halide edip adıvar'ın cephede gönüllü görev yapan bir onbaşı olarak savaş sırasında yazdığı romanın adıdır ateşten gömlek. okuyanımız, okumayanımız, unutanımız vardır. ama ismini biliriz. konumuz bu değil.
nasıl bir gömlektir bu?
ateşten.
peki ne işe yarar?
giymeye...
kim ateşten gömlek giyecek kadar cesur ve yanmayacak kadar inançlı olabilir? ve bu gömleği nasıl bir dava uğruna giyecektir? yoksa bu zorla mı giyilir? o "zor"un şartları nelerdir? herkes aynı anda mı giyer? bunu giyen ne yapar? nasıl yapar? giyilmese olmaz mı? yerine ipekten gömlek giyilemez mi? ipekten gömlek nereye götürür insanı?
sorular çok ve denemeden cevap verilemez.
anlamak için kullanılacak bir başka yöntem, bu gömlekleri giyenlere sormaktır. bugün kimsenin üzerinde yoksa, dün giyenlerin yazdıkları okunmalıdır. böylelikle hangi şartların, insanı neye ittiğini anlayabilir ve sonuçlarını değerlendirebiliriz belki.
konu bağımsızlık savaşı olduğuna göre, ben herkese 80'lerine gelmiş büyük hoca turgut özakman
'ın 50 yıldır topladığı gerçek belgeler ve anılar ışığında hazırladığı, yediyüz küsür sayfalık "şu çılgın türkler
" isimli eserini öneriyorum. turgut özakman, eserini "roman" formunda yazmış ve böylece okunurluğunu kolaylaştırmış. gözünüz nerelerde yaşaracak ona dikkat edin. bu sizin "ateşten gömlek" giyecek bir karakterde mi, yoksa "ipekten gömlek" giyecek bir karakterde mi olduğunuzu görmenizi sağlayacak. sonra bir ara halide hanım'ın "ateşten gömlek"ini tekrar okumayı unutmayın. cephede yazmış çünkü.