7129 sayılı Bankalar Kanununun 37 ve muvakkat 4’üncü maddesi hükümlerine tevfikan bankalarca tutulacak tahvil defterlerine mütaallik izahname:
1- Bu sütuna, şimdiye kadar ihraç edilmiş bulunan Devlet iç istikraz ve Amortisman ve Kredi Sandığı tahvillerinden hangi cins mubayaa edilmiş ise o tahvilin ismi yazılacaktır.
2- Bu sütuna, aynı cins tahvillerin tertipleri sıra takibetmek suretiyle yazılacaktır.
3- Bu sütuna satın alınan tahvillerin numaraları yazılacaktır.
4- Bu sütuna, tahvillerin üzerinde yazılı itibari kıymetler yazılacaktır.
5- Tahviller borsadan, borsa dışından veya Amortisman ve Kredi Sandığından mubayaa edildiğine göre bu sütuna mubayaanın yapıldığı tarih yazılacaktır.
6- Bu sütuna, muhtelif itibari kıymetlerde Devlet iç istikraz ve Amortisman ve Kredi Sandığı tahvillerinden ne miktar alındığı yazılacaktır.
7- Bu sütuna, tahvillerin beherinin alış fiatı yazılacaktır. Mubayaa borsadan yapılmış ise borsa fiatı, borsa dışında yapılmış ve bu kıymetin üstünde bir fiatla satın alınmış ise aynı sütuna borsa fiatı kaydedilecektir.
8- Bu sütuna, alınan tahvil adedi ile beherinin alış fiatının hasılı zarbından elde edilecek kıymet yazılacaktır.
9- Bu sütuna, kurtaj masraflariyle tahvil alımı için yapılan posta, nakliye, bendiye, komisyon, sigorta vesair masraflar yazılacaktır.
10- Bu sütuna 8 ve 9 numaralı sütunların yekûnu yazılacaktır.
11- Bu sütuna, itfaya uğrayan tahvillerin karşısına yazılmak suretiyle itfa tarihi,
12- Bu sütuna itfaya uğrayan tahvillerin karşısına yazılmak suretiyle tahvilin seri no’su,
13- Bu sütuna, itfaya uğrayan tahvillerin karşısına yazılmak suretiyle adedi,
14- Bu sütuna, itfaya uğrayan tahvillerin karşısına yazılmak suretiyle tahsil olunan itfa bedeli yazılacaktır.
15- Bu sütuna, giren ve çıkan tahvillerin giriş, çıkış ve bakıye tarihleri yazılacaktır.
16- 17- Bu sütunlara, mevcut ve alınan tahvillerin adedi ile mubayaa kıymetleri tutarı yazılacaktır.
18- 19- Bu sütunlara, itfaya uğrayan tahvillerin adedi ile mubayaa kıymetleri üzerinden çıkışı kaydedilecektir.
20- 21- Bu sütunlara, karşılıklar mukabilinde kalan tahvillerin adedi ile mubayaa kıymeti tutarı yazılacaktır.
Not: İcmâl sütunları borçlu cari hesaplarda olduğu gibi yani giriş-çıkış bakıye şeklinde işletilecek ve karşılıklar mukabilindeki tahvillerin aded ve kıymet hareketini ve bakıyesini gösterecektir. Defterin tutulmasına başlandığı tarihte 1- 10’uncu sütunlara müfredatlı olarak kaydedilen tahvillerin adedi ile mubayaa kıymeti baliğinin yekûnu ve kayıt tarihi 15, 16, 17/20, 21’inci sütunlara bir kalemde yazılacak ve ondan sonra giren, çıkan olursa alâkalı sütunlara kaydedilerek bakıye takibedilecektir. Yeniden alınan ve itfaya uğrayan tahvillerin 1- 14’üncü sütunlara da kaydedilmesi icabettiği tabiîdir.
126.96.36.199. Bankalar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 2/A
(08/06/1967 tarih ve 12616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 37 ve muvakkat 4 üncü maddeleri hakkında.
Bankalar Kanununun 37 nci maddesi hükmünün verdiği yetkiye müsteniden, 2 seri No.lu Genel Tebliğ ile şekil ve muhteviyatı tespit edilmiş olan “Tahvillerin Kaydına Mahsus Özel Defter”in bir kısım teferruatlı bilgilerle yüklü olması muvacehesinde; bankalar yönünden zaman kaybını önlemek ve murakabeyi kolaylaştırmak bakımından şekli ve ihtiva edeceği bilgiler ekli örneğe göre yeniden tespit olunmuştur.
Bu itibarla, 2 seri No.lu Tebliğde zikredilen tahvillerin kaydına mahsus özel defterin 1/6/1967 tarihinden itibaren tespit olunan yeni örneğe uygun olarak tutulması gerekmektedir.
