Bu yazıyı paylaş
Pek çok insan disiplinin, yaptığımız şeylerle ilgili olduğunu düşünür:
- Odaklan
- Zorla
- İrade gücünü artır
- Güçlü ol
Bir alternatif önermek istiyorum:
- Daha disiplinli olmanın en iyi yolu, daha fazlasını değil, daha azını yapmaktır.
Zor bir şey yapıyorsanız, daha da fazla çaba göstermeye çalışmak muhtemelen başarısız bir şekilde sonuçlanacaktır; zira zaten yorgun ve bitkinsinizdir günün sonunda.
Bunun yerine, daha disiplinli olma becerinize müdahale eden ve ortadan kaldırmaya odaklanan şeyleri ararsanız ne olur?
Çok fazla başarılı olamadan daha disiplinli olmak için uzun süredir mücadele ettiyseniz, öz disipline müdahale eden aşağıda açıklayacağım dört alışkanlığı belirleyip ortadan kaldırmak için çalışmak çok daha yararlı bir strateji olabilir.
1| Motivasyon için özeleştiriyi kullanmak
Çoğumuz kendimize karşı sert davranmazsak başarılı olamayacağımıza inanarak büyüyoruz. Ve bunu başaramazsak, değerli olmayacağımızı düşünüyoruz.
Hayatın erken dönemlerinde, bu yüzden zihinsel öz yargılama ve özeleştiri alışkanlıkları geliştiriyoruz…
- Kendimize, sunmamız gereken ve yaklaşan sunum konusunda gergin hissetmemizin “aptalca” olduğunu söylüyoruz.
- Kendimize, ne zaman ertelemeyi tercih ettiğimizde ne kadar “tembel” olduğumuzu ifade ediyoruz
- Olması gerektiğini düşündüğümüz kadar üretken olmadığımız her an, dikkatimizin dağılması ve odak noktasını kaybettiğimiz için kendimizi azarlıyoruz.
Ve sonra, aşağıdakilere bakarız, ve kendimize, bir dereceye kadar başarılıyız: İyi notlar alıyoruz, iyi bir okula gidiyoruz, iyi bir iş buluyoruz vb. şeyler diyoruz.
Şimdi, işte kritik kısma geldik…
Özeleştiri alışkanlığımız göreceli başarımızla ilişkili olduğu için, buna neden olduğunu varsayarız.
Ancak istatistik dersi alan herkesin bildiği gibi, korelasyon nedensellik anlamına gelmez.
Örneğin: Bu sabah kahvemi her zamankinden bir saat geç içtim ve Bitcoin’in değeri % 5 düştü. Açıkçası, değiştirdiğim kahve rutinimin Bitcoin değeri ile hiçbir ilgisi yoktur.
Demek istediğim, kendinizi motive etmek için her zaman özeleştiriye güvendiğiniz için, bu özeleştirinin aslında sizi motive ettiği veya başarılı olmanıza, motive olmanıza ve sonuç almanıza yardımcı olduğu anlamına gelmez.
Aslında, kendilerine karşı son derece katı olan, aynı zamanda son derece başarılı ve üretken insanlarla yıllarca birlikte çalışırken, şaşırtıcı bir şey fark ettim…
Çoğu insan, bu yüzden değil, özeleştirisine rağmen üretkendir.
Ve aslında insanlar, özeleştiri ve muhakeme alışkanlıklarını bırakmayı öğrendiklerinde, aslında daha üretken ve disiplinli olabilirler!
Günün sonunda, özeleştiri sadece çok fazla utanç, endişe ve düşük seviyede kendine karşı öz benlik saygısına yol açar; ki bunların tümü daha disiplinli olma yeteneğinizi engeller.
Öte yandan, öz disiplin, kendinize şefkat ve anlayışla davrandığınızda nispeten daha doğal bir şekilde gelişir.
Öyleyse kendinize bir iyilik yapın ve küçük bir deney yapın: Hangi alanda daha disiplinli olmak istiyorsunuz? Mesela diyetiniz, egzersiz rejiminiz, kişisel gelişim hedefleriniz ya da işyerindeki görevleriniz için kendinize bir hafta ayırın ve kendi kendinizi yargılamak yerine kendinize karşı öz-şefkat uygulamaya çalışın ve disiplin seviyenizin ne durumda olduğunu görün.
