VAN Birinci Dünya Savaşı'nda Ermeni çetelerinin yaptığı mezalimin Genelkurmay Başkanlığının arşivlerindeki belgelerle kanıtlandığı belirtildi.
Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan olaylar ve Ermenilerin yürüttüğü faaliyetlerle ilgili araştırmalarda bulunan Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Abdulaziz Kardaş, asıl mezalime uğrayanların bölgede yaşayan kadın, yaşlı ve çocuklar olduğunu söyledi.
Kardaş, Genelkurmay Başkanlığının arşivindeki Ermeni mezalimiyle ilgili bir belgede Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ermenilerle Rusların Van ve çevresinde yaptığı tahribatın anlatıldığını ifade etti. Kardaş, şunları söyledi:
"Belgede Van'ın işgal edildiği, bir yangın yerinden ibaret olduğu, tamamen tahrip edildiği ve artık burada hükümetin askeri ve sivil görevini yerine getirebilecek konumun kalmadığı anlatılıyor. Bu da Ermenilerin Van ve çevresinde yaptığı katliam ve yıkımı gözler önüne seriyor. Bu bölgede yaşanan katliamla ilgili Genelkurmay arşivlerinde çok sayıda belge bulunuyor" diye konuştu.
Papa Franciscus'un açıklamalarına değinen Kardaş, arşivlerde kayıtlı belgelerin Papa'yı haksız çıkardığını, olayların Papa'nın ifade ettiğinden farklı cereyan ettiğini dile getirdi. Kardaş, "Türklerle Ermenilerin ilk karşılaşmalarından bu yana bin yıl geçmiştir. 1015'te Tuğrul ve Çağrı beylerin Anadolu'ya akınlarıyla Ermenilerle Türkler daha yakından birbirini tanıma imkanı buldu. Selçuklu hakimiyetinin ardından Osmanlı hakimiyetinde de yer alan Ermeniler hiçbir zaman isyan etmemiş ve Müslüman Türklerle çok iyi ilişkiler geliştirmişlerdir" ifadelerini kullandı.
Kardaş, şunları kaydetti:
"İyi ilişkileri ve devlete bağlılıkları nedeniyle Ermenilere bu dönemlerde millet-i sadıka adı verilmişti. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya yoğun bir misyoner akımı oluyor. Bunların asıl amacı, Osmanlı'nın sadık milleti olarak bilinen Ermenileri devlet aleyhine kışkırtmaktı. Osmanlı Devleti'nin üzerinde çıkarları olan büyük devletler, Ermenileri kullanmaya başlıyor. Osmanlı Devleti, 93 harbini kaybedince bölgenin önemi iki kat artıyor. Rus ve İngilizlerin bölgeyi ele geçirme çabaları üzerine Ermeniler yavaş yavaş dış güçlerin desteğiyle ayaklanmaya başlıyor. Bu isyanların başında Ermeni Hınçak ve Taşnak çeteleri bulunuyor ve bunlar, halkı Müslümanlara karşı silahlandırıyorlardı."
Birinci Dünya Savaşı'nda eli silah tutan herkesin cepheye gittiğini, bu sırada Rusların da doğudan Osmanlı sınırlarına girmeye başladığını anlatan Kardaş, o dönemde Ermenilerin çete kurarak Müslüman köylerini basıp savunmasız halkı öldürdüğünü söyledi. Kardaş, Ermenilerin bu faaliyetlerine devam etmesi nedeniyle Osmanlı hükümetinin 24 Nisan 1915'te Ermeni çetelerinin önde gelenlerini tutuklama kararı aldığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
"Ermeni faaliyetlerin önlenememesi nedeniyle Osmanlı hükümeti, son çare olarak 27 Mayıs 1915'te Geçici Sevk ve İskan Kanunu'nu çıkardı. Kanunda kesinlikle ne Ermeni ismi ne de Türk ismi geçiyor. Seferberlik anından itibaren cephe gerisinde olay çıkaranların cephenin dışına çıkarılması, daha güvenli bir yere gönderilmesini kapsıyor. Osmanla Devleti kanunla bile Ermenileri korumaya yönelik bir tutum içinde çünkü o dönemin koşullarında eğer Ermeniler, Rusya'ya gönderilse imkansızlık nedeniyle Rusya'ya ulaşmadan hayatlarını kaybedeceklerdi."
Yrd. Doç. Dr. Kardaş, "Arşivlerimize göre, kesinlikle soykırım yok. Arşivlerimizde bunun tam tersini ortaya koyan bilgi ve belgeler bulunmaktadır. Ermeni çeteleri, Van'ın işgalinden sonra kente 18 kilometre uzaklıkta bulunan Zeve köyüne taarruzda bulunuyor ve buradaki yaklaşık 2 bin 500 kadın, yaşlı ve çocuklardan oluşan halkı hunharca katlediyor. Kars, Erzurum, Ağrı, Bitlis, Muş'un yanı sıra Van'da da yoğun katliamların yapıldığını arşivlerden yaptığımız araştırmalardan biliyoruz" şeklinde konuştu.