FRANSIZ GUYANASI’NDA MAYARO VİRÜSÜ HASTALIĞI
Fransız sağlık yetkilileri, 1998'den beri Fransız Guyanası'nda dolaşımda olan mayaro virüsüne bağlı 13 mayaro ateşi vakasının görüldüğünü 13 Ekim 2020'de resmen bildirmiştir.
Hastalık Salgını Haberleri
25 Ekim 2020
Fransız sağlık yetkilileri, Fransız Guyanası'nda laboratuvarca doğrulanmış 13 Mayaro ateşi vakasının görüldüğünü 13 Ekim 2020'de resmen bildirmiştir.
Eylül 2020'de, Guyana Pasteur Enstitüsü (IPG) (arbovirüsler için Fransız Ulusal Referans Laboratuvarı üyesi), ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ile doğrulanan iki Mayaro virüs enfeksiyonu (MAYV) vakasını tespit etmiş ve Mayaro antikorları için yapılan testin sonucu pozitif çıkan bir de olası bir vakaya rastlamıştır. Vaka-hastalarda dang (dengue ateşi) benzeri semptomlar ve eklem ağrıları görülmüş ve dang humması için yapılan RT-PCR testinin sonucu negatif çıkmıştır.
Bu beklenmedik teşhis, dang humması için yapılan testlerin sonuçları negatif çıkan dang benzeri semptomları olan hastalar arasında olası başka Mayaro ateşi vakaları için geriye dönük bir araştırmaya yol açmıştır. Ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu, 15 Temmuz ve 15 Eylül tarihleri arasında, çoğunlukla Cayenne bölgesinde bulunan laboratuvarlarda toplanan örnekler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu kan örnekleri, semptomların başlamasından sonraki beş gün içinde dang humması için yapılan testlerin sonuçları negatif çıkan dang benzeri semptomları olan hastalardan toplanmıştır. Toplamda (ilk tespitler ve geriye dönük araştırma dahil) IPG, test edilen 79 örnekten RT-PCR ile 11 Mayaro ateşi vakası tespit edilmiştir. Söz konusu vakalar 21 Eylül 2020'de bildirilmiştir.
2 Ekim ve 8 Ekim 2020'de Cayenne'deki Guyana Pasteur Enstitüsü tarafından iki yeni teyit edilmiş Mayaro ateşi vakası rapor edilmiş ve bu durum, 15 Temmuz ile Ekim başı arasında test edilen 97 örnekte toplam 13 vakanın doğrulanmasına yol açmıştır. Doğrulanmış 13 vaka için semptomların başlangıç tarihleri 18 Temmuz ile 29 Eylül 2020 arasında değişmektedir. Doğrulanmış 13 vakadan 11'i, Cayenne bölgesinden dokuzu (Cayenne: 1, Remire: 4, Matoury: 4), Kourou'dan biri ve Montsinery-Tonnegrande'den biri dahil olmak üzere kentsel kıyı bölgesindendir. Sadece iki vaka kırsal / ormanlık bir bölgede. Her iki si de Roura‘da yaşamaktadır (bir tanesi daha içeride bulunan Cacao köyünde). Bu vakaların yaşları 11 ile 68 arasında değişmektedir (ortalama = 40 yaş) ve erkek / kadın cinsiyet oranı 1,2 : 1’dir.
Mayaro virüsünün (MAYV) 1998'den beri Fransız Guyanası'nda dolaşımda olduğu bilinmektedir ancak 2017 ile 2019 arasında IPG tarafından RT-PCR ile tespit edilen MAYV vakalarının sayısı yılda 1 ila 3 arasında artmaktadır ve her sene 150 ila 600'den fazla örnekte yapılan testler sonucunda tespit edilmektedir. MAYV için test kriterlerine göre, kan örnekleri dang benzeri semptomların başlamasından sonraki 5 gün içinde toplanmış ve dang virüsü için yapılan test sonuçlarının negatif çıktığı görülmüştür.
