NLP 1970’li yılların başında dilbilimci John Grinder ile matematikçi, bilgisayarcı ve Gestalt terapisti Richard Bandler’in belirli becerilere sahip insanlar ile bu becerilerde mükemmele ulaşmış insanlar arasındaki farklılıkları ortaya koyma çalışmaları ile Kaliforniya’da doğmuştur.
Benim kendi tanımım, Nlp için şu şekilde;
- Nöronları,
- Linguistic(Dil, kelime kalıpları.) ile
- Progralama
Yani dilin kullanımıyla zihinsel bir ağ yaratma.
Grinder ve Bandler, dikkatli ve detaylı bir gözlem sayesinde üç olağanüstü terapistin davranışlarını modellediler; modern aile terapisinin kurucusu Virginia Satir, Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls ve modern hipnoterapinin kurucusu Milton Erickson.
Bu konuda beni en çok etkileyen Milton Erickson’dur.Çağın en büyük hipnoterapistlerinden biri olan Milton Erickson’dan biraz bahsedelim.
Milton Erickson
Milton Hyland Erickson,1902 de çok çocuklu göçmen bir ailenin oğlu olarak Nevada’da doğdu.
1919 da ilk polio atağını geçirdiğinde hayatından ümit kesilmişti ama 1 yıl içinde önce koltuk değneği ile de olsa ayağa kalktı sonra da Wisconsin Üniversitesinde tıp okudu.
Erickson, ilk felci 17 yaşında geçirdi.
Yatağa düştüğünde doktorların annesine sabaha çıkamayacağı sözünü duyduğunda içi öfkeyle dolmuş, annesinden dışarının manzarasını engelleyen pencerenin önündeki büyük dolabı yana çekmesini istemişti. Sabahı göremeyecekse, gün batımını mutlaka görmeliydi.
Böylece hem annesine yaşama arzusunu ilan edip ümit vermiş, hem de bu kısa vadeli hedefe odaklanarak kendini bekleyen ölüm tehdidine karşı korkusunu bastırmıştı.
Gün batımının ancak yarısını seyredebilen Erickson, üç günlük bir koma halinden tamamen felçli olarak çıktı. Bu halde geçirdiği uzun zaman boyunca, insanların kelimeleri nasıl kullandığını, jest ve mimiklerin iletişimdeki rolünü gözlemleriyle anlayacaktır. Ona en çok acı veren şey yalnız kalmaktır. Dışarıyı göremeden sandalyesinde yalnız oturduğu bir gün, aralık pencereden gelen oyun sesleri, aklını çeldi. Büyük bir istekle pencereden bakmayı, diğerlerinin arasına katılmayı istedi
Tam o anda sandalyesinin hafifçe kıpırdadığını fark etti. Büyük bir heyecanla kendisine emirler yağdırmaya başladı: “Ayaklar hareket edin! Sandalyeyi sallayın!” Ancak bir şey değişmedi. Neden sonra yorulup bundan vazgeçti. Sonraki denemesinde yine gündüz düşlerine kapıldığı anda, sandalyeyi hareket ettirebildi. Erickson’un “indirekt telkin” yöntemini keşfi böyle oldu. Öneriyi bilinç değil, bilinçaltı deşifre etmekte, böylece uyarılan hayal gücü vücuda, bilincin verebileceğinden daha güçlü bir şekilde telkin vermekteydi. Bu olayı takip eden iki yıl süresince Erickson, kendine yürümeyi öğretti ve bunu o günlerde emekleyen kız kardeşini izleyerek yaptı. Erickson çocuk felci hastalığına ‘insan davranışı konusundaki en iyi öğretmenim’ derdi.
İndirekt Telkin Örneği
Erickson yemek yerken, tuz gerektiğinde bunu kimseye söylemeden de onların bile farkına varamayacağı şekilde tuzu birilerinin elinden almayı başarırdı.
Sofrada bulunanlardan biri ne olduğunu anlamadan ve bunu niye yaptığını anlamadan birden bire kendini Erickson’a tuzu uzatırken bulurdu.
O, büyük bir ustalıkla konuşmalarının içine “tuzu bana uzatır mısın” telkinini gizlice yerleştirirdi. Bu gizli telkini, tuzu uzatan kişinin bilinçaltı algılamaktadır.
Grinder ve Bandler, çalışmaları sırasında bu bireylerin( Virginia Satir, Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls ve modern hipnoterapinin kurucusu Milton Erickson)çok farklı tarzları olmasına karşın şaşırtıcı benzerlikte kalıplar kullandıklarını keşfettiler.
Grinder ve Bandler bu ilk çalışmanın ardından, mükemmel performansa sahip başka insanların modellerini çıkardıktan sonra, insanların performansını geliştirmek, mükemmel iletişimci haline gelmelerini sağlamak ve olumlu kişisel değişimlerden geçmelerini mümkün kılmak yönünde başkaları tarafından da kullanılabilecek yararlı bir model hazırladılar.
Modelleme, NLP’nin geliştirilmesinde merkez niteliğini hep korumuştur. Örneğin sağlık sektöründe en başarılı ve müşterileri ile en iyi diyalog kurabilen doktorların modellemesi yapılmış ve bu beceriler başkalarına aktarılmıştır.
Nöro Linguistik Programlama hızlı ve etkili bir şekilde davranış değişikliği yaratmaya yönelik çok güçlü teknikler ve bunların nasıl kullanıldıklarını açıklayan uygulama felsefesinden oluşmaktadır.
Tabii ki aynalama, çapalama gibi çeşitli metodlar Nlp’nin içinde mevcut.
Bundan daha sonraki yazılarımda daha detaylı bir şekilde bahsedeceğim.
Bu ve bunun gibi yazılar için takipte kalın, benzer içerikler instagram hesabını buraya bırakıyorum:)