BİR SÜRÜ MELEKLER, NE DERDİN VAR DERLER
"Işıkları karartılmış salonda dans edenler yerlerine oturmuşlardı. Kahkahalar sigara dumanlarına karışıyordu. Pistin kenarındaki piyanonun başına genç bir adam geçti. Parmakları bir müddet tuşlar üzerinde dolaştı. Sonra genç ve güzel bir kadını mikrofona davet etti. 'Şimdi' dedi, 'size genç şantöz Gönül Turgut'u takdim ediyoruz.' Salon önce alkışlara boğuldu. Az sonra alkışlar ve konuşmalar kesildi. Mikrofonda romantik bir parçanın sözleri, orkestranın eşliğinde yayılıyordu..."
1962 tarihli Ses dergisinin bir sayısı, Gönül Turgut'u böyle başlayan bir yazı ile okurlarına tanıtmış. Türkçe pop henüz başlamamış bile. Fecri Ebcioğlu daha sonra bir çığır açacak olan 'Bak Bir Varmış Bir Yokmuş'u henüz yazmamış.
Sahnelerde Ayten Alpman, Rüçhan Çamay, Erol Büyükburç, Gönül Yazar, Tülay German fırtına gibi esiyor. Ama henüz kimse Türkçe söylemiyor. Çoğunlukla caz söyleniyor .Repertuarlarına popüler birkaç şarkı almak isteyenler de İtalyanca, Fransızca ya da İspanyolca şarkıları tercih ediyorlar.
Henüz 62'nin başlarındayız. Bir süre sonra Fecri Ebcioğlu 'Bak Bir Var-mış...'ı yazacak, Tülay German 'Burçak Tarlası'nı aranje edip söyleyecek, Erol Büyükburç 'Kırık Kalp'i besteleyecek ve Balkan Festivali'ydi, Altın Mikrofon'du derken Türk popu kıyamet gibi her tarafı saracaktı...
Henüz Ajda Pekkan yok, henüz Berkant yok, Sezen Cumhur Önal yok... Ama Gönül Turgut var...Ülkemizin efsane şarkıcılarından. Tıpkı Sevinç Tevs, Ayten Alpman, Tülay German, Erol Büyükburç ve Alpay gibi...'Türkçe pop'tan da önce sahnelerimizde fırtına gibi esmiş olanlardan.
Ses'in muhabiri, Gönül Turgut'u Çayhane'de seyredip yazmış bu yazıyı. Çayhane de önemli kulüplerden bir tanesi. Gönül Turgut'un, Şerif Yüzbaşıoğlu, Celal Bozsoy ve Şevket Uğurluer orkestraları ile başlayan şarkıcılık yaşamı Çayhane ile mukavelesi ile tamamen değişiyor ve profesyonel müzik yaşamına ilk adımı atmış oluyordu. O gece, Gönül Turgut'un ikinci şarkısı "kıvrak bir İspanyol melodisi"ymiş...
"Pist bir anda orkestraya ayak uyduran çiftlerle" dolmuş...Gelin biz 'çift'lerin, orkestraya zar zor uydurdukları ayaklarını bozmalarına sebep olmayıp aradan çekilelim ve şarkıcımızın 45'lik macerasına bir göz atalım...
VE BEN YALNIZ
Gönül Turgut'un bilebildiğim ilk 45'likleri Regal'den çıkmıştır. Superstarının Ajda Pekkan olduğu Regal Plak, 60'lann ikinci yarısında epeyce önemli 45'lik basmıştı. Bunların bir bölümü de Gönül Turgut'a aitti. Rahbani Brothers'in bir şarkısının Türkçe versiyonu olan 'Biraz Yüz Ver', Selmi Andak'ın bir bestesi olan 'Vazgeçtim Bu Aşktan' bunların en önemlileri... Her ikisinin de sözlerini Fecri Ebcioğlu yazmış.
