Ürünlerin çevre üzerindeki etkisi, inşaat ve sanayide giderek daha önemli bir seçim kriteri haline gelmektedir. Ancak, sürdürülebilir seçimler yapmak için güvenilir ve karşılaştırılabilir veriler gerekir.
Bir yapı ürününü seçerken çevre üzerindeki etkisini öğrenmenin en iyi yolu, Çevre Ürün Beyanına (EPD) bakmaktır. EPD, bir ürün veya ürün ailesinin üçüncü şahıslar tarafından doğrulanan Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) sonuçlarına göre çevre üzerindeki önemli etkilerini açıklayan, uluslararası standartlara uygun şekilde hazırlanmış halka açık bir rapordur.
UPM Plywood, ilk kez 2019 yılında WISA kontrplak için ürüne özgü EPD'leri yayınlamıştır. WISA ladin kontrplak EPD'leri, 2021 yılında güncel bilgilerle güncellendi ve şimdi WISA huş ağacı kontrplak EPD'leri de güncellendi. Bunlar inşaat, marangozluk ve taşıma ekipmanları gibi çok çeşitli uygulamalarda kullanılan WISA kaplamasız ve kaplamalı huş ağacı kontrplakların büyük bir kısmını kapsamaktadır.
"Çevre etiketleriyle, müşterilerimizin kendi operasyonlarında kullanabilecekleri ürünlerimizin çevre üzerindeki etkileri hakkında güncel ve güvenilir bilgiler sağlamak istiyoruz. Örneğin, WISA huş ağacı kontrplak kullanan bir mobilya üreticisi, EPD'deki ürün aşaması bilgilerini kendi ürünleri için çevre belgeleri hazırlamak üzere kullanabilir," diyor UPM Plywood Ürün Müdürü Timo Lindroos.
Çevre üzerindeki farklı etkilerle ilgili güvenilir bilgiler
WISA huş ağacı kontrplak ürünleri için güncellenmiş EPD'ler, inşaat ürünleri için çevre beyanlarını düzenleyen standarda (EN 15804 ve ürün grubu kuralları) ve 2021 verilerine dayanmaktadır. Bildirilen çevre üzerindeki etkiler, Etteplan tarafından gerçekleştirilen ve Ramboll tarafından doğrulanan bir yaşam döngüsü analizine dayanmaktadır. EPD'ler en fazla beş yıl boyunca veya bilgileri güncellenene kadar geçerlidir.
WISA kontrplak yaşam döngüsü değerlendirmesi, ürün fazını (A1-A3 modülleri), inşaat fazını (A4-A5), kullanım fazını (B), kullanım ömrü sonu (EOL) fazını (C1-C4) ve yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım potansiyelini (D) kapsar. Başka bir deyişle, hesaplamada kontrplak ham maddelerin edinilmesi, üretimi ve taşınmasının yanı sıra yıkım atıklarının yapımı, kullanımı, sökülmesi ve atılması gibi çevre üzerindeki etkiler de dikkate alınır.
Ürün fazının (A1-A3) çevre üzerindeki etkileri için bildirilen sonuçlar, WISA huş ağacı kontrplağın ham madde tedariki ve imalat prosesi hakkındaki bilimsel bilgilere dayanmaktadır. İşlenmiş ürünlerin kullanımı değişkenlik gösterdikçe, diğer yaşam döngüsü aşamalarının sonuçları, genellikle ürünlerin inşaatta kullanımı sırasında oluşan çevre üzerindeki etkilerin tahminleriyle hesaplanır.
"Ürünlerin çevre üzerindeki etkisiyle ilgili tartışmalar, kolayca yalnızca karbondioksit salımı gibi tek bir soruna dönüşüyor. EPD'nin avantajı, bir ürünün çevre üzerindeki çeşitli etkilerinin "beşikten mezara" bir bütün olarak değerlendirilmesini sağlamasıdır. Araştırılan ve teyit edilmiş karşılaştırmalı değerlendirmeler bulunmaktadır," diyor UPM Plywood Çevre Müdürü Sanna Kontinen.
Yaşam döngüsünün farklı aşamalarında çevre üzerindeki etkilere yönelik karşılaştırmalı değerlendirmeler, EPD'de çeşitli etki kategorileri için belirtilmiştir. Bunlar arasında iklim değişikliği, ozonun azalması, toprak ve suyun asitleşmesi, su kütlelerinin azot ve fosfat yönünden zenginleşmesi ve yenilenemeyen enerji kaynakları ile mineral akışlarının azalması yer alıyor.
"Şu anda müşterilerimiz özellikle ürünlerimizin iklim üzerindeki etkisine ilgi duymaktadır. Örneğin EPD, WISA huş ağacı kontrplak içindeki biyojenik karbon miktarını ve ürünlerin yaşam döngüsünün çok küçük bir kısmını oluşturan fosil karbondioksit emisyonlarını kontrol etmek için kullanılabilir," diyor Kontinen.
WISA huş ağacı kontrplak, Finlandiya ve Estonya'daki UPM kontrplak fabrikalarında sürdürülebilir şekilde yönetilen ormanlardan elde edilen ahşap ham maddeden üretilir. Bu nedenle kara kullanımı değişikliklerine veya karbon yutaklarında azalmaya neden olmaz. UPM Plywood'un Rusya'da üretim veya ahşap tedariki yoktur.
Ürüne özel EPD'ler müşteri açısından yararlıdır
EPD'ler şu anda ürün imalatçıları için isteğe bağlıdır ancak bunların önemi artmaktadır. Performans Beyanı (DoP) bir yapı ürününün teknik özelliklerini tanımlarken, ürüne özgü EPD ise ürünün çevre üzerindeki etkisi hakkında gerekli bilgileri sağlar. Örneğin bina tasarımcıları, bir binanın karbon ayak izini hesaplamak için EPD'deki bilgileri kullanır.
"İnşaat gereksinimleri daha katı hale geldikçe ürüne özel EPD'ler de giderek daha gerekli hale geliyor. Elektronik tablolar yerine EPD'deki bilgileri kullanarak, örneğin BREEAM çevre sertifikasyonu başvurusunda ekstra puanlar kazanabilirsiniz," diyor UPM Plywood Sürdürülebilirlik Müdürü Jaakko Paloheimo.
Bu nedenle, henüz zorunlu olmasa bile üreticilere ürüne özel EPD'ler verilmesi müşterinin yararına olacaktır. EPD, ürünün çevre üzerindeki etkisini şeffaf bir şekilde doğrular. Bu nedenle reklamcılığın ötesine geçmeyen, desteksiz çevrecilik iddiaları için uygun değildir. Standartlara göre üretilen ve üçüncü şahıslar tarafından doğrulanan veriler, taleplerin geçerliliğini sağlamak için kullanılabilir.
"WISA kontrplakların EPD'leri, ürünlerimizin kontrplak karşılaştırmasının en üst noktasında olduğunu gösteriyor. Açıklamalar, UPM Plywood'da bilime dayalı uygulamalar aracılığıyla sürdürülebilirliği geliştirmek istediğimize dair bir mesaj sunmaktadır. Müşteriler kendi operasyonlarında bunun tüm avantajlardan yararlanabilecekler," diyor Paloheimo
Kaplamasız WISA Huş Ağacı Kontrplak ve Kaplamalı WISA Huş Ağacı Kontrplak için güncellenmiş EPD'lere bakabilirsiniz:
Metin: Janne Suokas