Slovakya, Orta Avrupa`da, Polonya`nın güneyinde yer alan bir ülkedir. Eski Çekoslovakya`nın bir parçasıdır.
48,845 km² yüzölçümüne sahip ülkenin, Avusturya ile 91, Çek Cumhuriyeti 215, Macaristan ile 515, Polonya ile 444, Ukrayna ile 90 olmak üzere toplam 1.355 km sınır uzunluğu vardır. Denize kıyısı yoktur.
İklimi ılımandır. Orta kısımlar ve kuzeyde dağlar, güneyde alçak araziler yer alır. En alçak noktası Bodrok Nehri 94 metre rakımlıdır. En yüksek noktası ise Gerlachovsky Stit 2,655 metredir.
Tarih
Slavlar 5. yüzyılda günümüzdeki Slovakya topraklarına yerleşmişlerdir. 8. yüzyılda bölgede kurulan Nitra Prensliği komşusu olan Moravya`yla birlikte Büyük Moravya İmparatorluğu`nu oluşturdu. 1000 yılından sonra Slovakya`nın büyük bir bölümü Macaristan Krallığı`nın bir parçası haline geldi. Çek toprakları da Almanya tarafından işgal edildi.
1526 yılında Kanuni Sultan Süleyman`ın komutasındaki Ordusunun Mohaç Savaşı`nı kazanarak Budin (Budapeşte) kentini ele geçirmesi sonucu Macaristan`ın büyük bir bölümü Osmanlı Devleti`ne katıldı. Macarların geri kalan bölümü Habsburgların himayesi altında Slovakya topraklarında yaşadılar ve Bratislava bu bölgenin başkenti rolünü oynadı. 1683-1699 yılları arasındaki Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları`nı kaybeden Osmanlılar, Macaristan`dan geri çekilmek zorunda kaldılar. Bu tarihten sonra Slovakya`nın önemi azaldı. Ama Slovakya 20. yüzyıla kadar Macaristan`ın bir parçası olarakAvusturya İmparatorluğu`nun içinde yaşadı.
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu I. Dünya Savaşı sonunda yıkılınca 1918 yılında Slovakya, Bohemya, Moravya, Silezyave Karpat Rutenya ile birleşerek Çekoslavakya adında bir ülke haline geldi. II. Dünya Savaşı`nın başlamasından sonra Slovakya Nazi Almanyası`yla anlaşarak Çekoslovakya`dan ayrıldı. Nihayet 9 Mayıs 1945 tarihinde Sovyet ve Amerikan birlikleri ülkeye girerek Alman işgaline son verdiler. Çekoslovakya tekrar birleşti. 1948 yılında yönetim komünistlerin eline geçti. Bu tarihten sonra, 41 yıl boyunca Çekoslovakya Doğu Bloku`nda yer aldı.
5 Ocak 1968 tarihinde iktidara gelen Alexander Dubček siyasi bir liberalleşme dönemi başlattı. Ancak Prag Baharı adı verilen bu dönem aynı yılın 20 Ağustosunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Varşova Paktı müttefiklerinin (Romanya hariç) ülkeyi işgal etmesi ile sona erdi. Kasım 1989`da Çekoslovakya Kadife Devrimi adı verilen kansız bir devrimle kapitalizme geçti. 1 Ocak 1993 tarihinde ülke barışçı bir biçimde Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olmak üzere iki ülkeye ayrıldı. Her iki ülkede geniş çaplı ekonomik reformlar yapıldı. Slovakya 29 Mart 2004 tarihinde NATO`ya, 1 Mayıs 2004 tarihinde ise Avrupa Birliği`ne üye oldu.
Fiziki Yapı
Slovakya topraklarının büyük kısmı dağlarla kaplıdır. Dağların yüksekliği kuzeye gidildikçe artar. Ülke topraklarını Tatra Dağları engebelendirir. Ülkenin en yüksek noktası Tatra Dağlarındaki Gerlachovka Doruğudur (2655 m). Ülkenin güneybatı ve güneydoğusunda Michalovce ve Tuna ovaları yer alır. Başlıca akarsuları güneye doğru akan Vah, Hron, Hornad ve Bodrogla, kuzeye doğru akan Popraddır. Tuna ve Morava nehirleri ülkenin güney sınırının bir bölümünü çizer.
İklim
Denizden uzak bir Avrupa ülkesi olan Slovakyada da diğer Avrupa Orta Avrupa ülkelerinde olduğu gibi kışları sert soğukların hakim olduğu kara iklimi hüküm sürer. Yazların serin geçtiği ülkede, yıllık sıcaklık ortalamaları seneden seneye büyük farklılık gösterir. Tuna Ovasında iklim diğer kısımlara göre daha yumuşaktır. Dağlık kesimler bol yağış alır.
