1. sayfa (Toplam 2 sayfa)
Kutup Ayarı
Gönderilme zamanı: 14 Kas 2007, 08:16
Merhaba,
Kutup dürbünü bazı teleskoplarda var, bazılarında yok. Olanlarda bile gözlem ortamınızın müsait olmayışından dolayı Polaris'i (kutup yıldızını) görmeyebiliyoruz. Bu durumda başka yöntemlere başvurmak gerekebiliyor. Bunları bilinen yöntemden başlayarak (teleskopu Polaris'e yakınlarına doğrultarak) anlatırsak, en basit ve en zor yöntemler nelerdir? Tecrübeleriniz ile harmanlayarak aktarmanız benim gibi amatörlere ilaç olacaktır...
Konuyla ilgili olan başlığımıza ayrıca bakınız:
http://www.gokbilim.com/forum/viewtopic.php?t=953
Sevgiler, saygılar...
Re: Kutup Ayarı
Gönderilme zamanı: 14 Kas 2007, 12:11
Merhaba,
"Polar scope" yoksa, kutup yıldızı görünmüyorsa veya "polar scope" ile yapılan ayarı hassaslaştırmak için İngilizce "drift alignment" veya Almanca "Scheiner methode" denen yöntem kullanılır (ikisi de aynı). Bunu detaylı olarak aşağıdaki linklerden okuyabilirsiniz:
http://www.optcorp.com/product.aspx?pid=3050
(Precise polar alignment kısmı)
http://www.tucsonastronomy.org/polalign.htm
http://members.aol.com/billferris/decdrift.html
Bu ayar malesef (başlangıçta) epey zaman alır ve ilk başta (bence) biraz zor anlaşılan bir konudur.
Kendim bu güne kadar bu ayarı hiç yapmadım, çünkü filim kullanıldığı zamanın aksine bugün DSLR'ler ile 1-5 dakikalık pozlar çekip bunları sonradan birleştirmek mümkün. 1-5 dakikalık takip için de "polar scope" + kılavuzlama benim için yeterli hassaslığı sağlıyor.
Gönderilme zamanı: 14 Kas 2007, 14:20
Merhabalar,
Tahir Bey verdiğiniz linkler için teşekkürler. Daha önce bu bilgileri görmüştüm, Ama üzerine pek düşmemiştim. Az önce dikkatle okudum. Benim kendi geliştirdiğimi söylediğim yöntem, aslında bilinçsizce yapılan bir "drift star polar alignment" yöntemiymiş. Yıldız sapmasını izleyerek, dünya dönüş ekseni ile teleskobun eksenini, mümkün olduğunca paralel hale getirme işlemi çok güzel tarif edilmiş. Bize kalan uygun iki yıldızın seçilmesi. Birisi güneyden ve meridyen üzerinde olacak. Diğeri ise doğudan ve dünya ekvatoru ile aynı düzlem üzerinde olacak. Şanslıyım ki her iki yönü görebilecek konumda bir gözlem yerine sahibim. Ben güney-doğu'da sayabileceğim bir yıldızı seçmiştim. Yatay ve dikey sapmalarını izleyerek kundağın düzlemini, dikey ve yatay ayar vidaları ile oynayarak, sapmaları en aza indirmiş ve o pozisyonlar için uygun nirengiler belirlemiştim. Tripod ayak uçlarının yerini işaretledim. Bu işlemi kapalı balkonda birkaç yere ve farklı tripod bacak uzunluğunda yaptım. Gözlem yapacağım yöne ve yüksekliğe göre uygun nirengi noktalarına teleskobu yerleştirerek işe başlıyorum. Yıldız sapması rahatsız edici boyutta ise önce hareketi engelleyen bir şey varmı kontrol ediyorum, daha sonra pillerin şarj durumunu motorların sesini dinleyerek anlamaya çalışıyorum. Hareket sonucunda denge ağırlıklarının olduğu kol bazen balkon duvarına, bazende hassas ayar kollarından birisine dayanabiliyor. Hassas ayar kollarına dayandıysa kolu çıkarıp bir kenara koyuyorum. Mecbur kaldıkça kullanıyorum. Yada teleskop optik tübünü ters olacak şekilde yeniden yerleştiriyorum. Pillerin şarjı bittiyse yedekte ve dolu olarak bekleyen diğer piller ile değiştiriyorum. Balkondan gözlem yapan arkadaşların dikkat etmesinde yarar gördüğüm diğer konu ise teleskobun yerini değiştirmek istediklerinde teleskobu sürüklemeden yerini değiştirmeleridir. Yani teleskobu kaldırıp, ayaklarını tamamen yerden kesip, taşıyıp yer değiştirmeliler. Teleskobun dengesi önemlidir. Yapısı itibarı ile teleskop öne devrilmeye daha meyillidir. Sürükleme sırasında ayaklardan biribin bir-iki derecelik yamulması veya gevşemesi devrilme ile sonuçlanabilir. Kontrolsüz devrilme yaralanmalara dahi sebep olabilir.
