bir sayı düzeni. sexagesimal
olarak da adlandırılır.
eski bazı uygarlıklarda da görülen, bir elde beş parmak ve her parmakta on iki ayrı noktayla sayma alışkanlığından kalmaktadır. bir elinizi on ikinin katlarını belirtir şekilde tek tek parmakları kullanarak katsayı belirteci olarak kullanırsınız. diğer elinizdeki dört parmağın kemiklerini sayma için kullanırsınız. baş parmak ise sayma yardımcısı olarak kullanıldığından üzerindeki kemikler sayma işlemine tabi değildir. baş parmakla sadece kemiklere dokunarak sırayı karıştırmadan sayarsınız.
sol elinizin parmaklarındaki kemiklere sol el baş parmağınızla dokunarak sayın. yumruk yaptığınız sağ elinizin parmaklarını her on iki saymada bir tek tek açın. bu dallama altmış rakamına ulaşırsınız.
maya uygarlığı, babilliler ve sümerler de altmış temelli bir sayma sistemi kullanmışlardır. çin takvimi de altmış sayısı üzerinden yürütülür.
sümer uygarlığından yararlanan yunanlılar, romalılar ve mısırlılar gibi diğer akdeniz medeniyetleri de altmış temelli sayma biçimleri kullanmıştır. bir saatte altmış dakika, her dakika altmış saniyeden oluşuyor. uzun süre anlamamıştım neden onluk değil de altmış ya da on iki temelli saydıklarını.
ha bir de; onluk sayma düzeninde katsayılar daha azdır. birer, ikişer, beşer ya da onar saymak zorundasınız. altmış rakamının katsayıları daha fazladır.
1 x 60
2 x 30
3 x 10
4 x 15
5 x 12
6 x 10
... gibi