1 ÖLÇME ARAÇLARI EĞİTİMDE KULLANILAN ÖLÇME ARAÇLARININ GELİŞTİRİLMESİ SORULARIN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLARSorular hazırlanırken uyulması gereken ortak ilkeler aşağıya çıkartılmıştır.1-Sınavda kullanılacak ölçme aracı,ölçülecek davranışlara uygun olmalıdır.2-Sınavda yer alan her soru, en az bir hedef davranışı ölçmelidir. Böylece herhangi bir soruya cevap veremeyen öğrencinin,hangi hedef davranışı gerçekleştiremediği açık bir şekilde görülmelidir.3-Sorular açık,net,anlaşılır olarak oldukça kısa yazılmalıdır. Ne beklendiği konusunda farklı anlamlar uyandıran bir soru, iyi hazırlanmış bir soru değildir.4-Sınavda mümkün olduğu takdirde çok soru sorulmalıdır. Çünkü çok soru güvenirliliği artırır.5-Ders kitabında yer alan bir ifadeyi cevap olarak isteyen soru hazırlanmamalıdır. Aynı zamanda kitapta çözümü yapılan bir problem soru olarak sorulmamalıdır.
2 ÖLÇME ARAÇLARI5-Ders kitabında yer alan bir ifadeyi cevap olarak isteyen soru hazırlanmamalıdır. Aynı zamanda kitapta çözümü yapılan bir problem soru olarak sorulmamalıdır.6-Ders kitaplarında yer alan hazırlık soruları ve değerlendirme soruları ve dershane kitaplarında yer alan sorular, soru olarak sorulmamalıdır.7-Sorular hazırlanırken öğrencilerin yaş durumları, öğrenim seviyeleri, öğrencilerin öğrenim geçmişleri daima göz önünde bulundurulmalıdır.8-Sorular hazırlanırken tembel öğrencilerin işine yarayacak ipuçları bulunmamalıdır.9-Her soru başka bir soruya bağımlı olmaksızın cevaplandırılmalıdır. Yani ikinci sorunun cevabı birinci sorunun cevabına bağımlı olmamalıdır.10-Her soru sadece önemli davranışları ölçmeli, gereksiz ayrıntıları ölçmemelidir.11-Özellikle ilköğretimin birinci kademesinde sorular öğrencilerin okuyabileceği kadar büyük olarak yazılmalıdır.
3 ÖLÇME ARAÇLARI I-YAZILI YOKLAMALAR: Klasik yazılı yoklama sınavı, esse tipi yoklamaları ve kompozisyon tipi yoklamaları içerisine alan çok eski bir sınav şeklidir. Hazırlanması kolay olduğu için ve uzmanlığı gerektirecek çoktan seçmeli test bilgisi istemediğinden dolayı öğretmenler tarafından oldukça sık kullanılan, fakat puanlandırması oldukça zor olduğu için, öğretmenleri zor duruma sokan, kalabalık sınıflara uygun olmayan bir sınav şeklidir.Esse tipi yoklamalar, çoktan seçmeli testlere göre oldukça sübjektif bir sınav şeklidir. Esse tipi sınavlarda doğru cevabı tahmin ettirecek seçenekler yoktur. Bu sebeple öğrenciler sorunun doğru cevabını kendileri bulmak zorundadırlar. Ayrıca esse tipi yazılı yoklamalar cevap verme konusunda öğrencileri serbest bırakan bir sınav şeklidir.Yazılı yoklamalar,genellikle soruların yazılı olarak sorulduğu ve cevabın yazılı olarak istendiği sınavlardır. Yazılı yoklamalar,öğrencinin bir problem karşısındaki tutumunu,düşünsel hayatını ortaya koymasını sağlayan sınav türüdür.
4 YAZILI YOKLAMALAR NE ZAMAN KULLANILMALIDIR: Yazılı yoklamaların hangi durumlarda kullanılması gerektiği aşağıda maddeler şeklinde özetlenmiştir.1-Test sınavlarını hazırlamak için yeterince zamanımız yoksa,değerlendirme için gerekli zaman var ise, yazılı yoklamaları kullanabiliriz.2-Dilbilgisi kurallarını yazılı metinde uygulama yeteneğini,noktalama işaretlerini kullanabilme yeteneğini ölçmek için.3-Öğrencilerin bilgileri örgütleyebilme ve bu bilgileri uygulayabilme yeteneklerini ölçmek için.4-Sınava girecek öğrencilerin az olduğu durumlarda yazılı yoklama kullanılır.5-Objektif testler konusunda yeterince bilgiye sahip olmayan öğretmenler yazılı yoklama yapmak zorundadırlar.
5 YAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇER: ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇER:Yazılı yoklamalar öğrencilerin hatırlama, değerlendirme, mukayese etme, karar verme,nedenleri açıklama,anlamları açıklama,özetleme, çözümleme, ilişki kurma, prensipleri açıklama, sınıflandırma, eleştirme, tartışma, kuralları uygulama ve bilgileri örgütleyebilme yeteneklerini ölçer.
