Yaren hocamın incelemesinden sonra bir şeyler aklımda canlandı. "Ben de birkaç şey yazayım," dedim.
Tarancı, garip bir adamdır. Çirkin bir çehreye sahip olduğu için, evindeki aynaları kaldırmıştır. Hiç sevgilisi olmadığı için kendisiyle mektuplaşmıştır. Ki inananlar da olmuştur. Ölümden korktuğu yok, yaşamayı bilmiyor. Yaşamak cesaretli bir iş; korkaklar sadece seyreder. Tarancı, Öz Şiiri benimser. Anlaşılmak için değil, duyulmak için yazar. İyi ki yazı icat edilmiş yoksa garibim Tarancı ne halt ederdi. Kafayı oynatıp deli olurdu. Tarancı, toplumla değil, kendisiyle ilgilenmiştir. "Müsaade edin de geçeyim; yüküm ağır, kendimi taşıyorum," diyor. Türk Edebiyatı'nda "Ölüm Şairi" olarak biliniyor. Ben "korkak" olarak biliyorum. Bizim Ahmed'in komşusu...Ben Ahmed'in yerinde olsam kulağını çekip "Yaşa be oğlum! Gideceğiz, bir daha da dönmeyeceğiz," derdim.
Memleketimin birçok şairi vardır. Ben Ahmed'i çok severim. Diğerlerini de severim ama Ahmed kadar değil. Bir de Diyarbekir'in öz çocuğu olarak onu bilirim. Neyse, konumuz Ahmed değil, Tarancı...
Yazmak, bir nevî kendinle konuşmaktır. Kitap gibi...Yazma gücü olan birinin yalnızlıktan şikayet etmeye hakkı yoktur. Tarancı ne yazık ki ediyor. İnsanlardan kaçmak için mi yazıyor yoksa insanlar ondan kaçtığı için mi yazıyor? Bilemiyorum. Tarancı'nın hasta bir ruhu da var. Neden hasta bir ruhu var? İçine kapanık biri; insanlarla değil, kağıtlarla konuşuyor; bir de çirkin bir çehresi var.
Ağaç, kuş, gökyüzü...Yani, doğa...Tarancı'nın ilgisini çeken bunlar...İnsanlar değil. Neden? İnsanlar onu hor mu gördü yoksa kendisi mi öyle düşünüyor. Kuşlardan bahsede bahsede onlar gibi ürkek bir yüreğe sahip oluyor.
Şiirler kimseye ait değildir; ihtiyacı olanlar kullanabilir. Garibim Tarancı çirkin bir çehreye sahip olduğu için şiir yazsın; şiirlerini okuyanlar da malzeme olarak kullansın.
Ah ulan, Cahit...
Belki 10 belki 11 yaşındayım. Tarancı'nın evindeyiz. Ölüm yıl dönümüydü...Ankara'dan, İstanbul'dan gelenler vardı. "Yaş Otuz Beş" şiirini okuyorduk. Neyse, şiir bittikten sonra, bir abla, elime 1 lira sıkıştırdı, "Al şunu kendine bir ciklet alırsın, canım," dedi. "Ula oxlım ciklet nedır? " diye içimden konuştum. Kadının öyle bir ses tonu vardı ki karşısında dilsiz kesildim; teşekkür dahi edemedim. Neyse, akşama kadar soruşturdum. Ciklet denen şey sakızmış. Abla hakkını helal eylesin, ebesine bir güzel sövdüm.
Güven Adıgüzel
Yaşam Ağrısı
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
tüm iç karışıklık bir aşktan ve barıştım yalnızlığımla
hayat zaten hep soğuk savaş…
çocukluğuma gönderdiğim mektuplardan başka
sitemlerim vardı bize küsüp gitmiş aşka…
yeryüzünün tüm acılarına tutunup hayal kurmak vardı birde
göğe gözlerimizi iliştirip kaybolup yıldızların içinde
uçurtmasının kuyruğuna jilet bağlamayan çocukların ödülü olmalıydı gökyüzü
aşkın tayini çıkmamalıydı ve 657 ye tabiydi
çocukluğumun bütün aşkları...
