D3 Vitamini
D3 vitamini yağda çözünmekte olan seksteroidlerden olan kalsiyum, vitamin ve magnezyum gibi bazı minerallerin insan vücudunda kullanılabilir şekle gelmesini sağlamaktadır.
D3 Vitamini Nedir?
D3 vitamini, D vitamini ailesine mensuptur. D vitamini, sağlıklı yapıda kemikler geliştirmek ve sağlıklarını korumak konusunda önemlidir. D3 vitamini ise D vitaminin bir formudur. Yağda çözünmekte olan seksteroidlerden olan kalsiyum, vitamin ve magnezyum gibi bazı minerallerin insan vücudunda kullanılabilir şekle gelmesini sağlamaktadır.
D vitamini ve D3 vitamini arasındaki fark, birinin diğerine dahil olan bir form olması şeklinde açıklanabilir. Bu noktada ana grup D vitaminidir. D vitamini, uzun süre vücut içerisinde depolanan yağ içinde çözünen bir vitamindir. D vitamininin; D2 ile D3 şeklinde iki tane ana formu mevcuttur. D3 biçimindeki D vitamini, vücuttaki kanda D vitaminini çoğaltma konusunda (D2’ye göre) iki kat daha etkilidir.
D3 vitaminin hem faydalarından hem de fazla kullanıma bağlı ortaya çıkabilecek zararlarından bahsedilebilir. Faydaları ve zararları şunlardır:
D3 vitamini faydaları:
- Bağışıklığı güçlendirmek,
- Fosfor ve kalsiyum emilimini düzenlemek,
- Kemikleri güçlendirmek,
- Diyabet, osteoporoz (kemiklerin kırılgan hale geldiği hastalık) ve kanser gibi hastalıklar karşısında korumak.
D3 vitamini zararları:
- Kalsiyum fazlalığı (Hiperkalsemi),
- Kalp krizi ve düzensiz kalp atımı,
- Sıvı kaybı,
- Akciğer hasarı,
- Böbrek hasarı,
- Kemik hassasiyeti ve ağrısı,
- Pankreas iltihabı.
D3 vitamini, farklı şekillerde takviye edilebilir. D3 vitamini, kapsül (ilaç), damla ya da (oral veya enjeksiyon yoluyla) ampul şeklinde farklı formlarda kullanılabilir. Buna göre sık kullanılan D3 vitamini damla ve D3 vitamini ampul hakkındaki bilgiler şunlardır:
- D3 Damla: Ağızdan oral şekilde veya besinlere damlatılma şeklinde alınabilir.
- D3 Ampul: Hekim tavsiyesinde oral olarak veya kas içi enjeksiyon şeklinde alınabilir.
D3 Vitamini Normal Değerleri Kaç Olmalı?
D3 vitamini normal değerleri, yaş gruplarına ve kişilerin sağlık durumlarına göre değişir. Özellikle hamilelerde, çocuklarda, kanser hastalarında ve kronik rahatsızlığı olanlarda D vitamini seviyesi kesinlikle belirlenmelidir.
Sağlıklı kişilerde minimum D vitamini 40 NG/ML, maksimum D vitamini 100 NG/ML aralığındadır. Buna göre en iyi referans aralığı ise 50-70 NG/ML şeklinde görülür.
Günlük D3 vitamini ihtiyacı, yaşa ve ihtiyaca göre değişmektedir. 65 yaş üzeri 15 mg (600 UI) almalıdır. Yetişkinlerde bu vitamin alımı açısından üst sınır, bir günde 4000 IU şeklindedir. Ayrıca yenidoğanlar ve 1 yaş aralığında olanlar, 1000 ila 1500 IU düzeyde almalıdır.
D3 Vitamini Nasıl Ölçülür?
D3 vitamin ölçümü, kanda D vitamini testi yapılarak gerçekleştirilir. Testin yapılmasını gerektirebilecek durumlar ise şu şekilde sıralanır:
- Osteoporoz, paget, osteomalazi gibi kemik hastalıkları,
- Kas-iskelet sistemine dair semptomları olanlara,
- Yeterli güneş ışığı alamayanlara,
- Kısa aralıklarda gebe kalanlara,
- Obezlere,
- Emziren annelere,
- Bazı ilaçları kullananlara.
Bunlar haricinde bazı hastalıkların takibi sırasında bu test yapılabilir. Bu hastalıklar ise MS, Crohn, kistik fibrozis, ülseratif kolit şeklinde sıralanır. İşlem kan testi olarak yapıldığından hastanın kol damarından kan örneği alınmasıyla gerçekleşir.
Hamilelikte D3 Vitamini Değerleri Nasıl Olmalı?