6 YAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇER ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇERÖlçülmesi Amaçlanan YetenekSORULAR1-Hatırlayarak SeçmeCumhuriyet Döneminin son on yılında eğitim sistemimizde dikkati çeken önemli gelişmeleri yazınız.?2-Hatırlayarak DeğerlendirmeTürkçe'yi en iyi kullanan üç yazarımızın isimlerini söyleyiniz.3-İki Şeyi Karşılaştırmaİzmir ile Malatya’yı tarımsal üretim açısından karşılaştırınız.?4-Karar VermeDemokrasi ve Oligarşi sistemlerinin hangisinde halk daha özgürdür.?5-NedenlerMalatya'da hava kirliliğinin nedenleri nelerdir.?6-Anlamları Açıklama"Bana yüz vermedi" cümlesinde "Yüz vermek‘ ifadesi hangi anlamlara gelmektedir açıklayınız.
7 YAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇER ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇERÖlçülmesi Amaçlanan YetenekSORULAR7-ÖzetlemeDüz anlatım yöntemini kısaca anlatınız.8-ÇözümlemeNiçin bazı öğrenciler sınıf içerisinde iletişim eksikliği hissetmektedirler.9-İlişki KurmaSosyal tabakalar ile dil gelişimi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.10-Prensipleri Açıklama"Dersin amaçları açıklanmalıdır." Prensibini örnekler vererek açıklayınız.11-SınıflandırmaHayvanları solunum şekillerine göre sınıflayınız.12-Kuralları - İlkeleri Uygulama“Demokrasi” kavramını ülkemiz eğitim sistemi açısından değerlendiriniz.
8 YAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇER ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALAR HANGİ NİTELİKLERİ ÖLÇERÖlçülmesi Amaçlanan YetenekSORULAR13-TartışmaEkonomik Gelişme” açısından tarımın önemini tartışınız.14-Amaç ifadesi"Sakla Samanı Gelir Zamanı“ sözü ile kastedilen amacı belirleyiniz.15-EleştirmeZiya Gokalp'in eğitim konusundaki görüşlerini eleştiriniz.16-PlanlamaHayat Bilgisi dersi ile ilgili günlük plan yapınız.17OlaylarınYeniden DüzenlenmesiTürk Eğitim Sisteminin Yapısında Yapılması gerekli olan Değişiklikleri Açıklayınız.
9 ÖLÇME ARAÇLARI YAZILI YOKLAMALARIN ÖZELLİKLERİ 1-Yazılı yoklamalarda çoktan seçmeli testlerde olduğu gibi,cevap verilen seçenekler arasından seçilmez. Öğrenci yazılı yoklamanın cevabını kendisi bulup, kendisi yazmak zorundadır.2-Yazılı yoklamalarda ölçülmek istenen davranışlara başka davranışlar karışmaktadır. Yazı güzelliği,ifade düzgünlüğü, sayfa düzeni gibi faktörler puanlandırmaya etki etmektedir.3-Yazılı yoklamalarda öğrenci özgür bir şekilde cevap verdiği için, bazen oldukça kısa cevap yazarlar, bazen de şişirme cevaplar yazarak puanlandırmayı olumsuz şekilde etkilerler.4-Yazılı yoklamalarda öğrencilerin vermiş oldukları cevapları "Kesin Doğru" veya "Kesin Yanlış" şeklinde ayıramayız. Doğru cevabın tayin edilmesi işlemi öğretmene düşer. Bu durum ise not tartışmalarına neden olmaktadır. Bir öğretmenin cevaba taktir ettiği not ile, aynı branştan başka bir öğretmenin doğru cevaba verdiği not arasında fark olmaktadır
10 YAZILI YOKLAMALARIN ÖZELLİKLERİ ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALARIN ÖZELLİKLERİ5-Yazılı yoklamalarda diğer sınav türlerine göre daha az sorulur. Bu durum ise yazılı yoklamaların kapsam geçerliliklerinin düşmesine neden olur.6-Yazılı yoklamaların hazırlanması oldukça kısa bir zamanı alırken değerlendirilmesi uzun bir zamanı almaktadır. Bu sebeple yazılı yoklamalar kalabalık sınıflara uygun düşmezler.7-Soruların zorluk derecesini madde analizi yaparak saptamak mümkün değildir.
