Gastroenterit, Gastrointestinal sistemdeki çeşitli enflamatuar problemler için genel bir terimdir ve en yaygın semptom ve bulgular ishal, mide bulantısı, kusma ve karın ağrıları‘dır.
Gastroenterit Nedir ?
Gastroenterit Halk arasında sıklıkla “Mide gribi” olarak adlandırılır, ancak İnfluenza virüsüyle ilgili değildir.
Gastroenterit ve Gıda Zehirlenmesi Aynı Şey mi ?
Her ne kadar ikisi de ishal, bulantı ve kusma, mide krampları, kas ağrıları gibi bazı ortak belirtileri paylaşsa da, tam olarak aynı şey değildirler.
Gastroenterit, Gastrointestinal sistemdeki herhangi bir nonspesifik inflamatuar problem anlamına gelir; Bazı Doktorlar sindirim sistemine saldıran Viral bir enfeksiyondan kaynaklandığını düşünüyorlar.
Gıda zehirlenmesi ise spesifik olarak Bakteri, Virüs, Parazitlerle ve /veya ürettikleri Toksinleri içeren yemek veya sıvıları içmekle oluşur.
Ek olarak:
Gıda zehirlenmesi genellikle aynı yiyecekleri veya içecekleri içen bireylerde meydana gelen küçük salgınlarda bulunur ve semptomlar birkaç saat içinde hızla ortaya çıkar; Gastroenterit’te ise semptomlar kademeli olarak başlar ve genellikle gıda zehirlenmesinden daha uzun sürer.
Gastroenterit oldukça bulaşıcıdır ve hızlı bir şekilde diğer kişilere yayılabilir; Gıda zehirlenmesi genellikle Toksin alınmasını gerektirir ve diğer bireylere kolayca yayılmaz.
Gastroenterit Belirtileri Nelerdir ?
Gastroenterit belirtileri nedene bağlı olarak değişebilir.
Viral Gastroenterit’in birincil semptomu ishaldir (kanlı olmayan).
Diyare ile birlikte mide bulantısı, kusma ve bazı karın krampları olabilir.
Viral Gastroenterit’li bazı bireylerde hafif ateş ( 37.7 C), titreme, baş ağrısı ve kas ağrıları ve yorgunluk hissi oluşabilir. Bazen kusma olur.
Belirtiler genellikle 2-5 gün sürer ve Viral Gastroenterit ile çözülmeye başlar.
Gastroenterit Nasıl Yayılır ?
Gastroenteritin Viral ve Bakteriyel nedenlerinin çoğu, doğrudan veya dolaylı temas yoluyla, genellikle fekal – oral yolla diğer insanlara aktarılır.
Gastroenterit Ne Kadar Sürer ?
Gastroenterit’in nedenine bağlı olarak, Akut veya Kronik olarak görülebilir.
Akut Gastroenterit (Viral) yaklaşık 7 ila 14 gün sürer ve genellikle kendi kendini iyileştirir.
Kronik Gastroenterit (örneğin allerjik gastroenterit), teşhis konulmazsa ve uygun bir şekilde tedavi edilmezse aylarca sürebilir.
Gastroenterit Nedenleri Nelerdir ?
Virüs
ABD ve Dünya’da Gastroenterit’in en yaygın (% 50-70) nedeni Norovirus‘dür.
Rotavirus, Astrovirus, Adenovirus ve Sapovirus suşları viral gastroenterit vakalarının diğer nedenleridir.
Bakteri
Salmonella, Shigella, Campylobacter Aeromonas ve Escherichia coli (E. coli) Bakteri suşları, Dünya genelinde görülen Gastroenterit’in ana Bakteriyel nedenleridir.
Clostridium, Vibrio, Campylobacter ve Yersinia spp gibi diğer Bakteriler zaman zaman salgınlara neden olabilir.
Parazit
Giardia, Cryptosporidium ve Entamoeba enfeksiyonları Parazitler Gastroenterit’e neden olabilir.
Diğer
Gıda Allerjileri, Antibiyotik ve Toksinler Gastroenterit’in daha az sık görülen nedenleridir.
Gastroenterit Nasıl Geçer ?
Evde tedavi yeterli sıvı alımından oluşur.
Sade sıvılar tavsiye edilir (spor içecekleri, Meyve suları veya Süt semptomları uzatabileceklerinden alınmamalıdır)
Zencefil
Karbonat
Elma sirkesi
Fesleğen
Papatya çayı
Tarçın
Nane
Zerdeçal
Yoğurt da alınabilir.
Eğer Dehidratasyon meydana gelirse, hasta derhal bir Doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Muz, Pilav, Elmalı çay ve Tost Akut Gastroenterit’in semptomları için yetişkinler ve çocuklara bir iki gün için önerilir.
Gastroenterit Tedavisi Nasıldır ?
Çoğunlukla Reçeteli bir tedaviye ihtiyaç yoktur. Eğer Dehidratasyon meydana gelirse, hasta bir Doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Çoğu sağlık uzmanı, hızlı Rehidrasyon için tercih edilen tedavi olan IV sıvılarına başlamayı seçmektedir.
Kusmayı azaltmak için prometazin sıklıkla kullanılır.
Bazıları, ishalin yavaşlatılması için Difenoksilat ve Atropin veya Lopermadine reçete edebilir.
Patates, Tavuk gibi yağsız et ve Tam Tahıllar Diyare ile kaybedilen besin maddeleri ve elektrolitlerin yerini almasına yardımcı olabilir.
Gastroenterit Olursam Hangi Doktora Gitmeliyim ?
Viral veya hafif Bakteriyel nedenli Gastroenterit hastalarının çoğu, tedavi gerektirmez veya hastanın birinci basamak sağlık kuruluşu veya Çocuk Doktoru tarafından tedavi edilebilir.
Daha şiddetli Gastroenterit hastaları için, Enfeksiyon, Gastroenterolog, Acil Tıp, Allerji veya Dahiliye uzmanına başvurulabilir.
Gastroenterit için Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım ?
Gastroenterit semptomları 5 günden fazla sürerse
Şiddeti artarsa (Ateş 38.3 C veya daha yüksek)
Kanlı Diyare olursa
Dehidrasyon olursa
Sürekli Karın Ağrısı veya başka semptomlar gelişirse Doktora başvurulmalıdır.