Sanatçı daha sonra Philips'e transfer olur. Çalıştığı kulüpler de değişmektedir; Gönül Turgut, 45'liklerle artan ününe paralel olarak, da-ha iyi şartlarla çok parlak teklifler almaya başlar. Çayhane'den Yeşil Horoz'a, oradan da Viski A Go Go'ya geçer. Viski A Go Go da Playboy ile birlikte dönemin iki kulübünden biridir zaten... Philips'ten arka arkaya plaklar çıkar. Fecri Ebcioğlu'nun yazıp bestelediği 'O Yaz Gecesi', kim bilir kime ait iki yabancı şarkı üzerine yazılmış 'Uzat Artık Elini/Kim İçin Ne için' oldukça fazla tutulur. Ama asil kıyamet kopartan 45'lik 'Üzüntüyü Birak Sen Yaşamaya Bak' olur. Mary Hopkin'ın 'Those were the days' adlı şarkısının onlarca Türkçe versiyonundan biri olan bu plak, Semiramis Pekkan'ın 'Bu Ne Biçim Hayat' adli şarkısından sonra en çok tutulan ikinci versiyonu olur. Bunun en önemli nedeni Gönül Turgut'un o aralar çok popüler olmasıdır. Bir diğer nedeni de plağın 'B' yüzüdür. Mina'nın çok hoş bir şarkısına yine Fecri Ebcioğlu söz yazmıştır: 'Ağlama Boş Yere'...Bize, "Gelmedi Diye-Sevmedi Diye" üzülmememizi ve ağlamamamızı tavsiye eden şarkıyı çok sever ve hatta inanırız. "Biraz Gururlu ol-Budur En Güzel Yol" sözleri bize de çok 'makul' görünür. Artık kim bilir nereye kadar?
Muhtemelen yeni bir Ajda Pekkan şarkısına kadar. O zamanlar Ajda Pekkan'ın henüz 'post-feminizm' günleri başlamamıştı ve her durumda, her şart altında sevmekten yanaydı süperstarımız. 'Sev Sen de Gönlünce' demiştir muhtemelen ve biz Gönül Turgut'u bir kenara bırakıvermişizdir.
HATA BENDE
Ama öyle olmadı. Aksine o bizi bıraktı. Disko'dan Selmi Andak'ın bestesi (daha önce de Sevinç Tevs'in söylemiş olduğu) 'Ve Ben Yalnız'ı yapar ve 'öncesiz sonrasız' bir şekilde sona erdirir müzik hayatını. Bir zamanlar Beşiktaş'ın başkanlığını yapmış olan Mehmet Üstünkaya ile evlenir ve onu unutmamızı ister. Unuturuz da sonuçta. Yirmi küsur yıldır Gönül Turgut'tan hiç ses yok. Yakın bir zamanda Fikret Şeneş'in evinde, bir röportaj sırasında eskilerden konuşurken, söz Gönül Turgut'tan açıldı ve Fikret Seneş moda dergilerinden birini açarak, "Bakın bu yakın bir zamanda yayınlandı," deyip, Gönül Tur-gut'un bir fotoğrafını gösterdi bize. 'Açılışlar-davetler'in birinde çekilmiş bir fotoğraftı bu ve hâlâ çok güzel, çok şık bir Gönül Turgut gülümsüyordu fotoğrafta.
'Hata Bende' diyordu bir şarkısında Gönül Turgut. Ama gelmiş geçmiş en önemli şarkıcılarımızdan birinin henüz tek bir şarkısını bile CD üzerinde bulamıyorsak hata herhalde bizim şirketlerin olmalı. Hata Philips ve diğerlerinin... Philips dışarıda her şeyi diske aktarmışken bizde oturmayı tercih ediyor...
Belki de hata benim. Bütün bunların ihtiyaç olduğu yanılsamasına belki fazlaca kapılır oldum.
