Katliama seyirci askerlere madalya manşetlerde
İkinci dünya savaşından sonra en büyük etnik kıyımların yaşandığı Srebrenitsa'da görev yapan Hollandalı askerlere Assen'de bulunan Johan Willem Frisokazerna kışlasında madalya verilmesini Hollanda basını da manşetten okuyucularına duyurdu. Hollanda'nın ikinci büyük gazetesi de Volkskrant manşetten verdiği haberde ''Srebrenitsa'da göreve yapan Hollandalılara madalya'' verildi. Diye okuyucularına duyurdu. Haberin devamında 1995 yılında Hollandalı askerler tarafından korunan Srebrenitsa'da yaşanılan dram olduğunu, bu dram neticesinde on binlerce Boşnak Müslüman'ın Sırplar tarafından öldürüldüğünü, bu günde madalya verildiğini dışarıda ise 250 kadar Bosnalı annelerin Almanya ve Hollanda'da gelerek 60 metre uzunluğunda bir pankart ile bu madalya'yı protesto ettiklerini yazdı. Haberin iç sayfasında tam sayfa Hollandalı askerlerin görüşlerine yer veren de Volkskrant askerlerin bu manzaradan utanç duyduklarını yazdı.
Eric Smid (37): ''Bizlere sığınan bu insanları gerçekten savunamadık. Onlara birkaç geçici yer verdik. Boşnak insanların Sırplar tarafından görülmesini engellemekti. Bağırmak ve ağlamaktan başka hiçbir şey yapamıyorlardı. Daha sonra onların başlarına gelecek akıbetten haberleri yoktu. Gerçekten ben bu durumdan çok kendimi suçludan ziyade sorumlu hissediyorum. Çok acı bir durum.''
Theo Lutke (36): ''Halkı güvenli bölgelere topluca götürmek için ilk önce bir stadyuma götürdük. Stadyumda koşuşan kadınlar, çocuklar ve çaresiz insanlar vardı. Biz onlara kendilerini güvenli bir yere götüreceklerimize dair söz vermiştik. Kadınların ve yaşlı ihtiyarların bizden yardım çığılıklarını hiç unutamıyorum. Daha sonra Sırp güçleri bu insanları bizden teslim aldılar. Ve akıbetleri ''
Rene Jaagt (32): ''Bosna'ya gitmeden önce ben kendimi çok iyi hazırlamıştım. Kendim bu insanları korumak için kendimi çok iyi hazırlamıştım. Fakat oraya gittiğimizde hiçbir rolümüzün olmadığını gördüm. Moralim bozuldu. Orada kısa süreli bir travma geçirdim. Çünkü korumaya söz verdiğimiz insanları koruyamadık. Üstelik o dönemde komutanımız Thom Karremans'ın Sırp Komutan Ratko Mladiç ile kadeh kaldırırken görüntülerini de hiç unutamıyorum. Ona bağırıp çağırıyorum. Ona çok kızgın ve öfkeli olduğumu belirtmek isterim. Unutmak istiyorum fakat bazı belgeselerde o görüntüler resimler karşıma çıkınca kendimi kaybediyorum. Kendimden utanıyorum.''
Gazete haberin devamında Srebrenitsa'da Sırpların gelmesi sırasında çektikleri fotoğrafların banyo sırasında kaybolmasını anlatıyor. Hollanda Savunma Bakanlığı, söz konusu filmlerin banyo sırasında kaza sonucu yandığını bildirmişti. Srebrenitsa'da yaşananlara şahit olan Hollandalı 850 askerden 3'te 2'sinin, ordudaki görevlerini bıraktığı da belirtiliyor.
Bağımsız insan hakları kuruluşları Hollanda Başbakanı Jan Peter Balkenende'ye açık bir mektup yazdılar. Mektupta şu ifadelere yer veriliyor.
Sayın: Balkenende
4 aralıkta Hollandalı askerlere madalya verdiniz. Oysa 1994-1995 yılında Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa'da 8376 Boşnak Müslüman Sırplar tarafından göz göre göre Hollandalı askerlerin gözleri önünde katledildi. Bu katledilen grubun içinde 2000 çocuk ve yaşlı bulunuyordu. Bunun yanı sıra 56 köy yakıldı. Güvenli bölge denilen yere Hollandalı Komutan Thom Karremans şehri Rtako Miladiç'e teslim ettiğini biliyormuydunuz.Ve Dünya basınına yansıyan kadeh kaldırırken resimlerini gördünüz mü? İkinci dünya savaşında bile Yahudilere böyle soykırım yapılmadı. Siz neyin madalyasını verdiğinin farkında mısınız? Bu tutumundan dolayı Savunma Bakanlığını kınıyoruz.
Tilman Zülch (Almanya) Andre Rollinger (Luxemburg) Fadila Memısevıc (Bosna-Hersek)
De Volkskrant "Srebrenitsa Anıları" adıyla geçen yıl piyasaya çıkan kitabın ikincisinin yakında piyasaya çıkacağını yazdı. 1995 yılında Hollandalı askerlerin koruması altında Srebrenitsa'ya giren Sırp güçleri 8 bini aşkın Müslüman Boşnak'ı hunharca katletmişlerdi. Hollanda yönetimi bu konuda sorumluluk kabul etmezken, askerler, koruma sözü verdikleri Boşnak sivillerin gözleri önünde katledilmesinden duydukları pişmanlık ve utancı dile getiriyor. Önemli bir kısmı şahit oldukları olaylar nedeniyle psikolojik tedavi gören 600 askerden 171'inin açıklamaları "Srebrenitsa Anıları" adıyla piyasaya yeni bir kitapta geçen yıl piyasaya çıkmıştı. Askerler bu kitapta katliama seyirci kaldıklarını itiraf etmişlerdi.