Gereğinin ona göre ifası tamimen tebliğ olunur.
ÖRNEK FÖYÜN İŞLEMESİ HAKKINDA İZAHAT:
Bu föy, mübayaa olunan tahvillerin her kupürü için ayrı ayrı olmak üzere açılır.
Föyün üst kısmında görülen:
- Hesap ismine: Hangi nevi ihtiyat için satın alınmış ise ona ait umumi ve tali hesap
- Tahvilin cinsi ve tertibine: Satın alınan tahvilin cinsi ve tertibi
- Beherin nominal kıymetine: Satın alınan tahvilin üzerinde yazılı kıymeti. (Tahvilin en küçük ünitesi değil tahvilin üzerinde yazılı kıymeti)
- Kupon vade tarihine: 6 aylık veya yıllık kupon tahsil tarihleri.
Föyün alt kısmında görülen:
1- Sütununa, Muhasebe kayıt fişinin tarihi,
2- Sütununa, Muhasebe kayıt fişinin No.su,
3- Sütununa, Tahvilin üzerinde yazılı No.su,
4- Sütununa, Tahvilin alındığı tarih,
5- Sütununa, Her tahvilin üzerinde yazılı nominal kıymeti,
6- Sütununa, Alınan her bir tahvilin (Mübayaa değeri = Mukayyet değeri)
7- Sütununa, Defterin sağ tarafındaki satış veya itfa sebebiyle vaki çıkış kaydı dolayısıyla alacağı puantaj sıra No.su,
11- Sütununa, Her bir tahvilin üzerinde yazılı nominal kıymeti,
12- Sütununa, İtfa edilen veya sair suretle portföyden çıkan her bir tahvilin (Mübayaa değeri = Mukayyet değeri)
13- Sütununa, Puantaj sıra No.su (ki bu numara aynen 7 No.lu kolona yazılacaktır.)
14 ve 15- Sütunlarına, Kasa mevcudu tahvillerden, işlenen en son fişteki tahvillerin nominal ve mübayaa tutarları yekûnunun düşüldükten sonraki bakiyeleri bir kalemde (Her bir tahvilin çıkışı yapılmak suretiyle bulunacak bakiye değil),
yazılacaktır.
Bu föylerde (7) No.lu kolonda puantaj sıra No.su almamış olanların:
- Nominal değerleri yekûnu = 14 No.lu kolondaki bakiyeye ve
- Mübayaa = Mukayyet değerleri yekûnu da 15 No.lu kolondaki bakiyeye müsavi olacak ve tahvillerin üzerinde yazılı kıymetlere göre her biri için ayrı ayrı açılan bu föylerdeki 15 No.lu kolondaki bakiyeler toplanmak suretiyle, defterikebirle eşitliği sağlanacak ve tahvillerin sayımı kolaylıkla sağlanmış bulunacaktır.
(6/2/1959 tarihli ve 10128 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 38’inci maddesinin 2’nci fıkrasının sureti tatbikı hakkında:
7129 sayılı Bankalar Kanununun 38’inci maddesinin 1’inci fıkrası ile tesbit olunan % 10 had dâhilinde sanayi, maadin, enerji, nafıa hizmetleri, nakliyat ve ihracat işlerinde kullanılmak üzere açılan ve fiilen bu işlerde kullanıldığı tevsik edilen kredilerde bu haddin, mezkûr maddenin 2’nci fıkrası cevazına istinaden % 25’e kadar çıkarılabilmesi için gerekli tevsikın ne suretle yapılacağı aynı maddenin 3’üncü fıkrasına istinaden aşağıda yazılı olduğu üzere tesbit olunmuştur:
“Bankaların, 7129 sayılı Kanunun 38’inci maddesinin 1’inci fıkrası mucibince kendi tediye edilmiş veya Türkiye’ye tahsis edilmiş sermayeleriyle ihtiyat akçeleri yekûnunun % 10 haddi dâhilinde açtıkları kredilerde, aynı maddenin 2’nci fıkrasının cevazından istifade ederek bu haddi % 25’e kadar artırmadan evvel, bu yolda bir talepte bulunan hakikî veya hükmi şahıslardan:
a) Sanayi, maadin, enerji, nafıa hizmetleri, nakliyat ve ihracat işleriyle filhal meşgul bulundukları hakkında kayıtlı bulundukları ticaret sicili memurluğundan alacakları bir belgeyi;
b) Bankalar Kanununun 46’ncı maddesi hükmüne göre tanzim edilmiş en son hesap vaziyetlerini;
c) Bankadan evvelce, % 10 had dâhilinde almış bulundukları kredileri kendi işlerinde ve nerelerde kullandıklarını, müfredat ve tafsilâtiyle gösteren ve mukayyet bulundukları odalarca musaddak bir cetveli;
d) Yeniden ve % 10 had üstünde olarak talebettikleri krediyi hangi maksatlar için istimal edeceklerine dair bir beyannameyi;
e) Ayrıca, örneği aşağıda münderiç taahhütnameyi;
almaları gereklidir.
