genel olarak, tarih trajik ve aynı zamanda garip. Kara Denizi'nde oldu ve Kuzey Kutbu'ndaki Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında insan kayıpları açısından en büyük oldu. 12 Ağustos 1944'teki trajedi, prensip olarak, savaşın zaten düşman topraklarında olduğu ve muhtemelen de rol oynadığı zaman. Bu gün, Alman denizaltı U-365 "Marina Raskova" gemisi ve gemiye eşlik eden üç mayın tarama gemisi battı.
Teknenin mürettebatının, iyi korunan bir konvoyu yok ederek beceri mucizeleri gösterdiğini söyleyebiliriz. Ancak, her şey o kadar basit değil.
Evet, affedilemez bir yaşam kaybı vardı, kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere yaklaşık 400 kişi öldü. Konvoy komutanı tarafından yapılan bir dizi hata için olmasa bile belki de bu sayıda mağdur kaçınılabilirdi.
Her zamanki gibi karakterlerle başlayalım.
"Marina Raskova."
Wikipedia, bunun Haziran 1943'te başlatılan ve 12 Ağustos 1944'te Kara Deniz'deki ölümüne kadar işletilen kargo ve yolcu gemisi “Marina Raskova” (Amerikan Liberty tipi nakliye) olduğunu bildiriyor.
Ancak, hayır. Bu vapur 1919'da inşa edildi ve başlangıçta Salisbury olarak adlandırıldı. 1941'de adını Iberville olarak değiştirdi ve 1942'de ABD hükümeti tarafından satın alındığında, adını tekrar Ironclad olarak değiştirdi.
“Zırhlı” konvoy НХ-178 (fırtına sırasındaki hasar nedeniyle ulaşamadı) bir parçası olarak SSCB'ye gitti ve PQ-17 (eğer ilgilenirse Ayrshire corvette destanı Murmansk'a hayatta kaldı ve ulaştı). Lend-Lease kapsamında Sovyetler Birliği'ne devredildi, "Marina Raskova" adını aldı ve Kuzey Denizcilik Şirketi'nin bir parçası olarak işletildi.
Geminin deplasmanı 14 ton, hız 450 deniz mili idi.
AM serisinin mayın tarama makineleri ("Amerikan").
Bunlar aynı zamanda Amerikan tekneleriydi. T-114, T-116 ve T-118 de Lend-Lease kapsamında SSCB'ye devredilmiş ve bu rakamlar altında Kuzey filo.
Deplasman 725 ton, hız 13,5 deniz mili.
AM maden ocaklarının silahlandırılması 2 × 76 mm'lik toplar, 40 mm uçaksavar topu Bofors ve 6 uçaksavar 20 mm otomatik silah Oerlikon'dan oluşuyordu.
Denizaltı karşıtı silahlar: Mk.10 Hedzhehog roketatar (24 varil), iki Mk.6 stok bombardıman uçağı. Hidroakustik istasyon ve radar.
U 365.
Orta Alman denizaltısı tip VIIC. Yüzey deplasmanı 735 ton, yüzey hızı sualtı / sualtı 17,7 / 7,5 knot.
Silahlanma: 88 mm top, dört yay ve bir kıç TA 533 mm.
Ve sunumdan sonra anlatı başlar. Aslında Marina Raskova ve üç maden işçisi, tarihe çok üzücü bir şekilde giren BD-5 konvoyunu oluşturdu.
Marina Raskova, Kara Denizi ve Laptev Denizi'nin kutup istasyonlarını ve köylerini tedarik etmek için çok önemli uçuşlar gerçekleştirdi. Bu, üç savaş gemisinin böylesine etkileyici bir eskortunu açıklıyor.
8 Ağustos 1944'te gemi, kutup istasyonları için kargo ve istasyondaki bir sonraki vardiyadan çok sayıda yolcu ile denize gitti. Yolcular Kuzey Denizi Güzergahı Genel Müdürlüğü'nün 116 askeri personeli ve 238 sivil personeli idi. Siviller arasında kışlama ve askeri personel ailelerinden 124 kadın ve 16 çocuk vardı. 55 mürettebat üyesi dikkate alındığında Marina Raskova'da 409 kişi vardı.
Belgelere göre, gemi yeterli sayıda hayat kurtarıcı cihaza sahipti: dört tam zamanlı tekne, dört şişme sal, birkaç geniş ahşap kungaz, can yelekleri ve daireler. İkincisinden, Ağustos ayında bile çok az bir anlam vardı, ancak yine de. Ancak, daha sonraki olayların da gösterdiği gibi, kurtarma ekipmanı alarm ekipmanı, acil su ve gıda tedariki ile donatılmamıştır. Bu bir nüans. ancak, birçok insanın hayatını talep etti.
