Diyelim ki, bir yakının geldi ve borçlarını ödeyemediğini, yardıma ihtiyacı olduğunu söyledi.
Baktın durum vahim, yardım etmek de istiyorsun.
Borçlarını sen ödedin, o da çok teşekkür etti.
Zaman geçti, bir baktın yine borç içinde yüzüyor…
Hikaye tanıdık geldi mi?
Hindistan’da bir araştırma yapılmış.
Her gün kurulan bir pazaryerinde, satıcılar, sabah erkenden gelip, satacakları malı, toptancıdan alabilmek için, pazardaki tefeciden borç alıyorlarmış. Satışlardan kazandıklarıyla da, borçlarını faiziyle ödeyip, kalanı ile geçiniyorlarmış.
Her gün yaklaşık 1,000 Rupi (yaklaşık 100 TL) borç alıp, ortalama 1,100 Rupi kazanıyorlar, gün sonunda borçlarını faiziyle ödediklerinde ellerinde 50 Rupi kalıyormuş.
Yani kârın yarısı faize gidiyormuş.
Bu hesaba göre, eğer bir kereye mahsus, güne ceplerinde 1,000 Rupi ile başlasalar, faiz ödemeyecekleri için, günlük net kazançları İKİYE katlanacak!
Araştırmacılar, bir grup satıcıya 1,000 Rupi vererek bu borç döngüsünden çıkmalarını sağlamışlar ve sonrasında bu satıcıların davranışlarını takip etmişler.
Şaşırtıcı bir şekilde, satıcılar, takip eden 12 ay içinde tekrar aynı borç döngüsüne birer birer geri dönmüşler…
Araştırma sonuçları çok detaylı, ancak tek bir cümle ile özetlemek gerekirse:
“Kazançları ikiye katlanan satıcılar, harcamalarını da ikiye katlamış.”
Buna gerekçe olarak da “acil gider”leri göstermişler.
Oysa, bu giderler hayatlarında daha önce de varmış.
Bilim insanları, bu davranışın, “Birikim Yapamamak”tan kaynaklandığını öne sürüyorlar.
Ünlü Bereket Koçu Darel Rutherford ise, bu duruma “Harcayanlar Kanunu” diyor.
İnsanların birikim yapmakta zorlanmasının gerçek nedeni, az kazanmaları değil, para harcama ile ilgili DUYGUSAL KARARLAR alarak harcamalarını artırmaları.
Bu durumda, bilim insanlarının dediğine göre, kazanacağın para miktarının artmasını beklemek yerine HEMEN ŞİMDİ harcama ile ilgili duygusal kararlarını değiştirerek birikim yapmaya başlayabilirsin.
(Merak edenler için, kitabın adı: “Scarcity: Why Having Too Little Means So Much”
Yazarları: Princeton Üniversitesi’nde Psikoloji Profesörü Eldar Shafir ve Harvard Üniversitesi’nde Ekonomi Profesörü Sendhil Mullainathan)
Seni birikim yerine harcamaya yönlendiren duygusal kararın ne?