Sponsorlu Bağlantılar
Suda, bir dağ gezintisinde ya da evin arka bahçesinde, nerede olursanız olun, yabani hayatın kendisini koruma yolları vardır.
Örümcekler, arılar, karıncalar, pire, sinek, sivrisinek ve eşek arısı gibi hayvanlar bir baskı veya sıkıntı hissettiklerinde ısırma veya sokma şeklinde tepki verirler.
İlk temas genellikle ağrılı olabilir ve böceğin ağzı veya iğnesi yoluyla derinin içine verdiği zehre karşı vücutta alerjik reaksiyonlar gerçekleşmeye başlar. Çoğu ısırık ve sokmalarda sadece küçük bir rahatsızlık görülürken, bazılarında ise böcek zehrine karşı alerjiniz varsa ciddi hatta ölümcül olabilen reaksiyonlar yaşanabilir.
Sponsorlu Bağlantılar
Önleme en iyi ilaçtır. Bu yüzden örümcek ve böcek sokmalarından kaçınmak ve belirtilerden hareketle tanımlayabilmek önemlidir. Tanımlayacağınız hayvanlar daha çok nerede yaşadığınıza veya nereyi ziyaret ettiğinize bağlıdır. Mevsimler de önemlidir. Örneğin sivrisinek, arı ve eşekarısı yaz aylarında daha etkindirler.
Isırma ve sokma özellikli bazı hayvan türleri
Aşağıda tehlikeli olabilecek bazı böcek türlerinden bahsedilmektedir.
Böcekler, eklembacaklılar ve diğer böcekler
Birçok böcek ısırır ama sadece birkaçı bunu kasten yapar. Çoğu böcek sokması zararsızdır ve sadece ciltte kaşıntı gibi hafif belirtilere neden olur. Ancak bazı sokmalar hastalık taşıyabilir. Örneğin geyik keneleri genellikle Lyme hastalığı taşır.
Kasıtlı ısıran böcekler şunlardır:
- Keneler
- Pire akarları
- Uyuz akarları
- Tahta kurusu
- Pire
- Baş biti
- Kasık biti
- At sinekleri
- Kara sinek
- Sivrisinekler
Birçok büyük böcek ve diğer böcekler insanlarla pek ilgilenmezler ancak rahatsız edildiklerinde ısırırlar.
Örümcekler
Bazı örümceklerin zehirli dişleri vardır. Zehirli örümceklerden bazıları şunlardır:
- Kahverengi münzevi örümcek
- Karadul örümceği
- Hobo örümcek
- Çim örümceği
- Fare örümceği
- Siyah ev örümceği
- Kurt örümceği
Isırgan Böcekler
Böcekler sadece algılanan tehdide karşı bir savunma hareketi olarak insanları ısırır. Tipik olarak, arı ya da ısırgan karınca iğnelerinde az bir miktarda zehir vardır. Bu iğnesini cilde enjekte ettiğinde içindeki zehirle ilişkili olarak kaşıntı ve ağrıya neden olur. Aynı zamanda alerjik reaksiyona da yol açabilir.
Yaygın görülen ısırgan böcekler şunlardır:
- Arılar
- Eşek arısı
- Sarı ceket böceği
- Ateş karıncaları
Akrepler
Akrep sokması yaygın görülür ve en bilindik böcek sokmalarından biridir. Akreplerin birçoğunun kuyruğunda zehir bulunur. Dünya çapında 25 tür akrebin insanı öldürebilen zehre sahip olduğu söylenmektedir.
Isırma ve sokmalarda ne tür reaksiyonlar yaşanır?
Bir böceğin ısırması veya sokması ile vücuda giren zehir bileşeni bağışıklık sisteminin tepki vermesine neden olur. Çoğu zaman, vücudumuz ani tepki olarak ısırma bölgesinde kızarıklık ve şişmeye neden olur. Küçük gecikmeli tepkiler arasında kaşıntı ve ağrı sayılabilir.
Eğer böcek zehrine çok duyarlı iseniz, ısırık ve sokmalar potansiyel olarak yaşamı tehdit eder belirtilere yol açabilir. Anafilaktik şok adı verilen bu ciddi durumda boğazın daralması ve nefes almada güçlük yaşanır.
Bazı ısırık ve sokmalardaki zehirler bulaşıcı ajanlar içerir ve hastalıklara neden olabilir.
Kimler risk altındadır?
Bir böcek tarafında sokulma riski herkes için vardır ve yaygın görülen bir durumdur. Ama eğer dışarıda çokça vakit geçiren ve özellikle de kırsal ya da ağaçlık yerlerde vakit geçiren biriyseniz, daha fazla risk altındasınız. Çocuklar ve yaşlı yetişkinler ısırık ve sokmalara daha şiddetli reaksiyonlar verebilir.
