Bilginin Sınırlarını Aşan Türk...
Bilginin Sınırlarını Aşan Türk...
20. yüzyıl başlar başlamaz birçok alanda birçok bilim adamı evrendeki imkanların sınırlarını belirleyen çalışmalar yapmaya başlamışlardı. Mesela, 1905'te "İzafiyet Kuramını" konuşmaya başlayan Einstein, 1916'da bununla ilgili bilimsel makalesini tamamlandığında ortaya şu fikri atmıştı: "Kütlesi olan hiçbir şey, ışık hızında seyahat edemez." Bu belki de "zaten ulaşamayacağımız güçler" ile ilgili ilk sınırlamaydı.
Benzer şekilde 1948'te Claude Shannon, "İletişimin Matematiksel Teorisi"* adlı bilimsel makalesinde, bilgi transferi için kanal kapasiteleri için azami sınırların olduğunu belirtmişti. Tıplı Einstein'ın gibi, Shannon da bu sınırların arkasından dolanmak ya da kestirme çözümlerle üstesinden gelmek adına bir ipucu vermemişti.
Ancak, bilim insanlar vaz geçmediler. Nasıl ki, uzayın engebeli yapısından faydalanıp ışık hızına gerek kalmadan kestirmeden hedefe gidilebileceği keşfedilmişse, bu yüzyılın sonunda bazı metodlarla Shannon'un koyduğu limitlerin aşılabileceğini düşünenlerin sayısı giderek artmaya başlamıştı.
Hatta 1990'larda iletişim altyapısının gelişmesiyle neredeyse Shannon'un makalesinde belirtilen sınırlara ulaşıldı. Bu adeta ışık hızına çok yakın seyahat edebilecek bir uzay gemisinin tasarlanması kadar önemli bir gelişmeydi. Böylece wi-fi ve 3G teknolojileri mümkün hale geldi. Ancak, 2007'de daha büyük bir devrim oldu.
"Huawei teşekkür etti, acaba biz ne yaptık ?"
Bundan neredeyse 10 yıl önce, Profesör Dr. Erdal Arıkan "Polar Codes" adını verdiği bir kodlama sistemi sayesinde, insanlığın Shannon'un sınırlarını geçebileceğini ya da söz konusu sınırların veri akışı önüne diktiği engellerden etkilenmeden yola devam edebileceğini kanıtladı. Bu aynı zamanda 5G teknolojilerinin de önünü açmış oldu. "Sonsuz bilgi akışı" olarak tarif ettiğim cennet için, gerekli zemini oluşturdu.
Geçen hafta Huawei, değerli hoca Prof. Arıkan'a Çin'deki genel merkezinde bir özel ödül verdi. Türkiye'de Üniversitelerin Tercih-Tanıtım günleri başlayacağı için, İstanbul'dan kıpırdayamadım. Çin'deki törene de katılamadım. Ancak, değerli bir Türk Akademisyenin bu başarıyı elde etmesi bizler için gurur vesilesi oldu. Merak edenler için söyleyeyim. Erdal Arıkan Hoca, Türkiye'de çalışmalarına devam ediyor.
Her gün faiz-döviz-borsa yazmaktansa, içimizden çıkan değerlerin böyle başarılar elde etmesinden bahsetmek daha güzel değil mi ?
Bir de şunu merak ediyorum: Acaba Erdal Hoca'nın Türkiye'de kaç kişi farkında ?
* A Mathematical Theory of Communication
Prof. Dr. Emre Alkin