Hipnoz Edilebilirlik Ölçekleri
Dr. Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi, Tıp Okulu
Hipnotik hali deneyimlemek bir sürekli dizi üzerindedir ve ya hep ya hiç durumu değildir. İnsanların değişik hipnotik fenomenleri deneyimlemek için hipnotik yeteneklere sahip (bireysel farklılık) olduklarını düşünebiliriz. İnsanların çoğu “ hipnotize edilebilir” ancak biz hipnozda yapabileceklerimiz açısından radikal olarak farklıyızdır. Hipnotik yatkınlık şunları içerir: 1) ideomotor olgu; 2)bilişsel yetenekler (imgelem, rüyalar, yaş gerileme ve hipermenezi); 3) duyumsal dışlama ve inkar (analjezi, negatif halüsinasyon); 4) gerçeğin bilişsel-algısal çarpıtması (pozitif halüsinasyonlar, hiperesthesias, anlamın değişmesi) ve 5) post-hipnotik telkinler (amnezi, post hipnotik telkinlere yanıt vermek). Hipnotik yatkınlığı nesnelleştirmek ve ölçmek için hipnotik yatkınlık ölçekleri bir yöntemdir.
Avantajları: Hipnotik yatkınlık ölçekleri içinde süjeleri hipnotize edilmiş ve hipnotize edilmeye kapasitesi var şeklinde sınıflandıran araştırmalar kullanışlı olmuştur. Ölçekler aynı zamanda, araştırmada karşılaştırmak için kullanışlı standardize edilmiş indüksiyon prosedürleri de sağlarlar. Bir ölçek aynı zamanda klinik ortamda bir teşhis test setine (örn;MMPI ile birlikte) eklenerek ön görüşme aracı olarak da kullanılabilir. Bir ağrı kliniğinde ya da zihinsel sağlık kliniğinde, örneğin, her ne kadar teşhis etmese bile, bu tedavi modeline yüksek oranda yatkın olanları ayırt edecektir.
Dezavantajları: Hipnotik yatkınlık ölçekleri standardize edilmiş, oldukça direktif ve doğası gereği otoriter bir indüksiyon prosedürü içermektedir. Bazı “düşük yatkınlıktaki” bireyler kişiselleştirilmiş daha endirekt bir prosedüre daha da uyumlu ya da izin verici olabilirler. Bu tür hastalar standardize edilmiş bir prosedüre cevap vermekte başarısız olduklarında, hipnozun faydalı olacağına dair inançlarını yitirebilirler. Dahası, son yüzyıldaki araştırmalar gösteriyor ki; süjelerin hipnoza cevap verirliği onları kullanılacak olan bilişsel stratejiler hakkında eğitmekle arttırılabilir. Dahası, bu tür ölçekler tarafından ölçülen hipnotik yatkınlık seviyesi, hipnotik tedaviye olan cevabın tam bir tahmincisi değildir. Standardize edilmiş ölçekler hipnotik yatkınlığın sabit özellik olduğu varsayımına dayanır. Esasında, cevap verebilirlik hipnoz hakkındaki inançlardan, beklentilerden, motivasyondan, ve hipnotist ile olan ilişkiden etkilenebilir.
Hipnotik Yatkınlık Harvard Grup Skalası, Form A
Bu ölçek 1962 yılında basılmış, bireylere ya da gruplara kasetten, ya da süjelere direkt olarak okuyarak uygulanabilir. Prosedür bir saat sürmektedir, bu süre süjelerin kendi kendilerine doldurdukları öznel raporu da içermektedir (kendilerini puanlıyorlar). Puanlar 0-12 arasında değişiyor. İçerdiği on iki madde şu şekilde( dokuz tanesi bireysel olarak uygulanan Stanford SHSS:A ‘dan alınmış): baş düşmesi, el alçaltılması, kol sabitlenmesi, parmak kitlenmesi, kol katılığı, ellerin birlikte hareket etmesi, sözel engellenme, iletişimsel engellenme, bir sineğin vızıldaması halüsinasyonu, göz katalepsi, post hipnotik telkin ve post hipnotik amnezi. Puanlar, bireysel uygulanan ölçeklerle oldukça yüksek değerde tutarlılık göstermiştir. Güvenirlik ,83. Yayımcı: Consulting Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Stanford Hipnotik Yatkınlık Ölçeği, Form A ve B
Bu ölçekler, 1959 yılında yayınlanmıştır ve klinik kullanımdan ziyade araştırma amacı taşımaktadır. Bireysel olarak kullanılıyor ve göz sabitleme indüksiyonu kullanıyor. Puanlar 0-12 arasındadır. İçerdiği maddeler; Harvard Grup Skalasında bahsedilen maddelere ve bunlara ek olarak baş düşmesi yerine bedensel eğilmedir. Güvenilirlik ,83. Test süresi 50 dakikadır. Bütün Stanford ölçekleri gözlemlenebilir hipnotik hareketleri ölçmektedir, sübjektif deneyimleri değil. Yayımlayıcı: Consulting Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Stanford Hipnotik Yatkınlık Ölçeği, Form C
Bu formda ölçülen olguların çeşidi arttırılmış (motor vurgudan daha iyi bir fantezi örneklemlerine ve bilişsel çarpıtma maddelerine geçildi) ve form daha da zorlaşan maddeler içermektedir. Göz kapatmak indüksiyonu çıkartıldı, araştırmacıya hangi indüksiyon tekniği gerekliyse onu kullanma imkanı tanıdı. İndüksiyonu tepkiyi ölçmekten ziyade, telkinlere verilen tepkiyi ve derinliği ölçüyor. Bireysel olarak kullanılıyor ve Form A ya da Form B’den sonra kullanılabilmektedir. Madde içerikleri; el alçaltma, elleri hareket ettirerek birbirinden ayırmak, sivrisinek halüsinasyonu, tad halüsinasyonu, kol katılığı, rüya yaş gerilemesi, kol sabitliği, anozmi, ses halüsinasyonu, negatif görsel halüsinasyon, post-hipnotik amnezi. Güvenilirlik ,85. Uzunluğu ve oluşumu klinik kullanımını zorlaştırıyor. Yayımcı: Consulting Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Stanford Hipnotik Yatkınlık Profil Ölçeği
Değişik hipnotik yetenekleri ölçmek için dizayn edilmiştir. Tek bir yatkınlık puanına yığılmaktansa, (6 ana genel kategoride) bireyin ayrımsal hipnotik özelliklerini belirlemek için kullanılmaktadır. Ölçekler çok bilişsel odaklıdır. İki form vardır ancak yapısal olarak birbirlerine paralel değildir, birbirlerinin tamamlayıcıları olarak gözükebilirler. Form I’deki maddeler: el analjezi, müzik halüsinasyonu, anozmi, yemeğin geri çağrılması, ışık halüsinasyonu, rüya, agnozi (ev), aritmetik yetersizlik ve post hipnotik sözel kompülsiyon. Form II’deki maddeler: sıcak halüsinasyonu, bir yaş gününe gerileme, saatin kayıp kolu, rüya, agnozi (makaslar), kişilik değişimi ve post hipnotik otomatik yazma.
Kısıtlamalar: Daha önce başka bir ölçek ile test edilmeli ve hipnotik cevap verebilirliliğin yüksek Yayımcı: Consulting Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Çocuklar ve Yetişkinler için Stanford Hipnotik Yatkınlık Ölçeği:
Stanford Ölçeklerinin daha kısa bir versiyonu. 25 dakika sürüyor. Klinik ortamlarda kullanımı için. Bireysel olarak veriliyor ve içeriği; elleri birlikte hareket ettirmek, rüya, yaş geriletme, post hipnotik telkin ve amnezi. Çocuklar için olan(6-16 yaş); klinik ölçeğin içeriği, el alçaltma, kol katılığı, görsel ve işitsel halüsinasyonlar (TV), rüya, yaş gerilemesi ve psikohipnotik cevap. 4-8 yaşları arasındaki çocuklar için de aynı maddeleri içeren bir versiyonu mevcuttur. Yetişkin versiyonu; E.R. Hilgard ve J.R. Hilgars, Hypnosis in the reliefed of pain. Los Altos CA: William Kaufman, 1975, s.209-221. Yetişkin ve çocuk ölçekleri de W.E. Edmonston The Induction of Hypnosis New York: Wiley ,1986 s.344-355’te bulunabilir.
Çocukların Hipnotik Yatkınlığı Ölçeği
Bu uzun, bireysel uygulanan 22 maddelik bir ölçektir. 12 maddesi SHSS:A dan alıntıdır. Diğer on maddenin içeriği: televizyon halüsinasyonu, soğuk halüsinasyonu, anestezi, tad halüsinasyonu, parfüm halüsinasyonu, görsel tavşan halüsinasyonu, yaş gerilemesi, rüya ve post hipnotik telkin. 5-16 yaş arasındaki çocuklar için dizayn edilmiştir. Güvenilirlik ,92dir. Yayımcı: Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Hipnotik indüksiyon profili
Bu ölçek klinik ortamlarda kullanmak için dizayn edilmiş altı maddelik bir ölçektir. Sadece 5-10 dakika almaktadır. Geçerlik ,76dır ancak malzeme değişkendir bu yüzden güvenirliğinde bazı engeller vardır. SHSS:A ile korelasyonu sadece 22-32 arasındadır.
Yayımcı: Psychologists Pres, 577, College Avenue, Palo Alto, CA 94306
Barber Telkin edilebilirlik ölçeği:
Sekiz maddelik bir ölçektir (0-3 arasında puanlarla 0-24 arasında toplam bir puan alınabilir). Maddeler: kol alçaltma, kol sabitleme, el kilitleme, susama halüsinasyonu, sözel engelleme, vücut hareketsizliği, post hipnotik benzeri cevap ve seçici anamnez. Çok otoriterdir. Hipnotik indüksiyonla ya da indüksiyonsuz kullanmak üzere tasarlanmıştır ve olgunun katı hipnotik indüksiyon olmadan verilebileceğini göstermek için dizayn edilmiştir. Bir kopyası W.E. Edmonston, Hipnoz İndüksiyonu. New York : John Wiley 1986 s. 369-374.
