dünyanın düz ve dikdörtgen şeklinde olduğunu hangi uygarlık söylemiştir bilgi90'dan bulabilirsiniz
Düz Dünya
Düz Dünya modeli, Dünya'nın şeklinin bir düzlem veya daire (disk) olarak algılandığı eski bir kavramdır. Klasik döneme kadar Yunanistan, Helenistik döneme kadar Yakın Doğu'nun Tunç Çağı ve Demir Çağı medeniyetleri, Gupta dönemine kadar Hindistan (MS yüzyılın başlarında) ve 17. yüzyıla kadar Çin dahil olmak üzere birçok antik kültür, düz bir Dünya kozmografisini onaylamıştır.
Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]
Düz Dünya inancı[değiştir | kaynağı değiştir]
Erken Mısır[1] ve Mezopotamya düşüncesinde, dünya okyanusta yüzen bir disk olarak tasvir edilmiştir. Benzer bir model MÖ 8. yüzyıldan kalma Homerik açıklamada yer almıştır: "Dünya'nın dairesel yüzeyini çevreleyen kişileştirilmiş su kütlesi olan Okeanos, tüm yaşamın ve muhtemelen tüm tanrıların babasıdır."[2] Antik Mısır'ın piramit metinleri ve tabut metinleri benzer bir kozmografi göstermektedir: Nun (Okyanus), nbwt ("kuru topraklar" veya "Adalar") ile çevrilmiştir.[3][4][5]
İbrani kozmolojinin, Antik Yakın Doğu kültürlerinin kozmolojilerinden geldiğine inanan uzmanlar, İsraillilerin ayrıca, Dünya'yı cennetten ayıran, üstünde kemerli bir kubbe bulunan suda yüzen bir disk olduğunu hayal ettiklerine inanmaktadır.[6] Bu görüşe göre, İbraniler, antik insanların çoğunda olduğu gibi, gökyüzünün içine gömülmüş Güneş, Ay, gezegenler ve yıldızlar ile gökyüzünün sağlam bir kubbe olduğuna inanmıştır.[7] İncil'le ilgilenen apolojistlere göreyse antik İbrani kozmolojisi o kadar taklit edici ya da yekpare değildi.
Hem Homeros[8] hem de Hesiodos,[9] Aşil'in Kalkanı'nda bir daire kozmografisi tanımlamıştır.[10][11] Dünyayı çevreleyen (gaiaokhos) bir deniz (Okeanos) ve bir diskin bu şiirsel geleneği aynı zamanda Kıbrıslı Stasinus,[12] Mimnermos,[13] Eshilos[14] ve Rodoslu Apollonios'ta[15] da görülmektedir.
Aşil'in kalkanını çevreleyen okyanusta bulunan disk kozmografisinin Homeros tanımı, Truva Savaşı'nın anlatımına devam eden Kointos Smyrnaios'un Posthomerica (MS 4. yüzyıl) eserinde çok daha sonra tekrarlanmıştır.[16]
Bazı Sokrates öncesi düşünürler dünyanın düz olduğuna inanıyordu: çeşitli kaynaklara göre Thales (yaklaşık MÖ 550),[17] Leukippos (yaklaşık MÖ 440) ve Aristoteles'e göre Demokritos (yaklaşık MÖ 460-370).[18][19][20]
Thales, dünyanın bir kütük gibi suda yüzdüğünü düşünmüştür.[21] Bununla birlikte, Thales'in aslında yuvarlak bir Dünya'ya inandığı iddia edilmiştir.[22][23] Anaksimandros (yaklaşık MÖ 550), Dünya'yı sabit tutan düz, dairesel bir tepesi olan kısa bir silindir olduğuna inanıyordu; böylece Dünya, her şeyle aynı uzaklıktaydı.[24][25] Miletli Anaksimenes, "Dünya düzdür ve havada ilerler; aynı şekilde, Güneş, Ay ve hepsi ateşli olan diğer cennetsel cisimler, düzlüklerinden dolayı havaya çıkarlar." görüşüne inanmıştır.[26] Ksenofanes (yaklaşık MÖ 550); Dünya'nın düz olduğunu, üst tarafının havaya temas ettiğini ve alt tarafın sınırsız olarak uzadığını düşünüyordu.[27]
Dünya'nın düz olduğuna dair inanış, MÖ 5. yüzyılda da devam etmiştir. Anaksagoras (yaklaşık MÖ 450), Dünya'nın düz olduğuna;[28] öğrencisi Archelaus ise düz Dünya'nın güneşin herkes için aynı anda doğmamasına ve batmamasına izin vermek için bir daire gibi ortadan çöktüğüne inanmıştır.[29]
Miletli Hekataios, Dünya'nın düz ve suyla çevrili olduğuna inanıyordu.[30] Herodot, Herodot Tarihi adlı eserinde suyun dünyayı sardığı inancını alay etmiştir;[31] ancak çoğu klasik dönem uzmanı, Dünya'nın değişmez "uçları" veya "kenarları" tanımları nedeniyle Heredot'un Dünya'nın düz olduğuna inandığını kabul etmektedir.[32]
