Gizli işitme kaybı nedir?
Yeni bir çalışma gizli işitme kaybının mekanizmasını inceledi. Kulaktaki işitme siniri hücrelerine destek olan miyelin kılıf üreten hücreler zarar görünce, sinir hücreleri de etkinliklerini yitiriyor.
Bilim insanları gizli işitme kaybının ne olduğunu ve neye bağlı olarak geliştiğini anlamakta çok yol kat ettiler. Yeni bir bulgu tedavilerin, nihai olarak tanımlanmasında ileriye doğru atılmış bir adım olabilir. Çalışma, işitme sinir hücrelerinde miyelin kılıf yitiminin rolüne işaret ediyor.
ABD ve Çin'den araştırmacıların çalışmasına göre miyelin üretiminden sorumlu Schwann hücrelerinin hasarı gizli (perdelenmiş/anlaşılamayan) işitme kaybına yol açıyor. Schwann hücreleri kulaktaki işitme siniri hücrelerinin uzantılarını (aksonlarını) sarmalayan miyelin kılıfın üretiminden sorumlu. Araştırmacılara göre Schwann hücrelerinin zarar görmesi sinir hücrelerinin miyelinlerini yitirmelerine yol açarak gizli (perdelenmiş/anlaşılamayan) işitme kaybına neden oluyor.
GİZLİ İŞİTME KAYBI VE GUİLLAİN-BARRÉ SENDROMU
Makalenin yazarı Dr. Gabriel Corfas’a göre: “Eğer insanlar farklı nedenlerden dolayı gizli işitme kaybı yaşayabiliyorsa, patogenez de yani hastalığın nedenine ve gelişim sürecine doğru tanı konması da kritik önemdedir.” Çalışma, ABD'de Michigan Tıp Fakültesi Otolaringoloji Baş ve Boyun Cerrahisi Bölümüne bağlı Kresge İşitme Araştırmaları Enstitüsü direktörü Corfas ve Çin Halk Cumhuriyeti Nanjing Üniversitesinden Guoqiang Wan tarafından yayınlandı.
Zika virüsünün de neden olabildiği Guillain-Barré sendromunda (2) da görüldüğü üzere, aniden başlayan ve sinir hücrelerinin uzantılarını saran miyelin kılıfının hasar görmesiyle karakterize olan bozukluklardaki işitsel arazların gerisinde bu durum olabilir.
Tüy hücrelerini (3) iç kulaktaki sinir hücreleriyle birleştiren bağlantılar (sinapslar). Kaynak: Michigan Üniversitesi.
Araştırmacılar Corfas ve Wan farelerin işitme sinirinde Guillan-Barré’dekine benzer biçimde miyelin kaybına yol açan genetik yöntemler kullandılar. Miyelin kılıf haftalar içinde yenilenmesine rağmen farelerde gene de kalıcı gizli işitme kaybı gelişti. Miyelin kılıf yenilenmesine rağmen “heminod” adı verilen sinirsel yapıda kalıcı hasar meydana geldiği görüldü.
MİYELİN BOZUKLUK
Kulağın yüksek seslere maruziyeti iç kulaktaki tüy hücreleriyle duyu sinirleri arasındaki bağlantıların zamanla kaybolmasına yol açar. Bu bağlantıların kaybı önceleri işitme kaybına yol açan mekanizma olarak gösterilmişti.
Bir odyometri laboratuarının sessizliği içindeyken az sayıda sinirsel bağlantı sesleri algılamamıza yeter ama gürültülü bir ortamdayken sesin frekansına bağlı olarak kulak özgün bağlantıları harekete geçirmek zorunda kalır. Bu özgün bağlantıların yokluğunda sözcüklerin gürültüden ayırt edilerek algılanması da zordur. Corfas bunun gizli işitme kaybı olduğunu ifade ediyor:
“Toplumumuzda gürültüye maruziyet giderek artmaktadır ve çocuklar da yaşamın erken evrelerinden itibaren yüksek sese maruz kalmaktalar. Şurası açık ki yüksek frekanstaki seslere maruziyetin gizli işitme kaybındaki artışa katkısı olduğu açıktır.”
“Öte yandan Schwann hücrelerinin yetersizliği aynı kişide gürültü maruziyetine bağlı gizli işitme kaybıyla eşzamanlı olarak da gözlemlenebilir. Gizli işitme kaybının her iki türünün -ister miyelin kaybına isterse de gürültü maruziyetine bağlı olsun- aynı kişide görülmesi yokluğun etkisini potansiyalize edebilir.”