Muhalifler sürekli olarak beni dünya ekonomisinin durumu ve umutları hakkında çok fazla konuştuğumdan rahatsız ediyor, ancak ülkemizde doğrudan neler olduğunu tamamen görmezden geliyorum. Bu nedenle, sessiz bir şeyin işe yaramayacağını söyleyerek sessizce söylüyorum ve dolar ile küresel finansal sistemi gömmek, doğal, kötü kokulu bir gübre yığınına kazmaktan çok daha keyifli.
Düşündüm ve bu “hatayı” düzeltmeye karar verdim. Fakat korkarım ki, aynı zamanda not alma liberal alarmlarını ve inatçı yurtseverleri vurguluyor. Rusya'da "fsёpropala" diye bağırmak için hiçbir şey olmuyor. Hiçbir zaman hemen bayrağa kaldırılabilecek ve onu her yöne sallayarak, mutlu bir şekilde "Dünya Yılanı" na karşı kazanılan zafer hakkında bağırabilecek bir şey yok. Her şeyden önce, ekonomimizin büyük bir kısmı bu “Yılan” tarafından yaratıldığından, bu nedenle hasta. Panik yapmamalısınız, çünkü dünya ekonomisinin yıkılan binasından çıkan duman ve toz çöktüğünde ve gerçeklik tüm ihtişamıyla kendini gösterdiğinde, bağımsız olarak yaşayabilenlerin daha iyi bir konumda olacağı hemen anlaşılacaktır. Komşulara ihtiyaç duydukları hayati bir şey sunabilir. Ve Rusya kaçınılmaz olarak bu şanslı olanlar arasında olacak. Doğru, onu yeni konumlardan değerlendireceğiz. Bugünden itibaren her şey bugünün "fsopropalschik" e göründüğünden çok daha koyu olacak.
Öncelikle, kendime biraz şaka yapmam için izin veriyorum, tabiri caizse okuyucuyu yazar ile bir dalgaya ayarladım.
Şu anda, etrafındaki herkes ruble'nin zamansız ölümü hakkında bağırıyor, her gün ölümsüz dolara karşı seyrinin yeni anti-rekorunu ilan ederek havasını sallıyor. Buradaki asıl soru, bu sapkın mazoşizmin bu çığlıklarda bile duyulduğu değildir. “Kendim için daha kötü olmasına izin ver, ama haklıydım, Rublesi düşüyor, düşüyor, düşüyor !!!” gibi. Bu temelde, ayrıca, “saygın” vatandaşlara düzenli olarak jamon ve parmesan porsiyonu sağlayamayan Rus gücünün ne kadar sürede biteceğine dair kontrol edilemeyen bir fantazi ortaya çıkıyor. Fakat duruma sokaktaki basit bir adamın bakış açısıyla bakalım. Evet, bir kısmı, tatillerini Türkiye, Mısır ve Tayland'da geçirenlerin, bugünkü dökmeyen oranlarından memnun değil. Pahalı, hatta çok fazla, her zamanki yaşam tarzını korumak için oldu. Ancak, Türkiye ve Mısır ile olan mesele, geçici dolar yüzünden değil, geçici olarak kendiliğinden ortadan kayboldu. Fakat sokaktaki bu adamdan çok daha fazlası bir başka soruyu umursuyor, yani mağazalardaki fiyatlara ne oluyor. Ancak “fiyatlar çılgınca bir hızda yükseliyor” dışında bunun hakkında somut bir şey yok ve duyulmuyor. Ve hepsi, fiyatlar aslında yükseliyor, ama bir sıklıkta değil, bir dolar kadar net değil, ve onları hesaba katmak için çok çaba sarf etmek gerekiyor. Dükkanlarda yürümek, fiyatları izlemek, izlemek için uzun bir süre. Ve bu iş. Ruble'nin ölümüyle ilgili çığlıklar için, böyle bir şey gerekli değildir. Kanepede oturup interneti açmak uygundur.
Aynı zamanda, fiyatlar artıyor, ancak okuyucunun dehşete neden olması için tamamen farklı bir hızda. Ve bu bile çok açık değil. Fiyatlar çok farklı. Her zaman aynı üreticinin aynı mağazanın farklı mağazalarda neden 50 veya daha fazla yüzde olması gerektiğine şaşırttı. Ve eğer daha önce, mutlak anlamda önemsiz olduğunda, oradan aldım, aramayacak kadar tembel değildi, şimdi satıcının iştahının en ılımlı göründüğü yerleri seçtim. Sonuç olarak, harcamak ve daha fazla olmak için çok fazla değil. Bu konuya geri döneceğim, ama şimdilik.
