HIZLI NE KONTROLLÜ
Yarışmak, hayatın her alanında ve her anında bizlere heyecan veren, stres altındayken vücudumuzun salgıladığı adrenalin sebebi ile tutkulu bir hayat felsefesi. Bir çok alanda günlük hayatta yarışmak mümkün… İş hayatında, metroya giderken, bisikletle sahilde gezerken kısacası her an her yerde bir yarış halinde olmamız mümkün… ama bu yarışlar içinde öyle bir yarış var ki, nefeslerin son ana kadar tutulduğu aynı zamanda milyonları peşinden sürükleyen dünyanın en pahalı yarışı F1 den bahsediyoruz tabii ki! Kısaltması F1 olan, Grand Prix Yarışları olarak da bilinen Formula 1; tek kişilik, açık tekerlekli otomobil yarışlarının en yüksek düzeyini oluşturan yarışlar dizisidir.
Formula 1 yarışlarının kökeni 1920’ler ve 1930’lar da yapılan Avrupa Grand Prix motor yarışlarına dayanır. Formula tüm katılımcıların ve arabaların uymak zorunda oldukları kurallar bütünüdür. Formula 1, II. Dünya Savaşından sonra 1946 yılında üzerinde anlaşılan yeni kuralların adıdır. Savaştan önce Dünya Şampiyonası için pek çok Grand Prix yarış organizasyonu düzenlenmiştir, ancak Dünya Sürücüler Şampiyonası 1947’den önce biçimlendirilememiştir. İlk dünya şampiyonası yarışı 1950 yılında İngiltere’nin Silverstone pistinde yapıldı. Üreticiler için şampiyona 1958 yılında yapılmaya başlamıştır. 1960’lar ve 1970’ler de Güney Afrika ve İngiltere de ulusal şampiyonalar yapılmaktaydı. Şampiyona dışı Formula 1 yarışları pek çok yılda yapılmıştır, fakat artan maliyetler dolayısıyla bunlardan sonuncusu 1983 yılında yapılmıştır.
İlk Formula 1 Dünya Şampiyonası olan 1950 Formula 1 Sezonu’nu İtalyan Nino Farina Alfa Romeo (Formula 1) ile kazanmıştır. Arjantinli takım arkadaşı Juan Manuel Fangio’yu ucu ucuna geçerek birinci olabilmiştir. 1999 ile 2004 yılları arasında Michael Schumacher ve Ferrari benzeri görülmemiş beş art arda sürücüler şampiyonluğu ve altı art arda üreticiler şampiyonluğu kazanmıştır. Günümüzde, “Formula 1 yarışı” ve “Dünya Şampiyonası yarışı” terimleri uygulamada tamamen aynı anlamı taşımaktadır; 1984’ten bu yana, her Formula 1 yarışı Dünya Şampiyonası için puanlanmış, ve her Dünya Şampiyonası yarışı Formula 1 kurallarına göre yapılmıştır. Bu her zaman böyle değildi. Formula 1’in eski zamanlarında dünya şampiyonası dışında pek çok yarış daha düzenlenirdi.
Çağdaş F1 otomobilleri tek kişilik olup, sürücü yeri ile tekerlekleri açıktadır. Takımlar otomobilleri kendileri üretseler de, hemen hepsi büyük otomobil markalarının motorlarını, parçalarını kullanırlar. Formula 1′ de kullanılan motorlar önceleri V tipi 3 litre, 10 silindirli ve dakikada 19.000 döngüde 900 beygir güç üretirlerken, 2006 yılı için yapılan kural değişiklikleri neticesinde artık V tipi 2,4 litre, 8 silindir ve dakikada 18.000 döngüyle 700 – 750 beygir güç üretmektedir. 2008 sezonuna kadar her araba aynı motorla iki yarış bitirmek durumundaydı. Ancak yeni yapılan kural değişiklikleriyle birlikte her pilotun sezon boyunca toplamda 8 motor kullanma hakkı bulunmaktadır ve değişiklik zamanları pilotların stratejilerine bırakılmıştır. Hız (vites) kutusu 8 yarı otomatik hız konumundan oluşur. Sürücü bir hız konumundan ötekine direksiyondaki düğmelere basarak (debriyaja dokunmadan) geçer. 2014 yılında yapılan yeni kural değişikliği ile 2.4 litre hacmindeki V8 motorlar yerine halen kullanılmakta olan 1.6 litrelik turbo beslemeli V6 motorlar kullanılmaya başlanıldı. Bu motorlar dakikada 15.000 döngüyle 750 – 800 beygir güç üretmektedir. F1 otomobilleri, öteki bütün tek kişilik yarış otomobillerinden daha hızlıdırlar. ABD’de yapılan Indiana yarışlarında kullanılan otomobillere oranla daha hafif ve teknolojik olarak daha gelişmişlerdir.
F1 otomobillerinde, bireysel kullandığımız otomobillerde olduğu gibi bir çok plastik ve plastik türevleri parçalar vardır, tabii ki bir fark ile F1 otomobillerinde kullanılan plastik ve plastik türevleri parçalar çok daha üstün performans testlerine tabii tutulmaktadırlar. Modern Formula 1 araçlarının kalbinde tam olarak monokok adı verilen “tek gövde” yer alır. Formula 1 aracında pilotun yaşam hücresini ve kokpiti oluşturan parça monokoktur. Aracın şasisinin temeli bu parçadır ve motor ile ön süspansiyonlar doğrudan monokoka bağlanır. Hem güvenlik parçası hem de yapısal bir parça olan monokok, çok güçlü olmak zorundadır. Formula 1 araçlarının çoğu parçası gibi monokok da karbonfiberden yapılır. Monokokun bazı yerleri 60 katman karbonfibere sahiptir. Yüksek yoğunluklu dokuma laninat paneller, güçlü hafif bal peteği şeklindeki yapıyı kaplar. Yaşam hücresi, bozulabilir kaza koruma yapısıyla çevrelenmek zorundadır. Kaza anında bu kaza yapıları öncelikle enerjiyi emer. Yaşam hücresi, 6 mm kalınlıkta karbon ve Zylon ile korunur. Daha önceki içeriklerimizden hatırlayacağınız üzere bu madde kurşun geçirmez yeleklerde kullanılıyor ve kokpit içerisine karbon fiber kıymık parçalarının girmesini engelliyor.
Hem hafif, hem dayanıklı hem de hızlı olmak için doğru malzeme doğru uygulama her alanda olduğu gibi yarış otomobillerinde de plastikten geçiyor…