Gerçek kurtlar iki tür olarak tanımlanmaktadır: Canis Lupus (genellikle “Gri Kurtlar” olarak bilinir), gri, kereste, kutup, tundra, lobos ve buffalo kurtları gibi 38 alt tür içerir. Diğer bilinen türler, akrabalarından daha küçük, daha uzun bacakları ve kısa tüyleri olan Kızıl Kurttur (Canis Rufus). Birçok bilim adamı, Canis Rufus‘un ayrı bir tür olup olmadığını tartışmaktadır.
Kurtlar, bir zamanlar dünyanın her tarafında görünen en yaygın kara yırtıcısıydı. Türün gelişemediği yegane yerler çöl ve yağmur ormanlarıdır.
Kurtlar; köpekler, çakallar, dingolar, Afrika av köpekleri, birçok tilki türü ve birkaç çakal türünden oluşan “Köpekgiller” (Canidae) ailesinin en büyük üyeleridir.
Bir sürüde birçok dişi olmasına rağmen, sadece birkaç tanesi yavrulamaktadır. Çoğu zaman, sadece alfa dişi ve erkek çiftleşir, bu da en güçlü yavruların dünyaya gelmesine ve sürüde bulunması gereken yavru sayısını sınırlandırmaya yardımcı olmaktadır. Diğer dişiler ise yavruları büyütmeye ve “bebek bakıcılığına” yardımcı olmaktadır.
Kurtların en eski çizimleri güney Avrupa’da mağaralarda ve M.Ö. 20.000 yılından kalmadır.
Kurtlardan iyi bekçi köpeği olamaz çünkü doğal olarak kurtlar yabancılardan korkarlar ve havlayarak kendini belli etmek yerine onlardan saklanırlar.
Otoimmün hastalık Systemic Lupus Erythmatosus (SLE) ya da Lupus, kelimenin tam anlamıyla kurt kızarması anlamına gelir, çünkü on sekizinci yüzyılda, hekimler hastalığın bir kurt ısırmasından kaynaklandığına inanmakta idiler.
Kurtların gebeliği yaklaşık 65 gün sürer. Kurt yavruları hem sağır hem de kör doğarlar ve yaklaşık yarım kilo ağırlığındadırlar.
Kurt yavruları genellikle Mart ve Mayıs ayları arasında doğarlar.
Bir kurt yavrusunun gözleri doğuştan mavidir ve kurt sekiz aylık olduğunda göz rengi sarıya döner.
Yeni doğmuş bir kurt yavrusunun idrarını yapabilmesi için annesinin sıcak diliyle karnını yalaması gerekmektedir.
Kurtlar tırnak uçları üzerinde koşarlar, bu da onların durup hızla dönmelerine ve pençe pedlerinin yıpranmasını önlemeye yardımcı olur.
Kurtlar yaklaşık 200 milyon koku hücresine sahiptir. İnsanların sadece 5 milyon koku hücresi vardır. Kurtlar, diğer hayvanların kokusunu bir milden (1,6 kilometre) uzaklıktan alabilirler.
Belli koşullar altında, kurtlar ormanda 10 km uzaklıktaki ve açık tundrada 16 km uzaklıktaki sesleri duyabilirler.
Kurtların en güçlü organı çenesidir. 7cm2 lik alana yaklaşık 680 kg (büyük bir köpek yaklaşık 340 kg ) bir ezme basıncı yapabilir. Ağızlarında keskin ve güçlü 42 diş bulunur. Çeneleri bir köpeğinkinden çok daha fazla açılır.
1600 yılında Kuzey Amerika’da gri kurt nüfusu 2 milyon civarında idi. Bugün Kuzey Amerika’da yaklaşık 65.000 gri kurt kalmıştır. Dünya üzerinde toplam yaklaşık 150.000 kadar gri kurt yaşamaktadır.
Aç bir kurt, tek bir öğünde 9-10 kilo et yiyebilir ve bu da karşılaştırıldığında bir insanın yüz hamburger yemesine benzemektedir.
Kurtlar tarihsel olarak cinsellik ile de ilişkilendirilmiştir. Örneğin, cinsel olgunluğunu ilan eden bir kızın kırmızı bir pelerin giymesi ve bir kurt tarafından baştan çıkarılmasına dair mitolojik hikayeler vardır. Cinsellik ve karşı cins ile ilişkiler konusuda başarılı, yaşlı bir erkeğin “yaşlı kurt” olarak tanımlanması veya “kurt ulumasının” bir cinsellik sembolü olarak kullanılması gibi.
Daha düşük düzeydeki erkek kurtlar bir dişi ile eşleşmezler ve sıklıkla “psikolojik kastrasyon” olarak adlandırılan bir stres ve engellenme durumundan muzdariptirler. Düşük dereceli dişiler alfa dişisinden korktukları için alfa erkeğine yaklaşmazlar.
