Amerikan Kongresi, Başkan Bush’un Irak ve Afganistan için istediği 87 milyar dolar konusunda nihai oylamaya hazırlanıyor.
Bu arada, Senato Perşembe gecesi yaptığı oylamada 47’ye karşı 51 oyla Irak’ın yeniden inşası için öngörülen paranın bir kısmının hibe olarak değil borç olarak verilmesini kararlaştırdı ve Bush yönetimine önemli bir geri adım attırmış oldu.
Senato’daki Cumhuriyetçilerin bir kısmı yönetimle görüş ayrılığına düşerek Irak’ın yeniden inşası için öngörülen 20 milyar dolarlık paketin yarısının borç olarak verilmesi konusunda Demokratlarla birlikte davrandı.
Değişiklik önergesini destekleyenlerden Maine Cumhuriyetçi senatörü Susan Collins, kararını, Amerikan bütçesinde artan açıkları ve Irak’ın petrol rezervlerini gerekçe göstererek savundu.
“Özellikle, bir gün bunu yapabilecek hale gelecekleri düşünüldüğünde, Irak halkından kendi altyapılarını inşa etmek için kullanılan paraların bir kısmını Amerika’da vergi mükelleflerine geri ödeyerek, kendi geleceklerine yatırım yapmalarını istemenin adaletsiz bir tavır olmadığını düşünüyorum.”
Kabul edilen değişiklik önergesine göre, eğer Fransa, Almanya, Rusya, Suudi Arabistan ve diğer ülkeler Irak’ın kendilerin olan borçlarının yüzde 90’ından feragat ederse, Başkan Bush da verilecek paranın geri ödenmemesi yönünde karar alabilecek.
Önerge, Beyaz Saray’ın hibe yerine borç verilmesi düşüncesini aşmak için yaptığı yoğun lobi faaliyetine rağmen kabul edildi. Senato çoğunluk lideri Bill Frist, borç verilmesinin Irak’ta iyileşme sürecini yavaşlatacağını savundu ancak bu, sonucu değiştirmeye yetmedi.
“Bu önergenin Irak’ta başarılı bir şekilde istkrarı sağlamak yönünde hepimizin istediği amaca ulaşmamızı gerçekten zora sokacak, hatta baltalayacak nitelikte olduğunu söylemeliyim.”
Senatör Frist, hibe yerine borç verilmesinin diğer ülkelerin yeniden inşa çabalarına katkıda bulunması yönündeki girişimleri de olumsuz etkileyeceğini ve Amerika’nın Irak’ın petrol rezervlerini kontrol etmek istediği yolundaki kuşkuları arttıracağını da söyledi.
87 milyar dolarlık paketle ilgili tasarının imzalanması için Başkan Bush’a gönderilmeden önce, Temsilciler Meclisi ve Senato’dan geçen farklı metinlerin uzlaştırılması gerekiyor.
Öngörülen paranın büyük bir kısmı Irak için harcanacak. Yaklaşık 67 milyar dolarlık miktar, Amerikan birliklerine tahsis edilmiş durumda. Çoğu Demokratlardan oluşan tasarıya karşı çıkanlar, yönetimin Irak’ta savaş sonrasına ilişkin bir planı olmadığını öne sürerek miktarın yüksekliğini eleştirdi.
Ancak Temsilciler Meclisi’nin Teksas’lı çoğunluk lideri Tom Delay, paketin teröre karşı mücadele açısından önem taşıdığını vurguladı:
“Yürüttüğümüz savaş, Irak’ta güvenlik ve huzur sağlanmadan kazanılamaz. Bu tasarıda öngörülen yeniden inşa paketi olmadanbu savaştan sonuç alamayız.”
Senato ve Temsilciler Meclisi liderleri, yasayı gelecek Perşembe günü Madrit’te başlayacak olan uluslararası Irak’a bağış konferansından önce Başkan Bush’a göndermeyi planlıyor.