Bu nedenle, doğrulanmış 13 vakanın 3 aydan kısa bir süre içinde tespit edilmesi olağandışıdır. Dahası, MAYV esas olarak silvatik (ormana ait) bir döngü yoluyla aktarılır ve kentsel ortamlarda iletim seyrek olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle, tespit edilen 13 Mayaro vakasından 11'inin (% 85) kentsel bir alanda bulunması atipiktir.
MAYV vektörü (Haemagogus türü sivrisinekler) ayrıca sarı humma virüsünün silvatik döngüsünün vektörüdür ve Amerika ve Karayipler bölgesinin vahşi veya kırsal habitatlarında mevcuttur. Culex, Mansonia, Aedes, Psorophora ve Sabethes dahil olmak üzere diğer sivrisinek türlerinden MAYV izole edilmiştir.
Epidemiyolojik araştırmalar, özellikle vakaların seyahat geçmişini belgelemek ve enfeksiyonlara ormanlık alanlarda yakalanıp yakalanılmadığını veya bir kentsel döngü yoluyla bulaşma şüphesi olup olmadığını belirlemek için devam etmektedir.
Halk sağlığı yanıtı
Planlanan veya devam eden halk sağlığı önlemleri arasında aşağıdakiler yer almaktadırr:
- IPG'den entomolojik araştırma ve entomolojik ekspertiz;
- Arbovirüslerin entomolojik ve virolojik sürveyansına yönelik bir stratejinin uygulanmasını ve henüz etkilenmemiş alanlarda hastalığa sebep olan vektörün durumunu tartışmak üzere bir uzman komitesi toplamak;
- Vektör önleme: Kişilerin sivrisineklere maruziyetini en aza indirecek halk sağlığı önlemleri, virüsün ve dolayısıyla hastalığın yayılmasını önlemek için zorunludur;
- İster kırsal alanda ister kentsel alanlardaki bir evde veya kırsal alan sınırlarında olsun, bulaşma riski ve vektörlere maruz kalma riskini en aza indirmenin yolları hakkında toplumun bilgilendirilmesi.
DSÖ risk değerlendirmesi
MAYV ilk kez 1954'te Trinidad ve Tobago'da izole edilmiştir. Bununla birlikte, geriye dönük bir çalışma, 1904 ve 1914 yılları arasında Panama ve Kolombiya'da kanalların yapımı sırasında toplanan serumlarda MAYV enfeksiyonunun varlığını kanıtlamıştır. O zamandan beri, Orta Amerika ve Güney Amerika'da, özellikle Amazon havzası çevresindeki bölgelerde vakalar bildirilmiş ve gezginler tarafından bu bölge dışına taşınmış bazı vakalar, akademik literatürde rapor edilmiştir. Bu vakalar Kanada, Fransa, Almanya, Hollanda, İsviçre ve Kuzey Amerika'nın tanımlanamayan bölgelerinden bireyleri etkilemiştir.
Bazı çalışmalar kentsel alanlarda MAYV'nin bulaştığını gösterse de Amerika'da son on yılda açıklanan salgınların çoğu Brezilya, Bolivya, Peru ve Venezuela'nın Amazon bölgesindeki kırsal toplulukların sakinlerinde bildirilmiştir. Çoğu insan vakası, tropikal yağmur ormanlarında çalışan veya ikamet eden kişiler de görülmüştür. MAYV rezervuarı bilinmemektedir, ancak bazı çalışmalar, insan olmayan primatlar gibi konakçı omurgalılarda virüs izolasyonu veya yüksek seviyelerde antikorlar bildirmiştir.