Ortalama büyüklükte bir kurt, kabaca 20ml sperm üretir.
Kurtlar, yaklaşık 35 milyon yıl önce yaşamış olan Mesocyon adlı bir hayvandan evrimleşmiştir. Mesocyon, kısa bacaklı ve uzun vücudu olan, küçük bir köpek benzeri bir yaratıktı. Kurtlar gibi, sürüler halinde yaşamış oldukları tahmin edilmektedir.
Kurtlar ayak parmaklarının arasındaki küçük perdeler sayesinde 13 kilometre mesafeye kadar yüzebilmektedirler.
Hitler’in ilk adı olan Adolf “öncü kurt” anlamına gelmektedir. Kendisi de kurtlara hayrandı bu nedenle bazen “Herr Wolf” veya “Conductor Wolf” takma adlarını kullandı. “Wolf’un Gulch” (Wolfsschlucht), “Wolf’s Lair” (Wolfschanze) ve “Werewolf” (Wehrwolf), Hitler’in çeşitli askeri merkezler için kullnadığı kod isimlerdi.
1600’lü yıllarda İrlanda’ya “Kurt Diyarı” deniyordu, çünkü o yıllarda İrlanda’da çok sayıda kurt yaşıyordu. Kurt avı İrlanda’lı soylular arasında popüler bir av sporuydu ve av sırasında kurt köpekleri kullanılıyordu. İrlanda kurt köpeğinin en eski tarihi kaydı M.S. 391’de Roma döneminden kalmadır.
Günümüz bilim adamları, kurtlar için “alfa” ya da “omega” terimlerinin kullanılmasının yanıltıcı olduğunu öne sürmektedir. Çünkü “alfa” kurtları basitçe ebeveyn kurtlardır. “Alfa” terminolojisini kullanmak yanlış bir şekilde katı bir sürekli sosyal yapıya işaret etmektedir.
Biyologlar kurt bölgesini sadece mekânsal değil, mekânsal-zamansal olarak tanımlarlar, böylece her bir sürü, son zamanlarda “izinsiz girme” sinyallerinin ne zaman yayınlandığına bağlı olarak birbirinin içine ve dışına doğru hareket ederler.
Diğer hayvanlardan farklı olarak, kurtlar, sürü birliğini devam ettirmek ve korumak için çeşitli yüz ifadeleri kullanırlar.
Yunan tanrısı Apollo’ya bazen Apollo Lykios veya Kurt Apollon adı verilmektedir, rüzgar ve güneş ile ilişkilendirilmektedir. Atina’da Apollon tapınağını çevreleyen toprak, Lyceum ya da “kurt derisi” olarak bilinir.
1927’de, bir kurt adam olduğuna inandığı için bir çocuğu vuran bir Fransız polis memuru yargılanmıştır. Aynı yıl, Fransa’daki son vahşi kurtlar da öldürülmüştür.
Avrupalılar Kuzey Amerika’ya geldiğinde, kurtlar Amerikan tarihinde en çok avlanan hayvanlar haline geldi ve yirminci yüzyılın başlarında neredeyse soyları tükendi. ABD Federal hükümeti, 1915’te Batı eyaletlerinde bir kurt eradikasyon programı bile yürürlüğe koydu.
Dire kurtları (canis dirus) iki milyon yıl önce Kuzey Amerika’da yaşayan tarih öncesi kurtlardı. Şimdi soyu tükenmiş durumdadır. Canis Dirus’lar, mamutlar kadar büyük hayvanları avlamışlardır.
Vikingler kurt derileri giyerdi ve kurtların savaşçı ruhunu almak için kurt kanı içerlerdi. Ayrıca kurtları savaş arkadaşları veya hrægifr (corpse trolls) olarak görürlerdi.
Bir kurt saatte yaklaşık 20 mil (32 km) ve gerektiğinde saatte 40 mil (56 km) hızla koşabilir, ancak bu koşu sadece bir veya iki dakika sürebilir. Normal koşuda ise saatte yaklaşık 8 kilometre hızla gidebilirler ve tüm gün durmadan bu hızda koşabilirler.
1883 ve 1918 yılları arasında Montana’da ödül için 80,00’dan fazla kurt öldürülmüştür.
En küçük kurtlar, sadece 13 kg ağırlığındadır ve Orta Doğu’da yaşarlar. En büyük kurtlar Kanada, Alaska ve Sovyetler Birliği’nde yaşamaktadır ve 80 kg ağırlığa kadar ulaşabilirler.
