Tır Karnesinin Kullanılmasına İlişkin Kurallar Nelerdir?
Tır karnesinin kullanılmasına ilişkin kurallar hakkında bilgiler:
Gümrük İdaresi Sayısı
Bir TIR taşıması, birkaç hareket ve varış gümrük idarelerini kapsayabilir, fakat hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir. TIR karnesi varış gümrük idarelerine ancak bütün hareket gümrük idarelerinin bu TIR karnesini kabul etmeleri halinde sunulabilir.
Buna göre bir TIR karnesi hareket ve varış gümrük idareleri sayısı dördü geçmeyecek; 1 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi,
- 1 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi,
- 2 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi,
- 1 hareket gümrük idaresi 3 varış gümrük idaresi,
- 2 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi,
- 3 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi, şeklinde düzenlenebilir.
Yukarıdaki seçeneklere uygun olarak, TIR karnesinin beyaz renkli Volet-1 yaprağı ve yeşil renkli Volet-2 yapraklarının 2 no.lu bölümüne sadece hareket gümrük idareleri, 12 no.lu bölümüne varış gümrük idareleri ve o gümrük idaresine boşaltılacak eşya miktarı (koli, kap, adet gibi) yazılmalıdır. Bu hanelere giriş veya çıkış gümrük idareleri yazılmamalıdır.
TIR Sözleşmesinin 18 inci maddesi ve TIR Karnesi’nin Kullanılmasına İlişkin Kurallara göre bir TIR taşıması 4 ‘den fazla hareket ve varış gümrük idarelerini içeremez. Bir taşıma işlemi esnasında toplam hareket ve varış yerleri sayısını artırmak için; bir tek karayolu taşıtı veya taşıt veya konteyner dizisi her biri ayrı bir TIR karnesi himayesinde olmak üzere art arda veya aynı anda birden çok TIR taşıması yapılabilir. Bu amaçla, aşağıdaki seçeneklerden yararlanılabilir.
Tır Karnesinin Geçerliliği
1 – Art arda 2 TIR Karnesinin kullanılması: İlk TIR Karnesi 4 taneye kadar hareket ve varış Gümrük idaresi içerebilir. Bu Karnenin 4 ncü Gümrük idaresinde tamamlanıp sonlandırılmasını müteakip, yeni bir TIR karnesi açılabilir ve taşıma işleminin kalan kısmı için bu karne kullanılabilir. Böylece, birinci TIR karnesinin son varış Gümrük idaresi, ikinci TIR karnesi için hareket Gümrük idaresi olacak ve ikinci Karne en fazla 3 varış gümrük idaresi içerebilecektir. İlk TIR karnesinde kayıtlı eşyadan son varış Gümrük idaresine ait olanlar boşaltıldıktan sonra kalan eşyanın tamamı ikinci TIR karnesine kaydedilecek, böylece bu gümrük idaresi ikinci TIR karnesi için ilk hareket gümrük idaresi olacaktır. Bu seçenekte en fazla 7 tane hareket ve varış Gümrük idaresi kullanılabilmektedir.
2 -Aynı Anda Birden Çok TIR Taşıması: Aynı anda birden çok karayolu taşıt dizisi (kamyon-römork) veya birden çok konteynerin kullanılması durumunda, her bir karayolu taşıtı veya konteyner için ayrı bir TIR karnesi verilebileceğinden bu TIR karnelerinin her biri 4 taneye kadar yükleme ve boşaltma yeri içerebilecektir. Hangi seçenek kullanılırsa kullanılsın, farklı boşaltma yerlerinde boşaltılacak eşyalar ilk boşaltma noktasında taşıt veya konteynerden boşaltılacak eşyaların, diğer boşaltma noktalarında boşaltılacak olan eşya veya eşyaların boşaltılmasını gerektirmeyecek şekilde yüklenmelidir. Bu tür eşya yükleme sırasında birbirlerinden ayrılacaktır.
TIR Karnesi hareket ülkesinde veya TIR Karnesi sahibinin yerleştiği veya ikamet ettiği ülkede verilir. TIR Karnesi, maddelerinin aynı zamanda İngilizce olduğu birinci sayfanın ön yüzü hariç, Fransızca basılmıştır. TIR Karnesi, karneyi veren kuruluş tarafından saptanan süre içerisinde, hareket gümrüğünde gümrük kontrolünden geçmesi şartı ile TIR taşımasının varış gümrüğünde tamamlanmasına kadar geçerlidir. Geçerlilik süresi TIR Karnesinin Ticaret Odasından alınmasından itibaren 60 gün olarak belirlenmektedir. Bu süre hiçbir şekilde uzatılamamaktadır. Aynı zamanda TIR Karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir.
Sayfaların Sayısı
Bir hareket gümrüğü bir de varış gümrüğü idarelerinin olduğu hallerde TIR Karnesi, hareket ülkesi için en az 2, varış ülkesi için 2 ve geçilen her ülke için 2 sayfa ihtiva etmelidir. Fazladan her hareket (veya varış) gümrük idaresi için 2 fazla sayfa istenecektir.
Gümrük İdarelerine Karnenin İbrazı
TIR Karnesi, karayolu taşıtı, taşıt dizisi veya konteyner(ler) ile birlikte her hareket, yol boyu ve varış gümrüğüne ibraz edilir. En son hareket gümrük idaresinde gümrük memuru taşıma süresince kullanılan manifestonun bütün yapraklan altındaki 17’inci bölümü imzalar, tarihli mühür basar.