Kalp Ameliyatı Öncesinde Bilmeniz Gekerenler - 1
Kalbiniz Hakkında
Kalp, vücudun her tarafına kan pompalayan, yaklaşık bir yumruk büyüklüğünde kastan oluşmuş bir organdır. Dört bölmeden oluşur: atriyum adında 2 üst bölme; ve ventrikül adı verilen 2 alt bölme. Kalpte, bölmeler arasında ve vücudun geri kalanına kan pompalayan 4 adet kapak vardır.
Vücudun işlem görmesi için oksijene ve besine ihtiyacı olduğu gibi kalbin de vardır. Atardamarların aorttan (ana atardamar) çıkan ve kalbin yüzeyine uzanan kendi tedarikleri vardır. Sağ koroner atardamar (RCA) ve sol ana koroner atardamar adı verilen iki adet başlıca kan damarı bulunur. Kalbin bütün kısımlarına kan tedarik eden bu iki atardamar birçok bölüme ayrılmıştır.
Koroner Damar Rahatsızlığı
Koroner damar rahatsızlığı ülkemizde en yaygın olanıdır. Ateroskleroz veya “atardamarların sertleşmesi (kireçlenmesi)” nedeniyle kalbe giden kan akışının kısıtlanmasıyla oluşur. Bu rahatsızlık yaşamın erken evrelerinde başlayabilir ya da kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Yüksek kan basıncı, sigara, yüksek kolesterol seviyeleri ve diyabet bu rahatsızlığın önemli risk faktörleridir.
Ateroskleroz oluştuğunda, kan damarlarının içerisinde plak adı verilen sert, yağlı tortular meydana gelir. Bu plak kanın oksijen taşıyan normal akışını bloke eder. Kalp kaslarına gerekli olan oksijen eksikliği göğüs ağrısına veya zorlamasına neden olabilir. Bu ağrılı hisse anjina denir. Eğer bir bölgede tamamen bir tıkanıklılık varsa, kalp kasının tükenmesi yani “kalp krizi” oluşabilir.
Koroner Atardamar Baypas Ameliyatı
Cerrahlar ağır tıkanmaları tedavi etmek için baypas ameliyatlarını kullanırlar. Baypas ameliyatları kalp kaslarına giden kan akışını tekrar onarmak, göğüs ağrısını durdurmak, ve kalp krizi riskini azaltmak için yapılabilir. Cerrahınızın kalbi açığa çıkarmak için göğüs kemiğini ikiye ayırması gerekir. Baypası tamamlamak için, bacaktaki bir damarın bir bölümü alınır ve tıkanıklığın çevresinde bir servis yolu inşa etmek için kullanılır. Damarın bir ucu tıkanıklığın öncesinde aortun üzerine dikilir. Damar bacaktan yedek alınabilir çünkü o bölgede aynı işlemi gören diğer birçok damarlar vardır.
Esasen hemen hemen her hastada, cerrahınız baypas damarı olarak iç meme atardamarını (IMA) kullanır. Göğüs kemiğinin arkasında kalbe yakın duran iki adet sol ve sağ olmak üzere IMA’lar bulunur. Bir baypas işleminde atardamarlar yalnız tek başına veya her ikisi birlikte kullanılabilir.
Baypasın damarları yerine dikilirken kalp kasının dinlenir vaziyette olması gerekir. Bu nedenle, kalp akciğer makinesi adı verilen bir cihaz, ameliyat süresince kalp ve akciğerlerin fonksiyonlarını devralır. Baypas damarları bir defa yerine dikilince artık kalp akciğer makinesine ihtiyaç kalmaz, kalp ve akciğerler işlemlerine yeniden başlar ve göğüs kapatılır. Operasyon hazırlık zamanıyla birlikte üç veya beş saat sürebilir.
Kalp Kapağı Ameliyatı
Kapak problemleri çoğunlukla doğum kusuru, romatizmal ateş, yaş veya enfeksiyon gibi durumlarda oluşabilir, ve kapakların düzgün olarak açılma ve kapanma kabiliyetlerini zayıflatır. Darlık, kapakların daraldığı ve öndeki kan akışının azaldığı zaman meydana gelen bir kapak problemidir. Yetersizlikle beraber, kapakçıklar olması gerektiği gibi kapanmaz, kanın bir kısmı ileriye değil geriye doğru akar. Kapaklar düzgün bir şekilde açılıp kapanmadığı zaman, kalp kan pompalamak için daha çok çalışmak zorunda kalır, bu da nefes almada güçlüğe, bacak şişmesi ve kalp yetmezliğine neden olabilir.