NAİM DİMENER
Diğer Yazılar
90’lı dalganın en güzel iki “yüz”ü olan Sibel Tüzün ve Deniz Seki, bu aralar listelerin tepesinde. Sibel Tüzün, tam herkesin “bitti artık” dediği bir dönemde “Kırmızı” ile çıkıp geldi ve çoğu insanın hiç şans vermediği bu albümü ile neredeyse kendisini zorla kabul ettirdi. Deniz Seki ise, yalnızca bir albüm daha yapmak niyeti ile değil, öncesi ve sonrası ile dört başı mamur bir “geçmişe dönüş” projesi üretmek için yola düşmüştü, öyle de yaptı – yapıyor. “Aşkların En Güzeli”, boydan boya bir “cover” albümden çok daha fazlası. 60 ve 70’lerin havasını yeniden ve layıkıyla yaymak için, Deniz Seki dikkatli olmak gerektiğini biliyor, öyle de davranıyor... ş ve “farklı” olanın peşinden
80’li yılların bir hediyesi remix; o yıllarda, müzik, giderek daha çok elektronik ağırlıklı olmaya doğru kayıp, bir süre sonra “new wave” adını alacak olan akıma bağlı gruplar bu eğilimi daha canla – başla sahiplenmeye başlayınca, remix de neredeyse kendiliğinden ve bir mecburiyet halinde ortalığı sarmıştı. Önceleri “maxi version” ya da “extended mix” olarak, yalnızca diskoteklerin işine yarayabilecek (asıl versiyonun bir – iki katı) uzunlukta mix’ler imal edilmesiyle başlayan bu iş, uzun bir zaman böyle devam etti ve normal format olan 45’liğin yanında, piyasaya sürülmüş olan maxi – single’ların üzerinde hem diskoteklere hem de evlere girdi.
“Our Golden Songs” serisini, birkaç yıl önce yayımlamaya başlamıştı Yeşil Giresunlu. Dizinin ilk albümü, en azından açıp da içine bakana kadar bizi şaşırtmadı değil. “Bizim şarkılarımız”dan söz ediliyordu ama albümün hem dışı, hem de içi yabancıydı. Yabancı şarkılarla dolu bir albümün nasıl “bizim” olabildiği kolay anlaşılabiliyordu tabii. Dinledik ve “Evet ya” dedik, “bu şarkıların hepsini biliyoruz biz…” Biliyorduk, çünkü Türkçe versiyonları vardı.
Aklın seslerinden/insanlarından Mazlum Çimen’in firması Çimen Yapım, mükemmel bir albüm daha yayınladı; Cengiz Özdemir ve arkadaşlarının “Madımak” adlı albümünü. Nesimi Çimen’in oğlu Mazlum Çimen, bugüne kadar hep sıra dışı işlere imza attı; babasından gördüklerini, öğrendiklerini aktararak, hatta bunları olabilecek en iyi şekilde yenileyerek, değiştirerek. Müzisyenin oğlu Saki Çimen de, bir “aile mirası” olduğu şüphe götürmez yeteneklerle donatıldığı için, kendi albümünü hazırlamakta şu aralar. Yakın bir zamanda, onun şarkıları da karışacak, eşlik edecek hayatımıza.
Balet Plak, “Our Golden Songs (Originals Of 36 Turkish Hits/1960-2000)” adlı ilginç bir double albüm yayınladı. Albümün adı üstünde-açıklaması altında: 40 yıllık bir zamana yayılmış 36 pop şarkımızın orijinal versiyonları bir araya getirilmiş. O, herkesin sabah uyandığında kendisini bir ‘besteci’ ya da bir ‘şarkı yazarı’ olarak gör(e)mediği yıllarda, (başta İtalyanca ve Fransızca olanlar olmak üzere) “dünyanın bütün şarkıları” bizimdi, ya da bizim sayılırdı.
“Türk Pop Müziği Sanatçıları Ansiklopedisi” (Yener Süsoy ve Sami Başaran ile birlikte, Yener Yayınları) gibi paha biçilmez bir kaynak kitabın yazarlarından olan Hulusi Tunca, çok çalışkan-çok yetenekli bir yazar ve gazeteci. Aynı zamanda da, bir müzik aşığı; heyecanını her daim koruyabilmiş bir müzik tutkunu. Belki de, bu tutkudur ki, “Türk Pop Müziği…” gibi belalı mı belalı, zor mu zor bir kitabı yazmaktan-hazırlamaktan onu kimse menedememiş. Böyle bir kitap zordur çünkü, aylarca (hatta yıllarca) çalışma gerektirir.
