Physalis
Kim bir physalis var - mutlu. Meyveleri hem taze hem de havyar, jöle, marinatlar, reçel ve marmelat şeklinde tüketilir. Özellikle lezzetli kurutulur ve kurutulur. Bu nasıl bir bitki ve nereden geliyor?
Vahşi doğada, physalis, kendi tohumlarını bir ot gibi yaydığı Orta ve Güney Amerika'da bulunur. Yerel halk onu uzun zaman önce "evcilleştirdi", onu kültüre tanıttı. Meksika, Guatemala, Peru, Venezuela, Kolombiya'da physalis çok popüler: ovalarda ve dağlarda ekime adapte edilen çok sayıda mahsul çeşidi yetiştirildi. Buradan, Physalis'in veya aynı zamanda Meksika domatesinin de denildiği gibi, Kuzey Amerika'ya ve 17. yüzyılda Avrupa ve Asya'ya getirildi. Physalis, domateslerle neredeyse aynı anda Rusya'ya nüfuz etti, ancak yaygın olarak kullanılmadı. Yani yakın zamana kadar.
20-30'lu yıllarda ülkemizde physalise ilgi arttı. 1926'da, önde gelen bir damızlık S.M. Bukasov, Meksika ve Guatemala'ya bir gezi sırasında, physalis dahil olmak üzere geniş bir gece gölgesi koleksiyonu topladı. Tüm deney istasyonlarında VIR, sebze mahsulü olarak physalis üzerinde çalışmaya başladı. Meksika domatesinin her yerde, ancak özellikle Ukrayna ve Uzak Doğu'da başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği bulunmuştur. Ve physalis plantasyona bastı. Zaten 1934'te, alanı 5.000 ha'a ulaştı, bunun 3000 ha'ı Uzak Doğu'da. Biraz sonra, ilk Sovyet çeşitleri şekerleme endüstrisi ve özellikle sitrik asit üretimi için geliştirildi. Daha sonra yeni ürüne olan ilgi ölüyordu, mahsuller azaltıldı ve şimdi physalis esas olarak kişisel arazilerde yetiştiriliyor. Ve bu her yerde değil.
Physalis, patates, domates, biber ve patlıcanın botanik bir akrabasıdır. Üç grup fizalis vardır - gıda (sebze), dekoratif ve tıbbi.
Tabii ki, bahçıvanlar için sebze physalisleri, özellikle Meksika, Çilek, Perulu ve diğerlerinin çoğu ilgi çekicidir. Ama önce dekoratif olanlar hakkında birkaç söz. Bunları şu türlerle temsil ettik - Alkekengi, flexuose, franchetia ve longifolia. Alkekengler daha çok Çin fenerleri olarak bilinir. Bardaklar sarı, turuncu veya kırmızıdır. Dekorativiteleri yıl boyunca korunur. Al-kekengs kolayca tohum ve çalı bölümü ile yayılır. Longifolia'nın yalnız inişlerinde güzel. Yüksekliği 2 m, çalı dalları kuvvetli, sapları dik, kalın, mavi bir corolla ile büyük çiçekler. Bir kaliks (fenerler) çok büyümüş kaburgalarla renkli cevizdir. Çiçekler ilginç bir biyolojik özelliğe sahiptir: saat 12'de açılır ve 16'da kapanırlar.
Tıbbi ve bitkisel physalis diüretik, choleretic, hemostatik ve analjezik özelliklere sahiptir. Özellikle Orta ve Güney Amerika ülkelerinin halk hekimliğinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ek olarak, alkenkengs, pretermis ve franchetia organik boyalar verir.
Ülkemizde sebze physalis yıllık çeşitleri ile temsil edilmektedir. Biyolojik özelliklere göre, gıda physalisleri menşe yerine Güney Amerika ve Meksika'ya ayrılır.
Güney Amerika formları küçük, tatlı ve kokulu meyvelere sahiptir. Bitkiler kendi kendine tozlaşır, yoğun tüylü sapları ve yaprakları vardır. Ülkemizde, bu form çilek ve Perulu physalis çeşitleri ile temsil edilmektedir.
