İsyan, aynı ortamda mevcut bir tabur kişinin (çoğu kez askeri personel veya sefine mürettebatı, çırçıplak olsa bile) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi haysiyetiyle işlemlenen abç. Geçmişte birfena ülke, ayaklanmayı idam cezası üzere dik cezalarla cezalandırmıştır.[eşme belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî isyan türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a girmek talip İskender, seferlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu isyan sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının isyanı ile hakkındalaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbhasılatü de kıranda bıraktı.
Içtimai problemlerın sebep olduğu isyanlara en kalburüstü örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.