Rus ekonomisinin intiharına dair en yüksek çığlık, nedensel yeri en çok tutanlar olduğundan, daha yakından bakmak ve aslında böyle bir şey olması iyi bir fikir olacaktır. Bir göz atın tarih. Son 25 yıllarında, normal bir dille konuşan Rusya, krizden çıkmadı. 90’te, bu kriz ilk önce onbinlerce sanayi işletmesinin işçisine, hayatın yeni sahiplerinin işten kolayca çıkarmasına, ekipman satmasına, hatta bazen şehir kurucu fabrika ve işletmelerin kapanmasına neden oldu. Yoksa krizleri olmadı mı? Öyleydi ve bundan daha kötüydü. Durum sadece bu talihsiz “kepçe kaybedenler” tarafından değil, altın zamanının geldiği yeni basılan spekülatif tüccarlar ve rekiter frath'ler tarafından değerlendirildi. Ve “Beyaz Saray” da asfaltı çeken madencileri umursamadılar, açılan umutlara hayran kalarak ganimetleri kesip attılar.
İşçilerle neredeyse aynı anda, kriz aynı zamanda tüm devlet yönetim sisteminin işçilerini de etkiledi. Daha akıllı olanlar, hala yeni basılan bankacılara ve tüccarlara satış yapmayı başardılar, sorunlarını devletle küçük bir pay için çözdüler. Ve geri kalanlar uzun süre emmek zorunda kaldılar ya da işten çıkarılan işçilere “mekik tüccarları” ndaydılar.
“Kutsanmış” sıfırı geldi ve büyük sorunlar geçici olarak geri çekildi. Daha akıllı ve hayatta kalabilen kardeşlerden “saygın iş adamları ve politikacılar” büyüdü, insanlar temelde yeniden yapılandırıldı ve küçük ticaret işinde bir yer buldu. Devlet idare organları kademeli olarak restore edildi ve önceliklerin “işadamı altında resmi” nden “resmi altında iş” e dönüşmesi, bu organların çalışanlarının neredeyse yeni bir elit gibi hissetmelerini sağladı. Parası olan çok sayıda insan vardı. Ve onlarla birlikte daha önce egzotik hizmetler ve meslekler için talep ortaya çıktı. Ve “büyük hapka” dönemine kadar büyüyecek ve büyük işlerin sahibi olacak kadar şanslı olmayan yüz binlerce girişimci genç, orta ve üst düzey yöneticilerin karlı ve konforlu nişlerini fethetmek için koştu. Ve ülke, petrol ve doğalgaz için dörtnala koşan fiyatlar nedeniyle, parayla yıkandı, daha önce birikmiş ve yağmalanan yabancı “yatırımcı” kredilerini hızlı bir şekilde ve ihtiyaç duyulmaksızın tüm dünyada aktif olarak satın aldı. Sadece karşılayabileceğim için. Neredeyse herkese çeşitli şekillerde ulaştıkları çok para vardı. Emekliler ve engelliler hakkında bir şekilde, ancak devlet ilgilendi.
İşletmelerde ücretlerin hızlı bir şekilde artması, bu talebi karşılayan küçük ve orta ölçekli işletmeleri aynı hızda büyümeye zorlayan çeşitli mal ve hizmetler için devasa bir talep yarattı. Maaşların artış oranının gerisinde kalması görevlileri bu gecikmeyi aktif olarak rüşvet ve haraç ile telafi etti. Neredeyse hiç işsizlik yoktu, para yüklü yeni parazitik bir ekonomide, lanet yaratmadı, ama aktif olarak tüketildi, elleri ve başı olan herkes bir yer bulabildi. Herkes birlikte altın zamanların geldiğine karar verdi. Ancak bu dönem zaten gelecekteki sorunların ilk çan oldu.