Alınacak bu belgelerden b, d, ve e bentlerinde yazılı olanların, talep sahibi hakikî veya hükmi şahısların yetkili heyet ve mümessillerinin imzalarını taşıması şarttır.
İlgiliden bankaya hitaben alınacak taahhütnamenin metni aşağıda gösterilmiştir:
Bankalar Kanununun 38’inci maddesinin 1’inci fıkrasına istinaden ödenmiş (veya Türkiye’ye tahsis edilmiş) sermayenizle ihtiyat akçeleriniz yekûnunun % 10 haddi dâhilinde bize açmış bulunduğunuz kredinin, bu kere sunulan beyannamede yazılı maksatlarda istimal edilmek üzere, Kanunun aynı maddesinin 2’nci fıkrası cevazına istinaden, en çok % 25’e kadar iblağı halinde, yeniden açacağınız kredilerin tamamını da, evvelce açmış bulunduklarınız gibi .................... işlerinde kullanacağımızı ve bankanızca açılan kredilerden faydalanarak bunları yukarıda yazılı mevzu dışında ve hassaten üçüncü şahısların finansmanında kullanmıyacağımızı veya kullandırmıyacağımızı ve yapılacak tahkik ve tetkikler neticesinde ve her üç ayda bir vereceğimiz hesap vaziyetlerine göre bu taahhüdümüzün yerine getirilmediği kanaati hasıl olduğu takdirde bankanızın, nezdinizde mevcut bilûmum kredilerimizin tamamını derhal kat etmek ve matlubunu muaccelen talebetmek hakkına malik bulunacağını ve bu hususta hiç bir gûna itiraza hakkımız olamıyacağını şimdiden kabul ettiğimizi beyan ve taahhüt eyleriz.”
Gereğinin ona göre ifası tamimen tebliğ olunur.
188.8.131.52. 3 Seri Numaralı Bankalar Genel Tebliğine Ek Tebliğ A
(21/6/1960 tarihli ve 10531 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 38’inci maddesinin 2’nci fıkrası gereğince, bankaların, Türkiye’ye tahsis edilmiş sermayeleriyle ihtiyat akçeleri yekûnunun % 25’ine kadar verebileceği krediler için, belediyeler ile ticaret siciline kayıtlı olmıyan resmî daireler ile âmme müesseselerinden aşağıda gösterilen vesikaların talebedilmesine lüzum bulunmamaktadır:
a) “Sanayi, maadin, enerji, nafıa hizmetleri, nakliyat ve ihracat işleriyle filhal meşgul bulundukları hakkında kayıtlı oldukları ticaret sicili memurluğundan alacakları vesika,
b) Bankalar Kanununun 46’ıncı maddesi hükmüne göre tanzim edilmiş son hesap vaziyetleri,
c) Bankadan evvelce % 10 had dâhilinde almış bulundukları kredileri kendi işlerinde ve nerelerde kullandıklarını, müfredat ve tafsilâtiyle gösteren ve mukayyet bulundukları odalarca musaddak cetvel.”
3.3.4. Bankalar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 4
(4/4/1959 tarihli ve 10177 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 38 ve 39’uncu maddeleri hakkında:
Bilindiği gibi, 7129 sayılı Bakanlar Kanununun 39’uncu maddesinin ilk fıkrası ile, bir bankanın kendi müessese ve iştiraklerinin heyeti umumiyesine veya bu müesseseler ve iştiraklerin kefaletleri ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara açacağı bilcümle kredilerin heyeti umumiyesinin yekûnu, bankanın tediye edilmiş veya Türkiye’ye fiilen tahsis edilmiş sermaye ve ihtiyatları yekûnunun % 20’sini tecavüz edemiyeceği hükme bağlanmış olup, maddenin son fıkrası ile de Kanunun 38’inci maddesi hükmü mahfuz tutulmuş bulunmaktadır.
Bu duruma göre, Banka Kredilerini Tanzim Komitesinin mütalâası alındıktan sonra İcra Vekilleri Heyetince tesbit ve ilân olunacak kayıt ve şartlar dâhilinde bankaların en az % 25 sermayesine sahip bulundukları sanayi, maadin, enerji, nafıa hizmetleri, nakliyat ve ihracat işleri ile müştagil teşekküllerine, munhasıran bu işlerinde kullanılmak üzere açacakları krediler ve ayrıca bankaların sermayesinin % 25 inden azına sahip oldukları sanayi, maadin, enerji, nafıa hizmetleri, nakliyat ve ihracat işleriyle müştagil teşekküllerine kanunun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden ve 3 numaralı Bankalar Kanunu Genel Tebliği esasları dairesinde açtıkları krediler 39 uncu maddenin ilk fıkrasındaki takyidi hükme tabi değildir.
