Bu Yazımızda Neler Var :
Uykuda Konuşmak Nedir? Sebepleri ve tedavisi
Uyku Konuşması
Uykuda konuşmak nedir? Somniloquy olarak da bilinen, çocuklar arasında nispeten yaygın bir olgudur. Ancak yetişkinlerin yalnızca yaklaşık %5’i düzenli olarak uykularında konuşmaktadır.
Uykuda konuşma genellikle zararsızdır ve tedavi gerektirmez. Uykuda konuşan çoğu kişi bunu yaptığını hatırlamaz. Ancak uykuda konuşma sıksa ve sizin veya başkalarının uykusunu bozuyorsa, huzursuz bacak sendromu veya uyku apnesi gibi altta yatan bir uyku bozukluğunun işareti olabilir. Bu durumlarda tedavi gerekli olabilir.
Uykuda Konuşma Belirtileri
Uykuda konuşma, birkaç kelime mırıldanmaktan tam bir konuşma yapmaya kadar değişebilir. Genellikle uyanıklıktan uykuya (hipnagojik durum) veya uykudan uyanıklığa (hipnopompik durum) geçiş sırasında olur.
Ancak derin uyku sırasında da ortaya çıkabilir. Uykuda konuşma, uyku sırasında meydana gelen anormal davranışları veya deneyimleri içeren bir tür uyku bozukluğu olan parasomnia olarak kabul edilir:
- Somniloquy‘nin ana belirtisi uyku sırasında farkında olmadan konuşmaktır.
- İnsanların bu epizodlar sırasında söyledikleri şeyler anlamsızdan tam cümlelere kadar değişebilir.
- Bazı durumlarda kişi yüksek sesle bağırabilir veya küfredebilir.
- Uykuda konuşma ara sıra ya da sık sık meydana gelebilir.
- Bazı insanlar sadece kırk yılda bir uykularında konuşurken, diğerleri bunu her gece birkaç kez yapar.
- Epizodlar genellikle 30 saniyeden kısa sürer; ancak bazen birkaç dakika devam edebilir.
Uykularında konuşan çoğu insan, nöbetleri sırasında söyledikleri şeyleri hatırlamaz.
Uykuda Konuşmanın Sebepleri
Uykuda konuşmanın tek bir nedeni yoktur. Genetik olabilir ve ailelerde görülebilir. Ayrıca stres, uyku yoksunluğu veya bazı ilaçlar tarafından da tetiklenebilir. Uykuda konuşma her yaşta görülebilir, ancak en sık çocuklarda ve ergenlerde görülür.
Aşağıda uykuda konuşmanın olası nedenlerinin bir listesi bulunmaktadır:
- Aile geçmişi: Uykuda konuşma aile içinde aktarılabilir. Ebeveynleriniz veya diğer yakın akrabalarınız uyku sırasında konuştuysa, sizin de konuşma olasılığınız daha yüksek olabilir.
- Uyku yoksunluğu: Yeterince uyumamak uykuda konuşmayı tetikleyebilir. Çünkü uyku yoksunluğu uykunun parçalanmasına yol açabilir, bu da konuşmanın daha olası olduğu uykunun daha hafif aşamalarına girmenizi daha olası hale getirir.
- Stres: Stresli yaşam olayları uykuda konuşmayı tetikleyebilir. Çünkü stres de uykunun bölünmesine yol açabilir.
- Bazı ilaçlar: Sakinleştiriciler ve antihistaminikler gibi bazı ilaçlar uykuda konuşmaya neden olabilir. Bunun nedeni, uyuşukluğa neden olabilmeleri ve uykunun daha hafif aşamalarına girmenizi daha olası hale getirmeleridir.
- Psikiyatrik bozukluklar: Uykuda konuşma şizofreni, mani ve depresyon gibi psikiyatrik bozukluklarla ilişkilendirilmiştir. Bunun nedeni, bu bozuklukların parçalı uykuya neden olabilmesidir.
- Uyku bozuklukları: Uykuda konuşma, uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromu gibi uyku bozuklukları ile ilişkilendirilmiştir.
Ancak birçok vakada uykuda konuşmanın net bir nedeni yoktur.
Uykuda Konuşma Çeşitleri
Aşağıda çeşitli uyku konuşması türlerinin bir listesi bulunmaktadır:
- Basit Somniloquy: Bu, uykuda konuşmanın en yaygın türüdür. Genellikle homurdanmalar, inlemeler veya tek kelimeler gibi kısa, anlamsız ifadeler içerir.
- Karmaşık Somniloquy: Bu tür uykuda konuşma daha nadirdir ve daha uzun, daha tutarlı konuşmaları içerir. Kişi biriyle sohbet ediyormuş gibi görünebilir veya anlamsız bir şekilde konuşuyor olabilir.
- Logore: Bu, anormal bir konuşma akışını içeren çok nadir bir uykuda konuşma şeklidir. Kişi bir seferde birkaç dakika boyunca hızlı ve tutarsız bir şekilde konuşabilir. Bu tür uykuda konuşma, bipolar bozukluk veya şizofreni gibi bir ruh sağlığı bozukluğunun belirtisi olabilir.
Uykuda Konuşmanın Tedavisi
Çoğu insan uykuda konuşma için tedavi gerektirmez. Uykuda konuşma sizin veya başkalarının uykusunu bozuyorsa, sıklığını veya şiddetini azaltmak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır:
- Yeterince uyuyun: Uyku yoksunluğu uykuda konuşmayı tetikleyebilir veya daha da kötüleştirebilir. Her gece yeterince dinlendirici uyku aldığınızdan emin olun.
