Karnı çoğu zaman mide olarak adlandırırız ama bu yanlıştır. Mide, çoğunlukla sol göğüs kafesinin altına sıkışmış, karnın sol üst kadranda yer alan özel bir organdır. Mide, tüketilen sıvı hariç 750 mL (yaklaşık 25 oz) kadar sindirim suyu içerebilir. Midede çok fazla sıvı şişebilir, ancak mide anormal derecede aşırı gerilmeyi önlemek için bu sıvıyı hızla dışarı itebilir. Karın boşluğu ise çok az sıvı içerir ve bazen neredeyse hiç sıvı içermez. Karında aşırı sıvı olduğunda (bazen midede sıvı olarak adlandırılır), bu duruma asit denir .
Karın şişkinliğinin ortaya çıkmasının birçok nedeni vardır. Her zaman sıvı birikiminden kaynaklanmaz. Normal şartlar altında bile periton sıvısının hacminde değişiklikler olabilir. Bununla birlikte, bu hacim değişiklikleri önemsizdir ve görünür karın şişkinliğine neden olmak için gereken seviyeye yakın değildir. Şişkinlik terimi, şişkinliği tanımlamak için kullanılsa da, şişkinlik, görünür bir karın şişliği veya sıvı birikimi olmamasına rağmen bir dolgunluk hissini de ifade edebilir.
Karında Sıvı Kaynağı
Karın içindeki organların çoğunun çevresinde çift katmanlı bir astar vardır. Bu astar periton olarak bilinir. Karın içindeki organları yerinde tutar ve ayrıca yağlama sağlamak için bir sıvı salgılar. Bu sıvı, intraperitoneal boşluk olarak bilinen peritonun iki tabakası arasında yer alır. Normalde kavite içindeki periton sıvısının hacmi çok küçüktür. Kadınlar erkeklerden daha fazla periton sıvısına, 20 mL kadar sıvıya sahipken, erkeklerin çok az veya bazen hiç periton sıvısı yoktur.
Asit sıvısı sadece normalden daha fazla sıvı salgılayan periton değildir. Bu bir dereceye kadar bir faktör olsa da, intraperitoneal boşluktaki aşırı sıvı doku boşluklarından ve kan damarlarından kaynaklanmaktadır. Buradan sıvı boşluğa sızar. Asit, su ve elektrolit seviyelerinde bir miktar dengesizliği, genellikle fazla sodyum ve su olduğunu gösterir. Vücutta sıvı birikimi olduğunda anasarca olarak bilinir. Aynı zamanda asit ile aynı sebeplerin çoğunda oluşur.
Ne kadar sıvı şişkinliğe neden olur?
Bahsedildiği gibi kadınların normal koşullarda erkeklerden daha fazla periton sıvısı vardır ve bu hacim adet döngüsü ile bağlantılıdır. Karın boşluğundaki sıvı birikimi, genellikle 500 mL’den az ise semptomlara neden olmaz. Bazen çok hafif semptomlar en fazla mevcut olabilir ve göz ardı edilebilir. Aslında bu hacmin altındaki fazla sıvı genellikle fark edilmez ve saptanamaz. Sıvı hacmi 500 mL işaretine ulaştığında ancak ultrasonla tespit edilebilir. Bu derece 1 olarak sınıflandırılan çok hafif asittir .
Hacim yaklaşık 1.500 mL’ye ulaştığında karın şişliği olarak görülebilir. Bazen biraz daha düşük bir hacim zayıf kişilerde gözle görülür şişkinliğe neden olurken, obez kişilerde gözle görülür şekilde belirgin olması için daha büyük bir hacmin bulunması gerekebilir. Derece 2 asit orta olarak kabul edilir. Karında simetrik distansiyon var ama orta derecede. İle sınıf 3 assit distansiyonu şiddetlidir ve göbek bile everte olabilir.
Aşırı Karın Sıvısının Nedenleri
Sanılanın aksine asitin en yaygın nedeni böbrek hastalığı değildir. Asit vakalarının %75 kadarı ciddi ve geri dönüşü olmayan bir karaciğer rahatsızlığı olan sirozdan kaynaklanır. Asit vakalarının bir diğer %15’i kanserden, kalan %10’u ise kalp yetmezliği, pankreatit, tüberküloz, tiroid hastalığı ve bazı bağırsak hastalıkları gibi diğer durumlardan kaynaklanmaktadır.
Siroz
Siroz, karaciğerde yaygın skarlaşmanın olduğu son dönem karaciğer hastalığıdır. Hepatit, alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı ve alkol kötüye kullanımı dahil olmak üzere kronik ve şiddetli karaciğer hastalıkları ile ortaya çıkar. Asit, periferik ödem (bacakların şişmesi) ve plevral efüzyon (akciğerlerin etrafındaki sıvı) dahil olmak üzere vücudun başka yerlerinde sıvı birikimine eşlik eder. Asit sirozda uzun süre kalabilir, ancak genellikle hastalığın ikinci bölümünde görülür.
Kötücül hastalık
Karın organlarının kanserleri ve özellikle mide, kolon, pankreas ve karaciğer kanserleri, maligniteye bağlı asitlerin en sık nedenleridir. Bununla birlikte, yumurtalık kanseri, Hodgkin ve Hodgkin olmayan lenfoma ve ayrıca karın boşluğunda metastatik karsinom dahil olmak üzere diğer malignitelerde asit oluşabilir. Bazen kanserle birlikte başka koşullar da mevcut olabilir. Bu koşullar, malignitenin kendisi değil, asitlerin nedeni olabilir.
Sıvı Şişkinlik Tedavisi
Sıvı birikiminin neden olduğu şişkinliği (karın şişkinliği) azaltmak için yapılan tedavi, diyet değişiklikleri, ilaçlar ve invaziv prosedürleri içerir. Tedavi seçimi, asit derecesine, hastanın genel sağlık durumuna ve asitin altında yatan nedene bağlıdır.
Diyet
Günde 2 g’dan daha az tuz (90 mmol/L’den az) tuz kısıtlaması yararlı olabilir, ancak yalnızca asit siroz gibi durumlardan kaynaklandığında. Malignitenin neden olduğu asit için çok az kullanımı vardır.
İlaçlar
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
Diüretikler (“su hapları”), idrar yoluyla sıvı kaybını teşvik ettiği için asit için kullanılan ana ilaçtır. Sirozlu hastalarda tuz kısıtlamalı bir diyetle birleştirilmelidir. Kullanılabilecek diüretikler şunları içerir:
- Spironolakton
- Furosemid
- amilorid
- metolazon
- mannitol
Uyarı : Diüretikler tam olarak belirtildiği şekilde kullanılmalıdır. Yüksek dozlar, düşük kan sodyum seviyelerine ve dehidrasyona neden olabilir. Alkol gibi idrar söktürücü etkiye sahip diğer maddeler, vücudun başka yerlerinde asit veya sıvı tutulmasının tedavisinde kullanılamaz.
Prosedürler
- Terapötik parasentez, sıvıyı boşaltmak için boşluğa bir iğne veya kateterin sokulduğu yerdir. Teşhis amacıyla küçük bir numune toplamak için benzer bir prosedür yapılır.
- Sıvıyı boşluktan boşaltmak ve kan dolaşımına geri döndürmek için bir kanalın oluşturulduğu yere şant yapın. Transjuguler intrahepatik portosistemik şant (TIPS) esas olarak asit için yapılır, ancak bazen peritoneovenöz şant da uygulanabilir.