Yaratıcı Hayal Ölçeği
Bu ölçek bireysel ya da grup olarak uygulanabilir ve klinik ya da araştırma amaçları için uygulanabilir. Barber’in ölçeğinden daha az tehdit edici ve daha izin vericidir. Doğasından bayağı bilişseldir ve temel olarak hayal etme kapasitesini mi yoksa telkine olan tepkiyi mi ölçtüğü tartışılmıştır. 10 madde içermektedir; kol ağırlığı, el kaldırma, parmak anestezisi, su halüsinasyonu, işitsel, tadsal halüsinasyon, zaman çarpıtması, yaş gerilemesi ve zihin-vücut rahatlaması. Kendi puanlaması (0-4) de dahil olmak üzere 0-40 arasında değişen bir puan alır. Güvenilirlik ,82. Ölçek indüksiyon prosedürünü ölçmez. Bir kopyası .E. Edmonston, Hipnoz İndüksiyonu. New York : John Wiley 1986 s. 374-381 bulunabilir.
Wexler- Alman Dolaylı Hipnotik Yatkınlık Ölçeği
Bu ölçek, Stanford hipnotik yatkınlık ölçeği Form A’nın ve Harvard grup ölçeğinin bir uyarlamasıdır. Kendi kendini puanlama ölçeği (toplam puan 0-12 arasında) ve bireysel ya da gruplara uygulanabilir. Direkt dil yerine dolaylı dil kullanılır, otoriter bir dil. Güvenilirlik verisi belli değildir. (Harvard grup araştırması ile yapılan karşılaştırmada bazı bireylerin direkt telkinli yaklaşıma daha yatkın olduğunu ve bazılarının en iyi dolaylı telkine cevap verdiği belirtilmiştir ve bu da normal bir dağılım gibi gözüküyor.
Trans ve Tedavi, Spiegel e Spiegel, Washington; APA Yayınları, 1987
İndüksiyon
Kolların sandalyenin kolçağında dinlenirken ve ayakların yukarıdayken mümkün olduğunca rahatla. Sol kola dokunun.
Yukarı odaklanmak: Şimdi bana doğru bak. Başını bu konumda tutarken kaşlarına doğru yukarı bak- şimdi de kafanın tepesine doğru.
Göz- yuvarlanması: Yukarı bakmaya devam ederken, göz kapaklarını yavaşça kapat. Tamam… Kapat.. Kapat.. Kapat.. Kapat.
Göz kapaklarını kapalı tut ve yukarı bakmaya devam et. Derin bir nefes al, tut… Şimdi, nefes ver, gözlerinin dinlenmesine gözlerini kapalı tutarken izin ver ve vücudunun uçmasına izin ver. Bir süzülme hissi hayal et, aşağı sandalyeye doğru bir süzülme… Mutlu bir şey olacak ve bu süzülme ile ilgili hoş bir duygu.
Kol kaldırma Yönergeleri: Sen bu süzülme üzerine odaklanırken, ben senin sol koluna ve eline odaklanacağım. Bir süre içinde sol elinin orta parmağına dokunacağım. Bunu yaptıktan sonra, o parmakta hareket duyumları geliştireceksin. Sonra, hareketler yayılacak, sol elinin hafif hissetmesine sebep olacaktır, ve sen ona yukarı doğru süzülmesine izin vereceksin. Hazır mısın? Parmağa ve kola dokunun. Önce bir parmak, sonra öteki. Bu sonsuz hareketler gelişirken, elin hafif bir konuma süzülecek. Bileği işaretleyin.. Elinin bir balon gibi hissetmesine izin ver. Gitmesine izin ver. Ona yukarı doğru süzülmesine izin verme gücün var. İşte böyle. Ona yardım et. Sadece süzülmesine izin ver. Şimdi kolunu bu şekilde yerleştireceğim böyle…Kolu, doğal, rahat bir şekilde yerleştirin, dirsek kolçakta dinlensin, kolu yönlendirin) ve bu halde kalmasına izin ver.
Post hipnotik Yönergeler
Esasında, ben sana gözlerini açma sinyalini verdikten sonra bile o konumda kalmaya devam edecek. Gözlerin açıldığında ve ben elini aşağı koyduğumda bile, şimdi olduğu yere geri süzülecek. Bu duygu hakkında enteresan bir şey bulacaksın. Sonra, ben senin sol bileğine dokunduğum zaman kendi her zamanki hissin ve kontrolün geri dönecek. Gelecekte oto hipnoz için her kendine sinyal verdiğinde birden başlayıp sayarken gözlerin yukarı kayacak, ve 3’e gelince göz kapakların kapanacak ve çok rahat dinlenmiş bir transta hissedeceksin. Bu deneyimi her sefer ve her sefer daha fazla kolay bulacaksın. Şimdi geri saymaya başlayacağım. İki denince gözlerin tekrar yukarı kayacak, göz kapakların kapalı halde. Bir denince çok yavaşça açılmalarına izin ver. Tamam, bu durumda kal ve şu an sol kolunda ve elinde ne tür fiziksel hisler olduğunu tanımla.
Post hipnotik Test
Gıdıklanma: Rahat mı? Herhangi bir gıdıklanma hissinin farkında mısın?
Disosiasyon: Sol elin, sanki sağ elin gibi vücudunun bir parçası değilmiş gibi hissediyor mu? (Sol elin, sağ elinin bileğine bağlılığını hissettiği gibi bir bağlılık hissediyor mu? Bir fark var mı?
Kaldırma: Şimdi şunu fark et. Sol elin sandalyeye dokunana kadar alçalt ve bir tepki bekle. 5-10 saniye bekle.
Birinci koşullanma: Şimdi başını döndür. Sol eline bak ve ne olacağını seyret (5-10 saniye bekleyin)
İkinci koşullanma: Sol eline konsantre olurken, onun büyük hafif bir balon olduğunu hayal et (5-10 saniye bekleyin)
Üçüncü koşullanma: Şimdi, onu bir balon olarak hayal ederken sanki bir balonmuş gibi hareket etmesine izin ver. İşte böyle, onun hakkında büyük düşün. (5-10 saniye bekleyin)
Dördüncü koşullanma: Bu bir aktör olmak için şansın. Elini bir balon gibi düşün ve sanki bir balonmuş gibi düşün. İşte böyle, şimdi oraya çıkmasına izin ver. Devam et ve onu yukarı koy. Onu kandır.
Kontrol ayrımı: Yukarı konumda dururken,karşılaştırma için sağ elini kaldır. Şimdi sağ kolunu aşağı koy. Sağ elindeki, sol eline kıyasla, hislerin farklılığından haberdar mısın? Örneğin, biri ötekinden daha ağır mı? Kollarını kontrol etme hissinde herhangi bir değişiklik hissediyor musun?
Eğer evetse, hangi kolunda daha fazla kontrol hissettin?
Eğer hayırsa, şimdi bir daha deneyelim. Kolu sandalyeye geri koyun ve soruyu tekrarlayın, kolun bir balon gibi yükselmesine izin ver. Eğer tekrar hayır derse, yukarı kısmı tekrarlayın.
Sonlanma: Şuna dikkat et. sonlanma sinyali ver. Sıkı bir yumruk yap (Bileği tutun, kolu alçaltın ve yumruğu açın, dirseği gitmesine izin verin, ön kola dokunun, sonra bileten parmaklara kadar). Önceden iki kol arasında bir kontrol farkı vardı. Bu farklılık hala var mı, yoksa kayboluyor mu? (sonu vurgulamak için sert basın) Eğer hayırsa, birkaç yumruk yap. İşte böyle. Yumruğunu aç ve elini aşağı koy. Şimdi, aynı anda iki elinle birden yumruk yap. Kollarının önünü yukarı kaldır birkaç kere ve bana onları kontrol etmede aynı hissi yaşayınca haber ver.
Amnezi: Gördüğün kadarıyla kontrolde ilintili bir farklılık var. Bunun nedeniyle ilgili hiçbir fikrin var mı? Benim söylediğim ya da yaptığım herhangi bir şey buna sebep olabilir mi?
Süzülme Hissi: Daha önce sol kolun yukarı gittiğinde, herhangi bir fiziksel his algılandın mı sanki bir hafiflik, süzülme hissi ya da zıplama gibi, sol kolunda ya da sol elinde? Bu tür benzer hislerin vücudunun herhangi bir yerinde ; ör. Kafa, boyun, göğüs, karın, kalça, bacak ya da başka herhangi bir yerinde bu histen haberdar oldun mu yoksa sadece sol kolunda ya da sol elinde mi?
İndüksiyon Puanı Profil Sınıfı
Yüksek 14-16 Intact ER|
Orta 10-13 LEV| > 0
Düşük 6-9 CD|
Yok 0-5
__________________ Hafif LEV =0
ER= göz kayması Decrement CD=0
LEV= leviasyon Özel sıfır ER=0
CD= kontrol ayrımı CD> 0
Increment LEV > Erin 1,5 üstünde
Değerlendirme Formu
İsim ______________________________________________ Tarih _________________
Yaş _____________ Sıra Başlangıç _____________Önceki __________Zaman ______
Süjenin konumu Sandalye-tabure Koltuk Sandalye Ayakta
Madde
A Yukarı odaklanmak 0 – 1 – 2 – 3 – 4
B Yuvarlanma 0 – 1 – 2 – 3 – 4
C Squint 0 – 1 – 2 – 3 – 4
D Göz-yuvarlanma İşareti( yuvarlanma /) 0 – 1 – 2 – 3 – 4
E ___ (x1/2) S. Kol Kaldırma Yönerge 0 – 1 – 2 – 3 – 4
F Rahat ____________ Gıdıklanma _____
G____ Disosiasyon 0 – – 1 – 2
H____ Kaldırma koşullama yok 3 – 4
(post indüksiyon) 1.ci koşullanma 2 – 3
2.ci koşullanma 1 – 2
3.cü koşullanma 1
4.cü koşullanma 0-
I___ Kontrol ayrımı 0 – – 1 – 2
J___ Sonlandırma 0 – – 1 – 2
K__ Amneziden Sonlandırma 0 – – 1 – 2
ya da No-test
L___ Süzülme Hissi 0 – – 1 – 2
Özet
________ İndüksiyon Puanı Profil Seviyesi 0 – 1 – 2 – 3 – 4 – 5
___ Hafif ____ Sıfır ____ Intact
_____ Dakikalar ____ Decrement _____ Özel Sıfır ____ Increment
Hipnoterapi
Harold B. Crasilneck
Texas Üniversitesi, Sağlık Birimleri Merkezi
Hipnoz, bizim esas olarak hastanın bilinçdışı süreçleri ile ilgilendiğimiz, bilincin değişmiş bir halidir. Hipnoz suni bir hal olarak tanımlanabilir, esasında uykuyu her zaman anımsatmamaktadır, uykudan fizyolojik olarak farklıdır. Bu farklılık ise normal bir durumda indüklenmiş belirli duyumsal, motor ya da zihin anormallikleri sonucunda arttırılmış yatkınlıktır.
