Brezilya'da Ormanların Katli, Hızlı Bir Evrimi Tetikledi!
Brezilya orman yağmurlarının yok oluşu, beklenmedik bir sonucu ortaya çıkardı: Palmiye ağaçlarının tohumları, hızlı bir evrimle küçüldü.
Değişimin ana sebebi, Brezilya Atlantik ormanında kalabalık kuş popülasyonlarını yok etmiş insan zirai faaliyetleri ve avlanması. 31 Mayıs 2013 tarihinde Science dergisinde yayımlanan makaleye göre içlerinde bölgesel olarak soyları tükenmiş ya da tükenmek üzere olan tukanları ve kotingaları da barındıran kuşlar ile palmiyelerin büyük tohumlarını dağıtması mümkün olmuyor. Buna bağlı olarak, büyük kuşların eksik olduğu yağmur ormanı bölgelerinde tohumlar daha küçük oluyor. Brezilya - Paulista State University’de bir ekolog, Mauro Galetti şunları söylüyor:
İklim değişimi ile birleştirildiğinde bu sonuç palmiyeler için yok edici olabilir. İklim değişimi ile, daha az yağmurumuz olacak, ve büyük tohumlara kıyasla küçük tohumlar daha fazla su kaybına uğruyorlar. Bu palmiye için büyük bir problem.
Ufalan tohumlar Atlantik ormanı Güney Amerika’nın en doğusundan başlar, brezilya kıyı kesiminden doğru devam eder ve ülkenin güney sınırına kadar ulaşır. Bu bölgenin ormanları insan zirai faaliyetleriyle yüksek oranda değiştirilmiş, orijinal ormanın yalnızca %12 kadarı kalmıştır. Bu alanın %80’i, büyük hayvanlara yetmeyecek kadar ufak parçalara ayrılmış ayrık ormanlardır. Buna bağlı olarak bu ormanlardaki meyve yiyen büyük kuşların soyu ya tükenmiş ya da tükenmek üzeredir.
Bu kuşlar, orman ekosisteminin hayati önem taşıyan bir parçasıdır, yuttukları meyve tohumlarını atıkları ile millerce öteye taşıyabilirler. Galetti ve araştırma görevlileri, bazıları hemen hemen hiç büyük kuşun olmadığı parçalarda, bazıları da kuş popülasyonunun sağlam ve sağlıklı olduğu konumlardaki 22 palmiye ağacı popülasyonunun tohum boyutlarını araştırdılar.
Büyük kuşların olmadığı alanlarda tohumların küçük olduğunu buldular. Tohum boyutları değişiyor, fakat büyük kuşların olmadığı ya da bir kaç tane olduğu alanlarda ortalama çap 0.3 ile 0.4 inç (8-10 milimetre) arasında değişiyor; ve neredeyse hiç yarım inç (12 milimetre) çapında tohum bulamadılar. Bulgulara göre büyük kuşların olmadığı alanlarda, yarım inç ya da yarım inçten daha büyük tohumların ebeveyn ağaçtan uzağa dağıtılma şansının imkansız olduğu düşünülüyor.
Araştırmacılar toprak verimi, orman zemini ve iklim gibi diğer faktörlerin tohum boyutu değişimini açıklayamayacağını belirtiyorlar.
İnsan Etkisi
Tohumlardaki genetik veriyi kullanarak Galetti ve araştırma görevlileri, daha az kuşun bulunduğu alanlarda ağaçların daha ufak tohumlar üretmesinin ne kadar vakit aldığını saptamak amacıyla bilgisayar modelleri oluşturdular. Galetti: “Araştırdığımız bitkiler için bu süre, 50 ile 75 yıl arasıydı, bu oldukça hızlı.”
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Atlantik Ormanı'nda insanların orman katli 1800’lerde başlıyor, bu da gözlemlenen değişimlerin oluşması için gereğinden fazla süre demek. Araştırmacılar, tohum genetiğine dair daha derin bir araştırma yapmayı, diğer bitki türlerini de incelemeyi, ve böylece orman fragmentasyonunun nasıl kalıtıma etki ettiğini anlamayı planlıyorlar. Galetit:
Değişimlere karşı durmanın tek yolu, ağaçlandırmak ve elimizdekini korumak. Her şeyden önce ormanları tekrar oluşturmalı ve önemli hayvanları habitatlarına döndürmeli ve avlanmayı kesmeliyiz.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- A adlı kapalı şekli yarı çapı r olan C dairesine çevirirsek alanı sonsuz bir sayı oluyorken kenarları a ve b olan bir dörtgene çevirirsek neden sonlu?
- Işık Nasıl Boşlukta Yayılır?
- Evrim daha iyiyi mi daha mükemmeli mi arar?
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/07/2022 17:38:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1687
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Live Science. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.