7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun yasadışı bahis oynama, oynatma, buna imkan sağlama, aracılık etme gibi fiilleri yaptırımlara bağlamıştır. Tüm bu hususları düzenleyen Kanunun 5. maddesi şu şekildedir;
Madde 5 - (Değişik: 12/7/2013-6495/3 md.)
Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın;
a) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunlarını oynatanlar ya da oynanmasına yer veya imkân sağlayanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
b) Yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarının internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayan kişiler, dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
c) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
ç) Kişileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik edenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
d) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynayanlar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
Bu madde kapsamına giren suçlarla bağlantılı olarak, spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarının oynanmasına tahsis edilen veya oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü mal varlığı değeri, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümlerine göre müsadere edilir.
Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
Bu madde kapsamına giren suçlarla ilgili olarak, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun erişimin engellenmesine ilişkin hükümleri uygulanır.
Bu madde kapsamına giren suçların işlendiği işyerleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürlenerek kapatılır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerlerinin ruhsatları mahallin en büyük mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.
(1) Bu fıkradaki “yüzde biri Türk Sporunu Teşvik Fonuna, bakiyesi” ibaresi 23/5/2000 tarihli ve 4568 sayılı Kanunun 4’üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 3/6/2011 tarihli ve 638 sayılı KHK’nin 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan "Beden Terbiyesi Umum Müdürlüğünce" ibaresi "Spor Genel Müdürlüğünce" şeklinde ve "Umum Müdürlük" ibaresi "Genel Müdürlük" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/23 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/23 md.) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde düzenlenen suçlar ile 5237 sayılı Kanunun 228 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında düzenlenen suç bakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
a) 128 inci maddesinde yer alan taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma,
b) 135 inci maddesinde yer alan iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması,
c) Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine bakılmaksızın 139 uncu maddesinde yer alan gizli soruşturmacı görevlendirilmesi,
ç) 140 ıncı maddesinde yer alan teknik araçlarla izleme,
tedbirlerine ilişkin hükümler uygulanabilir.
Bu hükmün koyulmasında korunan hukuki yararı Anayasa Mahkemesi’nin 23.11.2016 tarihli, 2016/51 E. ve 2016/179 K. sayılı kararının 13. paragrafında; 7258 sayılı Kanun m.5’de tanımlanan suçlarla korunan hukuki yarar açıklanmıştır. Buna göre; “5237 sayılı Kanunda yer alan suçla[1] korunan hukuki menfaat, genel ahlakın korunması, toplumun ve çocukların kumarın sosyal bakımdan ortaya koyduğu büyük tehlikeden ve doğurması olası facialardan korunmasıdır. Buna karşılık itiraz konusu kuralda yer alan suçla korunan hukuki menfaat, yukarıda ifade edilen menfaatlerin yanında devletin verdiği izin ve yetkiyle bahis ve şans oyunları düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerin gelirlerinden pay alan kamu kurum ve kuruluşlarının mali çıkarlarıdır. 7258 sayılı Kanuna göre bahis ve şans oyunlarının devletin denetim ve gözetiminde yapılması suretiyle elde edilen gelirlerden sporla ilgili kurum ve kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılan pay Türk ekonomisi ve sporu için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Bu bağlamda, internet ve sair suretle erişim sağlayarak yasadışı şekilde bu tür bahis ve şans oyunlarının oynatılması halinde söz konusu kurum ve kuruluşların bu katkı paylarından mahrum kaldığı, ayrıca bu şekilde yasadışı bahis ve şans oyunları oynatılmasına imkan sağlanmasının bir çeşit kara para aklama vesilesi olduğu da anlaşılmaktadır. Kanun koyucunun kuralla, suçun niteliğini, işleniş şeklini, mağdurda oluşan zararı ve korunan hukuki menfaati gözeterek, bu fiilleri 5237 sayılı Kanunun kapsamı dışında düzenlediği ve daha ağır bir yaptırım tercih ettiği anlaşılmaktadır. Kanun koyucunun bu tercihi, suç olarak tanımlanan fiillerin hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptırımlarına tabi tutulacağının belirlenmesindeki takdir yetkisinin kapsamındadır”.
