Güzel Bir Hanım CUTTY SARK
Cutty Sark'ın fotoğrafları
Fırtınalı bir gecede Tam adında bir çiftçi boz atıyla evine dönmektedir. Mezarlığa yaklaştığında gayda sesleri duyar, yakından bakmak için oraya doğru yöneldiğinde, dans eden çirkin ve yaşlı cadılar görür, hayrete düşer. Tam yoluna devam etmek üzereyken mezar taşlarının gölgeleri arasından güzel bir genç cadının çıktığını görür. Genç cadı bir Cutty Sark, yani kısa gömlek giymiştir. Dansı çılgınlaştıkça, Tam Oshanter Çok güzel, Cutty Sark diye bağırıverir. Birden şimşek çakar ve her yer zifiri karanlığa bürünür. Tam Oshanter tedirgin olmuş, korkmuştur, atı ile kaçmaya başlar. Genç güzel cadı onu takip etmektedir. Sonra birden cadıların akan suyu geçemeyeceğini hatırlar, yakındaki köprüye doğru ilerler. Tam ulaştığında, genç cadı uzanır ve atın kuyruğunu yakalar.
Yıllar sonra 1869da İskoçyada bir gemi yapılır. Geminin baş direğine (baston) bu cadının heykeli konur ve gemi Cutty Sark adıyla anılmaya başlar. 19. yüzyıldan yelkenlilerin altın çağından, kalan tek büyük hızlı yelkenli gemi Cutty Sarktır. Bu gemi, döneminde hızıyla ünlüydü , özel yolcu ve çay taşırdı. Ayrıca, Avusturalya dan mevsimin ilk yününü getirmek için büyük rakipleriyle yarışırdı. Çok yer dolaştı Cutty Sark. 1922de emekli bir İngiliz kaptanı tarafından satın alındı. Kaptan onu restore etmek için çok zaman, para ve emek harcadı. Gemi, 1957de Kraliçe tarafından halka açıldı ve Londranın en çok ilgi çeken turistik öğelerinden biri oldu 1923de Cutty Sark İngilterede en çok konuşulan konulardan biriydi. Francis Berry ve James McBey yeni çıkaracakları viskiye bir isim arıyorlardı bu sırada. McBey denizciliğe tutkundu ve viskilerinin adı bu olmalıydı: CUTTY SARK. Ünlü yazar, CHARLES BUKOWSKI nin bizzat içtiği viskinin ta kendisidir.
19 yüzyılda inşa edilen ticari Cutty Sark gemisi, döneminin en hızlı çay taşıyıcısıydı. Gemi, son 50 yıldır Londra'nın güneydoğusundaki Greenwich'te özel bir kuru dokta turistlerin ziyaretine açılmıştı. Geminin daha iyi sergilenebilmesi için bakım ve yenileme çalışmaları başlatılmış, geminin bulunduğu alanda bir şantiye kurulmuştu. Bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı. Londra itfaiyesinin yoğun çabalarına rağmen yangın hızla büyüdü, çevrede oturanlar tahliye edilerek otellere yerleştirilmişti yenileme çalışmaları 2009'DA BİTECEKTİ
İtfaiye yetkilileri ilk açıklamalarında geminin tamamını etkileyen yangını 'şüpheli' bulduklarını söylediler. 138 yıllık gemideki yangın dolayısıyla Londra'nın turistik semtlerinden Greenwich'in başlıca yolları trafiğe kapatılmıştı.Yenileme çalışmaları deniz tuzu nedeniyle zayıflayan metal iskeletini onarılması ve turistlerin güvenle,daha kolay erişimine açmayı hedeflenmişti.
50 YILDA 15 MİLYON KİŞİ GEZDİ
Geminin bir cam fanus içinden ve tam altından görülmesini sağlayacak çalışmalar 25 milyon sterline mal olacaktı. Bu çalışmalar için geminin tüm direkleri sökülmüş, bulunduğu geniş bir alanda inşaat çalışmaları başlatılmıştı. Cutty Sark ziyarete açıldığı son 50 yılda, 15 milyonun üzerinde ziyaretçi tarafından gezildi. Cutty Sark Vakfı yönetim kurulu başkanı Richard Doughty, gemideki hasarın 'tarihi yok etmesinden' endişe ettiğini, geminin 'yerine yenisi konulamayacak bir eser' olduğunu söylemişti
19. yüzyıl gemileri
19. yüzyıl'da yük taşıma kapasitesi daha fazla olan büyük gemilere duyulan gereksinme, dört-yedi direk taşıyan daha büyük tekneler yapımına yol açtı. ABD'de altın arayıcılarını doğu kıyısından Kaliforniya ve Avustralyanın altın madenlerine taşımak, İngiltere'de Çin çayı ticareti yapmak için daha hızlı gemilere gereksinme duyulması, kliper gemileri denen, kare yelken donanımlı, zarif görünümlü ve çok hızlı tekneler yapılmasını sağladı. Hem yolcu, hem de yük taşıyan, en iyilerinin hızı saatte 18-20 deniz milini bulan kliperler, Lightning (Şimşek) ve Flying Cloud (Uçan Bulut) gibi çarpıcı isimler taşıyorlardı. Bir günde 436 deniz mili yol alan Lightning in hızına 20. yüzyıl'ın buharlı gemileri bile ulaşamamaktadır.
Kleperler ile Avrupa, Amerika ve Çin arasında düzenli seferler yapan hızlı, ince görünüşlü yelkenli tekneler olan posta gemileri, dönemlerinin en hızlı gemileriydi. Bunlar posta ve resmi hükümet yüklerinin yanısıra, büyükelçiler gibi özel yolcular da taşıyorlardı. Ama taşıma kapasiteleri oldukça sınırlıydı. İngiliz çay ticareti için hız çok önemli olduğundan, güvenli ama daha yavaş buharlı gemiler ortaya çıktıktan sonra bile, kliperlerin yapımı sürdürüldü. İki İngiliz kliperi Thermopylae ile Cutty Sark arasındaki ünlü yarış, 1872 gibi geç bir tarihte yapıldı.
Cutty Sark ın tekrar başlayan yenileme çalışmaları 2011 de tamamen bitirilmesi bekleniyor .Yangın dan sonra bu çok önemli denizcilik mirasına sahip çıkan İngilizler.Eskisinden daha da büyük bir restorasyon projesiyle , Cutty Sarkın muhteşem bir müzesini hazırlamaktalar.İngiltere de yolu Londra ya düşecek deniz severlerin mutlak gezmesini öneririz.Projenin web sitesi de harika.
Darısı bizim tarihi gemilerin başına diyelim ve Ülkemizde özel, kurum,devlet başarılı denizcilik müze çalışmalarımız var . Fakat önemli deniz tarihi gemilerimiz yoklar artık. Bu özel gemilerimizin röprodüksiyonlarını yapabilirmiyiz, bu koşullarda sanırım artık çok zor. Tarihimizi , anıları ve bir dönemin ruhunu yaşatan özel gemilerimizi jilet olmak yerine, asıllarını tarihi eser, müze olarak değerlendirip saklayabilmeliyiz .
kaynak :BBC,Cutty Sark web