) YURDUMUZ'DA ÇAY YALNIZCA HANGI BÖLGEMIZDE YETIŞIR?
Yurdumuz' da çay yalnızca Doğu Karadeniz bölgemizde yetişir.
44) TÜRKIYE'DEKI EN UZUN NEHIRIN ADI NEDIR ?
Türkiye'deki en uzun nehir Kızılırmak‘tır
45) LALE DEVRI HANGI ANTLAŞMA ILE BAŞLAMIŞTIR ?
Lale devri 1718 PASAROFÇA antlaşması ile başlamıştır.
46) ISLIHAT HAREKETLERI NELERDIR ?
Lale Devrinden sonra iş başına gelen padişah da ıslahat hareketlerine devam ettiler.
47) I.MAHMUT DÖNEMINDE YAPILAN ISLIHAT NEDIR ?
I.Mahmut döneminde daha çok askerlik alanında ıslahat yapıldı.Osmanlı ordusu her bakımdan güçlendirilmek istedi.
48) OSMANLI DEVLETINDE EÄžITIM VE ÖÄžRETIM'IN BAŞINA KIMLER
GELMIŞTIR ?
Osmanlı Devleti'nin eğitim ve öğretim kurumlarının başında medreseler getirildi.
49) PATRONA HALIL ISYANI KAÇ YILINDA OLMUŞTUR ?
Patrona Halil isyanı 1730 yılında olmuştur.
50) ÇANAKKALE ZAFERI KAÇ YILINDA OLMUŞTUR ?
18 MART 1915 yılında Çanakkale zaferi olmuştur.
Ayrıca Bakınız