Beijing merkezli özel uzay şirketi “iSpace” 5 Eylül'de Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden kendi gücüne dayanarak geliştirdiği "hiperbolik-1Z" taşıma roketini başarıyla fırlatarak, şirketin geliştirdiği çeşitli bilimsel deneyler gerçekleştiren 3 uyduyu alt yörüngeye yerleştirdi. Bir yıldan uzun süredir Çin'in özel uzay şirketleriyle ilgili haberlere sıkça rastladık. Bu yılın Mayıs ayında Çinli özel işletmelerin ticari uydu fırlatma operasyonlarında bir ilke imza atan “OneSpace” şirketiyle kıyaslandığında, “iSpace” şirketi nispeten düşük bir profil sergiledi. Ancak “iSpace” şirketinin “OneSpace”i takip ederek ticari uydu fırlatması, piyasa rekabetini gösteriyor.
Bu bir test fırlatması değildi, ticari amaçlı bir fırlatmaydı. Ticari amaçlı fırlatma, müşterinin faturayı ödemesi ve fırlatılan yükün müşteriye ait olması anlamına gelir. Test fırlatması, araştırma birimi tarafından yürütülüyor, fırlatmanın amacı roketin performansını test etmektir ve pratik kullanımdaki nesneleri gökyüzüne taşımak gerekli değildir.
İşaret edilmesi gereken bir şey de, Mayıs ayında “OneSpace”in ilk ticari fırlatılışına benzer olarak, bu defa “iSpace”in "hiperbolik -1Z" taşıma roketini fırlatması, gerçek anlamda bir uzay uçuşu sayılmaz. Taşıma roketi sadece "alt yörünge"ye üç uydu gönderdi. "Alt yörünge" denilen şey basitçe bir topun uçtuğu parabol olarak anlaşılabilir, ancak daha yüksek ve daha uzundur ve yörüngenin en yüksek noktası atmosferden ayrılabilir. Dünya yörüngesine girmek için gereken ilk kozmik hız olmadığı için, taşınan yükün, yapay uydu gibi dünyanın etrafında uçması imkânsızdır. Ancak taşınan yük, yeniden dünyaya düşer. Bu nedenle, “iSpace”in bu fırlatmasının, bilimsel açıdan, “üç yük taşınarak, müşteriler için uzaya yakın bir uçuş testi gerçekleştirilmesi” olarak nitelenmesi daha uygundur.
OneSpace şirketi, Ağustos ayında ikinci ticari alt yörüngesel roket OS-X1'i Eylül ayında Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nde fırlatacağını ilan etti. Bu roket, iSPACE şirketine ait “hiperbolik 1Z” N-1 roketi ile mukayese edilebilir. OneSpace şirketinin geliştirdiği uyduları yörüngeye gönderebilen bir diğer çok aşamalı taşıyıcı roket OS-M'nin bu yıl sonunda fırlatılması bekleniyor.
Çeşitli özel uzay teknolojisi şirketlerinin rekabetinde, Çin'in uzaycılık perdesi açıldı. 2018 yılı, Çin'de özel uzaycılığın ilk yılı olarak tarihe geçti.
ABD'de de böyle olmuştu
Uzay roketlerinin geliştirilmesi ve fırlatılması, eskiden hep hükümetin önderliğinde yürütülüyordu. Bu işler ABD'de de aynen böyle oldu. Çünkü bu çalışmalar büyük bir bütçeye ihtiyaç duyuyor ve hızlı bir şekilde ‘para yakıyor'. Bunlar ancak devlet eliyle yapılabilecek projeler.
1962 yılında, dönemin ABD Başkanı John Fitzgerald Kennedy, ünlü aya gidiş konuşmasında, uzay çalışmalarının ulusal ekonomiye en büyük katkılarından birinin kaynakların entegrasyonu olduğunu kaydetmişti. ABD'nin uzaycılık çalışmalarının gelişmesiyle birlikte, malzeme, mikroelektronik, kimyasal endüstri, metalürji ve mekanik gibi bir dizi sistemin teknolojileri güncellendi. ABD'nin imalat endüstrisinin seviyesi genel olarak yükseldi. Halkın günlük yaşamının tüm alanları bu gelişmelerden faydalandı.