“Nükleerden Arındırma”
BİLGESAM uzmanı Sibel Karabel, ABD ile Kuzey Kore (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) arasındaki ilişkileri ve Çin'in bu konudaki açıklamalarını değerlendirdi. Karabel, Çin'in konuya olumlu yaklaştığını ve tarafların Kore Yarımadası'nda nükleerden arınmanın tekniklerini karşılıklı dialog ve diplomatik girişimlerle çözüm bulunmasına dair açıklamalar yaptığını dile getirdi.
CRI TÜRK'te Tuğçe Akkaş'ın hazırlayıp sunduğu Manşet programında Sibel Karabel konuyla ilgili şunları söyledi; "Çin'in dışişleri bakanlığından, Çin'in bu görüşmelerde aktif rol oynayacağına dair çok yeni bir açıklama yapıldı. Çin açısından bakıldığında, Çin yaklaşık 90'lı yıllardan itibaren Kuzey Kore (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) - Güney Kore (Kore Cumhuriyeti) ve ABD arasında özellikle Asya Pasifik'te bir denge tutturmak durumunda kaldı. Kuzey Kore'nin ticaretinin yüzde 90'ı Çin tarafından yapılmakta ve Güney Kore ile de Çin 90'lı yıllardan itibaren gerek diplomatik gerekse ticari ilişkilerini çok geliştirmiştir. Muhtemel Kim - Trump zirvesinin başarısını şekillendirecek iki unsur var. Bunlardan biri nükleerden arındırmak dendiğinde Kuzey Kore için bu yarımadanın nükleerden arındırılması anlamı taşıyor ve bu konuda Xi Jinping ve önceki liderler de aynı görüşü paylaşıyor. Yarımada'nın nükleerden arındırılması, ABD'nin askeri varlığını Güney Kore'den çekmesi demektir. ABD'nin nükleerden arındırmak dendiğinde anladığı şey ise, John Bolton'un açıklaması sonrasında Kuzey Kore'nin çok sert cevap verdiği Libya Modelidir. Buna göre de belli bir süre içinde nükleer silahlarınızı teslim ediliyor ancak burada Kuzey Kore açısından rejim değişikliği riski söz konusu".
"Çin, ABD, Kuzey Kore ve Güney Kore Dörtlü Olarak İlerleyecek"
Sibel Karabel, Çin ile Rusya'nın birlikte önerdiği dondurma sürecine dair şu ifadeleri kullandı; "Görüşmeler esnasında, Kuzey Kore hiçbir nükleer deneme yapmayacak ama ABD de Güney Kore ile olan askeri ve güvenlik ittifak ilişkisini sınırlandıracak. Kim'in iki kez Çin'le görüşmesi, Çin ekarte mi ediliyor sorusunu çürüttü ve Çin'in bu görüşmelerden ayrı tutulması imkânsız. Trump da geçen sene çıktığı Asya turu esnasında, Xi Jinping için dostum diyerek, Çin'in Kuzey Kore konusunda çok yardımcı olduğunu söylediği biliniyor. Müzakere sonunda ABD'nin önerdiği Libya Modeli'nin onaylanacağını kesinlikle düşünmüyorum. Masada birçok çözüm tartışılacak ama Çin kesinlikle o masanın dışında kalmayacak. Çin'in Kuzey Kore ve nükleer ile ilgili üç önemli düsturu var; savaşa hayır, nükleere hayır ve yarımadada kaosa hayır. Son dönemdeki hareketlenmede Çin, ABD, Kuzey Kore ve Güney Kore olarak dörtlü yol alacak gibi görünüyor".