Antik İskandinav ve Cermen halkları, bir okyanusla çevrili Dünya'ya sahip düz Dünya kozmografisine, eksende mundi - bir dünya ağacı (Yggdrasill) - veya ortada direk (Irminsul) olduğuna inanıyordu.[33][34] Dünyayı saran okyanusta Jörmungand adında bir yılan otururdu.[35] Gylfaginning'de (VIII) muhafaza edilen İskandinav yaratılış söylentisinde Dünya'nın yaratılması sırasında etrafına geçilemez bir denizin yerleştirildiğini belirtir:
Antik Çin'deki egemen inanç, Dünya'nın düz ve kare olduğu ve göklerin yuvarlak olduğu,[37] ve 17. yüzyılda Avrupa astronomisinin ortaya çıkışına kadar neredeyse sorgulanmayan bir varsayım olduğu yönündeydi.[38][39][40] İngiliz sinolog Cullen, antik Çin astronomisinde yuvarlak bir dünya kavramı olmadığı görüşünü vurgulamıştır:
Yumurta modeli Zhang Heng (MS 78-139) gibi Çinli gök bilimciler tarafından genellikle gökleri küresel olarak tanımlamak için kullanılmıştır:
Modern Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]
Avrupa’da yaşanan bilimsel devrim sonrasında Dünya’nın düz olduğu pek de tartışılmadı. Ta ki İngiltere’de 1838 yılına kadar. Yazar Samuel B. Rowbotham‘ın Old Bedford nehrinde yapılan deney sonucunda ortaya Modern Düz Dünyacılar ortaya çıktı. 1870 yılında bu deney tekrarlandı ve bu iddia iyice popülerlik kazandı. İnternet'in ortaya çıkması ile bu iddia iyice popülerlik kazandı.
Türklerde Düz Dünya[değiştir | kaynağı değiştir]
Türklerdeki Düz Dünya düşüncesi İslamiyet öncesi Türk inançları ile başlamıştı.[43] Daha sonraları İslam’a geçiş ile birlikte Türk düşünürlerin bir kısmı hem Küre hem de Düz Dünya’yı savunmuştur. 21.Yüzyılda ortaya çıkan sosyal medya platformları ile Düz Dünya yaygınlık kazanmıştır, bir Düz Dünya derneği ise Adana’da Doğukan Özkan tarafından kurulmuştur.[44]
İslam’da Dünya’nın Şekli[değiştir | kaynağı değiştir]
İslam dünyasında bazı İslam bilginleri Dünya’nın düz olduğunu savunmuşlardır. Ayrıca yuvarlak olduğunu da savunanlar vardır. Batlamyus’un fikirlerinin yayılması ile birlikte Küre fikri daha da yaygınlaştı. Gazzâlî ve Fahreddîn er-Râzî gibi alimler Dünya’nın yuvarlak olduğunu savunmuştur. Ebû Ali el-Cübbaî gibi bazı alimlerde düz olduğunu savundular. Modern dönemde de durum Orta Çağ'daki ile benzer.
Bu tür iddialar olmakla birlikte İslam Coğrafyası'nda dünyanın düz olduğu ile ilgili bir şüphe yoktu. Biruni olsun Ömer Hayyam ve diğerleri olsun İslam alimleri Coğrafya ve astronomide ilerlemeler kaydettiler.
Flat Earth Society[değiştir | kaynağı değiştir]
Türkçesi Düz Dünya Topluluğu. 1956 yılında Samuel Shenton tarafından kuruldu. Kurum Dünya’nın şeklinin düz olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. 1990 ve 2001 arasında geriledi. 2004 senesinde bir site olarak tekrardan yükselişe geçti.[45]
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Şablon[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
Yazı kaynağı : tr.wikipedia.org
21. Yüzyılda Hala Dünya'nın Düz Olduğuna İnanan Komplo Teorisyenleri: Düz Dünya Topluluğu
S: Tüm buz duvarını korumak için milyonlarca adam gerekir, imkansız bir şey bu.
C: Pek değil, birkaç yüz adamla ve gerekli ekipmanlarla rahatlıkla korunabilir.
S: NASA roketlerinin uçuş yollarının eğimli olma nedeni nedir?
C: NASA özel olarak öyle planladı, sonuçta yalanın merkezinde onlar var.
S: Güneş, yıldızlar ve diğer gezegenler peki?
C: Hepsi Dünya ile beraber yukarı doğru hareket ediyorlar, yıldızlar ile Dünya arasında sadece 5000 km'lik bir mesafe var.
S: Güneş'in doğuşu ve batışını nasıl açıklıyorsunuz?
