ileri
Endeksler
SU ÜRÜNLERİ KANUNU (1)
Kanun Numarası : 1380
Kabul Tarihi : 22/3/1971
Yayımlandğı R. Gazete : Tarih: 4/4/1971 Sayı: 13799
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 10 Sayfa: 2056
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
Cilt :1 Sayfa: 1107
*
* *
BÖLÜM - I
Genel Hükümler
Şümul:
Madde 1 - (Değişik:15/5/1986 - 3288/1 md.)
Bu Kanun su ürünlerinin korunması, istihsali ve kontroluna dair hususları
ihtiva eder.
Tarifler:
Madde 2 - Bu kanunda geçen terimlerin tarifleri aşağıdadır:
Su ürünleri: Denizlerde ve içsularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bun-
ların yumurtalarıdır.
(Kara Avcılığı Kanunu şümulüne giren hayvanlar hariç)
Su ürünleri müstahsilleri: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsal eden
gerçek ve tüzel kişilerdir.
İstihsal yerleri: Su ürünlerini istihsale elverişli olan ve içinde veya
üzerinde her hangi bir istihsal vasıtası kurulabilen, kullanılabilen su sahala-
rıdır.
İstihsal vasıtaları: Su ürünlerinin istihsalinde kullanılan gemiler ile her
türlü malzeme, teçhizat,alet, edevat, yemler, takım ve tesislerdir.
----------------------
(1) 15/5/1986 tarih ve 3288 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile, bu Kanunda geçen
"Ticaret Bakanlığı" ile "Tarım Bakanlığı" deyimleri "Tarım Orman ve Köyişle-
ri Bakanlığı", "Tüzük" deyimi, ise,"yönetmelik"olarak değiştirilmiş ve
metne işlenmiştir.
İçsular: Göller,suni göller, lagünler, baraj gölleri, bentler, regülatörler,
kanallar, arklar, akarsular, mansaplar, üretme ve yetiştirme yerleridir.
Lagünler: Denizle irtibatı ve denizin etkisi altında bulunan göllerdir.
Mansaplar: Akarsuların göl veya denizlere açıldığı bölgelerde akarsuyun et-
kisi altında kalan su ürünleri istihsaline elverişli sahalardır.
Üretme ve yetiştirme yerleri: Su ürünlerini üretmek ve yetiştirmek için ya-
pılan tesislerdir.
Dalyan yeri: Bir veya mütaaddit sabit yahut muvakkat dalyan kurmaya elveriş-
li istihsal sahalardır.
Sabit dalyan: Denizlerde ve içsularda su ürünleri istihsal etmek için kazık,
çit, çubuk, tel, taş vaya beton ve benzeri manialarla çevrilmek suretiyle, sı-
nırları değişmiyecek şekilde kurulan veya tabii olarak çevrilmiş su sahalarından
meydana getirilen diple irtibatlı tesislerdir.
Muvakkat dalyan (Yüzer): Şamandıra, duba, tekne ve saireye bağlı ağlarla
çevrilmek suretiyle kurulan su mahsulleri istihsaline mahsus tesislerdir.
Voli yeri: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsaline elverişli, sahile bi-
tişik ve sınırları belli su sahalarıdır.
Dip trolu: Bir veya daha çok gemiler ile cekilmek suretiyle zemin üzerinde
sürütülerek dip su ürünlerini istihsale mahsus trol ağları ve bu ağlarla yapılan
su ürünleri istihsalidir.
Orta su trolu: Munhasıran göçmen balıkların istihsaline mahsus, dibe temas
etmeksizin suyun ortasından veya yüzüne yakın kısımdan çekilen trol ağları ve
bunlarla yapılan su ürünleri istihsalidir.
Kombine trol: Dip ve orta su trolunu yapmaya elverişli trol ağları ve bun-
larla yapılan su ürünleri istihsalidir.