yaz mevsimlerinin içinde mavi olmayan yalnızlığında
mecburiyetten özlerdik nisanı ve barındırdığı tüm yağmurları
biraz mavi… biraz su… biraz da hüzündü bize nisan
baharı bile mecburiyetten seviyor insan…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
içimde ölen şataraban … gözlerin kadar yalan…
tüm rüyalarımın tabiri eşkalinin işgalinde
gönlümün tüm caddelerinde binlerce ayak izin
ve sustuğun her yer sağır sessizlik…
bir aşk daha yazılırken gözyaşımın tuzlu hanesine
biliyorum faili meşhur bu cinayetin…
içimdeki sehpayı tekmelerken kendimin celladı oluyorum
dayanınca şakaklarıma rezil bir ölüm
anlıyorum mustafa kemal’in içindeki
latife gibi fikriye sancısını
şair bu dörtlükte ne anlatmak istemiştir sorusunu bekliyorum
bırakıyorum dizelerimi otopsiye incelenmek üzere…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
bir büyüğün içinde solungaçlarıma kadar sarhoş olsam
ne eskiler satsam ne musikiler alsam
atsam oltamı bir yetmişliğin içine
ah… rakı şisesinde balık tutsam…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
adını yazmaktan kanattığım duvarlarda sevdim seni
yüzün solgun bir akşamın günbatımı telaşıdır
bildiğim tüm iklimlerde mevsimsiz sulietin
saçlarında birikmiş bir yaşamın ağrısı
ne kadarda tarifsiz kalıyor anlatmaya yüzünü
bu aşkın coğrafyası
adını söylüyorum… tütün çatallığı çökmüş sesimle ve duyuşuna hasretimle
avazım yırtılıyor… adını söylüyorum
mühürlenmiş bir aşkın azad mevsimi gelmiş
adını söylüyorum…
gülce susuyor… yağmur yağıyor…
ve şimdi ellerini çektiğin ellerime el oldu teninin sıcaklığı
bir kelepçede tutuklu iki el olamadık
bir silahın şarjöründe tanışan iki soğuk mermi gibiydik
sırası gelen gidecekti belki başka bir aşkın kalbine
yani tetik düşecekti yani sen gidecektin…
ah yaşam ağrım…
ilkokuldaki ilk cebir korkusu
matematiksel sancılarla büyüttüğüm çalakalem düşlerime
bir tek
seni getirmiyordu
güzel türkçemizin katiliydi
duvarlardan ajandama sızan sevda sözleri
ve kabustu gözlerinden uzak hayatı çarpanlarına ayırmak
yeterince güzel değildi türkçemiz
okuduğumuzu anladık mı diye sorarken
anlayışlı değildi çocuk bünyemiz oysa
okuduğumuzu anlar mıydık?
daha soluduğumuzu anlamazken…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
bir şehri düşlemek her coğrafyadan arta kalmak
ömrümün ‘g’ noktasıydı ince belli bardakta
gözlerinden hayatı yudumlamak
ve üşümek doyasıya…
belki tüm ömrümüze yetecek kadar üşümek
hüzün ayazına kesmiş caddelerinde
karabekir’i anlamak pamuk prense inat
gelinliğini erken giyerdi çocukluğumun başkenti
ve beyaz ankara ya bile yakışmazdı bu kadar…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de…
sanskritçe bir türkü tutturup
dünyanın en fiyakalı dilinde adını yazdım adıma
bir fail aramıyorum bu cinayete
meyhanenin son sarhoşuyum anasonda gözlerini yüzdüren
şimdi aynaların yetmediği bir zamanın yorgunluğunda
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğuna gönderdim gözlerini
ah yaşam ağrım…
bir fail aramıyorum bu cinayete
dünyada ki tüm ölümlerin mezarlığıyım
dertler nakşettim çilehanemdeki ismine
bir yanımda kalsaydın...
ah yaşam ağrım
martıların denize küsmesi sensin
gelişine uyandığım sabahların telaşı sen
krizantem kokulu baharlarım sensin
öfkemin aşktan damıtılmış sancısı sen
acıya ekmek banmak sensin
yeditepeli şehirlerin türküsü sen
ah yaşam ağrım…
ömür travması bir gülüşün
ve dönüşün
kıyametimdir…
kop
ne
olur…
iç kanamalı bir ömrün son suskunluğu bu belki de
ah…
yaşam...
ağrım…
fail aramıyorum bu cinayete
faili meşhur bu cinayetin.
Başka biri için, başka birinin acısını çekiyor abi. Yani onun da göğsüne bir şey saplanıyor, böyle ucu sivriltilmiş şiş gibi, uykularından uyanıyor. Bazen ruhu daralıyor, farkediyorum. Dalıp gidiyor uzaklara. Bir şeyi çok istemiş, onun olması için sahip olduğu her şeyden vazgeçmeyi göze almış ama alamamış gibi. Bu uzaklara bakan gözleri biliyorum abi ben, her gün karşılaşıyorum o gözlerle aynalarda.Bir Kadın Seni Seviyorsa, Nursen Yıldırım
Böyle bir şeyi çok ister, alamaz ama alacağına dair de bir umut beslersin içinde. “Olacak be!” dersin, biraz sarhoş olur “Olacak lan!” dersin, biraz sinirlisindir “Olsun ulan artık.” dersin. Bilirim işte onu. O bekleyişi.
