Lübnan/Nachcharini Mağarası’nda bulunan hayvan kemiklerinin izleri, koyun avcılığı yapılması için gereken tüm kamp koşullarının varlığını kanıtlamaktadır.
Antropologlar, varlığı kuzeydoğu Lübnan olan bölgede 10.000 yıl öncesine ait olan avcılık kampları olduğunu ortaya çıkardılar. Kamplar, avcı toplayıcı ile tarımsal yerleşime geçen döneme iat olunduğunu belirtiyor.
Günümüz Suriye-Lübnan sınırı olarak adlandırlan bu bölgede Anti-Lübnan Dağları’nda yer alan Nachcharini Mağarası’ndan alınan binlerce yıllık verilerle yapılan analizler ışıında bu yerleşim yerinin kısa dönemli avcılık amaçlı kullanılan bir kampın varlığını gösteriyor. Koyun avcılığının bu kamp alanları ve avcılığı yapanlar için oldukça önemli olduğunu da gözlemlebiliriz.
Kazılardan elde edilen bulgular, bölgede 1972 yılında kazı çalışmaları yapmış fakat 1975’te ortaya çıkan Lübnan Savaşı sebeiyle çalışmalarına ara vermek zorunda olan emekli arkeolog Bruce Schroeder’in hipotezlerini doğrular nitelikte. Toronto Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nde doktora adayı ve PLOS ONE dergisinde yayımlanan çalışmanın baş yazarı ünvanlarına sahip Stephen Rhodes, ‘’Bu yerleşim yeri, bu bölgede bulunan ve özel bir amaca göre kullanılan kamp yerlerine çok iyi bir örnek,’’ diyerek verilerin önemini vurguluyor ve ekliyor, ‘’Mağara, Ürdün Vadisi’nin daha güneyindeki daha büyük yerleşim yerlerine hizmet eden bir kamp yeri olabilir. Burada görüyoruz ki koyun, çevrede avlanan diğer hayvanlar arasında baskın bir role sahip.’’ demiştir.
Yerleşim yerinden alınan hayvan kemiklerinin radyokarbon sonuçlarının bize sunduğu tarih, MÖ 10.000-8.000 yıllarına, dolayısıyla da Çanak Çömlek Öncesi Neolitik dönemine ait olduğunu iaşret etti. Bu dönemde, tarım, kerpiç konutların inşası ile diğer evcilleştirme uygulamaları yer alıyordu ve burada bulunan taş aletlerin çoğu, avcılık için kullanılan ok uçlarıdır.
Profesör Edward Benning ve Michael Chazan’ın birlikte yürüttüğü çalışmalarda Rhodes, ‘’1970’lerdeki veriler bilinmeyen sebeplerden ötürü problemliydi. Bunun sebebinin kontaminasyon veya yanlış uygulama olduğunu düşünüyorum,’’ diyor. ‘’Sonuçlar, Çanak Çömlek Öncesi Neolitik Dönem A (PPNA) insanlarının çevredeki yaşamsal çeşitlilikten faydalandığını gösteriyor,’’ sözleri buranın önemi vurgular nitelikte. Koyun avcılığının bu bölgede ve bu dönem ziyade daha önce de yapılığı biliniyor zirâ, Nachcharini Mağarası’nda elde edilen veriler bu tezleri destekleyip kanıtlıyor, Rhodes’a göre bu veriler sonraki dönemlerde koyun evcilleştirmenin kökenini oluşturuyor olabilir çünkü:
‘’Nachcharini’deki avcıların koyun evcilleştirmenın ilk aşamalarıyla ilişkileri olduğunu söylemiyoruz ancak yerel geleneklerden anlıyoruz ki bu bölge daha sonra koyun evcilleştirmenin merkezi haline gelmiş.’’ sözlerine yer vermekte.
Kaynak: Rhodes, S., Banning, E. B., & Chazan, M. (2020). Mugharat an-Nachcharini: A specialized sheep-hunting camp reveals high-altitude habitats in the earliest Neolithic of the Central Levant. Plos one, 15(1), e0227276.
Arkeoloji haberleri ve daha fazlası…