Mide Ağrısına Ne İyi Gelir? Ağrıyan Mide İçin Ne Yapmak Gerekir?
Karın bölgesinde hissedilen bir ağrı türü olan mide ağrısını anlamak için evvela mide hakkında genel bir bilgi sahibi olunması önemlidir. Mide, yemek borusunun sonu ile ince bağırsağın (ince bağırsak) başlangıcı arasında yer alan, karnın sol üst kısmında içi boş, kaslı bir organdır. Mide, yutulan yiyecekleri depolamak için genişler. Ayrıca bazı vitamin ve minerallerin emilimine yardımcı olur. Midede yiyecekler sıvı duruma gelir. Sıvı hale gelmiş yiyecekler ince bağırsaklara hareket eder ve oradan da diğer sindirim aşamalarına devam edilir.
Midenin 5 kısmı vardır:
Cardia: Yemek borusuna en yakın olan ilk kısım
Fundus: Midenin kardiya yanındaki üst kısmı
Korpus: Midenin en temel kısmı, üst ve alt kısımlar arasında
Antrum: Yiyeceklerin mide suyuyla karıştığı alt kısım (bağırsağın yakınında)
Pilor: Mide içeriğinin ince bağırsağa boşalmasını kontrol etmek için bir valf görevi gören midenin son kısmı
Mide ağrısı, karında hissedilen bir ağrı türüdür. Mide ağrılarının ardında, kolay bir hazımsızlık sorunundan bir hayli ciddi bir ülser sorununa kadar pek çok farklı neden yatıyor olabilir. Mide ağrısının dışında farklı sorunlar da yaşamaktaysanız ya da bir hayli şiddetli bir ağrınız var ise, ağrı belirli bir bölgede yoğunlaşıyorsa vakit kaybedilmeden bir doktora başvurması gerekiyor.
Mide yanması neden olur? Mide yanmasına ne iyi gelir?
Mide ağrısı nedir?
Mide ağrısı, karın bölgesindeki krampları ya da hafif bir ağrıyı tanımlamak için kullanılacak olan terimdir. Mide ağrısı genelde kısa sürelidir, kendi kendine geçebilir; ancak mide ağrısı şikayeti sık sık tekrarlanıyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurmanızda fayda vardır.
Geçmeyen, sık sık tekrarlanan temel mide ağrısı için rahatsızlığın nereden geldiğini ve başka semptomların olup olmadığının bilinmesi önemlidir. İşte mide ağrısının yaygın nedenlerinden bazıları:
Kabızlık
Kabızlık şikayeti yaşayanlar çok sık mide ağrısına maruz kalabilir. Kabızlık, diğer adı ile konstipasyon, bağırsak hareketlerinin yavaş olması nedeniyle üç günde bir veya seyrek sayıda dışkılama durumuna verilen isimdir. Dışkılama güçlüğü, dışkının tam boşalamaması, ağrılı dışkılama ve şişkinlik gibi olumsuz durumlara yol açan kabızlık, bağırsak bozuklukları arasında yaygın olarak ortaya çıkmaktadır. Kabızlık her yaştan insanı etkileyebilir. Kabızlığı engellemek için bol su içmeli ve diyetinizde çok miktarda lif bulunduğundan emin olmalısınız.
İshal
İshal, dışkılamanın normalden daha cıvık olma durumudur. Bağırsak hareketlerinin bozulması sonucu devamlı tuvalete gitme isteğinin çoğalması da, cıvık dışkılama ile beraber seyreden şikayetlerden birisidir. Günde üç defadan fazla sulu dışkılama durumu, ishal olarak nitelendirilir. Çok ağır ishal vakalarında günde 13-14 litre kadar sıvı kaybedilebilir. Mide enfeksiyonu ya da diğer bir ciddi durum ishale neden olabilir.
Gastroenterit
Gastroenterit, ishal ve kusmaya sebep olan oldukça yaygın bir durumdur. Genellikle bakteriyel ya da viral bir enfeksiyondan kaynaklanır. Diğer belirti ve semptomlar ateş, mide bulantısı ve baş ağrısını içerir. Bu semptomlardan herhangi birini yaşamaktaysanız doktorunuza başvurmalısınız. Enfeksiyonu ve muhtemel dehidratasyonu (aşırı sıvı kaybı) tedavi etmek için tıbbi müdahaleye ihtiyacınız olabilir.
Huzursuz bağırsak sendromu
İrritabl bağırsak sendromu (İBS); mide ağrısı, kramp, şişkinlik, kabızlık ve ishal dahil olmak üzere beraber ortaya çıkan bir semptomdur. İrritabl bağırsak sendromu hayat niteliğini olumsuz etkileyebilir.