İnsanlar tanırsın, şehirler gezer, kitaplar okursun, en iyi sen bilirsin rakı nerede içilir ve nerede ağlanır. Hangi gece yıldızlıydı gökyüzü, hangi gece sert esti, hangi gece patladı sokak lambası, hangi gece köpekler durmadan uludu, hangi gece hangi adam dövdü karısını, hangi geceyi hangi ev sabah etti en iyi sen bilirsin. Kahkahalar atar, sohbetler eder, hatta sevişirsin ama en iyi sen bilirsin unutturmaz acını hiçbiri. Belki biraz erteletir, unutturmuş gibi yapar, geçmiş gibi gelir. Ben biliyorum o geçmiş gibiliği abi. Diş ağrısı gibi, birden vurur zonk diye göğsüne.
Onun göğsünde başka birinin ağrısı zonkluyor işte abi. Ben biraz erteleteni oluyorum, unutturuyor gibi geleni.
Başka birinin yarasını kanıyor, ben o yarayı sakladığı bant oluyorum.
Başka birinin kavgasını ediyor hayat ile ben o kavganın hem en masumu, hem en çok vurulanı oluyorum.
Başka birinin denizinde boğuluyor, beni boşver.
-Ben olsam olsam birazdan sarhoş olurum.
Ey gök yüzü ordusu, ey benim meleklerim, şükredin ki, sizler şehvetten, cinsel isteklerden kurtulmuşsunuz. Eğer insandaki şehveti size de verecek olsam, artık gökyüzü sizi kabul etmez. Sizdeki temizlik ve iffet benim temizliğimin, benim korumamın aksindendir.Mesnevi Tercümesi (6 Cilt), Mevlana Celaleddin-i Rumi (Sayfa 218 - Ötüken)
Breet: berbat bir haldeyim, konuşmayalım.Güneş Yine Doğar, Ernest Hemingway (Sayfa 244)
Ovaya doğru baktık, sıra sıra uzayıp giden ağaçlar ay aydinliginda kapkara birer çizgi gibi görünüyordu. Dağın yukarısında ışıklar gozumuze çarptı.. aşağıda irmak vardı. Yağmurdan suları yükselmiş kapkara, dümdüz görünüyordu. Oturduk öyle dört yana baktık. Brett gözlerini dosdoğru karşısına dikmişti. Birdenbire titredi
-soğuk
-gidelim mı? Parktan gidelim
Asagi doğru indik. Gokyuzu gene bulutlanmıştı.
-beni hala seviyor musun Jake? - evet dedim.
Brett: ben harabim da ondan dedi. - ne demek
Harabim ben. Şu romeo denen çocuğa deli oluyorum. Seviyorum galiba - ben senin yerinde olsam sevmezdim.
--- elimde değil ki. Harabim ben. Butun benliğim sarsıldı.
- vazgeçmelisin bu işten
KÖPEK KAHRI
Minik, tiz bir ses ''hevhevhev'' diye göğe sesini uçurtma misali uçuruyordu. Onu bulmak epey zordu, çünkü avuç kadar bir can taşıyordu. Bir baktım balkondan, sütlü çikolata renginde, kımıl kımıl kımıldayan, pembe dilli bir bebek köpek. Ama nasıl tatlı, dıgıl dıgıl ordan oraya koşuyor, heyecanlı. Sahibi, efendisi(!) onunla binlerce lira döktüğü, acaba neresini yaptırsam daha diye şaşırttığı evinin bahçesinde, çimlerin üzerinde bu minik canla yuvarlanmalar, kovalamacalar, şakalar şukular eşliğinde oynuyordu. Biz de arada bahçenin demirleri ve duvarlarından ona yaklaşabildiğimiz kadar yaklaşıyor, onunla konuşuyorduk. Annem de yatak odasının balkonu tam onun yuvasıyla paralel hizada olduğu için, her gün garip sesler çıkararak köpekle konuşuyor, onu seviyordu :) Annem hayvanlarla ve bebeklerle konuşurken çok garip sesler çıkartıyor. Kesin onlar da korkuyorlardır :) Ama baktım, köpek anneme alışmış, beni çok nadir gördüğü için korkutacak şekilde havlarken, annemi gördüğünde neşeli neşeli dilini çıkartarak kuyruk sallıyordu. Cinsi Çin aslanıymış, bir süredir de bunları almak, onlara sahip olmak -ama asla sahiplenmek değil- popülermiş. Hatta canım komşumuz da köpeği çalan olur diye, o küçücük poposuyla bahçede koşturduğu dönemde evine alıyordu geceleri. Çünkü para vermişti. Daha onunla bahçede yavruluğunu sömüreceği çok günler vardı.
