ABD’deki Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden bilim adamları, bir laboratuvarda yetiştirilen ışığa duyarlı göz hücrelerini ayrıldıktan sonra yeniden bağlanmaya ikna ettiler; bu, çeşitli göz hastalıklarını tedavi etmek için hastalara transplantasyon için önemli bir adımdır.
Birlikte çalışan bu fotoreseptör hücreler, diğer hücrelerle birleşerek retina; gözün arkasında, ışığın dalga boylarını beynin görme olarak yorumladığı sinyallere dönüştürmekten sorumlu ince bir doku tabakası.
Vücudun dışında retina hücreleri yetiştirmek ve bunları gözün içindeki ölü veya işlevsiz dokuları değiştirmek için kullanmak araştırmacıların bir hedefi olmuştur.
2014 yılında, araştırmacılar gerçek bir retinanın biçimine ve işlevine benzeyen organoidler (laboratuvarda 3D formlara kendi kendine organize olan hücre kümeleri) üretti. Bunu, insan deri hücrelerini kök hücreler olarak hareket edecek şekilde yeniden programlayarak yaptılar ve daha sonra çeşitli retinal hücre türlerine dönüşmeleri teşvik edildi.
Baş araştırmacıya göre göz doktoru David Gammbu yeni çalışma “yapbozun son parçası”.
“Bu organoidlerden gelen hücreleri, retinal hastalıklar sırasında kaybolan aynı hücre türlerinin yedek parçaları olarak kullanmak istedik.” Gamm diyor.
“Ancak kompakt kümeler halinde aylarca bir laboratuvar kabında büyütüldükten sonra, şu soru kaldı: Hücreler onları ayırdıktan sonra uygun şekilde davranacak mı? Çünkü bu, onları bir hastanın gözüne yerleştirmenin anahtarıdır.”
Bu işlevsellik, hücrelerin akson adı verilen uzantıları kullanarak, sinaps adı verilen kimyasal bir sinyal kutusuyla bir bağlantı noktası oluşturarak birbirleriyle bağlantı kurabilmesine bağlıdır.
Hücreler arasında uzanan aksonları görmek bir şeydir. Çalışan bağlantıların yapıldığından emin olmak için ekip, retinal hücre kümelerini birbirinden ayırdı ve yeniden bağlantı kurmalarını izledi.
Daha sonra, bir hafta boyunca retinal hücreler arasında göç ettiği görülen ve sinaptik bağlantıların gerçekten yapıldığını gösteren bir kuduz virüsü eklendi.
“Doğru yönde ilerlediğimize dair güven oluşturmak için bu hikayeyi laboratuvarda her seferinde bir parça olmak üzere birlikte şekillendiriyoruz.” Gamm diyorWisconsin-Madison Üniversitesi’nden.
“Sonuçta hepsi, bir sonraki adım olan insan klinik deneylerine yol açıyor.”
Daha fazla analiz, en yaygın olarak sinaps oluşturan hücre tiplerinin, genellikle çubuklar ve koniler olarak ayırt edilen fotoreseptörler olduğunu ortaya çıkardı. Bu cesaret verici, çünkü bu hücre türleri, aşağıdaki gibi hastalıklarda kaybolanlardır: retinitis pigmentoza ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu.
Ayrıca sinaps oluşturan retinal ganglion hücreleri adı verilen hücre tiplerine dair kanıtlar da vardı. Gözdeki bu hücrelerin değiştirilmesi, aşağıdaki gibi bozuklukların tedavisinde yararlı olabilir: glokomgözü beyne bağlayan optik sinirin hasar gördüğü yer.
“Bu bizim için önemli bir keşifti” Gamm diyor. “Bu retinal organoidlerin sahip olabileceği potansiyel olarak geniş etkiyi gerçekten gösteriyor.”
Araştırma yayınlandı PNAS.
Kaynak : https://www.sciencealert.com/lab-grown-retinas-to-restore-vision-are-a-step-closer-to-human-trials