Çanlar Kimin İçin Çalıyor? (1940) – Ernest Hemingway
İlk defa 1940 yılında yayımlanan, Ernest Hemingway‘in en uzun eseri olan Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Savaş edebiyatının örneklerinden biridir.
Çanlar Kimin İçin Çalıyor Özeti:
Robert Jordan, Amerikalı bir İspanyolca profesörüdür. Patlayıcılar konusundaki uzmanlığı dolayısıyla bir köprüyü havaya uçurmakla görevlidir. Kılavuzu Anselmo ile dağdaki gerilla güçlerinden yardım istemeye gider. Çete reisi Pablo’nun mağarasında gördüğü Maria adlı kızdan çok etkilenir. Pablo’nun karısı Pilar, kocası karşı çıksa da köprünün uçurulmasına yardım edeceklerini söyler. Ertesi gün Robert, Pilar ve Maria önemli bir çetenin reisi olan El Sordo’yu görmek için bulunduğu tepeye giderler. Robert, yol boyunca onların hayat hikayelerini dinler. Maria’nın annesi ve babası kurşuna dizilmiştir.
Benzer bir şeyi Pablo’nun karşı taraftaki insanlara yapması psikolojisini bozmuştur. Bu onda savaşın dışında kalma düşüncesini doğurmuştur. Robert, El Sordo ile tanışır ve ondan yardım sözü alır. Bunun için birlikte plan yaparlar. Dönüşte Robert, Maria ile evleneceğine dair Pilar’a söz verir. Onlara kendi hayatından, yazacağı kitaptan söz eder.
Kampa dönerler. Robert ile Maria arasındaki aşk giderek kuvvetlenir. Birlikte gelecek günleri hayal ederler. Fakat Robert buradan sağ çıkacağından emin değildir. Bu arada Robert ile kavga eden Pablo bir sorun olmaya başlar. Karısı Pilar bile onun öldürülmesi gerektiğini düşünür. Nitekim Pablo gece dinamitlerin bir kısmını alarak oradan kaçar. Sabah olduğunda silah sesleri duyulur. Sordo’nun birlikleri saldırıya uğrar ve geri dönen Pablo, Sordo ve arkadaşlarının öldürüldükleri haberini getirir.
Robert, gelişmeleri haber vermek ve köprüye saldırıyı durdurmak için birliğine mektup yazar. Ancak mektup ulaşması gereken yere çok geç gider. Birimleri birbirinden kopuktur. Mağarada köprünün uçurulacağı saati belleyen Robert, vakit geldiğinde harekete geçer. Herkes planlandığı şekilde yerini alır. Robert, dinamitleri köprünün altına yerleştirir ve bir kamyon yaklaşırken patlatır. Köprüden kopan parçalardan biri Anselmo’yu öldürür. Kaçarken Robert’in bacağı kırılır ve Robert, Maria’ya kaçıp gitmesi için yalvarır. Onları uzaklaştırınca esir düşmeyi ya da kurşuna dizilmeyi istemediği için kendini öldürür.