Kraliçe bu mektubu 8 Şubat 1587’de Fransa Hükümdarı III. Henry’ye hapishane hücresinden Fransızca yazmıştı.
Mektupta cezası hakkında “bilgilendirildiğini” tabir eden I. Mary, “Sabah 8’de bir hatalı üzere idam edileceğim” demişti:
“Ölümümden sonra vücudumun kraliçe, eski müttefik ve kız kardeşiniz olma onuruna eriştiğim krallığınıza nakledilmesini diliyorum. Lakin vasiyetimi özgürce yazabilmek için müsaade alamadım.”
Fransa, İskoçya ve İngiltere ortasındaki faaliyetleriyle tanınan kraliçe, Britanya tarihinin en kıymetli figürlerinden biri. Evvel evlenip Fransa’ya giden ve kocasının vefatının akabinde yurdu İskoçya’ya dönen Mary, o sırada İskoçya ve İngiltere’yi yöneten kuzeni I. Elizabeth’e yönelik başarısız bir suikast teşebbüsünün akabinde, tahtı ele geçirmeye çalıştığı gerekçesiyle idam edilmişti.
İki kuzen ortasındaki çekişme ve entrikalar, 2019 üretimi İskoçya Kraliçesi Mary (Mary Queen of Scots) sinemasına ve daha birçok imale mevzu olmuştu.
Artık memleketler arası bir araştırma takımı, I. Mary’nin mektubu mühürlemek için başvurduğu mektup kilitleme sistemini açığa çıkardı. Bu süreç, en ufak bir kurcalamanın mektubun alıcısı tarafından çabucak fark edilmesini sağlıyordu.
Araştırmacılar, “Mary hapishane hücresinde bunu kendi eliyle yazmıştı. Bu yüzden mektubu kendisinin kilitlediğine inanmak için makul nedenlerimiz var” tabirlerini kullandı.
Kraliçenin kullandığı metot son derece karmaşıktı. Araştırmacıların “sarmal mühür” ismini verdiği katlama formülü, en az 30 adımda yapılabiliyordu.
Makalede bahisle ilgili şu sözler yer aldı:
“Zaman, sabır ve büyük marifet gerektiren oldukça karmaşık bir teknik. Tek bir yanlış hareketle sisteminiz bozulabilir ve mektuba yine başlamanız gerekebilir.”
Birebir formülü ı. Elizabeth ve casusu da kullanıyordu
Independent Türkçe’nin aktardığına nazaran, Araştırmanın müelliflerinden Jana Dambrogio, “Mary’nin son mektubu İskoçya’da çok büyük bir ulusal bedele sahip” diye konuştu.
Başka yandan araştırma, bu tekniğin, kraliyetin öteki üyeleri tarafından da kullanıldığını ortaya koydu.
Fransa Kraliçesi Catherine de’ Medici’nin 1570’te yazdığı, I. Elizabeth’in de 1573’te kaleme aldığı mektupların tıpkı yolla mühürlendiği tespit edildi.
Teknik tıpkı vakitte Elizabeth’in casusu Sir Francis Walsingham tarafından da kullanılmıştı.
X-ışınıyla mühürlü mektupları okumak
Keşfin arkasındaki grup, mektuplarla ilgili çalışmalarını aslında birkaç ay evvel değerli bir gelişmeyle duyurmuştu.
Martta yürüttükleri bir araştırmada X-ışının kullanıldığı bir tarayıcı sayesinde yaklaşık 300 yıldır açılmayan bir mektubun içeriği ortaya çıkmıştı.
Kelam konusu mektubu mührü kırmadan okumayı başaran araştırmacılar, Rönesans Avrupası’ndaki yaşantıyı gözler önüne sermişti.