Irak'ta yeni seçim yasasıyla 4 bölgeye bölünen Erbil'de , bu pazar yapılacak seçimde, bir milyon 238 bin 379 seçmen, 212 aday arasından Irak Parlamentosu'ndaki 329 sandalyeden dördü kadın kotası 19 sandalye için sandığa gidecek.
IKB'de 2010 yılından bu yana başta Erbil olmak üzere Irak Türkmen Cephesi (ITC), üç adayla Irak Parlamento seçime katıldı ancak adaylarının hiçbiri seçilemedi.
Diğer Türkmen partileri ise başta KDP olmak üzere bölgedeki diğer partileri desteklerken, 2018 seçiminde KDP'den parlamentoya giren Türkmen Beşir Haddad, Irak Parlamentosu ikinci başkan yardımcısı olarak seçildi.
Türkmenler, aralarında tartışmalı bölgelerin bulunduğu Irak genelinde ise ITC'den üç, Türkmen bloğundan beş olmak üzere toplam sekiz sandalye kazanırken, parlamentoda Türkmen kotası bulunmuyor.
IKB Parlamentosu'nda da 11 kota sandalyeden Türkmen Kalkınma Partisi 2, Türkmen Reformu 1, Millet Partisi 1 ve ITC'nin 1 sandalyesi bulunuyor.
12'si Türkmen partisi 19 Türkmen parti, dernek ve hareketi 29 Eylül'de yayımladıkları ortak bildiride 10 Ekim'de yapılacak Irak parlamento seçimlerinde Kürdistan Demokrat Partisi'ni (KDP) destekleyeceklerini açıkladı.
"Türkmen Kalkınma Partisi, Türkmen Reform Partisi, Türkmen Halk Partisi, Türkmen Liberal Derneği, Türkmen Demokrat Partisi, Türkmen Tarafsız Hareketi, Türkmen Ocağı, Türkmen Demokrat Hareketi, Türkmen Ulusal Kurtuluş Partisi, Türkmen Kültür Derneği, Türkmen Birlik Partisi, Türkmen Doğu Partisi, Türkmen Cephesi - Telafer Meşru Yönetimi, İl Meclisleri Türkmen Fraksiyonları, Tola Türkmen Çalışmaları Örgütü, Türkmen Yazarlar ve Edebiyatçılar Birliği, Türkmen Gençler ve Öğrenciler Birliği, Kürdistan Öğrenci Konseyi Türkmen Temsilciliği ve Türkmen Evi'nin" imzanı taşıyan ortak açıklamada, şu ifadelere yerildi:
Kürdistan Bölgesi'nin asli bileşeni olarak, en zorlu dönemlerde gerek kendi statülerini gerek genel çıkarları korumada önemli bir rol oynadık. Bu çerçevede bölgeyi doğrudan ilgilendiren Irak seçimlerinde taşıdığımız sorumluluk gereği, Türkmen parti ve taraflarının adayı olmaması nedeniyle KDP adaylarını destekleme kararı alındı.
Erbil'de Türkmen seçmen sayısı hakkında resmi veri olmamakla birlikte,350 bini bulduğu tahmin ediliyor.
ITC: Zamanlama yanlış
Ortak bildiriye özellikle ITC cephesinden tepki gösterildi.
Konu hakkında Independent Türkçe'ye konuşan ITC Yürütme Kurulu Üyesi Aydın Maruf, açıklamayı "zamanlama olarak yanlış" bulduklarını söyledi.
"Elbette herhangi her siyasi parti ve grubu koalisyon yapma konusunda özgürdür" diyen Aydın Maruf, sözlerine şunları ekledi:
Bu mesele hiçbir zaman sorun olamaz çünkü demokraside bu tür karar ve girişimler çok doğaldır. Fakat seçim propagandası döneminde atılan bu adım yanlış bir adımdır.
Özellikle de açıklama 'Erbil'de Türkmen aday yoktur' gerekçesiyle başka bir partiye oy vermeleri yanlış, çünkü Erbil'de Irak Türkmen Cephesi'nin adayları var ve onlar Türkmen.
Türkmenlerin adayı demek ITC'nin adayları arasında hiçbir fark yoktur. ITC önemli bir siyasi partidir.Zor şartlar altında insanlar arasında ayrım yapmadan yardımlar yapmıştır. Şu anda var olan Türkmen siyasi partilerle geçmişte birlikte çalıştık, birlikte o gücü ortaya koyduk.
Türkmen Kalkınma Partisi: KDP'ye destek siyasi bir taktiktir
Bildiriye imza atanlardan Irak Türkmen Kalkınma Partisi Genel Başkanı ve IKB Parlamentosu milletvekilli Muhammed İlhanlı, "Kürdistan Bölgesi'nde yapılacak seçimlerde elbette bizlerin de programı vardır" diyerek, IKB'de Türkmenlerin kendi kimlikleriyle seçime girerken Irak'ta kota sisteminin olmaması nedeniyle bölgenin güçlü olan partisiyle seçime katılmayı tercih ettiklerini söyledi.
IKB Parlamentosu'nda iki sandalyeleri bulunan Muhammed İlhanlı, Irak genel seçimlerinde siyasi çalışmalar yürüttüklerini, KDP'ye desteğin siyasi bir taktik olduğunu ve bunu deklere etmekten de çekinmediklerini vurgulayarak, sözlerine şöyle devam etti:
Her seçime bizler Türkmen listesinden katılıyoruz ama Irak'ta, Türkmenlere ait kota yok. Dört bölgeye ayrılan Erbil'den parlamentoya Türkmen değil, Erbil temsilcisi olarak gidecekler. Bu seçim yasasına göre Türkmenler, gereken oyları elde edemeyecek çünkü Erbil'in farklı bölgelerindeki Türkmenler, aynı adaya oy veremeyecek.
