Çernobil felaketine Sovyetler Birliği tarafından verilen son geniş çaplı savaş denilebilir. Klasik savaşlarda, kahramanlar emir ve ödüller aldıysa, o zaman ödüller ve kazandıkları değerlerin yerine, yalnızca kendilerini değil, aynı zamanda gelecekteki yavrularını da etkileyebilecek ölümcül hastalıklara yol açan radyasyon izleri aldı. Her askeri adama ve kesinlikle her sivile, 1986 yılında gerçekleştirdikleri başarı için önemli ödüller verilmedi.
Kazadan tam olarak kesinti henüz gerçekleşmedi, patlama sebebinin hâlâ birkaç versiyonu var (yabancı özel hizmetlerin dikkatlice planlanan işletim versiyonuna kadar), hala sağlığı olan kesin insan sayısı yok bu veya bu felaket bir derece veya başka birini etkiledi. Dünyanın dört bir yanındaki insanları atom enerjisini kontrol etme yeteneği konusunda şüphecilik yapan bilgi alanındaki bu boşluklar (nükleer olabilir mi?) silâh veya insanlığa çok ihtiyaç duyulan elektrik enerjisinin geliştirilmesi için istasyonlar). Bu boşluklar bizi tekrar tekrar zorlayarak, trajedinin nedenleri ve sonuçlarına ışık tutabilecek materyalleri toparlamaya zorluyor, yalnızca gelecekte acı hataları tekrarlayamamak, sağlıklarını ve hatta sağlıklarından vazgeçmiş insanlar için Kazanın sonuçlarını ortadan kaldıracak hayatın tarihin tozuna dönüşmemiş, unutulmamış.
Nisan 25'teki 26-1986'te Çernobil nükleer santralinde güvenlik sistemlerini test etmek için bir operasyon planlandı. Reaktörlerden birinin güvenliği, "Güç Kaynağı Sisteminin Beklenmedik Bir Şekilde Kesilmesi" tanıtımıyla test edildi. Bu durum otomatik olarak, RBMK-1000 reaktörünün (yüksek güçlü bir kanal reaktörü) soğutulması için gerekli suyla beslenmeyi bırakacağı durumu otomatik olarak ortaya çıkardı.
Genelde basında Çernobil nükleer enerji santrali direktörü Viktor Bryukhanov'un, testi, işi Anatoly Dyatlov elektrik santrali müdür yardımcısı tarafından denetlenecek olan Alexander Akimov komutasındaki vardiyaya bıraktığını bildirdi. Bununla birlikte, testler kendileri, mühendis Leonid Toptunov'un da dahil olduğu Akimov’un görevine başlamadan önce bile başladı. O anda, Akimov ve Toptunov testlere devam ederken, 4 ünitesinde, çeşitli kaynaklara göre, 13'ten 15'e kadar insanlar vardı. Testler akut faza girdiğinden beri en ciddi yükü bırakan Akimov'un yerini aldı.
Testlerin başarısına büyük ölçüde bağlıydı: ilk önce, RBMK-1000'in güvenilirliği, bakımlarının karmaşıklığıyla ilgili bazı şikayetlerin daha önce ortaya çıktığı ve ikinci olarak istasyonun sipariş şeklinde yüksek devlet ödülü alabileceği doğrulandı. Lenin. Bundan sonra, Çernobil Nükleer Santrali, kapasite artırımını ve buna bağlı olarak devlet finansmanını bekliyor olacaktı. Ek olarak, başarılı testlerden sonra, istasyonun yönetimi artmak zorunda kaldı: özellikle, baş mühendis yardımcısı Dyatlov, yapım aşamasında Çernobil-2 istasyonunun yöneticisi olacaktı, FNES-1 baş mühendisi, Fomin istasyonun direktörlüğünü ve yönetmen Bryukhanov'u alacaktı. Sosyalist Çalışma Kahramanı unvanını alarak daha yüksek bir görev üstlen. Bazı verilere göre, bu değişiklikler nükleer santrallerde aktif olarak tartışıldı ve bu nedenle çözülmüş bir madde olarak kabul edildi.