11 YAZILI YOKLAMALARIN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK OLAN HUSUSLAR: ÖLÇME ARAÇLARIYAZILI YOKLAMALARIN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK OLAN HUSUSLAR:1-Ölçülecek kritik davranışlar ile konuların listesi yapılmalı ve hangi sorunun hangi davranışı ölçeceğini gösteren belirtke tablosu düzenlenmelidir.2-Açık uçlu cevabı sınırlandırılmamış soru sormak yerine, cevabı sınırlandırılmış soru sormak gerekir.OLUMSUZ ÖRNEK: İstanbul'un fethini anlatınız? (Sınırlandırılmamış)DÜZELTİLMİŞ ÖRNEK: İstanbul'un fethini Türk Tarihi açısından değerlendiriniz. (Sınırlandırılmış)Cevabı sınırlandırılmayan sorulara öğrenciler şişirme cevap verebilirler. Çünkü bu tür sorular şişirme cevap vermeye uygun sorulardır.
12 ÖLÇME ARAÇLARI3-Soru kağıdının başına bir açıklama yazınız ve sınav ile ilgili önemli hususları öğrenciye bildiriniz.4-Tercihli soru sormayınız çünkü öğrencilerin tercih ettikleri sorular hedeflerin gerektirdiği davranışları öğrencilere kazandırmada yetersiz olabilirler. Bunun yanında değerlendirme zorluğu da oluşur. Öğrencilerin tercih ettikleri soruların cevapları belki daha az bilgiyi yokluyor olabilirler. Bu cevap kağıtlarına aynı puanı vermek ölçmedeki adalet prensibini zedeler.5-Sorular kolay anlaşılacak şekilde açık,net ve oldukça kısa yazılmalıdır. Soru cümlelerinde yanlış anlaşılmaya meydan verebilecek ifadeler bulunmamalıdır. Noktalama işaretlerine dikkat etmek gerekir.
13 9-Sorularınızı “soru hazırlama ilkelerine” göre hazırlayınız. ÖLÇME ARAÇLARI6-Öğrencilerin cevaplama zamanlarını artırmak ve yanlış anlaşılmalara meydan vermemek için, öğrencilere sorular çoğaltılarak verilmelidir.7-Açık kitap sınavı şeklinde asla sınav yapmayınız. Sınav esnasında öğrencilerin ezberlemesini istemediğiniz bazı tablo, istatistiksel formüller gibi malzemelerin dışında hiçbir malzemeyi serbest bırakmayınız.8-Sınavda soracağınız sorunun üç katı kadar soru hazırlayınız ve bu hazırladığınız sorular içerisinden kaliteli zorluk dereceleri ayarlanmışımla hataları olmayan soruları seçiniz.9-Sorularınızı “soru hazırlama ilkelerine” göre hazırlayınız.
14 ÖLÇME ARAÇLARICEVAP ANAHTARI İLE YAZILI YOKLAMALARINPUANLANDIRILMASIYazılı yoklamaların cevaplarını cevap anahtarı ile puanlayabilmek için,sorulan her sorunun cevabı ayrıntıları ile birlikte bir kağıda yazılır. Bu şekilde hazırlanan listede her doğru cevaba ve cevabın alt bölümlerine verilecek puanlar da gösterilir. Puanlama anahtarının kullanılması ise yazılı yoklamaların subjektifliği azaltılabilir.
15 ÖLÇME ARAÇLARISORU:Büyük kentlerin suları hangi safhalardan geçerek temizlenir anlatınız?PUANLARBEKLENEN CEVAPLAR31-Suyun süzgeçten geçirilmesi42-Suyun Dinlendirilmesi.2.1. Çamurun çökmesi2.2.Çamurun çökmesinin şapla hızlandırılması.3-Suyun çakıl ve kum katmanlarından süzülmesi4-Suyun havalandırılması ve mikroplardan arındırılması.5-Suyun ilaçlanması.5.l.Klorlama yoluyla mikroplardan arındırma5.2. Klorun sağlığa zararsız şekilde kullanılmasına dikkat etme.17
16 ÖLÇME ARAÇLARI SORU PUAN DEĞERİ SORULAR KIRILAN PUAN(-) AÇIKLAMA 20 1-Aile çeşitlerini anlatınız.4Çekirdek Aileyi Anlatmamış252-Aileyi Değiştiren Sosyo-Ekonomik Faktörleri anlatınız10Ulaşım ve Makineleşme Faktörleri anlatılmamış.Evlenme Çeşitlerini Anlatınız?-0-Tam olarak anlatılmış6514Net Puan=65-14= 51
17 CEVAP ANAHTARI HAZIRLANIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 1-Cevaplara verilecek puanlar tam puan olmalıdır. Kesirli puan kullanılmamalıdır. Çünkü kesirli puanların toplanması zor olduğundan dolayı hata çıkabilir.2-Bir sınavda sorulan soruların bazıları diğerlerine göre daha fazla veya daha önemli bilgileri yokluyorsa,bu soruların cevaplarına daha fazla puan verilmelidir.3-Bir sınavda sorulan sorular her yıl değiştirilmeden aynen sorulmamalıdır. Sorulduğu taktirde bu durumu öğrenen öğrenci sadece soruların cevaplarına çalışacak, diğer konulardan habersiz olacaktır.4-Cevap anahtarı ve puanlama anahtarı kesinlikle sınavdan önce hazırlanmalıdır.5-Cevap anahtarında yer almayan,ancak orijinal olan cevaplar ödüllendirilerek puanlandırılın alıdır.6-Öğrencinin istenen cevabın tam tersini yazması ya da gereksiz ayrıntı ya da şişirmelere gitmesi durumunda öğrenci cezalandırılır. Yani öğrenciye negatif puan verilir.