Geçmiş seçimlerde de olduğu gibi Erbil'de Türkmen partilerinden adaylar seçilmedi. Bir Türkmen partisi olarak gereken oyun alınmayacağını bile bile bir seçime niye aday olalım? Bizler de bu bölgedeki Türkmen partileri ve oluşumları olarak; bölgemiz ve Türkmenlerin menfaatine yönelik yaptığımız istişare sonucunda bölgedeki en güçlü parti ve müttefik olarak gördüğümüz KDP'yi destekleme kararı aldık.
"Sonuçta bir seçim yapmalıydık ve Irak genelinde bir seçim için Erbil'deki Türkmenler olarak, bir Şii Partisi ile iş birliği yapmamız da söz konusu değildi" diyen Muhammed İlhanlı, "Neticede Türkmenlerin yüzde 90 ila 98'i Kürdistan Demokratik Partisine oy verecektir. Bu siyasi bir taktiktir bunu yapmak durumundaydık. Telafer ve diğer bölgelerde Türkmenler birleşik Türkmen partileri ile aday gösterdiler ama bulunduğumuz bölgede biz bu kararı aldık" ifadelerini kullandı.
"Seçim çocuk oyuncağı değil, sırf isim olsun diye seçime gidilmez"
"Açıklamada Erbil'de 'Türkmen aday yok denildi' ancak ITC, Erbil'de üç aday gösterdi. Bu adayları kabul etmiyor musunuz?" sorusuna İlhanlı, şu yanıtı verdi:
Öncelikle şunu söylemek istiyorum bize gelip düşüncemizi sormadılar, gelip yardım istemediler. İkincisi; biz bu seçimlere sembolik olarak katılmak istemiyoruz. Seçim bir çocuk oyuncağı değil! 'İsmim olsun, kazanmasam da olur' denilemez! Artık gerçekçi bir siyaset yürütülmelidir. Ne yani oyun mu oynayalım?
Bizler seçimde Türkmenleri hiçbir şekilde zayıf göstermek istemiyoruz. Aldığımız bu kararın seçim sonucunda ne kadar doğru yansıdığını kamuoyu görecektir. Türkmen Cephesi sadece seçim listesinde ismi olsun diye seçime katıldı, bizim buna ihtiyacımız yok.
Biz Kalkınma Partisi olarak kendimizi ispatlamak için katılmayacağız. Zaten burada (Erbil) varlığımız ve tabanımız olduğu gibi siyasi sahada belirgin duruşumuz da var.
Tola Türkmen Örgütü: Göz göre göre niye Türkmenleri zayıf duruma koyalım
Tola Türkmen Çalışmaları Örgütü Başkanı Himan Remzi ise, ortak bildiriyi imzalama gerekçesini Independent Türkçe'ye, şu şekilde anlattı:
Hepimizin bildiği gibi mevcut durumda Türkmenler, Irak Parlamentosu'na üye gönderemeyecek. Kaldık ki geçmiş seçimlerde de tanık olduğumuz gibi Türkmen partisi adı altında, Kürdistan Bölgesi'nden Irak Parlamentosu'na giremedik. Bu yanlış siyaset halen devam ediyor.
Bizler çözüm olarak bölgenin güçlü partisi olarak kabul gören KDP'yi destekleme kararı aldık. Bu kararımıza karşı olanlar Kürdistan Bölgesi hükümetinde yer alıyor ancak bu konuda ayrı tavır sergiliyorlar.
Onlarda biliyor gösterdikleri adayları kazanmayacak peki niye Türkmenlerin Erbil'deki oylarını yakıyorlar, yazık değil mi? Bu yaklaşımın biz Türkmenlere hiçbir faydası yoktur. Biz bu destek açıklamasını Irak Parlamentosu'nda Erbil'deki Türkmenler desteklensin diye verdik. Mevcut durumda KDP kazanıyor zaten ve bizim akılcı bir siyaset yürütmemiz gerekiyor.
"Erbil'de Türkmenler olarak Kürdistan hükümeti çerçevesinde hareket edilmesi gerektiğini düşünüyoruz" diyen Himan Remzi;
Şunu da unutmayalım, Türkmeneli bölgelerinde Türkmen adı altında çalışanlar Türkmenlere sahip çıkmadığı gibi sorunlarına da sahip çıkmıyor.
Örneğin; ben bir sivil toplumun temsilcisiyim IŞİD'den kurtulan kadınların sorunlarını çözmeye yönelik hazırladığım dosyaya destek vermedikleri gibi konuyu açıkladığımız için karşı çıktılar. Hiçbiri Türkmen kadınlarının bu sorununa sahip çıkmadı, sadece sözde konuşmalar oldu. Bizlerin kişisel ve mezhepsel çıkarlardan uzak, gerçekten Türkmenlerin çıkarını korunmasına ihtiyacımız var.
Hiçbiri Türkmen kadınlarının sorunlarına sahip çıkmış değil. Sözde konuşmalar var ama genel anlamda sorunları çözme anlamında bir şey yapmıyorlar. Biz burada kişisel çıkarlar ve yardımdan söz etmiyoruz. Türkmenleri ilgilendiren konulardan yardım istememizi rağmen yardım edilmiyor.
Irak'ta Arap ve Kürtlerden sonra üçüncü büyük etnik grup olan ve Sünni ile Şii inancına sahip Türkmenlerin çoğu; Telafer, Musul, Erbil, Altun Köprü, Kerkük, Tuzhurmatu, Kifri ve Hanekin başta olmak üzere ülke geneline yayılmıştır.
© The Independentturkish