Gemi: Tonajı ve adı ne olursa olsun, denizlerde ve içsularda su ürünleri
araştırmasında, istihsalinde, naklinde, işlenmesinde kullanılan kayık, sandal,
yelkenli, şat, salmavna gibi vasıtalarla buharlı veya motorlu bilümum yüzer
vasıtalardır.
BÖLÜM -II
Su Ürünleri İstihsali
A) Su ürünleri istihsal ruhsatı :
Ruhsat tezkeresi:
Madde 3 - Su ürünleri istihsalini bir nizama bağlamak maksadıyle (Su ürünle-
ri ruhsat tezkeresi) ihdas olunmuştur.
Su ürünleri müstahsili gerçek kişiler kendileri için ve tüzel kişiler,
tüzel kişilikleri adına ruhsat tezkeresi almak zorundadırlar.
Su ürünleri istihsalinde kullanılan gemiler için bunların sahip veya dona-
tanları da, ayrıca ruhsat tezkeresi almakla mükelleftirler.
Ruhsat tezkereleri ilgili dairelerin mütalaası alınmak suretiyle valilikler-
ce verilir.
Ruhsat tezkerelerinin talep vukuunda ilgililere gösterilmesi mecburidir.
Orman bölgelerinde veya sulama tesislerinin bulunduğu sularda su ürünleri
istihsal edecek müstahsiller, ruhsat tezkerelerini mahalli orman ve Devlet Su
İşleri Teşkilatına önceden vize ettirmeye mecburdurlar.
(Değişik: 15/5/1986 - 3288/2 md.) Ticari amaç dışı veya spor maksadıyla ya-
sak olmayan bölgelerde ufak vasıtalarla su ürünleri istihsal edecek Türkler ve
yabancılar ruhsat tezkeresi almak zorunda değildir. Bunların avlanma usul ve
esasları ile ilgili hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Ruhsat tezkerelerinin verilme tarzı, şekil ve muhteviyatı ile müddeti ve
yenilenmesine ait esaslar bir yönetmelikle tespit olunur. Bu maddedeki tezkere-
ler (hiçbir harç ve resim alınmaksızın) verilir.
Denizde can ve mal koruma hakkındaki 4922 sayılı Kanun ile buna müteferri
tüzük ve yönetmelik hükümleri saklıdır.
B) Su ürünleri istihsal yerleri:
Kamu tüzel kişilerine ait istihsal yerlerinin kiralanması:
Madde 4 - Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan baraj, dalyan, voli yerleri,
göller, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki su ve av yerleri ile deniz ve
içsulardaki su ürünleri istihsali hakkı, o yerde kurulan ve üyeleri 5 yıldan az
olmamak üzere tüzüğüne göre istihsal bölgesinde ikamet eden ve yönetmelikle tes-
pit edilecek şartları haiz olan kooperatif birliği, kooperatif veya köy birlik-
lerine 2490 sayılı Kanuna tabi olmaksızın öncelikle ve pazarlık suretiyle ilgili
bakanlıkların mütalaası alınarak Tarım Bakanlığınca kiraya verilir.
Bu gibi yerleri kiralıyan Kooperatif Birliği veya köy birlikleri bu hakları-
nı başkalarına devredemezler.
İlanı takiben bir aylık süre içinde böyle bir talep vaki olmazsa özel ve tü-
zel kişilere 2490 sayılı Kanun gereğince İlgili bakanlıkların mütalaası alınarak
kiralanır.
Kira şartnamelerinin teknik şartları ve süreleri mahallerinin özellikleri
nazara alınarak ilgili bakanlıklarca tespit olunur.
Üretme havuzu kurulacak istihsal yerleri istisnai olarak 30 seneye kadar
kiraya verilebilir.