18 ÖLÇME ARAÇLARI PUANLAMA HATALARINI AZALTMA: 1-Şayet ölçülmesi gerekli olan davranışlar arasında yer almıyorsa yazı güzelliği,ifade düzgünlüğü,sayfa düzeni gibi hususları olumlu yada olumsuz bir şekilde puanlandırmaya katmamak gerekir. Öğretmen bu hususları not alıp öğrencileri uyarmalıdır.2-Öğrencinin öğrenme ortamı veya öğrenme ortamı dışındaki davranışları öğretmen üzerinde etkili olabilir. Bu etkileri azaltmak için cevap kağıdının hangi öğrenciye ait olduğuna bakmadan cevap kağıdını okumak gerekir.3-Cevaplar okunurken bir sorunun cevabı bütün cevap kağıtları bitirilinceye kadar okunmalı, sonra diğer sorunun cevabına geçilmelidir. Öğretmenin dikkatinin aynı soru üzerinde kalması ölçme hatalarını önleyecektir.4-Cevap kağıtları birbirine etki etmesin diyerek,iyi cevap kağıtları,vasat cevap kağıtları,kötü cevap kağıtları gibi sınıflandırıldıktan sonra puanlama işlemine seçilmelidir.
19 ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER Puanlaması objektif olması, çok soru sorma imkanı olduğu için güvenirli olması, işlenilen konuları iyi bir şekilde örnekleyebilmesi ve pek çok amaç için uygun olmasından dolayı en yaygın kullanım alanı bulan bir ölçme aracıdır. Günümüzde Üniversite, Fen Lisesi, Anadolu Liseleri ve Meslek Lisesi giriş sınavları bu teknikle yapılmaktadır. Bu durum öğretmenleri hangi öğretim kademesinde görev yaparsa yapsın öğrencilerini çoktan seçmeli testler konusunda ve çoktan seçmeli testlerin çözümü konusunda yetiştirmeye yöneltmektedir.
20 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST NE DEMEKTİR.? 1-ÇOKTAN SEÇMELİ TEST NEDİR ?Çoktan seçmeli test sorunun içerisine bulunduğu bir madde kökünden ve içerisinde doğru cevabın da bulunduğu seçenekler kısmından oluşan testlerdir.Örnek: “Ders çalışma da göreyim seni” cümlesindeki “göreyim seni” hangi anlamda kullanılmıştır?A) KorkutmaB) YönlendirmeC) YüreklendirmeD) Özendirme
21 TEST MADDESİNİN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 1-Madde kökünde yer alan cümle sonundaki yüklemin altı çizilir veya koyu yazılır.2-Madde kökünde öğretmen tarafından önemli görülen yerlerin altı çizilir veya koyu yazılır.3-ÖNEMLİ, EN ÖNEMLİ,.YER ALIR,YER ALMAZ, ÖNEMLİ.DEĞİLDİR, gibi kelimelerin altı çizilir veya koyu yazılır
22 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 1) Bir Tek Kesin Cevabı Olan Testler:Bu tür çoktan seçmeli testler basit sorulardan oluşmuş olan çoktan seçmeli test çeşididirler. Öğrenciden verilen seçenekler arasından doğru olan seçeneği bulması istenir. Doğru cevap yalnız bir tanedir ve kesindir. Diğer seçenekler yanlıştır.Örnek: Uzunluğu 24 cm. olan dikdörtgenin eni,uzunluğundan 8 cm. kısadır. Dikdörtgenin çevresi kaç cm.'dir?A)60cm. B)62 cm. C)74 cm. D)80 cm.