- Stresi azaltın: Stres uykuda konuşmayı tetikleyebilir veya kötüleştirebilir. Hayatınızdaki stres kaynaklarını belirleyin ve bunlardan kaçının. Derin meditasyon gibi rahatlama teknikleri uygulayın.
- Alkolden kaçının: Alkol tüketimi uykuda konuşmayı tetikleyebilir veya kötüleştirebilir. Eğer alkol kullanıyorsanız, bunu ölçülü bir şekilde yapın.
- Stresi veya kaygıyı azaltmaya yardımcı olacak terapi: Stres veya anksiyete uykuda konuşmanıza neden oluyorsa, terapi başa çıkma ve rahatlama tekniklerini öğrenmenize yardımcı olabilir.
- Altta yatan bir uyku bozukluğunu tedavi etmek için ilaç tedavisi: Uykuda konuşmanıza altta yatan bir uyku bozukluğu neden oluyorsa, bozukluğun tedavisi uykuda konuşmayı azaltabilir veya ortadan kaldırabilir.
- Diğerlerinden ayrı bir odada uyumak: Uykuda konuşma başkalarının uykusunu bozuyorsa, ayrı bir odada uyumak yardımcı olabilir.
- Geceleri ağız koruyucusu takmak: Uykuda konuşmak kendi uykunuzu bozuyorsa, geceleri ağız koruyucusu takmak gürültü yapmanızı önlemeye yardımcı olabilir.
Uykuda konuşma altta yatan bir uyku bozukluğunun belirtisi ise, bu bozukluğun tedavisi gerekli olabilir. Örneğin, neden uyku apnesi ise, uyku sırasında hava yolunuzu açık tutmaya yardımcı olmak için Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı (CPAP) makinesi reçete edilebilir. Sebep huzursuz bacak sendromuysa, semptomları hafifletmek için ilaçlar reçete edilebilir.
Uykuda Konuşmayla Başa Çıkmak
Uykuda konuşan biriyle yaşıyorsanız, durumu daha yönetilebilir hale getirmek için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır:
- Temel kurallar belirleyin: Uykuda konuşmak uykunuzu bozuyorsa, uykuda konuşan kişiyle bazı temel kurallar belirleyin. Örneğin, ayrı yataklarda veya yatak odalarında uyumayı kabul edebilirsiniz.
- Kulak tıkacı veya beyaz gürültü kullanın: Kulak tıkaçları veya beyaz gürültü makinesi uykuda konuşma sesini engellemeye yardımcı olabilir.
- Uykusunda konuşan kişiyle konuşmaya çalışmaktan kaçının: Bu her ikiniz için de kafa karıştırıcı ve sinir bozucu olabilir. İletişim kurmak için uyanık olmalarını beklemek en iyisidir.
- Uykuda konuşma sizin veya çevrenizdekilerin hayatını bozuyorsa, bir doktorla konuşun. Uykuda konuşmaya neden olan altta yatan bir uyku bozukluğu olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir ve tedavi seçenekleri önerebilirler.
Uykuda Konuşmanın Engellenmesi
Uykuda konuşmayı önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak yeterli uyku alarak, stresi azaltarak ve alkolden kaçınarak riski azaltabilirsiniz. Uykuda konuşma altta yatan bir uyku bozukluğunun belirtisi ise, bozukluğun tedavisi uykuda konuşma ataklarının önlenmesine veya sıklığının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Uykuda Konuşma Nasıl Teşhis Edilir?
Tıbbi bir durum olarak kabul edilmediği için somniloquy için resmi bir teşhis süreci yoktur. Tanı genellikle kendi raporlarına veya yatak partnerleri ya da oda arkadaşlarının raporlarına dayanarak konur.
Bir doktor, aldığınız herhangi bir ilaç veya semptomlarınıza katkıda bulunabilecek herhangi bir tıbbi durumunuz hakkında sorular sorabilir. Ayrıca genel ruh sağlığınızı ve son zamanlarda olağandışı bir stres altında olup olmadığınızı da sorabilirler.
Bazı durumlarda doktor, uykusuzluk veya uyku apnesi gibi semptomlarınızın diğer olası nedenlerini ekarte etmek için uykunuzun çeşitli yönlerini ölçmek için sensörler kullanan bir tanı testi olan polisomnogram isteyebilir.
Ara sıra uykunuzda konuşuyorsanız, endişelenmenize gerek yok – bu birçok insan için tamamen normal bir davranıştır. Ancak, geceleri yüksek sesle konuşarak eşinizi veya oda arkadaşlarınızı sık sık uyandırdığınızı fark ederseniz, tıbbi yardım almanın zamanı gelmiş olabilir. Ayrıca, uykuda konuşmaya büyük bir yaşam stresi (sevdiğiniz birinin ölümü veya işinizi kaybetmek gibi) yaşadıktan sonra başladıysanız, bu bir profesyonel tarafından tedavi edilmesi gereken altta yatan psikolojik bir durumun göstergesi olabilir. Her halükarda, gece alışkanlıklarınızla ilgili endişeleriniz varsa, bu konuyu doktorunuza açmaktan çekinmeyin; doktorunuz bu konuda size yardımcı olabilir ve rahatlamanızı sağlayabilir.
kaynakça verywell