Kurtlar uluyarak, sürüden ayrılan üyelerle temasa geçmek, grubu avlanmadan önce toparlamak veya rakip kurt sürülerini uzak tutmak için uyarabilirler. Yalnız kurtlar, eşleri kendilerine çekmek için veya sadece yalnız olduklarını belirtmek için ulurlar. Her bir kurt uluması, sadece beş saniye sürmektedir, fakat tüm sürünün ulumaya dahil olması ile birlikte uluma süresi daha uzun duyulmaktadır.
Bir kurdun gözünde ışık yansıtan bir tabaka vardır ve buna tapetum lucidum (Latince “parlak goblenler”) denir. Bu tabaka bir kurdun gözlerinin karanlıkta parlamasına neden olur ve ayrıca gece görüşünü de kolaylaştırır. Kurdun renk algısı ve görme keskinliği belki de bir insana göre daha azdır fakat gözleri harekete son derece duyarlıdır.
Eğer bir yerde Kurt varsa, genellikle orada kuzgunlar (bazen “kurt kuşları” olarak bilinir) da bulunur. Kuzgunlar, genellikle kurtların avlarından arta kalanları yemek için kurtları takip ederler. Ayrıca Kurtların üzerine dalış yaparak onlarla oynarlar. Kurtların kuyruklarını gagalamayı denerler ve onları oldukça kızdırırlar.
Birinci yüzyıl Romalı bilim adamı olan Pliny the Elder’e göre, kurt dişlerini bebeğin damaklarına sürtmenin diş ağrısını hafifletmekteydi. Ayrıca, kurt gübresinin hem kolik (bağırsak sancısı) hem de katarakt tedavisinde kullanılabileceğini belirtmiştir.
Biyologlar, kurtların, insanlara, ulumalarının taklit edildiğinde karşılık verdiğini keşfetmişlerdir. Minnesota’daki Uluslararası Kurt Merkezi, insanların vahşi doğada kurtlarla iletişim kurmak için nasıl ulumaları gerektiğini öğreten “Howl Nights” (Uluma Geceleri) düzenlemektedir.
Aztekler, kurt karaciğerini melankoli tedavisi için bir ilaç olarak kullanmışlardır. Ayrıca, ameliyatta dikiş için bilenmiş bir kurt kemiği kullanmışlardır.
Orta Çağ boyunca, Avrupalılar doğum ağrısını hafifletmek için toz haline getirilmiş kurt karaciğeri kullanmışlardır. Boğazdaki şişliği azaltmak için bir kurdun sağ ön pençesini boğaz etrafına sarmışlardır. Kurutulmuş kurt etleri de incinmeler sonucu acıyı hafifletmek için bir çare olarak yenmiştir.
Antik Yunanlılar, birisinin kurt tarafından öldürülen bir kuzunun etini yemesi halinde, bir vampir olma riskiyle karşı karşıya olduğuna inanıyorlardı.
İngiltere’de 1042’de başlayan Aziz Edward’in saltanatı sırasında, idama mahkum edilen bir suçlu, bir kurtadam maskesi takmaya zorlanmakta ve idam edilmekteydi.
1600’lü yıllarda Kurtadam olmakla suçlanan yüzlerce insan, mahkemelerce suçlu bulunarak infaz edildi. Bunların birçoğu fiziksel ve zihinsel özürlü olan erkekler, kadınlar ve çocuklardan oluşuyordu.
Cherokee Kızılderilileri, kurtları avlamazlardı çünkü öldürülen bir kurdun erkek kardeşinin intikam alacağına inanıyorlardı. Dahası, kurt öldürmek için bir silah kullanılmışsa, silah bir daha asla düzgün çalışmayacaktı.
Yaklaşık 800. yılda, Frank ve Lombard kralı Şarman (Charlemagne) 1789 yılına kadar faaliyet gösteren bir kurt avcı birliği olan Louveterie’yi kurdu. Louveterie 1814’te yeniden faaliyete geçti ve son Fransız kurdu 1927’de öldürüldü.
İngiltere Kralı Edgar, Galler’den yıllık 300 kurt derisi vergi almaktaydı. Bu nedenle Galler’de kurt popülasyonu hızla yok oldu.
1500 yılında İngiltere’de, 1770’te İrlanda’da, 1772’de, Danimarka’da yaşayan son kurt öldürüldü.
Amala ve Kamala bir kurt tarafından yetiştirildiğine inanılan iki küçük kız çocuğudur. Bir papaz olan Reverend Singh, ormanda dört ayak üzerinde yürüyen ve insan özellikleri taşıyan “korkutucu ruhlar” olduğunu duyduktan sonra Bengal’e gitti. Reverend Singh 1920’de biri 7 ya da 8 yaşlarında olan bu kızları buldu ve onları ormandan şehre getirdi. Küçük olan kız bir yıl içinde öldü. Son zamanlarda yazarlar, bu bilginin geçerliliğini sorguladılar; çünkü modern bilgi, kurt gibi davranışların genellikle otistik veya istismara uğramış çocuklarda görüldüğünü ortaya koymuştur.