23 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 2) Bir Tek Seçeneği EN DOĞRU OLAN Test Maddeleri:Bu tür test maddeleri zor olan sorulardan oluşur. Bu tür test maddelerinde seçenekler içerisinde yer alan bütün cevaplar doğrudur. Öğrenciden EN DOĞRU CEVABI seçmesi istenir. Bu tür test maddelerinin kökünde “en yakındır”, “en önemlidir”, “en uzaktır”, “en yakındır”, “en faydalıdır”, “en sakıncalıdır”, “en hızlıdır” gibi bunlara benzeyen ifadeler bulunur.ÖRNEK:1-Ses aşağıdakilerden hangisinde “en hızlı “yayılır.A) Tahta B)Kauçuk C)Hava D)Sıvı2-”En çok” uydusu olan gezegen aşağıdakilerden hangisidir?A)Jüpiter B)Uranüs C)Mars D)Satürn
24 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 3-Birleşik Cevaplı Test Maddeleri:Bu tür test maddeleri daha fazla bilgiyi ölçmek amacıyla hazırlanır. Öğrenciden doğru olan bilgileri yan yana getirmesi istenir. İki şekilde yapılır.BİRİNCİ ŞEKİL :1-Aşağıdaki yerleşim merkezlerine ait olan gruplamalardan hangisi Marmara Bölgesinde yer alır?A)Edirne-Bursa-İzmir-İçelB)Tekirdağ-İstanbul-Çanakkale-EdirneC)Kayseri-İçel-Konya-VanD)Bolu-Bursa-Kütahya-ManisaİKİNCİ ŞEKİL :I-Kızılırmak II-Fırat III-Sakarya IV-Dic!e V-Gediz VI-AsiYukarıdaki akarsularımızdan hangileri Karadeniz'e dökülür?A)I-II-IV B)I-II C)IV-V-VI D-)I- III
25 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 4- Madde Kökü SORU KİPİNDE Olan Test Maddeleri :Bu tür test maddeleri “Yer Alır” ve “Yer Almaz” kelimeleri ile yapılır. Madde kökü “Yer alır” kelimesi ile yapılmış ise üç adet yanlış bir adet de doğru seçenek bulunacaktır. Öğrenciden “Doğru” olan seçeneği işaretlemesi istenir. “Yer Almaz” kelimesi ile test maddesi hazırlanmış ise, bu durumda üç adet doğru, bir adet yanlış seçenek bulunacaktır. Öğrenciden yanlış olan bu seçeneğin bulunup, işaretlenmesi istenecektir.Örnek: Aşağıdakilerden hangisi 1926 yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu'nun getirdiği yenilikler arasında yer almaz?A)Aile hukukunun laik temellere oturtulması.B)Kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması.C)Miras paylaşımında kadınlara da eşit haklar tanınması.D)Kadın erkek eşitliğinin sağlanması
26 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 5- Madde Kökü Olumsuz olan Test MaddeleriBu tür test maddeleri olumlu seçenekleri olumsuz seçeneğinden daha çok olan bilgileri ölçmek için kullanılır. Öğrenciden yanlış seçeneği belirleyip işaretlemesi istenir. Bu tür test maddelerinin kökünde “…mez”, “…maz”, “…memiştir”, değildir“…mamıştır” gibi olumsuzluk ekleri bulunur.ÖRNEK: Aşağıdaki balıklardan hangisi yumurtlayarak üremez?'A)Sazan B)Alabalık C)Yunus D)Kefal
27 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 6- Kökü Eksik Olan Test Maddeleri :Bu tür test maddelerinde madde kökü kasıtlı olarak eksik bırakılır. Seçenekler İçerisinde yer alan her seçenek madde kökünde boş bırakılan yere konduğunda anlamlı bir cümle meydana gelir. Ancak meydana gelen cümle anlam açısından doğru olmasına rağmen bilgi açısından doğru olmayabilir. Öğrenciden istenen hem anlam acısından doğru hem de bilgi açısından doğru olan cümleyi bulup çıkarmaktır.ÖRNEK: Konya Türkiye'nin……A)Yüz ölçümü en geniş şehridir,B)Nüfusu kalabalık olan şehridir.C)En büyük sanayi şehridir.D)En büyük ihracat merkezidir.
28 ÇOKTAN SEÇMELİ TEST ÇEŞİTLERİ 7- Ortak Materyalli Test Maddeleri :Bir paragraflık yazı, bir şekil, harita veya grafik birkaç soru için ortak materyal olabilir. Bu durum ile ilgili materyalin başında belirtilerek sorular yazılır.ÖRNEK:Açıklama: 4-5 numaralı sorular aşağıdaki dörtlükle ilgilidir,"Garbın afakini sarmışsa çelik zırhlı duvar,Benim iman dolu göğsüm gibi ser’haddim var,Ulusun.korkma! Nasıl böyle bir imam boğar.Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar?4.SORU: Bu dörtlük hangi şairimize aittirA)Mehmet Emin YurdakulB)Necip Fazıl KısakürekC)Mehmet Akif ErsoyD)Yahya Kemal Bayatlı5.SORU: Dörtlüğün üçüncü mısrasındaki "Ulusun "sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?A) Büyüksün B) Köpek Gibi Ulusun C) Millete İlişkin D) Hiçbiri
29 MADDE KÖKÜ YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR- l-Sorular anlamı bozmayacak şekilde kısa ve öz yazılmalıdır.2-Sorular ayrıntıları değil, temel kavramları, sebep-sonuç ilişkilerini ve önemli bilgileri ölçecek nitelikte yazılmalıdır. Oldukça basit hazırlanmalıdır.HATALI ÖRNEK:SORU:Bir madde kaç halde bulunur.(Basit Olarak Hazırlanmış)A) 2 B) 4 C) 3 D) 5DÜZELTİLMİŞ ÖRNEK:SORU:Kapalı kaptaki gazın sıcaklığı artırıldığında, bu gazın (p) basıncı ve (d) öz kütlesi nasıl değişir?A-)(p)azalır, (d) değişmez. B-)(p)artar, (d)değişmez.C-)(p)artar, (d) azalır D-)(p)değişmez, (d) artar.
