Adet dönemleri veya aybaşı bir kadının genellikle ayda bir kez meydana gelen ve 3-7 gün süren düzenli kanamalarıdır. Adet öncesi sendromu bir kadının adet dönemine yaklaşan günlerde yaşayabileceği, bazı durumlarda sinir bozucu ve hoş olmayan semptomları tanımlamak için kullanılır.
Adet döngünüz hakkında bilmeniz gerekenler
Ağrılı adet dönemleri
Adet dönemleri bazen ağrılı olabilir ve birçok kadın mutlaka bir döneminde 'adet dönemi ağrısı' yaşamıştır. Bazı kadınların adet dönemleri çok ağrılı geçerek (dismenore adı verilir) her adet döngüsünde birkaç gün boyunca önemli rahatsızlığa neden olabilir.
Adet dönemi ağrılarını reçetesiz satılan ağrı kesicilerle tedavi edebilirsiniz, ancak adet dönemleriniz çok ağrılı geçiyorsa doktorunuzla görüşmeniz idealdir.
Yoğun adet dönemleri
Bazı kadınlar yoğun adet dönemleri yaşar. Bu durum menoraji olarak adlandırılır ve aşırı yoğun ve uzun süreli kanamayla tanımlanır. Birçok kadın bir adet döneminde kabaca 6 ila 8 çay kaşığı kan kaybeder, ancak bunun ölçülmesi neredeyse imkansızdır. Tamponunuzu veya hijyenik pedinizi çok sık (üretici tarafından önerilenden daha sık) değiştirmeniz gerekiyorsa ve büyük kan pıhtıları görüyorsanız, olağandışı yoğun adet dönemleri yaşıyor olabilirsiniz.
Yoğun adet dönemlerinin hormon dengesizliği, rahim içi cihaz (IUD) veya fibroidler gibi birkaç nedeni olabilir; ancak çoğu kadın için sebep bilinmemektedir.
Yoğun adet dönemleri her zaman ağrılı adet dönemleri değildir. Ancak, yoğun ve çok ağrılı adet dönemleriyle mücadele ediyorsanız ve adet döneminizin gelmesi her ay birkaç günlüğüne işlerinizi yapmanızı engelliyorsa, ağrıyı ve yoğun kanamayı nasıl tedavi edebileceğiniz konusunda doktorunuza danışmanız önerilir.
Yoğun adet dönemleri yaşamaya devam ederseniz, anemik (yorgun ve bitkin hissetmenize neden olabilecek demir eksikliği) olmadığınızdan emin olmak için doktora gitmeniz önerilir.
Yoğun kanamanızın nedenine bağlı olarak kullanabileceğiniz birkaç tedavi vardır. Hormon dengesizliğinden kaynaklanıyorsa, dengesizliği düzeltmek için reçete edilebilecek birkaç ilaç mevcuttur; diğer nedenler için alternatif tedaviler vardır.
Geciken adet dönemleri
Bazı kadınlar birkaç yıl boyunca tamamen düzenli bir adet döngüsüne sahip olduktan sonra önemli bir süre boyunca hiç adet dönemi geçirmediklerini fark eder. Böyle bir durumda yapılması gereken ilk iş, evde gebelik testi yaparak hamilelik olasılığını elemektir.
Adet dönemlerinizin 6 aydan uzun süre gecikmesi için kullanılan tıbbi terim 'amenore'dir. Adet dönemlerinizin neden bir anda durduğuyla ilgili olarak, çok hızlı kilo alma veya verme, aşırı egzersiz ve stres dahil çok sayıda neden olabilir. Ani ateş basması yaşıyorsanız ve sekse karşı ilginiz azaldıysa, menopozun ilk belirtilerini yaşıyor olabilirsiniz (perimenopoz).
Semptomlarınız ne olursa olsun, düzenli adet dönemleriniz değişirse veya durursa doktorunuza gidin.
Adet öncesi sendrom (PMS) nedir?
PMS nedir?