Kötü Reaksiyon Belirtileri Nelerdir?
Eğer cildiniz bir böcek türü tarafından ısırılmış ise ısırılma sırasında böceği cildinizde hisseder veya görürsünüz. Bazı insanlar aşağıdaki belirtileri görmeden böcek ısırmasını fark edemeyebilir:
- Etkilenen bölgede veya vücudun genelinde görülen şişme
- Kızarıklık ya da döküntü
- Etkilenen bölgede veya kaslarda ağrı
- Kaşıntı
- Isırık çevresinde ısı
- Etkilenen alanda hissizlik veya karıncalanma
Acil tıbbi tedavi gerektiren ciddi reaksiyon belirtileri ise şunlardır:
- Yüksek ateş
- Nefes almada güçlük
- Mide bulantısı ya da kusma
- Kas spazmları
- Hızlı kalp atımı
- Dudak ve boğazda şişme
- Zihinsel karışıklık
- Bilinç kaybı
Eğer böcek sokmasını takip eden günlerde hastalanır veya grip benzeri semptomlar hissederseniz, böceklerden kaynaklı hastalıklar veya enfeksiyonların ekarte edilmesine yönelik testler için bir doktora görünün.
Isırma ve sokmalarda Teşhis
Birçok kişi böcekler tarafından ısırılma veya sokulma sırasında böceği fark eder. Eğer ısırma sonrası ölürse daha sonra karşılaştığınız şikayetler için doktora gittiğinizde yanınıza almanız teşhis için faydalı olacaktır. Bunu yapmak özellikle bazı tehlikeli ve güçlü zehri olan örümcek ısırıkları için önemlidir.
Isırma ve sokmalar için tedavi
Isırık ve sokmaların çoğunluğu için eğer görülen tepkiler hafif ise evde tedavi yeterli olmaktadır. Isırılma sonrası cildinizden iğneyi çıkarın ve etkilenen alanı yıkayıp ağrı ve şişliği azaltmak için buz kompresi uygulayın. Topikal anti-kaşıntı kremler, ağızdan alınan ağrı kesiciler ve antihistaminikler rahatsız edici belirtileri gidermek için kullanılabilir.
Şiddetli reaksiyon belirtileri varsa vakit kaybetmeden bir acil servise ulaşın veya 112’yi arayın. Acil servis personeli ulaşıncaya kadar bireyin üzerindeki giysileri gevşetin, yan tarafına yatırın ve eğer nefes alışverişi durduysa CPR gibi ilk yardım talimatlarını uygulayın.
Eğer karadul böceği veya kahverengi keşiş böceği gibi bir böcek tarafından ısırıldığınızdan eminseniz, hafif ya da orta dereceli belirtiler yaşasanız bile bir sağlık birimine gidiniz. Akrep sokmaları herhangi bir belirti olmazsa bile acil serviste tedavi edilmelidir.
Uzun Vadeli Durum nedir?
Çoğu böcek ısırık ve sokmaları hafif rahatsızlık şikâyetlerinin olduğu birkaç gün sonra kendiliğinden iyileşir. Enfeksiyon belirtileri için etkilenen alanı kontrol edin. Yara kötüleşiyor gibi görünüyor ya da birkaç hafta geçmesine rağmen iyileşmediyse doktorunuza başvurun.
Şiddetli reaksiyonlara neden olan sokmalar tedavi edilmediği takdirde ölümcül sonuçlar doğurabilir. Eğer ısırılma sonrası şiddetli bir reaksiyon yaşamışsanız, doktorunuz büyük olasılıkla size epinefrin oto-enjektörleri reçete edecektir. Epinefrin enjektörleri anafilaktik şoku önleyebilen bir hormon içerir. Herhangi bir ısırılma ve şiddetli reaksiyon riskine karşı dışarı çıktığınızda sürekli yanınızda bulundurun.
Böcek sokmalarından kaçınma ipuçları
- Agresif böcekler içeren yuva veya kovan yakınlarında dikkatli olun.
- Yuva veya kovanları yok etmek için uygun güvenlik donanımları olan profesyonellerden yardım alın.
Dışarıda vakit geçirdiğiniz zaman aşağıdaki önleyici tedbirler alınabilir:
- Vücudu tam kapayan giysiler ve şapka giyin.
- Nötr renkler giyin ve çiçekli desenlerden kaçının.
- Parfüm ve kokulu losyonlardan kaçının.
- Yiyecek ve içecekleri kapalı tutun.
- Böcek kovucu spreyler kullanın.
Sponsorlu Bağlantılar