Kati Horna fotoğrafçılığı: Gerçeküstücülük, gölgeler ve maskeler
“Macaristan’dan kaçtım, Berlin’den kaçtım, Paris’ten kaçtım ve Barselona’da her şeyi geride bıraktım… Benim gibi serserilere göre. Yolda kıyafetlerim yırtıldığından fotoğrafçılığı seçtim.”
Kati Horna
Kati Horna, 1912’de Katalin Deutsch’da doğdu. Doğduğu Macaristan’da, Fransa, İspanya ve Meksika’da çalıştı. 1930’larda ülkelerinden kaçmak zorunda kalan Macar fotoğrafçılar kuşağının parçası olan bir mülteciydi. Horna’nın çocukluk arkadaşı André Kertész de dahil olmak üzere Robert Capa, Eva Besnyö, László Moholy-Nagy, Nicolás Muller, Brassaï, Rogi André, Ergy Landau ve Martin Munkácsi gibi isimler Nazilere ve onların “yozlaşmış sanat” konusundaki görüşlerine ve Yahudi nefretine karşı tavır aldı.
Mart 1933’te Nasyonal Sosyalist Parti iktidara geldiğinde Horna Paris’e kaçtı ve burada Capa ile yeniden bir araya geldi. Elinde 6×6 Rolleiflex ile, Lutetia-Press ajansı için Paris bit pazarlarında ve kafelerde hayatı kaydeden bir sokak fotoğrafçısı oldu.
Gözü genellikle kırık oyuncak bebekler ve maskeler gibi uyumsuz şeylere takılırdı. Nazi Avrupa’sından kaçmak zorunda kalan bir Yahudi sanatçı olan sanatçı Saul Steinberg de maskelere ilgi duyuyordu. “Kişisel yorumum görünür duygunun toplumda yeri olmadığı yönünde. Elbette [bir maske] yararlı bir şeydir, gereklidir, ama aynı zamanda çirkin bir şeydir, çünkü tüm şiirselliği, hayatın kendiliğindenliğini insanlardan alır. Toplum ne kadar örgütlüyse bu maskelere o kadar sahip oluruz,” dedi.
Horna, Gerda Taro ve Capa ile birlikte, İspanyol Cumhuriyet hükümetinin isteği üzerine 1937 ve 1939 yılları arasında İspanya İç Savaşı’nı (1936-1939) fotoğrafladı. Aragon cephesinde, Valensiya, Barselona, Madrid ve bir dizi taşra köyünde fotoğraflar çekti. Çalışmaları İspanyol anarşist dergileri Umbral (gelecekteki kocası Jose Horna ile tanıştığı yer), Tierra y Libertad, Libre-Studio, Tiempo Nuevos ve Mujeres Libres’te yayınlandı.
“Fotoğraf, çeşitli olasılıklarıyla kendi duyarlılığınızı özgürleştirmenize ve geliştirmenize ve onu grafik görüntülerle ifade etmenize olanak tanır.”
– Kati Horna
“Kamera bir engel değil. O sensin!”
– Kati Horna