3. DİL GELİŞİMİ KAVRAMLARI
1. Aşırı Kurallaştırma
Kuralları ilişkili olan veya olmayan tüm diğer durumlara uygulama eğilimidir. Örneğin, terzi sözcüğüne “cı” eki getirerek terzici yapar.
2. Eksik kurallaştırma
Kuralları sadece öğrenilen örneklerle sınırlandırır. Örneğin: “Seyfi Amca senin büyüğün, ona siz demelisin.” denen bir çocuk sadece Seyfi Amca’ya “siz” deyip diğer büyüklere bu ifadeyi kullanmaz.
3. Alıcı Dil
Yeni sözcük üretebilmek için bekleme eğilimidir. Örneğin, bir oyuncağının adını öğrenen çocuk, diğer tüm oyuncaklarının da adını öğrenmek ister. Çocuk bu dönemde söylenilenleri anlar ancak düşüncelerini tam olarak ifade edemez.
4. İfade Edici Dil
Çocuğun düşüncelerini cümlelere dökebilmesidir. Çocukta sözcüğü kavrama önce, sözcüğü üretme sonra olur. Dil gelişiminde önce anlama ile ilgili alıcı dil, sonra üretme ile ilgili ifade edici dil gelişir.
5. Kavram Gelişimi
Duyu organları ile alınan bir bilgi ya da nesneyi zihinsel tasarımlara dönüştürmedir. Benzer özellik ya da nitelik taşıyan uyarıcılara dilsel sembolik karşılıklar verme işidir.
6. Benmerkezci konuşma
Piaget, çocukların okul çağına kadar konuşma özelliği olarak bi- reyselci ve kendisi için konuşma eğiliminin olduğunu ileri sürmüş ve bu durumu benmerkezci konuşma olarak adlandırmaktadır.
7. Monolog
Çocuğun kendi kendine yüksek sesle konuşmasıdır. Başkalarının duyabileceği şekilde ama yalnızca kendiyle konuşur.
Monolog, içsel konuşma ile karıştırılmamalıdır. İçsel konuşmada birey zihninden konuşur.