Gönderilme zamanı: 17 Kas 2007, 23:21
Mehmet Bey,
Kutup ayarında size başarılar dilerim. Biraz karışık bir iş ama bir kaç kez yapılınca rutin hale geliyor. Sonuçlarınız konusunda beni bilgilendirirseniz sevinirim, zira bu metodu hiç denemedim. Ancak usta fotoğrafçıların hepsi kutup yıldızını da görseler ayarı kontrol etmek ve son hassas düzeltmeleri yapmak için bunu uyguluyorlar.
Kundağı ilk kurarken bir pusula da kullanılabilir. Pusula civardaki madeni cisimlerden etkilenebileceğinden, biraz dikkatli olmak gerekiyor.
Gönderilme zamanı: 18 Kas 2007, 12:36
Tahir Bey, verdiğiniz bilgiler için teşekkürler. Pusula kullanma ihityacı duymadım. Oturduğum binanın konumu nedeniyle kuzey yönünü bulmam oldukça kolay. Tripodun ayaklarını balkon duvarına tam olarak dayadığımda kuzey yönüne oldukça hassas bir şekilde teleskobum konumlanıyor
Dikey açıklığı ise, teleskobu dışarıda kurdum, su terazisine alıp ayarladım. Hassas ayarı yazmam ve anlatmam çok zor. Artık el yordamı ile, yıldızın okülerde görünen hareketine ve fotoğrafta çıkan izine göre, çok kaba da olsa ayarlayabiliyorum.
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 10:18
Selemlar,
Dünyanın dönüş ekseni ile teleskop kundağının dönüş ekseninin, mümkün olduğunca paralel hale getirilmesi için, benim gibi balkondan gözlem yapan ve sadece iki yönü görebilen ( doğu ve güney ) gözlemci için en güzel hizalama yöntemi: kayma (drift alignment) hedeflemesidir.
Bu konuda türkeçe açıklamalar için adres : http://www.kalfaoglu.com/polar/
Daha genel (ingilizce) açıklamalar için adres : http://www.darkskyimages.com/gpolar.html
Teorisi için (ingilizce) adres : http://www.darkskyimages.com/theory.html
Drift Alignment yöntemi için, içinde bir birine dik çizgileri olan (illuminated reticle) göz merceği gerekiyor. Bu maksatla yapılmış özel merceğim olmadığı için, hedef bulucu dürbünün göz merceğini kullanıyorum. Yıldızı, hedef bulucu dürbünün göz merceği içinde görünen çizgilerden birisinin üzerine ve ortadan ikiye bölünecek şekilde yerleştirmek önemli. Yıldızın tam olarak netlemezseniz, görüntü büyüyeceğinden, çizgi üzerinde olduğunun kontrolü daha kolay olacaktır. Işık kirliliğini sevmeyiz, ama hizalama işleminde açık bir zemin rengi oluşturduğu için, çizgileri görmemizi kolaylaştırıyor. Hatta yapay ışık kirliliği bile yarattığım oldu. Odanın ışığını açıp, balkon camını önüme almak suretiyle, yapay ışık kirliliği yarattım. Bu yapay ışık kirliliği, aynı anda hedef yıldızı ve göz merceğinde ki çizgileri görebileceğiniz kadar olmalıdır.
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 11:44
Teşekkürler...
