Boşaltım Yok Etmek Değildir.
Boşaltım sistemi vücudunuz için oldukça önemlidir ve sadece birkaç parçadan oluşur. Katı artıkları vücudunuzdan uzaklaştırdığınız gibi sıvılardan da kurtulmanız gerekir. Bu boşaltım sonucu vücuttan atılan madde idrar olarak bilinir.
İdrar, boşaltım sisteminin vücuttaki tuz ve su oranını dengelemesinin sonucu ortaya çıkar. Boşaltım sisteminin küçük olduğundan bahsetmiştik. Böbrekler boşaltım sisteminin ana organlarıdır. Aynı zamanda üreter, mesane ve üretra da boşaltım sisteminde yer alır. İdrar, üretradan geçtikten sonra vücudunuzu terk eder ve süreç tamamlanır.
İlginizi çekebilir: İnsan İdrarı, Astronotlara Ay’da Üs İnşa Etmelerine Yardımcı Olabilir
Peki Bu Sistem Ne İşe Yarar?
Böbrekleriniz ne işe yarar? Vücuttaki sıvı ve tuz seviyesinin düzenlenme sürecine aynı zamanda osmoregülasyon da denir. Böbrekler bir filtre işlevi görür. Eninde sonunda vücudunuzdaki bütün kan böbreklerinizden geçer bu sayede böbrekler kanı süzerek sizin için zararlı molekülleri kan dolaşımından çeker ve geride vücudunuz için yararlı moleküller kalır.
Böbrekler aynı zamanda vücudunuzun sıvı seviyesini düzenlemede anahtar rol oynar. Diyelim ki çöldesiniz ve fazla su tüketme imkanınız yok. Vücuttaki sıvının tekrar absorbe edilmesi için böbreklere kimyasal sinyaller gönderilir. Sonuç olarak vücudunuz daha az idrar üretir bu sayede daha az sıvı kaybedersiniz. Normal bir günde vücudunuz bir buçuk litre su üretir.
Boşaltım Sisteminin Vücuttaki Diğer Sistemlerle Etkileşimi
Boşaltım sistemi, dolaşım sistemi ve iç salgı bezleriyle birlikte çalışır. Dolaşım sistemi ile bağlantısı oldukça nettir. Vücutta dolaşan kan iki böbrekten birinden geçer. Üre, ürik asit ve su kandan arındırılır ve bu suyun büyük bir miktarı kana geri eklenir.
İç salgı bezleri boşaltım sistemini düzenler. Kandaki sıvı ve bileşikleri inceler ve vücudunuzdaki hücreler için en uygun ortamı oluşturur. Bunu yapmak için de böbreklerin işlevinin sürekli değiştirilmesi gerekir. Çok fazla su içerseniz daha fazla idrar üretiminden sorumlu hormonlar salgılanır. Eğer az su içerseniz vücudunuz daha az idrar üretir. Böbreklerin iç salgı bezlerine bağlı olduğu diğer bir durum ise her iki böbreğin de üzerinde bulunan böbrek üstü (adrenalin) bezleridir. Bu bezler vücutta adrenalin salınımından sorumludur.
İlginizi çekebilir: Bağışıklık Sistemimizi Neandertallere Borçluyuz
Hastalıklar
Boşaltım sistemini etkileyen çok fazla hastalık olmasına rağmen, düzgün çalışmayan böbrekler çok daha büyük sorunlara neden olur. Kan basıncı vücuttaki sıvı miktarına bağlıdır eğer böbrekler işlevlerini yerine getiremezse kan basıncı tehlikeli seviyelere yükselebilir. Bu yeterince kötü değilmiş gibi vücuttaki üre dışarıya atılamadığı için dokularda birikir ve hücrelerinizi zehirler.
Böbrekleri düzgün çalışmayan bireyler genellikle diyaliz adı verilen bir süreçten geçmek zorunda kalır. Bu süreçte böbreklerin görevini yerine getiren bir makineye bağlanırlar. Yapay bir böbrek görevi gören bu makine, kandaki iyon ve su seviyelerini düzenlemeye çalışır. Birçok diyaliz hastası şu anda böbrek nakli için beklemektedir.
Göker ÖKTEN