Meme Kanseri; deri kanseri dışında, meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserdir. Hem erkeklerde hem de kadınlarda ortaya çıkabilir, ancak erkeklerde çok nadirdir. Nedeni bilinmemekle birlikte, meme kanseri gelişme riski yaşla birlikte artmaktadır. Risk özellikle 60 yaş ve üstü kadınlarda yüksektir. Yaşları nedeniyle, bu kadınlar zaten osteoporoz için risk altındadır. Meme kanserinin artan insidansı ve uzun süreli sağ kalım oranlarının iyileştirilmesi göz önüne alındığında, meme kanseri mağdurları arasında kemik sağlığı ve kırık önleme önemli sağlık sorunları haline gelmiştir.
Osteoporoz Hakkında Gerçekler
Osteoporoz, kemiklerin daha az yoğunlaştığı ve kırılma olasılığının daha yüksek olduğu bir durumdur. Osteoporozdan kaynaklana kırıklar belirgin ağrı ve sakatlığa neden olabilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde, 53 milyondan fazla insan ya zaten osteoporoz ya da düşük kemik kütlesi nedeniyle yüksek risk altındadır.
Osteoporoz gelişimi için risk faktörleri şunlardır:
• İncelik veya küçük çerçeve hastalığın aile öyküsü
• Postmenopozal olmak ve özellikle erken menopoz geçirmiş olmak
• Adet dönemlerinin anormal yokluğu (amenore)
• Lupus, astım, tiroid eksikliği ve nöbet tedavisinde kullanılanlar gibi bazı ilaçların uzun süreli kullanımı düşük kalsiyum alımı
• Fiziksel aktivite eksikliği
• Sigara içmek
• Aşırı alkol alımı
Osteoporoz sıklıkla önlenebilir. Sessiz bir hastalık olarak bilinir, çünkü tespit edilmezse, kemik kaybı, bir kırık oluşana kadar uzun yıllar semptomlar olmadan ilerleyebilir. Osteoporoz, yaşlılık sonuçlarına sahip bir çocukluk hastalığı olarak adlandırılmaktadır. Çünkü gençlerde sağlıklı kemikler oluşturmak, daha sonraki yaşamda osteoporoz ve kırıkları önlemeye yardımcı olmaktadır. Ancak, sağlıklı kemikler için yeni alışkanlıklar benimsemek için asla geç değildir.
Meme Kanseri ve Osteoporoz Arasındaki Bağlantı
Meme kanseri tedavisi gören kadınlar artmış osteoporoz ve kırık riski altında olabilir. Östrojenin kemik üzerinde koruyucu bir etkisi vardır ve hormonun azaltılmış kemik kaybı seviyeleri azalır. Tedavi ilaçları ya da ameliyat nedeniyle, birçok meme kanseri mağdurları yumurtalık fonksiyonunda bir kayıp yaşarlar ve sonuç olarak östrojen seviyelerinde bir düşüş yaşarlar. Kanser tedavisi öncesinde premenopoz olan kadınlar, daha önce menopoz geçirip meme kanserine yakalanmayanlara göre daha erken hayatlarını kaybedebilirler. NIH destekli Kadın Sağlığı Girişimi Gözlem Çalışması’nın (WHI-OS) sonuçları meme kanseri mağdurları arasında kırık riskinde bir artış tespit etmiştir.
Osteoporoz Yönetimi Stratejileri
Bazı stratejiler kişinin osteoporoz riskini azaltabilir veya daha önceden teşhis edilmiş olan kadınlarda hastalığın etkilerini azaltabilir.
Beslenme
Bazı çalışmalar diyet ve meme kanseri arasında bir bağlantı bulmuştur. Bununla birlikte, hangi gıdaların veya takviyelerin meme kanseri riskini azaltmada rol oynayabileceği henüz net değildir. Kemik sağlığı söz konusu olduğunda, kalsiyum ve D vitamini açısından zengin, dengeli bir diyet önemlidir. İyi kalsiyum kaynakları arasında az yağlı süt ürünleri bulunur; koyu yeşil, yapraklı sebzeler; ve kalsiyum takviyeli yiyecek ve içecekler.
