

Eski Kavimler/ Lut Kavmi/ Lut Kavmi ve "Ölü Deniz Havzası Projesi"
LUT KAVMİ VE "ÖLÜ DENİZ HAVZASI PROJESİ"
Pensilvanya'daki Indiana Üniversitesinde emekli din bilimleri ve felsefe profesörü olan Schaub, Bab edh-Dehra ve Numeira'nın yerleşimine bakıp, sonra da bu şehirlerle, Tevrat'taki şehirler arasında, bağlantı kurulmasının anlaşılır olduğunu söylüyor.
ŞEHİR-DEVLET YAPISI VE TOPTAN TEKSTİL ÜRETİMİ
Ürdün'ün güneyinde, Sodom ve Gomorra'nın kalıntılarının bulunduğu iki ıssız bölge, bilim adamlarınca incelendi. Yakın doğuda toptan tekstil üretimine ait, en erken dönem delillerine ulaşıldı. Bab edh-Dehra ve Numeira'daki mezar evlerde, binlerce dokuma tekstil örnekleri bulundu. Bulunan örneklerin çoğu bir posta pulundan daha büyük değildi. Çoğu ketenden yapılmıştı.
Mercyhurst Arkeoloji Enstitüsünden James Adovasio, bulunan bu tekstil ürünlerinin önemli bir standardı yansıttığını ve o dönemde, tekstilde toptan üretim yapıldığını öne sürüyor. Adovasio diyor ki: Toptan üretimin yapıldığı bu toplumda, muhtemelen insanlar, karmaşık politik ve sosyal bir sistem geliştirmişlerdi. Siyasi kontrol, elbette merkeziydi. Sosyal ve ekonomik sınıflar ortaya çıkmıştı. Bu şehir-devlet yapısı Mısır, Güney Mezopotamya ve Kuzey Mezopotamya-Fırat bölgelerinde de hep birbirine benzerlik gösterir.
Pittsburgh Arkeoloğu R. Thomas Schaub, son 25 yıldır "Ölü Deniz Havzası Projesi"ni yürütüyor. Ona göre, Ölü Deniz'in güneyinde bulunan Numeira ve Bab edh-Dehra, Tevrat geleneğinde bahsedilen şehirler olabilir.
Diğer bilim adamları ise, helak olmuş şehirlerin, Ölü Deniz'in altında, Lisan yarımadasının yakınında olduğunu öne sürüyorlar.
EVLERİN YAPISI VE SOSYAL SINIFLAR
Ölü Deniz Havzası'nın güneyindeki çıplak bölge, beyaz, yumuşak kireçtaşı toprağı ile örtülüdür. Bu toprak örtüsü, ancak çok sınırlı bir bitki yaşamına destek verebiliyor. Ayrıca yıllık 3 inçten daha az yağmur düşen bu bölgede öğle sıcaklığı yılın büyük bir kısmında 52 °C'ye ulaşıyor.
Çamurdan, kerpiç ve ağaç kirişlerden yapılmış evler, sanki önceden planlanmış bir şekilde yıkılmış. Duvarlar ise sanki içeri itilerek çökmüş gibi. Bazı evler, diğerlerinden daha büyük yapılmış.Buda ekonomik olarak bazı insanların diğerlerinden daha iyi durumda olduğunu gösteriyor. Ya da bu büyük evler, yönetici sınıfa ait olabilir. Bab edh-Dehra'nın nüfusu, 1500 ila 2000 arası olabilir. İnsanların çoğu ise, muhtemelen şehir duvarlarının dışında yaşıyorlardı.
SU KAYNAKLARI VE İKLİM
Bu tip duvarla çevrilmiş şehir devletlerde, nüfus çok yoğun değildir. Bu bölgeler, genelde refah içinde yaşayan toplumlara aittirler. Bu bölgede, Mezopotamya ve Mısır'dan gelen; metal kılıç, hançer ve bıçak gibi ticari öneme haiz silahlar bulunmuştur.
İklimin, şimdikinden daha yağışlı olduğu anlaşılıyor. Yağış miktarı, bu günkü seviyesine M.Ö. 3000 yılında düşmüş. Su, şimdi olduğu gibi, o zaman da, civar tepelerden bölgeye geliyordu. Deniz seviyesinin yaklaşık 1000 m. yukarısından vadiye iniyor, deniz seviyesinin 360 m altında vadinin dar ve derin dereleriyle akıyor. Havza Toplumu, bu suyu tutuyor ve tarlalarını sulamak için kullanıyorlardı.
Bu şehirleri helak eden neden, tam olarak bilinemiyor. Numeira'da çökmüş bir kulenin altında bulunan 3 ceset, bölgeyi harap eden sebeplerden birinin de deprem olduğu iddiasını gündeme getirmektedir.
Sebep ne olursa olsun Numeira ve Bab edh-Dehra, aynı zamanda helak olmuş ve aynı zamanda ıssız kalmışlardır. MÖ 2000'e kadar burada insan aktivitesi çok az görülüyor. MÖ 1000 yıllarında ise hareket yok denecek kadar aza iniyor.
Kaynak: Post Gazette internet sitesi Bilim Editörü: Byron Spice, çev. Gökben Coşkun, yaklasansaat.com.