Menopoz Ne Zaman Başlar ve Ne Kadar Sürer?
–Çoğu kadın son kez regl görmelerinin üzerinden dört yıl geçene kadar menopoz belirtilerini görürler. Belirtiler genellikle kadınların son regllerinden sonraki dört yıl boyunca devam eder. Az sayıda kadın menopoz belirtilerini, menopozdan sonraki on yıl boyunca görür ve her 10 kadından 1’i son regl dönemlerini izleyen 12 yıl boyunca menopoz belirtisi yaşar.
–Menopoz için ortalama yaş 51 olsa da, Afrikalı Amerikalı ve Latin kadınlar için bu yaş 2 yıl daha erkendir. Beyaz ırktan olmayan kadınlar için menopoz başlangıcını anlamak için daha fazla çalışmanın yapılması gerekmektedir.
–Genetik ve yumurtalık sağlığı dâhil olmak üzere, menopozun ne zaman başlayacağını etkileyen birçok faktör vardır. Perimenopoz genellikle menopozdan önce ortaya çıkar. Perimenopoz, hormonlarınızın menopoza hazırlanma aşamasında değişmeye başladığı bir zamandır. Bu dönem, birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Birçok kadın, 40’lı yaşların ortalarından sonra perimenopoza girer. Bazı kadınlar ise perimenopozu yaşamaz ve aniden menopoza girer.
–Kadınların yaklaşık %1’i, 40 yaşından önce menopoza girer ve yaklaşık %5’i, 40 ve 45 yaşları arasında menopoza girer. Bu durum, erken veya prematüre menopoz ya da birincil yumurtalık yetmezliği olarak adlandırılır.
Perimenopoz, Menopoz ve Postmenopoz
|Perimenopoz, Menopoz ve Postmenopoz||Açıklama|
|Perimenopoz||Regl dönemleri düzensiz hâle gelir. Regl dönemleriniz gecikebilir veya birkaç kez hiç regl görmeyebilirsiniz. Regl akışı daha yoğun ya da daha hafif olabilir.|
|Menopoz||Bir yıl boyunca regl görülmemesi olarak tanımlanır.|
|Postmenopoz||Menopoz yaşandıktan sonraki yıllar anlamına gelir.|
Menopozun Belirtileri
Menstrüel değişikliklerin yanı sıra, perimenopoz, menopoz ve postmenopoz belirtileri genellikle aynıdır.
Perimenopoz Erken Belirtileri
Menopoz Belirtileri
Komplikasyonlar
Menopozun Nedenleri
Menopoz, yumurtalıklar yaşlandıkça ve üreme hormonlarının daha az üretilmesinin sonucunda görülen doğal bir süreçtir.
|Vücut şu hormon seviyelerinin azalmasına tepki olarak birkaç değişiklik geçirmeye başlar:|
|Östrojen|
|Progesteron|
|Testosteron|
|Folikül uyarıcı hormon (FSH)|
|Lüteinizan hormon (LH)|
–En önemli değişikliklerden biri aktif yumurtalık foliküllerinin kaybıdır. Yumurtalık folikülleri yumurtalık duvarında yumurta üreten ve bırakan, regl görülmesine ve doğurganlığa izin veren yapılardır.
–Çoğu kadın ilk olarak regl dönemlerinin daha yoğun ya da daha uzun sürmesi gibi tutarsızlıkları görür. Bu genellikle orta yaşlarının sonlarına gelen 40’lı yaşlarda ortaya çıkar. ABD’daki çoğu kadın 52 yaşına geldiğinde menopoza girmiştir.
–Bazı durumlarda menopoz pelvik yapıların yaralanmasından veya yumurtalıkların cerrahi olarak çıkarılmasından dolayı tetiklenir.
|Menopozun tetiklenmesinin yaygın nedenleri arasında şunlar bulunur:|
|Bilateral ooferektomi, yani yumurtalıkların cerrahi olarak çıkarılması|
|Östrojen reseptörü pozitif tümörleri olan kadınlarda hormon tedavisi, cerrahi veya radyoterapi teknikleri ile yapılabilecek over ablasyonu veya over fonksiyonunun kapatılması|
|Pelvik radyasyon|
|Yumurtalıklara ciddi hasar veren veya yok eden pelvik yaralanmalar|
Menopozun Teşhis Edilmesi
–Menopozun rahatsız edici veya engelleyici belirtilerini yaşıyorsanız ve 45 yaşında ya da daha gençseniz doktorunuzla konuşmaya değer.
–Menopozu teşhis etmek için tek bir test yoktur ama doktorunuz genellikle FSH ve östradiol denilen östrojenin bir türü olan kanda bulunan bazı hormonların seviyesini ölçecek bir kan testi isteyebilir. Kandaki FSH seviyesinin sürekli olarak 30 mIU/mL veya daha yüksek olması, bir yıl boyunca regl görülmemesiyle bir araya geldiğinde genellikle menopoz teşhisi konulur. Tükürük testleri ve eczaneden temin edebileceğiniz idrar testleri de vardır ancak bu testler güvenilmez ve pahalıdırlar.
