1BESLENMEYLE İLİŞKİLİ DAVRANIŞLAR VE YEME BOZUKLUKLARI DR. MUHAMMED AYAZ
2BESLENMEYLE İLİŞKİLİ DAVRANIŞLAR İçme ve yeme ile ilgili davranışlardan oluşmaktadır.Bu davranışlar vücudun depoları azaldığında onları doldurmayı ve depolar dolduğunda davranışın sonlanmasını (doyum mekanizması) içerir.
3İÇMEVücutta sıvılar hücre içinde, hüvreler arası kısımda, damar içinde ve serebrospinal alanda bulunur.Vücuttaki sıvıların bir elektrolit dengesi vardır.Susama vücutta su/sodyum oranının azalması ve vücutta sıvıların azalması sonrasında gerçekleşir.Susamada böbrekler önemli bir rol üstlenir.
4YEMEVücuda alınan besinler sindirim sisteminden glikoz, amino asit ve yağ olarak emilir.Alınan besinlerin bir kısmı vücudun ihtiyaçları için harcanır diğerleri karaciğerde glikojene dönüştürülerek kısa vadeli rezervuar oluşturur.Fazla karbonhidrat ve proteinler yağlara dönüştürülerek yağ dokuda uzun dönemli bir rezervuar oluşturur.
5YEME Açlık sırasında sempatik sistemin aktivasyonu artar. Buna tepki olarak insülin seviyesi düşer. Bu düşüş acıkmaya neden olur.İnsülinin azalması durumunda sadece SSS kanda ulaşılabilen glikozu kullanabilir.
6Yemeyi başlatan sinyaller Çevreden gelen sinyaller: yemeğin görüntüsü, kokusu, yemek zamanı...Mideden gelen sinyaller: ghrelin, mide hacmi..Metabolik sinyaller: glikozda düşme, karaciğer reseptörleri..
7Yemeyi durduran sinyaller Mideyle ilgili etkenlerBağırsaklarla ilgili etkenlerKaraciğerle ilişkili etkenlerİnsülinYağ dokudan gelen sinyaller
8BEYİN MEKANİZMALARIBeyin sapı: Tad alımında, sindirim sistemi uyaranlarının alımında rol oynar. Glikoza duyarlı dedektörler bu bölgede bulunur.Hipotalamus: Yemeyi arttıran ve metabolik hızı azaltan nöron kümeleri bulunur. Glikoza duyarlı dedektörlerden bilgi alır.
10OBEZİTE Çok yaygın bir sorun. En önemli neden genetik yatkınlık. Yaşam biçimi ve yeme alışkanlıklarının değişmesi nedeniyle son yıllarda hızla artıyor.Enerji harcama modern yaşamda hızla azalıyor.
11OBEZİTE TEDAVİSİDiyetEgzersizİlaç TedavileriCerrahi Tedavi
12Anoreksia NervozaVücut ağırlığının beklenenin %85’inden daha az olmasına yol açan aşırı kilo kaybı vardır.Beden imajında bozukluk ve şişman olmakla ilgili yoğun kaygı görülür.Ergen ve genç erişkinlerde ve kadınlarda sık görülür.Önemli düzeyde fizksel hastalığa ve ölüme neden olur.
13Anoreksia NervozaYaşı ve boy uzunluğu ile uyumlu normal kiloda olmayı kabul etmeme.Beklenenein altında kiloya sahip olmasına rağmen kilo almaktan aşırı korkma.Vücut ağırlığı ve biçimini algılamada bozukluk olmasıKendini değerlendirmede vücut ağırlığının anlamsız bir etkisinin olmasıAmenore (üç ardışık menstrüel siklusun olmaması)
14Anoreksia Nervoza Fiziksel belirtiler sıktır. Ciltte kuruluk Karoten armasına bağlı hafif sarımsı renkSoğuk intoleransıBaş dönmesiKabızlıkŞişkinlik
15Gidiş ve Sonlanım Kronik bir hastalık. Dalgalı bir seyir var. İyileşme ve kötüleşmeler görülebilir.Diğer yeme bozukluklarına dönüşebilir.Diğer ruhsal bozuklukların tabloya eklenmesi sıktır.Ölümle sonuçlanabilir.
16Bulimiya Nervoza Yineleyen tıkanırcasına yeme epizotlarının olması Yeme epizodu sırasında yeme kontrolünün kalktığı duyumunun olmasıKilo almaktan kaçınmak için kusma, ilaçların kötüye kullanımı ve aşırı egzersiz yapmaKendini değerlendirirken anlamsız biçimde vücut biçiminden ve ağırlığından aşırı etkilenmeSorunun en az 3 ay devam etmesi
17Bulimiya NervozaKişinin kendi biçimiyle ilgili mutsuzluk ve tatminsizlikAşırı diyet nedeniyle yemeye yatkınlıkta artmaAşırı yeme dışında günlük diyetlere aşırı düzeyde hassas olmaGenellikle yalnızken yemeYeme sırasında kafalarının boş olduğunu hissetme
18Bulimiya Nervoza İsteksiz, cesaretsiz ve depresif olma Özgüvende düşüklükOnaylanma ihtiyacının fazla olmasıMükemmeliyetçilikDuygusal paylaşımları zayıfKişiler arası ilişkileri yüzeyel
19Gidiş ve Sonlanım Kronik seyirli Anoreksia Nervozaya göre daha iyi gidiş.Ruhsal bozukluk birlikteliği sık.