Katar, her dört yılda bir dünyanın farklı ülkelerinde yapılan Dünya Kupası’na 2022’de ev sahipliği yapacak. Ancak organizasyon hazırlıklarının başlamasından bu yana inşaat ve stadyum yapımları esnasında 6500’den fazla işçi hayatını kaybetti. Hindistan, Pakistan, Nepal, Bangladeş ve Sri Lanka’dan 6500’den fazla göçmen işçinin Katar’ın 10 yıl önce Dünya Kupası’na ev sahipliği yapma hakkını kazandığından beri öldüğü açıklandı.
Hükümet kaynaklarından derlenen bulgular, Doha sokaklarının Katar’ın zaferini kutlayan coşkulu kalabalıklarla dolu olduğu Aralık 2010 gecesinden bu yana her hafta bu beş Güney Asya ülkesinden ortalama 12 göçmen işçinin öldüğüne işaret ediyor. Hindistan, Bangladeş , Nepal ve Sri Lanka’dan elde edilen veriler, 2011-2020 döneminde 5.927 göçmen işçi ölümünün olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, Pakistan’ın Katar’daki büyükelçiliği, 2010 ile 2020 yılları arasında Pakistanlı işçilerden 824 kişinin daha hayatını kaybettiğini bildirdi.
Birgün’ün Guardian’dan aktardığı habere göre, Filipinler ve Kenya dahil olmak üzere Katar’a çok sayıda işçi gönderen bazı ülkelerden ölümler bu rakamlara dahil olmadığından, toplam ölü sayısının daha yüksek olabileceği belirtiliyor. 2020’nin son aylarında meydana gelen ölümler de dahil edilmedi.
Geçtiğimiz 10 yıl içinde Katar, 2022’deki Dünya Kupasına hazırlık olarak eşi görülmemiş bir inşaat programı başlattı. Gerçekleşen ölümlere rağmen, yedi yeni stadyuma ek olarak, düzinelerce büyük proje tamamlandı ve havalimanı, yollar da dahil olmak üzere inşaatlar tüm hızıyla sürüyor.
Körfez’de işçi hakları konusunda uzmanlaşmış bir savunma grubu olan FairSquare Projelerinde direktör olan Nick McGeehan, ölüm kayıtları mesleğe veya iş yerine göre sınıflandırılmasa da, ölen birçok işçinin bu Dünya Kupası altyapı projelerinde istihdam edildiğini söylüyor. McGeehan ölümlerle ilgili, “2011’den beri ölen göçmen işçilerin çok önemli bir kısmı sadece Katar’ın Dünya Kupası’na ev sahipliği yapma hakkını kazandığı için ülkedeydi” dedi.
Organizasyon komitesi gerçekleri çarpıtıyor
Dünya Kupası stadyumlarının inşası ile doğrudan bağlantılı işçiler arasında 37 ölüm meydana geldi ve bunların 34’ü olayın organizasyon komitesi tarafından “işle ilgili değil” olarak sınıflandırıldı. Uzmanlar, terimin kullanımını sorguladılar çünkü bazı durumlarda, stadyum şantiyelerinde yere yığılıp ölen işçiler de dahil olmak üzere, iş yerinde meydana gelen ölümler işle ilgili ölüm olarak değil doğal ölüm olarak tanımlanıyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü de daha önce “doğal iş ölümleri” ile ilgili açıklama yapmıştı. Örgütten yapılan açıklamaya göre yılın en az dört ayında işçilerin dışarıda çalışırken önemli derecede ısı stresi yaşadığını, bunun sonucunda da can kayıpları meydana geldiğini bildirdi.
Katar’da Dünya Kupası’nı düzenleyen komite, stadyum projelerindeki ölümler sorulduğunda, “Tüm bu trajedilerden çok üzüldük ve gerekli derslerin çıkarılmasını sağlamak için her olayı araştırdık. Bu konudaki şeffaflığı her zaman koruduk ve projelerimizde hayatını kaybeden işçi sayısıyla ilgili yanlış iddialara karşı çıktık” ifadelerini kullandı.
Futbolun dünya yönetim organı olan FİFA’nın bir sözcüsü yaptığı açıklamada, işçilerin FİFA projelerindeki haklarını korumaya tamamen kararlı olduğunu söyledi. Kanıt sunmadan, “Şantiyedeki çok sıkı sağlık ve güvenlik önlemleriyle, Fifa Dünya Kupası şantiyelerindeki kaza sıklığı, dünyadaki diğer büyük inşaat projelerine kıyasla düşüktür” diye belirtti.