Kifoz(Kamburluk) Nedir?
Halk arasında kamburluk olarak da bilinen kifoz, omurganın anormal bir biçimde öne eğilip, sırtın olması gerektiğinden daha fazla kavislenmesi durumudur. Hafif kifozlar genelde kişide çok az probleme neden olurken şiddetli kifozlar, ayakta durmaktan, nefes alma güçlüğüne kadar çeşitli sorunlara sebebiyet verebilir.
Kifoz semptomları nelerdir?
Kifozun belirti ve semptomları, eğriliğin nedenine ve ciddiyetine bağlı şekilde değişir. Bunlar aşağıda belirtilen gibi sıralanabilir:
- Yuvarlak omuzlar
- Arkada görünür bir kambur
- Hafif sırt ağrısı
- Yorgunluk
- Omurga sertliği
- Sıkı diz kirişleri (uyluğun arkasındaki kaslar)
Nadiren, zamanla ilerleyen kamburluk şunlara yol açabilir:
- Bacaklarda zayıflık, uyuşma ya da karıncalanma
- Duyu kaybı
- Nefes darlığı ya da diğer solunum güçlükleri
Yukarıda bahsedilen kifoz tipleri hariç anormal eğiriliğe aşağıda belirtilenler de neden olabilir:
Kırıklar: Kırık ya da ezilmiş omurlar (kompresyon kırıkları) omurganın eğriliğine neden olabilir. Hafif kompresyon kırıkları genelde göze çarpan belirti ya da semptomlar üretmez.
Osteoporoz: Özellikle yaşlılıkla gözlenen kemik yoğunluğunun azalması durumudur. Özellikle zayıflamış omurlar kompresyon kırıklarıyla sonuçlanırsa, omurga eğriliğine neden olabilir. Osteoporoz en çok yaşlı kadınlarda ve uzun süre kortikosteroid almış kişilerde görülür.
Disk dejenerasyonu: Yumuşak, dairesel diskler, omurlar arasında yastık görevi görür. Yaşla beraber bu diskler kurur ve küçülür, bu da genelde kifozu kötüleştirir.
Sendromlar: Çocuklarda kifoz, Ehlers-Danlos sendromu ve Marfan sendromu gibi belirli sendromlarla da ilişkilendirilebilir.
Kanser ve kanser tedavileri: Omurgadaki kanser, kemoterapi ve radyasyon tedavileri gibi etmenler, omurları zayıflatabilir ve onları kompresyon kırıklarına daha yatkın hale getirebilir.
Kifoz tedavisi nasıl olur?
Tedavinin amacı eğriliğin ilerlemesini durdurmak ve deformiteyi engellemektir. Doktor kifoz tedavisini belirlerken aşağıda belirtilenler dahil birkaç şeyi dikkate alacaktır:
- Hastanın yaşı ve genel sağlığı
- Kalan büyüme yıllarının sayısı
- Kifoz türü
- Eğrinin şiddeti
CERRAHİ OLMAYAN TEDAVİ
Postural kifozlu hastalarda cerrahi olmayan tedavi önerilir. Ayrıca, 75 dereceden az eğrileri olan Scheuermann kifozlu hastalara da bu tedavi alternatifleri önerilir.
Cerrahi olmayan tedavi şunları içerebilir:
Gözlem: Doktor, sorunun daha kötüye gitmediğinden emin olmak için eğriliği izlemeyi önerebilir. Özellikle kifoz, bir çocuk hastada gözlendiğinde bütünüyle büyüyene kadar periyodik ziyaretler ve röntgenler istenebilir. Eğri kötüleşmedikçe ya da ağrılı hale gelmedikçe diğer bir tedaviye gerek olmayabilir.
Fizik Tedavi: Spesifik kifoz egzersizleri, karın ve sırttaki kasları güçlendirerek, sırt ağrısını hafifletmeye ve duruşu iyileştirmeye yardımcı olabilir
Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar (NSAID'ler): Aspirin, ibuprofen ve naproksen dahil olmak üzere NSAID'ler sırt ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Destek: Halen büyümekte olan Scheuermann kifozu olan hastalar için kifoz korsesi önerilebilir. Spesifik korse tipi ve takılması gerekli olan günlük saat sayısı, eğrinin ciddiyetine bağlı olacaktır. Eğrilik iyileştikçe doktor korseyi düzenli şekilde ayarlar. Tipik olarak, çocuk iskelet olgunluğuna erişene ve büyümesi tamamlanana kadar korseler takılır.
CERRAHİ TEDAVİ
Doğuştan kifozlu hastalar için genelde ameliyat önerilir. Ayrıca aşağıda belirtilen durumlar için de ameliyat önerilebilir:
- 75 dereceden fazla eğrileri olan Scheuermann kifozlu hastalar
- Cerrahi olmayan tedavi ile düzelmeyen şiddetli bel ağrısı olan hastalar
Spinal füzyon, kifozu tedavi etmek için en yaygın olarak kullanılmakta olan cerrahi prosedürdür.
Spinal füzyonun hedefleri:
- Eğriliğin derecesini azaltmak
- Daha fazla ilerlemesini engellemek
- Zaman içerisindeki gelişimi sürdürebilmek
- Varsa, önemli sırt ağrısını hafifletmek
AMELİYAT PROSEDÜRÜ
Spinal füzyon, esasen bir "kaynak" işlemidir. Temel fikir, etkilenen omurları tek ve sağlam bir kemiğe dönüşecek şekilde birleştirmektir. Omurgayı kaynaştırmak eğriliğin derecesini azaltır ve etkilenen omurlar arasındaki hareketi ortadan kaldırdığı için sırt ağrısını da hafifletebilir.
Prosedür sırasında, eğriyi oluşturan omurlar önce omurganın yuvarlaklığını azaltmak için yeniden hizalanır. Kemik grefti adı verilen küçük kemik parçaları daha sonra kaynaşacak omurlar arasındaki boşluklara yerleştirilir. Zamanla kemikler beraber büyür. Bu tıpkı kırık bir kemiğin iyileşmesine benzer.
Kemik grefti yerleştirilmeden önce, doktor füzyon oranını artırmak ve omurgayı daha da stabilize etmek için tipik olarak metal vidalar, plakalar ve çubuklar kullanacaktır.
Omurganın tam olarak ne kadar kaynaştığı hastanın eğrisinin boyutuna bağlıdır. Sadece eğri omurlar birbirine kaynaşmıştır. Omurgadaki diğer kemikler hala hareket edebilir ve bükülme, düzleştirme ve döndürmeye yardımcı olabilir.