“Cennetin mantosundan” sersemleten vatandaşların aksine, devletin o anda bir şey hakkında düşündüğü söylenmelidir. Ve çok garip bir şekilde daha akıllıca davrandı. En azından, dış kredi yükünü hafifleterek, rezerv şeklinde bir güvenlik yastığı yaratarak ve bazı stratejik sektörlerin gelişimini teşvik ederek finansal güvenlik tam olarak sıfırda sağlandı. Tam ortasındaydı ve devletin doğrudan desteğiyle Rusya'nın gıda güvenliğini artırması, mallar açısından ithalatçıdan büyük bir gıda ihracatçısı haline geldi. Rus metalurjisi ve buna bağlı olarak daha yüksek işleme alanlarının üretimi süper modern bir düzeye yükseltildi. İnşaat sektörünü aktif olarak geliştirdi. Yani, nüfus “altın yağmur” un coşkusu içindeyken, devlet yeterince anlaşılmayacak kadar açıktı, ancak beklentilerin oldukça yeterli bir vizyonunu gösterdi. Ancak genel olarak, bu dönem aynı zamanda bir kriz oldu. İsterseniz zihinsel kriz. Sorun şu ki, bir insanın statüsü ve mesleği ne olursa olsun, her şey yolunda giderse, kendini çizmeyecek şekilde yapılandırılmış olmasıdır. Herhangi bir problem tespit ettiğinde çizik olursa, en az maliyetle ve en kolay yolla çözmeye çalışır. Ve kolay yol, sorunların çözülmesine ve en az çabayla karı maksimize etmeye giden yoldur. Hızlı ciro ile ticaret birden çok büyük getiri sağlıyorsa üretime yatırım yapalım? Ve finansal spekülasyonlar ve genellikle bu karı koltuğunuzdan kalkmadan almanızı sağlar. Yurtdışından herhangi bir mal getirilebiliyorsa, neden en iyi objektif koşullardan uzak, daima rekabetçi dezavantajlara sahip olacak bir şirket kuruyorsunuz? Ekstra para, alışveriş merkezlerinin inşasına ve gelecekte sadece kiracıların kuponlarını kesmek için yatırım yapmak daha kolaydır.
Bu kolay yoldan gittik. Bütün ülke ve dostça birleşik rütbe.
2008'te soğuk bir duş ülkeyi taradı ve finansal piyasalara yapılan yoğun ve konsolide bir saldırı ülkeyi yere indirmeye çalıştı. Dahası, sıradan köle tüccarlarını değil, devleti ve büyük mal sahiplerini soymak. Bu, yeni basılan Rus seçkinlerini soymak. Ve ilk kez seçkinler kendileri için gerçek bir tehdit hissettiler ve “neşelenmeyi” ve hayatta kalmayı başardılar. Devlet de dahil olmak üzere önemli masraflar pahasına da olsa saldırıyı kovmayı başardı. Aynı zamanda, “felaket” ten beri ilk defa, bu devlet ülkenin ana finansal ve ekonomik varlıklarındaki payını önemli ölçüde artırmayı başardı. Bu, aslında, tamamen kapitalist yöntemler kullanarak kısmi millileştirmeyi gerçekleştirmektir. Bu yine bir krizdi, her şeyden önce Rus seçkinlerine bakış açısıyla dünya krizleri. İlk defa kendi teninde, dünyanın seçkinleri için eşit bir ortak değil, yemek olduğunu hissetti.
Bu sonuç ülkemizin seçkinleri arasında oldukça ciddi bir bölünmeye yol açtı.
Bir kısmı, liberal ve hepsinden korkulan şey, devletin rolünün güçlendirilmesi ve bundan sonra mümkün olan şey, eğer sosyalizmin belli bir versiyonunun restorasyonu olmasa da, o zaman ülkeyi yönetmedeki otokratik eğilimlerin güçlendirilmesi, "Katz teslim olmayı teklif ediyor" sloganıyla ortaya çıktı. Dünya seçkinlerinin onları tam teşekküllü bir ortak olarak değil, en azından Yahuda rolünde kabul etmeleri umuduyla ve 30 gümüş sikkeleri, "yeterince yaşlılıkla yüzleşecek" gibi yeterince gövdeli görünüyor.
Yabancı “darbelere” yönelik yemin rolüne uymayan ikincisi, hatalarının tam derinliğini seçip dünyaya direnmeye ve kanıtlamaya karar verdi. Ve bu amaç için Rus devletinin gücünün kalanını aktif olarak kullanmaya başladı. Şey, ve aynı zamanda ve yavaş yavaş yenilgiyi algılayan herkesi çukurdan uzaklaştırın. Böylece “tüm zamanların ve insanların en iyi maliye bakanı” kafesten uçtu.
