Ulu Allah her ikisinin de belli olması için, insanlıkla hayvanlığı bir araya getirmiştir.
Eşya zıddı ile belli olur.
Zıddı olmayan bir şeyi tarif etmek imkânsızdır.
Yüce Allah’ın zıddı olmadığından:
“ Ben gizli bir hazine idim bilinmek istedim”(Hadis-kudsi)
buyrulduğu gibi, bu nurun belli olması için, karanlık olarak yaratılmış bulunan bu âlemi yarattı.
Bunun gibi nebilerin ve velilerin de:
“ Benim sıfatlarımla çık, halka görün” diyerek vücuda getirdi.
Onlar Allah’ın nurunun mazharıdır (Çıktığı, görüldüğü yer).
Dost düşmandan, gözde olan yabancı bulunandan bunlar vasıtasıyla ayırt edilir.
Çünkü o mananın mana olarak zıddı yoktur ve ancak suret yoluyla gösterilebilir.
Mesela Âdem’in karşısında iblis, Musa’nın yanında Firavun, İbrahim’in karşısında Nemrut olduğu gibi ve buna daha başka sonsuz örnekler verilebilir.
Şu halde mana itibariyle zıddı yoksa da veliler vasıtasıyla Allah’a zıt peyda olur.
Mesela:
“ Onlar ağızlarıyla Allah’ın ışığını söndürmek isterler.
Allah ise nurunu tamamlayacak.
Kâfirler karşı gelse de.”(Saf suresi 8)
ayetinde buyrulduğu gibi (Onlar) ne kadar düşmanlık, aksilik ederlerse, bunların işleri de o kadar ilerler ve o kadar çok tanınmış olurlar.
(Kenan Rıfai,Şerhli Mesnevi Şerif,syf;327)