Sanırım bende kutup yıldızı (Polaris) ile muhatap olmadan böyle bir yöntemi deneyeceğim. Ama ayakları işaretlemezsem hep bununla uğraşmam gerekecek. Yoksa ayar yapacağım diye uykum gelip gidip yatabilirim..
Aslında daha kolay bir yöntem olmalı. Bu ise teknolojik aletler kullanmadan olmaz herhalde. Belki bir GPS alıcısı bağlamak gerekecek. Ama şimdilik elimdeki teknolojileri kullanmalıyım. Örneğin bir web kamerası!
Düşünsenize web kamerasındaki görüntüyü analize eden bir yazılım yapabiliriz. Yazılım bizi fazla oyalamadan yapacağımız düzeltmeyi gösterir. Biz de düzeltmeyi yaptıktan sonra gözleme devam ederiz. Bu kamera hedef bulucuya monte edilebileceği gibi zaten buna ihtiyaç duyanların (astrofotoğraf) teleskoplarında olacağını düşünürsek tek lazım olan yazılım. Bu konu üzerine çalışacağım. Bakın ben de şöyle bir adres buldum:
http://www.duncankitchin.org/astrophoto ... _alignment
Hareketli grafikler falan var, hoşuma gitti.
Başarılar...
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 16:19
Selamlar,
Salih bey, verdiğiniz web adresi için teşekkürler. Fotoğraf makinasını, illuminated reticle göz merceği yerine kullanmak, imkanım olmasına rağmen, hiç aklıma gelmemişti. Ancak dijital bir görüntü ile çalışmanın getireceği olumsuzluklar da hemen akla geliyor. Pixel bazlı görüntüler, bizi önemli açısal ayrıntılardan mahrum eder diye düşünüyorum. Webcam görüntülerini yakalayan, değerlendiren ve hizalama için yapılacaklar konusunda kullanıcıyı yönlendiren bir program bence yazılabilir.
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 22:01
Merhaba Mehmet Bey,
Mehmet Koyuncu yazdı:...Bu maksatla yapılmış özel merceğim olmadığı için, hedef bulucu dürbünün göz merceğini kullanıyorum...
Bir diğer yol, Plössl gözmerceğinin parlatılmış 1,25" lik borusunu sökmektir. Bu boru genellikle vidalıdır (ama kolay açılmıyorsa vaz geçin, zorlamayın). Boruyu söktükten sonra sadece mercek kalacak. Boruya takılan taraf bu tür gözmerceklerinde odak noktasının bulunduğu (field stop) yeridir. Buraya çok ince tellerden (insan saçı?) bir + takabilirsiniz.
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 22:06
Merhaba Salih Bey,
Salih Dinçer yazdı:...Düşünsenize web kamerasındaki görüntüyü analize eden bir yazılım yapabiliriz. Yazılım bizi fazla oyalamadan yapacağımız düzeltmeyi gösterir....
Bilmiyorum, pek kolay değil sanırım. Düzeltmeleri yapmak için devamlı teleskopu bir meridyan bir doğu (veya batı) ufkuna götürmek gerekiyor. Gökyüzünde herhangi bir yıldızın hareketine bakarak kundak ayarındaki hataları bulmanın imkansız olduğunu söyleyenler var. Ama bu konuda uzman değilim.
Verdiğiniz link çok güzel!
Gönderilme zamanı: 05 Ara 2007, 23:23
Merhaba Tahir Bey,
Göz merceğinin arkasında kalan parlak silindir kısmı kolaylıkla çıkıyor. Daha doğrusu hemen denedim bile
Kullandığım saç fazla dolgun
yapıştırıcı ise zayıf. Daha uygun malzemeler bulup kullanabileceğim bir göz merceği yapabileceğimden eminim
Teşekkürler Tahir bey.
Gönderilme zamanı: 06 Ara 2007, 06:54
Mehmet Koyuncu yazdı:Pixel bazlı görüntüler, bizi önemli açısal ayrıntılardan mahrum eder diye düşünüyorum.