Eğitimli insanlar bile bunun yeni bir yöntem olup olmadığını soruyor. Tarihçesi uzun ve ilginçtir.
A. Franz Mesmer: 1734- hayvan manyetizması kavramını sundu. Teorisini gezegenlerin birbirini etkilediği üzerine kurdu ve evrensel sıvı diye adlandırdığı şey aracılığı ile vücutların her yaşayan şeyi etkilediğini söyledi. Mesmer insan vücudu ile temas eden iki mıknatısın, iyileştirici manyetik sıvı hassasiyetine göre, vücutta sıvının dolanması ve vücudun dünya ile olan uyumunu yenileyerek iyileştireceğini iddia ediyordu. Çok fazla iyileştirme vakaları- Viyana, ancak evinden ayrılmak için zorlanmıştır.
Fransa – 1778 – Paris – halen popüler olmaya devam
Braquet – Yine birçok iyileştirme vakası.
Tekrar soruşturma: 1784
Lavoisir, Ben Franklin, Gullotin – sırrını açıklamayı ret etti.
Tarih sahnesinden silindi.
B. Braid: İngiliz cerrah- 1794-1860- Grekçe uyku anlamına gelen Hypnosis terimini icat etti.
C. John Elliotson: 1791-1868- dahi öğretmen ve eğitici. Londra Üniversitesi Tıp Okulunun ilk profesörüydü. İngiltere’ye steteskopu getiren ilk kişidir- Londra’nın en yetenekli hekimi varsayılırdı- hipnoza ilgi duymaya başlayınca meslektaşları tarafından eleştirildi.
D. Esdaile: 1880- Hindistan’da tıp okudu – 300 büyük ameliyatı ve binlerce küçük ameliyatları oldu. Buluşlarını bildirdi, bir kısmı kabul edildi.
Liebault: 1823- 1904- Fransız kasaba doktoru- Tüm uygulamalarında hipnozla çalışmıştır.
Charcot: 1825-1893- Fransa – Nörotik semptomların kaldırılmasında hipnozla çalıştı.
Freud: 1836-1939- Hipnoza ilgi duymaya başladı ve bir süre için terapilerinin vazgeçilmez bir parçasıydı. Daha sonra kullanımını kaldırdı çünkü;
(1) Her hastayı hipnotize edemiyordu.
(2) Anlamlı olan nörotik semptomları gelişigüzel bir şekilde kaldırmanın tehlikeli olabileceğini hissetti.
(3) Hipnozun kullanımına ilintili inanılmaz bir psikoseksüel enerji olduğunu hissetti.
(4) Psikanaliz- daha sonraki yazılarında belirli durumlarda hipnozun yer alabileceğinden bahsetti.
Kimyasal anestezinin keşfedilmesi ve psikiyatrlar tarafından ret edilmesi ile hipnoz çok nadir kullanılmıştır. Kaynaklarda çok az veri bulunmaktadır.
II. Dünya savaşından yirmi yıl önce- dağınık kayıtlar
II. Dünya savaşı sırasında
Reaksiyon konversiyon
Akut Reaksiyon
Mükemmel toplulukların kurulması- her üye için sicil talep edilerek. Şimdi AMA, APA, ADA tarafından kabul ediliyor. Ulusal ve uluslar arası konferanslar… burada olmasının üç sebebi:
(1) mükemmel öğretme yöntemi
(2) araştırmacıya başka türde deneyimlenebilecek bazı araştırmaları yapma imkanı sunuyor
(3) terapötik avantajları
Hipnoz neden oluşur:
1. Fizyolojik teoriler
2. Psikolojik Teoriler
Bazı fizyolojik teorilerin içerikleri şu şekildedir;
Bennett, örneğin, cerebral lobların beyaz maddesinde erteleme olduğunda, geri kalan kısımların aşırı aktive olduğu fikri üzerinde durmuştu.
Heidenhain: Beyindeki gangliyon hücrelerinin inhibe edilmesi sonucunda transın ortaya çıktığını düşündü.
McDugall: Dış dünyadan çekilen istemli dikkatin vaso-motor sistemin üzerindeki güce odaklanması, normal bilinçte mümkün olmayan değişikliklere yol açtığına inanıyordu.
Pavlov: Hipnozun bir uyku hali olduğunda ısrar etti çünkü ikisi de cerebral yarı kürede yayılan inhibe alanlarına bağlıydı.
Kubie ve Margolin: Hipnozun fizyolojik bir uyku-hali olduğunu düşündüler.VAKA ÖYKÜSÜ
Bazı Psikolojik Teoriler
- Şartlı tepki
- Telkin edilebilirlik hali, birçok yazar hipnozun abartılmış telkin edilebilirlik hali olduğuna inanıyor. Hull.
- Gerileme: anne ya da baba çocuğu uyku benzeri bir getirerek sakinleştirmesi.
Role-playing- Barber- ben bunu tamamen ret ediyorum.
Hilgard- laboratuar ve klinik problemler aynı değildir. Muhtemelen laboratuardaki biraz role playing klinik çalışmada ortaya çıkmıyordur.
Muhtemelen bir kombinasyon
Hipnozun çalışmasını ne sağlar:
A. Normal I.Q.
B. Bilinçdışı motivasyon
1. Kekemelik
2. Sigara içmek
Hasta ne kadar rahatsızsa, o kadar iyi cevap verir.
Acı motive edici bir faktör olarak çalışır.
Hipnozun Basamakları:
1. Hafif
2. Orta
3. Derin
4. Somnambulistik
Daha iyi bir kelimeyi kullanmama uyarısı yapılmalıdır. Eğer uyarı yapılarak gerekli önlem alınmışsa tehlikeler en az seviyededir.
Psikiyatrik görüntüleme
1. Anlamı olan nörotik semptomların gelişigüzel bir şekilde ortadan kaldırılması – hiçbir zaman hasta için anlamı olan nörotik semptomu parçalamayın. VAKA ÖYKÜSÜ
2. Organik bir acının gelişigüzel ortadan kaldırılması semptomları gölgeleyebilir. VAKA ÖYKÜSÜ
3. Sahne Hipnozcuları VAKA ÖYKÜSÜ
Terapötik Konular
1. Termal yaralanma
A. Acı
B. Sık anestezi
C. Alınan gıda
D. Egzersiz ve yürüyüş
E. Psikolojik problemler
2. Öldürücü kanser VAKA ÖYKÜSÜ
3. Lösemi VAKA ÖYKÜSÜ
4. Kadın doğum ve jinekoloji VAKA ÖYKÜSÜ
5. Psikoseksüel problemler: psikogenik, iktidarsızlık, cinsel soğukluk VAKA ÖYKÜSÜ
6. Alışkanlıklar VAKA ÖYKÜSÜ
Sigara içmek (boş alışkanlık)
Obezite
Tırnak yemek
Konuşma bozuklukları
Bazı psikiyatrik uygulamaları:
1. Fonksiyonel ve organik problemler arasındaki teşhis farklılıklarına yardım etmek. VAKA ÖYKÜSÜ
2. Bastırılmış materyali almaya yardımcı olmak VAKA ÖYKÜSÜ
3. Semptom değiştirme ve semptom giderme VAKA ÖYKÜSÜ
4. Hipnoanaliz
5. Psikosomatik problemler
Hipnoz bir genel çare (her derde deva) değildir.
Herkes hipnotize edilemez.
Ergenler özellikle iyi süjelerdir.
Başarısızlıklar:
1. Hasta
2. Terapist
Uygun hasta ile indüklendiğinde çok harika bir yöntem olabilir.
SORULAR ve CEVAPLAR
Birkaç öğrenci ile hipnoz gösterisi aşağıdakileri tasvir edecektir:
1. Hipnozun kademeleri
2. Psiko-fizyolojik değişiklikler
3. Depresyon
4. Yaş geriletme
5. Amnezi
6. Oto-hipnoz
SORULAR ve CEVAPLAR
Hipnoz Hakkındaki Yanlış Anlaşılmalar ve Korkular
Hastayı Eğitmek ve Hazırlamak
D. Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Okulu
Hastayı ikna etmek için önemli fikirler
1. Genellikle kontrolün kaybedilmesi, iradenin teslim edilmesi ve baskılanma korkuları ile sıklıkla karşılaşılır. Hipnozun saflık ya da iradesizlik olmadığı konusunda hastanın güvenini tazeleyin. Kendi özgür iradenizi kaybetmiyorsunuz ve hipnoz altındayken değerlerinizi ve etik yapınıza karşı gelecek bir şeyler yaptırılamazsınız. Benzer şekilde, isteğiniz dışında herhangi bir şeyi açıklatılamazsınız. Size dayatılan bir şey değildir, ancak kendi kendinize sizin yaptığınız bir şeydir. Başkası size sadece rehber olarak yardımcı olabilir. Bu yüzden, bu bir takım çabasıdır, savaşın zihinsel sürüklenmesi değil.
2. Hipnoz hakkındaki bir diğer efsane ise bilincin kaybolması ve amnezi geçirilmesidir. Hastalardan çok az bir oranı bu stereotipe uyar çünkü çok derin seviyede hipnoza girerler. İnsanların çoğunluğu, genelde olan her şeyi hatırlarlar. Ve bu kabul edilebilir çünkü biz hipnoz yapmayı istediğimizin çoğunluğunu orta derecede transa alabiliyoruz ve orta derece transta her şeyi hatırlayabiliyorsunuz.
