Ebola Nedir?
Ebola virüs hastalığı (EVH), Ebola virüsünün neden olduğu, insanlarda ve insan dışı primatlarda (maymun, şempanze, goril) kanamalı ateşle seyreden ciddi ve ölümcül viral bir enfeksiyon hastalığıdır.
Hastalık ilk olarak 1976'da Sudan ve Kongo'da tespit edilmiş olup, daha sonra zaman zaman Afrika'da salgınlar görülmüştür. Son salgın Aralık 2013'te Gine'den başlamış, Liberya, Nijerya ve Sierra Leone'ye kadar yayılmıştır.
22 Ağustos 2014 itibarıyla doğrulanmış ya da şüpheli vaka sayısı 2 bin 615, ölen vaka sayısı bin 427'dir.
Afrikada Hastalığın görüldüğü ülkeler;
Liberya cumhuriyeti
Gine Cumhuriyeti
Sierra Leone Cumhuriyeti
Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire)
Kongo
Güney Sudan
Fildişi Sahilleri
Uganda
Kongo Cumhuriyeti
Nijerya Cumhuriyeti
2014 yılında salgın yaşanan ülkeler;
Liberya cumhuriyeti
Gine Cumhuriyeti
Sierra Leone Cumhuriyeti
Nijerya Cumhuriyeti
AŞI VE KESİN TEDAVİSİ YOK
Hastalığın salgınlara yol açması ve salgınlar sırasında ölüm oranının yüzde 90'lara ulaşmasının yanı sıra aşı ve tedavisinin olmaması nedeniyle önem arz etmektedir.
Hastalığın doğadaki kaynaklarının belli coğrafi bölgelerle sınırlı olması ve insandan insana solunum yoluyla bulaşmamasından dolayı gripteki gibi tüm dünyayı etkileyebilecek salgınlara yol açabilme potansiyeli yoktur.
Bu virüsün doğal kaynağı kesin olarak bilinmemektedir ancak Afrika'daki meyve yarasalarının virüsün doğal kaynağı olduğu düşünülmektedir. Virüs, insanlara, bölgedeki hasta veya ölmüş infekte şempanze, goril, yarasa, maymun, antilop ve kirpiler ya da hasta insanlara ait kan, çeşitli vücut sıvıları ile temas sonucu bütünlüğü bozulmuş deri ve mukozalardan bulaşmaktadır.
Virüs solunum yolu, su ya da gıdalarla bulaşmaz ancak virüsün doğal kaynağının bulunduğu bölgelerde av hayvanlarının etlerinden bulaşmalar olabilir.
Semptomlar
Kuluçka süresi virüse maruz kaldıktan sonra 2-21 gün arasında değişir. Ortalama 8-10 gün sonra semptomlar gelişebilir.
Hastalık akut yüksek ateş ( ≥38,5 °C ) ve özgün olmayan semptomlar ile başlar. 38,5 °C ‘den büyük ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, halsizlik, ishal, kusma, mide ve karın ağrısı, iştahsızlık.
Eşlik edebilecek diğer belirtiler; Döküntü, gözlerde kızarıklık, hıçkırık,öksürük, boğaz ağrısı, göğüs ağrısı, nefes almada zorluk, yutma güçlüğü, cilt ve mukozal kanamalar veya organ içine kanamalar.
Ebola virüsü bulaşmış hastalar klinik semptomların başlamasından önce bulaştırıcı değildir. Ateş içeren semptomların başlamasından itibaren bulaştırıcılık başlar.
Hastalar klinik bulguların gelişiminden itibaren virüs atılımı artarak devam eder. Hastalar klinik semptomların başlamasından sonra 14. günü geçirmiş ise hayatta kalma şansı artar. Ölüm sıklıkla klinik bulguların ortaya çıkışını takiben 9-10. günler arasında septik şok, çoklu organ yetmezliği ve yaygın damar içi pıhtılaşma bozukluğu (DIC) nedeni ile olur.
Hastalık neden olan virüs türüne ve nitelikli sağlık hizmeti alabilme durumuna göre %25-90 oranında ölümcül seyreder.
HASTALAR İYİLEŞME DÖNEMİNDE DE BULAŞTIRICI OLABİLİR
Enfekte kişiler ancak hastalık belirtileri ortaya çıkınca bulaştırıcı hale gelmektedirler.
Hastalar iyileşme döneminde de bulaştırıcı olabilir. Bu süre net değildir. İyileşmiş kişilerin menilerinde virüs 3 aya kadar bulunabilir. Bu nedenle kişilerin iyileştikten sonra 3 ay cinsel ilişkiye girmemeleri ya da cinsel ilişki sırasında kondom kullanmaları önerilmektedir.
Özellikle sağlık çalışanlarına, bu hastaların takip ve tedavisi sırasında, kontrol önlemlerini almadıkları takdirde yakın temas sonucu bulaşmalar olmaktadır. Hava yolu ile bulaşma kanıtlanmamış olsa da virüsün hastanın vücut sıvıları ve çıkartılarında bulunmasından dolayı damlacık yoluyla bulaşmaları engellemeye yönelik izolasyon önlemleri de mutlaka alınmalıdır. Ölümlerde cenazeye kişisel koruyucu ekipman kullanılarak temas edilmemesi gerekir.
TÜRKİYE'DE SALGINLARA YOL AÇMA OLASILIĞI DÜŞÜK
Hastalığın uygun önlemler alındığında Türkiye'de yayılarak salgınlara yol açma olasılığı yoktur ancak salgın bölgesinden gelen enfekte kişilerin, başta sağlık çalışanları ve kendi yakın çevreleri açısından sınırlı bir risk teşkil edebilir.
Önlemlerin de en kısa sürede alınabilmesi için en ufak olası şüpheli olguların ve kesin vakaların tanısının konması önemlidir. Belirtiler ortaya çıkmadan 21 gün içinde salgının devam ettiği Batı Afrika ülkelerine seyahat etmiş olmak, kesin ya da şüpheli vakaların kan ve vücut sıvıları ile direkt temas ve Batı Afrika'da yarasa, kemirgen veya maymunlarla temas öyküsü, ateş ve ciddi baş ağrısı, kas ağrısı, aşırı halsizlik, bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, açıklanamayan kanamalar gibi klinik bulgulardan en az birinin varlığı veya sebebi açıklanamayan ölüm söz konusu olduğunda şüphelenmek gerekir.
Salgın olan bölgeye mümkünse salgın süresince gidilmemesinin bulaşmayı önleme açısından önemli ancak Dünya Sağlık Örgütü'nün, virüsün bu bölgelere seyahat ile bulaşma riskinin minimal olması nedeni ile yasaklama önermemiştir. Mecburen gideceklere bulaşma yolları ve korunma önlemleri bilgilerinin mutlaka verilmesi gerekir. Sivil havacılık açısından da sınırlarda gerekli önlemler alınmıştır. Salgının olmadığı Afrika ülkelerine seyahatlerde herhangi bir kısıtlama yoktur.
Daha fazla bilgi için Acıbadem Labmed'e 0216 544 38 38 no’lu telefondan ulaşabilirsiniz.
Acıbadem Lab Tarafından 29 Kas.14 tarihinde gönderildi.