“Abraskil'in Kahramanlığı” adlı karikatür, DAK bilgi portalı tarafından Abhazca'dan İngilizce'ye çevrildi.
Abhaz şarkıcı, sanatçı ve karikatürist Astamur Kvitsiniya tarafından 2020 yılında yaratılan “Abraskil'in Kahramanlığı” adlı karikatür, Dünya Abaza Kongresi tarafından İngilizce'ye çevrildi. Artık hem yazarın kendisi hem de çeviri üzerinde çalışan ekip, çizgi filmin izleyicisinin kat kat artacağından emin.
Abraskil İngilizce nasıl “konuştu”
Karikatürdeki tüm diyaloglar, DAK bilgi portalı Amina Lazba'nın genel yayın yönetmeni tarafından Abhazca'dan İngilizce'ye çevrildi.
Kongre'nin yüksek kalitede çeviri ve dublaj yapması önemli olduğu için, filmdeki çalışmalara sözde yerli bir stilist yani İnglizce dilini iyi taşıyan İngiliz Kalli Singh de dahil oldu. Dört yıldır Sohum'da yaşıyor ve ders veriyor.
Amina Lazba'ya göre, çeviri sürecinde ünlemlerle ilgili bazı zorluklarla karşılaştı. Burada İngiliz'in yardımı memnuniyetle karşılandı.
“Abhazcadan İngilizceye ünlemlerin doğrudan çevirisi işe yaramadı. Görünüşe göre Rusça'ya çevrilebilecek bir Abhaz şakası gibi, ama tüm duygu yelpazesini kaybediyor. Bu duyguları Kallie'ye İngilizce olarak açıklamak zorunda kaldım, bir kişinin bunları hangi koşullar altında yaşadığını, böylece İngilizce'de uygun eşdeğeri bulabilsin. Bu tür ünlemlerin her birinin duygusal rengini tartıştık ve analiz ettik. Anlam olarak çok yakın kelimeler bulduk,” diye çalışmanın nüanslarını paylaştı.
Orijinal dilde belirlenen belirli ritim nedeniyle şarkıyı çevirmenin de zor bir iş olduğunu ekledi.
Lazba, çizgi filmin yapımcısı Mzauç Pilia'nın aslında filmi İtalyancaya çevirmek gibi bir fikri olduğunu, ancak bilgi portalında İtalyanca kullanılmadığı için DAK'ın filmi İngilizce'ye çevirmeyi teklif ettiğini söyledi.
“Birçok tanınmış İngilizce konuşan karakter zaten Abhazca “konuşuyor” - Batman, Örümcek Adam ve diğerleri. Ve Abhaz kahramanı Abraskil'i İngilizce konuşturmaya karar verdik. Bu, Abhaz karakterinin Cumhuriyet dışında popülerleşmesine yönelik bir adımdır. Ayrıca yabancı diasporamızın birçok temsilcisi İngilizce konuşuyor ve çizgi filmi izlemek onlar için ilginç olacak” diyor Amina Lazba.
Çizgi filmi seslendiren, stüdyoda çeviri ve kayıtta yardımcı olan herkesin ücretsiz olarak yaptığını kaydetti.
DAK bilgi portalının genel yayın yönetmeni, “Herkes Abhaz karikatürünü İngilizce dublaj yapma fikri konusunda hevesliydi, bu yüzden projeye dahil olmayı memnuniyetle kabul ettiler” dedi.
“Abraskil'in Kahramanlığı”nın yazarı Astamur Kvitsiniya, Abhaz karikatürünün İngilizce'ye çevrilmesini neşeli ve aynı zamanda sıra dışı olarak nitelendirdi.
“Çizgi filmleri genellikle İngilizceden Abhazcaya çeviriyoruz. Ve şimdi ürünümüz popüler bir uluslararası iletişim diline çevrildi, bu sayede filmin izleyicisi önemli ölçüde artacak,” diyor Kvitsiniya.
Dublajın başlatıcıları olan Dünya Abaza Kongresi'ne, kuruluşun çalışmalarına gösterdiği ilgiden dolayı teşekkürlerini iletti.
“DAK'den bana ve filmin sponsoru Mzauç Pilia'ya dublaj yapmanın mümkün olup olmadığı konusunda bir teklifte bulundular. Elbette kabul ettik. Film gösterimleri youtube kanalımda iyiler, ancak karikatürün ne hakkında olduğunu, sadece Abhaz konuşan ve Rusça konuşanların anlayabileceği, Rusça dilinde altyazılar var. Şimdi karikatür, büyük diasporamıza ve yurtdışında da sunulacak.Bu önemli, çünkü karikatürler aracılığıyla diğer halkların kültürünü anlayabilirsiniz,” diyor Kvitsinia.
Yeni çizgi film sesleri
Bazı çizgi film karakterleri Abhaz versiyonunda olduğu gibi aynı dublaj aktörleri tarafından seslendirildi. Böylece Erik Mikaya'nın Adauı rolündeki sesleri (Abhazca'da “dev”) ve yazar Astamur Kvitsiniya, yarasanın epizodik rolünde, izleyiciler her iki versiyonda da duyacaklar. İngilizce metnin’in büyük bir kısmı yeni destekçiler tarafından dile getirildi - Valery Berzenia, Alan Jonua Kalli Singh ve Dout Logua.
Alan Djonua, projede çok genç bir katılımcı, hatta küçük bile denilebilir 6-yaşında, Adauı'n oğlunu seslendirdi. Çocuğun kusursuz bir İngiliz telaffuzu var, üç yaşından beri İngilizce konuşuyor ve Kalli Singh ile çalışıyor. Babası Damey Jonua'ya göre Alan, dili sadece İngilizce çizgi film izlerken öğrendi.