3. Hipnozun tanımı
A) İçsel bir emilme, yoğunlaşma ve dikkatin odaklanmışlık hali. Büyüteç metaforu – güneşin ışığı odaklandığı zaman daha da güçlüdürler. Zihnimiz yoğunlaştığında ve odaklandığında, zihnimizin gücünü daha da kuvvetli kullanabiliyoruz.
B) Hipnoz hayal gücümüzü kullandığımız bir odaklanmışlık durumudur. İmgelemin güçlü örnekleri verin.
C) Günlük Trans Kavramı: Herkesin transı defalarca deneyimlediğini ancak bunun hipnoz olarak adlandırılmadığını vurgulayın. Örnekler: 1. Farkında olmadan araba kullanmak, çok fazla yoğunlaşmışızdır ve değişik bir bilinç seviyesi, bizim bilinçdışı zihnimiz, kontrolü ele almıştır. 2. Televizyon ya da bir filme kendini kaptırmak. 3. İçine çekici bir kitap okumak.
D) Bilinçli zihin ile bilinçdışı zihin arasındaki farkı belirtin.
4. Hastayı “sadece hayal gücünüzü kullanın ve size olanları hayal edin” şeklinde cesaretlendirin. Bazı şeylerin olması için çok fazla çalışmayın ve olan şeyleri de durdurmaya çalışmayın. Bir takım şeylere sadece olmak istedikleri gibi gözüktüklerinde, olmaları için izin verin.
5. Yetişkin Hipnotik Yetenekleri Kavramı : Trans deneyimleri oldukça kişiseldir. Bazı insanlar değişik fenomenlerin hepsinde yeteneklidir, ancak çoğumuz bazılarında kusursuzdur ve bazılarında iyiyizdir ve bir ya da iki fenomeni deneyimlemekte başarısız olabiliriz. Bu kavram performans endişesini düşürür, özellikle de telkin edilen hiçbir şeyi deneyimleyemeyen hastalarda. Saygı kavramını vurgulayın, bu kavrama göre sonradan onların fikirlerini alacağınızı ve hipnozu onlara göre biçimlendireceğinizi belirtin. “Şimdi, eğer hipnozu nasıl daha iyi yapabileceğim konusunda bir hissin varsa, beni haberdar et ve bana bildir.”
6. Hipnozu şu an geçerli problemden ayırın: Hızlı bir önlem gerektiren bir durum yoksa, “ bugün senin problemin üzerine odaklanmayacağız” şeklinde vurgulayın. Sana sadece hipnozu deneyimlemen için izin vereceğiz ve ne kadar güzel olduğunu görmen için, bana hipnotik yeteneklerini ayarlamam için izin vermen için, böylece hipnozu size göre ayarlayabiliriz. Hasta problem üzerinden gitmeye direnecekse bile, hipnoza girmeye direnmeyecektir.
D. Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Okulu
1. Katalepsi: Kasların istem dışı esnekliği, öyle ki inhibe edilmiş bir yorgunluk ile uzuvlar konumlandığı yerde kalıyor.
Amaçlar: Hipnoza tepkiselliği ölçmek, trans onaylama, indüksiyon ve derinleştirme, anestezi yardımcı olmak.
2. Amnezi: Kendiliğinden ya da telkinle olabilecek zihnin inhibe edilmesi ya da çarpıtılması. Kendiliğinden ani bir amnezi derin trans durumu telkin eder. Amnezinin süresi tahmin edilemez. Amnezi bilinçli “sorgulamayı” azaltarak post hipnotik telkinlerin meydana çıkmasına yardım eder.
3. Disosiasyon: Mevcut çevreden uzaklaşmak, rüya görmeye benzer, kendini vücudunun dışında bir şey yaparken görüyorsun. Disosiasyon , artmış bir derinlik sağlamak, acı azaltmada, bilinçdışı hipnotik keşif amaçları için “otomatik yazma” kullanmakta faydalıdır.
4. Analjezi & Anestezi: Analjezi ışıktaki ayar düğmesini aşağı döndürmek gibidir ve irkilme tepkisi, ürkme ya da yüz ekşitme eksikliği olan daha fazla acı ile özdeşleşmiştir. Tahminlere göre %70-%90 gibi bir seviyeye kadar analjezi oluşturulabiliyor ve muhtemelen %20 tam anestezi oluşturabiliyor. Bu olgu acı kontrolü için kullanışlıdır, iltihabı azaltmak, daha da hızlık iyileşme sağlamak ve trans onaylama için kullanılır.
5. Hyperesthesia: Dokunmaya karşı aşırı hassasiyet.
6. Ideosensor aktiviteler: Bu, beynin herhangi bir duyumsal biçim üzerine tepki geliştirme kapasitesine denir; işitsel, görsel, tadsal, kokusal, dokunsal.
7. Sonmanbulism: Bu, hipnozun en derin seviyelerinden birisidir ve transta olup gözlerinizin açık olmasına denir.
8. Halüsinasyon: Negatif halüsinasyon, olmayan bir uyaranı hissetmeye ya da görmeye denir. Keskin bir koku ile (anozmi) negatif halüsinasyonu muhtemelen süjelerin %25-%35inde yaratılabilir. Pozitif halüsinasyon orada olan bir şeyi açıklamaktadır. Bütün beş duyuda halüsinasyon olabilir. Tat ve koku halüsinasyonu en kolay olanlarıdır, görsel en zorudur (Hilgard araştırma grubunda sadece %3’ü bunu hayal etmeyi başarmıştır) ve işitsel de hayal etmek için ikinci zor olandır.
9. Hypermnsesia: Zihnin anımsamak için arttırılmış kapasitesine denir.
10. Yaş gerilemesi: A) Yeniden canlandırmak: Tam bir gerileme ya da geçmiş olayın yeniden yaşanması, ses ve yazı çocukça olmaktadır. B) Kısmi gerileme: Hasta bir seviyeye kadar hipnozu uygulayandan ve kendi yetişkin kimliğinden haberdardır, ve böylece geçmiş olaylara bir yetişkin bakış açısını uygulayama kapasitesine sahiptir.
11. İdeomotor Aktivite & Ideomotor Keşif: Bu, kasların ani olarak düşüncelere ve fikirlere cevap vermesinin istem dışı kapasitesine denir. Örneğin, parmakları deneyimlemek ya da uzuvların süzülmesi ve kendi kendilerine hareket ediyor gibi gözükmesi. Ideomotor keşif istem dışı parmak işaretlerini kullanarak bilinçdışının hızla gözlemlenmesi yöntemidir. Bu işaretler aynı zamanda içsel süreçler bittiğinde terapiste işaret vermek için de kullanılabilir (örn, hissizlik olup olmadığını anlamak için)
12. Yaş İlerlemesi: Zamanda geleceğe doğru sözde-yönelimlidir, bazı süjelere gelecek hakkında bir fantezi ya da zihinsel tekrar olarak gözükebilir ancak yetenekli hipnotik süjeler bunu oldukça gerçekçi hissedebilir. Amaçlar: hikayeyi gizleme ve güven oluşturmak, teşhis olarak hastanın gelecek bir durumda nasıl davranacağını saptamak ve bazı durumlarda “ iyileşme” için hangi tedavinin olacağını saptamak.
13. Zaman çarpıtması: A) Zaman genişlemesi: Zamanın çok yavaş gittiğine dair sübjektif bir his ile iki dakika yirmi dakika gibi gözükebilir. Günlük örnek – karlı bir günde bir vasıta beklemek ya da çok yavaş ilerleyen bir sırada beklemek. B) Zaman çekilmesi: Huzur verici bir aktivite sırasında ya da telkinle, on dakika bir dakika gibi geçebilir. Amaçlar: sporda, ağrı ve migrende, etiyolojik faktörlerin gözden geçirilmesinde ve hastayı bilincin daha değişik bir seviyesinde olduğuna dair ikna etmek için trans onaylamada.
14. Kişisel İlişkilerini Kesmek: Telkin ile bir insan geçici olarak kendi kimliklerini unutabilir ve geçmişteki travmatik deneyimlerini tıpkı objektif bir istihbarat şeklinde görebilir ya da başka bir insanın kimliğini kendi üzerine olarak onunla kimlikleşebilir.
15. İndüklenmiş Rüya: Hipnoz gece görülen rüyanın içeriğini etkileyebilir ve “rüyalar” hipnotik bir durumda oluşturulabilir. Amaçlar: sebeplerin ve çatışmaların keşfi ve belli edilmesi, çözümleri ve iç görüyü belirlemek. Uykusuzluk ya da fizyolojik rahatsızlıklara (örn, ülser rahatsızlığı ya da prematüre doğum) müdahale ederken hipnotik bir halde kavrayış yeteneği araştırılabilir
Terapötik Metaforları Oluşturmada Uygulama
D.Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Fakültesi
Öğrenciler genellikle metafor oluşturmak hakkında düşündüklerinde kendilerini yetersiz hissederler. Ancak ne zaman metaforik seçenekleri küçük bir grupta, gözden geçirme şansları olursa o zaman kendi yeteneklerine olan güvenleri artıyor. Bu yüzden, öğrencilere ders anlatıldıktan ve metaforların değişik örnekleri sunulduktan sonra, onlara metafor oluşturmada bir deneyim sağlanır:
Aşağıdaki egzersizin bir çalışma grubu ortamında ya da sınıfta üç saatlik bir sürede uygulama deneyiminde kullanılır. Sınıf 5-7 kişilik küçük gruplara bölünür. Her gruba 4 farklı konu verilir ve konunun metaforik imkanları hakkında beyin fırtınası yapmaları istenir.
Her bir konuda 15 dakika harcamaları istenir ve en az bir üye sekreter olarak görev alır ve yaratıcı fikirleri yazar. Sekreter çok okunaklı yazmalıdır ki bu fikirler sonra diğer sınıf üyeleri ile paylaşılacaktır.
Bir saat sonunda, her gruptan dört başlıktan birini seçmesi ve onun için tam bir metafor yaratması istenir. Bu metaforu zihinde belirli bir hasta ve o hastanın bir problemini tutarak yapmaları söylenir. Öğrenciler kelime oyunları, serpiştirme teknikleri ve virgülleri nereye koyduklarına dikkat etmeleri istenir; nerede duraklama var, nerede çift anlam var, konusunda cesaretlendirilir.