2008-2009'in başarısızlığından sonra dış ekonomik iyileşme o kadar hızlıydı ki çoğunlukta çok olumsuz bir rol oynadı. İflas etmeyen herkes, zorlukların geçici olduğuna ve en önemlisi de bunlara katlanmak ve tahammül etmek konusunda güvende oldular. Ve aslında, işin kendisinde, hiçbir şeyin temelde değiştirilmesi gerekmez. Ancak, ne yazık ki, bu öğrenilmemiş tek ders değildi. Krizden kaynaklanan zararlardan payını alan nüfus benzer sonuçlar çıkardı. Gelir kaybetmiş olması, tüketim oranlarında kesinlikle kaybedilmeyecekti. Ve bankalar tüketici kredisi için uzandı. Son yıllarda, 10 bin rublede ortalama maaşlı ve yabancı para dolu sokaklarda, krediyle işe alınan bazı küçük Rus şehirlerini gördüm. "Ukroevroremont" olan daireler, bağlı bir ipotek kredisi aldı, krizden bağımsız olarak prensipte olduğu için ödeme yapma şansı. Sakinlerin bu davranışı, iç ticaret piyasasını geçici olarak canlandırdı ve oyuncularına herhangi bir zorluğun geçici doğası ile ilgili haklı bir pay verdi. Olanlar için bankaları suçlamak gerekli mi? Emin değil. İşleriyle meşguller ve esarete girmek gönüllü bir mesele. Ticareti suçlamak zorunda mıyım? Emin de değil. Bugün kar eline geçerse, reddetmeye değer mi? Görünen o ki, hiç kimse özellikle suçlanamaz ve sonuç ve daha da ötesi beklentiler, onlar hakkında düşünmenin bile korkutucu olacağı bir şey değildir.
Tanrıya şükür, devlet yine kendi vatandaşlarından daha yeterli davrandı.
Dış tehditlerin farkında olmak, orduyu ve askeri sanayi kompleksini yeniden canlandırmaya zorladı. Bu, son yıllarda konjonktürün kötüleştiğini hissetmeyen biri ve bu sektör. İşletmeler üç vardiya kadar pulluk üretiyorlar. Ve sadece Rusya Federasyonu Savunma Bakanlığı'na değil, aynı zamanda ihracat için iyi satıyorlar. Sadece devletten emmekle kalmıyorlar, aynı zamanda devlete de çok şey getiriyorlar.
Askeri sanayi kompleksine paralel olarak, Vladivostok'taki APEC Zirvesi, Kazan'da Universiade, Soçi Olimpiyatları ve Vostochny kozmodromunun inşası gibi bir dizi büyük altyapı projesi başlatıldı. “İlerici halk” geleneksel olarak bu projelerin uygulanmasındaki devasa hırsızlık ve yolsuzluklara bağırıyor. Ve muhtemelen kısmen doğru. Tüm toplum “ticari” ilişkiler üzerine kuruluysa, halkın en sevdiği spor “vergiden kaçmak” ise ve vergi makamları “rüşvet avlamak” ise, o zaman bunun prensip olarak saçma olmasını beklememeliyiz. Başka bir şey, bu fenomenin ölçeğinin açıkça abartılmış olmasıdır. Aynı zamanda, bu projelerin özü tamamen farklıdır. Küresel yatırım ve altyapı sorunlarını çözmek için tüm devlet sistemini ve onlarca farklı özel sektöre ait sektörleri vurgulayarak öğrenmek. Uygulanan yönetim teknolojisi projeleri üzerinde çalışın. Tüm bu projelerin bir amaç değil, bir okul olduğuna inanıyorum. Ve içinde öğrenilen dersler, ah, çok uzak olmayan bir gelecekte nasıl faydalı olacağını.