Türk popuna oldukça bereket getirmiş 1974 yılının şarkıcılarından biri Yeşim. Ünlenmesi İlhan İrem ve Yeliz ile ayni tarihe rastlar. 'Olmaz Böyle Şey/Aşk Alfabesi' şarkılarının yer aldığı plak, şarkıcımızın ilk 45'liği... 0 dönem, genellikle yabancı şarkıların üzerine söz yazmak yaygın olmasına rağmen; Yeşim, daha sağlam bir giriş yapar Türk popuna ve bu ilk plağında Erol Tanır'dan iki şarkı söyler. Arkasında da Dün Bugün Yarın Orkestrası vardır. Zaten sağlam, 'kapı' gibi kadrolarla çalışmak, Yeşim'in hemen hemen hiç bozmadığı bir kuralı oldu.
‘Karışık albüm’ merakımız sürüyor. Hem bu işi çok sevdik, hem de ‘el mahkum’, firmaların büyük bir bölümü mecburen bu yöne kaydı. Daha evvel yapılmış-kaydedilmiş şarkıları başıboş bırakmamak, yeniden ve yeniden dolaşıma sokmak, dikkatlere sunmak gerekiyor. Hem şarkılara yeni bir tur şansı vermek demek bu; hem de israfı önlemek, dünyanın parası harcanmış işleri farklı üst başlık ya da konseptlerde tekrar kullanmak. “Albümlerin çoğunda bir, bilemedin iki iyi ya da hit şarkı var, neden para verelim ki bu albümlere?” diyen büyük çoğunluk da huzura eriyor bu çeşit albümlerle; seçme şarkılar, hit şarkılar dolu bu tip albümler ve kimse kandırıldığını, parasının sızdırıldığını kolay kolay düşünemeyecek satın aldığında.
Şanar Yurdatapan, 1974 yılının Eylül ayında, Yılmaz Güney'den bir teklif alır. Yılmaz Güney, o sıralarda çekeceği ya da çekmekte olduğu 'Arkadaş' filminin müziğini yapmasını istemiştir Şanar Yurdatapan'dan... Teklif kabul edilir, Şanar Yurdatapan müziği yapar ve Güney'e dinletir. Yılmaz Güney, ortaya çıkan şeyi o kadar sevmiştir ki, ‘Şu ana temaya bir de söz yazalım da plak olarak çıkartalım," der ve şarkıyı söylemesi için Melike Demirağ ismini ortaya atar...
Pakize Suda'ya ilk defa, 70'li yılların başında, yazlık bir gazinoda denk geldim. Çok emin değilim, Ataköy ya da Yeşilköy'de... O zamanlar öyleydi; yaz geldiğinde Ataköy ve Yeşilköy civarındaki yazlık gazinolar ve sinemalar hareketlenir, her gün epeyce sanatçıyı bir arada seyretme imkânımız olurdu. Hem de ne kadar ucuz bir fiyata. Cem Karaca'dan Nazan Şoray'a, Timur Selçuk'tan Gökben'e kadar herkes. Bu gecelerden birinde Pakize Suda sahnedeydi. O zamanlar herkesin yaptığı gibi, Ajda Pekkan şarkıları vardı repertuarında. 'Görürsün Sana Neler Edeceğim' adlı şarkıyı bangır bangır söylüyor, 'Seveceğim, Gezeceğim' diyor ve fazladan hiçbir şey yapmıyor olmasına rağmen, gerçekten söylediğini mutlaka yapacağına inandırıyordu bizi. O günden sonra, Pakize Suda'nın koyu bir hayranı oldum.
