Bir bilgisayarın ya da akıllı telefonun güvenli bir şekilde kullanımı için giriş verileri oldukça önemlidir. Burada özellikle kendimize ait bir parolanın oluşturulmasına dikkat edilmelidir. Parolalara, örneğin bir sosyal medya girişinde, e-posta adresinde, oyunlarda ve internette bazı sunucuların hizmetleri için ihtiyaç duyulmaktadır. Bilgisayarın ve akıllı telefonun güvenlik girişi için de iyi bir parola gereklidir.
Daha da önemlisi parolanızı hiç kimseyle, en yakın arkadaşınızla bile paylaşmamalısınız. İyi arkadaşlarla da tartışmalar yaşanabilir ve böyle durumlarda bütün profilimiz tehlikeye girer.
Herhangi biri parolanızı kullanarak sizin adınıza neler yapabilir?
- İnternet alışverişi yapabilir. Ürün elinize geçmese bile ödeme yapmak zorunda kalırsınız.
- Sosyal ağlarda, sizin adınıza istemediğiniz paylaşımlar yapabilir.
- Sizin hesabınızdan sizin paranızla ödemeler yapabilir.
- Arkadaşlarınıza sizin adınızla haberler gönderebilir.
- Bulut hizmetlerinize, örneğin arşivlediğiniz fotoğraflara erişebilir.
İyi ve güvenli bir parola nasıl oluşturulur?
- En az 8 karakterden oluşmalı. Ne kadar uzun o kadar iyi.
- İçinde büyük harf, küçük harf ve semboller bulunmalı.
- İlgi alanları ve kişisel bilgiler asla parola oluşturmak için kullanılmamalı. İsmini, doğum tarihini, adresini, en sevdiğin film, kitap vs. parola olarak kullanmamalısınız.
- Sözlükte bulunan kelimeler çabuk kırılabildiğinden parola oluşturmak için uygun değildir.
- Hangi bilgilerinizin çevrenizde bulunan insanlar tarafından bilindiğini düşünerek bunları parola olarak kullanmaktan kaçınmalısınız. Örneğin evcil hayvanınızın adı, en sevdiğiniz grup, en sevdiğiniz yemek… .
- En iyi parola, kısaltmaların yardımıyla oluşturulur. Bir satır ya da dize seçip bunların ilk harfleriyle bir parola oluşturabilirsiniz.
Farklı hesaplar için farklı parolalar kullanmalısınız. Bütün hesaplarınızı tek bir parola ile korumanız tavsiye edilmez.
İyi ve güvenli parola için örnekler
- Beğendiğiniz bir cümle ya da şiir belirleyin.
Yaş 35 yolun yarısı
İlk harflerini alın ve bunlara semboller ekleyin.
Güvenli bir parola: Y35!yyA!
Ya da
- Size bir şeyler hatırlatan özdeyiş belirleyin.
Öğretmenler: Yeni nesiller sizin eseriniz olacaktır.
Parolanız: Ö:yNsEo!
Ya da
- Size iyi gelen kişisel bir cümle belirleyin.
Her bir işin başı SAĞLIK!
Parolanız: h1:ib!S!
Parolanızı nasıl korursunuz?
- Parolanızı hiç kimseyle paylaşmayın.
- Kullanıcı bilgilerinizi yabancı hiçbir cihazda (akıllı telefon, diz üstü bilgisayar vb.) girmeyin. Eğer girmek zorunda kalırsanız bilgilerinizin kaydedilmediğinden emin olun.
- Parolanızı belirli zaman aralıklarıyla değiştirmeyi unutmayın.
- Hiçbir zaman not kağıdına yazıp cihazınıza iliştirmeyin.
- Hesabı ya da programı kullandıktan sonra güvenli çıkış yapın.
- Parolanızı girerken hiç kimsenin sizi izlemediğinden emin olun.
Parolanızı ya da içinde parolalarınızın kayıtlı olduğu bir cihazınızı çaldırırsanız ne yapmalısınız?
- Derhal tüm parolalarınızı değiştirin.
- Önemli hesaplarınızın bağlı olduğu kurumlara (örneğin banka vs.) parolanızın çalındığını bildirin.
- Eğer hesabınıza giriş yapmanız mümkün olmuyorsa, gönderilen mesajların sizden gönderilmediğini arkadaşlarınıza, alternatif bir yöntemle, duyurun.