NASA’nın Perseverance isimli uzay aracı Mars’ta solunabilir hava üretti. Uzay aracında bulunan deneysel bir cihaz karbondioksit moleküllerini bileşenlerine ayırdı ve yaklaşık 10 dakikalık solunabilir oksijen oluşturdu. Bu aynı zamanda, çok küçük miktarlarda roket yakıtı yapmak için de yeterli bir oksijendi.
MOXIE adı verilen bu cihaz yaklaşık olarak bir ekmek kızartma makinası boyutunda ve görevi de, Mars’ın atmosferinin temel bileşeni olan karbondioksitten oksijen atomlarını ayırmak. MIT’de görev yapan araştırmacılardan Michael Hecht, “Bu ‘elektrikli bir ağaç’ gibi. Karbondioksiti soluyor ve dışarı oksijen veriyor,” diyor.
MOXIE 18 Şubat’ta Kızıl Gezegen’e ulaşan Perseverance’la birlikte Mars’a uçtu. Cihaz 20 Nisan’da yaklaşık 800 dereceye kadar ısındı ve beş gram oksijen üretmeye yetecek kadar çalıştı. Bu çok uzun bir zaman solumak için yeterli bir miktar değil. Ama Hecht, Mars’ta oksijen üretmenin ana sebebinin solumak için olmadığını söylüyor. Sebep, Dünya’ya dönüş yolculuğu için yakıt üretmek.
Tam Gücünde Çalıştığında Saatte Yaklaşık 10 Gram Oksijen Üretebiliyor
Gelecekteki astronotların oksijeni ya yanlarında getirmeleri ya da Mars’ta üretmeleri gerekiyor. Birkaç astronotu Kızıl Gezegen’in yüzeyinden kaldırabilecek kadar güce sahip bir roketin, yaklaşık olarak 25 ton oksijene ihtiyacı var ve bu astronotların yanlarında götürmeleri için çok fazla bir miktar.
MOXIE astronotların gelecekte roket yakıtı üretmek için kullanabilecekleri cihazın bir prototipi. Tam gücünde çalıştığında, bu cihaz saatte yaklaşık 10 gram oksijen üretebiliyor. Perseverance’ın güç sağladığı MOXIE, bir seferde yaklaşık bir Mars günü çalışacak. Hecht daha büyük bir versiyonun, astronotlar oraya varmadan önce 26 ay boyunca sürekli olarak çalışabileceğini söylüyor.
Perseverance bilim görevine devam etmek için gücünü yeniden diğer araçlarına yöneltmek zorunda olduğundan, MOXIE sürekli olarak çalışamıyor. Önümüzdeki Mars yılı içinde (yaklaşık iki Dünya yılı), MOXIE en az dokuz kere daha çalışma fırsatı yakalayacak.
Bu teknolojinin başarısı, Hecht’in de bir gün görmeyi istediği bir şey olan Mars’ta kalıcı bir araştırma istasyonu kurulmasının zeminini hazırlayabilir. Hecht, “Bu benim yaşam sürem içinde görmeyi beklediğim bir şey değil ama bu doğrultuda ilerleme kaydedildiğini görmeyi bekliyorum. MOXIE bunun olmasını on yıl daha yaklaştırıyor,” diyor.
Orijinal makale: Science News