Dyson küresi, bir yıldızın tamamını kuşatan ve onun güç çıktısının çoğunu veya tamamını yakalayan varsayımsal bir mega yapıdır. Yapının ilk tanımı Olaf Stapledon’un yazdığı bilimkurgu romanı “Star Maker”‘da (1937) “konsantrik kürelerden oluşan dünyalar” şeklinde anlatıldı. Konsept daha sonra Freeman Dyson tarafından 1960 tarihli “Kızılötesi Radyasyonun Yapay Yıldız Kaynakları Arayışı” adlı makalesinde popüler hale getirildi. Dyson, bu tür yapıların bir teknolojik uygarlığın artan enerji ihtiyaçlarının mantıksal sonucu olacağını ve uzun vadede sağ kalabilmesi için bir gereklilik olacağını öne sürdü. Bu tür yapıların araştırılmasının, gelişmiş, akıllı, dünya dışı yaşamın keşfedilmesine yol açabileceğini belirtti. Farklı tipteki Dyson küreleri ve enerji toplama yetenekleri, Kardaşev ölçeğinde teknolojik ilerleme seviyelerine karşılık gelecektir.
O zamandan beri, bir yıldız’ı kapsayacak şekilde yapay bir yapı ya da bir dizi yapı inşa etmeyi içeren diğer varyant tasarımları, keşif mühendisliğinde önerildi ve bilim kurguda “Dyson küresi” adı altında tarif edildi. Bu daha sonraki önerilerin bir çoğu konut veya endüstriyel unsurlar içeriyor. Çoğu kurgusal tasvir, fikrin en az makul varyantı olduğu düşünülen, bir yıldızın etrafını saran maddenin katı bir kabuğunu tanımlar.
Kavramın kaynağı
Dyson küresi kavramı, fizikçi ve matematikçi Freeman Dyson’un yaptığı bir düşünce deneyinin sonucuydu; bütün teknolojik medeniyetlerin enerjiye olan talebini sürekli arttırdığı teorisini ortaya atmıştı. İnsanlık medeniyetinin enerji taleplerini yeterince genişlemesi durumunda Güneş’in toplam enerji üretimini talep ettiği bir zaman gelecekti. Güneş tarafından üretilen tüm enerjiyi kesmek ve toplamak için tasarlanmış bir yörüngede olan yapılar sistemini önerdi. Dyson’un önerisi böyle bir sistemin nasıl inşa edileceğini ayrıntılı olarak açıklamadı; ancak böyle bir yapının, bir yıldızla karşılaştırıldığında alışılmadık emisyon spektrumu ile ayırt edilebileceği temelinde, yalnızca enerji toplama konularına odaklandı. Science gazetesinde yayınlanan 1960 tarihli “Kızıl Ötesi Radyasyonun Yapay Yıldız Kaynakları Arayışı” başlıklı makalesi, Dyson küresi kavramını resmileştiren ilk makaledir.
Fizibilite
Her ne kadar bu mega yapılar teorik olarak mümkün olsa da, sabit bir yerinde Dyson küresi inşa etme planları şu anda insanlığın mühendislik kapasitesinin çok ötesinde. Bununla birlikte, yörüngedeki uydular ve güneş yelkenleri gibi teknolojinin bazı kısımları zaten geliştirildi. Fotovoltaik kullanarak uzay araçlarının ve uyduların yerleştirilmesi, bir Dyson sürüsü oluşturmak için ilk küçük adım olarak görülebilir. Bununla birlikte, eksiksiz bir Dyson alanını elde etmek, iletmek ve korumak için gerekli olan araç sayısı bugünkü endüstriyel yetenekleri aşıyor. George Dvorsky nispeten yakın bir dönemde bu kısıtlamanın üstesinden gelmek için kendi kendini kopyalayan robotların kullanılmasını savundu. Bazıları, bu tür habitatların beyaz cüceler ve hatta pulsarların etrafında inşa edilebileceğini öne sürdü.