Gıda zehirlenmesi
Gıda zehirlenmesi; zehirli, kontamine ya da bozulmuş yiyeceklerin yenmesi neticesinde ortaya çıkar, kusmaya ve ishale neden olur.
Gıda zehirlenmesi genelde aşağıda belirtilen üç faktörden biri tarafından tetiklenir:
Bakteriler: Salmonella, ciddi gıda zehirlenmesinin en yaygın sebebidir, gıda zehirlenmesine yol açan diğer parazitler arasında da E.Coli, listeria, Campylobacter ve C. Botulinum bulunmaktadır.
Parazitler: Gıda zehirlenmesine sebep olan en yaygın parazit, genelde kedi kumunda bulunan toksoplazmadır. Parazitler bağırsakta senelerce fark edilmeyebilir; ancak bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler ve hamile bayanlar risk altındadır.
Virüsler: Gıda zehirlenmesine sebep olan virüslerden bazıları norovirüs, sapovirüs, rotavirüs ve astrovirüstür.
Mide ağrısına yol açan diğer nedenler arasında da; obezite, H. Pylori enfeksiyonu, fıtık, aşırı yeme, mide kanseri, mide tömörü, sigara ve alkol tüketimi, stres ve psikolojik hastalıklar, alerjik reaksiyonlar, düzensiz ve sağlıksız beslenme, hormonal değişikler bulunmaktadır.
Midenizdeki ağrının yeri de muhtemel sebebi belirleyebilir:
Sağ üst: Safra taşları, kolesistit, mide ülseri, duodenum ülseri, hepatit
Üst orta: Mide ekşimesi / hazımsızlık, mide fıtığı, epigastrik herni, mide ülseri, duodenum ülseri, hepatit
Sol üst: Fonksiyonel dispepsi, mide ülseri, gastrit, pankreatit
Sağ orta: Böbrek taşları, böbrek enfeksiyonu, iltihaplı bağırsak hastalığı, kabızlık
Orta merkez: Göbek fıtığı, apandisit, mide ülseri, iltihaplı bağırsak hastalığı, pankreatit
Orta sol: Böbrek taşları, böbrek enfeksiyonu, iltihaplı bağırsak hastalığı, kabızlık
Sağ alt: Apandisit, iltihaplı bağırsak hastalığı, kabızlık, pelvik ağrı
Alt merkez: Mesane enfeksiyonu, prostatit, iltihaplı bağırsak hastalığı, kasık fıtığı, pelvik ağrı
Sol alt: Kabızlık, divertikülit, irritabl bağırsak sendromu, inflamatuar bağırsak hastalığı, pelvik ağrı, kasık fıtığı
Bu şema, ağrının konumuna bağlı şekilde sahip olabileceğiniz karın ağrısı türlerini de göstermektedir.
Mide ağrısı belirtileri nelerdir?
Mide ağrısı belirtileri arasında çoğu zaman şu faktörler yer alır:
Mide bulantısı ve mide ekşimesi
Ağızda rahatsızlık verici olduğu bir koku
Sık sık gaz çıkarma ihtiyacı
Öksürükle beraber sık tekrarlayan hıçkırma isteği
Midede oluşan şişkinlik hissi
Hafif mide ağrısı olarak görülemeyecek belirtiler
İshal ya da kabızlık ile beraber meyden temel gelen kramplı ağrı
Şişkinlik, ishal ya da kabızlığın eşlik ettiği düşük “kramplı” karın ağrısı irritabl bağırsak sendromunun (IBS) belirtileri olabilir.
Göğüs kafesi arasında üst karın ağrısı
Kaburgaların hemen altındaki üst karın bölgesinde bıçak batıyormuş hissi veren ağrı ya da basınç gelişirse bu durum kalple ilgili bir sorun olabilir.
Karnın sağ alt tarafında hissedilen şiddetli ağrı
Karnın alt kısmındaki ani bir biçimde başlayan ağrı apandisit belirtileri olabilir. Bu ağrıya ateş yükselmesi de eşlik edebilir. Ağrıyla beraber kusma, kabızlık ya da ishal şikayetleri de mevcutsa vakit kaybedilmeden bir doktora başvurulmalıdır.
Kadınlarda sağ ya da sol alt karın ağrısı
Sağ alt karın ağrısının ya da sol alt karın ağrısının aniden ortaya çıkması, adet döngüsünün ortasında olan bir kadında rüptüre bir yumurtalık kisti belirtisi olabilir. Bu tür bir ağrı, yumurtalık torsiyonunu (yumurtalık ve fallop tüpünün bir kısmının dönmesi) sonucu da oluşabilir.
Alt karın bölgesinde bıçak batması hissi veren ağrı
Genellikle mide bulantısı, kusma, ateş ve titreme ile beraber mide alt bölgesini saran ağrı, böbrek taşlarının bir işareti olabilir.