Antik Roma’lı bilim adamı Sextus Placitus, M.Ö. beşinci yüzyılda yazdığı “Medicina de quadrupedibus” (Hayvanlardaki İlaçlar) adlı eserinde, bir kurdun başını yastık olarak kullanmanın uykusuzluğu (insomnia) tedavi edeceğini iddia etmiştir.
Bir kurt sürüsü sadece iki veya üç kurttan oluşabileceği gibi 20 veya 30 kat daha büyük te olabilir.
1934’te Almanya, kurtları koruma altına almak için çaba gösteren modern zamanlardaki ilk devlet olmuştur. Fakat korumaya rağmen Almanya’da son kurtlar on dokuzuncu yüzyılın ortalarında öldürüldü.
Japonca kurt kelimesi “büyük tanrı” anlamına gelmektedir.
Her yıl 6.000 ila 7.000 arasında kurt derisi dünya çapında işlem görmektedir. Deriler genellikle Rusya, Moğolistan ve Çin tarafından tedarik edilmekte ve ceket veya palto için kullanılmaktadır.
Hindistan’da, basit kurt tuzakları hala kullanılmaktadır. Bu tuzaklar, dallar veya yapraklar ile gizlenmiş basit çukurlardan oluşmaktadır.
Kurtlar, 1973’te ABD’de Nesli Tükenmekte Olan Türler Yasası listesine giren ilk hayvanlardır.
John Milton’ın ünlü şiiri “Lycidas”, “kurt yavrusu” lykideus için ismini Yunanca ‘dan almıştır.
Harry Potter evreninde, kurt adam Remus Lupin’in adı, kurt (lupus) için Latince bir kelime ile doğrudan ilişkilidir ve bir kurt tarafından emzirilen Roma, Remus’un kurucularından biri ile bağlantı kurmaktadır. Lupin’in kurtadamının çifte doğası, Potter aleminde her şeyin iki tarafı olduğunu göstermektedir.
Kurt çiftleri çoğu insan çiftinden daha sadıktır. Bir erkek ve dişi, genellikle yaşam boyu bir arada kalırlar ve kendilerini ebeveyn olmaya adarlar. Yaşamları boyunca sofistike aile bağlarını korurlar.
ABD’nin Idaho, Montana ve Wyoming eyaletlerinde yer alan ulusal Yellowstone Park’ta bulunan son kurt 1926 yılında öldürülmüştür. 1995 yılında kurtlar parkta yeniden üretildi ve on yıl sonra yaklaşık 136 kurttan oluşan 13 kurtluk sürü bulunmaktaydı.
Şu anda, Kanada’da yaklaşık 50.000 kurt yaşamaktadır; Alaska’da 6.500; 48 eyalette 3.500 civarında kurt bulunmaktadır. Avrupa’da, İtalya‘da sayıları 300’den azdır; İspanya’da yaklaşık 2.000 kurt yaşamaktadır. Norveç ve İsveç’te yaşayan kurtların toplamı 80’den azdır. Polonya’da 700 ve Rusya’da 70.000 kurt yaşamaktadır.
Kurt, Türk mitolojisi için oldukça önemlidir. Asena Türk mitolojisinde efsanevi bir dişi kurttur. Eski Türklerin en önemli hükümdarlarının içinde bulunduğu Aşina, Zena, Asen veya Şunnu adı verilen sülaleler, efsaneye göre bu dişi kurttan türemiştir.
Türkiye’de yaşayan kurt türü “Canis Lupus Pallipes” tir. Alt tür olan bu kurtlar kızıl, kum rengi, kahverengiri. Kısa ve sık tüylere sahiptir. Bazen siyah renkli ve boz renkli kurtlara da rastlanmaktadır. Ülkemizdeki türün ortalama ağırlığı 35 ile 60 kilogramdır. Alaska ve Kanada’da yaşayan Gri Kurtlara oranla oldukça küçüktürler.
Anadolu coğrafyasında kurtlar yaban hayatı içinde önemli bir yere sahiptir. Yaban hayatı popülasyonu açısından da zincirin en değerli üyesidir. Türkiye’de kurtlar, Güneydoğu Anadolu ve Trakya dışındaki diğer bölgelerde bulunmaktadır. Marmara Bölgesi’nde Kaz Dağları Milli Parkı, Ege’den başlayarak Güneydoğu Anadolu’ya kadar uzanan Toroslar, Karadeniz Sıradağları, Orta ve Doğu Anadolu’nun dağlık kesimlerinde küçük gruplar halinde yaşamaktadırlar. Vahşi yırtıcı bir hayvan olması nedeniyle avcılar, çiftçiler ve hayvan yetiştiricileri tarafından öldürülmektedir.