Molekül geometrisi, bir moleküldeki atomların üç boyutlu düzenlenmesidir. Molekül geometrisi, erime noktası, kaynama noktası, yoğunluk ve vereceği tepkime tipleri gibi fiziksel ve kimyasal özellikleri etkiler. Genelde moleküldeki bağ uzunlukları ve bağ açılan deneysel olarak belirlenir. Bununla birlikte, molekül ya da iyonun Lewis yapısında merkez atom çevresindeki elektronların sayısı bilinirse, molekül geometrisi tahmin edilebilir. Bu yaklaşım, atomun değerlik kabuğundaki elektronlarının birbirini itmesi temeline dayanır. Değerlik kabuğu atomun elektron bulunan en dış kabuğudur; genellikle bağ oluşturmada kullanılan elektronları barındırır. Kovalent bağ oluşturan elektron çifti sıklıkla bağlayıcı çift olarak adlandırılır ve iki atomun bir arada tutulmasını sağlar. Ancak, çok atomlu bir molekülde (merkez ve çevre atomları arasında birden çok bağı olan molekülde) farklı bağlayıcı elektron çiftleri arasındaki itme, atomların olabildiğince birbirinden uzak konumlanmalarına neden olur. Sonuçta molekül geometrisi itmeleri en aza indirecek şekilde olmalıdır. Merkez atom etrafındaki elektron çiftlerinin geometrik düzeni elektrostatik itme temeline dayandığından, molekül geometrisini belirlemek için yapılan bu yaklaşıma değerlik kabuğu elektron-çifi itme (VSEPR) modeli denir.
VSEPR modelinin kullanımı iki genel kurala dayanır:
- Sadece elektron çifti itmeleri göz önünde alındığında, ikili ve üçlü bağlar tek bağmış gibi düşünülebilir. Bu yaklaşım, nitel amaçlar için iyi olmakla beraber gerçekte çoklu bağların tekli bağlardan daha “büyük” olduğunu, yani iki atom arasında ikili ya da üçlü bağ olduğundan elektron yoğunluğunun daha çok yer işgal ettiğini bilmeliyiz.
- Eğer bir molekülün iki ya da daha çok rezonans yapısı varsa VSEPR modelini bunlardan herhangi birine uygulayabiliriz. Formal yükler genellikle gösterilmez.
Bu modeli göz önüne alarak, moleküllerin ve iyonların geometrilerini öngörebiliriz. Bu amaçla moleküller, merkez atomlarının ortaklanmamış elektron çiftleri taşıyıp taşımadığına göre ikiye ayrılabilir.