Ukrayna’nın iddialarına göre, Rus kuvvetleri ülkenin farklı bölgelerinde birçok kez fosfor bombası kullandı.
En son Cuma günü, Ukrayna ordusu, Moskova’nın Karadeniz karakolundan askerlerini çekmesinin ardından Rusya’yı Yılan Adası’na mühimmat atmakla suçladı.
Ukraynalı bir yetkili olan Anton Gerashchenko, Mayıs ayında artık tamamen Rus kontrolü altındaki bir şehir olan Mariupol’da kullanıldığını söyledi.
Ve işgalin başlamasından bir ay sonra, 24 Mart’ta Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy NATO’ya yaptığı bir konuşmada, o sabah “Rus fosfor bombalarının” kullanıldığını ve yetişkinleri ve çocukları öldürdüğünü söyledi, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.
— Anton Gerashchenko (@Gerashchenko_en) 15 Mayıs 2022
Kısıtlanmış ancak uluslararası hukukta yasa dışı olmayan beyaz fosfor bombalarının kullanıldığı iddiası, Rusya’nın komşusuna karşı savaşında rahatsız edici bir boyuta işaret ediyor.
Savaş alanlarında kullanılabilirken sivil alanlarda kullanılamazlar.
Fosfor bombaları, uluslararası sözleşmelerde kimyasal silah olarak yasaklanmayan beyaz fosfor ile kauçuğun bir karışımını içerir ve yangın çıkarıcı silah olarak veya sis perdesi oluşturmak için kullanılabilir.
ABD, İsrail, Suriye ve Türkiye, sözde kullanımlarıyla daha önce tartışmalara neden olan ülkeler arasında yer alıyor.
Margaret, “Fosfor bombaları, beyaz fosforun yanıcı bir mühimmatın (roket, mermi, havan) kasıtlı bir parçası olarak veya duman üretmek veya bir alanı aydınlatmak için kullanılması amaçlanan mühimmatın kasıtsız bir parçası olarak kullanılmasına uygulanan büyük ölçüde popüler bir terimdir.” Georgia Teknoloji Enstitüsü Sam Nunn Uluslararası İlişkiler Okulu’nda doçent olan E Kosal, Al Jazeera’ya verdiği demeçte.
Beyaz fosfor ve kauçuk karışımı, havadaki oksijenle temas ettiğinde tutuşur. Yoğun, beyaz dumanın eşlik ettiği 1.300 santigrat dereceye (2.372 derece Fahrenheit) kadar bir alev üretilir.
Royal United Services Enstitüsü’nde yardımcı üye olan Dan Kaszeta’ya göre, bu nedenle fosfor “son derece yoğun ve etkili sis perdeleri yapmanın en hızlı yollarından biri” olmaya devam ediyor.
Beyaz fosforlu mühimmatların “geçen yüzyılda çoğu büyük ordunun cephaneliğinde” olduğunu söyledi.
Ancak siviller üzerinde kullanıldığında fosfor bombaları yıkıcı bir etkiye sahip olabilir.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne göre, “Beyaz fosfor insanları iliklerine kadar yakabilir, vücudun içinde için için için yanabilir ve bandajlar çıkarıldığında yeniden alev alabilir”. “İnsanlar için toksik olan beyaz fosfor, deri yoluyla kan dolaşımına sızabilir, böbrekleri, karaciğeri ve kalbi zehirleyebilir ve çoklu organ yetmezliğine neden olabilir. İnsanlar sadece beyaz fosforu solumaktan ölebilir.”
Grubun web sitesinde, beyaz fosfor saldırılarında açığa çıkan dumanların ayrıca gözleri yaralayabildiğini veya ciddi şekilde tahriş edebildiğini ve onları ışığa karşı oldukça hassas hale getirebildiğini belirterek, “Son olarak, beyaz fosfora maruz kalmak yüz felci, nöbetler ve ölümcül kalp atışı ile sonuçlanabilir. usulsüzlükler.”
Fosfor bombalarıyla çıkan yangınlar su ile söndürülemez, ancak kum gibi araçlarla söndürülebilir.
“Beyaz fosforla ilgili sorun, dumanını yanarak çıkarmasıdır. Son derece sıcak yanarlar ve söndürmeleri zordur” dedi Kaszeta.
Özellikle acımasız olan, bombalarda bulunan beyaz fosfor ve kauçuk karışımının kurbanların derisine yapışmasıdır. Fosforla temasa geçtiğinde, kişi yanan noktaları yok etmeye çalışacaktır. Ancak fosfor bombaları kauçuk jelatin ile karıştırıldığından, viskoz kütle cilde yapışarak etkiyi kötüleştirir.
“Vücuda gömülü bir miktar beyaz fosfor kalırsa, yeniden havaya maruz kaldığında (tıbbi bakım sırasında olduğu gibi) yeniden tutuşabilir. İnanılmaz derecede kötü, bir kişi onunla temas ederse zayıflatıcı derecede ağrılı yanıklara neden oluyor” dedi.