Kanunun 5. maddesinin a bendinde yer alan bu suç tipi için 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası birlikte öngörülmüştür. Buna göre, bahis oynatan ve bahis oynanmasına telefon, televizyon, internet gibi aracılar veya bu fiili işletmek için açtığı yer veya ortam sağlanması halinde bu madde gereğince yargılanacaktır. Ancak bu bent yurtiçinde oynanan spor müsabakaları için geçerlidir. Keza, yurtdışında oynanan spor müsabakaları için yaptırım bir sonraki bentte öngörülmektedir.
7258 sayılı Kanun m5/b bendine göre, yurtdışında oynanan spor müsabakaları için internetten oynanmasına imkan sağlama halinde ceza arttırılarak 4 yıldan 6 yıla kadar bir yaptırım belirlenmiştir. Ancak burada ek olarak adli para cezası öngörülmemiştir.
Bahis oynanmasına yer veya imkan sağlandığı durumda müşteriler tarafından bahsin oynanması zorunlu olmayıp, gerekli hazırlıkların yapılması suçu oluşturacaktır. Ancak bahis oynatma fiili için teşebbüs aşamasında değerlendirilecektir.
Bu madde TCK m. 228’de yer alan kumar oynanmasına yer veya imkan sağlama suçu ile karıştırılmamalıdır. Zira, TCK m.228’de kumar oynatılırken, 7258 sayılı Kanun’da bahis söz konusudur.
Kanunun 5/c bendinde açıklanan bu suç tipinde, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Aracılık fiilen nakil olabileceği gibi banka vesair para transferine yol açabilecek herhangi bir şekilde de mümkündür. Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunları ile bağlantılı olan her türlü paranın nakli, transferi yada el değiştirmesinde katkısı olan fail açısından suçun oluşmuş sayılmaktadır.
İzinsiz ve yasadışı bahis sitelerinin reklamının yapılması veya her türlü surette bahis oynanmasına teşvik edilmesi fiilinin cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıdır. Buradaki reklam televizyon, internet, telefon gibi her türlü aracıyla gerçekleşebileceği gibi, ikna yöntemiyle yüz yüze de bahis oynanmasını teşvik etmek suçu oluşturacaktır.
Bahis oynama, yukarıdaki maddede görüleceği üzere TCK kapsamında cezai yaptırıma tabi tutulmayarak, 5.000TL’den 20.000-TL’ye varan idari para cezası yaptırımına bağlamıştır.
Bu suç tipinde yargılamayı suçun işlendiği yer asliye ceza mahkemeleri yapacaktır. Suç örgütlü şekilde işlense dahi, ağır ceza mahkemesi alanına girmeyen bir suç işlenmemesi kaydıyla asliye ceza mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.
Yasadışı bahis suçları nedeniyle, KHK ile getirilen ve sonradan yasalaştırılan ek fıkra gereğince, taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma, iletişimin tespiti, kayda alınması, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi ve teknik araçlarla izleme tedbirleri ile şüpheli veya sanıklara ulaşılmaktadır.
Uygulamada sıklıkla gizli soruşturmacı görevlendirilmesi yapılmakta, şüpheli veya sanığı takip ederek faaliyetlerinin ses veya fotoğraf kaydıyla tespiti yapılmakta, yine şüpheli veya sanığın telefon kayıtları dinlenmekte, MASAK tarafından bankalara bloke koyulmakta ve yurtdışı çıkış yasağı getirilmektedir. Konulan blokeler genelde 2 yılı bulan soruşturma süreci boyunca devam etmekte olduğundan, yetkili avukatlar tarafından soruşturmaya dahil olarak blokenin kaldırılması için itiraz edilerek sürecin takibi mağduriyetin azalmasına yardımcı olacaktır.
Av. İrem GÜRBÜZ EREL