

Spartalılar
Mîlâttan önceki yüzyıllarda Yunanistan'da kurulan şehir devletlerinden biri. Sparta, Peloponnes'in güneyinde etrafı dağlarla çevrili Evrotas Vâdisinde bulunan tipik bir Dor şehridir. Dorların bu bölgede yerleşmesiyle üç sınıf halk ortaya çıkmıştır: Sparta topraklarını aralarında paylaşmak sûretiyle Sparta şehrinde yaşayan Dorlara, Spartalılar adı verildi. Sparta'nın dağlık mevkilerinde ve köylerde yaşayan hür fakat siyâsî ve askerî bakımdan tamâmen Spartalılara bağlı köylüler ve işçilerden meydana gelen Periokler. Üçüncüsü ise Spartalıların toprağa bağlamış oldukları Helotlar idi. Spartalılar yerli halktan pek az oldukları için, toplu bir halde yaşıyorlardı. Helotların çalışması sâyesinde kendileri iş görmezlerdi.
Spartalılar kuvvetli ve disiplinli orduları ile komşularının zararına olarak yeni topraklar elde ettiler. Batı taraflarındaki Meserya üzerine seferler düzenlediler. Ele geçirdikleri topraklar üzerinde yaşayan yerli halkı Helot (esir) yaptılar. Bu başarılardan sonra Sparta, Yunanistan'ın en kuvvetli devleti hâline geldi. Komşu şehir devletleriyle ittifak ederek Peloponnes birliğini kurmayı başardılar.
M.Ö. 430 yılında başlayan ve Helen Birliği devletleriyle, Attik Delos Deniz Birliği devletleri arasında geçen Peloponnes savaşlarından üstün olarak çıkan Sparta, Yunan şehir devletlerini tamâmiyle emri altına aldı. Atina'nın dahi iç işlerine karışmaya başladı. Kuvvetli donanmaları sâyesinde deniz hakimiyetine de sâhiptiler. Sparta'nın bu başarısında kurnaz bir komutan ve diplomat olan Lisandros'un payı büyüktü. Bu sırada Anadolu'da da Pers istilâsı baş göstermişti. İyon şehirleri Perslere karşı Sparta'dan yardım istediler. Kendilerini bütün Yunan dünyâsının hâmisi sayan Spartalılar, Anadolu'ya büyük bir ordu gönderdiler. Ancak bu sırada bir kısım Yunan şehirlerinin ayaklanması üzerine ordu geri çağrıldı. Spartalılar isyan eden şehir devletlerini yeniden itâat altına aldılarsa da, donanmaları Atina'ya yenildi. Denizdeki hâkimiyetlerini kaybettiler. Bu sırada Yunan şehir devletlerinden Tebai, son derece kuvvetli bir hâle gelmişti. Pelopidas adlı komutan, Boitya şehirlerini hâkimiyeti altına aldı. Aynı zamanda Spartalılar da Boitya'ya girmişti. İki ordu arasında meydana gelen savaşta Spartalılar bozguna uğradı (M.Ö. 370). Bu zaferden sonra Tebaililer, Orta Yunanistan şehirlerinin bir çoğunu ellerine geçirdiler. Pelaponnes üzerine seferler yaparak, Spartalılar'a ağır darbeler indirdiler ve onların bir daha toparlanmasına imkân vermediler.
Spartalıların başında kral bulunuyordu. Kral aynı zamanda ordularının da komutanıydı. Barış zamanında idarî, askerî ve adlî işlere bakardı.Kralların yanında altmış yaşını doldurmuş ihtiyarlardan meydana gelen ve Gerusia denilen bir danışma meclisi vardı. Otuz kadar üyesi bulunan bu meclis, kanun yapma yetkisine sahipti. Gerusia'nın yaptığı kanun tasarılarını krallar kabul veya reddederlerdi.
Sparta'da sosyal hayat çok değişikti. Devlet bütün halkın hareketlerini göz önünde bulundurmaktaydı. Yeni doğan çocuklar muâyene ettirilir, sağlam iseler annesine verilir, değilse ölüme terk edilirdi. Bütün işleri Helotlar gördüğü için, Spartalı erkekler, askerlikten başka bir iş görmezlerdi ve yasaktı. Onlar için en büyük şeref savaş meydanında ölmekti. Sparta kadınları da, erkekleri gibi cesûr ve fedâkârdılar.
Bu sayfa hakkında yorum ekle:
|Bu sayfa hakkındaki yorumlar:|
|Yorumu gönderen: Ispartalı, 14.10.2010, 22:09 (UTC):|
Isparta ve Sparta. yüzüklerin efendisi iki kule gibi. Ama Sparta'yı malesef saruman ele geçirmiş.:) Adamlar reklamlarını iyi yapıyorlar. Halbuki Isparta da tarih yönünden Sparta gibi çok eskilere dayanıyor.Ama bunu çoğu bilmez. Ispartada bulunan Psidia antiochia antik şehri geçmişte birçok uygarlığın merkezi olmuştur. Ayrıca Hıristiyanlığın en önemli çıkış noktalarından biridir. Hz İsanın havarilerinden biri bu şehirde hıristiyanlığı tebliğ etmiştir. Halen hacı olmak isteyen hıristiyanların akınına uğramaktadır. Dikkatinizi çekmek istediğim nokta ise yine aynı topraklar yakın geçmişimizde Nurlara beşiklik etmiştir.Adeta tüm insanlığa manevi başkentlik görevini tekrar üstlenmiştir. tarih nasıl da tekerrürden ibaret ama...
Sparta 300 vs Isparta 313(ashabı bedir sayısı)
|Yorumu gönderen: akar herkesi yakar, 05.01.2010, 14:32 (UTC):|
savaşçılara bak hayvan gibi