Küçük gruplar bir saat müddet verilir, ve de bir mola için zaman, burada da metaforlar cilalanabilir. Daha sonra, bu sınıf tekrar birleştirilir. Her grubun sekreteri beyin fırtınası sırasında bu dört konu hakkında çıkan metaforik seçenekleri paylaşırlar. Daha sonra, sekreterlerin metaforları tek tek sınıfa sunması istenir. Sekreterlerin notları toplanır ve metaforlar kopyalanır ve metaforik seçenekler bütün sınıfa dağıtılır.
Aşağıdaki başlıklardan bazıları sıklıkla verilmektedir çünkü hastalarla sıklıkla karşılaşılan ilgilileri temsil etmektedir; bisiklet sürmek, tekne ile açılmak, bowling oynamak, kart oynamak, yemek pişirmek, müzikal bir enstrüman, resim yapmak, golf oynamak, teniz oynamak, kayak yapmak, senfoni konserleri, yüzmek, tenis oynamak, dikiş dikmek, buz pateni yapmak ya da paten kaymak, dalış yapmak, televizyon seyretmek, yeni yerlere seyahat etmek ya da yabancı bir ülkeye ve futbol. Bazen yazar hayatı yansıtan konular verecektir. Örneğin; kırık bir kol ya da bacak, bir köpeğin ölümü, sevilen birinin ölümü, en iyi arkadaşının taşınması, çocukken bir ayrışma battaniyesine sahip olmak, randevularda garip hissetmek, yaşına göre çok kısa ya da uzun olmak, inanılmaz derecede hasta olmak.
Yukarıda tanımlanan bütün potansiyel başlıklar yazarın “Checklist for Utilizing Life Experiences, Interests and Values” kitabında bulunan ilgilerin ve deneyimlerin bir parçasıdır. [bir kopyasını ders notları kısmında bulabilirsiniz. Ed.]
Öğrencilere şu vurgulanır: ilgi alanları ve yaşam deneyimleri sadece metaforik olarak kullanılmaz, ancak o basitçe olay hastanın ilgi alanı ile ilintili metaforik tümce ve kavram kullanmak, genellikle iletişim oluşturacaktır ve hastanın düşünce tarzına etki edecektir. Örneğin, her fırsatta balığa giden bir hasta ile çalışırken girişi takılmak…. Şeklinde kullanılabilir
Bir küçük grup tarafından beyin fırtınası yapılan bazı metaforik alternatifler aşağıda bu sürecin daha net gösterilmesi için verilmiştir.
GELİŞİMSEL PROBLEMLER İÇİN METAFOR OLUŞTURMAK İÇİN PRATİK EGZERSİZ
Aşağıdaki egzersiz Barker’ın (1985) metafor oluşturmayı öğretmek için kullandığı yaklaşımdan bir örnektir.
Jeanette K. 13 yaşında ve oldukça hızlı gelişmeye başladı, hem fiziksel hem de aile ve ev dışında ilgilerini geliştirmeye başladı. Ailesinin üç çocuğundan en büyük olanı. Jeanne ve ebeveynleri arasında son altı aydır ya da o kadar bir sürede gitgide artan çatışma sahneleri oluşuyordu. Bay ve Bayan K. O kadar çok endişeliydiler ki ve daha önceleri iyi davranan çocuklarının dediklerine göre “kontrol edilemez hale” gelmesinden şikayetçiydiler. Endişeleri “kızlarının yanlış kalabalık ile birlikte olması ve bu yüzden uyuşturucuya başlayabileceği şeklinde ancak onunla her konuşma çabaları Jeanette tarafından bir problem olmadığı gerekçesi ile ret edilmiş. O da bu sebepten dolayı sinirleniyor, ve onları evi terk etmekle suçluyor.
Aileler yerel bir aile koruma servisinde danışmanlık alıyorlar. Danışman Bay ve Bayan K’ya ergenin normal gelişim süreci hakkında bir anlayış vermeyi amaçlıyor ve onlara çocuklarına bu aşamada nasıl yardımcı olacaklarına dair yardımcı oluyor. Jeanette katılmayı ret etti, ancak durum karmaşıklaşmaya devam etti. Onlara ne söylenirse söylensin ailesi sorunun halen :Jeanette’te olduğuna inanıyor ve onunla ciddi anlamda bir şeyin yanlış olduğuna inanıyorlar.
Bu ailesel gelişim problemine bir metaforik yaklaşım tasarlayın öyle ki, problemi ebeveyn/çocuk ilişkisinin zorluğu olarak yeniden çerçevelendirsin ve hem Jeanette hem de ailesi bu ikilemi çözümlemek için yollar göstersin.
Kaynak: Barker, P. (1985) Psikoterapide metaforları kullanmak. New York: Brunner/Mazel, s88-89. Yayıncının izni ile basılmıştır.
Karmaşık Hipnotik Oldu : Uygulama Egzersizi
John G. Watkins, Ph.D.
Montana Üniversitesi
[bu deneme egzersizini öğrencileri ile kullanmayan eğitimciler içeriği sınıf içi uygulamasında kullanmak üzere faydalı bulabilirler. Ed.]
Her zamanki gibi küçük takımlar oluşturulur. Bu egzersiz seansı için en yatkın süjeleri seçin ki öğrenciler başarılı olsun.
Kompleks (Derin Trans ) Olgusu
Değişik telkinler, algısal çarpıtmalar
- Hipnozu indükleyin ve derinleştirin.
- Süjelerin bir rakamı, örneğin 3, göremeyeceklerini telkin edin.
- Bu telkini rahatlama ile post-hipnotik olarak verin (“senin omzuna dokunana kadar….”)
- Süjelerden kolonları toplamalarını isteyin: 5 2 3 7
3 4 2 2
1 6 4 4
4 5 1 3
- Seçenek: değişik bir görünmez olacak rakam kullanarak bir toplama seti verin.
GERİLEME VE HİPERMENEZİ
Seçenek A
- süjeden çocukluğundaki bir anıyı canlandırmasını isteyin. Raporu kelimesi kelimesine yazın.
- Hipnozu indükleyin ve derinleştirin (eğer isterseniz tekrar hipnotize etmek için ipucu ile)
- Hastayı zaman ve mekan açısından dağıtın ( “bütün burada olduğunu ve zamanda olduğunu unutuyorsun ve hangi yılda olduğunu)
- Hastayı daha önceki bir zamana götürün, olayın zamanına (daha genç ve daha genç oluyorsun, 15 yaşındasın, 14, 13…vs.)
- Hipermenezi: ona olayı tarif etmesini sorun
ya da
Geriletme: ona olayı tekrar yaşamasını sorun (oradasın neler oluyor?)
- Materyalin artan zenginliğinin öne çıkmasına dikkat edin
- Süjeyi günümüzdeki yaşına ve zamana getirin. Hipnozu kaldırın.
Seçenek B
a. Daha önceki okul hayatındaki bir deneyimi belirleyin.
b. Hipnozu indükleyin ve derinleştirin
c. Hastayı zaman ve mekan açısından çarpıtın
d. Okuldaki sınıfına geriletin, olayın olduğu sınıfa kadar
e. Süjeye öğretmenine bakmasını ve adını söylemesini isteyin
f. O sınıftaki sınıf arkadaşları hakkında bilgi alın. Arkadaşlarının isimlerini sorun ve her birinin nerede oturduğunu.
g. Süjeyi tanıtın, muhtemelen sınıfın önünde (Johhny bize biraz kendinden bahsedecek). Hafızanın sözelleşmesini korumaya çalışın.
h. Hastayı şu anki yaşına ve zaman geri getirin, hipnozu kaldırın.
Seçenek C
a. Süjeye birinci (2,3…) sınıfta önünde kimin oturduğunu sorun
b. Hipnozu indükleyin ve derinleştirin
c. Hastayı zaman ve mekan açısından çarpıtın
d. 1.ci (2-3..) sınıfa geriletin. (daha gençleşiyorsun, 8.ci sınıfa gidiyorsun, 7.sınıfa, 6.sınıfa vs..1.sınıfa geri)
e. Süjeye sınıfın önünde duran öğretmene bakmasını söyle (gülüyor). Adı ne?
f. Önünde kimin oturduğunu sorun. O’nun önünde kim var? Vs.. En ön sıraya varana kadar sorun. Sonra süjeden geri doğru ilerleyin. Sonra yandaki sıra vs…
g. Verilen isimleri yazın
h. Hastayı şu anki yaşına ve zaman geri getirin, hipnozu kaldırın. Verilen isimleri bildirin, önceden hatırlayıp hatırlamadığını ve tanıdık gelip gelmediğini görün.
Post Hipnotik Halüsinasyonlar
Seçenek A
a. süjeyi mükemmel hipnotize edin ve derinleştirmede biraz zaman harcayın
b. gözlerini açtığında omzuna dokunulana kadar bir arkadaşını ya da meslektaşını görmeyeceği telkinini verin.
c. Hastaya transta kalarak gözlerini açtırın
d. Önünde üç kişinin durmasını sağlayın (biri arkadaşı olsun)
e. Süjeye orada kaç kişinin olduğunu sorun
f. Eğer süje 2 derse 2 kişinin (arkadaşı dışındakiler) ayrılmasını şöyleyim.
g. Görünmez arkadaşın eline süje o yöne bakarken bir kitap verin ve arkadaşın kitabı aşağı yukarı sallamasını sağlayın.
h. Süjenin şaşkınlığını fark edin. Süjeye bunun nasıl yorumlandığını sorun.
i. Süjenin omzuna dokunun ve görünmez arkadaş telkinini kaldırın
j. Diğer her tür şaşırtma telkinlerini kaldırın ve hipnozdan kaldırın.
Seçenek B
- Hipnotize edin ve derinleştirin
- Süjeye gözlerini açınca önünde büyük bir köpek göreceğini telkin edin
- Süjenin gözlerini açtırın. Şaşırmasını not edin. Tepkileri ölçün ve sorular sorun.