Doğal ortamdaki değişimler, ormanların azalması, kentleşme ve madencilik konak ve vektör popülasyonlar arasındaki etkileşimlerin artmasına neden olmakta ve MAYV'nin yeni alanlarda ortaya çıkma ve mevcut alanlarda yeniden ortaya çıkma potansiyelini göstermektedir. Mayaro ateşi, Alphavirus cinsi Togavirus ailesinin bir arbovirüsü olan Mayaro virüsünün (MAYV) neden olduğu sivrisinek kaynaklı bir zoonozdur. MAYV'nin bulaşması esas olarak insan olmayan primatları ve Haemagogus sivrisineklerini içeren silvatik döngü yoluyla sürdürülür. İnsan vakaları, bu vektörlerin yaşadığı nemli orman ortamlarına son maruziyetlerle ilişkilidir.
Mayaro ateşi ilk aşamada diğer arboviral hastalıklar (Dang humması, Çikungunya (Chikungunya), Zika) gibi nonspesifik bir klinik tablo olarak karşımıza çıkmaktadır. Kuluçka süresi 1 ila 12 gün arasında değişir. Hastalık kendi kendisini sınırlar, 3 ila 5 gün sürer ve haftalarca veya aylarca devam edebilen artralji görülebilir; bunula birlikte diğer Alphavirus enfeksiyonlarında olduğu gibi, MAYV aralıklı ateş, nörolojik komplikasyonlar, miyokardit ve hatta ölüm gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Arbovirüs semptomlarının jenerik doğası gereği yanlış tanı konulabilir. Tıp camiasında farkındalık eksikliği nedeniyle MAYV vakaları tespit edilemeyebilir.
MAYV için tanı testleri yaygın olarak mevcut değildir ve endemik alanlar dışında MAYV hakkında çok az şey bilinmektedir. İmporte vakalar dang humması, Zika ve Çikungunya olarak yanlış teşhis edilebilmektedir. Endemik bölgelerde diğer arboviral hastalıklarla birlikte enfeksiyonun görülmesi halinde de MAYV tanısının konulmasına engel olabilmektedir.
Bu aşamada uluslararası yayılma riski küçük gibi görünmektedir ancak bir kentsel bulaş döngüsünün tesis edilmesi durumunda bu olasılık dışlanamaz.
Cayenne çevresindeki kentsel sahil bölgesinde, bulaşın kentlerin çevresinde yer alan ormanlarda meydana gelmesi durumunda yeni vaka görülme riski vardır. En olası enfeksiyon yerleri hala araştırılmaktadır.
Virüs Cayenne ve çevresindeki bölgenin ötesinde daha geniş bir alanda dolaşımda olduğundan ulusal düzeyde yayılma riski göz ardı edilemez. Etkilenen bölgelerin belirlenmesi için incelemeler devam etmektedir.
Mevcut COVID-19 salgınının küresel dolaşımıyla, hem sağlık sistemi hem de sağlık çalışanları üzerindeki COVID-19 ile ilgili yük ve fiziksel mesafenin korunması gereksinimleri veya toplumsal isteksizlik nedeniyle azalan talep nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde kesinti olması riski vardır.
Mevcut COVID-19 pandemisinin ışığında dikkate alınması gereken bir diğer husus, COVID-19 numunelerinin işlenmesindeki aşırı talep nedeniyle yerel laboratuvarların ve ulusal referans laboratuvarlarının devam eden Dang humması ve lokalize Oropouche virüsü salgınına (daha fazla bilgi için lütfen 13 Ekim'de yayınlanan Hastalık Salgını Hberleri'ne bakınız) ek olarak numuneleri işleme kapasitesidir. Ayrıca, ticari teşhis kitlerinin bulunmaması nedeniyle, Mayaro teşhis kapasitesi yalnızca ulusal referans laboratuvarına dayanmaktadır. 18 Ekim 2020 itibarıyla Fransız Guyanası, 10.268 COVID-19 vakası ve 69 ölüm bildirilmiştir.
