-
tam adı marcus porcius cato uticensis olan romalı devlet adamı. cato minor yani genç cato olarak bilinmesinin sebebi marcus porcius cato ile karıştırılmasıdır. montaigne'in hakkında bir sürü yazı yazdığı, hatta hayran olduğu erdem timsali bir kişiliktir. ceaser ile pompeius'un politikalarına karşı çıkarak cumhuriyeti savunmuştur. en son olarak da ceaser ın eline düşmemek için utica'da intihar etmiştir.
-
son gecesini platon'un, ruhun ahlaksızlığı hakkındaki kitabı phaedo'yu okuyarak geçirir. böylece, istibdada karşı cumhuriyetçi muhalefetin, ilkeli muhalefetin sembolü olmuştur. cicero onu över. caesar, anticalo'sunda esas olarak onu küçümsemeye çalışmıştır. kendi de bir despota teslim olmaktansa intihar eden şair lucanus (ms 39-65), onu siyasi özgürlüğün şampiyonu
sayar. lucan'dan sonra dante de onu araf dağı'nın, dolayısıyla da manevi özgürlüğe giden yolun bekçisi olarak gösterir.