Alzheimer Nedir? Neden Olur?
Alzheimer Nedir?
Alzheimer hastalığı, hafızayı ve düşünme becerilerini ve nihayetinde en basit görevleri yerine getirme yeteneğini yavaşça yok eden, geri dönüşü olmayan, ilerleyen bir beyin hastalığıdır. Bu hastalığa sahip olan çoğu insanda semptomlar ilk olarak 60’lı yaşların ortasında kendini gösterir. Erken başlayan Alzheimer’a 30’lu yaşlardan itibaren tanı konulur, fakat bu durum çok nadir görülür.
Alzheimer neden olur?
Bu hastalık, adını Alman psikiyatr ve nöropatolog Alois Alzheimer’dan almıştır. Dr. Alzheimer, 1906 yılında sıra dışı bir akıl hastalıktan ölen bir kadının beyin dokusundaki değişiklikleri fark ederek bu hastalığı keşfetmiştir. Ölen kadının beynindeki birçok anormal öbek (amiloid plakları olarak bilinen) ve karışık lif demetleri (yumaklar) olduğunu gördü. Beyindeki bu plak ve düğümler hâlâ “Alzheimer neden olur?” sorusuna verilebilecek temel yanıtlardan bazıları olarak kabul görülür.
‘’Alzheimer neden olur?’’ sorusuna verilebilecek birkaç yanıt daha vardır. Beyindeki bazı öbeklerin ve düğümlerin oluşması, beyindeki sinir hücrelerinin (nöron) arasındaki bağlantıların kaybolması, geçmişte yaşanmış bazı ağır travmalar ve bunların neden olduğu stres gibi bazı etkenler, Alzheimer hastalığı sebeplerinden bazıları olarak sayılabilir.
Bilim insanları hâlâ ‘’Alzheimer neden olur?’’ sorusuna net bir yanıt bulamamakla beraber hastalığın sebeplerinin muhtemelen beyindeki yaşa bağlı değişikliklerin yanı sıra genetik, çevresel ve yaşam tarzı faktörlerinin bir kombinasyonunun içerdiğinde görüş birliği oluşturmuşlardır. Alzheimer hastalığı riskini artırmada veya azaltmada bu faktörlerden herhangi birinin önemi kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Alzheimer hastalığı hakkında bilinmesi gerekenler
- Genel olarak belli bir yaştan sonra kendini gösterse de Alzheimer bir yaşlı hastalığı olarak nitelendirilemez.
- Bu hastalık beyinde gerçekleşen hasarlar sonucunda oluşan bir çeşit demanstır. Erken teşhis yapabilmek oldukça dikkatli bir süreç gerektirir çünkü başlarda normal unutkanlık olarak algılansa da zamanla kötüleşir.
- Hastalığın erken evrelerinde hafıza kaybı hafif seyreder fakat geç evrelerinde konuşmayı sürdürme, çevreye tepki verme ya da aileden insanları tanıma gibi basit işlev ve yetenekleri kaybedecek kadar kötü bir hal alır.
- Hafıza sorunları tipik olarak Alzheimer’ın ilk belirtilerinden biridir, ancak ilk semptomlar kişiden kişiye değişebilir. Doğru kelimeleri bulma, görme, uzamsal sorunlar ve bozulmuş akıl yürütme veya muhakeme gibi düşünmenin diğer yönlerindeki düşüş, bu hastalığın çok erken aşamalarına da işaret edebilir.
- Alzheimer hastalığı için kesin bir tedavi şu an için mümkün olmasa da erken aşamada belirtiler için bazı ilaç tedavileri uygulanmaktadır.
Referanslar
- Causes of Alzheimer’s Disease What Causes Alzheimer’s Disease? – National Institute On Aging: https://www.nia.nih.gov/health/what-causes-alzheimers-disease
- What Is Alzheimer’s Disease? – Alzheimer Association: https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-alzheimers