Son yıllarda yine bir krizle karşı karşıyayız. Şimdi Batı ile ilişkilerin krizi ve aynı zamanda türevleri. Bankalarımızın düşük faizli dış kredilerden kesilmesinden kaynaklanan finansal krizler ve bunun neticesinde ortaya çıkan reel varlıklardaki boşluklar, daha önce kısa sürede toplanan büyük kredilerin yeniden finansman imkanı olmadan geri ödenmesi gerekmesi nedeniyle ortaya çıkan döviz krizi. İthalattaki ticaretle ilgili krizler. Ve burada bile, pek çok sarkma talebi nedeniyle cari fiyatlardan döviz malları almak için işin kusursuz bir şekilde hazırlıksız olmasına rağmen, bunlarda da olsa, bu pek bir yaptırım meselesi değildir. Ve kriz çok sayıda vatandaşta. Göğüs kredisini taşıyabileceğinden daha fazla aldın. İşini bulma şansı olmadan işini kaybetmiş olanlar, ofislerde rahat yerlerin sayısı, kağıtlara göre sıralama ve güzel tablolar ve grafikler çizme görevi ile giderek azalmakta ve daha fazla kişi bu işlerin nasıl yapılacağını bilmemektedir. Küçük tüccarlarda, organize bir işletme nişlerine aktif olarak fayda sağladığından ve gelir sıkıntısı yaşayan devlet varlığını hatırladı. Sadece ilk dokunuşları yapanlar için kriz yoktur - kademeli olarak düşük oranlarda da olsa, sanayi işçileri için işletmeler restore edilmektedir.
Ve devlette, sadece tembel bir kişinin hızlı ölümünü ve çöküşünü öngörmediği gerçeğine rağmen, kriz yoktur. Kendiniz görün. Yüksek dolar oranı, enerji fiyatlarındaki düşüş karşısında bütçeyi kabul edilebilir bir çerçevede dengelemeyi mümkün kılar. İthalat ihtiyacının azaltılması ve kitle turizminin neredeyse ortadan kaldırılması, ülkenin para birimine olan ihtiyacını önemli ölçüde azaltmaktadır. Belli bir bütçe indirimi sadece geri kalanın verimliliğini arttırıyor. Aynı zamanda, devlet ekonominin bir kolu üzerinde giderek daha fazla kontrol sahibi oluyor. Nüfus da dahil olmak üzere, ülkede var olan her şeyin hükümet tarafından yalnızca dış cephede küresel rakiplerle savaşmak için bir kaynak olarak algılandığını anlamak gerekir. Ve, sızlanmak, bunun oldukça yeterli bir gerçeklik algısı olduğunu kabul etmek için gereklidir.
Bu yazının bir sonraki bölümünde, en yakın olan ve çok umut vaat eden değil, şimdilik yakın tarihin kısa bir özeti hakkında konuşacağız.
1. Perestroyka'dan beri, Rusya krizden çıkmadı ve henüz çıkmayacak. Kriz formları ve tezahürleri değiştirir, ancak sürekli yoldaşımız olmaya devam eder. Farklı zamanlarda, farklı popülasyon kategorileri ve seçkinler bundan muzdariptir.
2. Olanlarda olağandışı bir şey yok. Üst üste birkaç farklı aşı yapılan oldukça canlı bir organizmanın normal bir dönüşümü var. Vücut titriyor, ortaya çıkan zehirlere ve virüslere adapte olmaya ve bir panzehir ve antikor geliştirmeye çalışıyor. Ve iktidardaki kişi devlet, bu bağlamda nüfusla karşılaştırıldığında, büyüklük sırasını daha büyük bir yeterlilik ve beklentilerin doğru bir şekilde anlaşılmasını göstermektedir.
3. Tüm görünen sorunlar ve kasvetli umutlarla, olan her şey ülkeye fayda sağlıyor. Panik ve çökmekte olan ruh halleri için hiçbir neden yoktur, ancak gelecek değişiklikler herkesi etkileyecektir, çoğu normal yaşam tarzını kökten değiştirmeye zorlar.
Asıl mesele şu ki, her birimizin bu sefer oturmanın ve dayanmanın mümkün olmayacağının farkında olması gerekiyor. 90 ya da sıfır olana geri dönüş olmayacak. Yakın veya uzak gelecekte petrolün fiyatı ne olacaktır. Ne Batı ile ne eski ne de normal haliyle Batı'nın kendisi olmayacak. Petrol ve doğal gaz karşılığında edinilen ve ilke olarak hiçbir şeyin yerli üretimi hakkında düşünmemeye izin veren her türlü ithalatın sayısız akışı olacak. Yurtdışından ücretsiz ve uzun vadeli düşük faizli kredi olmayacak. Ne Batı'dan, ne Doğu'dan. Dünyada kolay, güvenli ve sorunsuz yolculuklar yaşanmayacak. Ve son birkaç on yılda alışılmış hale gelenlerin çoğu da olmayacak. Ancak bu, hayatın bittiği anlamına gelmez. Ama ne olacak, daha konuşalım.