- Köpeği omzuna dokunarak kaldırın
- Karmaşıklığın herhangi bir telkinlerini kaldırın ve hipnozdan çıkarın
Seçenek C
a. Ya A’yı ya da B’yi yapın ancak “halüsinasyonu” post hipnotik olarak kurgulayın, transtan birden beşe kadar sayarak çıkarıp sonra da “arkadaşın ya da köpek ben senin omzuna dokunana kadar görünmez kalmaya devam edecek”
Derin trans ya da karmaşık fenomenleri içeren seanslardan sonra, telkinlerin tamamen kaldırılması önemlidir. Eğitmen bütün süjelerin uyanık, iyi hisseder ve zaman mekan kavramının tam olduğunu kontrol etmelidir.
Kaynak: Watkins, J. G. (1988). Instructors Manual for The Practice of Clinical Hypnosis. New York. Irvıngton. Yayımcının izni ile basılmıştır.
Dolaylı Telkin Oluşturmakta Uygulama
D.Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Fakültesi
Bu egzersiz orta ve ileri seviye öğrenciler için dizayn edilmiştir. Bu deneyimi dolaylı telkin içeren kasetli eğitimden sonra verilmelidir ve öğrencinin elinde “ Dolaylı Telkin Türleri” isimli ders notu olmalıdır.
Sınıf 5-7 kişilik küçük gruplara bölünür, her grup için görev aşağıdaki telkinleri oluşturmak ve başlamadan önce maddeler sınıfın önünden gözden geçirilmelidir.
- Gerçekçilik
- cevabın bütün seçeneklerinin içermek
- Ardıl telkinler
- kıyaslanabilir alternatifler bağlantısı
- bilinçli-bilinçdışı çifte bağlantılar
- çifte disosiyatif bilinçli-bilinçdışı bağlantı
Öğrencilerden beyin fırtınası yapması istenir ve altı telkinden her birini aşağıdaki yedi olgudan birine yazmaları istenir.
- Anestezi
- Yaş gerilemesi
- Kol kaldırma
- Zaman çarpıtması
- Amnezi
- Olumlu halüsinasyon
- Olumsuz halüsinasyon
Bir gruba beyin fırtınasına başlaması söylenir ve altı maddeyi A olgusundan başlayarak oluşturmaları istenir ve sonra da maddelerin listelerinde ilerlemeleri. Başka bir gruba da C maddesinden başlayarak ilerlemesi, diğeri E maddesinden ve öteki de G maddesinden. Ve bu şekilde bir döngü ile liste tamamlanır.
Yazar bu egzersizi 3 saatlik bir blok zaman imkanı olan çalışma gruplarında ve sınıflarda kullanıyor. 15 dakika 6 maddeyi gözden geçirmek için ayrılıyor. Grup en fazla 30 dakika boyunca her maddeyi tartışır. Sonra 2 tam saat boyunca küçük gruplar halinde, ekstra zaman verilebilir. Böylece çoğu grubun dört değişik fenomende kullanmak için telkinleri olacaktır. Eğitmen küçük gruplar arasında dolaşarak onların sorularını cevaplamalı, geribildirim vermeli ve modellemeli.
3 saatin son 30 dakikasında her küçük grup sözel olarak yazdıkları fikirleri beyan ederler. Öğrencilerden sınıfa ses kayıt cihazı getirmeleri istenir böylece dersin bir kısmı ileriki çalışmalara için kayıt edilebilir. Bu egzersiz akademik ortamda uygulandığında öğrencilere takip ödevi verilir. Öğrencilerin ödevi verilen 6 telkinden iki örnek yazmaları istenir. Böylece öğrenciler toplamada 7 olgu kullanarak 84 telkin yazıyor. Esasında, sınıf içi küçük grup egzersizleri genellikle öğrencilerin üçte ikisini tamamlaması ile sonuçlanıyor. Öğrenciler ödevleri hakkında bilgilendirildiklerinde, genellikle küçük gruplara daha da katılımcı oluyorlar, dikkatlice notlar alırlar ve diğer grupların telkinlerini kaydederler.
Tıbbı Psikoloji Uygulamasında Klinik Hipnoz
Fakülte: Gary R. Elins, Ph.D.
Psikoloji Departmanı
Scott and White Clinic
Texas A&M College of Medicine
Temple, Texas 76508
Format: Vaka örnekleri ile ders
Deneylenen egzersizler ve canlı gösterimler
Hipnoterapi Videokasetleri
Plan
I. Giriş
II. Tıbbı görüşmelerde hipnoterapötik yaklaşımlar
A. Hipnoterapötik ilişkiyi ve iletişimi anlamak
B. Hipnozun psikosomatik ilaçta kullanımı
C. Endikasyonlar ve kontra endikasyonlar
D. Hipnozun ve psikoterapinin entegrasyonu
E. Vaka örneği- psikogenik amnezi
Hipermnezi
III. Hastalıkta ve koruyucu sağlıkta doğal telkin
A. Semptom oluşumunda telkin mekanizması
B. Belirsiz terapötik faktörler; beklenti etkileri ve dolaylı telkin
C. Psikolojik danışma ve katı hipnoterapi arasında paraleller
D. Vaka örneği- yoğum psikogenetik hastalık
IV. Hipnoterapi yaklaşımları oluşturmak
A. Hastayı hipnoza hazırlamak
B. Hipnoterapi için başvurulan klinisyeni hazırlamak
C. Çocuklarla hipnozun kullanımında özel durumlar
D. Vaka örneği- çocukluk psikogenik öksürük
V. Sonuç ve tartışmalar
Kapanış
Tartışma için Vakalar
1. Hasta 34 yaşında bir kadın, ilerleyen rahim kanseri ile teşhis edilmiş. Kemoterapi seanslarını takiben, aşırı derecede bulantısı oluyor ve kusuyor. Şimdi kemoterapi seanslarının önünde ve arkasında kusuyor ve bu da 20 kilo vermesine sebep oldu. Daha ileriki kemoterapiye dayanamayabilir haldeyken size hipnoterapi için başvurdu. Yaklaşımınız ne olurdu?
2. 10 yaşında bir oğlan çocuğu bir soğuk algınlığını takiben kronik öksürük geliştirdi. Öksürüğü pediatrik girişimlere rağmen devam etti ve okula devamını etkiler hale geldi. Şimdi eve bağımlı programında. Göğüs x-ray, bronoskopi ve laboratuar testlerini içeren tıbbı değerlendirmesi tamamen normal. Şimdi size yönlendirilmiş.
3. Hasta 14 yaşında bir kız. Hastane acil servisine, iki bacağındaki felçten dolayı geldi. Tıbbı değerlendirme ve laboratuar testleri normaldi. Daha ileriki değerlendirme ve terapi yaklaşımı nedir?
4. Hasta 27 yaşında polis, bir iş kazası geçirmiş araba kazasında sağ bacağı incinmiş. Ortopedik ameliyattan sonra az bir iyileşme olmuş. Şimdi bir sene sonra, halen kaza ile ilgili öfkeli ve ciddi ağrıdan şikayetçi ve yürümekte ya da bacağını uzatmakta zorlanıyor. Daha fazla tıbbi ameliyat gerekli görülmemiş. Ancak genel anestezi altında, bacağını uzatabiliyor. Size hipnoterapi için başvurdu. Sizin yaklaşımınız nedir?
5. 40 yaşında bir kadın akut ses kaybından dolayı başvuruyor, kocası ile gerçekleşen bir münakaşadan sonra sadece fısıldayarak konuşabiliyor. Otolaryngologic değerlendirmede saptanan bir şey yok. Hangi tür bir yaklaşım uygulardınız?
6. 52 yaşında kronik uykusuzluk problemi olan bir hasta. Ailesi yatıştırıcılara bağımlı hale gelmesinden endişeleniyor ve daha fazla Hulcion reçetesi yazılmasına karşı çıkıyorlar. Yaklaşımınız nedir?
7. 66 yaşında bir kadın, tümör ile başvuruyor. hipnozun daha iyi çalışmasına yardım edip edemeyeceğini soruyor. Daha ileri teşhis ve terapi açısından yaklaşımınız ne olur?
8. 46 yaşında bir adam işle ilgili bir kaza sonrasında kronik sırt ağrısı çekiyor ve daha önce 2 laminectomisi var. Şimdi zamanının büyük bir bölümünü evde yatakta ya da televizyon seyrederek geçiriyor. Depresyonda. Yaklaşımın ne olursu? Hipnoterapi bu tedavi planında yardımcı olur muydu?
9. 20 yaşında bir kadın sol kolunda ve omzunda yanıklardan dolayı hastaneye kaldırılıyor. Oksijen odası terapiye ve kıyafet değiştirmeye karşı endişe duyuyor ve acıdan dolayı direniyor. Size hipnoterapi için geldi. Ne yapılabilir?
Bütün Seçenekleri İçeren Telkinleri Kullanma Egzersizi
Lee Charles Overholster, Ph.D.
Süjenin bireysel tepkilerini incelerken, bütün olası cevapları göz önünde bulunduran telkinler kullanabilirsiniz. El kaldırma ile çalışırken, eldeki bazı hisler olduğuna dair telkinlerden sonra, hareketi için telkinlerini eklemek istersiniz, her imkanda kenar, aşağı basma, yavaşça kaldırma ya da hızlıca. Hislerin mümkün alanında kaba taslak yapabilirsiniz.
Elin ılık ya da oldukça soğuk , gıdıklayıcı, hissiz, hafif ya da başka türde hissedebileceğini vurgulayın. Kısmı olarak doğruculuk kullanıyorsanız, el ciddi olarak yaralı değilse, belirli bir his olacak ve bunu vurguladığınız zaman bilinç o alana yönlenecektir. Sonuçta elin hareketinde bazen değişiklikler olacaktır ya da tamamen hareketsiz olarak kalırsa bunu trans derinliğinin bir kanıtı olarak da kabul edebilirsiniz. Sizin cevap kabulünüz, sizinle hastanın bilinçdışı arasındaki iletişimi oluşturur. Vücudunun değişik kısımlarındaki hisler için bütün olası sonuçları içeren birkaç telkin oluşturun. Telkinleri şunlar için oluşturun:
- Ilıklık ya da serinlik
- Göz kırpma oranlarındaki değişimler
- Göz kapama
- Nefes alma oranındaki değişimler
- El kaldırma
- Zihinsel imgelerin oluşumu
- Vücutta herhangi bir yerde belirsiz hisler
- uykulu ya da tamamen ayık hissetmek
- sana ilginç gelen bir olgu
- başka ilginç bir olgu
Eşleşin ve yukarıda oluşturduğunuz telkinlerden bazılarını kullanarak ufak bir seans oluşturun. Partnerinize telkinlere cevap vermesi için yeterli, zamanı tanıdığınızdan ve her cevabı konfirme ettiğinizden emin olun. Eğer kaldırma telkinlerinde cevap olarak el yükselmeye başlarsa yüze dokunana kadar daha da yukarı ve daha yukarı kalkacağını belirtin ve sonra alçalırken partneriniz daha derin ve daha derin transa girebilir. Daha sonra derin trans ile imgelerin oluşumunu gözlemleyebilir ya da diğer olguları
Kaynak: Overholster, L.C. (1985). Ericksonian Hypnosis: Handbook of Clinical Practice. New York: Irvington, s. 225-226. Yayımcının izni ile basılmıştır.