Köpek onu her gördüğümde, sanki bir masal kahramanı gibi, yahut kahverengi tüylerinin bende çağrıştırdığı misal kahvenin köpürdüğü gibi, inanmakta zorlanacağım bir hızla büyüyordu. Bir baktım kocaman olmuş. Artık bahçede gezmesine izin yoktu. 1'e 2 metrelik demir tellerle çevrili bir alana bir yuva konmuş, altına toprak atılmış, yağmurda o toprak çamur olmuş ve içine gömülmüş bir vaziyette yatar halde bırakılmıştı. Şu an bunları yazarken dişlerimi sıkıyorum, gözlerim yaşardı. İçler acısıydı ya... Bana destek olacaklarla birlikte komşuyu dövebiliriz. Annem, köpeğin o perişan halini görünce, adama (!) ''Şuncağızın altına bir taş maş dökün, hayvan çamurun içine batıyor, çok zorlanıyor yazık'' demiş. Komşunun bir iyi yönü varsa; bizlere zararsız, kendi halinde, kibar ve verilen önerileri dikkate alan biri. Her neyse ''Aaa doğru abla, öyle yapalım'' demiş. O güne kadar köpeğin farkında değil. Çünkü artık büyüdü, çünkü artık sevimliliğini sömüreceği bir şey kalmadı, o yüzden nazar-ı dikkatini cezbetmiyor!
Köpek ayların sonunda yaşlı bir ihtiyarın hüzünlü gözlerini almıştı, bizi görünce yalandan havlıyor, adeta beni kurtarın diye bakıyordu. Adam hovarda bir tip. Genç kızlar bacaklarına geçirdikleri streç pantolonlarla, popolarını, onun adını dahi telaffuz etmekte zorlanacağım arabalarına abanmak suretiyle adamı çağırırlarken, bizim gariban köpek arada beni de sokağa çıkarsalar da bacaklarım yol yürümek nedir görse diye umuyordu. Yürüyeceği bir alan dahi yoktu köpeğin. Öylece ayakta dikilmek tek çaresiydi ve Allah kahretmesin büyüdükten sonra hayvanın beslenmesine dahi dikkat etmez oldular. Hayvanın yavruyken sevgisini kazanıp, sonra yüzüne bakmayan sahibi, onun sevgisizliği ve ilgisizliği üstüne, fiziksel koşullarının da içine tükürüldüğü için, onun git gide tükendiğini görmüyordu. Geçen çaprazdaki komşumuzla karşılaştık. Köpeği birkaç ayda bir bahçeden çıkarıyorlardı, haklarını yemeyim (!) Yine o nadir anlardan birinde kuyruğunu kaldırmış, yere kafasını gömmüş eşeleniyor, bakınıyordu, ama bir durgunluk vardı üstünde. Komşumuz dedi ki ''Bakkala giderken gördüm, köpek kusuyordu. Hastalanmış galiba. Hemen sahibini arayıp haber vedim.'' Bu arada annem köpeğe arada yemesi için bir şeyler de veriyordu. Anlayacağınız köpeğe sahibi değil, mahallecek bakıyorduk. Derken 2 gün evvel, köpeğin sahibi hovarda komşumuz, avratlara gösterdiği ilginin %1'ini köpeğine göstermeyen hani, annemle karşılaşmış. ''Köpek sizi rahatsız ediyor mu?'' demiş. Arada çılgınlar gibi havladığı oluyordu. Olur. Köpektir. Bir de enerjisini nasıl atacak hayvan? Annem de ''Yok yok hiç rahatsız olmuyoruz, yazık zaten hiç sesi çıkmıyor uzun zamandır.'' demiş. Adam da gülmüş; ''Çıkmaz çünkü öldü.'' demiş. Komşuyu dövme teklifim hala geçerli. 3 hatunu bıraktı. 4.yle evlenince köpek alacakmış bir daha. Bu köpek hastalıktan ölmedi. Kahrından öldü. Yetmedi daha fazla ölüm istiyor.
İşin edebiyatında olsam, komşuyu dövme teklifim hala geçerli, cümlemde bırakırdım yazmayı. Fakat size başka köpeklerin durumundan da bahsetmek istiyorum. Ben müstakil evlerin olduğu bir mahallede oturuyorum. Burada adi insanlar cins cins kediyi köpeği yavruyken alıyor, bebekliklerini sömüyor, büyüyünce yahut bakamayınca sokağa salıyorlar. Bakın bu şerefsizliktir.