3.3.5. Bankalar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 5
(25/11/1959 tarihli ve 10364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 50’nci maddesinin birinci fıkrası hakkında:
Bilindiği gibi, Medeni Kanunun 765’inci maddesi hükmüne göre, gayrimenkul ipoteği, gayrimenkul rehni şekillerinden biri olup, bu rehnin diğer şekilleri ipotekli borç senedi ve irat senedidir.
7129 sayılı Bankalar Kanununun 50’nci maddesinin birinci fıkrası, bankaları, gayrimenkul ipoteği mukabilinde kredi açmaktan men ettiği cihetle, ipotekli borç senedi rehni mukabilinde bankaların kredi açması bu fıkradaki takyidî hükme tabi değildir.
3.3.6. Bankalar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 6
(18/5/1960 tarihli ve 10508 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 38, 48 ve 50’nci maddelerinde zikri geçen “sanayi” tâbirine turizm sanayiinin dâhil olduğu hakkında :
6086 sayılı Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunu ile turizm faaliyetleri bir endüstri kolu olarak kabul edilmiş bulunduğundan, 7129 sayılı Bankalar Kanununun 38, 48 ve 50’nci maddelerinde zikri geçen “sanayi” tâbirinin şümulüne turizm sanayii de dâhil bulunmaktadır.
Bu itibarla, Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunu hükümleri bakımından turizm müessesesi sayılan teşekküller hakkında 7129 sayılı Bankalar Kanununun 38, 48 ve 50’nci maddeleri ile alâkalı taleplerin mezkûr maddelerde zikredilen “sanayi”in tabi olduğu kayıt ve şartlar dairesinde tetkik ve intacı iktiza etmektedir.
3.3.7. Bankalar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 7
(20/6/1960 tarihli ve 10530 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.)
7129 sayılı Bankalar Kanununun 33’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasının sureti tatbiki ve 50’nci maddesinde yazılı “kısa vade” tâbirinin şümulü hakkında:
1) Malûm olduğu üzere 7129 sayılı Bankalar Kanunu'nun 33’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında, “üç aylık hesap hulâsalarına göre mevduatın azalması veya karşılık nispetinin indirilmesi hallerini alâkalı bankalar Amortisman ve Kredi Sandığına bildirirler ve azalma veya indirmeye tekabül eden karşılığın serbest bırakılmasını talebederler. Amortisman ve Kredi Sandığı bu talepleri derhal yerine getirmekle mükelleftir” denilmektedir.
Mezkûr fıkra hükmünde tebarüz ettirildiği veçhile, mevduat azalışından mütevellit bu eksilişe tekabül eden karşılığın serbest bırakılması hususunda Amortisman ve Kredi Sandığından talepte bulunulabilmesi için vâkı azalışın üç aylık hesap vaziyetine müstenit olması gerekmektedir.
Bu itibarla, bankalarca vâkı olacak bu kabil taleplerin Amortisman ve Kredi Sandığınca tetkikına esas olmak üzere:
a) Mevduatın azalmış olduğu devreye taallûk eden üç aylık hesap hulâsasından bir nüshasının adı geçen Sandığa yapılacak yazılı müracaata eklenmesi,
b) Mevduattaki eksilişin, Kanunun 51’inci maddesi mucibince üç aylık hesap hulâsalarının ilgili mercilere tevdii gereken 2 aylık müddet içerisinde vuku bulması halinde, hesap hulâsası alınmadan talebin is’afına kanunen imkân olmadığından bu devreye şâmil üç aylık hesap hulâsasının tanziminden sonra mezkûr Sandığa keza hesap vaziyetiyle birlikte müracaat olunması,
icabetmektedir.
2) Kısa vadeli ticari kredilerin malın müstahsilden mubayaa edilmesi, ihracata veya dahilî istihlâke arz edilmek üzere hazırlanması, ambalajlanması, sürüm ve satışı için lüzumlu müddet içinde kasa kolaylığı sağlamak maksadiyle verildiği ve bu işlerin başlangıcı ile neticelenmesinde umumiyetle 4 ilâ 9 aylık bir müddetin teamülden bulunduğu, diğer taraftan, 1715 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanununun 38’inci maddesinde vadesi kısa olması iktiza eden reeskont muameleleri mevzuunda en çok 9 aylık bir müddet tanındığı nazarı itibare alınarak, Bankalar Kanununun 50’nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı “kısa vadeli ticari krediler” tâbirinden âzami 9 ay vade ile açılan kredilerin anlaşılması iktiza etmektedir.