BELGRAD
Eskiden Yugoslavya’nın, günümüzde Sırbistan-Karadağ Federasyonu’nun başkenti. Ak kale anlamındadır. Macar çukurovasının güneydoğu köşesinde Sava ırmağının Tuna’ya döküldüğü yerde ve ana bölümü iki ırmak arasındadır. Belgrad, İstanbul’dan ve Edirne’den gelen, Meriç ve Morava vadilerini izleyen Filibe, Sofya ve Niş şehirlerinden geçen tarihsel yol ile Vardar ve Morava vadilerini izleyerek Selânik’ten gelen ve Orta Avrupa’ya uzanan yolların kavşağındadır. Balkan yarımadasına kuzeyden, Macar çukurovasına güneyden giriş yeridir.
Belgrad, II. Murad zamanında altı ay kadar kuşatıldıysa da alınamadı (1439). Fatih Sultan Mehmet zamanında yapılan kuşatma da Hunyadi Yanoş’un yardıma gelmesi yüzünden başarılı olamadı. Sırplar, Belgrad’ı Osmanlılara karşı koruyamayacaklarım anladıklarından, bu şehri Macarlara bırakmışlardı. Kanuni Sultan Süleyman padişah olunca, bütün devletler kendisini kutladıkları halde, Macarlar bunu yapmadılar, vergilerini de yollamadılar. Macar kralı II. Lui’ye (Layoş) elçi olarak gönderilen Behram Çavuşun öldürülmesi üzerine Macarlara savaş açıldı. Önce Karadeniz ve Tuna yoluyla bir donanma gönderildi. Padişah da büyük bir ordu ile Belgrad önlerine geldi, şehir, her yandan kuşatıldı. Kale komutam karşı koyamayacağını anladığından, Belgrad’ı Türklere bıraktı (1521).
Belgrad, bundan sonra Osmanlı ordusunun Avrupa seferlerinde en önemli üslerinden ve durak yerlerinden biri oldu.
İkinci Viyana kuşatmasından sonraki savaşlarda, Belgrad, Avusturyalıların eline geçti (1688). Fazıl Mustafa Paşa burasını 1690’da geri aldı. Prens Öjen (Eugöne) komutasındaki Avusturya ordusu, 1717’de Osmanlı ordusunu yenilgiye uğratarak Belgrad’ı ele geçirdi. Pasarofça antlaşmasıyla Belgrad, Avusturya’ya verildi. Fakat kısa bir süre sonra, Avusturya ordularına karşı Türk kuvvetleri başarı sağladılar. Belgrad antlaşmasıyla Belgrad şehri geri alındı (1739). Bundan sonra Belgrad bir sınır kalesi haline getirildi. Belgrad, 1878’de yapılan Berlin antlaşmasına kadar Osmanlılarda kaldı. Bundan sonra Sırbistan’ın, 1919’da Yugoslavya’nın başkenti oldu.