Sonuçta, her zaman kendinize karşı kaba olmayı yine seçebilirsiniz. Ama bunu isteyeceğinizi pek sanmıyorum.🙂
2| Dikkat dağıtıcı şeylerle başa çıkmak
Yeterince disiplinli olmadıklarını düşünen insanlar arasında fark ettiğim garip bir eğilim var: Dikkat dağıtıcı unsurları yönetmede birincil yaklaşımları olarak başa çıkmayı kullanmalarıdır…
- Daha sıkı odaklanmanın yollarını ararlar.
- Daha fazla irade edinmeyi seçerler.
- Günaha girmeye direnirler.
- vb…
Sanki dikkat dağıtıcı şeyler, üzerinde hiçbir kontrollerinin olmadığı ve tamamen kaçınılmaz bir zorluktur.
Ama asıl olay şudur:
Bazı dikkat dağıtıcı şeyler kaçınılmaz olsa da ve bunların üstesinden gelinmesi gerekse de, ilk etapta büyük bir dikkat dağıtıcı şeyden kaçınılabilir.
Örneğin: Hayatımda oldukça disiplinli olduğum alanlardan biri de yazı yazmaktır. Zira her sabah bir iki saat yazmaya çalışıyorum.
Tabii ki, internet parmak uçlarımdayken, özellikle de en sevdiğim uygulamaların hepsinin yüklü olduğu telefonumda dikkatimin dağılması inanılmaz derecede kolayken. Aslında, telefonumu sadece yanımda masamda yatarken görmek, genellikle yazmaktan, sosyal medyada ertelemekten ve sonra da dikkatim dağıldığı için kendimi kötü hissetmemden dolayı rahatsız olmama neden oluyor.
Yazı yazma süreci sırasında telefonumu kontrol etmenin cazibesine direnmek için daha çok çabalayabilsem de, hangisinin daha iyi olduğunu biliyor musunuz? İlk etapta dikkatimin dağılmaması elbette!
Yazmak için oturduğumda ya telefonumu çekmeceme koyuyorum ya da başka bir odaya bırakıyorum. Telefonumla dikkatin dağılması isteğine sürekli olarak direnmek için yeterli iradeye sahip olmadığımı biliyorum zira, ve bu yüzden ilk başta onu bir dikkat dağıtma kaynağı olmaktan çıkarıyorum.
Benzer şekilde…
- Başkalarının ve olayların dikkatimi dağıtmaması için, başkaları ofise gelmeden önce sabah erkenden yazıyorum.
- Her akşam işten çıktığımda, tüm uygulamalarımı ve tarayıcı sekmelerimi kapatıyorum, böylece bilgisayarımda açık olan tek şey yazma uygulamam oluyor.
- Masamı temiz tutuyorum ve tüm kağıtları, kitapları, notları vb. kaldırıyorum; zira bunların hepsi dikkat dağıtıcı kaynaklar.
Tamamen ortadan kaldırılabilecek bir dikkat dağınıklığı ile asla baş etmeye çalışmayın.
Bu prensibi birçok disiplin alanına uygulayabilirsiniz…
- Yeni diyetinizde daha disiplinli olmak istediğinizi varsayalım. Her akşam dondurma yemekten kaçınmak için iradeye güvenmeyin. İlk etapta evinize dondurma alıp getirmeyi bırakın.
- Geceleri bu kadar çok televizyon izlemeyi bırakıp makul bir saatte yatmak istiyorsanız, televizyonunuzu yatak odanızdan çıkarın.
- Geçen yıl satın aldığınız o şık koşu bandını kullanma konusunda gerçekten ciddi misiniz? Oturma odanızdaki TV’den kurtulun, koşu bandının olduğu yere taşıyın ve sadece koşu bandını kullanıyorsanız televizyon izlemenize izin verin.
