Embolizasyon, tıbbi nedenlerle vücudun kan damarlarındaki kan akışını durdurma işlemidir. Başka bir deyişle, bu işlem tıbbi nedenlerden dolayı damarların tıkanmasını sağlamaktadır. Embolizasyon, girişimsel damar cerrahları tarafından uygulanan bir tedavi yöntemidir.
Embolizasyon, anjio ile yapılan bir damarın tıkanmasıdır. Anjio embolizasyonu birçok hastalığın tedavisinde uygulanmaktadır. En yaygın uygulama alanı kanamayı bloke etmek ve kanamayı durdurmaktır. Son 20 yılda, embolizasyon birçok farklı hastalığın tedavisinde kullanılmıştır. En önemli prosedürler karaciğer kanseri tedavisinde kemoembolizasyon ve radyoembolizasyondur. Öte yandan rahimde uterin fibroidlerin embolizasyonu, uterin fibroidlerin beslenmesini önler, uterin fibroidlerini azaltır veya tahrip etmektedir.
Prostat bezinin embolizasyonu prostat bezi genişlediği durumlarda ise, prostat bezini besleyen damar tıkanır, prostat bezi küçülür ve hastanın idrar şikayetleri azalmakta veya kaybolmaktadır. Bu yöntem ayrıca ameliyattan önce birçok tümörü küçültmek veya ameliyat sırasında kanamayı önlemek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Embolizasyon en sık postoperatif kanama, mide ve kalın barsaktaki kanama ve kaza durumunda hasarlı damarlardaki kanamanın engellenmesinde damarlarının tıkanması için uygulanmaktadır. Akciğerlerde kanama embolizasyonu (kan tükürme veya hemoptizi) ve burun kanamaları (burun kanamaları) da embolizasyonla tedavi edilmiştir.
Embolizasyon, anjiyografik bir işlemdir. Diğer anjiyografi prosedürlerinde olduğu gibi, anjiyografi standart anjiyografi ile yapılır. İşlem lokal anestezi altında yapıldığından hasta işlem sırasında ağrı hissetmemektedir. Bununla birlikte, genel anestezi, beyin gibi organlarda gerçekleştirilen embolizasyon prosedürleri sırasında hastanın hareketsiz kalmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Nadiren embolizasyondan sonra ağrı görülebilmektedir. Özellikle işlem sonrası abdominal embolizasyonda (örneğin uterin myom, karaciğer tümörleri ile) geçici ağrı oluşabilmektedir.
Embolizasyon işlemi, kateterlerin (plastik tüpler) ve damar içinde hareket edebilen kılavuz tellerin yardımıyla gerçekleştirilmektedir. Daha sonra bu bölgedeki kan akışı, bu kateterlere ve damarları tıkayan özel maddeler (embolize edici maddeler) tıkalı damarlara beslenerek kesilmektedir.
Anjiyografi ve damar tıkanıklığının etkinliği keşfedildiğinde, ilk başta, tümörü besleyen damarların, tümör tıkandığında küçüldüğü ve çöktüğü düşünülmektedir. Bu yöntem hala bazı tümörler için (örneğin, karaciğer tümörleri için) kullanılmaktadır. Daha sonraki tedavi sadece kan damarlarının tıkanmasıyla değil, aynı zamanda özel kanser ilaçlarının tıkayıcı parçacıklara emdirilmesiyle başladı.
Varikosel testis (erkek yumurtalığı) varisidir Varikosellerin cerrahi olmayan tedavisi için, testis varislerini çıkarmak için testis damarları anjiyografi ile bloke edilebilmektedir. Bu işlem varikosel probleminn tedavisinde de nitelikli bir şekilde uygulanabilmektedir. Anjiyografi ile vasküler oklüzyon şu anda birçok hastalıkta kullanılmaktadır.
Splenik arterin (splenik arter) embolizasyonu, dalağı çok genişletilmiş ve cerrahi müdahale şansı olmayan bazı hastalarda gerçekleştirilmektedir.
Portal venin embolizasyonu karaciğerin bir yarısının ve diğerinin tıkanmasına izin vermektedir. Bu durum; cerrahın operasyonu daha kolay gerçekleştirmesini sağlamaktadır.
Uterin fibroid embolizasyonu (UFE) veya uterus embolizasyonu (OAE) olarak da adlandırılan prosedür, rahim fibroidlerini uterusun anjiyografi odasına besleyen atardamarlardan besleyen damarlara sokmak suretiyle uterus fibroidlerini bloke etmeyi amaçlayan bir işlemdir.
Uterus fibroidleri için en etkili tedavi uterusun çıkarılmasıdır (histerektomi), ancak erken dönemde gerçekleştirilmesi uygun değildir. Myomektomi, özellikle hamileliği göz önünde bulundurarak, bir veya daha fazla cerrahi olarak erişilebilir ve çıkarılabilir myom için ideal tedavidir. Bununla birlikte, çok fazla fibroidi olan hastaların etkinliği azalır, büyük fibroidler çıkarılmaktadır ancak kalan küçük fibroidler zamanla büyür ve tekrar fibroidlere neden olmaktadır.
Uterin fibroid embolizasyonunun tedavisinde en fazla yararı alan hastalar, grubun myomu ile ilgili şikayetler olup cerrahi histerektomi veya myomektomi yapmak istemeyenlerdir. Çünkü tüm fibroidleri aynı anda tedavi etmek mümkündür, çünkü partiküller embolizasyon sırasında tüm büyük ve küçük fibroidlere ulaşmaktadır.
Embolizasyon işleminin hangi durumda olursa olsun alanında tecrübeli hekimler tarafından uygulanması gerekmektedir. Aksi halde hatalı uygulanan işlemlerde ilgili organın gangrene olabilme durumu söz konusu olabilmektedir. Aynı zamanda işlem sonrasında hastanın iyileşme sürecinde uygulama bölgesinde ağrı, ateşlenme ve kusma gibi şikayetler açığa çıkabilmektedir.