İstihsal yerlerinin sınırlandırılması:
Madde 5 - Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan istihsal yerlerinin
sınırları, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında Maliye
Bakanlığının tayin edeceği bir temsilci ile mahalli kadastro veya tapu memuru o
yerin sulh hukuk hakimliğince tayin edilecek birisi araştırma müesseselerinden
ve ikisi su ürünleri istihsalinden anlıyan üç bilirkişiden kurulu bir heyet ma-
rifetiyle teamülen malüm ve muayyen bulunan veya kira mukavele veya şartnamele-
rinde gösterildiği veçhile üç nüsha zabıt ve krokiyle tespit olunur. Bu zabıt ve
krokilerin bir nüsnası Tarım Orman ve Köyişleri, bir nüshası Maliye Bakanlıkla-
rına verilir. Bir nüshası da mahalli tapu dairesince hıfzolunur. Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığınca zabıt ve kroki Resmi Gazete ile yayınlanır.
Deniz dalyanları ile voli yerlerinin ve mansapların sınırlarının tespitinde
yukardaki heyete en yakın liman dairesi temsilcisi, Devlet Su İşlerinin mülkiyet
ve işletmesindeki yerlerde ise bu Genel Müdürlük temsilcisi de katılır.
Hazinenin ve Devlet Su İşlerinin mülkiyetinde olan istihsal yerlerinin sı-
nırlarının tespitinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
Bu maddede zikredilen heyette vazife gören memurların harcırahları ile bi-
lirkişiler için mahkemece takdir edilecek ücret Tarım Orman ve Köyişleri Bakan-
lığı tarafından ödenir.
Yeni istihsal yerleri:
Madde 6 - Yeniden kurulacak ve kendiliğinden teşekkül eden istihsal yerleri-
nin sınırlarının tespitinde de 5 inci madde hükümleri uygulanır.
İstihsal yerlerindeki değişiklikler:
Madde 7 - (Değişik: 15/5/1986 - 3288/3 md.)
Genel, katma va özel bütçeli idareler ile Devletin ve kamu iktisadi teşeb-
büslerinin hüküm ve tasarrufu altında bulunan su ürünleri üreme ve istihsal yer-
lerinin doldurulması, kurutulması, kısmen veya tamamen şeklinin değiştirilmesi
veya buralardan kum, çakıl, taş çıkarılması, taş, toprak, moloz ve benzeri mad-
delerin dökülmesi gibi üreme ve istihsale olumsuz tesir edebilecek teşebbüslerde
bulunulmadan önce Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının mütalaasına dayalı ola-
rak ilgili mercilerden izin alınması zorunludur.
Baraj ve sun'i göllerde alınacak tedbirler:
Madde 8 - Baraj göllerine veya ihdas olunacak diğer sun'i göllere su veril-
meden önce su ürünleri bakımından alınması gereken tedbirlerin tespiti için il-
gililerce Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına müracaat olunması ve Bakanlıkça
lüzum gösterilen tedbirlerin alınması gereklidir.
Su ürünlerini zarardan koruyacak tedbirler:
Madde 9 - İçsuların sulama, enerji istihsali gibi maksatlarla kullanılması
halinde bu sularda mevcut su ürünlerinin yaşama, üreme, muhafaza ve istihsalini
zarardan koruyacak tedbirlerin ilgililer tarafından alınması şarttır. Bu tedbir-
lerin nelerden ibaret olduğu Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca tespit olu-
nur.
Kamu tüzel kişilerine ait dalyanlardan geçiş:
Madde 10 - Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dalyanların kiracıla-
rı veya bunları işletenler belirli bir geçim veya istihsal faaliyetinin icabı
olarak bazı iş ve sanat erbabının dalyanın faaliyetine zarar vermemek şartiyle,
kendi vasıtalariyle dalyandan geçmelerine müsaade etmekle mükelleftir.
Geçiş şartları ile dalyandan geçeceklerin riayet edecekleri hususlar icap ve
teamüller de nazara alınarak Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlıgınca tespit ve
ilan olunur.
Hazinenin veya Devlet Su İşlerinin özel mülkiyetinde bulunan yerlerde geçiş
hakkı Medeni Kanun hükümlerine göre tespit olunur.
Dalyan civarındaki voli yerlerinden faydalanma:
ileri