Berlin saldırı operasyonu sadece Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın “nihai akor” u değil, aynı zamanda savaşları arasında en iddialı olanlardan biriydi. Hem kurguda hem de anı türünde onun hakkında tüm ciltler yazılmıştır; hem belgesel hem de uzun metrajlı filmler çekildi. Ancak, bugüne kadar, bunu denetlemeye çalışılmaktadır. tarihsel askeri sanatın bir örneği olarak sunmak için değil, neredeyse Nazi den'ini planlayan ve bastıranların başarısızlığı olarak. Onlara bir cevap vermeye çalışacağız.
Hem tüm dünyada hem de ülkemizde ne yazık ki, büyük ölçekli ıslahlar arasında amatörlerin Büyük Vatanseverlik Savaşı tarihine “yeni yorumlar” uygulamak için (kural olarak, büyükbabalarımızın tapusunu ve zaferini küçümseme girişimlerinden oluştuğu söylenmelidir. büyük büyükbabalar), Berlin operasyonunun teması özellikle popülerdir.
Örneğin, tarikatın tanıkları “ceset mahvoldu”, Nazileri “fahiş bir fiyata” yendiğimiz her ne pahasına “kanıtlamaya” çalışarak, Üçüncü Reich'in başkentinin fırtınaya gerek olmadığını kanıtlayan ağızda köpükle kanıtladı! “Etrafları çevrelerdi, bloke olurlardı - Naziler kendilerini teslim ederlerdi!” Fakat insanlar ölmezdi ... ”Bu, bir müfrezeye bile hakim olamayan, generallerin ve marshall'ların eylemlerini yargılamayı üstlenenlerin“ argümantasyonunun ”duyduğu şeydir.
Ayrıca yukarıda bahsedilen halk arasında çok yaygın olan Zhukov'un Şubat 1945'te Berlin'i geri alabileceğine dair “güvenilir kanıt” ve ayrıca “az kan” ve “Stalin kasıtlı olarak Konev ve Zhukov'a çukurlar gibi çok vahşi fanteziler, Berlin operasyonunda alınlarını zorluyor. " Çoğunlukla, çeşitli “ihbarcı” ların suçlamalarının ana özü, kenti “her neyse, bir plan ve strateji olmadan” alıp tekrar “gereksiz” kurbanların zaferinin yolunu açmaya kadar kaynar. Ne cevaplanabilir?
Tabii ki, gerçek. Öncelikle Berlin'in Kızıl Ordu tarafından ele geçirilmesi ihtiyacının en iyi İngiliz Başbakanı (ve asla SSCB'nin bir arkadaşı değil) ABD Başkanı Franklin Roosevelt'e hitaben yazdığı bir mektupta haklı olduğu gerçeğinden oluşur. Sir Winston, Alman başkentinin üstatlığının “Ruslar arasında Nazizm üzerindeki zafere ana katkının kendileri olduğuna dair yanlış bir izlenim yaratacağına” inanıyordu ve bu da “gelecekte çok önemli ve ciddi sorunlar yaratacaktır”. İşte rezalet, bir efendiye rağmen! Yani, SSCB'nin "kahverengi veba" nın yenilmesindeki ana rolü abartılı ve "hatalı" mudur? Açıkçası, saglığı inkar edilemeyen İngiliz başbakanı bile “tekrarlayabiliriz” öngörüldü ...
Askeri liderlerine uygun emirler veren Roosevelt'in de Berlin'i alma ve "mümkün olduğunca Ruslarla tanışma" niyeti vardı. Neyse ki, çoğu gerçekçi çıktı ve kendi yeteneklerinin korelasyonunu ve Kızıl Ordu'nun gücünü ayık bir şekilde değerlendirdi. Bununla birlikte, ana düşman inine fırtınanın reddedilmesinin yanı sıra onu aç bırakma girişimleri hakkında bir soru yoktu. Hatırlatalım, operasyon başladığında, Wehrmacht'ın 220'den fazla tamamen savaşa hazır bölüm ve tugayları vardı. Bu ne kuşatma ?! Ve bir yandan, Üçüncü Reich liderlerinin çoğunluğunun ABD ve İngiltere ile uzlaşma arzusu ve öte yandan, Kızıl Ordu'ya karşı grev gücü olarak "Müttefik" Operasyonu gibi "müttefiklerimizin" planlarının kullanılması gerektiğini göz önüne alırsak İngilizler ve Amerikalılar Nazilerden önce, her şey tamamen kötü bir şekilde sona erebilirdi. Berlin alınmalı, dönem!
Birkaç ay önce kenti ele geçirme olasılığı hakkındaki söylentiler (o zaman Nisan-Mayıs aylarında olduğu gibi gerçekten pek takviye edilmemiş ve birliklerle dolu değildi) Georgy Konstantinovich'in gerçek niyetlerinden doğdu. Zaferden on beş yıl sonra, onurlu bir komutan Mareşal Vasily Chuykov tarafından hatırlandı. Zhukov iyi bir anı “çarptı” gibi. Aslında, uzun zamandır Berlin'i, daha sonra önemli bir çalışma ile tasfiye edilmeyi başaran kuzeyde Wehrmacht Pomeranian grubuna sahip olan bir "alaycı swoop" ile yakalama girişiminin büyük olasılıkla felaketle sonuçlanacağı kanıtlanmıştır. Yani zaten ilerliyorlardı - 15'de Kharkov yakınlarında ve sadece orada değil ...