Tabii Kaynakları
Ülke topraklarının büyük kısmını işgal eden dağlar ormanlarla kaplıdır. Yüksek bölgelerdeki iğne yapraklı ağaçlardan meydana gelen ormanlar düzlüklere inildikçe yerini kayın, meşe ve gürgen ağaçlarından meydana gelen ormanlara bırakır. Ormanlık bölgelerde, yaban keçisi, yaban domuzu ve yaban kedisi yaşar.
Ülke topraklarındaki engebeli dağlar zengin maden yataklarına sahiptir. Rezerv yönünden zengin olan madenler demir cevheri, bakır, magnezit, kurşun ve çinkodur. Ayrıca cıva, asbest, kalay, bacit, siderit, perlit, gümüş ve altın yatakları da işletilmektedir. Düzlüklerde az da olsa petrol ve doğal gaz çıkarılır. Sanayinin temel ihtiyacı olan Vah, Orava, Harnad ve Slana ırmakları üzerinde yer alan hidroelektrik santralleri karşılar.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Nüfusu 5.310.000 olup, nüfus yoğunluğu 108dir. Resmi dili Slovakçadır. Hıristiyan olan halkın büyük kısmı Katoliktir. Ülke nüfusunun % 87sini Slovaklar meydana getirir ve ağırlıklı olarak güney bölgede yaşarlar. Nüfusun geri kalan kısmı Macar, Çek, Ukraynalı, Rus ve Romen azınlıklardan meydana gelir. 6-15 yaş arasında öğretimin mecburi ve parasız olduğu ülkede okuma yazma oranı % 99dur.
Ülkenin başşehri Bratislava, nüfus yoğunluğunun en yüksek olduğu yerdir. Eski Macaristan Krallığının merkezi olan Bratislava günümüzde de ülkenin kültür merkezi olmasının yanı sıra üç ülkenin (Slovakya-Macaristan ve Avusturya) sınırına yakın bir bölgede akan Tuna Nehrinin kıyısında ulaşım merkezi olarak çok önemlidir.
Siyasi Hayat
1968de hür bir rejim için istekleri Rusya tarafından reddedilen Slovakya Cumhuriyeti, 1990a kadar Komünist rejimle yönetildi. Slovak ve Çek Cumhuriyeti olarak iki federasyon halinde idare edilirdi. 1992de Çek ve Slovak Cumhuriyetlerinde ayrı ayrı seçim yapıldı. Bu seçimlerin ardından yapılan görüşmeler neticesinde 31 Aralık 1992de iki cumhuriyet birbirinden ayrıldı. Devlet başkanı Vladimir Meclardır.
Ekonomi
Slovakya ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tarım ovalarda ve akarsu vadilerinde yapılır. Dağlık olan ülke topraklarının ancak üçte birlik kısmı tarıma elverişlidir. Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, mısır, şekerpancarı, çavdar, patates, yulaf, tütün, sebze ve meyvedir. Elde edilen tarım ürünleri tüketimin % 92sini karşılamaktadır. Hayvancılık gelişmiş olup sığır, koyun ve domuz besiciliği yaygın olarak yapılır.
Sanayide, kimya ve makine endüstrisi gelişmiştir. Dağlık bölgelerde bulunan madenler çıkartılarak işlenir. Kömür ve petrol yatakları bulunmamasına rağmen sanayinin temel enerji ihtiyacı nehirler üzerindeki hidroelektrik santrallerinden karşılanır. Jaslovske Bohunicede bir nükleer enerji santrali vardır. Ağır sanayi kuruluşları Bratislava ve Kosice şehirlerinde toplanmıştır. Topraklarından geçen doğal gaz ve petrol boru hatlarının geliri ülkenin bu ihtiyaçlarını karşılar. Makina sanayi alanında; takım tezgahları, nehir gemileri, kamyon yedek parçaları, televizyonlar, radyolar, çamaşır makineleri, soğutucular vb. üretilir. Kimya alanında ise azotlu gübre ve petrokimya kombinaları önemli yer tutar.
Dağların ormanlarla kaplı olduğu ülkede ormancılığın ekonomide önemli bir yeri vardır. Ormanlardan kereste ve kağıt sanayiinin ihtiyacı karşılanır. Slovak Cumhuriyetinin iktisadi sistem değişikliği daha gelişmiş durumda olan Çek Cumhuriyetinden ayrılması neticesinde kardeş ülkeden mal ve para akımının önemli ölçüde azalması ülke ekonomisini aşılması zor bir darboğaza sokmuştur.
Turizm, ülkenin önemli gelir kaynaklarından biridir. Tatra Dağlarındaki kış sporları ve dağcılık merkezleri ülkenin dört bir tarafına dağılmış olan kaplıca ve ılıcalar, koruma altına alınmış tarihi şehirler ülkeye çok sayıda turist çeker.
Ulaşım
Slovak Cumhuriyeti gelişmiş kara ve demiryolu ağına sahiptir. Nehir taşımacılığı ulaşımda önemli yer tutar. Bratislava, Lucunec, Zilina, Zloven, Poprad ve Kösice şehirlerinde havaalanı vardır.