“Alan, üç yaşından beri İngilizce okuyor. İngilizce çizgi film izledyor. Abhazca seçim ne yazık ki azdı,”diye paylaştı çocuğun babası.
Dublaj kaydı besteci ve müzisyen Anri Gumba'nın stüdyosunda yapıldı. Kalli Singh, İngilizce kelimelerin telaffuzu ve tonlaması konusunda yardımcı oldu. Filmde en çok metne sahip olan ana karakter Abraskil'i kendisi seslendirdi.
“Herkesin nasıl çalıştığını beğendim - profesyonel ve yetenekli birşekilde. Bu kadar çok insanın İngilizce bildiğini beklemiyordum. Abhazca ve İngilizce'deki sesler benzer, bu yüzden hiç kimsenin telaffuzla ilgili bir sorunu olmadı,” diye temin etti Singh.
Abhazca kelimeleri mükemmel bir şekilde telaffuz ettiğini belirtmekte fayda var. Abhazya'da yaşayarak bağımsız olarak Abhaz dilini öğrenmeye başladı.
“Abhaz dilini öğrenmenin zor olacağını düşündüm. Ama yavaş yavaş kelimeleri öğrendim ve artık ne istersem söyleyebiliyorum,” dedi İngiliz Abhazca ve Rusça olarak ifadeye devam etti: “Aynı zamanda Rusça da öğreniyorum, bu yüzden bazen Abhazca ve Rusça kelimelerini karıştırıyorum. Burada çoğunluk olmasa da çoğu Rusça konuşuyor, bu yüzden Abhazya'da bunu bilmek gerekiyor.”
Şarkıcı Narsou Abuhba şarkıyı orijinal çizgi filmde seslendirdi. İngilizce versiyonunda aynı şarkıyı İngilizce olarak söylüyor.
“Okulda ve üniversitede İngilizce okudum, ancak bir kişi İngilizce konuşulan bir ortamda yaşamıyorsa veya dili mesleğinde göre kullanmıyorsa, telaffuzda kesinlikle kusurlar olabilir. Bu nedenle, kayıt yaparken Kalli'nin yardımı çok değerliydi” dedi Abuhba.
Dublaj aktörünün rolü, DAK'ın bir çalışanı - DAK'ın yerel şubelerinin koordinatörü ve gençlik faaliyeti Valery Berzenia tarafından gerçekleştirildi. Abraskil - Bzou atını seslendirdi.
“Cumhuriyet dışında yaşayan diasporamızın çoğu Abhazca ve Rusça bilmiyor. Bu nedenle Abhaz karikatürünün onlar için anlaşılır olması için bir çeviriye ihtiyaç vardı. Abhaz ruhuyla İngilizce kaydetmeye çalıştık,” dedi Berzenia gülümseyerek.
Karikatürün Abhazca ve İngilizce versiyonlarında Adauı'ı müzisyen Erik Mikaya seslendiriyor. Projeyi “ciddi ve heyecan verici” olarak nitelendirdi, Orijinal Abhaz karikatürü İngilizce konuşan izleyiciler için İngilizce'ye çevrildi, böylece “Abhaz peri masalını tam olarak anladığı bir dilde izleme fırsatına sahip oldu”. Müzisyen, özellikle bir hedef belirlemenin gerekli olduğundan emin - ulusal efsanelere dayalı filmler yaratmak gibi.
“Çocukluğumdan beri büyükannem ve büyükbabam beni Abhaz masallarına bağladı. Akşam yatmadan önce bana anlattıkları masalları tekrarlamadılar, çünkü çok sayıda var. Bu peri masalları filme alınabilir ve çekilmelidir. Harry Potter'dan ve şimdi çocukların heyecan duyduğu her şeyden daha az ilginç olmayacaktı. Astamur Kvitsiniya pratikte hevesliydi, sadece kendi başına, çok uzun bir süre bu işle uğraştı. Yakın gelecekte diğer projelerinde de destek bulacağını umuyorum” dedi.
Astamur Kvitsiniya, uzun süredir Abhaz efsaneleri konusuyla uğraşıyor. İlk başta çizgi roman yayınladı. Astamur Kvitsiniya'nın Abraskil hakkındaki ilk çizgi romanı 2009'da yayınlandı. Daha sonra Abhazca Dilini Geliştirme Fonu yayınına destek verdi. Çizgi roman okuyucuların dikkatini çekti ve popüler oldu, ardından Kvitsiniya, yine Abhaz efsanesi “Napha Kiagua” (ulusal Abhaz kahramanı) üzerine kurulu ikinci bir çizgi roman yayınladı.
Astamur Kvitsinia yeni çizgi romanlar yaratmaya devam ediyor.
Zaten son aşamada, «Кэтаг,ьцэахылп,а» ("Kabuktan Şapka") adlı karikatürün senaryosu. Ve “Abraskil'in Kahramanlığı”nın devamını yazmış, ikinci bölümde ona göre romantik bir unsur var, Abraskil kızı kurtarıyor.
“Abraskil Kahramanlığı” adlı karikatürün galası 27 Ağustos 2020'de Sohum'da Rajden Gumba'nın adını taşıyan Abhaz Devlet Filarmoni Derneği'nde yapıldı. Animatör, Abhaz mitolojisinden hikayeyi temel aldı. Halkının yabancılardan savunucusu olmak için doğdu, güçlü, ve dayanıklı bir insan olarak büyüdü. Araş atını kendisine alan Abraskil, kaderini yaşamaya başladı. Efsaneye göre, zamanla sadece düşmanlara değil, aynı zamanda cezalandırıldığı tanrılara da direnmeye başladı. Abraskil'in düşmanları bundan yararlanarak kahramanı ve atını bir mağaraya zincirlediler.