- Bayramlar ve Özel Günler
- Yaşam Döngüsü ve Semboller
- Yahudi Evi
- Yaşam ve Maneviyat
- Tora Yorumları / Peraşalar
- Çocuk
- Tarih
- Kütüphane
- Medya
- Linkler
Pesah, çoğu zaman özgürlük bayramı olarak anlatılır. Liberal demokrasilerde, özgürlük sık sık, yanlış anlaşılarak başta sıkı bir otorite olmadan, insanların istediği her şeyi yapabilmeleri olarak açıklanır.
Elinde 10 Emir tabletleriyle aşağı inen Moşe, gördükleri karşısında öyle şaşırır ki, 10 Emir Tabletleri'ni yere düşürür. Dağın eteklerinde, birkaç hafta evvel, Allah ile ilişkide olan Yahudiler, şimdi, kendi yaptıkları bir puta tapıyor, daha henüz verilmiş Tora kanunlarını çiğnemiş oluyorlardı.
Sina Dağı'ndaki olaylardan sonra, Yahudi insanlar, taşınabilir mabetlerini toparlayıp, İsrael topraklarının sınırlarına gelmişlerdi.
Bu noktada, topraklara hemen girmeleri gerekiyordu fakat içlerinden birisi şöyle dedi: "Bir dakika bekleyin. Bu toprakları önce bir araştıralım !"
Yeoşua'nın kitabı şöyle başlar:
"Tanrı'nın kulu Moşe'nin ölümünden sonra, Tanrı, Moşe'nin yardımcısı Nun'un oğlu Yeoşua'ya şöyle der: " Kulum Moşe ölmüştür ve şimdi kalk ve Ürdün Nehrini geç. Sen ve tüm halkın, İsraeloğulları'na verdiğim topraklara gideceksiniz. Ayağınızın bastığı her karış toprağı, Moşe'ye söylediğim gibi, size verdim.
Tüm halka hitaben yaptığı veda konuşmasında Moşe halkı şöyle uyarıyor:
"Tanrı'nın size vermekte olduğu, miras alacağınız ve yaşayacağınız ülkeye vardığınızda ve ‘Çevremizdeki tüm uluslar gibi bir kral seçelim' dediğinizde, (o zaman) kendinize Tanrı'nın seçtiği bir kral atayacaksınız. Kendinize kardeşleriniz arasından bir kral atayacaksınız. Kardeşiniz olmayan bir yabancıyı atayamazsınız. Ancak kral çok fazla at edinmemeli... Ve çok fazla eş edinmemeli... Çok fazla gümüş ve altın da edinmemeli. Ve krallığının tahtına oturduğunda kendisi için Tora'dan bir nüsha yazacak..." (Devarim 17:14-19)
Talmud, Hakimler kitabına ‘Doğruluk Kitabı' der.
Neden?
Çünkü, her Yahudi'nin amacı , Tora'yı rehber olarak alarak, iyilikle kötülüğü ayırabilmek için kendi inisyatifini kullanabilmektir .Ve Hakimler döneminde de gerçekleşen budur.
Kral David Yahudi tarihinin en önemli kişiliklerinden biridir. M.Ö. 907 yılında doğmuş, 40 yıl boyunca İsrael kralı olarak hükmetmiş, M.Ö. 837 yılında 70 yaşında ölmüştür.
Onun hakkında söylenecek o kadar çok şey var ki. Bazıları savaşçı yönüne odaklanmak ister: Tanrı için savaşan cesur figür... Ama kişiliği ve başardıkları bir bütün olarak ele alındığında, her şeyden çok tinsel büyüklüğü ortaya çıkar.
Peygamber Şemuel Şaul'un İsrael Kralı olamayacak kadar zayıf olduğunu anlayınca başka bir aday aramaya koyulur.
Tanrı'nın rehberliği ile kendini Betlehem'de, İşay adlı bir kişiyi ziyaret ederken bulur. Gelecekteki kral İşay'ın oğulları arasından çıkacaktır.
Kral David Yahudi tarihinin en önemli kişiliklerinden biridir. M.Ö. 907 yılında doğmuş, 40 yıl boyunca İsrael kralı olarak hükmetmiş, M.Ö. 837 yılında 70 yaşında ölmüştür. Onun hakkında söylenecek o kadar çok şey var ki. Bazıları savaşçı yönüne odaklanmak ister: Tanrı için savaşan cesur figür...
David ölmeden önce o sıralarda 12 yaşında olan oğlu Şlomo'yu bu sözlerle kral atar:
"Dünyadan ayrılıyorum. Güçlü ol ve bir erkek ol. Moşe'nin Kanunu'nda yazdığı gibi Tanrı'nın yolunda yürü, O'nun kanunlarına ve emirlerine ve yargılarına uy ki her yaptığında ve her döndüğün yerde başarılı olasın." (1 Melahim 2:2-3)
"Kralın kibirine tepki olarak kuzeydeki 10 kabile çekildiler ve Israel ikiye bölündü."
Kral Şelomo M.Ö. 796 da öldüğünde Israel bir bütün olmasına rağmen kuzey ve güney arasında bir gerginlik hakimdi. 10 kabile kuzeyi, iki kabile-Yehuda ve Binyamin de güneyi aldılar. Yeruşalayim ortadaydı- hem coğrafi hem de manevi olarak farklı bir yer olarak düşünülmekteydi.
Kuzey İsrael'de yaşayan Yahudiler, manevi olarak zayıfladıkları sırada, - bu da aynı zamanda fiziksel,yani ordusal bakımdan da zayıflamalarına yol açıyordu- Asurlular da giderek güçleniyorlardı.
Yeuda denilen Güney İsrael Krallığı, Kuzey krallığından yaklaşık 134 sene fazla yaşamıştır.Bunu nedeni düzensiz bir yerde bulunmaması ve putperestlik yoluna sapmamalarıydı.
Kuzeyde, ortalama her 12 yılda bir kral değişiyordu , fakat güneyde ise bir kral yaklaşık bu sürenin iki katı kadar başta kalıyordu.
"Babilliler Tanrı'nın Yahudileri terk ettiğini düşündüler ve sevindiler. Fakat onları büyük bir sürpriz bekliyordu." Babil nehirlerinin kıyısında oturduk ve Sion'u hatırladığımızda ağladık. İçindeki söğütler üzerine harplarımızı astık.
Daryaveş yönetimindeki Medes ordularıyla, Koreş yönetimindeki Pers orduları, Babil'e girmiş ve imparatorluğu ele geçirmişlerdir. Babil İmparatorluğu yok olup Pers yönetimi altına girmiştir.
Persler Babil İmparatorluğu'nu ele geçirdiğinde Koreş'in hükümdarlığında başlayan ve 18 yıl boyunca kesintiye uğrayan Bet-Amikdaş'ın yeniden inşası, Ester'in oğlu olduğuna inandığımız Pers Kralı II. Daryaveş'in kutsanmasıyla devam etti.
Çalışmalar M.Ö. 350 yılında tamamlandı ve Bet-Amikdaş yeniden adandı ama hiçbir şey eskisi gibi olmadı.
Anşe Knesset Agedola, yani Büyük Meclis, MÖ 410 ve MÖ 310 yılları arasında Yahudi liderliğini üstlenmiş, cemaatin önde gelen insanlarının oluşturduğu, alışılmışın dışında bir kurumdu. Bu zaman dilimi , 1. Bet-Amikdaş'ın yıkılışından sonra , 2. Bet Amikdaş'ın yapıldığı dönem ve Büyük İskender tarafından yönetilen Helenliler'in istilasına kadar geçen süreyi kapsamaktadır.