Maggie Greenwood-RobinsonDuş aldıktan sonra dökülen saçlarınızdan veya yastığınızın saçla kaplanmasından şok oluyorsunuz.Saçlarınızın dökülmesi konusunda ne yapabilirsiniz? Bugüne kadar sadece erkeklere olan şeyin size de olabildiğini görmek inanılmaz gelebilir. Saç dökülmesi tüm kadınlarla ilişkilendirilemez ancak aşırı saç dökülmesi hastalığı kadınlar arasında yaygın olarak görülür.Saç dökülmesi utanma, düş kırıklığı, depresyon, huzursuzluk, kişisel saygıyı zayıflatan hatta evlilik sorunlarına neden olabilir. Kişinin daha yaşlı ve özgüveni azalmasını sağlayan saç dökülmesi üzüntüyle ilişkili rahatsızlıkların artmasına da neden olur. Saçlarınız zayıfsa küme küme dökülür ya da bölge bölge kellik gözlenir. Yalnız değilsiniz. ABD’de 40 yaşın altındaki, 20 milyondan fazla kadın saç dökülmesi sorunu yaşıyor.Eğer saçlarınız zayıflayarak dökülmeye başladıysa kararlı olun. Bununla ilgili yapabileceğiniz şeyler var. Saç kaybını tedavi eden ve önleyen birçok seçenek vardır. Bilimsel olarak çeşitli ilaçların saç dökülmesini yavaşlattığı veya aksi yönde değiştirdiği görülüyor. En yeni formüller umut vermeye devam ediyor.
Dahası saç nakli, kel olan bölgeyi küçültmek gibi cerrahi müdahaleler, saçlarınızın yeniden eskisi gibi görünmesini sağlıyor. Saç dökülmesi tedavisinin en heyecanlı anı bu andır.
Öncelikle, saç kaybının nedenini araştırın ve yapmanız gerekeni öğrenin.Not: Saç dökülmenizin aşağıdaki nedenlerle ilgili olup olmadığını anlayın.
Genetik
Stres
Gebelik
Saç Koparma
Alopesi ( Saç Dökülmesi)
İlaçlar veya Vitaminler
Yaşlanma
Hastalıklar
Kozmetik Değerler
Eğer olağandışı bir saç dökülmesi fark ettiyseniz kısa sürede bir doktora (Bir dermatologa) başvurun. Huzursuzluk ve depresyon gibi psikolojik sorunlarda saçların zayıflaması ve dökülmesine neden olur. Psikolojik huzursuzluklar gibi sorunların tespiti ile doğru tedavi uygulaması saç dökülmesini önler, saçlarınızın eski haline dönmesini sağlar. Doğru tanı ve tedavi için doktor veya dermatologa başvurmanız yararlı olacaktır.
Öncelikli olarak saç dökülmenizin ardındaki gerçekleri öğrenmek için genel sağlığa dair şu sorulara yanıt verebilirsiniz.Saç dökülmeniz ne kadar zamandır sürüyor?
Saç dökülmeniz ne zaman başladı?
Saç dökülmeniz kökten mi yoksa kırılmadan mı?
Yakın zamanda hastalık veya ameliyat geçirdiniz mi?
Ailenizde kellik var mı?
Hiç ilaç ve vitamin aldınız mı?
Normal beslenmeniz nedir?
Ani ve açıklanamayan kilo kaybı yaşadınız mı?
Son dönemde hamilelik, rahmin alınması ya da adet düzensizlikleri gibi sorunlar yaşadınız mı?
Ne tür saç koruma ürünleri, şampuanlar, besleyiciler, kimyasal uygulamalar kullanıyorsunuz?
Saçlarınızı şekillendirmek için ne tür araçlar kullanıyorsunuz?
Ek olarak değişikliğin fark edilmesi için birkaç yıl önce çekilmiş fotoğrafınızı da yanınızda götürün. Bu tür bilgiler doktor ya da dermatologun size daha iyi yardımcı olmasını sağlayacak. Sizin tıbbi geçmişiniz doktorunuzun problemi daha iyi tespit ederek, size yardımcı olmasını kolaylaştıracaktır. Eğer saçlarınız bilmediğiniz nedenlerle dökülüyor olabilir. Sebep basit olabileceği kadar demir eksikliği, hormonal problemler ve kompleks sorunlarda buna neden olabilir. Mümkün nedenleri anlamak ve erken tespit etmek doğru tedavi için yapılmalıdır. Saç dökülmesinin durdurulması ve saçın korunması potansiyel tedaviler ile mümkün.
