Topkapı Mezarlığı
Koordinatlar: 41°01′29″K 28°55′26″D / 41.02472°K 28.92389°D Topkapı Mezarlığı, İstanbul'da, Topkapı semtinde İstanbul Surları ile D-100 Karayolu çevresinde bulunan mezarlık. Topkapı, Kozlu, Topkapı Maltepe ve Topkapı Çamlık olarak dört parçadan oluşur.
Topkapı Mezarlığı'nın tarihçesinin II. Mehmed (Fatih) dönemine (1451-1481) kadar indiği kabul edilebilir. II. Mehmed 5 Nisan 1453'te İstanbul'u kuşatmaya başladığında Top Kapısı karşısına denk gelen bir yere (bugün Zeytinburnu'na bağlı Maltepe civarı olarak tahmin edilmektedir) otağını ve karargahını yerleştirmişti. Bu tarihten itibaren başlayan savaşlar sırasında ölen askerlerin gömüldüğü yerin Topkapı Mezarlığı'nın nüvesini teşkil ettiği düşünülebilir. Bununla birlikte Fatih dönemi sonlarında Edirnekapı ve Topkapı arasında suru takiben uzanan ve Top Yıkugı Mahallesi olarak anılan bir yerleşme biriminin olduğunu ifade eden kaynaklar burada mezarlıkların teşekkül etmiş olabileceğine dair ipucu verir. Yine aynı devirlerde kurulu olduğu anlaşılan Pazartekke'de Manastır Mescidi Mahallesi ile, Topkapı civarında Molla Gürani Camii Mahallesi gibi mahallelerin ve çevredeki diğer yerleşme alanlarının da sur dışındaki mezarlıkların oluşumuna katkıda bulunduğuna muhakkak gözüyle bakılabilir.
Günümüzde Topkapı ve yakınında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin maliki bulunduğu dört mezarlık vardır. Bunlar Topkapı Mezarlığı, Topkapı Kozlu Mezarlığı, Topkapı Maltepe Mezarlığı ve Topkapı Çamlık Mezarlığı'dır. İstanbul Mezarlıklar Müdürlüğü'nün verilerine göre bu mezarlıklardan Topkapı Mezarlığı 72.177 m², Maltepe Mezarlığı 23.016 m² ve Çamlık Mezarlığı 70.140 m²'lik bir alanı kaplamaktadır.
1990 yılında, 27 Mayıs Müdahalesi (1960) sırasında idam edilen Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun naaşları İmralı Adası'ndan getirilerek, Topkapı Mezarlığı'nın kuzeydoğu kesiminda yaklaşık 22 dönümlük bir alana inşa edilen anıtmezara defnedildi. Mezarlığın güneyinde 1990'lı yıllara kadar İstanbul Trakya Otogarı bulunmaktaydı. Otogarın Bayrampaşa'ya taşınmasından sonra aynı arazide Topkapı Parkı kuruldu.
Kaynakça
- http://www.cihan.com.tr/tr/mezarliktaki-aramalara-dedektor-kopek-yardimi-pCHNjgxMDA5Lzc0OTM1NA==.htm
- Yaşar Çoruhlu, "Topkapı Mezarlığı", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Tarih Vakfı, 1994. ISBN 975-7306-00-2.