Depresyon durumunu teşhis etmek için tek bir test yoktur. Ancak sağlık uzmanınız belirtilerinize ve psikolojik bir değerlendirmeye dayanarak teşhis konabilir. Uzman şunları sorarak bilgilenmek ister.
- İştah
- Uyku sorunları
- Aktivite düzeyi
- Düşünceler
Depresyon, diğer sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabileceğinden, sağlık uzmanınız ayrıca fiziksel muayene yapabilir ve kan testi isteyebilir. Bazen troid sorunları veya D vitamini eksikliği depresyon belirtilerini tetikleyebilir.
Depresyon belirtilerini görmezden gelmemek gerekir. Ruh haliniz düzelmezse ve kötüleşirse tıbbi yardım almalısınız. Depresyon, komplikasyon potansiyeli olan ciddi bir akıl sağlığı hastalığıdır.
Depresyon Komplikasyonları
Depresyon tedavi edilmezse şu komplikasyonları içerebilir.
- Kilo alımı ve kilo kaybı
- Fiziksel acı
- Madde kullanım sorunları
- Panik ataklar
- İlişki sorunları
- Sosyal izolasyon
- İntihar düşüncesi
- Kendi kendine zarar vermek
Depresyon Türleri
Depresyon semptomların ciddiyetine bağlı olarak kategorilere ayrılmaktadır. Bazı insanlar, hafif ve geçici ataklar yaşarken, diğerleri şiddetli ve devam eden depresif ataklar yaşarlar.
Depresyonun iki ana türü vardır.
- Majör depresif bozukluk
- Kalıcı depresif bozukluk
Majör Depresif Bozukluk
Majör depresif bozukluk, daha şiddetli depresyon şeklidir. Kendi başına geçemeyen kalıcı üzüntü, umutsuzluk ve değersizlik duygularıyla karakterizedir. Klinik depresyon teşhisi konulabilmesi için 2 haftalık bir süre boyunca aşağıdaki semptomlardan 5 veya daha fazlasını yaşamalısınız.
- Günün çoğunda depresif hissetmek
- Çoğu düzenli faaliyete ilgi kaybı
- Önemli kilo kaybı ya da alımı
- Çok uyumak ya da uyuyamamak
- Yavaş düşünmek ve hareket etmek
- Değersizlik veya suçluluk duyguları
- Çoğunlukla yorgunluk ve düşük enerji
- Konsantrasyon kaybı veya kararsızlık
- Tekrarlayan ölüm veya intihar düşüncesi
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin “ belirleyiciler” olarak adlandırdığı majör depresif bozukluğunun farklı alt türleri vardır.
- Atipik özellikler
- Endişeli sıkıntı
- Karışık özellikler
- Peripartum başlangıç ( hamilelik sırasında ya da doğumdan hemen sonra)
- Mevsimsel modeller
- Melankolik özellikler
- Psikotik özellikler
- Katatoni
Kalıcı Depresif Bozukluk
Kalıcı depresif bozukluk, eksiden distimi olarak adlandırılan, daha hafif ama kronik bir depresyon türüdür. Tanı konulabilmesi için belirtilen en az 2 yıl sürmesi gerekmektedir.
Kalıcı depresif bozukluk hayatınızı majör depresyondan daha fazla etkileyebilir çünkü daha uzun süre devam eder. Kalıcı depresif bozukluğu olanların şunları yapması yaygındır.
- Normal günlük aktivitelere olan ilgiyi kaybetmek
- Umutsuz hissetmek
- Üretken eksikliği
- Özgüvenin düşük olması
Depresyon, başarılı bir şekilde tedavi edilir ancak tedavi planınıza bağlı kalmak önemlidir.
Depresyon Tedavisi
Depresyonla yaşamak zor olabilir ancak tedavi, yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilir. Olası seçenekler hakkında sağlık uzmanınızla konuşmanız gerekir.
Semptomları tek bir tedavi şekli ile başarılı bir şekilde yönetebilirsiniz veya bir tedavi kombinasyonunun en iyi sonucu verdiğini görebilirsiniz.
Aşağıdakiler dâhil olmak üzere tıbbi tedavileri ve yaşam tarzı terapilerini birleştirmek yaygındır.
İlaçlar
Sağlık uzmanınız şu tür ilaçları yazabilir.
- Antidepresanlar
- Antianxiety
- Antipsikotik ilaçlar
Depresyonu tedavi etmek için kullanılan her ilaç türünün faydaları ve potansiyel riskleri vardır.
Psikoterapi
Bir terapistle konuşmak, olumsuz duygularla başa çıkma becerilerini öğrenmene yardımcı olabilir. Aile veya grup terapisi seanslarından yararlanabilirsiniz.
Işık Tedavisi
Beyaz ışık dozlarına maruz kalmak, ruh halinizi düzenlemenize ve depresyon belirtilerini iyileştirmenize yardımcı olabilir. Işık terapisi, günümüzde mevsimsel patenrli majör depresif bozukluk
olarak adlandırılan mevsimsel afektif bozuklukta yaygın olarak kullanılmaktadır.