Nakil, AM tipinde üç mayın tarama makinesinin eskortuna tahsis edildi: T-114, T-116 ve T-118. T-1'de bayrağı tutan 118. rütbe Shmelev'in konvoy komutanı konvoya komuta etti. Mayın tarama makinelerinde kaç kişinin bulunduğunu söylemek zordur, çünkü Shmelev'in komuta grubu ve General Loktionov komutasındaki filo genel merkezinden bir komisyon, hava istasyonlarının durumunu kontrol etmesi gereken 70 kişilik standart ekiplere eklendi. Üç maden mayınının hala yaklaşık 300 kişi olduğunu varsayabiliriz.
Sonuç olarak, konvoy 700'den fazla kişiden oluşuyordu. Kayıplar hakkında konuşacağımız gibi önemli bir rakam.
11 Ağustos günü, hiçbir olay olmadan, konvoy Kara Deniz'e girdi. Ve 10 Ağustos arifesinde, Dikson Adası'na dayanan Kara Deniz Üssü'nün merkezi, balıkçıların adanın yakınındaki bir Alman denizaltısını fark ettikleri hakkında bilgi aldı. Tabanda tepki gösterdiler ve Catalina deniz uçağı arayışına gönderdiler. Uçak adanın etrafında uçtu, teknenin bulunması beklenmiyordu. Denizin binlerce kilometrekaresi şaka değil.
Shmelev'in bu bilgiyi alıp almadığı bilinmemektedir, hayır, çünkü diğer tüm olaylar bunun açık bir teyidi.
Bunu ilk ölümcül hata olarak düşünebiliriz: Konvoyu bölgede bir düşman denizaltısı gördükleri konusunda uyarmayın.
Konvoy gemilerinde belli bir anlaşmazlık hüküm sürdü. BD-5 düz bir rotadaydı, bir denizaltı karşıtı zikzakla tamamen rahatsız etmiyordu. Ulaşım öncesinde “Marina Raskova” ya bir buçuk mil mesafede, sağda ve solda T-118, T-114 ve T-116 vardı.
Büyük olasılıkla, sanki düşmanın gerekmediği gibi rahatlatıcı bir şekilde yürüdüler. Akustiklerin aynı sebepten dolayı özellikle suyu dinlemediğinden eminim. Genel olarak, Arktik Okyanusu'nun geniş genişliklerinde, Amiral Scheer'in bir seferde düzenlediği duyguyu bir kez daha doğrulayan bir şey bulmak çok zordu.
Bu sefer de aynı şey oldu. Kimse düşmanı beklemiyordu, ancak 19:57 Moskova'da Marina Raskova'nın sancak tarafında bir patlama oldu. Alan çok sığ derinliklerle (40 metreye kadar) karakterize edildi, bu nedenle hiç kimse (?) Düşmanın denizaltılarını burada beklemiyordu. Ve belki de tamamen mantıklı değil, ama “Marina Raskova” nın bir mayın tarafından havaya uçurulmasına karar verildi.
Burada hemen çok zor bir hizalanma ortaya çıkıyor. Mina kendinden tahrikli bir şeydir. Birisi sadece üretim yerine teslim etmeli, etkinleştirmeli ve kurmalıdır.
Almanlar? Teorik olarak yapabilirlerdi. Denizaltıları mayın koyabilirdi, bunun için her biri 66 dakika SMA serisini teslim edebilen bir dizi XB teknesi inşa edildi. Evet ve torpidolar yerine yukarıda bahsedilen VII serisi denizaltı 26 dakika "TMA" veya 39 dakika "TMV" taşıyabilir. Ve dikey şaftlarda aynı SMA serisinin 16 dakikasını yerleştirmek mümkün oldu.
Genel olarak, Almanlar mayın teslim edebilirdi, görünüşe göre bizimkiler biliyordu ve torpido patlaması mayın olarak alındı. Hangi sadece bir kez daha normal gözlem yapılmadığını gösterir.
Bu nedenle, denizaltı tarafından saldırı olasılığını dışlayan Shmelev, T-116 ve T-118'e yardım için nakliyeye yaklaşmalarını ve T-114'e denizaltı karşıtı savunma yapmalarını emretti. Zaten kötü değil, ancak olayı filonun karargahına bildirmek tamamen doğru olurdu, ancak bu yapılmadı.