Kolay ne demek, dünyanın en zor şeyi belki de 'iyi şarkıcı' olmak. Nilüfer 25, Hümeyra ise 28 yılın tecrübesini peşlerinde sürükleyerek söylüyorlar şarkılarını. Koltuklarının altında yılların görmüş geçirmişliği...Yoksa Nilüfer, 'Çok üşüyormuş öyle yazıyor son mektubunda' dediğinde, tüylerimiz neden diken diken olsun, neden bu kadar heyecanlanalım? Üstelik buna benzer imgeleri 'genç' şarkıcılarımız çoktan tüketip, çoktan ezip geçmişken. Hoş geldiniz kızlar; bu yaz sizin albümlerinizle daha çekilir olacak.
Bugūnkū konumuz Yasemin Kumral... Yine fakslar, e -mail'ler akacak bana: “Allah aşkına, Yasemin Kumral nereden aklınıza geldi?" diyen epeyce insan. Sanki ben her zaman böyle şeyler yazmazmışım gibi... Sanki ben de sizler gibi unutmuşum o muhteşem yılları... Geçen hafta gelen e-mail'in birinde "Yazdınız da hatırladık... Doğru, Serpil Örümcer diye biri vardı... Ne oldu sahiden o Bayan Bacak?" diyordu okurun biri...
Geçen yılki ‘Dünya Yalan Sōylüyor’ mucizesinin arkasındaki en büyük isim olan Tarkan Gōzūbüyük'ün prodüktörlüğünü yaptığı ‘Can Kırıkları’, (hem bizzat gitar da çalmış Gözübüyük'ün, hem de çok iyi bir başka gitarist olan Buket Doran'ın büyük katkısıyla) her zamankinden daha 'sert' gibi gözüküyor. Yalnızca en başta sorun yaratır gibi gözüken, albümün anlattıklarına nüfuz edebilmeyi bir parça zorlaştıran, geciktiren bu sertlik, albümün içine dalıp gidildiğinde de en önemli ‘itici’ güç haline geliyor.
Ne o dönem. ne daha sonra: hiç kimse bu tür kıyafetler giymedi. Ama Ayla Dikmen bu kıyafetler eşliğinde, kimi gün 'Aşk Defteri'ni açtı, kimi gün 'Bir-ki-üç' diye seyircilere öpücük gönderdi, kimi pazarlarsa 'Onu bunu bilmem kararlıyım, hiç yalvarma ben haklıyım' dedi kameramanın gözlerinin içine bakarak. Sonrası bu dünyaya erken bir veda, ancak sahafları gezip tozarak edinilebilecek 45'lik ve LP'Ler, bir de kötü kayıtlı bir toplama kaset. Tam bir kadir bilmezlik; yani çoğunlukla yaptığımız gibi; Ayla Dikmen'e neden daha farklı davranalım ki.
Türk popu ile yaşıt sanatçılarımızdan biri olan Özdemir Erdoğan, ilk 45'liklerini herkesten daha geç bir tarihte (1967 yılında) çıkarmış olmasına rağmen, bu piyasadaki diğer arkadaşları gibi çok çabuk "bu iş buraya kadar" demeyip günümüze kadar gelebilmiş ve sürekli olarak albüm yayımlamış ender isimlerden biri. Sanatçı, bu son firması ile, adim adım bütün geçmişini toparlayıp yayımladı. Çoğunlukla eski kayıtları kullandı, eski kayıtların bulunamadığı ya da kullanılamaz durumda olduğu durumlarda stüdyoya girip yeniden kaydetti.
Nisan sürüyor… 43. İstanbul Film Festivali başladı… Festival tarafından sinemaya gönül ve emek veren isimlere takdim edilen Sinema Onur Ödülleri, 16 Nisan gecesi Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda düzenlenen açılış töreniyle sahiplerine sunuldu... On iki gün sürecek festivalde ‘haydi salonlara!’ diye bir uyarı yapmaya gerek bile yok sanırım. Festival önerilerimi yeniden anımsatayım o halde… Beşi yerli yapım olmak üzere toplam on iki yeni filmlik kalabalık bir hafta var karşımızda! Basın gösteriminde izlediğim Alex Garland’ın dördüncü uzun metraj kurmacası ‘Civil War / İç Savaş’, haftanın notlarımız arasında yer alan tek yenisi.
