Mehmet KAYA
ANKARA – Uluslar arası Çalışma Örgütü ILO; COVID-19 salgınının küresel çapta istihdam ve çalışmaya etkisinin çok yüksek olacağını ve 18 Mart'ta yaptıkları "2020'de 25 milyon kişi işini kaybedebilir" analizinden daha yüksek sayıda kişinin işini kaybedebileceğini açıkladı.
ILO, COVID-19 salgınının etkilerini analiz ettiği ILO Monitor çalışmasını güncelledi. İlk çalışma 18 Mart günü yayımlanmıştı. Yeni analizde salgın "II. Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en kötü küresel kriz" olarak tanımlandı. Güncellenmiş versiyon pandeminin etkileri hakkında sektörel ve bölgesel bilgiler içermektedir.
İkinci çeyrekte 195 milyon tam zamanlı işçiye eşdeğer çalışma zamanı kaybedilecek
ILO'nun analizinde söylemin ağır kelimelerle oluşturulması dikkat çekti. ILO yeni bir analizinde çalışma saati kaybını hesapladı. ILO tarafından yapılan analizde 2020 ikinci çeyreğinde (Nisan-Haziran) küresel çapta 195 milyon tam zamanlı işçiye eşdeğer çalışma saati kaybedileceğini, işçilerin olağanüstü gelir kaybına uğrayacağını hesapladı. Yapılan hesaplama, çalışılmayan sürelerin haftada 48 saat çalıştığı varsayılan kaç tam zamanlı işçinin işine karşılık geldiği biçiminde düzenlendi.
ILO tarafından yapılan açıklamada, "COVID-19 salgınının küresel olarak çalışma saatleri ve (çalışanların) gelir üzerinde yıkıcı bir etkisi var. Arap ülkelerinde (yüzde 8,1 oranında 5 milyon tam zamanlı işçiye eşdeğer), Avrupa'da (yüzde 7,8 oranında 12 milyon tam zamanlı işçi) ve Asya ve Pasifik'te (yüzde 7,2 oranında 125 milyon tam zamanlı işçiye eşdeğer) çalışma saatlerinde büyük düşüşler bekleniyor" denildi.
ILO çalışmasında en büyük kaybın üst-orta gelirli ülkelerde olacağı, çalışma sürelerinde yüzde 7 kayıpla 100 milyon tam zamanlı işçiye karşılık gelen iş saati kaybının yaşanacağı; bunun da 2008-2009 mali krizinin etkilerinden çok daha ileri boyutta olduğu vurgulandı.
Hangi sektörlerde kayıp var?
ILO analizinde, konaklama, gıda, imalat sanayi, perakende ve ticari-idari faaliyetlerin en büyük kayba uğrama riski altında bulunduğu vurgulandı. Çalışmada, sektörlerin çalışma saati kaybı açısından ne düzeyde risk altında olduğuna dair analiz de yapıldı. Yüksek riskli sayılan sektörlerin yanında, ulaştırma-lojistik, iletişim, sanat ve eğlence sektörleri de "orta yüksek riskli" sektörler olarak belirlendi.
Yıl sonunda istihdam kaybı 25 milyonu aşabilir
ILO geçen hafta salgın nedeniyle 25 milyon kişinin işini kaybedebileceğini açıklamıştı. Yeni analizde, "2020 yılında küresel işsizlik oranındaki nihai artış, büyük ölçüde gelecekteki gelişmelere ve politika önlemlerine bağlı olacaktır. Yıl sonu rakamının 25 milyon olan ilk ILO projeksiyonundan önemli ölçüde yüksek olma riski yüksektir" denildi.
Çalışanların yüzde 81'i şu anda etkilenmiş durumda: Bütün ülkelerde işçiler felaketle karşı karşıya
Dünya istihdamının 3.3 milyar kişi olduğunu hatırlatan ILO, raporunda; toplam istihdamın yüzde 81'inin çalışma sürelerinin kısalması ya da işyerlerinin faaliyeti durdurması gibi sonuçlarla karşı karşıya kaldığını ve covid-19 salgınından etkilendiği belirtildi.
Analize yönelik değerlendirmesinde ILO Genel Direktörü Guy Ryder "İşçiler ve işletmeler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde felaketle karşı karşıya. İvedilikle, kararlı ve eşgüdümle harekete geçmeliyiz. Doğru ve hızla alınacak önlemler, hayatta kalma ve çökme arasındaki farkı yaratabilir " dedi.
Yıkıcı risk altında 1 milyar 250 milyon işçi var
ILO çalışmasında "ciddi ve yıkıcı" risk altında bulunan sektörlerde 1 milyar 250 milyon işçinin çalıştığı belirtilirken, bunların önemli bir kısmının ani gelir kaybından ağır şekilde etkilenecek düşük ücretli ve düşük vasıflı işçiler olduğu belirtildi.
Bölgesel olarak ağır risk altında bulunan sektörde çalışan dar gelirli kişilerin oranının Amerika bölgesinde yüzde 43, Afrika'da yüzde 26 düzeyinde olduğu, Afrika'daki sosyal korumanın düşük olması nedeniyle insanlarda daha yıkıcı etki görülebileceği vurgulandı. ILO kayıt dışı çalışanların da büyük risk altında bulunduğunu belirtti.
Çözüm önerileri: 4 alana birden müdahale edilmeli
ILO çalışmasında çözüm önerileri de yer aldı. Çalışmada, "entegre", "büyük ölçekli" ve "4 sütundan" oluşan acil müdahale önerisi şöyle sunuldu:
-İşletmeleri, istihdamı ve gelirleri destekleyecek politika oluşturulmalı.
-Ekonominin ve sektörlerin çökmesini önleyecek teşvikler verilmeli.
-İşyerinde çalışmanın sağlanması (için) işyerinde çalışanların korunması
-Karar süreçlerinin üçlü diyalogla işletilmesi.
Uluslar arası işbirliği için en büyük sınav: Bir ülke başarısız olursa hepimiz başarısız oluruz
ILO Direktörü Guy Ryder, analize yönelik yaptığı değerlendirmede, "Bu 75 yıldan uzun bir süredir uluslararası işbirliği için en büyük sınav. Bir ülke başarısız olursa, hepimiz başarısız oluruz" değerlendirmesini yaptı. Ryder, "Küresel toplumumuzun tüm kesimlerine, özellikle de en savunmasız, kendi kendini koruyamayacak kişiler için çözümler bulmalıyız. Bugün yaptığımız seçimler bu krizin ortaya çıkış şeklini ve dolayısıyla milyarlarca insanın yaşamını doğrudan etkileyecek. Yeni oluşturacağımız düzenler, bu krizin gerçekleşmesine izin veren düzenden daha güvenli, daha adil ve daha sürdürülebilir olması için çalışmalıyız" dedi.