SSCB'nin son lideri Mihail Gorbaçov: Soğuk Savaş'a çizgi çektik, çizgileri dağıtan bir Avrupa'yı hedefledik
SSCB'nin son lideri Mihail Gorbaçov, Berlin Duvarı'nın yıkılışının 30. yılı nedeniyle bir yazı kaleme aldı.
TIMETURK | HABER MERKEZİ
ÇEVİRİ
TIME dergisi 11 Kasım 2019'da tarihli sayısının kapağında "Duvarlar Yıkıldığında" manşetiyle ve Berlin Duvarı'nın yıkılışını konu alan bir dosyayla yayınlanacak. Bu sayıda yayınlanmak üzere ve Berlin Duvarı'nın yıkılışının 30. yılı sebebiyle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) son lideri Mihail Gorbaçov da bir makale kaleme aldı. Makalenin bir kısmı, TIME'ın internet sitesinde yayınlandı.
Yeni sayının kapağında yer aldığı şekilde "Yeni bir çağın başlangıcından otuz yıl sonra, dünya yeni engeller yükseltiyor" diyen Gorbaçov'un "1989'da dünya barışı seçti; bugün bu vizyona ihtiyacımız var" başlıklı makalesinin yayınlanan kısmı:
"Yıllarca sadece bir şehri değil, bir ülkeyi ve tüm Avrupa'yı bölen Berlin Duvarı, 1989 yılının Kasım ayında yıkıldı.
Tarihte bu gibi anlar devlet adamlarının sorumluluğunu ve bilgeliğini test eder.
Orta ve Doğu Avrupa ülkelerindeki geciken değişimler, Sovyetler Birliği'nde zaten sürmekte olan demokratik süreçten güçlü bir şekilde etkilendi. Halkın talepleri giderek daha acil ve radikal hale geldi.
1989 sonbaharında Doğu Almanya'daki (German Democratic Republic-G.D.R) durum giderek patlamaya hazır bir bomba haline geldi.
Çok sayıda insan ülkeyi terk ediyordu. insanlar batı sınırlarını açan Macaristan ve Çekoslovakya'da toplu halde kaçıyorlardı. Büyük şehirlerde, insanlar barışçıl protesto gösterileriyle sokaklara döküldüler.
1989 yılının Ekim ayında Doğu Berlin'deki festivallerde Doğu Almanya'nın 40. yılını kutladım. Kürsüde dururken, geçit töreninde katılımcıların sütunlarını selamlarken neredeyse fiziksel olarak insanların hoşnutsuzluğunu hissettim. Dikkatlice önceden seçildiklerini biliyorduk, bu da davranışlarını daha da çarpıcı hale getirdi. İtiraf ediyorlardı: Perestroyka! Gorbaçov, yardım et!
Sonraki olaylarda Doğu Almanya rejimi hızla toprak kaybediyordu. Protestolar ve siyasi talepler (göç, ifade özgürlüğü, almanyanın birleşmesi talepleri) ivme kazanıyordu.
Berlin Duvarı'nın yıkılışı bu nedenle bizim için sürpriz değildi. 9 Kasım 1989'da gerçekleşmesi, belirli koşulların ve popüler ruh halinin evriminin sonucuydu.
Bu koşullarda, Sovyet liderliğinin ilk adımı, Doğu Almanya'da görev yapan Sovyet birlikleri tarafından askeri gücü dışlamaktı. Aynı zamanda, sürecin ülkemizin hayati çıkarlarını ihlal etmeden veya Avrupa'da barışı baltalamadan barışçıl bir çizgide ilerlemesini sağlamak için elimizden gelenin en iyisini yaptık.
Bu son derece önemliydi, çünkü Duvar'ın yıkılmasından sonra Doğu Almanya, giderek daha karmaşık bir hal aldı.
Almanya'nın yeniden birleşmesi gündemdeydi ve bu, çoğu alarm durumuna geçen Sovyet vatandaşları arasında endişeye sebep oldu.
Elbette Almanlar değişmişti; Hitler'in hükümdarlığı ve II. Dünya Savaşı sebebiyle derslerini aldılar. Ancak tarihten silinemeyen şeyler var. Şansölye Kohl'a, Almanların birleşmeyi yönetmede, diğer insanların duygularına ve kendi çıkarlarına saygı duymalarının önemli olduğunu söyledim.
Kaygılarımızda yalnız değildik. Batı Almanya (Federal Almanya Cumhuriyeti-F.R.G.) ile NATO müttefikleri (Fransa, Büyük Britanya, İtalya) hızlı bir yeniden birleşme istemediler. Liderleriyle yaptığım görüşmelerden bunu anladım. Saldırganlıktan muzdarip olan ülkelerin her birinde, korku vardı. Bu tür korkuların söylenmemiş, tarihi ve politik nedenleri olsa da, ciddi nedenleri vardı.
NATO'nun Avrupalı üyelerinin Gorbaçov'u birleşmeyi engellemek için kullanmaktan çekinmeyeceğini düşünüyorum. Ancak, nesnel olarak kaçınılmaz olan bir sürece direnmenin ve daha da ötesi, herhangi bir biçimde güç kullanmanın öngörülemeyen sonuçlara yol açabileceğini anladım: Avrupa'nın merkezinde bir patlama, Soğuk Savaş'ın yeniden başlaması ve başka sonuçlar! Bundan kaçınmak hepimizin göreviydi.
Bugün, o zamanın bazı yorumları ve anılarını okumak, yeniden birleşme sürecinin fazla çaba harcanmadan yapılabilecek bir iş olduğu izlenimi uyandırabilir.
Mihail Gorbaçov
İki Alman devletini kapsayan iki artı dört müzakere Sovyetler Birliği, ABD, Fransa ve İngiltere ile kolay bir yolculuk olmazdı. Çekişmeli tartışmalar ve çatışmalar vardı. Bazen bir yanlış anlaşılmanın müzakereleri mahvedeceği görünüyordu.
...
Yine de, o drama ve kargaşa zamanının ana kahramanı olarak kime baktığımı sorduğumda her zaman cevap veriyorum: insanlar. Politikacıların rolünü inkar etmiyorum. Çok önemliydiler. Ama en önemlisi, halklar, insanlardı. Ulusal birlik isteğini kararlı bir şekilde ilan eden Almanlar. Ve en önemlisi, barışçıl bir şekilde.
Ve tabii ki, Almanya'nın gerçekten Alman halkının iradesini değiştirdiğine ve desteklediğine inanan, Almanların isteklerini anlayan Ruslar.
...
Soğuk Savaş'ın altına son bir çizgi çektik. Hedefimiz yeni bir Avrupa idi: çizgileri dağıtan bir Avrupa. Bizi başaran liderler bu hedefe ulaşmada başarısız oldu. Avrupa'da modern bir güvenlik mimarisi, çatışmaları önleme ve çözme için güçlü bir mekanizma oluşturulmadı. Dolayısıyla bugün kıtamızı besleyen acı dolu sorunlar ve çatışmalar görüyoruz. Dünya liderlerini bu sorunlarla yüzleşmeye ve geleceğin iyiliği için diyalogu sürdürmeye çağırıyorum."