Alternatif Terapiler
Akupunktur, meditasyon ve balık yağı gibi bazı takviyeler, depresyonu tedavi etmek için kullanılır.
Bir takviye almadan veya bir takviyeyi reçeteli ilaçlarla birleştirmeden önce sağlık uzmanınızla konuşmanız gerekir. Çünkü takviyeler bazı ilaçlarla reaksiyona girebilir. Bazı takviyeler de depresyonu kötüleştirebilir veya ilaçların etki oranını azaltabilir.
Egzersiz Yapmak
Haftada 3 ya da isterseniz 5 gün 30 dakikalık fiziksel aktiviteyi hedefleyin. Egzersiz, size kendinizi iyi hissettiren hormonlar olan endorfin üretimini artırabilir.
Alkol ve Uyuşturucudan Kaçının
Uyuşturucuyu içmek kişiyi bir süre iyi hissettirebilir. Ancak, uzun vadede bu maddeler depresyon ve anksiyete semptomlarını daha da kötüleştirebilir.
Hayır, Demeyi Öğrenin
Bunalmış hissetmek, anksiyete ve depresyon semptomlarını kötüleştirebilir. Mesleki ve kişisel yaşamınızda sınırlar belirlemek daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir.
Kendinize İyi Bakın
Kendinize iyi bakarak, depresyon belirtilerini iyileştirebilirsiniz. Bu, bol bol uyumayı, sağlıklı beslenmeyi, olumsuz insanlardan kaçınmayı ve keyifli aktivitelere katılmayı içerir.
Bazen aldığınız ilaçlar depresyona yanıt vermez. Belirtileriniz düzelmezse, sağlık uzmanınız başka tedavi seçenekleri önerebilir. Bunlar, depresyonu tedavi etmek ve ruh halinizi iyileştirmek için elektrokonvülsif terapi (ECT) veya tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyoınu (rTMS) içerir.
Depresyonun Önlenmesi
Depresyon genellikle önlenebilir olarak görülmez, buna neyin sebep olduğunu anlamak zordur. Bu da onu önlemenin daha zor olduğu anlamına gelir.
Ancak, depresif bir dönem yaşadıktan sonra, hangi yaşam tarzsı değişikliklerinin ve tedavilerinin yararlı olduğunu öğrenerek gelecekteki bir nöbeti önlemeye daha iyi hazır olabilirsiniz.
Yardımcı olabilecek teknikler şunları içerir.
- Düzenli egzersiz,
- Bol uyumak,
- Tedavileri sürdürmek,
- Stresi azaltmak
- Başkalarıyla güçlü ilişkiler kurmak
Hamilelikte Depresyon
Hamilelik, özellikle kadınlar için heyecan verici bir dönemdir. Hamile bir kadının depresyon yaşaması daha yaygın görülen bir durumdur. Hamilelik sırasında depresyon belirtileri şunları içerir.
- İştahta ve yeme alışkanlıklarında değişiklikler
- Umutsuz hissetmek
- Kaygı
- Daha önce sevilen etkinliklere ve diğer şeylere ilgiyi kaybetmek
- Kalıcı üzüntü
- Konsantre olma ve hatırlama sorunları
- Uykusuzluk ve çok fazla uyumak gibi uyku sorunları
- Ölüm veya intihar düşüncesi
Hamilelik sırasında depresyon tedavisi sadece konuşma terapisine ve diğer bazı doğal tedavilere odaklanmaktadır. Doktor, bebeğin doğumuna kadar alternatif bir seçenek denemeye teşvik edebilir.
Bebek dünyaya geldikten sonra da annede depresyon riskleri devam edebilir. Peripartum başlangıçlı majör depresif bozukluk olarak da adlandırılan doğum sonrası depresyon, yeni anneler için ciddi endişe kaynağıdır.
Belirtilerin farkına varmak, bir sorunu tespit etmeye ve ezici hale gelmeden önce yardım almaya yardımcı olabilir.
Alkol
Araştırmalar, alkol kullanımı ile depresyon arasında bağ kurmaktadır. Depresyonu olan kişiler alkolü daha çok kullanmaktadır. Madde kullanan pek çok yetişkinin ortaya çıkan bir akıl hastalığı bulunabilir.
Sık sık alkol almak, kişide var olan depresyon belirtilerini daha fazla kötüleştirebilir. Bu kişiler alkol bağımlısı olabilirler.
Depresyon için Görünüm
Depresyon, geçici ya da uzun vadeli bir zorluk olabilir. Tedavi, depresyonunuzu her zaman tamamen ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte, tedavi genellikle semptomları daha yönetebilir hale gelebilir.
Depresyon semptomlarını yönetmek, doğru ilaç ve tedavi kombinasyonunu bulmayı içerir. Bir tedavi işe yaramazsa, sağlık uzmanınızla konuşun. Durumunuzu yönetmenize yardımcı olabilecek farklı bir tedavi planı oluşturmanıza yardımcı olabilirler.
Depresyon ile ilgili diğer yazımızı da okumanız tevsiye olunur.