Değişik uygulama egzersizleri
Küçük grup süpervizyonu: Dr. Graham Wics Avustralya’daki hipnoz eğitimi sırasında genellikle süpervizyon grubunda kendi hastalarını getiren daha ileri düzeyde öğrenciler vardı. Dr. William Wester bu ileri düzey kursun bir parçası olarak süren terapi seanslarının videoya kaydeden ve sonra haftalık bir grup konferansında gözükmesi için getirirlerdi.
Rol oynamanın yetişkin ve çocuk hipnoterapi problemleri
Bazı deneyimli hipnoz eğitmenleri, uyarılmış hasta problemlerini, geri bildirim yöntemi olarak öğrencilere rol oyunu yaptırır.
Yapısal Amnezi için telkinler oluşturmak: genellikle yazar Ercikson’un yapısal amnezi tekniğinde ileri düzeyde belirli bir konuda hipnoza başlamadan önce hasta ile belirli bir konuda konuşmaya başlıyor. Sonra, hastayı uyandırdıktan sonra, terapist hastanın dikkatini dağıtıyor ve aynı konuda konuşmaya devam ediyor. Öğrenciler yapısal amnezinin bütün detaylarını yaşamak için küçük gruplara ayrılıyorlar.
Soruları İndüksiyon Olarak Kullanmak
D.Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Fakültesi
Bu egzersizin amacı, öğrencilere telkinleri soru halinde verirken, kendi içsel rahatsızlıklarının üstesinden gelmelerine yol göstermektedir. Sorular dolaylı telkin olarak değerlidir. Dikkati ve farkındalığı odaklamak, ilintileri uyarmak, cevap verirliği arttırmak ve transı indüklemek için kullanılabilir. Soru bilinçdışı zihin tarafından yanıtlanmadığı zaman değerlidirler. Soruları, esasında katı bir tavırda kullanılmamalıdır. Ancak devam eden hasta davranışını adapte etmelidir. Örneğin, her soru gözlemlenebilir bir cevap telkin edecektir. Eğer hastanın cevap seviyesini ve yeteneklerini bilmiyorsan, sorular daha fazla güvenilir yaklaşımlardır.
Başlangıçta, eğitmen hipnotik indüksiyon ve derinleştirmede ve değişik hipnotik olguları uygulamada özel olarak anlatılmalıdır.
Ders ve modellemeden sonra, öğrencilere üç- dört sayfalık bu egzersizin ders notu verilmelidir. Ders notu öğrencilere telkin olarak kullanmak için soruları beyin fırtınası yapma imkanı verir. Format, tekrar onlar için değişik bir örnekle modelleyerek , öğrencilerle birlikte gözden geçirilir. Sınıf sonra ikişerli gruplara bölünür ve başka bir şey kullanmadan sadece sorularla beş- yedidakika boyunca birbirleri üzerinde uygulamaları söylenir. Yaklaşık yedi dakika sonra, roller değiştirilir. Tüm indüksiyon için sıradan sorular hiç kullanılmayacaktır. Aslında, bu egzersizin öğrencilere bu tip telkin kullanırken, kendi içsel sorunlarıyla baş etmede yardımcı olacağı açıklandı. Ders ve egzersiz için gerekli süre otuz dakika.
Modellenmiş örnekler
“ Ve uyuşma, bunun başladığını fark ediyor musun?
Ve o el orada süzülerek dururken, ya da yüzüne doğru süzülüyor mu?
Rahatlamanın ve hatırlanacak hiçbir şey olmamasın keyfini çıkarabiliyor musun
“parmaklardaki uyuşukluğu deneyimlemeye başladın mı? Ya da elinin üzerine ya da avuç içine doğru yayıldı mı
“rahat olarak bakabileceğin bir nokta bulmak ister misin? Noktaya bir süreliğine bakmaya devam ederken, göz kapakların kırpışmak istiyor mu? Bu kapaklar birlikte kırpışıyor mu ya da ayrı olarak? Yavaşça ya da hızlı şekilde? Bir anda kapanacak mı yoksa kendi kendilerine titreşecek mi? Gözlerin sen daha fazla ve daha fazla rahatlarken, daha fazla ve daha fazla rahatlayacak mı? Bu iyi. Rahatlık derinleşirken sanki uyuya gidecekmiş gibi gözlerini kapalı tutabilir misin? Bu rahatlık daha fazla devam edebilir mi ve daha fazla böylece gözlerini açmaya bile çalışmazsın. Ya da denersin ve açamadığını fark edersin. Ve yakında hepsini unutacaksın çünkü bilinçdışın rüya görmek istiyor?” [Erickson, M.H., & Rossi, E.L. (1979). Hypnotherapy: An Exploratory Casebook. New York: Irvington, s.29. Yayımcının izni ile basılmıştır].
Bacaklarının üzerinde dinlenen ellerinin rahatlığını hissedebilir misin? [Terapistin gösterdiği üzere] İşte böyle, birbirlerine dokunmalarına izin vermeden. Onların daha da rahatlamasına izin verebilir misin böylece parmak uçların bacaklarına hafifçe dokunacak. İşte böyle. Onlar hafif şekilde dinlenirlerken, her aldığın nefeste kendi kendilerine daha da hafiflediğini fark edecek misin… Daha fazla yukarı ve daha kolayca kendi kendilerine kalkmaya başladılar mı… vücudunun geri kalanı dinlenirken… Bu devam ederken bir el ya da belki ikisi de kalkmaya devam ediyor mu? Azar azar, kendi kendine. Diğer el onu yakalamak istiyor mu, ya da diğer el bacağında dinlenmek mi istiyor. İşte bu iyi. Ve el bu küçük hareketlerle ya da daha yumuşak bir şekilde yüzüne doğru kalkmaya devam ediyor mu? Daha hızlı mı yoksa daha yavaş mı hareket ediyor böylece yüzüne ulaştığında rahatlığını derinleştirecek. Yüzene dokunduktan sonra elin belki duraklamak isteyebilir rahatlamanı daha da derinleştirmek için. Bu iyi. Ve artan rahatlamanın sayesinde elinin yavaşça dizine düşmesine şahit olacaksın kendi kendine… ve sen dinlenirken bilinçdışın bir rüya görmeye başlayacak mı” ?” [Erickson, M.H., & Rossi, E.L. (1979). Hypnotherapy: An Exploratory Casebook. New York: Irvington, s.30-31. Yayımcının izni ile basılmıştır].
“ve kilo kaybetmenin etkili yöntemi nedir? Sadece yemek yemeyi unutman ve yemek saatlerinde sabırlı olman mı yoksa seni daha ilginç şeyler yapmaktan alı koyması mıdır? Her ne sebepten olursa olsun bazı yiyecekler sana daha çekici mi gelecektir? Yemeklerin keyfini çıkartacak mısın yoksa yeni yiyecekler ve yeni yemek hazırlama yöntemleri ve yeme yöntemleri karşısında şaşıracak mısın böylece kilo vermeye başlayacak mısın? Hiçbir şeyden eksik kalmadan kilo vermek seni şaşırtacak mı? [Erickson & Rossi, (1979), p.31. yayımcının izni ile basılmıştır].
D.Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Fakültesi
Sorular dikkati ve farkındalığı odaklamak için çağrışımları uyarmak için, cevap verirliği arttırmak için ve transı indüklemek için kullanılabilir. Sorular dolaylı telkin olarak değerli bir tiptir ve bu dikkati ve farkındalığı odaklamak, ilintileri uyarmak, cevap verirliği arttırmak ve transı indüklemek için kullanılabilir. Soru bilinçdışı zihin tarafından yanıtlanmadığı zaman değerlidirler. Soruları, esasında katı bir tavırda kullanılmamalıdır ancak devam eden hasta davranışını adapte etmelidir. Örneğin, her soru gözlemlenebilir bir cevap telkin edecektir. Eğer hastanın cevap seviyesini ve yeteneklerini bilmiyorsan sorular daha fazla garantili yaklaşımlardır.
Örnekler: “ve uyuşukluk, başladığını hissediyor musun?”, “ve el orada süzülmeye devam edecek mi, ya da göz kapakların kırpışmak mı ister?” “ rahatlamanın keyfini çıkartabiliyor musun ve hatırlamayabilir misin? “parmaklarında uyuşukluk hissetmeye başladın mı ya da elinin arkasında ya da avuç içine doğru yayılıyor mu?”
“rahatça bakabileceğin bir nokta bulmak ister misin? Bir süreliğine o noktaya bakmaya devam etmek ister misin , göz kapakların kırpışmak ister mi? Göz kapakların birlikte mi ayrı mı kırpışmak ister? Yavaşça ya da hızlıca? Bir anda mı kapanacak yoksa kırpışarak mı? Sen daha fazla ve daha fazla rahatlarken göz kapakların daha fazla ve daha fazla ve daha fazlka rahatlayacak mı? Bu iyi. Uykuya giderkenki gibi rahatlığın artarken dinlenmen de artacak mı? Ya da deneyecek ve yapamadığını mı fark edeceksin? Ve ne kadar kısa bir zamanda bunları görmeyi unutacaksın çünkü bilinçdışın rüya görmek isteyecek. [Erickson, M.H., & Rossi, E.L. (1979). Hypnotherapy: An Exploratory Casebook. New York: Irvington, s.29. Yayımcının izni ile basılmıştır].
