diyelim birisi sizi haksız yere şikayet edip 6 aydır çalıştığınız işten attırdı. o kişi, bu dürüst olmayan hareketinden dolayı hiçbir şekilde yaptırım görmediğini,tam tersine zafer kazandığını anlayınca iyice cesaretlenecek ve bunu başkalarına da yapacaktır. ona şikayet buna entrika derken işi büyütüp bir gün sert kayaya çarpacaktır ve kendisi en geç birkaç sene sonra tazminatsız kovulacaktır.
halk arasında karma olarak bilinen diyalektik aslında bundan ibarettir: etik dışı davranışın yaptırımsız kalıp tatmin elde etme sağlaması, kişiyi cesaretlendirir ve davranışı tekrarlamasına yol açar. yanlış davranış tekrarlandıkça “kötü kişi”nin düşmanları birikir ve olasılık kuramı gereği en son bir hamlesinde yenilir.
yine aynı şekilde evli adamlarla çıkan kadınların da ilişkilerini yürütememeleri bu diyalektik ile ilgilidir. tercih edilmenin verdiği zafer duygusuyla cesaretlenerek ilişkisinin reklamını daha çok yapar ve rakiplerinin sayısını artırır. bunun sonucu olarak en son rakiplerinden biri tarafından yenilir.
ve son bir örnek: seri katillerin cinayet sayısı arttıkça cesaretleri artar ve daha az önlem almaya başlarlar. bunun sonucu olarak da yakalanıp elektrikli sandalyede idam edilirler. bu durum abd’de bilimsel araştırmalar ve istatistiklerle defalarca makale konusu olmuştur, isteyen ingilizce araştırma yapabilir.
halk arasında ilahi adalet ya da karma olarak bilinen şey aslında budur. yanlış davranışın cezasız kalmasından alınan cesaretle ödül-ceza algısının bozulması, yanlış davranışın tekrarlanması ve yenilgi riskinin artıp en son yenilgiyle sonuçlanması.
kaynak: eksiseyler.com