Endokardit, kalbin iç astarı olan endokardın bir enfeksiyonudur. Bu duruma genellikle bakterilerin kan dolaşımına girmesi ve daha sonra kalbin hasarlı kısmına bulaşması neden olur. Bu durum hemen tedavi edilmezse endokardit kalp kapakçıklarına zarar verebilir ve tehlikeli komplikasyonlara yol açabilir.
Genel olarak, endokardit nadirdir ve sağlıklı bir kalbi olan bir kişiyi etkilemez. Bununla birlikte, bu hastalık belirli koşullara sahip kişilerde ortaya çıkma eğilimindedir. Örneğin, doğuştan kalp hastalığı olan kişiler, kardiyomiyopatisi olan kişiler ve protez kalp kapakçığı olan kişiler gibi belirli kalp hastalığı türlerinde.
Endokardit Belirtileri
Endokardit semptomları haftalar veya aylar içinde yavaş yavaş gelişebilir (subakut endokardit). Ayrıca birkaç gün içinde aniden ortaya çıkabilir (akut endokardit). Bu, enfeksiyona neden olan mikropa ve hastanın kalp problemleri olup olmadığına bağlıdır.
Endokarditin semptomları ve klinik belirtileri hastadan hastaya değişiklik gösterebilir, bunlara aşağıdakiler dahildir:
- Ateş.
- Titreme.
- Zayıf.
- Kas ve eklem ağrısı.
- Baş ağrısı.
- Geceleri terleme.
- İştah azalması.
- Özellikle nefes alırken göğüs ağrısı.
- Özellikle egzersiz yaparken nefes darlığı.
- Öksürük.
- Kalp gürültüsü.
- Bacaklarda veya karında şişlik.
- Soluk cilt.
Nadir durumlarda, ortaya çıkabilecek diğer belirtiler şunlardır:
- Nedensiz kilo kaybı.
- Hematüri (idrarda kan).
- Avuç içlerinde ve ayak tabanlarında ağrılı kırmızı lekeler.
- Deri altında, parmaklarda ve ayak parmaklarında kırmızı şişlikler.
- Ciltte, gözlerin beyazında veya ağızda mor veya kırmızı lekeler.
- Splenomegali veya genişlemiş dalak.
- sersemlemiş (zihinsel karmaşa).
Endokardit Nedenleri
Endokardit, mikroplar kan dolaşımına ve ardından kalbe girdiğinde oluşur. Mikroplar daha sonra anormal kalp kapakçıklarına veya hasarlı kalp dokusuna yapışır ve kalbin iç zarında (endokardiyum) çoğalır. Bu durum endokardiyumun iltihaplanmasını ve kalp kapakçıklarının hasar görmesini tetikler.
Bakteriyel nedenlere ek olarak, endokardite mantar ve diğer mikroorganizmalar da neden olabilir. Bu mikroplar kan dolaşımına çeşitli şekillerde girer, örneğin:
- Yara içinde ağız. Dişleri çok sert fırçalarken ağız boşluğunda yaralar oluşur, diş prosedürleri veya yiyecekleri çiğnerken ısırılmak, özellikle dişler ve diş etleri temiz tutulmazsa bakterilerin kan dolaşımına girmesine neden olabilir.
- Ödiğer organlar enfekte. Bakteriler, örneğin ciltteki açık yaralar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar veya sindirim sistemindeki enfeksiyonlar gibi enfekte vücut kısımlarından kan dolaşımına ve kalbe girebilir.
- İdrar kateteri. Bakteriler, özellikle uzun süredir yerinde olan kateterler yoluyla kan dolaşımına girebilir.
- Şırınga. Kontamine iğneler, ister dövmeler, ister piercingler veya enjeksiyon yoluyla uyuşturucu kullanımı yoluyla olsun, bakterilerin kan dolaşımına girmesi için bir ortam olabilir.
Endokardit Risk Faktörleri
Endokardit herkes tarafından deneyimlenebilir. Bununla birlikte, bir kişinin bu durumdan muzdarip olma riskini artırabilecek birkaç faktör vardır:
- Yapay kalp kapakçıklarının kullanımı.
- Uyuşturucu enjekte etmek.
- Doğuştan kalp hastalığından muzdarip.
- Endokardit geçirdi.
- Kalp kapakçıklarında hasar.
Endokardit Tanısı
Endokarditi teşhis etmek için doktor önce hastanın tıbbi geçmişini ve semptomlarını soracaktır. Ardından, teşhisi doğrulamak için aşağıdakiler de dahil olmak üzere ek testler yapılacaktır:
- Elektrokardiyogram (EKG).Kalbin elektriksel aktivitesini ölçerek hastanın kalp atış hızı ve ritmindeki olası anormallikleri kontrol etmek için bir EKG yapılır.
- Kan testi.Kan dolaşımındaki bakteri türünü belirlemek ve anemi gibi diğer tıbbi durumları belirlemek için bir kan örneği incelenecektir.
- Göğüs röntgeni.Göğüs röntgeni yoluyla doktorlar endokarditin kalbin büyümesine mi yoksa enfeksiyonun akciğerlere yayılmasına mı neden olduğunu söyleyebilir.