–Perimenopoz sırasında, FSH ve östrojen seviyeleri günlük olarak dalgalanmaktadır. Bu nedenle doktorların çoğu bu durumu belirtilerinize, sağlık geçmişinize ve reglle ilgili verdiğiniz bilgilere dayanarak teşhis edecektir.
–Belirtilerinize ve sağlık geçmişinize bağlı olarak doktorunuz belirtilerinizden sorumlu olabilecek altta yatan diğer durumların elenmesine yardımcı olmak için ek kan testleri de isteyebilir.
|Menopozun doğrulanması için yaygın olarak kullanılan ek kan testleri şunları içerir:|
|Tiroit fonksiyon testleri|
|Kan lipit profili|
|Karaciğer fonksiyon testleri|
|Böbrek fonksiyon testleri|
|Testosteron, progesteron, prolaktin, östradiol ve koryonik gonadotropin testleri|
Menopozda Tedavi
|Hormon Tedavisinin Etkili Olduğu Durumlar:|
|Sıcak basmaları|
|Gece terlemeleri|
|Kızarma|
|Vajinal atrofi|
|Kemik erimesi|
Diğer ilaçlar, saç dökülmesi ve vajinal kuruluk gibi daha spesifik menopoz semptomlarını tedavi etmek için kullanılabilir.
Menopoz belirtileri için bazen kullanılan ek ilaçlar şunlardır:
- Saç incelmesi ve dökülmesi için günde bir kez % 5’lik topikal minoksidil
- Yaygın olarak %2 ketokonazol ve %1 çinko pirition içeren saç dökülmesinde kullanılan kepek önleyici şampuanlar
- İstenmeyen kılların gelişmesini engellemek için eflornitin hidroklorür topikal krem
- Aşırı kuru gözler için topikal yağlar ve antienflamatuar ajanlar
- Sıcak basması, anksiyete ve depresyon için yaygın olarak 7.5 miligram paroksetin kullanımı gibi seçici serotonin geri alım inhibitörleri
- Hormonal olmayan vajinal nemlendiriciler ve yağlar
- Krem, halka veya tablet şeklinde düşük doz östrojen bazlı vajinal yağlar
- Vajinal kuruluk ve ağrılı ilişki için ospemifen
- İdrar yolu enfeksiyonu için profilaktik antibiyotikler
- Uykusuzluk için uyku ilaçları
- Postmenstrüel kemik erimesi için denosumab, teriparatid, raloksifen veya kalsitonin
Evde Uygulanabilecek Çözümler ve Hayat Tarzında Yapılabilecek Değişiklikler
Hafif veya orta şiddetli menopoz belirtilerini doğal yollarla, evde uygulayabileceğiniz çözümlerle, yaşam tarzınızda yapacağınız değişikliklerle veya alternatif tedavileri kullanarak azaltmanın birkaç yolu vardır.
Menopoz belirtilerini kontrol altına almak için evde kullanabileceğiniz genel ipuçları şunlardır:
1 Kendinizi Serin Tutun ve Rahat Olun
2 Egzersiz Yapın ve Kilonuzu Kontrol Altına Alın
3 İhtiyaçlarınızı Konuşun
4 Takviye Kullanın
5 Gevşeme Tekniklerinden Faydalanın
6 Cildinize Dikkat Edin
7 Uyku Sorunlarınızı Kontrol Altına Alın
8 Sigarayı Bırakın ve Alkol Kullanımını Sınırlandırın
9 Diğer Çözümler
–Menopoz, bir kadının adet döngüsünün doğal olarak durması ve doğurganlığın sona erdiğinin göstergesidir. Kadınların çoğu 52 yaş civarında menopoz yaşar, ancak pelvik veya yumurtalık hasarı yaşamın erken dönemlerinde ani menopoza neden olabilir. Genetik veya altta yatan durumlar da erken menopoz başlangıcına yol açabilir.
–Çoğu kadın menopoz belirtilerinden birkaç yıl önce sıcak basması, gece terlemesi ve kızarma gibi menopoz belirtilerini yaşar. Belirtiler, menopozdan sonra dört yıl veya daha uzun süre devam edebilir.
–Belirtileriniz şiddetliyse veya yaşam kalitenizi etkiliyorsa hormon tedavisi gibi tedavilerden faydalanabilirsiniz. Genel olarak, menopoz belirtileri doğal ilaçlar ve yaşam tarzında yapılacak değişikliklerle kontrol altına alınabilir veya azaltılabilir.
Kaynak: Healthline