Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki uluslararası bir araştırmacı ekibi, bazı kişilerin Oxford-AstraZeneca veya Johnson & Johnson COVID-19 aşılarını aldıktan sonra kan pıhtılaşması geliştirmesinin nedenini tespit etmiş olabileceğini söylüyor.
Mart 2021 civarında, bazı gençlerin bu iğneleri aldıktan sonra nadir görülen bir kan pıhtılaşması geliştirdiğine dair raporlar ortaya çıkmaya başladı.
Bazı ülkeler, örneğin 60 yaşın üzerindeki insanlara AstraZeneca aşısını kısıtlayarak yanıt verdi.
Şimdi sekiz ay sonra, AstraZeneca ile çalışan ve hakemli bulgularını yayınlayan araştırmacılar. Bu viral vektör aşılarının bir proteini çekebileceğine inanıyorlar, bu da potansiyel olarak tehlikeli bir süreci başlatan bir bağışıklık tepkisine neden olabilir – yani kan pıhtılaşması.
Protein trombosit faktörü 4 olarak bilinir ve aksi takdirde pıhtılaşma ile ilişkilidir.
Nadir ama hayatı tehdit eden
Araştırmacılar bir basın açıklamasında, “Trombositopeni sendromlu tromboz olarak da bilinen aşıya bağlı immün trombotik trombositopeni, çok az sayıda insanda görülen hayatı tehdit eden bir durumdur” dedi.
“Nadir” bir durum olup olmadığı sadece bir yorumlama meselesi değildir.
Ekim 2021’de İngiliz Kalp Vakfı, Birleşik Krallık’ta tahmini 24.9 milyon ilk doz ve 24.1 milyon ikinci doz aşıdan sonra bilinen 423 kan pıhtılaşması vakası olduğunu bildirdi. Kan pıhtılaşması gelişen 423 kişiden 72’si öldü. Ölümlerin altısı ikinci dozdan sonra meydana geldi.
Almanya ve Avustralya’da da bazı ölümler oldu.
Bulgular viral vektörü göstermektedir
Cardiff Üniversitesi tarafından yayınlanan bu basın bülteninde, bulgular “viral vektördür — bu durumda koronavirüsün genetik materyalini hücrelere yerleştirmek için kullanılan bir adenovirüs — ve trombosit faktörüne bağlanma şekli 4 (PF4)” bu kan pıhtılarına neden olur.
Adenovirüsler, boğaz ağrısından pembe göze kadar çeşitli şikayetlere neden olan yaygın virüslerdir.
Ayrıca, bağışıklık sistemlerimize koronavirüsün ne olduğunu ve yenilmesi gerektiğini bilmeleri için yeterli bilgiyi sağlamaya yardımcı olmak için aşılarda taşıyıcı veya araç olarak da kullanılabilirler. Bu bağlamda, “viral vektörler” olarak bilinirler.”
Çok nadir durumlarda, bilim adamları, “viral vektör kan dolaşımına girebilir ve bağışıklık sisteminin daha sonra yabancı olarak gördüğü Pf4’e bağlanabilir.” Bu yanlış yerleştirilmiş bağışıklığın, trombositlere bağlanan ve aktive eden Pf4’e karşı antikorların salınmasına neden olabileceğine inanıyorlar, “aşı uygulandıktan sonra çok az sayıda insanda birlikte kümelenmelerine ve kan pıhtılarını tetiklemelerine neden oluyorlar.”
Bağışıklık sisteminin pf4’ü neden bir tehdit olarak görmesi gerektiği tam olarak açıklanamamıştır.
DW, önde gelen araştırmacılar, Cardiff University’deki Alan Parker ve Arizona’daki Mayo Clinic’teki Alexander Baker ile röportajlar istedi, ancak yazma sırasında e-posta ile konuşamadılar veya yazışamadılar.
Potansiyel bir çözüm
Bununla birlikte, bu, bazı kişilerin vektör bazlı aşılar aldıktan sonra neden kan pıhtıları aldığını anlamaya çalışırken pf4’ün rolüne odaklanan ilk araştırma değildir.
Nisan 2021’de Avrupa İlaç Ajansı, “düşük kan trombositlerine sahip çok nadir görülen olağandışı kan pıhtılaşması vakalarıyla olası bir bağlantı bulduğunu söyledi.”
Ve Mayıs 2021’de Alman araştırmacılar, baskı öncesi bir çalışmada (o sırada hakemli değil) vektör bazlı aşılar alan kişilerde Pf4’e karşı antikor tespit ettiklerini söyledi.
Aradaki fark şu ki, Cardiff-Arizona çalışması hakemli — ve şimdi PF4 trombositlerini neden gördükleri hakkında daha fazla şey anladıklarını söylüyorlar.
ChAdOx1 olarak da bilinen viral vektör aşısının güçlü bir negatif yüke sahip olduğunu ve “bir mıknatıs gibi davranabileceğini ve PF4 gibi zıt pozitif yüke sahip proteinleri çekebileceğini söylüyorlar.”
Artık bunu bildiklerine göre, potansiyel bir çözüm üzerinde çalışmaya başlayabilirler.
Baş yazar Alexander Baker, basın açıklamasında “bu etkileşimin oluşmasını önlemek için kapsidi veya aşının dış kabuğunu tasarlama fırsatı olduğunu” söyledi. Elektronegatifliği azaltmak için chadox1’in değiştirilmesi, trombositopeni sendromunda tromboza neden olma olasılığını azaltabilir.”
Öğrenme tarihi
Bu aynı zamanda aşıların topluma ilk kez salındığı ve daha önce nadir görülen veya bilinmeyen sağlık riskleri ürettiği ve aynı zamanda insanları amaçlanan hedeflerine karşı koruduğu tespit edilen ilk kez değildir; Bu durumda, COVID-19.
Örneğin, erken çocuk felci aşısı ile oldu. Bazı topluluklarda kötü yerel sanitasyon içeren bir dizi koşul nedeniyle, çocuk felci aşısı vahşi çocuk felcinin yok edilmesine yardımcı oldu, ancak aynı zamanda virüsün aşı kaynaklı bir formuna neden oldu – ki hala savaşıyoruz.
Nadir görülen nadir kan pıhtılaşması riski hakkında şu anda bilinen şey, bilim adamlarının COVID-19 aşılarını iyileştirebileceği anlamına geliyor.
Editör: Fabian Schmidt