Az önce, verdiğim adresi detaylı incelerken bir şey dikkatimi çekti. Fotoğraf makinesinin ekranına 2x2'lik sanal bir ızgara oluşturmuş. Galiba bunu teleskopa bağlayarak ekranından hareketlerin hangi kutulara kaydığını izliyor. Sonuçta sönük bir yıldızı ortaya çıkarmadığımız için benek çözünürlükleri (pixel resolution) çok önemli olmasa gerek.
Tamam, yuvarlak bir çizgi bilgisayar ortamında kutulardan oluştuğu için hiç bir zaman tam yuvarlak yapılamaz. Ama benekler farklı tonları yansıtabildiği için gerçeğe en yakın görüntüyü elde edebiliriz. Zaten bu uygulamayı insan hassasiyeti ile yapacağımız için arada olan kayıpların çok zararı olmasa gerek. Önemli olan insan hassasiyetini arttırıcı teknolojik cihazlar kullanmak. Yanılıyor muyum?
Tahir Şaban yazdı:Düzeltmeleri yapmak için devamlı teleskopu bir meridyan bir doğu (veya batı) ufkuna götürmek gerekiyor.
Sanırım ben teleskopun baktığı bölgeyi değiştirmeden bir şeyler yapmak istiyorum. Galiba çok tembel olmalıyım. Herşeyin kolayına kaçıyorum ne...
Dediğim gibi bilgisayar yazılımı bazı şeyleri kolaylaştırabilir. Kutup yıldızına göre yapılan işin hassasiyeti bile tam olmayabiliyor. İnce ayar yapmak için biraz emek sarfetmek gerekiyor. Hatta bakıyorsunuz yine olmamış ve tecrübeleriniz ışığında başka ince ayarlar yapıyorsunuz.
Tahir Şaban yazdı:Gökyüzünde herhangi bir yıldızın hareketine bakarak kundak ayarındaki hataları bulmanın imkansız olduğunu söyleyenler var.
Bir söz vardır bilirsiniz; Zoru başarırız, imkansız ise biraz vakit alır...
Tahir ağabey, bu arada hoş geldiniz...
Gönderilme zamanı: 12 Ara 2007, 23:01
Kutup ayarı konusunda sorunlarla karşılaşıyorsanız aşağıdaki link hem konuyu çok iyi açıklıyor hem de mükemmel bir simülatörle bunu sanal ortamda yapmayı öğretiyor:
http://www.petesastrophotography.com/in ... nment.html
Açılan sayfayı okuduktan sonra en alttaki "Guiding Simulator" e geçin.
Gönderilme zamanı: 12 Ara 2007, 23:36
Merhaba Onur...
Kutup ayarının zor olmadığını pek çok yerde okudum. Ancak ya ben çok becerekli değilim ya da dedikleri kadar kolay değil. Üç aydır uğraştığını yazmışsın. Ben 6 aydır uğraşıyorum. Kaba ayar çok kolay oluyor. Fakat 2-3 dakikalık pozlar çekmek için ince ayar gerekli. Simülatörle epey deneme yaptıktan sonra şimdiki ayarlarım çok daha iyi. Arada bir, bir "drift" geçişi yapıp daha da düzgün hale getiriyorum. Ancak bu işlem, teleskop sabit ise mümkün. Sürekli yer değiştiren teleskoplarda tüm ayarları kısa sürede bitirebilmek lazım. Bunu çabuk yapıp bitirebilmek ustalık işareti olsa gerek.
Kolay gelsin...
Gönderilme zamanı: 13 Ara 2007, 12:32
Merhaba İshak Bey,
Çok güzel bir sayfa, paylaşım için çok teşekkürler!
Bana da "drift alignment" zor geliyor ve bu güne kadar becermiş değilim. Öte yandan artık uğraşmıyorum da. "Polar scope" mı hassasça ayarladıktan sonra kutup ayarım oldukça iyi çıkıyor (1-2 dakika alıyor bütün işlemler). Eskiden filim ile resim çekilirken yaptığım bu ayar yeterli olmayacaktı, çünkü filim için poz uzun. Amam bu gün DSLR ler ile 3 dakikalık pozlar çekip bunları birleştiriyorum. Sonuçta resimlerimde başka kaynaklardan oluşan hata, kayma (=drift) hatasından daha büyük gibi geliyor bana.