İşletmeler iç yapılarında çalışma düzenini sağlayabilmek için, çalışanlarına uymaları gereken kural setleri oluşturur. Bu kurallara uyulup uyulmadığını öğrenebilmek amacıyla denetim yaptırmayı tercih ederler ve bu tür denetimlerin dışarıdan, bağımsız denetçiler tarafından yapılmasında fayda vardır. Uygunluk denetimi ile amacımız, belli bir otorite tarafından konulmuş, daha ziyade şekil şartı veya davranış kurallarına, uygulayıcıların uyma derecesinin belirlenmesidir.
Şirkette,
- iç yönergelere uyulup uyulmadığı ilişkin tereddütler bulunuyorsa,
- iç yönergelerin işletmenin ihtiyaçlarını tam olarak karşılayıp karşılamadığı öğrenilmek isteniyorsa,
- vergi, teşvik, gümrük, sosyal güvenlik vb. uygulamaların tabi olunan yasal düzenlemeler ile uyumlu olup olmadığı merak ediliyorsa,
uygunluk denetimine ihtiyaç vardır.
Uygunluk denetimi neticesinde iç yönergelere ve yasal mevzuat gerekliliklerine tam uyum sağlanır.
Uygunluk denetiminin aşamalarını şöyle sıralayabiliriz;
- İşletmenin tüm faaliyet süreçleri belirlenir.
- İşletmenin süreçlere ilişkin iç kontrol prosedürleri elde edilir.
- İşletmenin süreçleri gözlemlenir, yeniden uygulanır, incelenir.
- İç kontrol uygulamaları tespit edilir.
- İşletmede gereksiz olarak uygulanan prosedürler tespit edilir.
- İşletmenin iç kontrol zayıflıkları tespit edilir.
- Yönetime tavsiye mektubu hazırlanır.