Büyük olasılıkla, Shmelev “Marina Raskova” nın gezici bir mayına çarptığına karar verdi, şimdi hasarı onaracak ve devam edecekler.
Ancak Marina Raskova'daki patlamadan sadece yedi dakika sonra, aynı patlama T-118'de patladı. Gemi 27 dakika ayakta durdu ve battı.
Konvoy komutanı da dahil olmak üzere mürettebatın bir kısmı, ayakta kalmaya devam eden kalan gemiler ve araçlar tarafından kurtarıldı.
Ve ... ve tüm bunlar Shmelev’in konvoyun mayın tarlasında olduğunu anlamasını güçlendirdi! Ve Shmelev hatalı inançlarına göre hareket etmeye devam etti.
T-114'ün üstünden geçen Shmelev, insanların ulaşımdan kurtarılmasını emretti. Ve eğer bu noktaya kadar T-114 en azından bazı denizaltı karşıtı eylemler belirlediyse, o zamandan itibaren mürettebat tamamen farklı bir konuya girmeye başladı.
Sonra 20:25'teki Shmelev, insanları “Marina Raskova” dan kurtarmaya odaklanma emri verdi. Hangi yapıldı.
Shmelev'in emirlerine göre T-114, 200'den fazla kişiyi gemiye aldı. 00 Ağustos'ta mayın tarama gemisi T-15'ya ait tekneden "Marina Raskova" dan T-13'ya giden insanlarla seyahat eden denizaltının periskopu görüldü. Teknede radyo istasyonu olmadığı açıktır, bu nedenle gördüklerini hemen bildiremediler. Arama ışığını neden kullanmadıkları tamamen açık değil, ancak 116:116'te bir T-00 torpido patladı ve gemi dört dakika sonra battı.
T-114 mürettebatı öldü, konvoy Shmelev komutanı öldü, "Marina Raskova" dan taşınan neredeyse tüm yolcular öldü, sadece birkaç kişi kaçtı.
01: 00'a kadar T-116 komutanı Yüzbaşı Teğmen Babanov, tekne ekibinden görülen periskop hakkında bir mesaj aldı. Yani, mayın tarlası versiyonu çöktü (sonunda) ve denizaltının çalıştığı belli oldu.
Sonra ilk bakışta garip bir şey oldu: Babanov, denizaltını aramak ve saldırmak yerine gemiyi açtı ve Habarovo'daki Yugorsky Shar Strait'a gitti. Bir yandan korkaklık ve ihanete benziyordu, ancak diğer yandan, T-116 neredeyse iki yüz kişiyi aldı ve T-114'ün kaderini tekrarlayabilirdi ...
Zor bir karar. Babanov kararı, Beyaz Deniz Filosu komutanına, ancak sadece yarım saat sonra, batan ulaştırmadan zaten ayrıldığı zaman bildirdi.
Filo komutanı Arka Amiral Kucherov Babanov'a bir emir verdi: eğer gemi batmadı ve su üzerinde kalmadıysa, yanında olun ve denizaltı karşıtı savunma gerçekleştirin. Gemi batırdıysa, Habarovo'ya git. Babanov hiçbir şey söylemedi ve üsse gitti. Sonuç olarak, T-116 Habarovo'ya güvenli bir şekilde geldi.
Babanov'un eylemlerini değerlendirmek çok zor. Bir yandan, savaş gemisi sadece denizaltına saldırmak zorunda kaldı, böylece muhtemelen nakliyeyi korudu. Öte yandan, Babanov belki de yeteneklerinden o kadar emin değildi, ama orada, Almanlar tarafından düzenlenen bir katliam tarafından moralsizleştirilebilirdi.
Ayrıca, elli kişilik bir mürettebatı olan küçük bir teknede yaklaşık 200 kurtarılmış insanın, mürettebatın savaş programına göre çalışmasına izin vermemesi oldukça mümkündür.
Dürüst olmak gerekirse, Kaptan-Teğmen Babanov'u yargılamak bizim için değil. Bize değil.
Böylece, hayatta kalan tek mayın tarama gemisi trajedi sahnesini terk etti, onunla birlikte insanları kurtardı. Anladığım kadarıyla, gemi sınıra kadar doluydu.
Ama "Marina Raskova" hala su üzerinde yüzüyordu. Kaptanla birlikte yedi mürettebat üyesi vardı. Buna ek olarak, ulaşımın yanında, mayın tarama gemisi mürettebatı üyelerinden yedi sıralı T-116 ile bir tekne vardı ve Marina Raskova yolcuları ile su, kungas ve sallardan insanları kurtarmakla uğraştılar.