Çeyrek yüzyılı aşkın, başta pop olmak üzere müziğin tarihini tutan, radyo programları üreten, kitaplar, eleştiriler yazan, plaklar çalan Naim Dilmener bu uzun yürüyüşün Gazete Pazar ile Radikal adımlarında kaleme aldığı yazılarıyla, müzik serüvenimizden önemli ve değerli isimleri bizlerle paylaşıyor.
‘Milyoner’, ‘Lion’ ve ‘Yeşil Şövalye’ gibi yapımlardan hatırladığımız Dev Patel’in ilk yönetmenlik çalışması ‘Maymun Adam’ annesinin ölümüne neden olanlardan intikam almaya çalışan amatör bir kick boksçunun hikâyesini anlatıyor. Film kanlı ve koreografik yanı güçlü aksiyon sahneleriyle adeta ‘John Wick’ serisine selam gönderiyor ve seyircinin adrenalinini yükseltiyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/06.04.2024)
Berlin Film Festivali izlenimlerinden sonra, yazılarımıza biraz ara vermek durumunda kalmıştık. Bu arada vizyona giren bir grup filmle yorumlarımıza devam edelim. Senenin şu ana kadar en çok ses getiren filmi olarak Dune’un ikinci bölümünü atlamayalım, onunla başlayalım. Vizyonda çok ses getirmese de Reha Erdem’in yeni filmine ve Demir Pençe’ye de bir göz atalım. Sonra da Köylüler’e, Hayalet Avcıları serisinin yeni filmine bakarak devam edelim. Menümüzde, birkaç yıldır vizyon sırasını bekleyen Eflatun ve enteresan bir yabancı korku filmi de var.
Her biri meslekte en az 20 yılı devirmiş müzik yazarlarımızın saptadığı yerli grupların ‘şeref tablosu’nda Moğollar, Bulutsuzluk Özlemi ile ‘orta yaş’a dayanmış akranlar mor ve ötesi ile Duman gözüküyor. Hemen enselerinde Kurtalan Ekspres ile Dervişan yer alıyor. Bir alt basamakta ise, az zamanda çok iş yapmış Hardal ve Mazhar Fuat Özkan bulunuyor. Aslında gözler Mazharlar’ı daha üstte arıyor da, ‘ticaret’in dozunu kaçırmak bazen böyle sonuçlara neden oluyor.
Sinemamuzik.com, bir çoğu Altın Portakal’da jürilik de yapmış sinema yazarlarına sordu: ‘Antalya Altın Portakallı en iyi film hangisi’?... Birinciler listesinde ‘kortej’e çıkan ve bütün zamanların Altın Portakal birincilerini değerlendiren 31 sinema yazarının katıldığı araştırmada, Zeki Ökten’in 1980 tarihli Sürü filmi 213 puan toplayarak birinciliği kazandı. Sürü’yü 204 puanla Muhsin Bey (Yavuz Turgul) ve 192 puanla Uzak (Nuri Bilge Ceylan) izledi.
Sinemamuzik.com sinema yazarlarına sordu: ‘İlk uzun filmini 21. yüzyılda çeken en iyi 10 yerli yönetmen kim?... 30 sinema yazarının katıldığı araştırmada bol ödüllü Emin Alper 195 puan toplayarak birinciliği kazandı. Alper’i 145 puanla Pelin Esmer ve 136 puanla Özcan Alper izledi. Emin Alper'i 27 sinema yazarı listesine alırken, Pelin Esmer’e 25, Özcan Alper’e 20 listede yer verildi. Bazı popüler isimler ön sıralarda yer alamadı.
Burhan Şeşen’in kaleme aldığı “Nesinİ Söyleyim” kitabı yayınlandı. "Biz Kitap" etiketi taşıyan yapıtı Şeşen, kitabını, oğlu Serhan ile kızı Dilhan'a armağan etti. Okuma serüveninin başladığı mahalle kütüphanesinden bu günlere süreci okuyucularıyla paylaşan Şeşen'in kitabı 183 sayfa.