Bir yaz vakti otobüse binecektim, kaçırdım. Otobüs güzergahı da bir nevi menderes misali. O diğer duraktayken ben de biraz yürürsem yine yakın olan bir durak var oraya yetişirim dedim. O kadar sıcak bir gündü ki abartmıyorum, ayakkabım asfalta yapışıyordu. Gölge bir yer yoktu ve ben o otobüse binmek zorundaydım. Asfalt, sıcaktan adeta gökyüzüne doğru ağlıyordu. Ben Ankara'da değil, çöldeydim ve bu gördüğüm evler bir seraptı, birazdan bir kapıyı yumruklayacak şu fakire bir su diyecek ruh haline gelmiştim, derken yolun tam ortasında daha evvel birkaç kere daha gördüğüm Sibirya kurdu bir hayvancağız yatıyordu. Sağ ön patisinin üzerine başını çuval gibi bırakmış, gölge bir yer aramaya dahi mecali kalmamıştı besbelli. Bakışları mahzun ve sabitti, ölmemişti, nefes alıyordu ama belli ki perişandı sıcaktan. O an küfrettim. Çaresizlikten, diyecek söz bulamamaktan, yapacak bir şey bulamamaktan, onu soğuk memleketine özgü postuyla buraya sıcağa bırakan buna vasıta olan herkese her şeye küfrettim. Bilirsiniz ki bozulan insan küfreder, diyecek sözü olmayan. O an kendimi dahi zor taşıdığım için sürüne sürüne durağa ulaştım. Onu daha sonraları birkaç kez daha gördüm. Ama sonu nedir bilmiyorum... Burada bir ara epey bir kuçukutturi çeteleri vardı. Evinden atılan köpek çetesi... Hepsi birbirinden cins ve pahalı köpekler. Hala görüyorum, ama o birkaç sene öncesi gibi değil. Belediyeye sürekli şikayetler gittiği için toplatıldı diye biliyorum. Ve bir duyuma göre başka bir ilçenin belediyesi de barınaklar dolu diye, kendi ilçesindeki köpekleri toplayıp bizim buraya salıyorlarmış.
Biz elimizden geldiğince kediyi de köpeği de besliyoruz çok şükür, ama bu böyle olmaz. Nasıl olur buna da diyecek bir sözüm yok.. Sadece üzülüyorum..
Bir arkadaşım doktor, yeni atandı gitti Yozgat'ın küçük bir ilçesine. Gezecek pek bir yer yokmuş. Ancak merkeze inmek gerekiyormuş. Canı çok sıkıldığı ve evde tek olduğu için buna bir çözüm arıyordu. Geçenlerde yolda yavru bir kediyle karşılaşmış, oldukça uysal, ona eğilip elini uzatmış ve ''Benim ev arkadaşım olur musun?'' demiş. O da dünden razıymış ki, arkadaşıma patisini uzatarak karşılık vermiş ve orada tokalaşmak suretiyle anlaşmışlar :) Fotoğrafını attı, çok tatlı ve komik bir kedi. Korkuyla uyanmış da ''Ay noldu'' der gibi bakıyor. Ankara'ya geldiğinde petshop'a gittik. Birkaç ihtiyacı varmış. Orada kocaman bir kafese kapatılmış, büyük ama hüzünlü bir papağan vardı. Dakikalarca onunla konuştum. Bence beni anladı. Ona yerinin gökyüzü olduğunu, onu alsaydım evde kafese koymayacağımı ama evde hayvan beslemenin onların özgürlüklerine kasıt olduğunu düşündüğümü, onu buraya getirenin de satanın da vs epey bir sohbet ettik. Üzüldüm ve minicik kutularda alınmayı bekleyen diğer yavrulara bakıp, ağlamaklı çıktım ordan. Bu çarka hizmet eden herkesin çarkına Cem Karaca'dan https://www.youtube.com/watch?v=QdZNIU46BBo
Martıların başkentiEyvallah, Kahraman Tazeoğlu
Bir kuş olsam, ilk kanat çırpışım şehrine olurdu, şehrinin üzerinde süzülmek için şehrine değil ama sana bakmak için...
Seni gördüğümde gökyüzüne anlatırdım hissettiklerimi, ancak gökyüzü anlayabilirdi hissettiklerimi, bir sonsuzluk mavisi, özgürlüklerin ülkesi, seni benzetebildiğim tek yer martıların başkenti...