Sol alt taraftaki karında hareket edildiğinde daha da kötüleşebilen ağrı
Karnın sol alt bölgesindeki ağrı, kolonda tıken temelbilen ve perfore olabilen küçük cepler olan divertiküliti işaret edebilir.
Mide ağrısına ne iyi gelir? Mide ağrısı nasıl geçer?
Kişiye rahatsızlık vererek hayat niteliğini düşüren mide ağrısı şikayetinin çözümü için evvela dengeli ve daha sağlıklı beslenme son derece önemlidir. Yeterli derecede su tüketimi ile beraber egzersiz yapmak da mide ağrısına iyi gelen faktörler arasındadır. Mide ağrısını gidermek için bazı yiyecekleri tüketmek fayda sağlayabilir. Mide ağrısına iyi gelebilecek doğal yöntemlerden bazıları şu biçimde sıralen temelbilir:
Yoğurt tüketmek
Faydalı parazitler ve yüksek oradan probiyotik içermesi nedeniyle, yoğurt tüketmek midenizi rahatlatabilir. Bununla beraber yoğurt tüketimi, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve enfeksiyonların önlenmesinde de çok önemli bir role sahiptir.
Bol su tüketmek
Vücudun daha sağlıklı bir biçimde çalışabilmesi ve midedeki sindirimin doğru bir biçimde gerçekleşmesi için bol su tüketiminin büyük önemi vardır. Gün içinde ortalama 2 litre su tüketmek önerilir.
Çiğ patates suyu
Mide ağrısına iyi gelebilecek besinler arasında çiğ patates suyu da vardır.
Keten tohumu
Omega 3 içeriği ve yüksek lif bakımından zengin olan keten tohumu da mide ağrısına iyi gelebilir.
Papatya çayı içmek
Anti-enflamatuar özelliği sayesinde midedeki kasların gevşemesine, mide spazmına dolayısı ile mide ağrısını hafifletmeye yardımcı olan papatya çayı, mide rahatsızlıklarının önüne geçilmesinde önemli bir role sahiptir.
Karanfil
Karanfilin içeriğinde midede oluşan gazın azaltılmasını sağlamayı başaran pek çok etken madde bulunmaktadır. Karanfil hemde mide bulantısının azaltılmasına da yardımcı olur. Tüm bunların ışığında toz ya da çekilmiş karanfil suyu bal ile karıştırılarak ya da karanfilin suda kaynatılarak tüketilmesi midede meyden temel gelebilen basınç ve kramp şikayetlerinin azaltılmasına yardımcı olur.
Meyan kökü
Meyan kökü hazımsızlığı azaltabilir ve mide ülserlerinin önlenmesine yardımcı olabilir.
Zencefil tüketimi
Hazımsızlığı yol açtığı mide ağrısını doğal yöntemler ile hafifletmek amacı ile tercih edilmesi gerekli olan besinlerden birisi de zencefildir. Gingerol ve shogaol kimyasalları içeren zencefil tüketmek bir yandan sindirimi hızlandırırken diğer taraftan da mide bulantısı ve ishal gibi mide ağrısına sebep olabilen rahatsızlıkların azaltılmasına yardımcı olur. Zencefil yiyeceklere ilave edilerek ya dahut çay olarak içilerek tüketilebilir.
Nane
Nane tüketimi, bağırsakların rahatlaması ve mide ağrısının azalmasına yardımcı olabilir. Nane yaprakları ham veya pişmiş şekilde tüketilebilir.
Alkol ve sigara tüketiminden kaçınmak
Sigara ve alkol kullanmanın mideye pek çok yan etkisi vardır. Alkolün sindirimi zor olduğundan alkol tüketimi sindirimde bazı problemlere, mide ağrısına yol açabilir. Nitekim sigara ve alkol tüketmemek mide ağrısına iyi gelir. Öte yandan uyumadan önce, geç saatte yemek yemek, reflü ve mide ağrısı ile sonuçlen temelbildiğinden bu alışkanlıktan da vazgeçilmelidir.
Not: Mide ağrısına yol açabilen ciddi sorunların evde uygulen temelbilecek doğal yöntemler ile düzelmeyeceği unutulmamalıdır. Şayet şiddetli şekilde mide ağrısı şikayeti mevcutsa doktora başvurmak önemlidir.
Geçmeyen mide ağrısı şikayetleri ile doktora başvuran hastaların evvela hastalık öyküsü dinlenir ve kapsamlı bir muayene ve tetkik süreci gerçekleştirilir. Gerekirse endoskopisi yöntemiyle mide ağrısının sebebi belirlenerek uygun bir tedavi planlaması gerçekleştirilir.