Soğuk Savaş'ın kirli deneyleri
Askerler üzerinde yapılan ve beyin fonksiyonlarını kontrol etmeyi amaçlayan ilaçların kullanıldığı deneylerin etkileri bugün bile tartışma konusu...
Dünya Bülteni/Haber Merkezi
Soğuk Savaş döneminin sıcak çatışmaları özellikle Asya'da yüzbinlerce insanın hayatına mal olurken, dönemin askeri doktorları tarafından yapılan deneyler bir çok yönüyle karanlıkta kaldı.
Düşmanla "beyinleri kontrol eden ilaçlar yardımıyla" savaşmayı hedefleyen bu deneylerde rol alan isimlerden biri olan Amerikalı psikiyatrist Albay James S. Ketchum, kimyasalların mermi veya şarapnellerden "daha insancıl" savaş araçları olduğuna inandı. Bu düşünceyle orduda görev yaptığı 20 yıl boyunca yüzlerce sağlıklı asker üzerinde kimyasal silahları test etti, zihni kontrol altına alan ilaçların üretilmesi için çalıştı.
Bugün 81 yaşında olan Ketchum ve diğerlerinin çalıştığı projelerin kayıtları Ulusal Arşivler'in tozlu raflarında duruyor. Deneylere yardımcı olan doktorlar başka bir hayata başladı ya da öldü. Test kobayı olarak kullanılan yaklaşık beş bin asker ise ülkenin farklı köşelerinde yaşıyor.
MAHKEMEYE TAŞINIYOR
Ordu içinde ve tıbbi araştırma dünyasında gizli klinik çalışmalar çok fazla gündeme gelmezken, Ketchum 2006 yılında yayımladığı anılarında "Neredeyse Unutulan Kimyasal Savaş Sırları" kitabında araştırmalarını savundu. Öte yandan, gelecek yıl eski denekler tarafından federal hükümete karşı açılan davanın mahkemeye gelmesiyle konunun tekrar açılması ve Ketchum'un tanık olması bekleniyor.
Davacılar ordunun pervasızca askerleri yanlış bilgi ve baskı ile riskli deneylere göndererek hayatlarını tehlikeye attığını belirtiyor. İnceleme altında olan ilaçlar uyuşturuculardan ölümcül sinir gazlarına ulaşan geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Askerler kendilerine ne verildiğini asla bilmezken, etkileri hakkında da hiç bir bilgileri olmuyor.
Ketchum testlerin Soğuk Savaş tehditlerine karşı "mantıklı bir tepki" olduğunu savunurken, deneylerin o dönemdeki normal ilaç testlerinden daha tehlikeli olmadığı iddiasında..