C: Tamamen perspektifle alakalı. Uzaklaştıkça küçülüyor, küçülüyor ve iyice uzaklaşınca tamamen yok oluyor, en azından gözlerimiz için.
S: Uydular nasıl dünyayı dolaşıyor peki?
C: Dolaşmıyorlar, onlardan gelen sinyaller aslında radyo istasyonlarından gönderiliyor ve devletler bu bilgiyi gizliyor.
Yazı kaynağı : onedio.com
Ortaçağ’da Dünya’nın düz olduğuna mı inanılıyordu?
Ortaçağ’da Dünya’nın düz olduğuna mı inanılıyordu?
KUTSİ AYBARS ÇETİNALP
Günümüzde süren yaygın bir kabule göre Ortaçağ’da insanlar dünyanın bir tepsi gibi düz olduğuna inanıyorlardı. Hatta Columbus’a karşı sunulan argümanların da bu yönde olduğu, şayet batıya yelken açarsa Dünya’nın “kenarından” aşağıya düşeceği iddia ediliyordu. Peki, Ortaçağ’da gerçekten Dünya’nın düz olduğuna inanılıyor muydu ya da Columbus’a karşı çıkanların argümanı bu muydu? Hayır, Ortaçağ’daki genel görüş dünyanın küre şeklinde olduğuydu. Hatta Dünya’nın küre şeklinde oluşu, günümüzdeki “düz Dünyacı” maskaralığının aksine Ortaçağ’da pek de şüpheyle yaklaşılan ya da karşı çıkılan bir konu değildi. Dünya’nın küre şeklinde olduğu Eskiçağ’dan beri biliniyordu. Pythagoras’tan (MÖ 570-495) Ptolemaios’a (MS 100-170) kadar pek çok isim bunu bazen felsefi çıkarımlarla bazen de matematiksel verilerle ifade etmiştir.
Örneğin, Eratosthenes (MÖ 276-194) meşhur deneyiyle Dünya’nın çevresini 252.000 stadion yani 46.620 km olarak bulmuştur (1 Olimpik stadion=185 m.). Bu, günümüzdeki 40.075 km’lik hesaba göre %16’lık bir hata payına sahiptir. Erken kilise babaları arasında Lactantius (245–325), Ioannes Khrysostomos (344-408) gibi düz dünya görüşüne sahip olanlar vardı. Bunlar argümanlarını genellikle kutsal metinlere dayandırıyorlardı. Örneğin, Kosmas Indikopleustes (ca. 6. yy) düz Dünya tasvirini Eski Ahit’teki ahit sandığına dayandırıyordu. Bu tarz görüşler pek etkili olmamış ve kabul görmemiştir. Augustinus (354-430), Hieronymus (347-420) gibi kilise babaları ise Dünya’nın küresel olduğunu savunuyordu. 476’da Batı Roma’nın yıkılması Avrupa’yı klasik kaynakların birçoğundan kopardı. Doğu Roma ve İslam uygarlıkları bu kaynaklardan mahrum değillerdi.
Zira 19. yüzyılda ortaya çıkan Ortaçağ düz Dünyacılığı mitinin odak noktası da Avrupa’ydı. Karanlık Çağ olarak adlandırılan Erken Ortaçağ’da Bede (672-735) bir yıl içindeki gün süresi farkından yola çıkarak dünyanın küre şeklinde olduğunu öne sürmüştür.
Eski Yunan ve İslam kaynaklarının 11. yüzyıl itibariyle Avrupa’ya tekrar girişiyle dünyanın küre olduğu görüşü daha fazla bahsedilir oldu. Bacon (1214-1292), Aquinas (1225-1274) gibi büyük isimler de dünyanın küre olduğunu söylüyordu. Hatta Dante’nin (1265-1321) Inferno’su ve Mandeville’in Seyahatnamesi gibi daha genele hitap eden edebi eserlerde de bundan bahsediliyordu. 13. yüzyılda yazılmış ve üniversitelerin müfredatında yer alan “De Sphaera Mundi” yine küresel bir Dünya’dan bahsediyordu. Berthold von Regensburg’un (1220-1272) Almanca verdiği vaazlarında küresel Dünya betimini kullanması bu bilginin halk tarafından da bilindiğini gösterir. Deniz yolculuğuyla dünyanın etrafının dolaşılabileceği ve yine aynı noktaya gelinebileceği biliniyordu.
Nitekim Columbus’a yapılan eleştiriler Dünya’nın düzlüğüyle ilgili değil Avrupa ve Asya arasındaki mesafenin uzunluğuyla ilgiliydi. Özetle, Ortaçağ’a atfedilen düz Dünyacılık 19. yüzyılda şekillenmiş romantik bir görüştü. Günümüzdeki düz Dünyacılık ise 20. yüzyılda ortaya çıkmış bir maskaralıktır.
Yazı kaynağı : www.birgun.net
Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında
Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.