werner heisenberg...
matrislerle kuvantum fiziğini formüle etmiş,ismi ile anılan belirsizlik ilkesi ile meşhur olmuş alman fizikçi daha sonra müsliman olmuştur...
28 yaşında sonrasında ismi ile tanınacak olan belirsizlik ilkesini bulmuş ve 1932 senesinde 31 yaşında nobel ödülünü kazanmıştır.
nazi atom bombası projesinin başında bulunmuş kişidir. yapacağı silahın nazilerin elinde pervasızca kullanılacağını anladığında işleri aksatma yoluna gitmiştir. 1945 mayısına gelindiğinde, daha ileriye gidebilecekleri halde almanların nükleer silah projesinde katettikleri yol amerikalıların 1943 başında ulaştıkları yer kadardır.. bir kısım tarihçi tarafından dünyayı kurtaran kişi olarak anılmaktadır. faşizmle uzaktan yakından alakası yoktur.
mezar taşında "er liegt irgendwo hier", "buralarda bir yerlerde yatıyor" yazan kişidir.
böyle akıllıca bir mezar taşını düşünen öğrencisinin de yanaklarından öpülesidir.
tam adı werner karl heisenberg'dir.
1901 1976 yılları arasında yaşamıştır.
yaşadığı devirde türbülans
, üzerinde çokça kafa yorulan bir problemdi.
düzgün bir akışın parçalanıp sarmallara ve burgaçlara dönüşmesi, düzensiz şekillerin akışkan cisimler ile katı cisimlerin arasındaki sınırları alt üst etmesi ve enerjinin büyük ölçekli hareketlerden küçük ölçekli hareketlere doğru hızla akması dönemin fizikçilerinin başına bela bir konuydu. konu ile ilgili en parlak fikirler matematikçilerden gelirken, fizikçilerin çoğu türbülansın tehlikeli bir konu olduğunu, üzerinde vakit kaybedilmemesi gerektiğini düşünüyorlardı.
werner heisenberg'de ölüm döşeğinde tanrı'ya iki soru soracağını söylermiş.
''neden relativite var?'' ve ''neden türbülans
var'' sonra da ''eminim sadece ilk soruyu cevaplayabilecek'' dermiş.
karl werner heisenberg, 5 aralık 1901 würzburg'da doğdu, 1 şubat 1976 münih'te öldü. kendi ismiyle anılan belirsizlik ilkesi'ni bulan alman fizikçi, atom yapısı bilgisine katkılarından dolayı 1932 yılında fizik dalında nobel ödülü'ne layık görüldü.
münih üniversitesi'nde arnold sommerfeld ile beraber araştırmalar yaptı. daha sonra max born, david hilbert ve niels bohr gibi meşhur fizikçilerle çalıştı. 1941 yılında atom bombası yapımında almanya'ya destek olması için bohr'u ikna etmeye çalıştı, ancak ahlaki nedenler yüzünden bohr teklifi redetti.
heisenberg (1925'te) ve erwin seditödinger (1926'da) çok yakın zamanlarda birbirlerinden bağımsız olarak atomun kuvantum (dalga) mekaniğini farklı olarak, fakat matematik yönünden eşit şekilde formüllendirdiler. bu teoriler 1928 senesinde ingiliz teori fizikçisi paul dirac tarafından genişletilip geliştirildi. 1927'de leipzig üniversitesi fizik profesörlüğüne tayin edildi. aynı yıl meşhur belirsizlik prensibini ortaya koydu.
1941 senesinde şimdiki max planck enstitüsü'nün müdürü olan heisenberg, 1958'de, atomun içindeki temel parçacıkların yapısını izah eden, birleşik şaha teorisinin formülünü ortaya koydu. heisenberg, hiçbir fizik bilgininin açıklama yapamadığı bir konuyu da aydınlattı. bu konu, atom çekirdek yapısına ait olup; mezon alan teorisi olarak isimlendirilmiştir.