DSÖ tavsiyesi
Bölgenin kırsal alanlarındaki bulaşmada yer alan ana vektörün coğrafi olarak geniş dağılımı göz önüne alındığında ve yeni coğrafi bölgelerde Mayaro ateşi vakalarının yakın zamanda tespit edilmesi ışığında, DSÖ, Üye Devletleri vakaları tespit etmek ve sağlık uzmanlarını bilgilendirmek ve de Mayaro ateşini chikungunya, dang humması, Oropouche, sarı humma ve Zika gibi diğer arbovirüslerin ayırıcı tanısının bir parçası olarak görülmesi için eylemler uygulamaya teşvik etmektedir. Mayaro ateşi için, dang humması, chikungunya, Oropouche, sarı humma ve zika gibi diğer arbovirüslerle benzer klinik tablo göz önüne alındığında, Mayaro ateşi sürveyansı, mevcut arbovirüs sürveyansına entegre edilebilir.
Sürveyans, MAYV tanısı ve vektör kontrolü, hastalığın önlenmesi açısından üç ana unsurdur. Mayaro'nun önlenmesi, sivrisinek ısırıklarının ve dolayısıyla insan-vektör temasının bastırılmasına bağlıdır. Zirve aktivitesi günün başında veya sonunda çakışan Haemagogus ve Aedes vektörleri söz konusu olduğunda, kişisel koruma önlemleri teşvik edilmelidir. Kaynak azaltma yoluyla sivrisinek üreme alanlarının bastırılması, toplumsal katılımı ve sosyal seferberlik ile güçlendirilebilir.
DSÖ, bu olayla ilgili mevcut bilgilere dayanarak Fransız Guyanası için seyahat ve / veya ticaret konusunda herhangi bir kısıtlama önermemektedir.
Kaynakça:
- PAHO/WHO Epidemiological Alert. Mayaro Fever – Outbreak Situation in the Americas. 1 May 2020 .Available
- Mayaro virus in Latin America and the Caribbean, Special report, Pan American Journal of Public Health, 2020. Available
- Mayaro virus fever in French Guiana: isolation, identification, and seroprevalence. Available
- Groot H, Morales A, Vidales H. Virus isolations from forest mosquitoes in San Vicente de Chucuri, Colombia. Am. J. Trop. Med. Hyg. 1961;10:397–402. doi: 10.4269/ajtmh.1961.10.397.
- Acosta-Ampudia Y, Monsalve DM, Rodríguez Y, Pacheco Y, Anaya JM, Ramírez-Santana C. Mayaro: an emerging viral threat? Emerg Microbes Infect. 2018 Sep 26;7(1):163. doi: 10.1038/s41426-018-0163-5. PMID: 30254258; PMCID: PMC6156602.
- Coimbra T, Santos C, Suzuki A, Petrella S, Bisordi I, Nagamori A, et al. Mayaro virus: imported cases of human infection in Sao Paulo State, Brazil. Rev. Inst. Med. Trop. Sao Paulo. 2007;49:221–224. doi: 10.1590/S0036-46652007000400005
- Muñoz M and Navarro J. Virus Mayaro: a reemerging arbovirus in Venezuela and Latin America. Biomedical 2012; 32:286-302
- Tesh R, Watts D, Russell K, Damodaran C, Calampa C, Heads C, et al. Mayaro virus disease: an emerging mosquito-borne in tropical zoonosis South America. Clin Infect Dis. 1999;28:67-73 Forshey B, Guevara C, Lake-Towers A, Lawns M, Vargas J, Gianella A, et al. Arboviral etiologies of acute febrile illnesses in Western South America, 2000-2007. PLoS Negl Trop Dis. 2010;8:1-14
- Pinheiro F, LeDuc J. Mayaro virus disease. In: Thomas P, Monath M, editor. The arboviruses epidemiology and ecology. Florida: CRC Press Inc; 1988. p. 137-50.
- Taylor S, Patel P, Herold T. Recurrent arthralgias in a patient with previous Mayaro fever infection. Southern Med J. 2005;98:484-5
- Navarrete-Espinosa J, Gómez-Dantés H. Causal arbovirus of hemorrhagic fever in patients of the Mexican Social Security Institute. Rev Med Inst Mex Seguro Soc. 2006;44:347-53