Adet öncesi sendrom (PMS) aynı zamanda adet öncesi gerginlik (PMT) olarak da adlandırılır ve birçok kadının adet döngüsünün ikinci yarısında yaşadığı çok çeşitli semptomları tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
PMS çok çeşitli semptomlar içerir ve kadınların %75'inin her ay bunlardan birini veya daha fazlasını yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar:
-
memelerde gerginlik
-
depresyon
-
kaygı
-
baş ağrısı
-
yorgunluk
-
asabiyet ve agresyon
-
karnın şişmesi
-
önlenemez yemek arzusu
PMS semptomları çoğunlukla 20'li ile 30'lu yaşlardaki kadınlarda yaşanır, ancak adet gören tüm kadınlar PMS'e yatkındır. Birçok kadın için semptomlar yalnızca hafif ila orta rahatsızlık veya zorluğa neden olurken, bazı durumlarda PMS şiddetli olabilir. Buna adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) adı verilir.
PMS'in sebepleri nelerdir?
PMS büyük olasılıkla vücudunuzun adet döngünüzle ilişkili olarak değişen hormon düzeylerine verdiği yanıttır, ancak gerçek nedenini hiç kimse gerçek anlamda bilmemektedir. Ayrıca PMS'te beyindeki kimyasal değişikliklerin rol aldığı ve beslenme alışkanlıklarının (özellikle tuzlu gıdalar ve kafeinli içecekler) etkili olabileceği düşünülmektedir.
PMS'imin olup olmadığını nasıl bilebilirim?
PMS'i teşhis etmenin çeşitli yolları vardır, ancak kesin bir testi yoktur. PMS'e benzer semptomlara sahip diğer tıbbi sorunlar da mevcuttur; bu yüzden endişeniz varsa doktorunuzla görüşmeniz gerekir.
PMS'i teşhis etmeye yardımcı olmak üzere, 3 veya 4 ay boyunca yaşadığınız fiziksel ve zihinsel PMS semptomlarının yanı sıra kanama günlerinizi not ettiğiniz bir günlük tutmanız önerilir. Her gün nasıl hissettiğinizi not etmeniz faydalıdır. 3 veya 4 ay sonra semptomların eğilimini büyük olasılıkla fark edebileceksiniz. Eğilim döngüden döngüye farklılık gösterse de, PMS'e sahip kadınlar adet dönemleri gerçekten başladıktan hemen sonra semptomlarının durduğunu fark etmektedir. Adet döngünüzde hiçbir semptom yaşamadığınız bir haftanın olup olmaması, doktorunuzun PMS'i teşhis etmesine yardımcı olabilecek bir diğer eğilimdir.
Semptomlarımı hafifletmek için ne yapabilirim?
PMS semptomlarınızı hafifletmek için kullanabileceğiniz birkaç seçenek mevcuttur, ancak size en uygun yöntemi bulmak için biraz deneyip yanılmak gerekebilir.
Yardımcı olduğu kanıtlanmış en basit çözümlerden birisi bol su içtiğinizden ve dengeli beslendiğinizden emin olmaktır. Bol miktarda taze meyve ve sebze yiyip, tükettiğiniz tuz, şeker ve işlenmiş gıda miktarını azaltmak iyi bir fikirdir. Birçok kadın PMS sırasında kafein (yaygın olarak çay, kahve ve kolada bulunur) ve alkolden uzak durarak semptomları azalttığını fark etmektedir. B6 vitamini ve çuha çiçeği yağı takviyelerinin kullanılması da PMS semptomlarını azaltmanın olası bir yolu olarak önerilmektedir.
Düzenli egzersiz de başta stresi ve gerginliği azaltması ve ruh halinizi iyileştirebilmesi nedeniyle faydalı olabilir. PMS'ten şikayetçiyseniz yürüyüş, yüzme veya koşunun semptomları azalttığını görebilirsiniz; haftada 3 gün, 30 dakika deneyin.
Bu basit yaşam tarzı değişiklikleri PMS'i yönetmenize yardımcı olmuyorsa daha fazla tavsiye için doktorunuzla görüşmeniz gerekir.