Edib Çiçekli kimdir? Hayatı ve eserleri: (1901-1964) Suriyeli siyaset adamı. Askeri darbeyle başa geçerek ülkesini bir süre diktatörlükle yönetmiştir. 1901’de Hama kentinde doğdu. 27 Eylül 1964’te Brezilya’da öldü. Askeri öğrenim gördü. Ülkesinde Fransız manda yönetimine karşı sürdürülen milliyetçi mücadelelere katıldı. II. Dünya Savaşı’nın ardından bağımsızlığına kavuşan Suriye’de Haşimiler’in ve Halk Partisi’nin desteklediği Irak, Ürdün ve Suriye’nin birleştirilmesini amaçlayan el-Hilâlü’l-hasîb (Verimli Hilal) politikasına karşı çıktı. 194S’de çıkan Arap-Israil savaşında Filistinliler’in yanında çarpıştı.
Edib Çiçekli, Araplar’ın yenilgisiyle sonuçlanan bu savaşın ardından Albay Hüsnü Zaim’in 30 Mart 1949’da gerçekleştirdiği hükümet darbesine katıldı. Ancak Hüsnü Zaim’le aralarında çıkan bir anlaşmazlık nedeniyle ordudan uzaklaştırıldı. Aynı yılın ağustosunda da Haşimi yanlısı Albay Sami Hınnavi yönetime el koydu. Ardından da Çiçekli 19 Aralık 1949’da bir darbeyle yönetimi ele geçirdi. Başlangıçta parlamentoya fazla müdahale etmedi. Ancak gücünü kırmaya çalışan Haşimi yanlısı politikacıları etkisiz kıldıktan sonra tutumunu sertleştirdi. Önce, anayasa uyarınca kurulmuş olan hükümeti dağıttı. Siyasi partileri kapattı. Bu işleri yaparken kendisine bağlı olan orduya güveniyordu. Zamanla sivil politikanın gereğini kavrayarak yeni yasal düzenlemelere girişti. Toprak reformu yapmaya çalıştı. Manda yönetimi döneminde Dürziler ve Aleviler’e tanınan yerel özerkliklere son verdi. Bu dönemde ABD yardımını reddetti. Ağustos 1952’de Arap Kurtuluş Hareketi adlı partiyi kurdu. Oluşturduğu bu tek partili sistemde yoğun bir muhalefetle karşılaşmaksızın Temmuz 1953’te cumhurbaşkanı oldu.
Ancak ülkedeki önemli siyaset
adamlarından hiçbirisi bu partiye katılmadığı gibi ona karşı birlik oldular.
Öte yandan ordu içindeki gücünü de yavaş yavaş yitirmeye başlayan Çiçekli,
giderek yıprandı. Kendisine karşı düzenlenen bir askeri ayaklanmayı parlamento
üyelerinin büyük çoğunluğunun desteğiyle bastırmayı başardı. Ama Şubat 1954’te
Irak ordusunun Suriye’ye müdahalesini önlemek için ülkesini terk ederek
sürgüne gitmek zorunda kaldı. 1960’ta Brezilya’ya gitti. Burada bir Dürzi
tarafından öldürüldü.
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri
Ansiklopedisi, Cilt 29, Anadolu yayıncılık, 1984.