Herat
Herat, Afganistan?ın batısında yer alan ve ülke sıralamasında nüfus bakımından ikinci sırada olan bir Güney Türkistan kentidir. Ayrıca, kendi bölgesinin en büyük şehridir. Kent, ?Horasan?ın İncisi? olarak da anılmaktadır.
Tarihçe
Herat?ın tam olarak ne zaman kurulduğu bilinmemektedir ama tarihinin antik çağlara dayandığına Heredot?un eserlerine dayanılarak ulaşılabilir. Şehrin bilinen ilk sahipleri Ahamenidlerdir.
M.Ö. 330 yılı civarında kent Büyük İskender’in eline geçen kent, .daha sonra sırasıyla Selevkosların, Partların ve Sasanilerin egemenliğinde kaldı. 786-809 yılları arasında kent Abbasiler yönetimini yaşadı. Herat, 1000 yılında Gazneliler, 1040 yılında ise Selçuklular tarafından fethedildi. Daha sonra Harzemşahların bir parçası oldu.
1221 yılında Herat Cengiz Han,1381 yılında da Timur tarafından ele geçirilen şehir, 15. yüzyılda bir süre Karakoyunlular tarafından yönetildi. 1507 yılında Özbeklerin eline geçen kent 1510 yılında Şah İsmail tarafından Safevi Devleti’ne katıldı. Herat, 19. yüzyıl boyunca kent İngilizler, İranlılar ve Afganlar arasında bir çok savaşlara sahne oldu. 1860 yılında Dost Muhammed Han tarafından Afgan Devleti’nin bir parçası haline getirildi.
Sovyet-Afgan Savaşı sırasında Herat Sovyetler Birliği tarafından işgal edildi. 1995 yılında Taliban’ın eline geçti. 2001 yılında ABD’nin Afganistan’a yaptığı müdahale sonucu Taliban kenti terk etmek zorunda kaldı.
Şehrin en bilinen sakinleri Emir Timur, Muhakemetül Lügateyn?in yazarı Ali Şir Nevai ve Timurlu soyundan gelen Hüseyin Baykara?dır.
Coğrafi Özellikleri
Herat kenti, 34°20?21? Kuzey, 62°12?11? Doğu ? da 54.778 kilometrekarelik bir alan üzerine kurulmuştur. Kurulduğu alan Orta Afganistan dağlarından Karakum Çölü?ne doğru akan Hari Irmağı?nın oluşturduğu vadidir.Deniz seviyesinden ortalama 920 m yükseklikte bulunan Herat, 4. Saat diliminde yer almaktadır.
İklim
Herat, karasal iklimin etkisi altındadır. Yazlar oldukça sıcak geçer ve insanları zorlar. Mayıs-Eylül ayları arası kuzeybatıdan kuvvetli rüzgarlar eser. Kışlar ise genelde yumuşaktır.Kar yağışı sık görülmez, yağsa da hızlıca erir. En sıcak ay ortalama 29°C ile Temmuz, en soğuk ay ortalama 3°C ile Ocaktır.
Nüfus Bilgileri
2008 yılı verilerine göre şehrin nüfusu 1.400.000 kişidir. Kilometrekareye düşen insan sayısı ise 25,5?tir.
Herat çokuluslu bir şehirdir. Şehirde birçok farklı etnik grup bulunmaktadır. %80 oran ile Fars ve Tacik gibi İrani kavimler ilk sırada yer almaktadır. Diğer etnik gruplar ise %10 Peştunlar, %10 ?da Özbek,Türkmen ve Hazara gibi Türk topluluklarıdır.
Şehrin Genel Görünümü
Kent, klasik Türk mimarisinin izlerini taşımaktadır. Birçok türbe ve camiye rastlamak mümkündür. Cuma Camii, Kalga Cami-i Şerifi , Kazirgah Cami-i Şerifi, Kraliçe Türbesi, Kaca Kaltan Türbesi ve Mirveys Sadık Türbesi bunların önemlilerindendir. Ayrıca kentte bulunan İskender Kalesi ve Herat Milli Müzesi ile Cihat Müzesi önemli binalardandır.
Ekonomi
Herat ekonomisi tarım merkezlidir. Sulanabilen alanlarda, halkın temel besini olan buğday, pirinç ve arpa yetiştirilir. Pamuk da önemli tarımsal ürünler arasındadır. Et ve süt ürünleriyle yerel tüketimi karşılayan hayvancılık, deri ve yün bakımından da önem taşımaktadır. Halıcılık başta olmak üzere geleneksel el sanatları da ekonomik yaşamda yer almaktadır.