Şimdi, bunların bazılarının kulağa biraz zor gelebileceğini biliyorum. Ama daha disiplinli olmayı ne kadar istiyorsunuz? Öncelikle bu hususta ne kadar ciddisiniz, bunu açıklığa kavuşturun.
Dikkat dağıtıcı unsurlarla başa çıkma yaklaşımını bu kadar uzun süredir denediyseniz, ve pek başarılı olamadıysanız, yeni bir yaklaşımın zamanı gelmiş olabilir mi, sizce de?
Kendinizi değiştirmeye çalışmak yerine, belki de çevrenizi değiştirmeyi denemelisiniz?
3| Merakınızı görmezden gelmek
Bir terapist olarak duyduğum en üzücü şeylerden biri, terapiye gelenlerin çocukken meraklarının nasıl cezalandırıldığına veya cesaretlerinin nasıl kırıldığına dair hikayeler anlatmalarıdır.
Elbette, küçük ve meraklı bir çocuğa, ilgi alanlarının aptalca, boş ya da önemli olmadığının söylenmesini hayal etmek üzücü bir şey. Ancak asıl trajik olan, bunun insanların hayatta gerçekten istediklerinin peşinden gitme kapasitesi üzerindeki yaşam boyu etkisidir.
Son derece disiplinli, odaklanmış ve yapmayı planladıkları şeyleri tutarlı bir şekilde yapabilen insanlara dikkatlice bakarsanız, ortaya çıkan ortak bir model olduğunu görürsünüz; ki o da yaptıklarından zevk almalarıdır. Bunu anlamlı, ödüllendirici, ilginç veya heyecan verici bulurlar zira.
Örneğin:
Sürekli olarak egzersiz yapmayı yıllar boyunca hemen hemen her gün başarabilen insanlara bakarsanız; genellikle fark ettikleri şey, gerçekten zevk aldıkları bir egzersiz biçimini keşfetmeleridir. Bu, irade ve disiplinle kendilerini egzersiz yapmaya zorlamak yerine, egzersiz yapmak onları içsel olarak ödüllendirici olduğu için onu içine çekeceği anlamına gelir.
Başka bir örnek:
Sık sık tam zamanlı bir işte çalışırken, nasıl bu kadar çok yazabildiğim sorulur bana. İnsanlar üretken kalmak için kullandığım teknikleri ve modelleri bilmek istiyor zira. Bunlardan birkaçına sahip olsam da, daha büyük sebep basitçe şudur: Yazmaktan gerçekten zevk alıyorum.
Tabii bu bazen gerçekten zor olabiliyor. Ancak bunu tutarlı bir şekilde yapabilmemin nedeni, yoğun bir şekilde ilgilendiğim bir şey üzerinde çalışmaya istekli olduğum için tonlarca ağırlıkta bir disipline sahip olmamdır.
Bu bizi merakımıza geri getiriyor…
Bu kadar çok insanın daha disiplinli olmak için mücadele etmesinin nedeni, üzerinde çalışmak için yanlış şeyleri seçmeleridir.
Ya da en azından, yanlış yola girmeyi tercih etmeleridir.
Sizin için çalışan içsel bir motivasyonunuz yoksa; yani kendi içinde ödüllendirilmek için çalıştığınız şeyi ve süreci bulamazsanız, herhangi bir alışkanlığı veya rutini sürdürmek çok zor olacaktır elbette.
Ancak bu kadar çok insanın özünde motive edici olmayan şeyler üzerinde çalışmayı seçmesinin nedeni, beyinlerinin kendi meraklarını görmezden gelmesi için körleşmiş olmasıdır. Genellikle, bazı erken yaşlarda, kendi çıkarlarını takip etme konusunda cesaretleri kırılır ve diğer insanların önemli veya değerli olduğunu düşündükleri şeyleri takip etmeleri söylenir.
Kendi merakınızı görmezden gelmek, kronik olarak düşük motivasyon ve zayıf disiplin için bir tuzaktır.
Öte yandan, gerçekten merak ettiğiniz şeyleri dinlemeye ve takip etmeye başladığınızda, gerçekten ödüllendirici ve eğlenceli şeyler bulursunuz. Ve sizin için gerçekten ödüllendirici ve zevkli şeyler üzerinde çalışırken, disiplin ve motivasyon beraberinde gelecektir.
