tolkien edebiyatında numenor insanlarının konuştuğu yapay dil. kökenleri beleriand'ın eski insanlarına dayanır. gırtlaktan gelen sert bir yapısı vardır. numenor'un yıkılışıyla birlikte kullanımı azalmıştır. dilin mirası gondorda ve arnorda yaşatıldığı gibi harad sahillerindeki kara numenorlularca da konuşulmaktadır. tolkien bu dili oluştururken süryanice ve aramice'den esinlenmiştir.
adunaic köken olarak adun yani batı kelimesinden gelir, bu kelime de numenor diline esasen sindarin elfçesindeki dun kelimesinden gelmektedir. 'dúnedain' sindarin'de batı insanı demektir. adunaic dilinde de bu kelimenin karşılığı adunaim'dir.
işbu dil quenya ve sindarin elfçeleri'nden çok etkilenmiştir. bunu temelinde numenor'un uzun süreler boyunca elf dilini bir bilim dili olarak kullanmasının ve soyluların kendi aralarında elfçe konuşmalarının yattığı söylenebilir.
dil sadece son bir kaç kral döneminde kurumsal olarak kullanılmıştır. akallabeth felaketiyle birlikte yok olan medeniyetten arta kalan vefakarlar grubu ise elf diline ve kültürüne sadık kalan elendil'in taraftarları olduğundan, gondor'da ve arnor'da mevcut olsa da öne çıkan bir dil değildir. yinede ortak dil olan westron adunaic'den köken almıştır. tolkien kitaplarının esasen westron orjinalinden ingilizce'ye tercümesi olarak değerlendiriliyor olması çok meta bir olgu olarak dikkat çekicidir.
güneyde numenor'un bir başka halefleri olan umbar ve daha güneydeki topraklarda ise adunaic'in yerel dillerle değişmiş bir hali olan kara adunaic konuşulduğu gondorun kara numenorlu kraliçesi beruthiel'in isminden hareketle çıkartılabilir. hamileyken eşi kral tarannon falastur tarafından - gondor'da entrika çevirdiği için- geldiği baba evine sürgün edilmiştir. umbar körfezinin güneyinde bilinmeyen bir şehre gönderildiği kaydedilmiştir.
adunaic grameri şu şekildedir;
bir kelimeyi örnek alalım, "bâ kitabdahê" bana dokunma demektir.
ba hayır ve olmaz anlamında kullanılır
tabad kelimesi dokunmaktır. ki sen he ben demektir. kelimede tabad'ın a sı he zamir ekiyle düşer ve d'den sonra a gelir.
kelimenin genel kalıbından ziyade kökteki sessiz harfler sami dillerdeki gibi temel unsurdur.
g-m-l sessizleri bir arada yıldız kelimesiyle ilişkilidir mesela gimli yıldız demek iken igmil yıldız şeklinde olan şeyleri betimlerken kullanılır.
daha fazla bilgi için https://folk.uib.no/hnohf/adunaic.htm