Celâl Temel
Kamuran Ali Bedirxan (1895–1978)
21 Ağustos 1895 tarihinde Şam’da doğdu. Emin Ali Bedirxan’ın küçük oğludur. İlk öğrenimini İstanbul’da görürken 1906 sürgünü dolaysıyla, öğrenimine bir süre ara vermek zorunda kaldı. Daha çocuk yaşta, 1913 Balkan Savaşı’na katıldı. Sonradan İstanbul Üniversitesi’nde hukuk öğrenimi gördü.
Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı sıralarda, kendisini çok etkilediğini ve dünyasını değiştirdiğini belirttiği bir anısını, 1971 yılında kendisiyle söyleşi yapan İsveç Dagens Nyheter gazetesine, şöyle anlatacaktır:
“İstanbul’da yirmi yaşlarında olduğum bir sırada, 1915 yılında vapurla İstanbul’dan Asya yakasına yolculuk etmekteydim. Bu sırada yanıma gelen ve İTC’den olan Yaşar Nuri adlı tanıdığım biri şöyle dedi: ‘Azınlıkları ortadan kaldırma kararı aldık. Ermenileri ve Yunanlıları yok ettikten sonra, Kürdleri Batı’ya sürerek asimile edeceğiz.” Evet aynen öyle yapacaklardır!
1918’de Kürdistan Teali Cemiyeti, 1920’de Kürdistan Teşkilatı İçtimaiye Cemiyeti kurucuları arasında yer aldı. İngiliz Binbaşı Noel’in, Halep’ten Malatya’ya giden ve kardeşi Celadet Ali Bedirxan ile Ekrem Cemilpaşa’nın da içinde bulunduğu heyette yer aldı. Bu sıralarda Serbesti gazetesinde yazıları yayımlandı. 1922 yılında doktora yapmak üzere Almanya’ya gitti.
1930’da Suriye’ye geçti. XOYBÛN içinde yer yer aldı, Hawar ve Ronahi dergilerinde yazılar yazdı.
Sorbon Üniversitesi’nde, 1945 yılında, Doğu Dilleri ve Kürdoloji Bölümü kurulmuştu. İki yıl sonra, içinde Kürdolojinin de bulunduğu bu bölümün başkanı oldu ve öğretim üyesi olarak Kürdçe dersler verdi. Bölüm Başkanlığı görevini 1970 yılına kadar sürdürdü. Yedi dil biliyordu; çoğu dil çalışması olmak üzere, çok sayıda kitabı yayımlandı.
Güney Kürdistan’da, 1961 yılında başlayan Kürd mücadelesinin Avrupa’daki sözcülüğünü de yaptı. 1968 yılında, “Kürd İhtilal Konseyi Temsilcisi Emir Kamuran Ali Bedirxan İmzası” ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine bir muhtıra verdi.
Yetmişli yıllarda, Paris’teki Doğu Dilleri Enstitüsü’nde öğretmenlik yapmaya devam etti. Bu süreçte, 1983 yılında kurulacak olan Paris Kürd Enstitüsü’nün de temellerini attı.
6 Aralık 1978’de Paris’te öldü.
BERNAMEGEH
UYARI: Yazıların izinsiz kopyalanması ve Web Sitelerinde yayınlanması kesinlikle yasaktır. Hakkınızda yasal işlemlerin başlatılabileceğini lütfen unutmayın!