İkiz gebelik : Doğum ne zaman ve nasıl olmalı?
İkiz gebelikler, bilindiği üzere bazı komplikasyonlar için artmış risk taşır. Bunlara bir örnek de bebeklerin duruş şekline bağlı olanlardır, bebekler baş geliş değillerse normal doğum mümkün olmayabilir.
İkiz gebeliklerde optimal gebelik süresi, tek gebeliklerden kısa olabilir. Yani ikiz bebekler daha erken doğabilir. Yaygın bir inanışa göre, ikiz bebeklerin akciğer gelişiminin tek bebeklerden daha önce tamamlandığı düşünülmekteydi. Ancak, bazı yeni bilimsel araştırmalar bu verileri desteklememektedir. Bu nedenle, özellikle doğum sancıları başlamadan önce planlanmış sezaryenle doğacak olan ikizlerde, solunum sıkıntısı yaşanmaması için akciğer gelişiminin tamamlanmış olması ekstra önem taşır. Eğer 38. haftadan önce sezaryene alınacaksa, bebeğin suyundan örnek alınarak (amniyosentez) matürite testleri yapılabilir. 33 haftanın üzerindeki ikizlerde tek bir bebeğin suyundan örnek alınması yeterli olacaktır.
Peki ikizlerde, doğum kendiliğinden başlamamışsa kaç haftaya kadar beklenebilir? İkiz gebeliklerde bekleme süresinin üst sınırını araştıran çok az çalışma yapılmıştır. Bununla birlikte, 40 haftanın üzerindeki sürelerde bebeklerle ilgili komplikasyonların (hatta bebeklerin kaybedilme oranlarının) arttığını gösteren kanıtlar vardır. Bu nedenle, eğer doğum 40 hafta sonunda hala başlamamışsa biz elektif olarak başlatıyoruz. 38. haftadan önce ise elektif doğum önermiyoruz.
Baş – baş gelen ikizlerde, sezaryen için diğer standart endikasyonlar yoksa (örneğin annenin çatısının normal doğuma elvermeyecek kadar dar olması gibi) normal doğum uygundur. İlk gelen bebek baş geliş değilse, kesinlikle normal doğum gerçekleşemez (ikiz kilitlenmesi riski) ve sezaryen gerekir. Birinci gelen bebek baş gelişse ve ikinci bebek makat gelişse, hekimin tecrübesi yeterli ise ve anne de istekli olup riskleri de göze alıyorsa normal doğum denenebilir. Ancak biz ters gelen 2. bebeği riske atmamak için bu durumda da sezaryen doğumu önermekteyiz.
İkiz gebeliklerde suni sancı uygulamasının (oksitosin) etkin olduğunu gösteren kanıtlar vardır, ancak bu uygulamanın güvenliliğini araştıran çok fazla çalışma olmadığından, biz ikiz gebeliklerde suni sancıyı çok fazla tercih etmiyoruz.
İkiz gebelikte, vaginal doğumda sürekli olarak bebeklerin kalp atımlarının NST ile izlenmesi gerekir. Birinci bebek doğduktan sonra ikinci bebeğin pozisyonu, gelişi ve kalp atımları ultrason ve NST ile incelenir. Kalp atımı iyi olduğu sürece, ikinci bebeğin doğumu için beklenebilir. Ancak ikinci gelen bebeklerin %6 – 25’inin sezaryenle doğacağı unutulmamalıdır.