Ateş, baş ağrısı ve bulantı - kusma yakınması ile gelen her hastada menenjit düşünülmeli ve aranmalıdır. Fotofobi, ense ve sırt ağrısı ve özellikle küçük çocuklarda konvülziyon olabilir.
Viral menenjitte genellikle bilinç açıktır. Hasta şikayetlerini kendisi söyleyebilir. Bakteriyel menenjitte ise bilinç bulanık veya kapalı olabilir. Viral ve bakteriyel menenjitler akut başlangıçlı olduğu, çoğu kez bir üst solunum yolu enfeksiyonunu izlediği halde tüberküloz menenjit sinsi seyirlidir ; hasta birkaç haftadan veya aydan beri akşamları yükselen ateş gece terlemesi , zaman zaman baş ağrısından yakınır.
En önemli klinik bulgu ense sertliğidir. Çocukların %60 - 80 inde , erişkinlerin %90 dan fazlasında ense sertliği görülür. Kernig ve Brudzinski belirtileri her hastada olmayabilir, fakat mutlaka aranmalıdır.
Enseyi hafif fleksiyona getirerek çeneyi sternuma değdirmeye veya hastayı oturtmaya çalışırken dizlerinin bükülmesi (brudzinski belirtisi) , Hasta sırt üztü yatarken bir bacağı kalçadan bükünce diğer bacağında kalça ve diz ekleminde fleksiyona geçmesi (brudzinski belirtisi) , kalça eklemi fleksiyonda iken , diz ekleminin ekstansiyonunun kısıtlı olması (Kernig belirtisi) meningeal irritasyon bulgularıdır. Fakat bu belirtilerin olmaması menenjit tanısını dışlayamaz.
Akut menenjitli hasta genellikle sırt üstü yatmak istemez. Yan yatar ve dizlerini karnına doğru çeker, ensesi ekstansiyon halindedir(Tüfek Tetiği Pozisyonu). Kranyal ve periferik sinir paralizileri olabilir. İçe şaşılıkla kendini gösteren 6. sinir felci genellikle artmış kafa içi basıncın belirtisidir ve tüberküloz menenjitinde daha sık görülmektedir.
Purpura tarzında veya kızamık benzeri makülopapüler döküntü meningokoksik menenjitli hastaların yarısından fazlasında görülebilir. Nadir de olsa pnömokok ve H. İnfuenzae Tip B (Hib) menenjitinde de peteşi şeklinde döküntüler görülebilmektedir. Meningo koksemide purpurik döküntü deriden kabarık , ortası soluk , çevresi koyu renkli ve düzensizdirler. Geniş ekimozlar tarzında olabilirler. Ülserleşebilirler. Purpirik döküntüler den kazıyarak alınan materyalde Gram - Negatif diplokoklar ( meningo koklar ) görülebilir ve kültürde üretilebilirler. Şok (Water house _ Friederichsen ) ve yaygın damar içi pıhtılaşması meningo koksemi de daha sıktır.
Kaynak
Acil dahiliye - 7. baskı - İstanbul Tıp kitapevi - Sy. 695 - Prof Dr Semra Çalungu - Editör - Prof Dr Kerim Güler - Prof Dr Semra Çalungu (Acil Dahiliye)