30 MADDE KÖKÜ YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 3- Öğretmenin ne sormak istediği açık ve kesin olarak beli olmalıdır.HATALI ÖRNEK:SORU: Kan vermede kan yerine kan plazmasıDÜZELTİLMİŞ ÖRNEK:SORU: Hastaya kan vermede esas kan yerine, kan plazması neden tercih edilir?4-)Test soruları öğrencilerin kitaplarından veya kullandıkları kaynaklardan aynen alınmamalı, öğretmenin kendisi tarafından hazırlanmalıdır.5-)Soru ifadeleri kısa ve özlü olmalı gereksi yere fazla kelime bulunmamalıdır.SORU:Bir cümlenin yüklemi fiil ise, o cümle fiil cümlesi, isim soyundan bir kelime ise isim cümlesi olarak adlandırılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi fiil cümlesi değildir.?SORU:Aşağıdakilerden hangisi fiil cümlesi değildir.
31 MADDE KÖKÜ YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 6-)Seçeneklerde tekrar edilebilecek kısımlar köke konularak tekrarlar önlenmelidir.HATALI ÖRNEK:SORU: Kapalı bir kaptaki gazın sıcaklığı azaltıldığında ne olur?A) Yoğunluğu ArtarB) Yoğunluğu DeğişmezC) Yoğunluğu AzalırD) Yoğunluğu Hakkında Bir şey SöylenmezDÜZELTİLMİŞ ÖRNEK:SORU: Kapalı bir kaptaki gazın sıcaklığı azaldığında gazın yoğunluğunda nasıl bir değişme gözlenir?A) Artar B) Değişmez C) Azalır D)Yorum Yapılamaz.7-)Olumsuz madde kökü yazılırken olumsuzluğu belirten kelimenin altı çizilmelidir.8-)Eşanlamlı kelimelerle soru yapmaktan kaçınılmalıdır.ÖRNEK: Öğretmen Ayşe’ye niçin Yüz verdi?YÜZ VERMEK deyimi üç anlamda kullanılmıştır:1- Şımartmak 2- Not olarak yüz vermek 3-Yanağını Vermek
32 MADDE KÖKÜ YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 9-) Testteki bir soru diğer bir sorunun cevabını teşkil etmemelidir.ÖRNEK:Soru 1: Bireyde yaşantılar yoluyla istendik davranış oluşturma sürecine ne ad verilir?A) Eğitim B) Rehberlik C) Öğrenme D) ÖğretimSoru 2: Aşağıdakilerden hangisi eğitim sürecinin doğru tanımıdır?(Cevabı 1.Soruda var)10-)Her soru birbirinden bağımsız olarak hazırlanmalıdır Yani ikinci sorunun cevabı birinci soruya bağlı olmamalıdır.HATALI ÖRNEKLER:Soru-15: Saatte 70 knı sabit hızla giden otomobil 210 km yolu» kaç saatte alır?A-)2 B-)3 C-)4 D-)5Soru-16: Yukarıdaki otomobilin hızı 70km den 90km sabit hıza çıkartıldığında otomobil 210 km'yi kaç saatte alır.?A-)3 B-) 4 C-} D-) 6
33 SEÇENEK YAZARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 1-) Seçeneklerden boyları mümkün olduğu kadar birbirine yakın olmalıdır.YANLIŞ YANLIŞ DOĞRUA-) A-) A-)D-) B-) B-)C-) C-) C-)D-) D-) D-)2-)!Madde kökünde geçen bir kelime seçenekler arasında yer almamalıdır.SORU: Aşağıdaki yerlerden hangisinde “Akdeniz İklimi” görülmez.A-) Kaliforniya kıyıları.B-) Afrika kıyılarıC-)AKDENİZ KIYILARI (Öğrenciye kopya verilmiştir.)D-) Güney Amerika Kıyıları
34 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ Objektifliği güvenirliliği ve geçerliliği çoktan seçmeli testlere göre daha az olan bir madde türüdür.Şans faktörü yüksek olduğundan ve derin bilgileri ölçmede yetersiz olduğundan dolayı, yaygın olarak kullanılmamaktadır. Doğru yanlış testi öğrencilerin yanlış ve doğruları ayırt edebilme gücünü ölçmek amacıyla bir kısmı doğru, bir kısmı yanlış önermelerden oluşan test maddeleridir.ÖRNEK: Aşağıda her biri doğru yada yanlış olan cümleler vardır. Doğru olan cümlelerin başına (D) yanlış olan cümlelerin başına (Y) koyunuz.(D) 1-Kare bir eşkenar dörtgendir.(Y) 2-Bütün dik üçgenler eşkenar üçgendir
35 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2 - DOĞRU-YANLIŞ TESTLERİN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR :2.1 – Basit yapıda sadece ezberleme yeteneğine dayalı soru hazırlamak yerine; açıklama , karşılaştırma, yorumlama, genelleme,ve uygulama yeteneğini ölçecek soru hazırlanmalıdır.2.1.1 – AÇIKLAMA GÜCÜNÜ ÖLÇEN TEST MADDESİ:_ Y_ _ _Kışın İç Anadolu , Karadeniz Bölgemizden daha az yağış alır;Çünkü ekvatora daha yakındır.2.1.2 KARŞILAŞTIRMA GÜCÜNÜ ÖLÇEN TEST MADDESİ:_ Y_ _ _ Marmara Bölgesi, Ege Bölgesine göre sanayisi daha az gelişmiş, bir bölgemizdir.YORUMLAMA GÜCÜNÜ ÖLÇEN TEST MADDESİ:_D _ _ _ Ekonomisi güçlü devletler arasındaki güç yarışması, ekonomisi zayıf ülkeler arasındaki güç birliğini arttıracaktır.
