1982 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi ve bir klasik olan Yüzyıllık Yalnızlık‘ın yazarı Gabriel Garcia Marquez, 1999 yazı boyunca lenf kanseri tedavisi gördü. Bunun üzerine, zayıflayan sağlığıyla ilgili sürekli söylentiler çıktı.
29 Mayıs 2000’de, La Republica isimli günlük bir Peru gazetesinde onun imzasını taşıyan bir şiirin yer almasıyla, bu söylentiler doğrulanır gibi oldu. Şiir “La Marioneta” (Kukla) başlığını taşıyordu ve söylentilere bakılırsa Garcia Marquez tarafından yazılıp, kötüleşen durumu sebebiyle yakın arkadaşlarına gönderilmişti.
Şiir metni ve Garcia Marquez’in kötüleşen durumuyla ilgili haberler, hızla diğer gazetelere yayıldı. 30 Mayıs’ta Mexico City günlük gazeteleri bunları yeniden verdi. La Cronica, “Gabriel Garcia Marquez hayata bir şarkı söylüyor” manşetini attı ve romancının fotoğrafı ile birlikte bu şiiri ön sayfadan yayımladı. Şiir ayrıca pek çok radyo istasyonunda okundu ve internet aracılığıyla hızlıca dünya genelinde yayıldı.
Şiirin kendisi oldukça duygusaldı ve normalde bu büyük yazardan beklenmeyecek klişelerle doluydu. Örneğin bir yerde, yazarın arzusunun “aşk ile aşk içinde yaşamak” olduğu (Türkçe çeviride “Ve aşk içinde yaşardım.” denilmiş, ç.n.) belirtilmişti (şiirin tüm metni, doğrudan İngilizce’ye çevrildi).
Bununla beraber, şiiri okuyan çoğu kişi, ölmekte olan yazarın veda mesajını aldığını düşündü. Mesela Garcia Marquez’in arkadaşı, Hint film yapımcısı Mrinal Sen Hindustan Times‘a, şiiri okuyunca yazarla 20 yıllık tanışıklığına ait anılarla dolduğunu anlatmıştı.
Ancak kısa sürede, Garcia Marquez’in durumunun kötüye gitmediği ve kendisine ait olduğuna inanılan bu şiiri onun yazmadığı açığa çıktı.
Eser, pek tanınmayan Meksikalı vantrilok (karnından konuşan kimse, ç.n.) Johnny Welch’e ait bir çalışmaydı. Welch, şiiri kukla arkadaşı “Mofles” için yazmıştı ancak her nasılsa ismi, Nobel ödüllü yazarınkiyle değiştirilmişti.
Welch, büyük bir yazar olmadığını kabul etse de, Meksika’nın InfoRed radyo istasyonuna, “bir şey yazan ancak bunun övgüsünü alamayan bir kişinin hayal kırıklığını duyumsadığını” anlatıyordu.
Garcia Marquez bu şiir üzerine kamuoyuna yönelik bir açıklama yapmadı. Öte yandan şiirin yayımlandığı hafta, yazılı medyada ona ait bir çalışma çıktı: “Kurak Bölgede Gemi Enkazı” başlığıyla, Kübalı kazazede Elian Gonzales üzerine bir deneme.
Çeviren: Murat Naroğlu
Çevirmenin notu (Murat Naroğlu): Uzun bir süredir özellikle internet ortamında paylaşılan ve Marquez’e ait olduğu iddia edilen mektup, usta yazarın ölümüyle birlikte yeniden dağıtılır oldu. Bu çeviriyle, umarım kendisine yönelik toplum nezdinde oluşan hatalı algının aşılmasına yardımım dokunur.