Hamilelikte D3 vitamini kullanımı, anne karnındaki bebeğin gelişimi açısından önemlidir. Bebeğin diş ve kemik gelişimi açısından fosfor ve kalsiyum mutlaka gereklidir. D3 ve D2 değerleri de anne karnındaki fetüsün gelişmesi bakımından çok önemlidir. Gebelikte D3 ve D2 ihtiyacı için D vitamini grubu, günlük 4000 IU düzeyinde alınmalıdır. Bağışıklık sistemi, kemik gelişimi ve hücre bölünmesi açısından bu takviye, en iyi tercihtir. D3 vitamini, yalnızca hamileler için değil, herkes açısından önemlidir.
Bebeklikte D3 Vitamini Değerleri Nasıl Olmalı?
Bebeklerde D3 vitamini değerleri, özellikle fiziksel gelişimi açısından ilk yaşı itibariyle çok önemlidir. Anne sütünün fiziksel gelişimdeki önemi büyüktür ancak bebeğin gelişimi açısından anne sütündeki D vitamini içerikleri yeterli olmaz. Bu nedenle bebeklere de takviye olarak D vitamini verilebilir.
Anne sütü içeriğindeki bu vitamin, daha kolay şekilde emilmesine karşın miktarı, bebeklerin günlük gereksinimi olan 400 IU düzeyini karşılamaz. Özellikle bu vitamin düşüklüğü olan anneler ve çocukların takviye alması gerekir. Bebeğin vitamin gereksinimi (anne sütü alırken) anne depolarından sağlanacağı için gerek olur. Yeteri kadar alınmazsa vitamin eksikliğine bağlı olarak raşitizm gelişme riski vardır.
D3 Vitamini Eksikliği Nedenleri Nelerdir?
D3 vitamini eksikliği farklı nedenlerden kaynaklı görülebilir. Bu durumda D3 vitamini takviyesi ilaç ya da doğal yollarla (güneş ışığında kalma) tavsiye edilebilir. D3 vitamini eksikliğinin nedenleri şunlardır:
- Yeterince güneş ışığından yararlanmamak,
- Sağlıklı-yeterli beslenmeme,
- Obezite,
- Kronik böbrek yetmezliği,
- Karaciğer yetmezliği,
- Kalıtsal hastalıklar,
- Sağlıksız yaşam şekli.
Bu gibi nedenler, kişilerde D3 ve D2 vitamin eksikliklerine neden olabilir. Meydana gelen bu vitamin eksikliği sonucunda ise bazı hastalıklar ortaya çıkabilir. Buna göre D3 vitamini eksikliği hastalıkları şunlardır:
- Kanser,
- Diyabet,
- Depresyon,
- Kalp hastalıkları,
- Romatizma,
- Kronik yorgunluk,
- Hipertansiyon,
- Kemik hastalıklarına neden olabilir.
D3 Vitamini Eksikliği Belirtileri
D3 vitamini eksikliği, vücudu etkileyen pek çok semptom ile görülebilir. Bu vitaminin eksikliği kan testi ile tespit edilebilir ve kişide şu tip belirtiler ile kendini gösterebilir:
- Üşüme problemi, ısınamama,
- Yavaş kilo verme ya da kilo verememe,
- Halsizlik ve yorgunluk,
- Belli vücut bölgelerindeki kemik ağrıları,
- Güç kaybı, denge sorunu,
- Sıklıkla baş ağrıları,
- Değişken ruh hâli,
- Terleme,
- Saç-tırnak dökülmesi,
- Uyku problemleri,
- Gözaltı morarmaları.
D3 Vitamini Eksikliği Tedavisi
D3 vitamini eksikliği tedavisi, ağızdan veya enjeksiyon ile takviye verilerek yapılabilir. Bu tedavi, kişilerin yaşına, durumuna ve eksiklik derecesine bağlı olarak farklı dozda ve tedavi seçeneklerinde olabilir. İlaç takviyesi tedavi planlamalarına doktor karar verir. Enjeksiyon takviyesi yöntemi, her gün ilaç içmeyi istemeyenler açısından daha uygundur. Tek doz, 6 aylık gereksinimi karşılayabilmektedir. Ağızdan ilaç takviyeleri için ise günlük, haftalık veya aylık alım söz konusudur.
Bu tedavide vitamin takviyelerinin, yağ içerikli yemeklerle beraber yapılması önerilir. D3 vitamin takviyeleri bu şekilde tüketildiğinde %32 oranında daha çok emilim göstermektedir. Tedavi ile amaçlanan ise D vitamini depolarını uygun aralıklara getirebilmek ve eksilmesini önlemektir.
D3 Vitamini Eksikliğine Ne İyi Gelir?
Doktor tarafından D3 vitamin takviyesi reçete edildiyse bu vitaminin alımı yine doktor talimatına göre olmalıdır. Alınacak doz ise kişinin tıbbi geçmişine, beslenmesine, yaşına, aldığı güneş ışığı miktarına ve tedaviye verdiği yanıta göre belirlenir. İlaç takviyesi dışında doktor tarafından önerilebilecek D3 vitamini içeren besinler şunlardır:
- Balık yağı,
- Yağlı balıklar,
- Yumurta sarısı,
- Karaciğer,
- Tereyağı.
D3 Vitamini Fazlalığı Nedenleri ve Hastalıkları Nelerdir?
D3 vitamini fazlalığı nedenleri, temelde bu vitaminin fazla miktarda alınmasıdır. Neticede ise D3 vitaminin olması gerektiğinden fazla düzeye çıkması, bazı hastalık ve sağlık sorunlarına davetiye çıkarabilir. Buna göre D3 vitamini yüksekliği hastalıkları şunlardır:
- Kalsiyum düzeylerinin aşırı yükselmesine neden olur. Bu durum ise beraberinde şunlara yol açar:
Mide bulantısı, baş dönmesi, susuzluk, yorgunluk, sık idrara çıkma.
Ayrıca D3 fazlalığına bağlı aşırı kalsiyum seviyesi, şu sonuçları da getirir: Kabızlık, iştahsızlık, karın ağrısı.
- D3 toksikozu, kişilerin kemik sağlığını olumsuz yönde etkiler.
- K2 vitamini aktivitesi azalır. Kemiklerde vitamin kaybı olur.
- Böbrek hastalığına neden olabilir.
- Özellikle yinelenen vitamin enjeksiyonları, kişilerde böbrek hasarı olasılığını artırır.
D3 Vitamini Yüksekliği Tedavisi
D3 vitamini yüksekliği tedavisi, kişinin bu vitamin yüksekliğinin kaynağına, seviyesine ve durumuna bağlı olarak değişebilir. Ancak D3 toksikozu tedavisi söz konusu olduğunda takip edilecek tedavi şu şekildedir:
- Vitamin alımı hemen durdurulur.
- Kişinin kalsiyum düzeyleri takibe alınır.
- Yüksekse kalsiyum dengeleyici tedaviler belirlenir.
- K2 takviyesi yapılması, öncelikli olur.
- Vitamin düzeyleri 100 altına düşene kadar yakın takip devam eder.
D3 Vitamini ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
D3 vitamini nasıl kullanılır? D3 vitamini ne kadar kullanılır?
D3 vitamini ilaçları, kapsül ya da damla şeklinde kullanılabilir. D3 vitamini kapsülü, gün içinde 1 kez kullanılmaktadır. Kapsüller ağızda çiğnenmeden-ezilmeden, yeteri kadar suyla içilmelidir. D3 vitamini damla formunun ise 4-10 yaş aralığındaki çocuklara gün içinde 2-5 damla kadarken 11 yaş üzeri ve yetişkinlerde günde 2-8 damla kadar kullanımı tavsiye edilmektedir.
D3 vitamini fiyatı nedir?
D3 vitamini fiyatı, kişinin hangi formda vitamin kullanacağına göre de değişmektedir. Dolayısıyla ampul formu ile oral damla formu farklı fiyatlarda satılır. Ancak her ikisi de çok ucuz rakamlarda eczanelerden alınabilir. Ayrıca D2 ve D3 vitaminlerini, kişiler reçetesiz alabilmektedir.
D3 vitamini kilo aldırır mı?
D3 vitamini kullananlar, genellikle vitamin alımlarının kilo aldırdığına dair bir yanılgı olduğu için endişe etmektedir. Buradaki gerçek şudur ki; yağ kütlesi çok olan insanlarda bu vitamin seviyesi düşük olarak görülür. Ayrıca vitaminlerin kilo aldırdığı yönündeki yanılgının tersine D3 vitamini kilo aldırmamaktadır. Hatta kişilere kilo kayıplarında olumlu etkileri vardır.
Bebeklerde D3 vitamini yan etkileri nelerdir?
Bebeklerde d3 vitamini yan etkileri ise fazla alımı söz konusu olduğunda görülebilir. Yüksek miktarda alımı, bazı toksik reaksiyonlara yol açabilir. Yüksek doz alımını engellemek için ilaçlar uzman doktor tarafından reçete edildiği şekilde kullanılmalıdır.
Bebeklerde D3 vitamini kaç damla verilir?
Bebeğe, doğumundan itibaren başlanıp 1 yaşına kadar sağlığını koruma amaçlı olarak bir günde 3 damla şeklinde 400 IU miktarda takviye verilebilmektedir. Bu kullanım şekli, bebeğin sağlık durumuna ve vücudunun ihtiyacına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.