İslam dini, kolaylıklar dinidir ve gerçekleştirilen ibadetleri kolaylaştırmak için bazı kimselere birtakım ruhsatlar verilmiş; bu ruhsatlar da belirli şartlara bağlanmıştır. Namaz, kulun Allah’a yaklaştığı en faziletli ibadetlerdendir. Bu nedenle Peygamber Efendimiz namazı, en hayırlı amel olarak müjdelemiş ve kıyamette ilk hesabı sorulacak amelin namaz olduğunu belirtmiştir. Peki, Oturarak namaz kılınır mı? Oturarak nasıl namaz kılınır? Sandalyede namaz kılmak caiz mi?
(x) Oturarak namaz kılınır mı?
🔸 Bu nedenle ima ile de olsa mutlaka namazın kılınması tavsiye edilmiştir. Peygamber Efendimiz (sav) bu konuda şöyle buyurmuştur:
"Kim namazı kasten terk ederse Allah'ın himayesi ondan uzak olur."
(x)Ahmed bin Hanbel, Müsned, VI. 421
🔸 Namaz ibadetine ilişkin rükünler Kur'an ve sünnette belirtilmiş; nasıl uygulanacağı bizzat Allah Resulü (sav) tarafından Müslümanlara öğretilmiştir.
🔸 Bu rükünler iftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rüku, secde ve ka'de-i ahiredir. Kur'an-ı Kerim'in çeşitli ayetlerinde şöyle buyrulmuştur:
"Gönülden boyun eğerek Allah için namaza kalkın"
Bakara, 2/238
"Ey iman edenler, rüku edin, secde edin, rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz."
Hac, 22/77
🔸 Peygamber Efendimiz (sav) namaz kılmayı öğrettiği bir sahabiye, sonunda nasıl teşehhüd yapacağını gösterdikten sonra şöyle buyurmuştur:
"Bunu da yaptığında namazın tamam olur."
(x)Tirmîzî, Sünen, Ebvabü's-Salât, 226
🔸 Bu rükünlerden her hangi birinin mazeretsiz olarak terk edilmesi halinde namaz sahih olmaz.
🔸 Ancak dinimizde sorumluluklar, kulun gücüne göre belirlenmiş (Bakara, 2/286); gücü aşan durumlar için kolaylaştırma ilkesi getirilmiştir. (Bakara, 2/185)
🔸 Namazın rükünlerinden herhangi birini yerine getirmeye engel olan rahatsızlıklar da kolaylaştırma sebebi sayılmıştır.
Oturarak nasıl namaz kılınır?
🔸 Namazı normal şekli ile ayakta kılmaya gücü yetmeyen kimse için asıl olan namazını oturarak kılmaktır.
🔸 Böyle bir kişi namazını kendi durumuna göre diz çökerek veya bağdaş kurarak yahut ayaklarını yana ya da kıbleye doğru uzatarak kılar.
🔸 Nitekim Hz. Peygamber (sav) nasıl namaz kılacağını soran hasta bir sahabiye şöyle buyurmuştur:
"Namazını ayakta kıl. Eğer gücün yetmezse oturarak, buna da gücün yetmezse yan üzere kıl."
(x)Buhari, Taksiru's-Salat, 19
🔸 Ayakta durabilen ve yere oturabildiği halde secde edemeyen kimse namaza ayakta başlar, rükudan sonra yere oturarak secdeleri ima ile yapar.
🔸 Ayakta durabildiği halde oturduktan sonra ayağa kalkamayan kişi namaza ayakta başlar, secdeden sonra namazını oturarak tamamlar.
🔸 Ayakta durmaya ve rüku yapmaya gücü yettiği halde yere oturamayan kimse namaza ayakta başlar rükudan sonra secdeyi tabure ve benzeri bir şey üzerine oturarak ima ile eda eder.
🔸 Ayakta durmaya gücü yetmeyen, yere de oturamayan kimse namazı tabure, sandalye ve benzeri bir şey üzerine oturarak rüku ve secdeleri ima ile yerine getirir.
🔸 Kul Rabbine ibadet ederken hem özde samimi olmalı hem de dinin belirlediği şekil şartlarını tam olarak yerine getirmeye özen göstermelidir. Özen ve hassasiyet eksikliğinden dolayı Rabbine karşı sorumlu olacağı bilincinde olmalıdır.
🔸 Bu sebeple namazını tabure, sandalye ve benzeri şeyler üzerinde kılan müminin ileri sürdüğü mazeretleri kendisini vicdanen rahatlatacak boyutta olmalıdır.
🔸 Namazı asli şekline uygun olarak kılmaya engel olmayacak hafif bedeni rahatsızlıklar bu konuda meşru mazeret olarak görülmemelidir.
Sandalyede namaz kılmak caiz mi?
🔸 Öte yandan dini açıdan zorunlu ve meşru bir sebep bulunmadıkça camilerde sandalyede namaz kılmak, göze hoş gelmeyen bir görüntü ortaya çıkarmakta ve cemaat arasında tartışmalara sebep olmaktadır.
🔸 Özellikle üzerinde namaz kılmak amacı ile camilerde sıralar halinde sabit oturakların yapılması, cami doku ve kültürüyle bağdaşmamaktadır.
🔸 Bu sebeple Diyanet tarafından yapılan açıklamada hastalık ve özürlülük gibi herhangi bir rahatsızlığı bulunan kimselerin, zorunlu olmadıkça namazlarını sandalyede değil, yere oturarak kılmalarının uygun olacağı karara bağlanmıştır.