Cemaziyelevvelini Bilmek Ne Demek? Cemaziyelevvelini Bilmek Deyiminin Anlamı ve Hikayesi
Cemaziyelevvelini Bilmek Anlamı;
Bir kimsenin herkesçe bilinmeyen, geçmişteki her türlü yönünü veya kötü durumunu bilmek anlamında kullanılan bir deyimdir.
Deyimin Hikayesi;
Osmanlı imparatorluğu döneminde umumi katiplikte çalışan bir memur, evrakların tasnif edilip depolanmasında kullanılan torbalardan birisini aşırıp evine götürür. Bu torbalar arşiv için kullanıldığından, kumaşları oldukça kalitelidir. Eve götürdüğü bu kumaştan kendisine bir iç don diktirir. Gel zaman git zaman bir gün bu donu da üstündeyken çalışma arkadaşlarından birisiyle hamama gider. Evrakların tasnif edildiği torbaların üzerinde evrakların hangi döneme ait olduğunu belirten tarihler de vardır. Bu beyimizin don diktirdiği kumaşta da “cemaziyülevvel” yazısı vardır ve silinmemiştir. Arkadaşı hamam sefasında bu durumu fark eder fakat bir şey demez. Yine gel zaman git zaman bu beyimiz memuriyette yükselir, makam mevki sahibi olur. Eski zamanlarda hamam sefası yap-mışlığı olan arkadaşıyla birlikte, bir dost meclisinde “memurların faziletli olması gerektiğinden, ahlaktan, dürüstlükten” bahsetmeye, velhasıl üst perdeden atıp tutmaya başlar. Duruma daha fazla tahammül edemeyen arkadaşı da sonunda patlar “Bey, bey! Ben senin cemaziyülev-velini bilirim!” şeklinde serzenişte bulunur. Böylece bu söz zamanla “geçmişini ya da kirli çamaşırlarını bilirim” şeklinde deyimleşir.