istanbul şehri ağlıyorSisler Bulvarı, Attila İlhan (Sayfa 106 - Bilgi Yayınevi, 1995)
şimdi gökler mecnun rüzgâr yolcu bulutlar
şimdi yürek sarhoş kağıt sarhoş kalem sarhoş
minareler elpençe divan durmaktan usanmış
mavi yeşil neon lâmbaları bir sönüp bir yanıyor
son tramvaylar fren çözüp uykuya doğru uzamış
ve iliklerine kadar geçmiş efkâr
istanbul şehri ağlıyor
ben mehtabı içmişim gökyüzü içime akmış
onlar anadan üryan ansızın karşıma çıkmışlar
bir hayal bir rüya gibi gelip elimi sıkmışlar
kimisi feshane’den kimisi Beykoz fabrikası’ndan
gözleri nemli değilmiş ama galiba açmışlar
bu kan mıdır kızılcık mıdır mum gibi veremliler
ölüm gezer gölgeniz misâli arkanızdan
merhaba mahkûmlar kelepçeliler
yumruklarınız koparılmak istemez sınıf kavgasından
yalnız sen yağma yağmur vurma kalbime kalbime
bulutlar seni almasın karanlık kana girmesin
çıkmış bir yol sefere çıkmaz olası rüzgâr
şimdi bütün türkiye bir anne gibi uyumuş
ah benim anadolu’m ah benim türkiye’m
yarana merhem olsam gözlerimi sürsem
bu çocuklar merinos fabrikası’nın işçileri bursa’dan
bunlar kömür kesilmiş kalbini söker yeraltından
söndürme lâmbamı rüzgâr bulutlar beni almasın
kaldırımlar dinleniyor başını toprağa koymuş
ne zincirler örmüşüz gözyaşlarından
bırakın istanbul şehri kana kana ağlasın
'' Kulak vermezseniz Mirdad'a, yeryüzü size bir mezardan başka bir yer, gökyüzü ise bir kefen örtüsünden başka bir şey olmayacaktır. Halbuki ilki sizin için bir beşik, diğeri de taht olsun diye var edilmiştir. ''
"Pek çok insan, kitap yazmayı denedi, ifade edilemeyeni anlatabilmek için ve sonuçta başarısız oldular. Başarısız olmayan tek bir kitap biliyorum ben, Mirdad'ın Kitabı; ve eğer inemezsen özüne, bu senin başarısızlığın olacaktır, onun değil!
Mirdad'ın Kitabı, yüzyıllardır yaratılan en önemli araçlardan biridir. Onu, başka herhangi bir kitabı okur gibi okuma. Müzik sayfalara yayılırken, güzel bir şiir gibi oku onu. Bir meditasyon ustasından gelen bir mesaj gibi oku. Sözcükler şifredir. Sözlükteki anlamlarına bakma. Onları, yüreğinde bir yere dokunduklarında anlayacaksın. Mirdad’ın Kitabı kitapların Everest’idir. "
Osho
Çok iddialı bir tanım değil mi ? '' Kitapların Everest’i '' Ben daha iddialısını kurayım bu tanımın:
Mirdad'tan önce & Mirdad'tan sonra!
Bundan sonra hayatımı böyle ayıracağım. Mirdad'tan önce bir kapı eşiğinde yana yakıla kapının anahtarını arayan Zehra ve Mirdad'tan sonra o anahtarı bulup kapıyı açan ve kapıdan içeriye (ya da dışarıya) adım atmaya hazırlanan Zehra. Bu hissi nasıl anlatabilirim bilmiyorum. Ama yine de dilim döndüğünce anlatmaya çalışacağım. Bir münzevi değilim ya da bir keşiş! Keşke dediğim çok an oldu ama aradığımı orada da bulamadım. Bir süre sonra aynı anda durmanın, sürekli tekrarın, bir adım ileri atamamanın, zamana hapsolmanın yılgınlığından olsa gerek her şeyi boşladım. Artık yaşamıyordum, sadece vardım işte. Ama sürekli bir eşiğin, bir kapının yanında duruyormuş gibi hissediyordum. İçim, Ademim bana '' Tam o noktadasın, ama kanatlarını öyle kırmışsın ki her yerinden, yüzünü semaya kaldırmaktan bile korkar hale gelmişsin. Korkma Zehra! Kaldır başını, senin olan parçanı nasıl özlüyorsa için, öyle de peşinden git. Şarkıda dediği gibi '' Kanatların var ruhunda senin :) '' Onları açmaktan, parçası olduğun bütüne doğru kanat çırpmaktan korkma! ''
Uzun zaman umutsuzluk denizinde oradan oraya sürüklenmişseniz, umudun gemisi ne kadar cezbedici olursa olsun karşınıza çıktığında ona binmekten kaçınırsınız. Zehra da öyle yaptı tabi. Kaçtı! Gidebileceği yere kadar, kaçabileceği yere kadar kaçtı. Ama hayatı boyunca bir şeylerden kaçmak zorunda kalanlar (hele hele kendilerinden kaçmak zorunda kalanlar) çok iyi anlayacaklardır bu kaçışı. Kaçtım, ta ki kendi Mirdad'ımla karşılaşana kadar. '' Kan ter içinde kalmışsın. Yorulmadın mı? Yetmedi mi nefes nefese kaldığın? Gel, sana şefkatle ve sevgiyle uzattığım elimi geri çevirme! Takıl peşime. Ne kanatlarını açmaktan kork, ne de o için için istediğin anahtarı almaktan! '' dedi bana sessizce, hem de hiçbir sözcük kullanmadan.
