'Kemal Türkler'i kim öldürdü?', 'Kemal Türkler nasıl ve neden öldürüldü?' sorularının yanıtları sosyal medyada tartışılıyor. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) kurucusu ve ilk genel başkanı olan ve işçi sınıfının bayrak isimlerinden biri olan Kemal Türkler, katledilmesinin 40. yılında saygıyla anılıyor. Hukuksal düzenlemeler, etik kurallar, sosyal haklar gibi meslekte örgütlenmenin öneminin anlaşılmasından önemli rol oynayan eski DİSK başkanı, 22 Temmuz 1980 günü evinden çıkıp sendikaya giderken alçakça bir pusuyla suikaste uğrayarak hayatını kaybetti. İşte, 'Kemal Türkler'in biyografisi'...
'Kemal Türkler kimdir, nereli, kaç yaşında?', ''Kemal Türkler'i kim öldürdü?', 'Kemal Türkler nasıl ve neden öldürüldü?' sorularının yanıtlarına sayfamızda yer verdik. DİSK'in kurucusu ve ilk genel başkanı Kemal Türkler, katledilişinin 40. yılında İstanbul Topkapı mezarlığında mezarı başında anılıyor. 22 Temmuz 1980'de İstanbul'daki evinin önünde suikaste uğrayan Türkler, 70'li yıllarda işçi eyleminin, grevin ve direnişin mimarı, örgütleyicisi, katılımcısı veya destekçisi olarak mücadeleci ve kararlı sendikacı niteliğiyle öne çıkmıştı. Detaylar haberimizde...
KEMAL TÜRKLER KİMDİR?
1926 yılında Denizli'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladıktan sonra 1947'de İstanbul'a giderek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Aynı yıl Bakırköy'de kurulu Emayetaş Fabrikası'nda çalışmaya başlayan Türkler, iki yıl sonra öğrenimini terk etmek zorunda kaldı.
1951'de daha sonra DİSK'in kurucu sendikalarından biri olacak Demir ve Madeni Eşya İşçileri Sendikası'na (sonraki adıyla Türkiye Maden-İş Sendikası) üye oldu. Bu örgütün 1952'de yapılan genel kurulunda işkolunda yaygın bir örgütlenmeyi ve Bakırköy'de şube kurulmasını önerdi.
13 Şubat 1961'de Rıza Kuas, Kemal Nebioğlu, İbrahim Güzelce ve Avni Erakalın gibi arkadaşlarıyla birlikte TİP kurarak, bu örgütün ilk genel sekreterliğini yaptı.
TİP'in 1971'de Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılmasına kadar parti içinde aktif olarak çalışan ve genel yönetim kurulu üyeliğinde bulunan Türkler, '60'larda Maden-İş Sendikasının işkolunda daha iyi örgütlenebilmesi için sendika şubelerini bölge temsilciliklerine bağlayan bir model geliştirdi.
1961 Anayasası'nda yer alan grev hakkının gerçekleşmesi için, Türkiye İşçi Sendikaları Konfedarasyonu (Türk-İş) içinde birçok sendikacıyla birlikte mücadele veren Türkler, 1961'deki ünlü Saraçhanebaşı Mitinginin düzenlenmesinde önemli bir rol oynayarak, mitingte bir konuşma yaptı.
1963'te Maden-İş Sendikası'nın Kavel'de başlatmış olduğu direnişin yürütülmesinde de aktif olan Türkler, bir yıl sonra Singer Fabrikası'nda başlatılan grev nedeniyle Türk-İş genel başkanı Seyfi Demirsoy'la birlikte kısa bir süre tutuklandı.
Aynı yıl 26 Ocak'ta yapılan sendika yönetim kurulunda Türk-İş'e karşı muhalefet karan alan Maden-iş Sendikası'nın 15 Temmuz 1966 da Türkiye Petrol Kimya Ve Lastik Sanayi İşçileri Sendikası (Lastik-İş), Türkiye Basın, Yayın,. Grafiker ve Ambalaj Sanayii İşçileri Sendikası (Basın-İş) ve Türkiye Gıda Sanayii İşçileri Sendikasıyla (Gıda-İş) birlikte Sendikalar Arası Dayanışma Örgütü (SADA) içinde yer almasını sağladı. Bu arada Paşabahçe grevi nedeniyle Türk-İş'ten geçici olarak ihraç edilmiş olan Maden-İş Sendikası'nın SADA içinde yer alan diğer örgütlerle ortak hareketini yürüten Türkler, sonunda bu sendikalarla birlikte Türk-İş'ten ayrılarak 13 Şubat 1967'de DİSK'i kurdu.
1977'de yapılan 6. Genel Kurul'a kadar DİSK'in genel başkanlığını yapan Türkler, bu dönem içinde mücadeleci ve aktif kişiliğiyle öne çıktı. Özellikle 1971'e kadar Maden-İş Sendikası'nın yürütmüş olduğu yetki mücadelesinde güçlenen DİSK Türkler'in öncülüğünde 15-16 Haziran 1970'te iki gün süren büyük işçi direnişini gerçekleştirdi.
Bu olaylar nedeniyle tutuklanan Türkler, 12 Mart'tan sonra bağımsız sendikaların katılımıyla üye sayısı daha da artan DİSK içinde baş gösteren anlaşmazlıkta Ulusal Demokratik Cephe (UDC) yanlılarıyla işbirliği yaptı.