Androgenetik Alopesi (Katılsal Saç Dökülmesi)Saç dökülmesinin ortak sebebi genlere dayanıyor. Androgenetik alopesi, kalıtsal saç dökülmesi ergenlikten sonra 40 yaş altındaki süreçte başlayabilir. Bazen de menopoz döneminde ortaya çıkabilir.Androgenetik alopesi, hem kadınları hem de erkekleri etkiler. Kellik sorunu olan erkeklerin saçları önden arkaya doğru dökülmeye başlar ve büyük yama şeklinde saç dökülmeleri, kellik gözlenir. Kadınlarda ise, saç zayıflayarak genel olarak dağınık ancak daha çok üst kısımlarda, daha çok olacak şekilde dökülür. Kadınların yaklaşık % 50’si androgenetik alopesi ile ile karşılaşır, terminolojide kadın modeli kellik olarak adlandırılır.
Eğer saçlarınız çıkmamak üzere dökülüyorsa, saç dökülmesi size genetik miras olabilir. Bu sorun annenizden geçmek zorunda değil, diğer aile fertlerinden size geçen genetik özellik olabilir. Genetik sonuç olarak, kıl hücreleri hormonlara karşı aşırı hassas hale gelebilir.Telefon hattı gibi, bu hormonlar kıl hücresine daha az saç üretmesi mesajını iletir. Bu mesajı alan hücrelerin genetik özelliği nedeniyle, saçların gelişim süresi kısalır, zayıflar ve dökülür. Bazı kıl hücrelerindeki bu döngü kalıcı olur ve saç üretimi tümüyle durur. Androgenetik alopesi genetik ve hormonal faktörler içerir. Saç kaybına neden olan hormon ise ‘androjen’ hormonudur. Kadınlarda ise androjen hormonu yumurtalık ve adrenalin bezleri tarafından üretilir.Androgenetil alopesi ile, saçlarınızı azar azar kaybediyor olabilirsiniz ancak Asla tamamen kel kalmayacaksınız. Doğru tedavi ile saç dökülmesi kısmen tersine döndürülebilir. Etkili ilaçlar, antiandrojenler, aktif antrojenleri sabote ederek saçı koruyor.
İki sınıf antiandrojen bulunuyor; steroidal ve nonsteroidal.. Steroidal antiandrojenler hormonlardır. Nonsteroildal antiandrojenler hormonal aktiviteye sahip değildir. Bunlar potansiyel koruyucu olarak geliştirildi, steroidak androjenlerden daha az risk taşır.
Antipandrojen TipleriAntiandrojenlerin sadece Avrupa ve Kanada’da sayısız çeşidi bulunuyor. Saçın yeniden çıkmasını ve saçın dökülmesini önleyen bu ilaçların hiçbiri Amerika’nın ünlü Gıda ve İlaç Kurumu tarafından onaylı değil ancak diğer tıbbi durumlar için kullanılmasına izin verilmiş. Çünkü, saç çıkarma özelliği antiandrojenlerin yan etkisinden sadece biri.. Ne olursa olsun psikiyatristler ve dermatologlar saç dökülmesi için antiandrojenleri yine de tavsiye eder. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise hamilelikte kullanılmaması gerekliliğidir.
Tıp literatürüne göre, antiandrojenler, erkek fetusta kadınsı özellikler ortaya çıkmasına neden oluyor.
Telogen EffluviumSaç dökülmesinin ikinci ortak şekli Telogen Effluvium’dur, genellikle duygusal ve psikolojik stresle beraber diğer nedenler tetikler. Telogen effluvium and androgenetik alopesi, % 95 oranında saç dökülme olaylarının nedenidir. Anagen dönemdeki bir kıl prematür (zamanından önce) olarak telogen döneme geçer; böylece telogen dönemdeki kıl oranı artar. Neden olan olaydan 2-5 ay sonra telogen effluvium başlar. Kıl döngüsündeki karışıklık ve telogen dönemdeki kıl oranındaki artışa bağlı gelişen diffüz (tüm saçlı deriyi kapsayan) saç kaybıdır. Bu durum kadınları çoğunlukla 40, 50, 60’lı yaşlarda etkiler. Herhangi bir yaşta olabilir. Kadınlarda daha sık rastlanır. Telogen effluvium, saçlarınızın tutam tutam dökülmesine, hatta iki, üç ayda ya da daha uzun süre devam edebilir. Telogen effluvium’un üç tipi vardır; Aniden, kronik, gecikmiş
Ani Telogen EffluviumBu tip genellikle bedensel kaynaklı aşırı heyecan gibi strese karşılık başlar. Saç dökülmesi birden ve arka arkaya ortaya çıkar.