Sözcükler olmadan konuşulur mu peki? Tabii ki! Dinlemesini bilene sözcükler sadece yüktür. İki yürek muhabbet etmek istediğinde esas söylenen sözcüklerin dile getirdiği değildir. '' Sözcüklerin içinde titreşenlerdir önemli olan! '' Bir filmde geçtiği gibi; '' Doğuştan sağır olan biri için, müziğe eşlik edip dans edenler deliden başka bir şey değildir. '' Duymayanlar, işitmeyenler size deli diyecek olsa da müziğin ritmine kendinizi kaptırmaktan korkmayın, ölümüne dansa eşlik edin :)
Sizi bugün bilinçaltımın en kuytu köşelerine götüreceğim. Kitaba başlamadan önce bir rüya görmüştüm. Daha önce gördüğüm uzun metraj rüyalarımın bir devamı gibiydi. Hatta rüya yorumlarına güvendiğim buradan bir arkadaşıma da anlattım bu rüyamı. Ve o da kendince rüyamı yorumlamıştı. Gördüğüm rüyanın kitapla ne mi alakası var? Kitabın 193. sayfasına gelene kadar benim için de bir alakası yoktu. Ama sonra... Sonra gördüğüm rüyanın bir benzerinin hatta neredeyse aynısının Mirdad'ın bir arkadaşı tarafından görüldüğünü ve Mirdad'ın bu rüyaya dair yorumunu okuyunca tabiri caizse küçük dilimi yuttum. Ve o an göğsümde inanılmaz bir ferahlık hissettim. Şöyle diyordu Mirdad rüyayı gören arkadaşı için :
" İçinde büyük özlem olanların çevirecek zaman çemberleri yoktur. Böylesine yoğun bir şekilde doldurulmuş ve zamanın kendisi tarafından sıkıştırılmış bir dünyada onlar, işsiz ve telaşsız bir şekilde yalnızdırlar. Elbisesi , konuşması ve tavırları göreneklere uygun bir insanlığın içinde o kendini çıplak , kekeme ve garip hissedendir. Gülmenin kendisiyle gülemediği gibi, ağlamanın kendisiyle de ağlayamaz: İnsanlar yiyip, içerken ve bundan zevk alırken o lezzetini almadan yer ve içtiği şey ağzına tat vermez "
Hayır kesinlikle bir '' oblomov '' değilim. Aksine kıyımdan, köşemden geçmiş herkes oblomovluğu sevmeyen biri olduğumu bilir. Diliniz olduğunu ama tat alamadığınızı düşünün, gözünüz olduğunu ama baktığınız halde göremediğinizi, burnunuzun misk-ü amberlerlere karşı duyarsız olduğunu düşünün. Öyle bir hissizlik, öyle bir yalnızlık, öyle bir mutsuzluk. Bu yüzden, içinde bulunduğum durumu tırnak içerisindeki cümleler kadar iyi anlatan satırlara denk geldiğimdeki hayretimi anlatamam size. Rüyanın yorumunu okuduğumdaki umutlarımı ise incelemeyi daha da uzatmamak adına kitabı okuyacaklara bırakıyorum.
Dönüp tekrar tekrar okumayı düşündüğüm çok kitap oldu. Ama ilk defa bir kitabın her sayfasını hatmetmek, her kelimesini, her harfini yüreğime ilmek ilmek işlemek istedim. Yeni aldığı oyuncağını bir türlü bırakmak istemediğinden, onu yanında her yere götüren, onunla yemek yiyen, onunla uyuyan, onu dokunarak seven küçük bir çocuk gibiyim bu kitap karşısında. İki haftadır gittiğim her yere geldi benimle. Yatağıma girdiğimde ninniler söyledi başucumda. Rüyalarımda yoldaşlık etti, en dile gelmez hayallerimin elinden tutup bir yaz günü gibi karşımda ışıltılar içinde berrak gösterdi.
Abartmak huyum değildir. Zira tam bir mantık canavarıyımdır. Gerçek ne kadar acı olursa olsun ne duymaktan, ne de söylemekten çekinmem. Ama bu saatten sonra kim ne yapsın mantığı! Mirdad'ın dediği gibi: '' Mantık, bilgi canavarını zar inceliğinde bir ağ dokuyarak yakalamayı amaçlayan hamlıktır. '' neticede... Abartıyorum ve diliyorum '' Rabbim! olmayan uçağımı ıssız bir adaya düşür. Ve yanımda sadece Mirdad olsun yeter bana. Çünkü 600 küsur sayıdaki kitabımın tamamını toplasam ve hepsinin süzülmesinden tek bir kitap çıkaracak olsam adı '' Mirdad '' olurdu. ''
Kitap, Nuh tufanından sonra bu olayın anılarını canlı tutabilmek adına inşa edilmiş Gemi Evi ve bu evin sekiz sakini olan; Noranda, Himbal, Micayon, Micaster, Zamora, Shamadam, Bennoon, Abimar ve gemi evin esrarengiz ziyaretçisi Mirdad'ın arasında geçen, Nuh tufanı, dünyanın faniliği, “benlik” düşüncesi, kıyamet, insanın manevi kemale ermesi, ruhun tekamülü yolunda sevginin önemi gibi konuları İslam ve Hristiyan dinlerindeki mistik düşünce tarzıyla ele almış. Daha önce Halil Cibran okuduysanız çok aşina olacağınız bir dille karşılaşacaksınız bu kitapta. Çünkü Halil Cibran Nuayme'nin hem yakın arkadaşı hem de akıl hocası. Ama şu kadarını söyleyeyim boynuz kesinlikle kulağı geçmiş. 1000kitapta ve genel olarak ülkede çok bilinmese de Nuhayme kesinlikle bu gök kubbenin altında yaşamış en büyük bilgelerden biri. Onu bilmemek, bu efsunlu sözleri okumamış olmak her insan adına büyük bir kayıp.
Kehf suresi 65. ayette şöyle der: '' Derken, katımızdan kendisine bir rahmet verdiğimiz ve tarafımızdan kendisine bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kulu buldular. '' Rivayetlere göre bahsi geçen '' kul '' Hz.Hızır'dan başkası değildir. Ama Kur'an özellikle bu ''kul''u öznesiz, isimsiz kılmıştır. Bu yüzden ben de O'nu '' kulluk '' payesi ile anacağım. Zahiri ilimlere son derece vakıf olan Musa Peygamber, kendisinden daha bilge olan ve Allah'ın kendisine '' katından bir rahmet '' verdiği batini ilimlerin üstadı olan kulu arar sure boyunca ve O'nunla sırlar ve hikmetlerle dolu bir yolculuğa çıkar. Kul, yolculuğun başında Musa Peygamberi "Gerçekten sen, benimle birlikte olma sabrını göstermeye güç yetiremezsin." (67) diyerek uyarır. Zira ne yol, ne yolda karşılaşılacak meseleler '' hikmet '' olmadan dayanılacak ve anlaşılacak meseleler değildir. Mirdad'ın bilgece ve gönle inşirah veren sözlerini okurken hayalimde hep bu '' Kul ''canlandı niyeyse. Nuayme bu sureyi okudu mu bilmem. Ama bildiğim bir şey var; Mirdad'ın yolu tam da Kehf suresinde anlatılan o Kulun yolu gibi sabreden ve perdeler arkasını görmeye azmeden herkese nimetler ve hikmetlerle dolu bir yol.
Şimdiye kadar yazdıklarımın aksine bir şey söyleyeceğim; Bu kitabı herkese tavsiye etmiyorum! Çünkü bazı kitaplar o kadar derindir ki sığ zihinlerde, sığ düşüncelerde, bohemleşmiş kalplerde tutunamazlar. Mirdad öyle bir kitap. Her kalpte, her zihinde aksi sadası işitilmez. Bu uyarımı kibir olarak görmeyin. Mirdadı her kul okumalı ama her kul her mevsimde okumamalı. Nasıl ki her tohum farklı bir mevsimde kafasını topraktan dışarı uzatır ve güneşin altında dal budak salar, Mirdad'ın da her kalpte açabilmesi için o kalbe uygun mevsimde tohumlanması gerekir. Yolu sevgiden ve arayıştan geçen, benim gibi gözleriyle göremediği ama kalbiyle hissettiği bir kapının eşiğinde olan herkese ise gönül rahatlığıyla ve ısrarla tavsiye ederim. Bir balığın yüz yumurtasından sadece biri bile balık olsa, geriye kalan yumurtalar israf olmayacaktır. Kendi gürültüsünde sağırlaşmış bir kalabalıkta birinin bile kıvılcımı olduysa bu kitap, Mirdad Mirdadlığını yapmış demektir.
Not: Kitap iki yayınevi tarafından basılmış; Arıtan ve Butik. Ama Butik'in çevirisi o kadar kötü ki hani neredeyse Arıtan'ın bastığı örnekle iki farklı kitap gibiler. Bulmak biraz zor olsa da size tavsiyem kitaptan azami verimi almak adına Arıtan baskısını bulup okumanız.
Keyifli okumalar sevgili okur :)