Spartalılar bugün olduğu gibi antik dünyada da sahip oldukları en iyi ordularla tanınıyordu. Hayatın sade ve konforsuz haliyle eş anlamlı olan “Spartan” kelimesi onların yaşayışlarının ve kültürlerinin acımasızlığına ve sertliğine işaret eder ve bugün de zorlu şartlardaki eğitimler için kullanılan bir deyim olma özelliğini korur.
1. Doğumdan sonra Spartalı bebekler konsey tarafından fiziksel kusur testine tabi tutulurdu. Testi geçemeyenler ölüme terkedilirdi.
2. Spartalı çocuklar askeri tarzdaki bir eğitim programına göre yetiştirilirdi
3. Spartalı gençler ritüeller eşliğinde dövülür ve kırbaçlanırdı
4. Yiyecek kasıtlı olarak az tüketilir ve kondisyonu zayıf olanlarla alay edilirdi
5. Bütün Yunanistan’daki en güzel kadınlar olarak nitelendirilen Spartalı kadınlar Atinalı kadınlara göre çok daha özgür bir yaşamın tadını çıkarıyorlardı. Örneğin Atinalı hemcinslerin evlerinden çıkmaları yasakken onlar özgürce tüm Sparta’da dolaşabilirdi.
Kocaları ya askeri eğitimle meşguldü ya da çoğunlukla savaştıkları için dışarıdaydılar. Erkeklerin savaş ve askeri eğitim dışındaki işlere ayıracak zamanları olmaması günlük yaşamda daha fazla söz sahibi olmalarını sağlamıştı. Oy kullanma hakları yoktu ama perde arkasından neredeyse tüm işleri kadınlar yönetirdi.
6. Sparta’da Eşcinsellik Oldukça Yaygındı
7. Spartalı erkeklerin 30 yaşına gelene kadar eşleriyle birlikte yaşamasına izin verilmez
8. Sparta kadınlarından tüm savaş tatbikatlarına katılması beklenirdi
9. Tüm Spartalı erkeklerden hayat boyu asker olmaları beklenirdi
10. Savaşta teslimiyet nihai bir onursuzluk ve rezalet olarak kabul edilirdi
11. Spartalı çocuklar kabul görmek için birbirleriyle mücadeleye teşvik edilirdi
12. Bonus 1: 300
Senaryosunda tarihsel gerçekler açısından pek çok hata olsa da, Spartan yaşayışı hakkında fikir sahibi olmanız açısından hala izlemediyseniz mutlaka izlemeniz gereken, yönetmenliğini Zack Snyder’ın üstlendiği bir yapım.
13. Bonus 2: 300: Bir İmparatorluğun Yükselişi
300 Spartalı filminin devamı niteliğindeki 2014 yapımı bu film de Termopylae Savaşı’dan sonra Yunanlılar ile Persler arasında gerçekleşen Artemision (Salamis) Deniz Savaşı’nı konu alıyor.
Egon Friedell, “Antik Yunan’ın Kültür Tarihi”, Dost Kitabevi Yayınları, 1999.
Anton Powell, “Athens and Sparta: Constructing Greek Political and Social History from 478 BC” Routledge, 2001.
Matthew Dillon, “Girls and Women in Classical Greek Religion”, Routledge, 2001.