Bacaklarının üzerinde dinlenen ellerinin rahatlığını hissedebilir misin? [Terapistin gösterdiği üzere] İşte böyle, birbirlerine dokunmalarına izin vermeden. Onların daha da rahatlamasına izin verebilir misin böylece parmak uçların bacaklarına hafifçe dokunacak. İşte böyle. Onlar hafif şekilde dinlenirlerken, her aldığın nefeste kendi kendilerine daha da hafiflediğini fark edecek misin… Daha fazla yukarı ve daha kolayca kendi kendilerine kalkmaya başladılar mı… vücudunun geri kalanı dinlenirken… Bu devam ederken bir el ya da belki ikisi de kalkmaya devam ediyor mu? Azar azar, kendi kendine. Diğer el onu yakalamak istiyor mu, ya da diğer el bacağında dinlenmek mi istiyor. İşte bu iyi. Ve el bu küçük hareketlerle ya da daha yumuşak bir şekilde yüzüne doğru kalkmaya devam ediyor mu? Daha hızlı mı yoksa daha yavaş mı hareket ediyor böylece yüzüne ulaştığında rahatlığını derinleştirecek. Yüzene dokunduktan sonra elin belki duraklamak isteyebilir rahatlamanı daha da derinleştirmek için. Bu iyi. Ve artan rahatlamanın sayesinde elinin yavaşça dizine düşmesine şahit olacaksın kendi kendine… ve sen dinlenirken bilinçdışın bir rüya görmeye başlayacak mı” ?” [Erickson, M.H., & Rossi, E.L. (1979). Hypnotherapy: An Exploratory Casebook. New York: Irvington, s.30-31. Yayımcının izni ile basılmıştır].
“ve kilo kaybetmenin etkili yöntemi nedir? Sadece yemek yemeyi unutman ve yemek saatlerinde sabırlı olman mı yoksa seni daha ilginç şeyler yapmaktan alı koyması mıdır? Her ne sebepten olursa olsun bazı yiyecekler sana daha çekici mi gelecektir? Yemeklerin keyfini çıkartacak mısın yoksa yeni yiyecekler ve yeni yemek hazırlama yöntemleri ve yeme yöntemleri karşısında şaşıracak mısın böylece kilo vermeye başlayacak mısın? Hiçbir şeyden eksik kalmadan kilo vermek seni şaşırtacak mı? [Erickson & Rossi, (1979), p.31. yayımcının izni ile basılmıştır].
Soruları Kullanma Düzeneği
……….. bilir misin?
……….. mısın?
……….. ister misin?
Fark etmek
Hissetmek
Duyumsamak
(senin) bilinçdışın
Duymak
Tadmak
Koklamak
Tadmak
Dinlemek
Hatırlamak
Hayal Etmek
Görmek
Deneyimlemek
Dikkatini vermek
Meraklanmak
Seçmek
İzin vermek
Kendine izin vermek
……………….. farkında mısın?
………………..(yap) acak mısın?
Çevresel Sesleri Adapte Etme Egzersizi
D.Corydon Hammond, Ph.D.
Utah Üniversitesi Tıp Fakültesi
Bir çok öğrenci hipnoz yapabilmek için dış seslerden muaf ses geçirmez bir oda olması gerektiği korkusunu yaşar. Adaptasyon konseptini genişleterek arka fon seslerini bağlama konseptini de içerebilir. Aşağıdaki egzersiz bu amaç için dizayn edilmiştir. Gerekli zaman 45 dakikadır.
5-7 kişilik küçük gruplara bölünür. Eğitmen sınıfa her grubun beyin fırtınası yapacağını ve değişik tipteki arka plan seslerini adapte etmek için dizayn edilmiş telkinler oluşturacaklarını söyler. Grupların yarısı listenin başından başlarken, diğer grupla listenin sonundan başına doğru ilerlemesi söylenir. Grupların her madde için 5-7 dakika harcamaları istenir. Daha sonra grupların yazdıkları telkinler paylaşmak için bütün olarak tekrar düzenleyecekleri söylenir. Daha sonra tahtaya aşağıdaki liste yazılır:
- Konuşma [ arkadan gelen konuşma sesleri, ör. Koridorda ya da diğer ofisten gelen ses]
- Kapı çarpması
- Daktilo, bilgisayar sesi
- Gülüşmeler
- Elektrik süpürgesi sesi
- Klimanın sesi
Bu egzersiz sırasında, sorular sorarak, geri bildirim alarak ve cevaplara sınırsız modellemeler yaparak değişik gruplarla çalışmak eğitmene yardımcı olur, . Yaklaşık 30-35 dakika sonra, sınıf tekrar birleşir. Her sefer yukarıdaki başlıklardan birisini alarak, grupların yazdıkları okunması istenir. Eğitmen iyi cevaplara olumlu yorumlar yapabilir ve cevap için diğer seçenekleri de belirtebilir. Herkesin kendi ortamındaki sesleri göz önünde bulundurması ve onlarla ilintili cevaplar üretmek de faydalıdır.
Aşağıda eğitmenlere daha da yardımcı olması açısından birkaç modellenmiş cevap sunulmuştur.
Adapte Telkinler Örnekler Konuşma
“ve arkadan gelen silik konuşma sesleri sana doğanın seslerini anımsatabilir, sen dağların patikalarında yürüme anı gibi.”
“zaman zaman arka plandaki sesleri fark edebilirsin, belirirler… ve kaybolurlar… ve daha yakına… ve daha uzağa… sen daha derine… ve daha derine giderken.”
“ve bilinçdışı zihnin arka planda konuşulanları merak ediyor olabilir, ancak bu normal çünkü bilinçdışı zihnin halen sana söylediğim her şeyi duyabilir.”
“dışsal seanslar sana mutlu konuşmaları anımsatabilir… ve sesler azaldıkça [ör., bir koridorda yürürken gelen sesler gibi ] kendini daha derine… ve derine inerken kendini bulacaksın.”
“Dışarıdan gelen sesler sanki kuşların şakıması gibi.”
“ ve arka plan sesleri mırıldanan ağaçlar gibi gelebilir…kayaların su akışı, daha derine çekilirken… ve daha sakince ve daha rahat durumda.”
“ve nasıl duyacağın konusunda daha da şaşırabilirsin, ancak dinlemiyorsun?”
Kapı Çarpması
“kapının çarpmasını duyduğundan, kapanacak gibi gözükebilir … ve zihnine sen daha derine giderken.”
“ ve o kapının sesinden sonra, sessizlik derinleştirici gözükebilir.”
“Ve şimdi manzaradaki kapıyı kapatabilirsin … ve zihninin gitmesine izin verebilirsin…”
“bazen biraz dikkatin dağılmış gibi hissedebilirsin … ve sonra istediğimiz şekilde daha da derine gitmesine.”
Daktilo ya da Bilgisayar Sesi
“ ve arka plan sesleri sana şunları hatırlatabilir… [kuru yaprakların ezilme sesi; tavuğu pişirme sesi, yağmurun damlama sesi; ateşin çatırdaması; ağaçkakanın sesini; damlayan suyun sesi.]
“daktilonun her sesi ile, kendini hisset, daha … ve daha derine …derin bir duruma…. ve iyiliğe.”
“ve sen daha derine giderken… ve arkadaki daktilo seslerini, hayatımızın yazılmasındaki öğrenimdeki sesleri….” [benzer bir yazma metaforu ile devam edin, örneğin hatalar ]
Gülüşmeler
Koridordaki gülüşmeler, sana … ve sana sıcaklık ve mutlulukla doluşmuş anıları .
“Sahil kenarında yürürken… bazen insanların keyifli kahkahalarını işitirsin.”
İyi bir kahkahadan sonra ne kadar rahat… ve iyi hissettiğini anımsa.
Rahatlamanın ve gerginliği atmanın doğal yollarlından birisinin gülmek olması ne ilginç değil mi?
Elektrik Süpürgesi Sesi
“çocukluğunu hatırla… elektrik süpürgesinin çekişi nasıl da dikkatini çekerdi”
“ve diğer odadaki elektrik süpürgesi sesi, çocukluğundaki bilinçdışı zamanları hatırlatabilir, sen oyun oynarken annenin elektrik süpürgesi yaparken ki sesinin gelmesi gibi.”
“ ve sen uzakta yapılan elektrik süpürgesini duyarken, bazen daha yüksek sesli, bazen daha yumuşak… bir şekilde sendeki gerginliğin gittiğini hissedebilirsin.
Araba Sesi
“ Bana hoşuna giden şeylerden birsinin araba ile gezintiye çıkmak olduğundan bahsetmiştin. Böyle zihnine seni daha uzaklara götürmesi için izin ver, kendine çok manzaralı bir yer bulması için. Ve sen arabanı sürdükçe, etrafındaki güzelliklerin keyfini çıkartabilirsin, genellikle etrafından geçen bir arabanın farkına vararak.”
“ ve arka plandaki sıradan sesler basitçe süreci tetikleyebilir, sen daha derine ve daha derine seyahat ederken. Özellikle bazı zamanlarda, başka bir yere yetişme telaşın olmadığı zamanlarda—sadece şu andaki gibi yapma ihtiyacını duyduğun hiçbir şey yok, sadece dinlenmek ve rahatlamak.”
“ve arka plandaki sesler basitçe süreci tetikleyebilir sen daha derine ve daha derine seyahat ederken.”
Klima Sesi
“ve sen daha derine giderken, arka plandaki klimanın sesi sana yumuşak bir meltemi hatırlatabilir, bir ılıklık ve rahatlık yaratabilir.”
“sen klimanın sesini duyarken… yumuşak bir meltem hissedebilirsin, yumuşak seni daha derine götüren cinsten.”
“ ve eminim ki sıcak olan zamanları da hatırlayabilirsin … ve yüzünü klimanın önüne doğru uzatabilirsin… o rahatlığı hissederek… yumuşak hava alnına ve yüzüne doğru üflüyor …ve sen arka plandaki klimanın sesini duydukça, bilinçdışın serin bir alnı tekrar hatırlayabilir. … Sanki sen uçuyormuş gibi hissedebilirsin… havanın akımında, uzaklara süzülüyor.”