Takviyeler, her gün, özellikle de kanıtlanmış süt alerjisi olan kişilerde kalsiyum gereksiniminin karşılanmasına yardımcı olabilir. Tıp Enstitüsü, 50 yaşına kadar erkekler ve kadınlar için günlük 1000 mg (miligram) kalsiyum alımını önermektedir. 50 yaşın üzerindeki kadınlar ve 70 yaşın üzerindeki erkekler günlük 1.200 mg’a kadar alımını arttırmalıdır. D vitamini kalsiyum emilimi ve kemik sağlığında önemli bir rol oynar. D vitamininin besin kaynakları arasında yumurta sarısı, tuzlu su balıkları ve karaciğer bulunur. Birçok insan, özellikle yaşlı olanlar, her gün 600 ila 800 IU (Uluslararası Birimler) önerilen alım miktarını elde etmek için D vitamini takviyesine ihtiyaç duyabilirler.
Egzersiz
Kas gibi, kemik de daha güçlü hale gelerek egzersize cevap veren canlı dokudır. Kemikleriniz için en iyi aktivite, yerçekimine karşı çalışmaya zorlayan ağırlık taşıyan egzersizdir. Bazı örnekler yürüyüş, tırmanma merdivenleri, ağırlık antrenmanı ve dans etmeyi içerir. Yürüme gibi düzenli egzersizler, kemik kaybını önlemeye yardımcı olabilir ve diğer birçok sağlık sorununa yarar sağlayacaktır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar, egzersizin genç kadınlarda meme kanseri riskini de azaltabileceğini göstermektedir.
Sağlıklı Yaşam Tarzı
Sigara içmek hem kemik hem de kalp ve akciğerler için kötüdür. Sigara içen kadınlar daha önce menopozdan geçme eğilimi gösterirler. Bu da kemik koruyucu hormon östrojen seviyelerinde daha erken bir azalma ve daha erken kemik kaybını tetikler. Ayrıca, sigara içenler diyetlerinden daha az kalsiyum emebilir. Bazı çalışmalar alkol kullanan kadınlarda biraz daha yüksek meme kanseri riski bulmuş ve kanıtlar alkolün kemik sağlığı üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabileceğini düşündürmektedir. Yoğun olarak içenler, hem yetersiz beslenme hem de düşme riskinin artması nedeniyle kemik kaybı ve kırılmaya daha yatkındırlar.
Kemik Yoğunluğu Testi:
Kemik mineral yoğunluğu (BMD) testi vücudun çeşitli bölgelerinde kemik yoğunluğunu ölçer. Bu güvenli ve ağrısız test, bir kırık oluşmadan önce osteoporozu tespit edebilir ve gelecekte kırılma şansını tahmin edebilir. BMD testi, ilacın dikkate alınması gerektiğini belirlemeye yardımcı olabilir. Meme kanserinden kurtulan bir kadın, doktoruna kemik yoğunluğu testi için aday olup olmadığını sormalıdır.
İlaç
Osteoporozun tedavisi yoktur. Bununla birlikte, bu hastalığı önlemek ve tedavi etmek için çeşitli ilaçlar mevcuttur. Osteoporoz tedavi ilaçlarının bir sınıfı olan bisfosfonatlar, kemiğe yayılmış olan meme kanserini tedavi etme yeteneklerinde bazı başarılar göstermiştir. Diğer bir osteoporoz tedavi ilacı olan raloksifen, osteoporozlu kadınlarda meme kanseri riskini azalttığı gösterilen seçici bir östrojen reseptör modülatörüdür (SERM). Ulusal Sağlık Enstitüleri Tamoksifen ve Raloksifen (STAR) çalışmasında, raloksifenin yüksek riskli kadınlarda postmenopozal meme kanseri riskini azaltmada tamoksifen kadar etkili olduğu bulunmuştur.
Meme kanseri mağduriyeti yaşayan kişilerde bu hastalığın bazı izlerini silmek mümkün olmasa bile, yaşam kalitesini artırarak mağduriyetin azaltılması söz konusu olabilir.
Kaynakça:
* healthline.com
* ods.od.nih.gov
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu