Tebai'ye Karşı Yediler (oyun)
Thebai'ye Karşı Yediler oyunu, MÖ. 467'de Aiskhylos'un üçlemesinde yer alan üçüncü oyundur. Bu üçleme bazen "Oedipodea" olarak da anılır. Üçleme Dionysos Şehir Festivalleri esnasında birincilik ödülü kazanmıştır. Üçlemenin ilk iki oyunu Laios ve Oidipus ile satirik drama Sfenks günümüze ulaşamamıştır.
Hikayenin Arka PlanıDüzenle
Oidipus, babası Laios'u öldürüp annesi İokaste ile evlenmiş ve bu evlilikten dört çocukları olmuştur: Eteokles, Polyneikes, Antigone ve İsmene. Ancak Oidipus işlediği günahları öğrendiğinde, gözlerini kör etmiş ve oğullarını kılıç zoruyla mirası paylaşmaları için lanetlemiştir. Eteokles ve Polyneikes, Thebai'yi ilk önce beraber yönetse de Eteokles, tahtı gasp etmiş ve kardeşi Polyneikes'i sürgüne yollamıştır. Bunun üzerine Polyneikes, Argos'a gitmiş ve orada Adrastos'un sarayına sığınır. Adrastos, Polyneikes'e Thebai'yi geri almak için yardım edeceğine söz verir ve bir ordu toplar. Argos ordusu Thebai'ye saldırır ve Thebai'nin yedi kapısının her birine kurayla bir lider atanır. Aiskhylos'un trajedisi buradan başlar.
Karakterler ve ÖzetDüzenle
Oyunda Eteokles, Gözcü, Haberci, İsmene, Antigone ve bakire kadınlardan oluşan koro yer almaktadır.
Sahne Thebai Agorası'nda Eteokles'in prologuyla açılır. Ardından gözcü gelir ve Argos ordusunun şehrin yedi kapısına kurayla lider atadığını söyler. Bu yüzden Eteokles'in de her kapıya birini ataması doğru olacaktır. Sahneye koro girer ve tanrılara yalvarırlar. Zeus'a, Leto'nun kızı Artemis'e, Hera'ya, Likya'nın kralı Apollon'a, kadın cinsinin atası Afrodit'e, Poseidon'a, Thebai şehrinin sahibi Ares'e tek tek yalvarırlar. Eteokles öfkeyle sahneye girer ve kadınları küçümser, onların evde oturup iyi bir anne olmak dışında başka bir şey yapmamaları gerekmektedir. Bu ağıtları, halkı korkutmaktadır. Ama koro durmaz ve ağıt yakmaya devam eder.
Gözcü ardından Eteokles'e tek tek her kapıda kimin olduğunu ve kalkanında nasıl bir arma işlendiğini anlatmaya koyulur ve Eteokles de buna karşılık, her kapının karşısına kendi liderini atar.
İkinci kapı olan Elektra'da, Kapenaus atanmıştır. Kapaneus, Zeus'un bile onu durduramayacağını iddia edecek kadar ileri gitmiştir. Eteokles o kapıya Polyphotes'i atar.
Dördüncü kapı Pallas Athena Onka'da Argos tarafından Hippodemon vardır ve kalkanına Typhon işlenmiştir. Eteokles, onun karşısına kalkanına Zeus işlenmiş Hyperbios'u atar. Çünkü zamanında Zeus, Typhon'u yenmiştir.
Beşinci kapı Amphion'un mezarına yakındır ve bu kapıya Argos tarafından tüyü bitmemiş, dağlı anadan doğma Partenopaios atanmıştır. Partenopaios, Argos'a minnet borcunu ödemek için savaşa katılmıştır. Eteokles onun karşısına Hyperbios'un kardeşi Arkteus'u gönderir.
Altıncı kapı olan Homolois kapısında kahin Amphiaraos vardır. Hem Tydeus'u hem Polyneikes'i suçlamaktadır. Polyneikes, kendi memleketine saldırdığı için ona kızgındır. Kahin olduğundan bu savaşta öleceğini bilmektedir. Kalkanında arma yoktur. Eteokles, kurunun yanında yaşında yandığını söyler ve karşısına Lastenes'i atar.
Yedinci kapıda ise kardeşi Polyneikes vardır. Kardeşini öldürmek için yanıp tutuşmaktadır. Eğer öldüremezse de Eteokles'i sürgüne göndermek istemektedir. Eteokles, onun tıpkı adı gibi kavgacı olduğunu söyler. Dirke falan onu korumamaktadır. İşte Oidipus'un laneti gerçekleşmektedir. Bu yüzden onun karşısına kendisi çıkacaktır.
Koro ve gözcü, Eteokles'i kararından vazgeçirmeye çalışsa da başarılı olamaz. Böylece savaşmak üzere Eteokles sahneden çıkar. Koro, ağıtlar yakarak Laios, Oidipus soyunun lanetini anlatır. Apollon, Laios'u çocuk yapmaması için uyarmasına rağmen, Laios yapmıştır. Oğlu Oidipus, onu öldürmüş annesi ile evlenmiştir. Bu yaptıklarını öğrenince de kendini kör etmiş ve oğullarını lanetlemiştir. İşte bu soy böyle tükenecektir.
Az sonra, iki kardeşin birbirini öldürdüğü haberi gelir ve kralların cesetleri sahneye getirilir. Sonra da Antigone ile İsmene, koronun ağıtın katılır. Haberci şehir meclisinin kararını açıklamak için sahneye çıkar. Meclis, şehri savunan Eteokles'e düzgün bir cenaze düzenleme kararı almışken, şehre saldıran Polyneikes'in cesedini köpeklerin parçalaması için bırakacaktır. Antigone bu karara karşı çıkar, ne olursa olsun iki kardeşine de uygun bir cenaze düzenleyecektir. Böylece koronun yarısı Polyneikes'in cesedi ardından, diğer yarısı Eteokles'in ardından çıkar.