28 Temmuz 1977'de yapmış olduğu açıklama örgüt içinde tartışmalara yol açtı. DİSK Yürütme Kurulu içinde diğer üyelerle anlaşmazlığa düşen Türkler, Aralık 1977'de yapılan 6. Genel Kurul'da genel başkanlığa seçilemedi. Bu tarihten sonra Maden-İş Sendikası'nın genel başkanlığını yürüttü.
Türkler 22 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Merter'deki evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi.
KEMAL TÜRKLER KAÇ YAŞINDA?
1926 doğumlu olan DİSK'in kurucu başkanı, öldürüldüğü 1980 yılında 54 yaşındaydı.
KEMAL TÜRKLER NASIL ÖLDÜ?
22 Temmuz 1980'de İstanbul'daki evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu vurularak yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbul Topkapı Mezarlığı'na defnedildi.
Ölüm haberi üzerine MADEN-İŞ genel yas ilan etti ve MADEN-İŞ'in örgütlü olduğu tüm işyerlerinde iş durduruldu. DİSK ve MADEN-İŞ yöneticilerinin yaptıkları ortak toplantıda alınan karar uyarınca, 23 Temmuz 1980 günü DİSK'e bağlı sendikaların üyeleri iş bıraktı. TÜRK-İŞ'e bağlı sendikalardan ve bağımsız sendikalardan da bu eyleme destek verenler oldu. MADEN-İŞ üyelerinin eylemi ise cenazenin defnedildiği 25 Temmuz 1980 gününe kadar devam etti.
KEMAL TÜRKLER'İ KİM ÖLDÜRDÜ?
Ankara, Çankırı, Kastamonu İlleri Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından hazırlanan MHP ve Ülkücü Kuruluşlar İddianamesi'nde (Esas No.1980/7040) Kemal Türkler'in ülkücüler tarafından öldürüldüğü ileri sürülmüştür (s.748-749).
Suikasti gerçekleştirdiği iddia edilen sanık Ünal Osmanağaoğlu, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'nin ardından yurt dışına kaçtı. Daha sonra Türkiye'ye döndü. Susurluk olayı öncesinde Abdullah Çatlı ile buluştuğu iddia edildi. Kuşadası'nda kardeşinin kimliğiyle yaşarken, 1999'da yakalandı ve 7 kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Ünal Osmanoğlu'nun, 1978'de 7 sosyalist öğrencinin Ankara Bahçelievler'de öldürülmesinde rol aldığı ileri sürüldü.
KEMAL TÜRKLER DAVASI
Suikastle ile ilgili olarak Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada 2003 yılında sanık Ünal Osmanağaoğlu'nun beraatına karar verildi.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, dosyada eksik soruşturma yapıldığı gerekçesiyle kararı bozmuştu. Yerel mahkeme bir kez daha sanık Ünal Osmanağaoğlu'nun beraatına karar verdi.
Yargıtay sanıkla ilgili olarak keşif yapması, silahla ateş etmiş olmasından dolayı kararı bir kez daha bozdu. Mahkeme 2009'da beraat kararında bir kez daha direndi. Karara yapılan itirazla birlikte Yargıtay Genel Kurulu hükmün bozulmasına karar verdi.
Dosya yerel mahkemeye son gelişinde ise zaman aşımı gerekçesiyle düştü.
Kemal Türkler'in avukatı Rasim Öz, dosyayı AİHM'e taşıdı. Türkler'in katili sanık Ünal Osmanağaoğlu, 30 Haziran 2014 tarihinde geçirdiği bir kalp ameliyatı sonrasında hayatını kaybetti.
KEMAL TÜRKLER NEDEN ÖLDÜRÜLDÜ?
Kemal Türkler’in kızı Nilgün Türkler Soydan, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'ne zemin hazırlanması için babasının öldürüldüğünü söyledi. Türkler Soydan'ın sözleri şöyle:
"12 Eylül babam yok edilmeden yapılamayacak bir hareketti. Benim için 12 Eylül, babamın öldürülmesini ifade ediyor. Babam öldürülmeli ve DİSK ortadan kaldırılmalıydı, nitekim öyle de oldu. 12 Eylül ile birlikte DİSK ortadan kaldırıldı.
Babamın öldürülmesi olayı 22 Temmuz 1980'dir. 12 Eylülle arada sadece 52 gün var. Kemal Türkler'in öldürülmesi 12 Eylül darbesine giden yolda en önemli kilometre taşlarından biridir. Sadece ben değil benim gibi pek çok insan da böyle düşünüyor. Çünkü DİSK'in ve sınıf mücadelesinin yükseldiği, doruk noktasına ulaştığı bir dönemdi.
Türkiye'nin dört bir yanında yükselen bir sınıf hareketi, sendikal hareket vardı. Bu yükseliş fark edildiği için ilk olarak korku salmak için 1977'de 1 Mayıs katliamı yapılmıştır. En azından korku salarız bu yükselişi durdururuz denilmiştir. 1977'de kendi yöntemleriyle ihtar verdiler. 1980 Darbesi de o zamandan hazırlanmaya başlandı.
Ondan sonra da teker teker insanları öldürmeye başlayıp son halkada da işçi sınıfının örgütlü gücünü ortadan kaldırmadan darbeyi yapamayacaklarını düşünüp Kemal Türkler'i öldürdüler. Kemal Türkler'i öldürüp DİSK'i budadılar, ortadan kaldırdılar."
.