Bugünün Nadir Göktaşları Bir Zamanlar Sıradandı!
Güneş sistemimizin geçmişi, bir çarpışma
geçmişidir. Dünyaları yıkan büyük çarpışmalar. Bu çarpmalar, her gün büyük göktaşları birbirine çarptığında oluşuyor ve bu göktaşlarının parçaları atmosferimize yağmur yağarcasına girebiliyor. Araştırmacılar, ilk defa, 466 milyon
yıl önce meydana gelen devasa bir kazanın kayalık kalıntılarını
inceledi ve yayımlanan sonuçlar, modern Dünya'nın en nadir göktaşlarının bir zamanlar sıradan olduğunu gösteriyor.
Çalışmanın önde gelen yazarı ve Doğal Tarih Alanı Müzesindeki Meteorik Çalışmalar ve Kutup Çalışmaları Ortak Küratörü Philipp Heck, Dünyaya doğru göktaşı akışının
bir zamanlar bugün gördüklerimizden çok farklı olduğunu keşfettik. diyor. Yüz milyonlarca yıl geçtiğinden, göktaşlarında bir miktar farklılık
bekleniyordu. Ancak bu kadar da değil.
Araştırmacılar Rusyanın kuzeybatısındaki Lynna Nehri boyunca eski bir deniz tabanı üzerinden göktaşı lekelerini
incelediler. Bu yer, 458-470 milyon yıl
önceye ait tortuları ve mikroskobik meteorları
korumuştu ve 467 milyon yıl öncenin belirli bir zaman periyodundan meteoritlerinin tespit edilmelerini sağladı. Heck, Bu, zamandan bir enstantane, 100.000 yıla tekabül eden bir anın resmi. diyor. Ekip, ilkel achronditler
olarak adlandırılan göktaşlarının Dünyanın uzay kayalarının %35ini oluşturduğunu keşfetti. Ancak bugün, ilkel achronditler, Dünyaya düşen göktaşlarının %0,5inden daha azını oluşturuyor.
Böyle derin bir değişiklik, Dünyanın yıldız şarapnelinin asteroid
kemerindeki birkaç çarpışmadan etkilenmiş olabileceğini ortaya koyuyor. diye açıklıyor Heck. Günümüzde en bol miktarda göktaşı, 466 yıl önce meydana gelen bir çarpışma olayı sırasında bölünmüş olan Gefion
asteroidlerinden oluşmuş parçalardan gelir (son üç milyar yıldaki en büyük çarpışmanın sonucu). Bu kırık kayaların yolu düzenli olarak Dünyadan geçer ve bazen insanların yaşam alanına kadar iner.
Vesta!
Güneş sistemimizdeki en büyük asteroitlerden biri olan Vesta, şiddetli çarpışma
geçmişini göstermektedir. Ancak bugünkü meteorlar ile uzun zaman önce olanlar arasında bazı benzerlikler var. Çalışma, Arizonanın uzunluğu ile ilgili bir göktaşı olan Vestanın enkazının 467 milyon yıl
önce Dünyaya yağdığını gösterdi ve bu yağış hala devam ediyor. Geçmişteki ve günümüzdeki parçaların hepsi, milyonlarca yıl önce Vestanın yüzeyinde koca bir kratere
sebep olmuş çarpışmanın ürünüdür.
Birçok göktaşı, çıplak gözle görülememiş olsa da, Dünyaya bazen var olmalarının unutulmaz hatıralarını bırakır. 2013te 19 feet
genişliğindeki Chelyabinsk meteoru
beklenmedik bir şekilde Dünyanın atmosferine girdi ve patladı. Karlı Rus manzarasında uzay çakıllarından bir yağmura dönüştü ve araştırmacılara 1.300 poundluk bir numune verdi. Bir analiz, Chelyabinsk meteorunun istikrarsız bir aile geçmişine sahip olduğunu bulmuştur. Ebeveyn asteroidleri, Chelyabinski sonunda Dünyaya gönderen son çarpışmadan önce altı darbeye maruz kalmıştı. En nihayetinde Chelyabinsk, Dünyanın yolunu buldu.
Gökyüzünde patlayan Chelyabinsk meteoru için birden fazla hesaplama
var.Ancak patlamalar tarihine bakıldığında Chelyabinsk, özellikle 65 milyon yıl önce Dünyayı ziyaret ederek dinozorların hakimiyetine son veren 10 km
genişliğindeki uzay kayasına
kıyasla küçük bir meteordu. Bu çarpışma, aynı zamanda, Dünyanın bitki ve hayvanlarının %75
ini yok etmişti. Dünyada her gün yağan mikrometeoritlerden
farklı olarak bu tehlikeye sebep olabilecek meteorler sadece 100 milyon yılda bir gezegenimize çarpıyor. Çok şükür ki zamanında böyle bir çarpışma gerçekleşmiş ve insanın yaratılışına sebep olmuş. Şimdi insanlığı yok edebilecek bir çarpışmaya daha çok zaman var.
Kaynak: Nature Astronomy (23 Şubat 2017)