Belirtiler nelerdir? Şizofreni için tipik sayılacak bir belirti yoktur. Hasta görünümü, konuşması, kendini ifade etmesi, düşünce ve davranış problemleri ile kendini belli eder. Önemli hasta grubunda belirgin ilgisizlik, donukluk ve vurdumduymazlık söz konusudur. Kendilerine bakımları azalır ve tuhaf giysiler içinde görünebilirler. Konuşma bazen anlaşılır olabilirken, bazen de dağınık, belirsiz ve tutarsızdır. Gereksiz ayrıntılar, kelime uydurmalar ve ses olarak birbirini çağrıştıran kelimelerle dolu olabilir. Darmadağınık, tuhaf, tekrarlayan hareketlerin yapılması ve kendisine veya başkalarına yönelik saldırgan davranışlar şeklinde davranış problemleri yaşanacağı gibi, davranış hiç hareket etmeme, devamlı bir noktaya bakarak hiç konuşmama veya her şeye karşı çıkma şeklinde de ortaya çıkabilir. Bazı şizofrenler, önemli düşünce problemleri yaşarlar. Başkaları tarafından takip edildiklerine, öldürüleceklerine, kendilerine kötülük yapılacağına gerçekten inanabilir, dışarı çıkmaktan korkar ve kendilerini eve kapatabilirler. Çevrede olup biten her şeyi kendileri için yorumlarlar. TV'den, radyodan mesajlar aldıklarını; düşüncelerinin okunduğu, yayınlandığı ve çalındığını iddia edebilirler. Şizofrenide çoğu hasta sesler duyabilir. Bunlar genellikle olumsuz sözler, küfürler, komutlar, yaptığı eylemleri tamamlayıcı seslerdir. Hastalar bu seslere cevap vererek, karşılarında biri varmış gibi konuşurlar. Zaman zaman da gözlerinin önüne çeşitli görüntüler geldiğini ifade edebilirler. Seyrini etkileyen faktörler nelerdir? Erken başlayan, sinsi ve yavaş ilerleyen, başlaması için bir sebep bulunmayan, ailesinde kalıtımsal yüklülüğü bulunan, hastalık öncesinde, içine kapanık olan, bekar olan hastaların seyri genellikle kötüdür. Hastalık öncesi kişinin sosyal becerileri gelişmiş durumda ise, okul, aile ve mesleksel konularda iyi durumda ise, hastalığın gidişi ve sonucu daha iyi olacaktır. Toplumda, ailede ve hastanın kendisinde beklentilerin düzeyi yüksek olduğu oranda, hastalığın seyri kötüleşmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde şizofreni seyri, gelişmiş ülkelere göre daha iyi bulunmuştur. Hastaneye yatış sayısının çok ve sürelerinin uzun oluşu durumunda ve çok eleştirici, hastaya aşırı düşkün ve karışan ailelerde, seyir olumsuzdur. Hastalık derin uyum bozukluğuna yol açacak niteliktedir. Beklenti seviyesi düşürülmedikçe, hasta ve ailesi büyük stres altında kalmaya devam edecektir. Bu, seyri olumsuz etkileyebilmektedir. Tedaviye uzun süreli devam eden, aileleri yakın işbirliği kuran ve sürdüren hastalarda seyir daha iyi görünmektedir.