Yeni bir araştırmaya nazaran, İngilizce konuşan ve iki lisan bilen Meksikalı Amerikalılar, sırf İspanyolca konuşan hemşehrilerine nazaran felçten sonra daha uygun düzgünleşiyor. Bu sonucun lisanın beyinde yaptığı değişikliklerden mi yoksa örneklerdeki öbür farklılıklardan mı kaynaklandığı ise belirsizliğini koruyor. Ancak bulgular, lisanların beynimizi şekillendirme biçiminin ekseriyetle kabul edilenden çok daha kıymetli olabileceği ihtimalini artırıyor.
Bir ay evvel, ana lisanların beyin gelişimi üzerindeki tesirine dair şimdiye kadarki en güçlü delil yayınlandı. Anadili Almanca ve Arapça olan şahıslar ortasında yapılan bir karşılaştırma, Arapça konuşanlar için beynin iki yarım küresi ortasında daha büyük temaslar buldu. Ayrıyeten, görünüşe nazaran Almanca konuşanların beyinlerinin sol yarıkürelerinde daha gelişmiş lisan ağları bulunuyor. Farklılıkların, iki lisanın beyne yüklediği taleplerdeki zıtlığı yansıttığı düşünülüyor.
Çalışma, bu tıp farklılıkların lisanların kendileri için gerekli olanların ötesinde kapasiteleri etkileyip etkilemediğini araştırmadı. Fakat, artık yeni bir makalede yayınlanan çalışma, tesirin, en azından hayatlarının bir noktasında felç geçirecek kadar şanssız olanlar için gerçek ve değerli olabileceğini gösteriyor.
Daha evvelki çalışmalar, felcin sonuçlarının Meksikalı Amerikalılar için Hispanik olmayan beyaz Amerikalılardan daha makûs olduğunu bulmuştu. Bunun genetik faktörlerden eşit olmayan tıbbi tedaviye kadar değişen birçok muhtemel açıklaması bulunuyor fakat Ann Arbor’daki Michigan Üniversitesi’nden Dr. Lewis Morgenstern, lisanın katkıda bulunan bir faktör olma mümkünlüğünü test etmeye çalıştı.
Dil, güzelleşmede ne kadar tesirli?
Morgenstern ve ortak müellifler, Teksas, Corpus Christi’de 1.096 Meksikalı Amerikalının felç sonrası düzgünleşmesini incelediler ve öbür potansiyel tesirlerden kimilerini çalışmadan hariç tuttular. Çalışmadaki tüm bireyler felçten üç ay sonra test edildi. Müellifler sonuçlarını üç alanda karşılaştırdılar: Kas gücü, konuşma ve uyum üzere mevzuları kapsayan nörolojik; düşünme ve hafıza hünerleri; günlük vazifeleri yerine getirme yeteneği. Test, iki lisan bilen sertifikalı işçi tarafından yapıldı.
Morgenstern yaptığı açıklamada, “Çalışmamız, sırf İspanyolca konuşan Meksikalı Amerikalıların, sadece İngilizce konuşan yahut iki lisanlı de konuşan Meksikalı Amerikalılara nazaran felç geçirdikten üç ay sonra daha makûs nörolojik sonuçlara sahip olduğunu buldu” dedi. Öteki iki ölçümde kıymetli bir fark yoktu, lakin nörolojik ölçümdeki fark değerli düzeydeydi. İspanyolca konuşanlar felçten etkilenme için 44 puanlık bir ölçekte ortalama yedi puan alırken, İngilizce ve iki lisanlı konuşanlar ortalama dört puan aldı.
Çalışma için seçilen popülasyon nispeten homojen olsa da, örneklem kümeleri büsbütün tıpkı değildi. Sadece İspanyolca konuşanlar, İngilizce konuşanlardan daha yaşlı ve daha az eğitimliydi. Öte yandan, sigara içme olasılıkları daha düşüktü. Muharrirler bu farklılıkları denetim ettikten sonra, nörolojik iyileşmedeki boşluk 1,9 puana geriledi, lakin manalı kaldı.
Yazarlar, bu çalışmanın katiyetle randomize denetimli deneylerle test edilebilecek bir mevzu olmadığını belirtirken, daha geniş örneklemler ile daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtiyor.
İspanyolca ve İngilizce birbirine Arapça ve Almanca’dan daha benzeridir, bu nedenle fark sahiden lisanın neden olduğu beyin değişiklikleriyle ilgiliyse, farklı anadili olanlar ortasında daha da büyük bir varyasyon potansiyeli bulunabilir.