- Ekokardiyografi.Ekokardiyografi, kalbin bir görüntüsünü oluşturmak için ses dalgalarını kullanan bir muayenedir. Endokarditi teşhis etmek için doktorlar 2 tip ekokardiyogram arasından seçim yapabilir, yani:
- Göğüs duvarından ekokardiyografi. Bu işlem, ses dalgalarının bir ultrason cihazı aracılığıyla hastanın göğsüne yönlendirilmesiyle yapılır. Bu test, doktorların kalbin yapısını görmesine ve enfeksiyon belirtileri aramasına yardımcı olur.
- Transözofageal ekokardiyogram. Bu işlemde doktor yemek borusuna (yemek borusu) bir ultrason cihazı yerleştirir, böylece ortaya çıkan görüntülerin özellikle kalp kapakçıklarında daha detaylı olması sağlanır.
- BT taraması veya MRI.Bu görüntüleme testi, enfeksiyonun beyin veya göğüs duvarı gibi diğer organlara yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için yapılır.
Endokardit Tedavisi
Çoğu durumda, endokardit hastaları antibiyotiklerle tedavi edilir. Diğer durumlarda, hasarlı kalp kapakçıklarını onarmak ve kalan enfeksiyonu temizlemek için cerrahi prosedürler gerekli olabilir.
antibiyotikler
Endokarditi tedavi etmek için verilen antibiyotik tipi, enfeksiyona neden olan mikrop tipine bağlıdır. Bu nedenle, doğru antibiyotik kombinasyonunu almak için önce hastanın kan örneği incelenecektir.
Genellikle hastalara hastanedeyken enjekte edilebilir antibiyotikler verilecektir. Tedavi, hastanın ciddiyetine bağlı olarak 2 ila 6 hafta arasında sürebilir. Durum düzeldiyse, hasta evde antibiyotik tedavisine devam edebilir. Bununla birlikte, hastaların tedavinin iyi gittiğinden emin olmak için doktorla düzenli kontroller yaptırmaları önerilir.
İlaç kullanıyor olsanız bile, bazı belirtiler kötüleşen bir enfeksiyonun belirtisi olarak veya kullanılan antibiyotiklere verilen bir reaksiyonun sonucu olarak ortaya çıkabilir. Bacaklarda kötüleşen nefes darlığı ve şişlik belirtileri varsa hemen bir doktora görünün. Bu belirtiler kalp yetmezliğinin bir işareti olabilir.
Ameliyat
Uzun süredir devam eden enfeksiyöz endokarditte veya bir mantar enfeksiyonunun neden olduğu endokarditte cerrahi yapılır. Enfekte bölgeden ölü dokuyu, sıvı birikimini ve yara dokusunu çıkarmak için cerrahi bir prosedür gerçekleştirilir.
Doktorlar ayrıca hastanın kalp kapakçığının durumu hasar görürse ameliyat yapacaktır. Hastanın durumuna göre doktor kalp kapağını onarabilir veya değiştirebilir. Valf değişimi, hayvan kalp dokusundan yapılan biyolojik valfler veya sentetik mekanik valfler ile olabilir.
Endokarditli hastaların %15-25'inde cerrahi yapılır. Yukarıdaki koşullara ek olarak, doktor aşağıdaki durumlar için de ameliyat önerecektir:
- Hastanın protez kalp kapağı vardır.
- Antibiyotik veya antifungal tedaviye rağmen yüksek ateş devam ediyor.
- Endokardit, antibiyotiklere dirençli agresif bir mantar veya bakteri türünden kaynaklanır.
- Antifungal veya antibiyotik tedavisine rağmen kan pıhtıları gelişir.
- Ekokardiyografik testlerin sonuçlarından bilinen, kalbin iç kısmında bir apse veya fistül (anormal kanal) oluşumu.
Endokardit Komplikasyonları
Endokardit, enfeksiyon alanında bakteriyel kümelenmeyi ve kan pıhtılarını (bitki örtüsü) tetikleyebilir. Bitki örtüsü ayrılabilir ve beyin, akciğerler, böbrekler ve dalak gibi hayati organlara gidebilir. Bu koşullar hemen tedavi edilmezse, endokardit hastaları aşağıdaki gibi komplikasyonlar geliştirebilir:
- Kalp üfürümleri, kalp kapakçığı hasarı ve kalp yetmezliği gibi kalp rahatsızlıkları.
- Kalp, beyin ve akciğerlerde apse oluşumu (irin toplanması).
- vuruşlar.
- Nöbetler.
- Pulmoner emboli.
- Böbrek hasarı.
- Splenomegali veya genişlemiş dalak.
Endokardit Önleme
Endokardit, iyi diş hijyeni sağlanarak önlenebilir. Dişlerinizi bir diş fırçası veya diş ipi ile temizlemek ve düzenli diş kontrolleri, mikropların ağzınızda görünmesini ve kan dolaşımınıza girmesini önleyebilir. Endokardit riski altındaysanız, diş hekiminize söyleyin. Doktorunuz muayeneden önce size antibiyotik verebilir.
Endokardit, kalp ameliyatı veya kalp anomalisi öyküsü olan hastalarda uzun süre devam eden ateş, açıklanamayan halsizlik, iyileşmeyen açık yaralar gibi endokardit semptomlarının farkında olunması gerekir.
Bir başka önleyici tedbir, cilt enfeksiyonlarını tetikleyebilecek davranışlardan kaçınmaktır. Örneğin, dövme yapmak, piercing yapmak veya uyuşturucu enjekte etmek.