Çocuk felci nedir?
Virüs cinsi bir mikroptan ileri gelen bir sinir sistemi hastalığıdır. Mikrop, omurilikte ve beyinde emirleri ileten hareket hücrelerine musallat olur. Hasta felce uğrar, bazen de ölür. Felç, daha çok küçük yaşlarda görüldüğü için, bu hastalığa «çocuk felci» adı verilmiştir. Çok defa hücreler tamamen harap olmadığından, başarılı bir tedavi hastaya eski kuvvetini iade edebilir. 1953'te hastalığa üç tıp virüsün sebep olduğu tespit edilmiştir.
Hastalık belirtileri
Mikrobun vücuda girmesinden 3 ile 35 gün sonra ortaya çıkar. Hafif ateş, mide rahatsızlığı, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, boğaz ve boyunda tutukluk, boğaz ağrısı ve dermansızlık başlıca belirtilerdir. Hastalığa en çok mayısla eylül arasında rastlanır. İklimin bu konuda tesiri büyüktür. Hastalık belli olduktan sonra tatbik edilecek muntazam bakım, tedavinin ilk önemli adımlarından biridir. Hastanın yatağı sertleştirilmeli, yattığı yerde yorulmadan ayak ve kol hareketleri yaptırılmalıdır. Virüs, solunum organlarının felcine sebep olmuşsa, hastaya suni yolla teneffüs yaptırılır. Hastalığın tarihinde görülen salgınlarda genellikle en çok on yaşından küçük çocukların, çocuk felcine yakalandığı tespit edilmiştir. Yaş ilerledikçe hastalığa yakalanma ihtimali de azalır.
Saik aşısı
Çocuk felcine karşı korunma vasıtası olan Saik aşısı, öldürülmüş virüslerle hazırlanır. Hastalığın üç ayrı virüsü olduğundan ve bunların her biri de ayrı ayrı hastalığa sebep olduğundan, aşının hazırlanmasında hastalığın bu üç çeşidine karşı da bağışıklık vermesi göz önünde bulundurulmuştur. İlk defa 1954'te denenen aşının ilk İki dozu arasında 4-6 hafta, ikinci dozla üçüncü doz arasında da 7 ay geçmesi gerekir. Ondan sonra her yıl bir defa olmak üzere birkaç yıl, «repete» tabir edilen tekrarlama aşıları yapılır.
Sabin aşısı
Hastalık yapma kabiliyeti azaltılmış canlı virüslerle hazırlanan bir aşıdır. Ağızdan verilir. 1958'den beri, hemen hemen Saik aşının yerini almış gibidir. Aşılama 1 - 2 ay ara ile 2 veya 3 defada verilir. Birkaç yıl repete'si yapılır.
Tarihi
Hastalık ilk defa 1840 yılında Heine adlı araştırıcı tarafından tarif edilmiştir. 1877’de Stockholm’de çıkan ufak bir salgında Medin adlı araştırıcı hastalığı incelemiştir. Hastalık bu sebepten dolayı "Heine-Medin hastalığı" olarak tıp literatürüne geçmiştir. Yirminci yüzyıl başlarında Avrupa ve Amerika’da 50-100 kişilik küçük salgınlara rastlanırken, 1913’ten sonra binlerce kişiyi etkileyen büyük salgınlar görülmüştür. Çocuk felci yeni bir hastalık olarak kabul edilmektedir.
Hastalık amili olan virüsün insan vücuduna girişi hazım sistemi yoluyladır. Virüsü, hasta, öksürük ve tükürükle etrafa saçar. Lağım suları, hastaların dışkılarına bulaşmış sular ve lağımların aktığı deniz suları aylarca virüs taşıyıcı özelliğini korur. Mikrop, yenilen çiğ besinlerle ve içilen sularla da bulaşabilir. Kuluçka devresi 3-10 gündür.