2 Dil seslerini, çıkış biçimi bakımından ünlü ve ünsüz diye ikiye ayırabiliriz. Ünsüzler incelenirken, onları çıkış biçimi ve çıkış yeri açısından ayrı ayrı ele almak gerekir.Ünsüzler çıkış biçimi bakımından şu bölümlere ayrılırlar:
3 1.Kapanma yada Patlama Ünsüzleri Bu ünsüzler ağız kanalında tam bir kapanmayla oluşurlar.Kapanmanın bitişiyle soluğumuz bir patlama biçiminde dışarı itilir./p/,/b/,/m/ çıkış yerlerine ise dudak sesleridir.
4 2.Kapanma-Daralma Ünsüzleri Bu ünsüzler çıkış biçimleri açısından kapanma- sürtünme ünsüzleridir.Çıkış yerleri diş eti-damaktır. /c/,/ç/
5 3.Daralma ÜnsüzleriAğız kanalının çeşitli yerlerinde oluşan bir daralma sonucunda oluşurlar.Çıkış yerleri ise diş-dudaktır. /f/,/v/
6 4.Burun(geniz) Ünsüzleri Bu ünsüzler, yumuşak damağın alçalması, yutaktan gelen havanın hem ağza hem de buruna geçirilmesiyle oluşurlar./m/,/n/ m çift dudak, n diş eti ünsüzüdür.
7 5.Yan ÜnsüzlerDil ucunun dişlere yada damağa dokunuşu sırasında soluğun ağız kanalını kapatan dilin iki yanından akarak çıkarılmasıyla oluşurlar./l/,/r/,/m/,/n/
8 6.Çarpmalı ÜnsüzlerR ünsüzü ayrı bir çıkış biçimine sahiptir.Bu ses çıkarılırken dil ucu diş etlerine hafifçe çarpar.Ünsüzler ötümlü(titreşimli),ötümsüz(titreşimsiz) olarak 2’ye ayrılır.Ötümlü:b,d,g,ğ,c,v,z,j,y,m,n,l,rÖtümsüz:p,t,k,ç,f,s,ş,h
9 Çıkış Biçimlerine Göre Çıkış Yerleri GöreÇıkış Biçimlerine GöreÇift dudakDiş-dudakDiş etiDiş eti-damakDamakYumuşak damakGırtlakKapanmaötümsüzptkK(art)ötümlübdG(ön)gKapanma-DaralmaçcDaralmafsşhvzjyğburunmnyanlçarpmalır