36 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.1.4 – GENELLEME GÜCÜNÜ ÖLÇEN TEST MADDESİ:_ D_ _ _ İki ölçüm dağılımından ranjı büyük olanın standart sapması daha büyüktür.UYGULAMA GÜCÜNÜ ÖLÇEN TEST MADDESİ:_ D_ _ Dünyanın uydusu iki tane olsaydı, dünyada güneş tutulması daha sık meydana gelirdi.2.2 – Doğru-Yanlış testlerinde test maddelerinin yarısı doğru, yarısı da yanlış olmalıdır. Şayet test maddelerinin 3/4’ü doğru maddelerden oluşmuş olsa, test maddelerini hiç okumadan baştan sona kadar (doğru) olarak işaretleyen öğrenci iyi bir puan alacaktır. Bu bir ölçme hatasıdır. Doğrusu 40 test maddesi hazırlanacaksa 20 tanesi “doğru” 20 tanesi de “yanlış” test maddelerinden oluşacaktır.2.3 – Ders kitabından veya öğrencinin bildiği bir kitaptan cümleler kalıp halinde alınacak olursa, öğrenciler ezberlemeye teşvik edilir.
37 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.2 – Anlamlı direkt ifadeler kullanınız. Çok geniş anlamlı veya eş anlamlı sözcüklerden kaçınınız.Hatalı Örnek :………Zeki öğrenci asla sınıfta kalmaz. (Anlamı Doğru Değildir.)………Her kitap yararlıdır. (Anlamı Doğru Değildir.)………Hiçbir çocuk geri zekâlı değildir. (Anlamı Doğru Değildir.)Düzeltilmiş örnek :_ _ _ _ Zekâ ile başarı arasında anlamlı bir ilişki vardır._ _ _ _ Geri zekâlıların sosyal gelişimleri yaşıtları ile aynı düzeydedir.2.3 – Test maddelerinin ister yanlış olsun ister doğru olsun boy uzunlukları mümkün olduğu kadar aynı olmalıdır. Öğretmenler özellikle doğru önermeleri, yanlış önermelere kıyasla daha uzun yazma eğilimi gösterirler.
38 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.4 –Olumsuz ifadeleri, doğru-yanlış testleri hazırlarken mümkün olduğu kadar kullanmayınız.Doğru-yanlış testlerinde olumsuz ifadeler öğrencilerin hem zihinlerini karıştırır, hem de çok kolay şekilde gözden kaçabilir.Hatalı Örnek :_ _ _ _ Ceviz ağacı mobilya yapmak için iyi bir ağaç değildir.(olumsuz ifade kullanıldığı için hatalıdır.)Düzeltilmiş Örnek:_ _ _ _ Mobilya yapmada ceviz ağacı vasatın altında bir ağaçtır.
39 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.5 – Sorular açık,net ve anlaşılır olarak hazırlanmalıdır. Yani öğrenci soru ile neyin veya hangi davranışın ölçülmek istendiğini kolayca anlaması gerekir. Soru detaya inmeden oldukça kısa sorulmalıdır.Hatalı Örnek :_ _ _ _ Japonya’nın başlattığı ve Türkiye’nin tarafsız bir politika izlediği II. Dünya Savaşı üç kıtada sürmüştür.Hataları: -Cümle oldukça uzun kurulmuştur.- Gereksiz detaylara girilmiştir.- Sorudan neyin ölçülmek istendiğini anlamak zordur.Düzeltilmiş örnekler :_ _ _ _ Türkiye II. Dünya Savaşında tarafsız kaldı._ _ _ _ II. Dünya Savaşını Japonlar başlattı._ _ _ _ II. Dünya Savaşı Avrupa kıtasının dışında da sürdü.
