

bitkin - bütün
Bu iki kelimenin tamamen birbirinin aynı yapı, ek, ve köke sahip olduklarını biliyor muydunuz?
-bit ve -büt her ikisi de bitmek anlamındaki fiil kökünün değişik ağızlarda yazılış biçimleridir. Hatta, Türki yazılarda -büt kökü -bit şeklinden daha eskidir.
Kök anlamı olarak sona ermek, tamamlanmak, olgunlaşmak, yetişmek, ermek şeklindedir.
Şimdi, -büt kökü modern Türkçede tamamıyla vazgeçilmiş bir köktür; kalan tek türevi bütün dür. Buradaki anlam tamamlanmış, bitmiş tarzındadır. Bu noktadan tekrar evrim geçirerek bir şeylerin hepsi veya tamamı anlamını kazanmıştır. Bu kelimedeki ün eki ise gün/kün tarzında g/k sesinin aşınmasından türemektedir. Öte yandan, -bit kökü bitkin (yorulmuş, tükenmiş anlamında) modern Türkçede tekrar türetilmiştir. Dolayısıyla bu iki farklı kelime semantik olarak tamamen birbirlerinin aksi anlamları taşımakla birlikte aynı yapıya sahip olmaktadır. Bu ilişki Türkçede kelime yapımının korunması, fakat anlamlarının tamamen farklı evrimleşmelerini gösteren bir örnektir.
Modern Türkçedeki bitmek fiilinin hem tükenmek, yok olmak hem de ortaya çıkmak, var olmak, belirmek şeklinde iki türlü anlamda kullanılabilmesinin kökeni budur.
Örnekler: Radyonun pili bitti. ve Köpek hemen yanımda bitti.