Bazı durumlarda, yalnız ilaç tedavisi kalbin kan pompalamasını iyileştirebilir ve kalp yetmezliğini rahatlatabilir. Kalp ameliyatı, hasar görmüş kapakçığın onarılması veya değiştirilmesi için çoğu kez gereklidir. Kalp kapakları bir dokuyla veya mekanik bir kapakla değiştirilebilir. Mekanik kapaklar çok sağlamdır, böylece doku kapaklarıdan genellikle daha uzun süre dayanıklıdır. Coumadin adı verilen kan inceltici ilacı, pıhtıların kapaklara yapışmasını önlemek için hayatınızın geri kalanında kullanmak üzere almak durumunda kalabilirsiniz. Kan inceltici alan hastalar, ilacın etkisinin incelenmesi için düzenli laboratuar testleri yaptırmaları gerekir.
Doku kapağı ise bir hayvandan imal edilir ve bir halka şeklinde biçimlendirilir. Bu tip bir kapak kullanımı, kanın kapak üzerindeki pıhtılaşmasını önlemek amacıyla ilaç tedavisini her zaman gerektirmez. Oldukça az miktarda bir reddetme riski taşır çünkü kapağa ön müdahale yapılmıştır.
Kapak yenileme ameliyatında, göğüs kemiği ikiye ayrılır ve operasyon tamamlanana kadar kalp akciğer makinesi, kalp ve akciğerin görevini devralır. Doktorunuz ya da hemşireniz sizin için kullanılacak kapağı tarif edebilecek ve bütün sorularınızı cevaplayabileceklerdir.
Ameliyat İçin Hazırlanma
Ameliyat öncesi sizin için yoğun olabilir. Kardiyotorasik cerrahi ekibinin farklı üyelerinden viziteler alabilirsiniz. Kalp cerrahlarınıza ek olarak, ekip üyelerinin içinde asistan doktorlar ve anestezi uzmanları da bulunur. Ekipte ayrıca kalp hastalarını tedavi etmek üzere özel olarak eğitilmiş uygulayıcı hemşireler ve hemşire kadrosu vardır.
Uygulayıcı hemşireler kalp ameliyatınızın öncesinde ve sonrasında sizi nelerin beklenebileceği ile ilgili konuları görüşeceklerdir. Hemşireniz kalışınız süresince düzenli olarak sizinle görüşme yapacak taburcu olmanız için planlar yapılmasına yardımcı olacaktır.
Bir solunum terapisti, öksürmek ve derin nefes almanın gereksinimini size anlatacak ve harekete geçirici spirometre adı verilen bir akciğer egzersiz cihazını nasıl kullanabileceğinizi gösterecektir. Operasyondan sonra akciğerlerinizi temiz tutmak için bu cihazı kullanmanız gerekecektir.
Anestezi uzmanları sizi görecek ve size uygulanacak anestezi tipini anlatacaklar. Anestezi ameliyat boyunca ve öncesinde uygulanacaktır ve siz de böylece bütün süre boyunca uykuda olacaksınızdır.
Cerrahi asistan doktoru sizi değerlendirecek, bir rıza formu imzalatacak ve her türlü sorunuzu cevaplayacaktır.
Ekip üyelerinden göreceğiniz vizitelere ek olarak, eğer kabul öncesinde yapılmamışsa laboratuar incelemeleri ve röntgenler yapılmak zorundadır. Bir göğüs röntgeni, kalp grafiği (EKG), kan testleri ve bir idrar tahlili gereklidir. Kan grubunuzu belirlemek için bir kan örneği alınacak ve ihtiyacınız olması durumunda kullanmak üzere kanınız yedeklenecektir. Kan ürünlerini kullanmamaya özen göstereceğiz; ancak bunlar ihtiyacınız olursa hazır olacaktır. Ameliyattan önce iki defa duş almalı ve özel bir sabun, fırça ve süngerle vücudunuzun ön kısmını fırçalamalısınız. Süngerin kenar tarafını kullanınız. İlk olarak göğsünüzü iki veya üç dakika daha sonra da bütün vücudunuzu yıkamanız gereklidir. Bu özel sabun derinizin üzerine ince bir tabaka koyar ve bu yüzden ovalamadan sonra diğer sabunu kullanmayınız. Enfeksiyon olasılığını azaltmak ve vücudunuzun temizlenmesini kolaylaştırmak amacıyla operasyon olacağı günün sabahında vücudunuzdaki tüylerin giderilmesi gerekir.
Bu üçlü serinin ikincisinde ameliyat sürecini anlatacağız.
Doç. Dr. Utku Ertekin Ünal
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı
Yasal Uyarı: Sitemizdeki tüm yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılması kesinlikle yasaktır.
|Takımlar||O||P|
|Takımlar||O||P|
|Takımlar||O||P|
|Takımlar||O||P|