02: 15'te, ulaşım denizaltı tarafından defalarca saldırıya uğradı ve battı. U-365 son üçüncü torpidoya vurduktan sonra ortaya çıktı ve hücum yerini terk etti.
Bu denizaltının Dixon'daki balıkçılar tarafından görülüp görülmediğini söylemek zor, ama bir gerçek: Kara Deniz'de Alman denizaltıları vardı. Bu, Kuzey Kutbu'nda zaten deneyime sahip olan Greif grubuydu.
Teğmen Komutan Wedemeyer'in U-365 denizaltısı bu grubun bir parçasıydı. Kaptan Wedemeyer çok deneyimli bir denizci olarak kabul edildi ve konvoyu BD-5'i yok etme eylemleri bunu doğruladı.
Geminin diğer tarafının gözünden neler olduğunu görmenizi sağlayan U-365 dergisinden korunan veriler.
12 Ağustos günü 18: 05'de Bely Adası'nın 60 mil batısındaki mürettebat tarafından bir BD-5 konvoyu keşfedildi. Tekne saldırmaya başladı ve gemilere yaklaşmaya başladı.
Konvoyu korumadaki ihmalden yararlanan Wedemeyer, bir kilometreden daha kısa bir sürede nakliyeye yaklaşmayı başardı.
19:53. U-365, biri Marina Raskova'yı vuran bir vapurda iki FAT torpido voleybolu yapar. İkincisi geçti.
19:58 Tekne, nakliye ve eskortlar yönünde bir T-5 ana akustik torpido başlattı. Bayan.
20:03 Wedemeyer, T-5'i vuran bir başka T-118 daha yayınladı.
Bundan sonra, U-365 bir karşı saldırıdan kaçmak ve o zamanlar boş olan torpido tüplerini yeniden yüklemek için tabana düştü. Ancak saldırı gerçekleşmedi, mayın tarayıcıları bir torpido T-118 tarafından işgal edildi.
Almanlar torpido tüplerini yeniden doldururken, üç derinlik yükü patlaması duydular. Bu bir saldırı olarak düşünülemez; büyük olasılıkla, T-118'in derin bombaları çalışarak belirli bir derinliğe ulaştı.
23:18. U-365 durumu değerlendirmek için periskop derinliğine ulaştı.
Wedemeyer, T-3'ten sadece 4-114 kablo olduğunu gördü, sonra Marina Raskova daha da sürüklendi. T-116 görülmedi. T-114'ün demirlendiğini, kurtarma operasyonlarıyla meşgul olduğunu fark eden U-365 komutanı bu gemiye saldırmaya karar verdi.
00:45. U-365, bağlantılı T-114'te bir torpidoya çarpıyor. Mayın tarama gemisi beş dakika sonra battı.
Ayrıca, U-365 komutanı T-116'yı gördü, ancak mayın tarama gemisi trajedi sahnesinden açıkça uzaklaştığından, Wedemeyer hala bir hedefi, ulaşılmaz bir ulaşım aracı olduğu için onu yakalamaya çalışmadı.
02:04 U-365, torpido vuruşu Marina Raskova'ya bir torpido ateşledi, ancak gemi batmadı. Açıkçası, vapur yükü ek kaldırma kuvveti sağladı. Wedemeyer gelmedi ve üçüncü bir torpidoyu ateşledi.
02:24 "Marina Raskova" son patlamadan yarı yarıya bozuldu ve batmaya başladı. Yarım saat sonra gemi su altında kayboldu.
U-365 ortaya çıktı. İnsanlar suda yüzdü, tekneler ve sallar yüzeye çıktı. U-365 kampanyası yeni başladığından beri, denizaltı komutanı mahkumları almayı planlamıyordu. Bu nedenle, U-365 gitti.
Suda kalan insanlar çok zor koşullarda hayatta kalmak zorunda kaldılar.
Yüzbaşı Babanov'dan BD-5 konvoyunun ölümü hakkında bir rapor alan Beyaz Deniz Filosu Kucherov komutanı denizaltılar ve sağ kalanlar için arama yapmaya başlamasını emretti. Denizaltı arayışına gelince, elbette, biraz iyimser, ancak kurtarma operasyonu 3 Eylül'e kadar sürdü. Ve uzun zamandır aradıkları, birçok hayat kurtardı. Birisi kurtarılamamasına rağmen.
Taşımanın ölüm yerinde yaklaşık 150 kişi kaldı. Uçaklar tarafından 70 kişi bulundu ve kurtarıldı, ancak bazıları savunulamadı, insanlar kurtuluştan sonra tükenme ve hipotermiden öldü.
