On İkinci Lem'adaki yedi tabaka arz meselesini izah eder misiniz? Neden ayete itiraz edilmiş? Üstad orada ne anlatmak istiyor?
Değerli Kardeşimiz;
Bediüzzaman hazretleri, Ayette verilmek istenen mananın Küre-i arzın da semavatın cinsinden yaratıldığının izahını yapıyor. Üstadımız, bu ayetin Küre-i arzın semavat gibi yedi kat olduğunu doğrudan belirtmediğini ifade ediyor.
Ehl-i ilhad semavatın da küre-i arzında yedi kat olmadığını savunup, bu yüzden ayete ilşmektedir. Çünkü felsefecilerin görüşüne göre, semavat yedi değil, dokuz kattır. İşte itiraz burdandır.
On İkinci Lem'a'da bu konu ile alakalı verilmek istenen iki temel açıklama var. Bunlar:
1. Yukarıda belirtmeye çalıştığımız gibi, Küre-i Arzın da semavat gibi yedi kat olduğu açıkça ifade edilmiyor. Aşağıda orjinal metni veriyoruz:
"Evvelâ: Âyetin manası ayrıdır ve o manaların efradı ve mâsadakları ayrıdır. İşte o küllî mananın müteaddid efradından bir ferdi bulunmazsa, o mana inkâr edilmez. Semavatın yedi tabakasına ve arzın yedi katına dair mana-yı küllîsinin çok efradından yedi mâsadak zahiren görünüyor.
Sâniyen: Âyetin sarahatında 'yedi kat arz' dememiş."
"Âyetin zahiri diyor ki: 'Arzı da o seb'a semavat gibi halketmiş ve mahlukatına mesken ittihaz etmiş.' Yedi tabaka olarak halkettim, demiyor. Misliyet ise mahlukıyet ve mahlukata meskeniyet cihetiyle bir teşbihtir."(1)
2. Her ne kadar ayetin zahirinden küre-i arzın yedi kat mertebesi anlaşılmasa da, fakat İşaret ve remz olarak bu ayetten küre-i arzın da yedi kat olduğu anlaşılabilir. Yine Risale-i Nur'lardan bu konuyu açan yeri veriyoruz:
"Küre-i Arz dahi, koca hadsiz semavata karşı bir kalb ve manevî bir merkez hükmünde olarak mukabil gelir. Onun için zeminin küçük mikyasta eskiden beri yedi (*) iklimi;"
"hem Avrupa, Afrika, Okyanusya, iki Asya, iki Amerika namlarıyla maruf yedi kıt'ası; hem denizle beraber şark, garb, şimal, cenub, bu yüzdeki ve Yeni Dünya yüzündeki malûm yedi kıt'ası;"
"hem merkezinden tâ kışr-ı zahirîye kadar hikmeten, fennen sabit olan muttasıl ve mütenevvi yedi tabakası,"
"hem zîhayat için medar-ı hayat olmuş yetmiş basit ve cüz'î unsurları tazammun edip ve "yedi kat" tabir edilen meşhur yedi nevi küllî unsuru;"
"hem dört unsur denilen su, hava, nar, toprak (türab) ile beraber, "mevalid-i selâse" denilen maadin, nebatat ve hayvanatın yedi tabakaları ve yedi kat âlemleri;"
"hem cinn ve ifrit ve sair muhtelif zîşuur ve zîhayat mahlukların âlemleri ve meskenleri olduğu, çok kesretli ehl-i keşf ve ashab-ı şuhudun şehadetiyle sabit yedi kat arzın âlemleri;"
"hem Küre-i Arzımıza benzeyen yedi küre-i uhra dahi bulunmasına, zîhayata makarr ve mesken olmasına işareten yedi tabaka yani yedi küre-i arziye bulunmasına işareten Küre-i Arz dahi, yedi tabaka âyât-ı Kur'aniyeden fehmedilmiştir."
(*) Seb'a ile beraber yedi kelimesi yedi kerre tevafuku pek güzel düşmüş.
(1) bk. Lem'alar, On İkinci Lem'a.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü