Peter Senge’nin “The Fith Discipline” kitabını bilir misiniz? Bu kitap, uzun süredir merak ettiğim, fakat bir türlü okuma fırsatı yaratamadığım bir kitap idi. Eğer sistem tasarımı ve organizasyonel gelişim gibi konularla ilgileniyorsanız, okuduğunuz pek çok kaynakta bu kitaba sık sık referans verildiğini görmüşsünüzdür. Kitapla ilgili merakımı arttıran bir başka etken de; kitabın Harward Business Review gibi pek çok saygın kaynak tarafından yüzyılın “en etkili”, “en ufuk açan”, “yönetim klasiği” gibi payelerle anılıyor olması.
Peter Senge, MIT’de bir öğretim görevlisi. “Sistem Düşüncesi” yaklaşımı ile problem çözmeye yönelik pek çok çalışması var. Bu kitabında da öğrenen organizasyonları inşa edebilmek için gerekli 3 temel öğrenme yetkinliğinden bahsediyor:
- Başarma arzusunu güçlendirme (fostering aspiration)
- Yansıtıcı görüşmeyi geliştirme (developing reflective conversation)
- Karmaşıklığı anlama (understanding complexity)
Kitap ilk defa 1990 yılında basılmış. 15 yıl sonra Senge’ye kitabı tekrar gözden geçirip basma teklifi gelmiş. O da bir çalışma yapıp kitaba yeni bölümler eklemiş. Özellikle kitabında bahsettiği teorilerin pratikte nasıl uygulandığına, uygulanabileceğine yönelik kısımları zenginleştirmiş. Ben 2006 yılında basılan gözden geçirilmiş versiyonunu okudum ve önemli birkaç bölümün özetini çıkardım. İlgili yazıları aşağıda bulabilirsiniz.
Bence, kitap bir bireysel gelişim kaynağı olarak bile okunabilir. O yüzden herkese tavsiye ederim. Yalnız dilinin bir hayli akademik olduğunu da vurgulayayım.