Gecikmiş Telogen EffluviumBu tip psikolojik veya bedensel stres, hastalık ameliyat gibi büyük sıkıntılar sonrasında başlar ve birkaç ay süreyle giderek yayılır. Örneğin; rahim ameliyatı olduysanız, birkaç ay sonra yaygın saç dökülmesi sorunu ile karşılaşabilirsiniz. Aileden birini veya çocuğunuzu kaybetmek telogen effluvium’un bu tipini tetikler. Bebeğiniz doğduktan sonra da eğer saçlarınızın avuç dolusu döküldüğünü fark ettiyseniz, gecikmiş telogen effluvium sorunu yaşadığınız kabul ederek, tedavisi için başvurmalısınız. Doğum sonrasında saçlarınız dökülmeye başlayabilir. Bununla beraber, 4 ile 8 ay arasında yeniden büyümeye başlayabilir. Bazı kadınlar, buna rağmen yeni çıkan saçlarının doğum öncesi kadar kalın olmadığını belirtiyor.
Kronik Telogen EffluviumEğer saç dökülmeniz aylarca yıllarca inatla sürüyorsa, kornik telogen effluvium olabilirsiniz.
Saç genellikle deri yüzeyinde kaybedilir ancak kellik kesin sonuç değildir.
Beslenme ve Telogen EffluviumEksik protein telogen effluvium ile ilişkilendirilebilir. Kısa aralıklarla protein alındığında, vücudunuz bunu korumaya çalışır. Bu savunma mekanizması saçların dökülmesine neden olur. Çok proteinli gıdalarla beslenmek ise, saç dökülmelerine karşı korur.Diyetisyenler ile bazı vejetaryenler, protein eksikliğiyle ilişkili saç dökülmesi riskleri karşısında karşı karşıya gelir.
Bazen de, demir eksikliği durumunda da telogen effluvium ortaya çıkar. Kan testleri ile demir eksikliğini belirlemek oldukça kolay. Böyle bir durumunuz varsa demir açısından zengin yiyecekler ile vitaminleri kullanabilirsiniz. Anoreksia, bulimia gibi yeme bozuklukları durumlarında yetersiz beslenme sonucu telogen effluvium ile karşılaşılabilir.
Kornik olmayan Telogen EffluviumKronik olmayan durumlarda telogen effluvium düzeltilebilir ve saçların büyümesi kendi kendine normale dönebilir. İlaç tedavisi gerekmez, bazen sakinleştirici veya yatıştırıcı türü ilaçlar verilebilir. Oldukça sık sakinleştirici ilaçlar alanlarda da az miktarda da olsa saç dökülmesi gözlenir. Bu ilaç tedavisinin bir sonucundan çok zihinsel sakinleşmenin sonucudur.
Saç koparmaBu tür saç kaybı trichotillomania (engellenemez saç kopartma hastalığı) ya da saç koparma alışkanlığı olarak adlandırılıyor. Androgenetik alopesi, telogen effluvium ya da diğer saç dökülmesi rahatsızlıkları gibi tıbbi bir problemden çok psikolojik bir rahatsızlıktır.
Amerika’da yaklaşık 8 milyon kişi bu rahatsızlığa sahip.. Özellikle yetişkin kadınlar arasında yaygın. Yapılan araştırmalar, saçını çekenlerin kişisel saygılarının düşük, kendisini beğenmeyen, huzursuz, sık sık depresyon geçiren ve vücutlarından memnun olmayan kişiler olduğu ortaya koyuyor.
Trichotillomania genellikle çocukluk çağında başlar ve stres yönetme teknikleri ile bu dönemde başarı ile tedavi edilir. Bu rahatsızlıktan şüphelendiğiniz zaman, dermatologunuz kafa derisi kanaması ve saç köklerinin yapısına bakmak için biyopsi olabilir. Saçlar genellikle yeniden çıkar, uzun yıllar saç koparma sonucunda ise kalıcı saç kayıpları söz konusu olabilir.