<<1956] senesinde memleketimize gelip, atomda saklı muazzam kudret hakkında müteaddid konferanslar veren atom âlimi (w.heisenberg), sözlerini şöyle bitirmişdi: (bütün nutuklarımda, atomdaki enerjiden nasıl istifâde edilebileceğini anlatdım. şimdi aklımıza, haklı olarak, şu süâl gelmekdedir: bu muazzam kudreti, küçücük yere kim ve nasıl koydu? buna ancak metafizik, yanî ilm-i kelâm [ilâhiyyât] cevâb verecekdir). adada kendisini gezdiren bir profesörümüz, bu süâle, hangi dînin cevâb vereceğini sorduğu zemân, (buna ancak islâm dîni cevâb vermekdedir. ben ve arkadaşım atom âlimi hahn bu fikrdeyiz) demişdir. >>
en nihayetinde müslüman olarak ölmüştür..allah rahmet eylesin..
....iktibas....
matris mekaniği denen soyut matematik modelini geliştiren alman teorik fizikçi. ışık ve maddenin dalga-tanecik doğasını daha iyi anlamamızı sağlayan heisenberg belirsizlik ilkesi
ile nobel fizik ödülünü aldı. "bir pozisyon ne kadar yakın belirlenirse, momentum o kadar az bilinir", "tanrı, evren üzerine bir zar atar ve çıkan sonuçtan kendi de şaşkınlığa düşer!" gibi baba sözlerin sahibi.
parça ve bütün kitabında kantçı veletlere ayar veren fizikçi.
nazi almanyasının atom bombası deneyleri ekibinin yöneticiliğini yapmış ünlü fizikçi. yine bir başka efsane fizikçi max planck ın öğrencisi. atom bombası deneylerini neden sonuçlandıramadığı hala bilinmemektedir. çağının en zeki birkaç insanından biri olmasına rağmen başarılı olamamıştır bu konuda. bazıları sebebin nazilerin eline böyle bir silah vermemek bazılarıysa sadece "becerememesi" olduğunu söylemektedir. özellikle teorik fizikte harikalar yaratmasına rağmen pratik fiziğe hemen hemen hiçbir katkısının olmaması kanımca ikinci savı desteklemektedir. ayrıca amerikalıların ikinci dünya savaşı sırasında en çok korktuğu isimler listesinde birçok mareşalı geride bırakmışlığı vardır. suikast bile düzenliyorlardı neredeyse adama.
ayrıca;
(bkz: heisenberg belirsizlik ilkesi
)
"gözlemlediğimiz şey doğanın kendisi değildir, sadece doğanın yönelttiğimz soruya verdiği yanıttır. "
sanırım hiçbir zaman anlamayacağım mantıksız ama gerçek bir kanıtla,determinizm
'i yerle bir etmiş ve laplace in şeytanı
olma umudumuzu dalga geçercesine attığı kahkahaları eşliğinde söndürmüş bilim adamı.
"rasyonel bilim, kendisinden bütün temel parçacıkların özelliklerinin ve her türlü maddenin davranışlarının çıkarılacağı tek bir temel denklem yazabilmeye dayanır."
oldukça zekidir.
'tam olarak;"her tespit doğrudur ve yerindedir.ve çökmedir.dalga fonksiyonu gözlemcinin burnunu sokmasıyla öngörülen duruma, konuma çöker.sonrasındaki itirazlar veya başka tespitler çöküğün çapını besler".dedim."dalganızı geçin, genç yaşta çökmeyin" demedim '
niels bohr
'un öğrencisi olan çok değerli fizikçi. bohr'un eksiklerini tamamlamaya çalışmıştır ve kendi devrinde en büyük katkıyı yapmıştır kuantum fiziğine ve atom ile ilgili incelemeleri.
belirsizliği açıklamıştır, ''bir yerinizden atom uydurmayın'' demiştir bir nevi. gerçekten de ondan sonra her şey anlaşılır olabilmiştir.