Tuz, sodyum ve klorür elementlerinin birleşiminden oluşur. Bu elementlerden sodyum kan basıncına direkt etki eder.
Böbrekler sodyumu su ve elektrolitler arasındaki dengeyi sağlamak için kullanır. Sodyum suyun vücutta tutulması için önemlidir. Ama bu özelliği birtakım sorunları da beraberinde getirir.
Vücuttaki Su ve Sodyum
Erkek vücudunun %60’ı sudan oluşur. Kadınlarda bu oran biraz daha azdır. Su hem hücre dışında, hem de hücre içindedir. Vücutta belli miktarda su vardır, ama fazla su da tehlikeli olabilir.
Böbrekler sodyum ve potasyum gibi elektrolitleri dengeyi sürdürmek için kullanır. Su hücre zarı boyunca sodyumun daha yoğun olduğu yere hareket eder. Her böbreğin filtreleme sistemi vardır. Buralarda su dışarı çıkar veya içeri girer. Atık ürünler ve fazla su kandan süzülerek, idrarla dışarı atılır. Vücut fonksiyonları için gerekli sodyum da, dolaşım sistemine geri döner.
Tüm süreç oldukça kompleks olsa da, şu şekilde özetlenebilir.Vücutta artan sodyum, hücre içindeki ve kan damarlarında dolaşan suyun artması anlamına gelir. Artan su da kan basıncının yani tansiyonun yükselmesine neden olur.
Sodyum ve Tansiyon
İnsanlar sodyumu yiyeceklerdeki tuzla alırlar. Çoğu insan idrarla birlikte fazla sodyumu dışarı atar. Ayrıca sodyum ve su terlemeyle de vücuttan uzaklaştırılır. Ama insanların %20’si sodyumun vücutta tutulmasına neden olan genetik bir karakteristiğe sahiptir. Bu da suyun vücutta tutulmasına neden olur. Böylece kan basıncı yükselir. Tuz yemek ayrıca susamaya neden olacağı için, daha fazla su içme eğilimi getirir. Aşırı tuz vücutta dolaşan sıvının gerekenden fazla olmasına sebep olur. Bu da kan damarı duvarlarındaki basıncın artması anlamına gelir. Yükselen basınçta duvarlar kalınlaşır ve daralır. Kalp kanı ulaştırmak için daha fazla pompalamak zorunda kalır. Kalp kasları artan bu yük nedeniyle genişler ve her kasılmanın gücü şiddetlenir. Artan basın kan damarlarına ve böbreklerdeki filtreleme sistemine hasar verir. Böylece kan basıncı yani tansiyon yükselir.
Ne Kadar Tuz?
Günde 5 gram tuzdan fazlası zararlıdır, bu da 2300 mg sodyum anlamına gelir. Tuz 1500 mg’ın altına da düşmemelidir. Bir yemek kaşığı tuz 2400 mg civarında sodyum içerir. Hazır ürünlerde tuz oranı genelde yüksektir. Yüksek tansiyonu olan kişilerin hazır yiyecekler tüketimine özen göstermesi gerekir.
Yüksek tansiyon ciddi sorunlar doğurabilecek bir durumdur. Tansiyon hastalarının hem diyetlerinde değişikliğe, hem de ilaca ihtiyacı vardır. Eğer yüksek tansiyona sahip olduğunuzu biliyor ya da düşünüyorsanız, tansiyonunuzu düzenli ölçtürerek kontrol etmelisiniz.