Ozon üç oksijen atomundan oluşan gaz halinde bir moleküldür. Oksijen molekülünün (O2) kararlı haline karşın, ozon (O3), kararsız bir moleküldür. Ozon gazını Alman kimyacı Christian Friedrich Schönbein 1839 yılında keşfetmiştir. Keşfinden sonraki ilk yıllarda dezenfeksiyon amacıyla kullanılmıştır. 1860 yılında Monako şehrinin su arıtma tesislerinde dezenfeksiyon amacıyla ozonkullanılmaya başlanmıştır. Ozonun bu dezenfekte edici etkisi güçlü okside edici özelliğinden kaynaklanmaktadır. Sadece virüs ve bakterileri öldürmekle kalmaz tüm mikroorganizmalar ve toksinlerini de okside edebilir.
Ozon oda sıcaklığında renksiz, karakteristik kokusu olan bir gazdır (fırtınalı havalardan sonra, yüksek yerlerde veya deniz kıyısında hissedilir). İsmi Yunanca "koklamak" manasına gelen ozein’den gelir. Çok güçlü okside ve etkili dezenfekte etme özelliği sayesinde, halen dünya çapında içme suyu sağlayan arıtma tesislerinde yaygın olarak kullanılır.
Tıbbi (Tedavi Amaçlı) Ozon Uygulamaları
Ozonun ilk tıbbi kullanımı Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman askerlerinin kangren ve benzeri ciddi yaralanmalarını tedavi eden Dr. Albert Wolff’a dayanır. Bilimsel bir toplantıda ozonun tedavi edici bir ajan olarak gündeme alındığı ilk önemli organizasyon ise 1935 yılında Berlin’de toplanan 59. Alman Cerrahi Birliği (59th Meeting of the German Surgical Society) toplantısı olup, burada Dr. Erwin Payr “Cerrahi’de Ozon Uygulamaları” başlığı altında kendi vakalarından oluşan bir sunum yapmıştır. Bu tarihten sonra 1980’li yıllara kadar, ozon tedavisini münferit olarak uygulayan çeşitli hekimler ve araştırmacılar bulunmaktadır. 1980’li yıllardan itibaren ise tıbbi amaçla ozon kullanımına yönelik gerek bilimsel çalışmalar, gerekse vaka serileri hızla artmaya başlamıştır.
Medikal ozon daima saf ozon ve saf oksijenin karışımı şeklinde kullanılır. Bu karışımda ozon en fazla %5 ve oksijen en az %95 oranında bulunur. Ozon terapist, ozon terapi konusunda eğitimli bir tıp doktorudur ve hastalığın durumuna göre uygulanacak dozu belirler.
Ozon Terapi Uygulama Yöntemleri
Ozon tedavisinde çok fazla sayıda uygulama yönteminin olması tedavi açısından hastalara alternatif sunar.Seçilen tedavi yöntemi hastaya ve hastalığına göre değişebilir.
1.Majör otohemoterapi
En çok bilinen ve en çok uygulanan yöntemdir. Hastadan alınan 50-100 ml kan hastaya ve hastalığa göre değişebilen,doktorunun belirlediği dozdaki ozon gazının alınan kan ile karıştırılarak tekrar geri verilme işlemidir.
2.Minör Otohemoterapi
Hastadan alınan 3-5 ml kan belirlenen dozda ozon gazı ile karıştırılarak kas içi yol ile geri verilir. Ozon aşısı da denilen bu yöntem bağışıklık sisteminin güçlenmesini istediğimiz durumlarda özellikle uygulanması gereken bir yöntemdir.
3.Torbalama (bagging)
Daha çok ayaklar, bacaklar ve kolların özel bir plastik torba içine yerleştirilir.Önce kol veya bacaklar ıslatılıp içi ozon gazı ile doldurularak bekletilmesi şeklinde uygulanır. Bu metod iyileşmeyen enfekte yaralar başta olmak üzere pek çok cilt hastalıklarında uygulanmaktadır.
4.Ozonun kas ve eklem içi enjeksiyonu
ozon gazı ilgili kas dokusu içine veya eklem içine enjekte edilir.
5.Rektal yada vajinal ozon uygulaması
O3 gazının makattan (rektal insuflasyon) uygulanmasıdır. Hasta hafif şişkinlik dışında acı hissetmez.Erişkinlerde barsaklarla ilgili hastalıklarda uygularken,çocukların bütün hastalıklarında major otohemoterapi yerine bu yöntem tercih edilir. Genital enfeksiyonlarda bayan hastalarda vajinal insuflasyon uygulanır.
6.Cilt uygulamaları
Ozon gazının farklı hastalıklarda farklı bölgelere olmak üzere cilt altına,selülitde yağ dokusu içine,yara kenarına ,keloidin kenarına gibi yerlere enjeksiyonu şeklinde uygulanmasıdır.
7.Kulaktan ozon uygulamaları
Ozon gazının dış kulak yolundan özel bir aparatla verilmesidir.Kulak zarının sağlam olduğu durumlarda uygulanabilir.
8-Burun yolu ile ozon uygulamaları
Ozon gazı solunum yolları için toksik bir gaz olduğundan ozon gazını hastaya solutmak risktir. Ancak ozon gazını yağdan geçirterek ortaya çıkan ve solunum yolları için yararlı bir gaz olan OZOL gazının, geliştirilmiş özel bir aparatla hastaya solutma işlemidir.
9-Kupa (cupping)
Eskilerin “bardak çekme” adı verilen yönteme benzer şekilde ozon uygulamasıdır.
10-Ozonlanmış yağ ve su ile yapılan uygulamalar