Çilek physalis, hoş bir koku için adını aldı, bitkinin tüm bölümlerinin güçlü tüylenmesi için de tüylü olarak adlandırılıyor. İnsanlar toprak kızılcık ve kuru üzüm ününe sahiptir. Çilek physalis yıllık, sapı 50-70 cm uzunluğunda, çok dallı, çalı şekli neredeyse sürünen. Yapraklar oval, hafif olukludur. Bu physalis toprağa ekerek tohumla çoğalır. Bu güney bölgelerde ve daha kuzeyde fideler yoluyla yetiştirilmektedir. Sonuçta, çilek physalis ısı konusunda çok talep ediyor, tohumlar en az 15 derecelik bir sıcaklıkta çimlenmeye başlıyor. Ek olarak, bu tip bir fizalis kısa gündür, yani bitkiler sadece kısa bir güney günü ile iyi gelişir. Uzun bir kuzey gününün koşullarında, büyüme mevsimi uzanır. Ve sadece bir fide yöntemi sağlayan yarış, burada olgun meyveler elde etmenizi sağlar. Küçük çilek physalis sarı. Batı Kazakistan (Aral Deney İstasyonu VIR) koşullarında, sulama sırasında çalıdan elde edilen verim 1.5 kg'a (300-600 veya daha fazla çilek) ulaştı. En ilginç çeşitler Çilek ve Kuru Üzümdür. Çilek physalis meyveleri tatlı, vitamin, taze çocuklar onları çok seviyor. Onlardan reçel ve kuru üzüm yapabilirsiniz. Kullanmadan önce, beyazlatma gerektirmezler, çünkü Meksika ve Perulu'dan farklı olarak meyvede yapışkan bir madde yoktur.
Perulu physalis bahçıvanlarımıza da aşık oldu. Berry mahsulü olarak yetiştirildiği Peru'dan geliyor. XIX yüzyılın başında Rusya'da ortaya çıktı. Henüz biyolojisi ile ilişkili geniş bir dağıtım almamıştır. Bu bitki ısıya çok talep ediyor. Güney ve subtropikal bölgelerde bile, fideler tarafından yayılır. Tohumlar 20 derecelik bir sıcaklıkta çimlenir, bitkiler nem ve toprak ister. Perulu physalis'in yaprakları büyük, çiçekler küçük, soluk sarı, tabanda koyu kahverengi bir leke var. Meyveler küçük, büyümüş bir ceviz örtüsü ile kaplıdır. Bir ananas kokusu ile tatlı ve ekşi tadı. Hafif portakal kokulu formlar vardır. Büyüme mevsimi uzun. Meyveler sadece Eylül ayının ikinci yarısında olgunlaşmaya başlar. Geç olgunlaşma mahsulü olumsuz etkiler. Subtropikal koşullar altında bu physalisin kışın donma tehdidi altında olmaması ilginçtir ve yaşamın ikinci yılında çiçeklenme Mayıs başında başlar ve meyveler yaz ortasında olgunlaşır.
Daha yaygın Meksika physalis. Çeşitlerinin birçoğu bilinmektedir - dallı, uzanmış, yayılmış ve eğik. Biyolojik özellikleri ile Meksika physalis domateslere yakındır, ancak onlarla karşılaştırıldığında daha soğuğa dayanıklı, kuraklığa dayanıklı, daha az fotophiloustur. Kuvvetli asidik, tuzlu su ve su dolu olanlar hariç tüm topraklarda yetişir. Yüksek kuraklığa tolerans, güçlü bir kök sisteminden kaynaklanmaktadır. Gölgeye toleranslı bir bitki olarak, bu physalis iyi davranır; diğer kültürlerin koridorlarında hisseder. Artan soğuk direnci Meksikalı physalis'in kuzeye doğru hareket etmesini sağlar. Domatesle aynı hastalıklardan muzdariptir - geç yanıklık, siyah bir bacak ve kurtçuk ve kış kepçesinden etkilenen zararlılardan.
Burcun şekli dik, yarı çarpılmış ve yarı yayılmış olabilir. Yükseklikte de önemli farklılıklar gözlenir: bodur çalılar sadece 30-50 cm'ye, uzun çalılar 120-125 cm'ye ulaşır, özellikle çeşitler arasında büyük farklılıklar üst kısımların renginde gözlenir: koyu yeşil, yeşil, sarımsı ve menekşe olabilir. Meyve kütlesi 50-60 g'a ulaşır, çalılıklarda 50 ila 500 arasındadır. Amur Bölgesinde yetiştirilen erken Moskova, Gruntovy mantarı, Şekerleme ve Yerel sarı çiçekli çeşitler üretkenlik ile ayırt edilir.
Physalis'in çeşitli formları, türleri ve çeşitleri, amatör sebze yetiştiricilerinin belirli koşullarda kendilerine en uygun olanı seçmelerini sağlar.