Beyaz fosfor genellikle üçüncü derece yanıklara, bazen de kemiğe neden olur. Bir saldırının kurbanları, ya yanıklarından ya da zehirli dumanların solunmasından dolayı yavaşça ölürler. Toksik Maddeler ve Hastalık Kayıt Ajansı (ATSDR), hayatta kalanların genellikle hayatlarının geri kalanında karaciğer, kalp veya böbrek hasarı gibi ciddi bozukluklarla mücadele etmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Kosal, “Nasıl kullanıldıklarına ve hangi koşullar altında beyaz fosforlu mühimmatın potansiyel zararının en aza indirilebileceğine veya ortadan kaldırılabileceğine bağlı olarak…
Rusya’nın gerçekten fosfor bombası kullanıp kullanmadığı bu aşamada ne doğrulanabilir ne de reddedilebilir. Bununla birlikte, kullanımını gösterdiği bildirilen çeşitli resim ve videolar var.
Kırım ve Sivastopol savcılığı başkanı Igor Ponochovnyi’nin Mart ayında tweetlediği söz konusu videoda, patlayan bir fosfor bombası olduğu bildiriliyor.
rusya, yasaklanmış savaş yöntemlerini ve yasaklı silahları sistematik olarak kullanmaya devam ediyor. Rus ordusu bu kez fosfor bombası kullandı #Papaşna, Luhansk bölgesi🇺🇦. Bu silah, BM Bazı Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi (1980) tarafından yasaklanmıştır. #NoFlyZoneOverUkrayna pic.twitter.com/QMAof7EAKy
— Ponochovnyi Igor🇺🇦 (@IgorPonochovny) 13 Mart 2022
Ayrıca, Rus birliklerinin doğu Ukrayna’da fosfor bombaları kullandığı söyleniyor.
Polis şefi Oleksij Bilochyzky, Facebook’ta bombaların yakın zamanda Luhansk’ın yaklaşık 100km (62 mil) batısındaki Pospana köyünde kullanıldığını bildirdi.
Ukrayna dışişleri bakan yardımcısı Emina Dzheppar, Mart ayında karanlık bir gökyüzünde ışık yağmuru gösteren bir videoyu tweetledi.
“İşgalciler fosfor bombaları kullandılar. Dzheppar, patladığında 800 dereceden fazla yanma sıcaklığına sahip bir maddeyi yayar” diye yazdı.
#Papaşna, Lugansk vilayeti. 🇷🇺işğalcileri fosfor bambalarını qullandı. Patlağanda yanma arareti 800 dereceden çoq olğan bir madde tarqata. Zarar körgen mıntaqa bir qaç yüz kvadrat metrni teşkilat et. Olarnıñ qullanması halqara kanunlarınen yasaq etilgen pic.twitter.com/UrVxZlRMPt
— Emine Dzheppar (@EmineDzheppar) 13 Mart 2022
Ancak Georgia Teknoloji Enstitüsü’nden Kosal’ın belirttiği gibi, bu tür videoları “şu anda doğrulamanın bir yolu yok”.
Kaszeta, “Beyaz fosfor, modern çağda yüzlerce olmasa da onlarca çatışmada verimli bir şekilde kullanıldı” dedi. “Duman üreten bir madde olarak kullanımı azaldı, ancak heksakloroetan gibi kimyasal dumanların ortaya çıkmasıyla ortadan kalkmadı.”
ABD, 2003’ten 2011’e kadar süren Irak savaşı sırasında fosfor bombaları kullandı.
2006 Lübnan Savaşı ve 2009 Gazze Savaşı sırasında İsrail, kendi açıklamasına göre, anında duman oluşumu için fosfor bombaları attı.
“Kendi içlerinde, [phosphorus bombs] öncelikle duman oluşturmak için kullanıldıkları sürece yasaklanmazlar. Folklor ve şehir efsanesinin aksine, zehir olarak çalışmadıkları için ‘kimyasal silah’ değildirler. Isınarak zarar verirler ve uluslararası hukuktaki yerlerini kimyasal silahlardan daha az öne çıkarırlar. Yakıcı silahların kullanımı, Protokol 3 olarak adlandırılan farklı bir uluslararası anlaşma kapsamındadır, ancak çok az ülke bu anlaşmayı imzaladı veya onayladı.
Fosfor bombalarının kullanımına uluslararası hukukta genel olarak izin verilirken, Ukrayna’da olduğu gibi, sivillere karşı veya “ikincil zararın” kolayca meydana gelebileceği şekilde yangın çıkarıcı silahların kullanılması yasaklanmıştır. 1949 Cenevre Sözleşmelerine Ek 1977 Protokollerinde yer alan ayrım gözetmeyen saldırıların yasaklanması ile uyumludur.
Kosal, “Sivilleri herhangi bir ölümcül askeri silahla kasten hedef almak uluslararası hukuk tarafından yasaklanmıştır” dedi.
Ancak, savaşın sisinde niyeti kanıtlamak imkansız değilse de karmaşıktır, diye ekledi.
Kaynak : https://www.aljazeera.com/news/2022/7/5/phosphorus-bombs-explainer