T-116, Habarovo'ya 181 kişi, T-36 ile 118 denizci ve Marina Raskova'dan 145 yolcu teslim etti. Böylece 251 kişi kurtuldu. Kurbanların rakamları biraz değişiyor, ancak her durumda, kayıplar "Marina Raskova" da bulunan hemen hemen tüm kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere yaklaşık dört yüz kişiydi.
Gerçek başarı, uçan tekne Katalina'nın komutanı pilot Matvey Kozlov tarafından yapıldı.
23 Ağustos'ta, ilk kungaları fark etti ve hayatta kalan tüm mürettebatı yakalamayı başardı. İşte raporundaki satırlar:
“Orada yaşayan 14 kişi ve 25'ten fazla ceset buldular. Cesetler diz boyu suyla dolu bir kunganın dibinde iki sıra halinde uzanıyordu. Hayatta kalanlar, yaklaşık altısı kendi başlarına zorlukla hareket edebilen cesetlerin üzerine oturdu ve oturdu. Filme alınanların açıklamasına ve kunganın muayenesine göre, kunganın üzerinde tatlı su veya herhangi bir ürün bulunmadığı tespit edildi. ”
Fırtına ve aşırı yüklenme nedeniyle Catalina kalkamadı. Mürettebat en azından bir şekilde uçağı kaldıramayacak şekilde hafifletemedi ve Kozlov deniz yoluyla gitmeye karar verdi. On iki saat boyunca pilot, sıradan bir tekne haline gelen uçan bir tekneyi dalgalar boyunca sürdü. Ve sonunda getirdim.
Bu felaketten ne gibi sonuçlar çıkarılabilir?
Elbette, Alman denizaltılarının son akustik torpidoları çok hoş olmayan bir sürprizdi.
Ancak, Sovyet denizcilerinin yaptığı kadar çok hatanın sadece suçlu olduğu zaten açık. Aslında konvoy komutanı Shmelev gemilerini saldırıya uğratarak durumu yanlış değerlendirdi ve yanlış karar verdi. Dahası, mayın tarlası versiyonunda ısrar eden Shmelev, durumu önemli ölçüde şiddetlendirdi.
“Marina Raskova” nın hemen batmadığı göz önüne alındığında, Shmelev bir Alman denizaltısına bir saldırı düzenleyebilirdi ve batmadıysa, nakliyeye yeniden saldırmayı imkansız hale getirebilirdi.
Bunun ilave kanıtı, kurtarma operasyonunun bitiminden sadece 2 gün sonra, 5 Eylül 1944'te meydana gelen olaylardır.
Aynı T-116, aynı Babanov'un komutası altında, herhangi bir nedenden dolayı yıkılmayan, tek başına hareket etmedi, Alman denizaltısı U-362'yi batı kıyısındaki Mon Monte Adaları'nda keşfetti ve güvenilir bir şekilde batırdı Taimyr.
Denizaltı su konumunda bulundu. Yani, gözlemciler iyi çalıştı ve belki de radar yardımcı oldu. Doğal olarak, tekne su altına girdi, ancak mayın avcısının sonarı çalıştı, ardından T-116 başarılı bir şekilde tekneye saldırdı ve battı.
Söylesene, Babanov'un ekibi bir ay önce U-365 için aynı düzeni ayarlayabilir mi? Yapabileceğimden% 100 eminim.
Bunun yerine, mayın tarama ekipleri mayın eylemine odaklandı. Evet, eğer konvoy mayın tarlasına girerse, Shmelev’in eylemleri kesinlikle doğru olurdu.
Bütün sorun mayın tarlası olmamasıdır.
Saldırının ilk aşamasında U-365 4 torpido ateşledi. Kimse onları gemilerimizde görmedi. Bu nasıl olabilir?
Hasarlı T-116 araçlarından kaçınmak pek hoş görünmüyor. Evet, kaçmak gibi. Ancak, yalnız bırakılan ve neredeyse 200 kişiyi kurtarmış olan Babanov'u bir denizaltıyla düello yapmaya cesaret edemeyen yargılamak zor. Ancak komutanın Babanov'u cezalandırmamaya karar vermesi büyük miktarlarda konuşuyor. Ve boşuna olmadığı gerçeği, T-116 ekibinin U-362'ye karşı zaferini kanıtlıyor.
Ağustos-Eylül 1944'ün Kara Deniz'deki olayları hakkında söylemek istediğim tek şey bu. Bölüm tamamen tatsız, ancak tarihimizde olması gereken bir yer vardı.