Güneş’in batma ve doğma esnasında, öğle vakti tepedeyken olduğundan daha büyük görünmesinin sebebi nedir, açıklaması.
Güneş Batarken ve Doğarken Neden Daha Büyük Görünür?
Güneş doğarken ve batarken, öğle vakti gökyüzünde tepede olduğundan daha büyük gözükür. Bunun açıklaması beynimizin yatay doğrultuyu, dikey doğrultudan daha uzak olarak algılamasıdır. Eğer size uzak bir noktaya konsantre olmanızı istesem, yatay yönde uzak bir noktaya yoğunlaşırsınız. Güneş, tepe noktasında olduğunda, beynimiz, güneşin konumunu, akşam veya sabah ufukta olduğundan daha yakın konumlanmış gibi algılar. Güneşin batma ve doğması esnasında yatayda, ufukta olduğundan daha uzaktaymış gibi algılanır. Beynimiz gün batımının ya da güneşin doğuşundaki güneşin büyüklüğünü yorumladığında, gerçekte tepedeki konumdaki büyüklüğü ile aynı olsa bile, uzak algıladığından daha büyükmüş gibi görür. Fakat güneş tepe noktasında olduğunda, beyni, mesafesini daha kısa olarak göz önüne alarak ve büyüklüğü küçük gibi hesaplamalar yaparak, boyutunu yorumlar.
Nesneleri yatayda, dikeydekinden daha büyük algılama etkisi, Ponzo optik yanılsama olarak adlandırılır. Ponzo yanılsaması ilk kez 1911’de İtalyan psikolog Mario Ponzo (1882-1960) tarafından gösterilen bir geometrik-optik yanılsamadır.Aynı durum ufukta olan Ay’ın daha büyük görünmesinde de geçerlidir.
Şekilde paralel çizgiler gösterilmiştir ve ayrıca iki yatay paralel çizgi vardır. Ölçüme göre her iki çizgi aynı boyutta olmasına rağmen, bize yakın olan çizgi, bizden uzaktaki yatay çizgiyle karşılaştırıldığında küçük görünüyor. Bu algı Ponzo yanılsamalarından dolayıdır.