Vitiligo, cilt renginin bölge bölge açılmasına neden olan bir hastalıktır. Vitiligodan kaynaklanan renk kaybının derecesi ve oranı tahmin edilemez. Vücudunuzun herhangi bir yerinde oluşabilir. Ayrıca saçı ve ağzın iç kısmını da etkileyebilir. Her yaşta başlayabilir, ancak genellikle 20 yaşından önce görülür.
Normalde, saç ve deri rengi, melanin tarafından belirlenir. Vitiligo, melanin üreten hücreler öldüğünde veya çalışmayı durdurduğunda ortaya çıkar. Tüm cilt tiplerinden insanları etkiler, ancak daha koyu tenli kişilerde daha belirgin olabilir. Durum yaşamı tehdit edici veya bulaşıcı değildir. Stres yaratabilir ya da kendinizi kötü hissetmenize neden olabilir. Vitiligo tedavisi, etkilenen bölgenin rengini düzenleyebilir. Ancak, vitiligonun çoğalmasını veya tekrarını önlemez.
Vitiligo belirtileri nelerdir?
Vitiligonun ana belirtisi, cilt renginin düzensiz olarak açılmasıdır. Genellikle, renk değişimi ilk olarak eller, ayaklar, kollar, yüz ve dudaklar gibi güneşe maruz kalan bölgelerde görülür. Diğer vitiligo belirtileri şunlardır:
- Cilt renginde düzensiz renk açılmaları
- Saç derisinde, kaş ve kirpiklerde veya sakalınızda erkenden beyazlama ya da grileşme
- Ağzınızın ve burnunuzun içindeki dokularda (mukozalarda) renk kaybı
- Göz küresinin iç tabakasının (retina) renginde değişiklik
Vitiligo türüne bağlı olarak, açık renkli yamalar aşağıdaki şekillerde görülebilir:
- Vücudunuzun birçok yerinde görülür. Genel vitiligo olarak adlandırılan bu en yaygın tipte, renksiz yamalar genellikle karşılıklı vücut kısımlarında benzer şekilde ilerler (simetrik olarak).
- Vücudunuzun sadece bir tarafı veya bir kısmında görülür. Segmental vitiligo olarak adlandırılan bu tip, daha genç yaşta, bir ya da iki yıl boyunca ilerleyip, daha sonra durma eğilimindedir.
- Vücudunuzun bir veya birkaç yerinde görülür. Bu tip lokalize (fokal ya da kısmi) vitiligo olarak adlandırılır.
- Nasıl ilerleyeceğini tahmin etmek zor olabilir. Çoğu durumda, pigment kaybı yayılır
Ne zaman doktora görünmek gerekir?
Cildinizin, saçlarınızın veya gözünüzün belirli bölgelerinde renk değişikliği olması durumunda dermatoloğunuza görünmelisiniz. Vitiligonun kesin tedavisi yoktur. Ancak tedavi, derinin rengini kaybetme sürecini durdurmaya veya yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
Vitiligo neden olur?
Vitiligo, pigment üreten hücreler (melanositler) ölünce veya cildinizi, saçınızı ve göz renginizi veren pigment olan melanin, üretimini durdurduğunda ortaya çıkar. Vitiligoda lekeler, cildin renginden daha açık veya beyaz olur
- Bağışıklık sisteminizin derideki melanositlere saldırdığı ve tahrip ettiği bir bozukluk
- Aile öyküsü (kalıtım)
- Güneş yanığı, stres veya endüstriyel kimyasallara maruz kalma gibi tetikleyici bir olay ın hastalığı başlattığı düşünülmektedir
Vitiligo ile ilgili komplikasyonlar nelerdir?
Vitiligo olan kişiler;
- Sosyal veya psikolojik sıkıntı
- Güneş yanığı ve cilt kanseri
- İris iltihabı gibi göz problemleri (iritis)
- İşitme kaybı
gibi sağlık sorunları için daha büyük risk altındadır.
Biyopsi ve kan tahlili
Dermatoloğunuz kişisel ve ailenizin tıbbi geçmişini inceler. Buna ek olarak:
- Etkilenen bölgeden küçük bir örnek (biyopsi) gerekebilir.
- Anemi veya diyabet gibi altta yatan otoimmün durumları araştırmak için kan alınır.
Vitiligonun tedavisi var mı?
Cilt rengini ve hatta cilt tonunu geri kazandırmaya yardımcı olacak yöntemler bulunmaktadır. Tedavi başarısı değişebilir ve tahmin edilemez. Bazı tedavilerin ciddi yan etkileri vardır. Doktorunuz ilaç, ameliyat veya terapi ile tedaviye karar verirse, sürecin etkinliğini değerlendirmek aylar sürebilir. Ve sizin için en iyi olan tedaviyi bulmadan önce birden fazla yöntem denemesi gerekebilir. Tedavi bir süre başarılı olsa bile, sonuçlar uzun ömürlü olmayabilir veya yeni yamalar ortaya çıkabilir.
İlaçlar
Enflamasyonu kontrol eden kremler: Etkilenmiş cilde kortikosteroid krem uygulamasına, özellikle hastalığın erken döneminde başlarsanız, bu tedavi , rengin düzelmesine yardımcı olabilir. Birkaç ay boyunca cildinizin renginde bir değişiklik görmeyebilirsiniz. Etkili ve kullanımı kolaydır. Ancak ciltte incelme gibi yan etkilere neden olabilir. İlacın yumuşak formları çocuklar için reçete edilir.
Bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar: Takrolimus veya pimekrolimus (kalsinörin inhibitörleri) içeren merhemler, özellikle yüz ve boyunda küçük depigmentasyon alanlarına sahip kişiler için oldukça etkilidir. Bu tedavi kortikosteroidlerden daha az yan etki gösterir ve ultraviyole B (UVB) ışığı ile kullanılabilir.
Işık tedavisi:
Psoralen ve ışık terapisi birlikte kullanılır. Bu tedavi psoralen adı verilen bitki kaynaklı bir maddeyi, yamaların rengini düzeltmek için ışık tedavisi (fotokimoterapi) ile birleştirir. Psoralen’i ağızdan aldığınızda veya etkilenen cilde uyguladıktan sonra ultraviyole A (UVA), UVB ışığı veya eksimer ışığa maruz kalınır. 6 ila 12 ay boyunca haftada üç kez, tedaviyi tekrarlamanız gerekebilir.
Depigmentasyon: Vitiligo çok yayıldıysa ve diğer tedaviler işe yaramadıysa, bu tedavi bir seçenek olabilir. Cildin etkilenmemiş bölgelerine bir depigmente edici ajan uygulanır. Bu kademeli olarak renksizleşir, böylece renksiz bölgelerle karışır. Terapi dokuz ay veya daha uzun bir süre için günde bir veya iki kez yapılır. Yan etkiler kızarıklık, şişlik, kaşıntı ve cilt kuruluğudur. Depigmentasyon kalıcıdır ve her zaman güneş ışığına karşı çok hassas olmanıza neden olur.
Cerrahi:
Işık tedavisi işe yaramıyorsa ameliyat da bir seçenek olabilir. Cerrahi işlem, yukarıdaki tedavilerle birlikte de kullanılabilir.