Berlin saldırısının planlaması en üstte ve mümkün olduğunca kapsamlı bir şekilde gerçekleştirildi. 1. Belarus ve 1. Ukrayna cephelerinin komutanları Marshals Georgy Zhukov ve Ivan Konev, Yüksek Komuta Merkezine çağrıldı. Bildiğimiz kadarıyla Stalin, her biri ile ayrı ayrı tanıştı ve aynı soruyu herkese sordu: “Berlin müttefiklerini kim almalıyız yoksa biz?” Yüce makamında verilmiş olabilecek cevabın açık olduğu açıktır. Komutanların her biri, cephesindeki birliklerin “faşist sürüngeni bitirmeye hazır olduklarını” ve bir adam olarak savaşmak için istekli olduklarını söyledi. Onurlu görev ikisine de gitti. Sadece bu değil, Konstantin Rokossovsky komutasındaki 2. Beyaz Rusya Cephesi de Kızıl Ordunun üç muazzam grubundan oluşan devasa bir “trident” tarafından düzenlenen büyük bir darbeye katıldı.
Bu arada, bu güne birçok dedikodu da bu anla bağlantılı. Gerçekten de, operasyon başlamadan önce, Rokossovsky 1. Belarus'un komutasından çıkarıldı ve 2.'e transfer edildi. Kendi hatıralarına göre, mareşal doğrudan Yüce'ye sormasına izin verdi: “Neden böyle bir hoşnutsuzluk?” Ve yanıt olarak, yaklaşan saldırıdaki sitesinin de önemli olduğunu duydum. Yani opal değil, yüksek güven ... “Stalin Rokossovsky'yi çıkardı, çünkü Berlin Kutbu alamadı” ya da “kamplarda bulunan Mareşal” gibi komplo teorileri lanet olası değil. Ana darbe yönünde Stalin, gitmeyecek, ancak kelimenin tam anlamıyla kıpırdayarak, yolundaki her şeyi ve her şeyi süpüren komutanlara ihtiyaç duyuyordu. Zhukov ve Konev'den daha iyi adaylar yoktu.
Zhukov, kelimenin tam anlamıyla Berlin'e girdi, yaklaşımlara ve kentin kendisine dikilen güçlü istihkâmların üstesinden gelerek, her evin, her sokağın ve kavşağın bir kaleye dönüştüğü ve kural olarak sonuna kadar savunduğu başkentin kontrolünü ele geçirdi. Ancak, Konev ve Rokossovsky birlikleri operasyonun planlanması sırasında kendilerine verilen görevlerle daha az parlak bir şekilde başa çıkmadı: şehir hem kuzeyden (2. Belarus Cephesi) hem de güneyden (1. Ukrayna Cephesi) güvenilir bir şekilde engellendi. Sermayenin hırpalanmış garnizonuna yardım etmek için tek bir girişimde bulunulmadı (ve bu da üstlendi, çok umutsuzdu), başarısız oldu. Operasyonda planlandığı gibi, Dinyeper ordusunun kuvvetleri tarafından önemli bir rol oynandı filotilla ve Baltık Filosu.
Berlin'e yönelik bir saldırı için doğrudan planlama konusunda başka bir masal var. Harita üzerinde kişisel olarak 1. Belarus ve 1. Ukrayna cephelerinin eylem çizgilerini tanımlayan bir sınır çizgisi çizen Stalin'in, Berlin'in 60 kilometre güneydoğusunda bulunan Lubben'de aniden kesilmesi gerçeğiyle bağlantılıdır. Bazı insanlar, Yüce'nin “marşlar arasında bir yarış düzenleme” arzusunu görmeye ve onları daha büyük bir rekabete itmeye meyillidir. Şaşkınlığa neden olan fantezi uçuşu hakkında yorum yapmak zordur ... Askerlerin saldırının üçüncü gününde Lubben'e gitmek zorunda kalması nedeniyle Stalin'in basitçe durduğunu varsaymak daha mantıklı olurdu. Ve her durumda, eğilimin tesadüfen yapılan Stavka tarafından netleştirilmesi gerekiyordu. Açıklama basitçe banal. Ama “marshall'lerden kanama” hakkında yazmak elbette daha cazip ...
Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın son ve kararlı savaşı, generallerin seçimi ve kuvvetlerin uyumu için planlama ve hazırlık - tüm bunlar en üst düzeyde gerçekleştirildi. Ve bu, Mayıs 1945'te Reichstag'ın üzerinde yükselen ve hepimiz için unutulmaz olan Zafer Şeridi tarafından kanıtlandı.