40 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.6 – Soruda yanlışlık önemsiz bir noktada olmamalıdır.Hatalı örnek:_ _ _ _ Birleşmiş Milletlerin bir organı da UNECIF ‘tir.(Burada “UNECEF” yazılacağı yerde “UNECIF” yazılmıştır.. Hata sadece basit bir yazım hatasıdır.)Doğru Örnek :_ Y_ _ _ Birleşmiş Milletlerin çocuklara yönelik hizmetleri yürüten organı UNESCOdur.
41 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.7 – Bir doğru-yanlış test maddesi, birden fazla ana fikir taşımamalıdır. Her doğru-yanlış test maddesinin bir tane ana fikri olmalıdır.Hatalı Örnek :_ _ _ _ Türkiye Cumhuriyeti 2. Anayasası 1950 yılında kabul edilmiş ve iki meclisin kurulması öngörülmüştür (1.Ana fikir) (2. Ana fikir)_ _ _ _ Atatürk 19 Mayıs 1919 ‘da Ankara’ya gelmiş ve Millet Meclisini toplamıştır (1. Ana fikir) (2. Ana fikir )Düzeltilmiş Örnek:_ Y_ _ _ Türkiye Cumhuriyeti’nin 2. Anayasası 1950 yılında kabul edilmiştir._D_ _ _ Türkiye iki meclisli düzenlemeye 2. Anayasa ile geçmiştir._Y_ _ _ Atatürk Samsun’a 23 Nisan 1920’de çıkmıştır.
42 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ 2.8 – Doğru-yanlış test maddeleri puanlama hatalarına ve ölçme hatalarına yol açacak şekilde düzenlenmemelidir. Yani bir doğru-bir yanlış, bir doğru-bir yanlış şeklinde düzenlenmemelidir.HATALI ÖRNEK:1-D, 2-Y, 3-D, 4-Y, 5-D, 6-Y, 7-D, 8-Y, 9-D, 10-Y.DOĞRU ÖRNEK:1-Y, 2-D, 3-D, 4-D, 5-D, 6-Y, 7-Y, 8-D, 9-Y, 10-Y.2.9 – Puanlamada düzeltme uygulanacaksa yönerge kısmında düzeltme yapılacağı, yani yanlış cevaplardan puan kırılacağı öğrencilere söylenmelidir.Yönerge:Aşağıda her biri doğru yada yanlış olan cümleler vardır.Her cümleyi dikkatle okuyunuz. İfadede belirtilen fikir doğru ise cevap kağıdındaki ilgili maddenin (D) seçeneğini, (yanlış) ise (Y) seçeneğini işaretleyiniz. Testleriniz puanlanırken düzeltme formülü uygulanacaktır. Yanlış cevaplarınızda 1/3 oranında puan kırılacaktır. Bunun için doğruluğundan ve yanlışlığından emin olmadığınız cevapları işaretlemeyiniz.
43 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİNİN PUANLANMASIFORMÜL:1-Not = [ Net Cevap Sayısı / Toplam Soru Sayısı]* ’lük Not Sistemi2-Not = [ Net Cevap Sayısı / Toplam Soru Sayısı]* ’luk Not Sistemi3-Not = [ Net Cevap Sayısı / Toplam Soru Sayısı]* ’lik Not SistemiNET CEVAP SAYISININ HESAPLANMASINet Cevap= [Toplam Soru Sayısı]-[(Boş Cevap)+(Yanlış Cevap)+(Yanlış Cevap)* 0,33]
44 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİ Örnek:40 soruluk dört seçenekli bir testte öğrenci 25 soruya (doğru) 10 soruya yanlış, (5) soruyu da boş bırakmıştır. Bu öğrencinin puanını (5)’lik not sistemine göre nota çeviriniz.[(40) – (10 + 5)] - [( 10) *0.33]= 21.67(21.67/40)*5 = 2.70
45 DOĞRU-YANLIŞ TEST MADDELERİNİN ÖZELLİKLERİ 1-Doğru-yanlış test maddelerinde cevaplama hem kolaydır, hem de az bir zamanı alır. Bu sebeple daha fazla soru sorma imkanı vardır.2- Puanlaması kolay yapılır ve objektiftir.3- Üst düzey davranışları test maddesi geliştirmek oldukça zordur.4- Doğru-yanlış testlerinde iki seçenek olduğu için öğrencinin şans başarısı yüksektir.Şansla yüksek puan almak %50’dir.5- Geri bildirimi oldukça zordur.Bir önermenin doğru olmasına rağmen, yanlış olarak işaretlenmesi durumunda, bu öğrencinin hangi bilgi eksikliğinden dolayı yanlış yaptığını anlamak oldukça zordur.6- Kesin doğru veya kesin yanlış ifadeleri bulmak oldukça zordur.Bu sebeple doğru-yanlış testleri kuramsalbilgileri ölçmesine rağmen, uygulamaya dayalı bilgileri ölçmede yetersiz kalmaktadır.