4| Hedefleriniz hakkında çok fazla düşünmek
Diyelim ki gitar çalmayı öğrenmek istiyorsunuz. Amacınız bu.
Bu noktada sorulması gereken çok basit bir soru: Hedefiniz hakkında düşünmek için ne kadar zaman harcamalısınız?
Cevap: Neredeyse hiç!
Hedeflere sahip olmak iyidir, ancak onlar hakkında çok fazla düşünmek, ters etki yaratma eğilimindedir.
Gitar çalma örneğini açıklamama izin verin lütfen:
Gitar hususunda tam anlamıyla yeni başlayan biriysem ama gitarda gerçekten iyi olmanın ne kadar harika hissettireceğini hayal ederek saatler geçiriyorsam, pratik yapmak için her oturduğumda mevcut becerimin eksikliği hususunda muhtemelen daha kötü hissedeceğim. Sonuç olarak, cesaretimin kırılması ve pes etme olasılığım çok daha yüksek olacaktır ya da en azından gerektiği kadar sık pratik yapamam.
Veya işte başka bir örnek:
Amacımın 20 kilo vermek olduğunu söylüyorum. 60 kiloda olmayı düşünmek için tonlarca zaman harcarsam, ilerlememi izlemek için ölçeğe her adım attığımda ve kaçınılmaz olarak 60 kg seviyesinde olmayacağım gerçeğidir.
Bu noktada, daha genel ilke: Hedefler söz konusu olduğunda, bir ayarla ve unut yaklaşımını benimsemektir.
Bir hedef belirledikten sonra, odak noktanızın ve dikkatinizin çoğu, sonunda sizi hedefinize götürecek küçük eylemler üzerinde olmalıdır.
Örneğin:
Amacınız Jimi Hendrix gibi gitar çalmaksa, muhtemelen Jimi Hendrix gibi çalmayı düşünmek için çok fazla zaman harcamamalısınız. Bunun yerine, bir F akordunu parmaklarken daha iyi olmaya odaklanın. Ve sonra parmaklarınız bir F akordunu otomatik olarak parmaklamaya başladığında ne kadar iyi hissettireceğine odaklanın.
Veya hedefiniz 20 kilo kaybetmekse, haftanın 5 günü spor salonuna gitmeye ve akşam yemeğinde vakit geçirmeye odaklanmayın. Çünkü bunlara odaklanmaya devam ederseniz, başarıyı fark etme olasılığınız çok daha yüksek olacak, bu da ödüllendirici ve devam etme motivasyonunuzu artıracak. Ve bunları yapmaya devam ederseniz, sonunda amacınıza ulaşacaksınız.
Sürekli disiplinli insanlar, gözlerini ödülden ve süreçten uzak tutarlar.
Mantığa aykırıdır, ancak bir hedefe ulaşmak veya bir konuda disiplinli kalmak için mücadele ettiyseniz, bunun nedeni, ilerlemenizi sabote eden hedefe çok fazla odaklanmanız olabilir.
Unutmayın: Hedefler söz konusu olduğunda, belirleyin ve unutun.
Küçük rutinlere ve küçük kazançlara odaklanın, eğer tutarlı bir şekilde başarılırsa sizi nihai hedefinize götürecektir.
Özetle…
Sürekli olarak daha disiplinli olmak için mücadele ediyorsanız, bunun nedeni çok fazla şey yapmaya çabalamanızdır.
Bu dört kötü alışkanlığı ortadan kaldırmaya odaklanın ve disiplinin çok daha doğal geliştiğini göreceksiniz:
- Motivasyon için özeleştiriyi kullanmak
- Dikkat dağıtıcı şeylerle başa çıkmak
- Merakınızı görmezden gelmek
- Hedefleriniz hakkında çok fazla düşünmek
Yazının derlemesi mentör Hüseyin GÜZEL tarafından yapılmıştır.
Daha fazla okuma önerisi : Ocak Ayında En Çok Satan 5 İş Kitabı