Nice farklı kültürlerin birbirlerini etkiledikleri bu topraklarda "Siyaset"in ana öğelerinden bir tanesi de "Komplo"lar değil midir? Komploların siyasete yön verdikleri durumları, günümüzde sık sık görüyoruz. Kimi içeriden kimisi de dışarıdan planlanan komplolar, bazen darbe girişimlerine, bazen de hukukun ve adaletin katledilmesine dayanıyor. 17-25 Aralık darbe girişimi ya da Ergenekon-Balyoz davaları bunlara örnek olabilir.
Komplo geleneği
Ama derine indiğimizde komploculuğun sade Cumhuriyet siyasetinin bir öğesi olmadığını görürüz. Osmanlı'dan da geriye giden dönemlerde bu toprakların siyasetinde hep komplolar ve komplocular vardır. Örneğin Kanuni'nin eşi Hürrem Sultan, sahnelediği komplolarıyla Osmanlı hanedanının yönünü etkilememiş midir?
Hürrem'in komploları
Ukrayna kökenli Hürrem, Kanuni Sultan Süleyman'dan bir kız, dört oğlan toplam beş çocuk dünyaya getirmişti. En büyük oğlu Mehmet henüz şehzade iken öldü. Hürrem'in tezgâhladığı komplo sonucunda rakibi Mahidevran'dan doğma ve halkın da askerlerin de en sevdikleri Şehzade Mustafa, babası Kanuni tarafından boğduruldu. Hürrem'in ikinci oğlu Selim de böylece babası ölünce tahta geçti. Kızı Mihrimah Sultan da Hürrem'in saray oyunları ile babası yaşında adamla evlendirildi.
Ege'nin geleneği
Bu toprakların komplo geleneğinde, komplocuların değil komplonun hedef aldığı kişilerin suçlanıp eleştirilmeleri de, ilgi çekici bir durumdur. Bugün sayısız komploya hedef olan ve bunların üstesinden gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yönelik saldırılar, bu kötü alışkanlığın bir yansıması değil midir?
Bir ayağı Ege'de bir ayağı karşı kıyıda bulunan bu toprakların komploculuk geleneğinin örneklerini antik Yunan uygarlığının edebiyatında da görebiliriz. MÖ 5'inci yüzyıla Aiskhylos'un yazdığı "Agamemnon" trajedisini hatırlayalım mı?
Eş ve yeğen komplosu
Bu trajedide Truva Savaşları'ndan dönen Argos Kralı Agamemnon'un öldürülmesi için eşi Clemenstra'nın hazırladığı komplo sahnelenir. Clemenstra kral kocası savaştayken, kocasının yeğeni Aegistus ile ilişkiye girmiştir. Aegistus yengesine karşı duyduğu cinsel tutkusunun yanında, kral olmak istemektedir de.
Trajedinin son sahnesinde Agamemnon'un cesedi sahnededir. Cesedin yanında ileride babasının intikamını alacak ve annesi Clemenstra'yı da öldürecek olan maktul kralın oğul Orestes, kız kardeşi Elektra ile yan yanadır. Yani komplo, ileride birbirini izleyecek yeni trajedilerin fitilini ateşlemiştir.