Repo, İngilizce "repurchase agreement" (geri satın alma anlaşması) kelimelerinin kısaltması olan bir finansal işlemdir. Repo işlemi, iki taraf arasında yapılan bir anlaşma çerçevesinde, menkul kıymetlerin belirli bir süre için satışı ve daha sonra geri satın alınması işlemidir.
Bu işlem, bir bankanın kısa vadeli likidite ihtiyacını karşılamak için başvurduğu bir finansal araçtır. Örneğin, bir bankanın acil nakit ihtiyacı varsa, elinde bulunan menkul kıymetleri diğer bir bankaya satar ve belirli bir süre sonra daha yüksek bir fiyattan geri alır. Bu işlem, bankanın kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamasına ve daha sonra menkul kıymetleri geri alarak varlık pozisyonunu korumasına olanak tanır.
Repo işlemi, birçok farklı menkul kıymet türü için kullanılabilir. Hazine bonoları, tahviller, hisse senetleri, ipotek teminatlı menkul kıymetler gibi birçok farklı menkul kıymet, repo işlemleri için uygun olabilir.
Repo işlemi, satış fiyatı ve geri satın alma fiyatı arasındaki farka dayanarak bir faiz oranı hesaplanarak yapılır. Faiz oranı, menkul kıymetlerin kalitesi, işlem süresi ve piyasa koşullarına göre değişebilir. Repo işlemleri, genellikle birkaç gün ila birkaç hafta arasında bir süre için yapılır.
Repo işleminde, satıcı banka menkul kıymetleri geri almak için ödediği faizden gelir vergisi öder. Alıcı banka ise, menkul kıymetleri daha yüksek bir fiyattan geri satmak için aldığı faizden gelir vergisi öder.
Sonuç olarak, repo işlemi bir menkul kıymetin belirli bir süre için satışı ve daha sonra geri alınmasıdır. Bu işlem, bankaların kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamalarına ve likidite yönetimini sağlamalarına olanak tanır.
Ters repo, repurchase agreement (geri alım anlaşması) işleminin tersine yapılan bir işlemdir. Repo işleminde bir banka, belirli bir tutarda menkul kıymetleri başka bir bankaya satar ve daha sonra belli bir tarihte geri satın almayı taahhüt eder. Ters repo işleminde ise, bir banka elinde bulunan menkul kıymetleri diğer bir bankadan satın alır ve daha sonra belirli bir tarihte geri satmayı taahhüt eder.
Ters repo işlemi, bankaların likidite fazlasını değerlendirmek için kullandığı bir finansal araçtır. Banka, elinde bulunan menkul kıymetleri diğer bir bankaya satarak, kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılar. Bu işlem, bankanın elindeki menkul kıymetleri değerlendirmesi için bir fırsat sunar.
Ters repo işlemi, repo işlemine benzer şekilde belirli bir faiz oranı üzerinden gerçekleştirilir. Faiz oranı, işlem süresi, menkul kıymetlerin kalitesi ve piyasa koşullarına göre değişebilir.
Ters repo işlemi, bankalar arasında sıkça yapılan bir işlem olsa da, aynı zamanda kamu ve özel şirketler gibi diğer kurumlar da ters repo işlemi yapabilirler.
Sonuç olarak, ters repo, bir bankanın elinde bulunan menkul kıymetleri diğer bir bankaya satarak, kısa vadeli nakit ihtiyacını karşıladığı bir finansal işlemdir. Bu işlem, bankanın elindeki menkul kıymetleri değerlendirmesi için bir fırsat sunarken, diğer banka da belirli bir faiz oranı karşılığında bu menkul kıymetleri satın alarak gelir elde eder.
Repo ve ters repo, temelde aynı finansal işlem olan geri alım anlaşması (repurchase agreement) işleminin farklı yöntemleridir. Ancak, bu iki işlem arasında bazı önemli farklılıklar vardır. Aşağıda, repo ve ters repo arasındaki farklar şöyle özetlenebilir:
Sonuç olarak, repo ve ters repo işlemleri, bir bankanın kısa vadeli likidite ihtiyacını veya likidite fazlasını yönetmek için başvurduğu finansal araçlar arasındadır. Her iki işlem de benzer şekilde geri alım anlaşması işlemi olarak tanımlanabilir.
Repo işlemi, genellikle iki taraf arasında bir anlaşma çerçevesinde yapılır. Bu işlem, bir tarafın menkul kıymetleri satarak nakit elde etmesi ve daha sonra belirli bir süre sonra daha yüksek bir fiyattan geri alması ve diğer tarafın da menkul kıymetleri belirli bir süre için elinde tutarak belirli bir faiz geliri elde etmesi şeklinde gerçekleşir.
Repo işlemi yapmak için öncelikle iki taraf arasında bir anlaşma yapılması gerekir. Anlaşmada, işlemde kullanılacak menkul kıymetler, işlem süresi, satış fiyatı, geri alım fiyatı ve faiz oranı gibi konular belirtilir.
Daha sonra, satıcı taraf menkul kıymetleri alıcı tarafa satar ve belirli bir süre için nakit elde eder. Satış fiyatı, menkul kıymetin piyasa değeri ve faiz oranına göre belirlenir. Belirli bir süre sonra, geri alım tarihi geldiğinde, satıcı taraf menkul kıymeti geri alır ve geri alım fiyatı üzerinden faiz öder.
Repo işlemi, genellikle birkaç gün ila birkaç hafta arasında bir süre için yapılır. Menkul kıymetlerin geri alım süresi ve faiz oranı, işlemde kullanılan menkul kıymetin kalitesi, işlem süresi ve piyasa koşullarına göre değişebilir.
Repo işlemi, bankaların kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamalarına ve varlık pozisyonlarını korumalarına olanak tanır. Ancak, repo işlemi yaparken, işlemde kullanılan menkul kıymetlerin riskleri ve işlem süresi gibi faktörler dikkate alınmalıdır.
Güncel Repo Faiz Oranlarına Merkez Bankasından ulaşabilirsiniz.
Repo işlemi, belirli bir süre için yapılan bir anlaşmadır. Bu süreye repo vadesi denir ve repo işlemi yapılırken belirlenir. Repo vadesi, genellikle birkaç gün ila birkaç hafta arasında değişir. Repoya para bir ile 45 gün arasında sürelerle yatırılır.
Repo işlemi yapılırken, satıcı taraf, belirli bir süre için menkul kıymetleri alıcı tarafa satar ve belirli bir vadede geri alır. Bu süre boyunca alıcı taraf, menkul kıymetleri elinde tutar ve belirli bir faiz geliri elde eder.
Repo vadesi, işlemde kullanılan menkul kıymetin kalitesi, işlem süresi ve piyasa koşullarına göre değişebilir. Örneğin, daha az likit bir menkul kıymet için repo vadesi daha kısa olabilirken, daha likit bir menkul kıymet için repo vadesi daha uzun olabilir.
Repo vadesi, işlem taraflarının ihtiyaçlarına ve piyasa koşullarına göre belirlenir. Özellikle bankalar, kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak için repo işlemlerine başvururlar ve vade süresini bu ihtiyaca göre belirlerler.
Repo vadesi sonunda, satıcı taraf menkul kıymeti geri alır ve geri alım fiyatı üzerinden faiz öder. Vade süresi, repo işlemi için önemli bir faktördür ve işlem tarafları tarafından dikkatle belirlenmelidir.