Teletıp deyimi, elektronik iletişim sistemlerini kullanarak sağlık hizmetlerinin uzak mesafelere taşınmasını ifade etmektedir. Esas itibariyle, merkez hastane ile uzaktaki bir yer arasında bilgisayarlar vasıtasıyla bilgi alışverişinden ibaret olan teletıp sistemleri, tıbbın pek çok dalında uygulamaya girmiş ve giderek yaygınlaşmaya başlamıştır (1).
Teletıp terimi, tüm branşları kaplayan genel bir terim olarak kullanılmış, son zamanlarda sağlıkla ilgili tüm kişilerin bu sistemlere dahil edilmesiyle birlikte “telesağlık” başlığı altında yaygın bir tıp eğitimi veya sağlıkla ilgili konularda bilgi aktarımı bu kapsam içine alınmıştır (1).
Telerehabilitasyon, bu sistemler aracılığıyla rehabilitasyon hizmetlerinin uzaklara taşınmasını ve merkezdeki olanakların uzaktaki bir başka üniteye ya da doğrudan hastanın evine kadar götürülmesini amaçlayan gelişmiş bir rehabilitasyon kavramını ifade eder. Buna göre teletıp ve telerehabilitasyon, birbirini tamamlayan kavramlar olup çoğu kez iç içe geçmiş durumdadır (1).
Telerehabilitasyon, rehabilitasyon hizmetlerine erişimin sağlanması ve hastaların bağımsızlık düzeylerinin geliştirilmesi amacıyla, rehabilitasyon hizmetlerinin bilgisayara dayalı teknolojiler ve iletişim araçları ile rehabilitasyon uzmanları tarafından verilmesidir. Telerehabilitasyon; zaman, mesafe ve maliyet engellerini azaltarak ve teknolojik araçları kullanarak mesafe olarak birbirine uzak olan hasta ve rehabilitasyon hizmeti veren sağlık personelini buluşturan gelişmekte olan bir yöntemdir. Telerehabilitasyon, rehabilitasyon hizmetlerinin farklı bir modelde sunumudur; bireyler için danışma, önleme, tanı, değerlendirme, müdahale ve tedavi gibi geniş bir hizmet yelpazesi sunmaktadır (2).
Telerehabilitasyon, klinisyenler ve özel rehabilitasyon hizmeti gerektiren bireyler arasındaki mesafe engelini ortadan kaldırdığından dolayı ülkenin sağlık harcamaları anlamında tasarruf sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda ulaşımın gerektirdiği mali yükü de ortadan kaldırdığından dolayı, hasta açısından da tasarruf sağlamaktadır. Telerehabilitasyon ayrıca, metropollerde yaşayan fakat trafik ya da kişisel nedenlerden dolayı sınırlı ulaşım seçeneklerine sahip bireyler için de faydalıdır (2).
Telerehabilitasyon deyimi ilk kez 1996 yılında kullanılmış ve o tarihten itibaren her geçen yıl daha geniş çevreler tarafından kabul görmüştür (1).
1998 yılında A.B.D. Ulusal Sakatlık ve Rehabilitasyon Araştırmaları Enstitüsü (NIDRR) tarafından yapılan tanımlamalara göre telerehabilitasyonda başlıca üç komponent ayırt edilmektedir (1):
- Elektronik iletişim sistemleri aracılığıyla terapistlerin, hastaların ve aile üyelerinin eğitimlerinin sürekli kılınması,
- Hasta taburcu olduktan sonraki dönemde rehabilitasyonda sürekliliğin ve gelişimin sağlanması ve takibi,
- Gerekli terapötik girişimlerin uzak mesafelerden yapılabilmesi
Kaynakça: