Thatcher İngiltere'yi hâlâ kutuplaştırıyor
İngiltere için bugün sıradışı bir gün...
Zira ülkenin son 150 yılında en uzun süre iktidarda kalmış, ilk ve şimdiye kadarki son kadın başbakanı Margaret Thatcher son yolculuğuna uğurlandı. Muhafazakar Parti'nin en önemli figürlerinden biri olan Thatcher, 1979-1990 yılları arasında iktidardaydı. Aradan 23 yıl geçti ama bugün hâlâ sevenleri de çok, nefret edenleri de... O nedenle parlamento binasından cenaze töreninin yapılacağı St. Paul's Katedrali'ne uzanan güzergah üzerinde gerilim çıkmasından, protesto gösterileri yapanlar ile Thatcher'ın destekçileri arasında tatsız anlar yaşanmasından endişe ediliyordu.
Gerçi böylesi görüntüler yaşanmaması için önlemler fazlasıyla alınmıştı. Cenaze töreninde güvenliği sağlamak üzere 4 bin polis görevlendirilmişti. Korkulan olmadı. Yalnızca ufak tefek bir takım protesto gösterileri söz konusuydu. Zaten Thatcher karşıtları söyleyeceklerini Cumartesi günü Trafalgar Meydanı'nda yaptıkları, 3 bin kişinin katıldığı 'kutlamalarla' söylemişlerdi.
'Niye teşekkür ediyorsun?'
Yine de yer yer tartışmalar yaşanmıyor değildi ama.
Örneğin, elinde "Margaret Thatcher, ulusumuzu kurtaran Hristiyan 'erkek'. Tony Blair, ulusumuza ihanet eden 'Hristiyan' erkek" yazılı bir pankart taşıyan Alan'ın yanına yaklaştım. "Bu pankartla ne demek istiyorsunuz?" diye sordum. "Thatcher'a teşekkür ediyorum, sola gününü gösterdiği için..." dedi. Hemen ardından bir tartışma başladı. Yanımda duran ve ismini vermek istemeyen bir Thatcher karşıtı, Alan'a "Madencileri öldürdüğü için mi teşekkür ediyorsun?" diye sordu. Yine ismini vermek istemeyen bir kadın ise "Apartheid'i desteklediği için mi teşekkür ediyorsun?" diye tartışmaya katıldı. Margaret Thatcher, 1984-85 yıllarında genel greve giden madencileri "içimizdeki düşman" diye nitelendirmiş ve Ulusal Madenciler Sendikası'nı yenilgiye uğratmıştı. Thatcher'ın Güney Afrika'daki ırkçılığa dayalı apartheid sistemine desteği, Nelson Mandela'yı 'terörist' diye nitelendirmesi ve Şili'nin eski diktatörü Augusto Pinochet'yle kişisel yakınlığı muhaliflerinin bugün hâlâ tepkisini çekiyor.
Bir Churchill, bir Thatcher
Margaret Thatcher, Muhafazakar Parti'nin gelmiş geçmiş en önemli başbakanlarından biri.
İngiltere'de 'milli kahraman' olarak görülen Winston Churchill'in 1965'teki cenaze töreninden bu yana bu kadar kapsamlı bir cenaze töreni düzenlenen ilk eski başbakan...
Kraliçe II. Elizabeth, Churchill'in cenazesinden bu yana altı İngiltere başbakanı vefat etmesine rağmen ilk kez yeniden bir başbakanın cenaze törenine katıldı; Big Ben, Churchill'in cenaze töreninden bu yana ilk kez yeniden sustu.
Destekçileri Margaret Thatcher'ın ülkeyi krizden kurtardığını, neoliberal politikalarıyla İngiltere'yi yeniden bir dünya lideri haline getirdiğini, Londra'yı dünyanın en canlı finans merkezlerinden biri yaptığını söylüyor.
Muhalifleri ise Thatcher'ın politikalarının İngiltere'de sanayii ve işçi sınıfını bitirdiğini, işsizlerin sayısının milyonları bulmasına yol açtığını, güttüğü mali politikaların bugünkü ekonomik krizin başlıca müsebbibi olduğunu öne sürüyorlar.
Bir yanda "10 milyon sterlinlik cenaze töreni Margaret Thatcher'a feda olsun" diyenler, diğer yanda "Bu para neden vergi mükelleflerinin cebinden çıkıyor? Thatcher özelleştirmeden yanaydı. Cenaze töreni de özelleştirilseydi" diye eleştirilerde bulunanlar...
Thatcher iktidarı bırakalı 23 yıl oldu, hayata gözlerini yumalı dokuz gün...
Ancak ne Thatcher'ın mirası ne de Thatcherizm tartışmaları kolay bitecek gibi görünüyor.