Bu sebeplerden dolayı testlerin plana göre ve test edilen güç ünitesinde anormal durumların meydana geldiğine dair ek bir test yapılmadan başlatılmış olmasıdır.
İlk ciddi problemler, test sırasında Akimov'un vardiya çalışanlarının güç ünitesinde keskin bir düşüşe karşı koyamadıklarından sonra başladı. Kapasitedeki keskin bir düşüşten kaynaklanan reaktör durdu. Vardiyadaki en genç uzman olan Leonid Toptunov, talimatları izleyerek geri dönüşümsüz bir reaksiyonun başlamaması için reaktörü derhal durdurmayı önerdi.
Durumun birkaç versiyonu var.
Birinci versiyon.
MEPI'nin Obninsk şubesini 1983'te tamamlayan genç Leonid Toptunov'un, güvenlik sistemlerinin (özellikle türbin jeneratörünün testleri) testini tamamlamasına izin verilmedi, birçok çalışana göre, çok sert ve tavizsiz bir insandı. Smena, yolun ortasında durmanın imkansız olduğunu ve reaktörü tekrar dağıtmanın şart olduğunu belirtti.
Anatoly Dyatlov
İkinci versiyon.
Dyatlov, reaktör gücünü artırmak için yeni bir girişimde bulunma ihtimalini tamamen göz ardı eden istasyonun baş mühendisi N.Fomin'den testleri sona erdirme emri aldı.
Son yıllarda, Anatoly Dyatlov'u yakından tanıyan insanlardan gelen bilgiler, profesyonelliği nedeniyle Dyatlov'un, reaktörü kritik asgari güçte test etmeye devam etme talimatı olduğu gibi, mühendislere böylesine kriminal bir gösterge veremediğini ve daha sık geçtiğini belirtti.
Her ne ise, ama güç, tüm talimatların aksine, RBMK-1000 üzerinde tam bir kontrol kaybına yol açan asgari değerlerle tekrar artmaya başladı. Aynı zamanda, mühendisler haksız bir risk aldıklarının farkındaydılar, ancak yöneticilerin ve katı tesislerin yetkisi operasyonun bağımsız bir şekilde durdurulmasına izin vermiyor gibi görünüyordu. Kimse mahkemeye gitmek istemedi ve böylesi stratejik olarak önemli bir tesisteki yöneticilere itaatsizlik etmek için mahkeme dışında başka bir şey ifade edemedi.
Testlerin devam etmesinden sonra reaktördeki sıcaklık sabit bir şekilde artmaya başladı, bu da zincir reaksiyonunun hızlanmasına neden oldu. Reaktörün çok ivmelenmesi, değişimin çekirdekten yüksek miktarda bor içerikli çelik çubuklar çekmeye karar vermesiyle tahrik edildi. Çekirdek içine sokulduğunda reaktörün aktivitesini sınırlayan bu çubuklardı. Ancak RBMK-1000'in Çernobil Nükleer Santrali'ne çekilmesinden sonra hiçbir şey geri durmuyordu. RBMK-1000'te acil durdurma sistemleri yoktu ve bu nedenle acil durumdaki tüm çalışmalar tamamen çalışanların omuzlarına düştü.
Mühendisler o anda mümkün olan tek kararı verdiler - çubukları aktif bölgeye yeniden yerleştirmek için. Vardiya komutanı Akimov, çubukları reaksiyon bölgesine sokmak için düğmeye basıyor, ancak sadece birkaçı hedeflere ulaşıyor, çünkü çubukların yerine oturması gereken kanallar erime noktasına kadar ısıtıldı. Çubukların yerleştirilmesi için özel boruların malzemesi basitçe erimeye ve aktif bölgeye erişimi kapatmaya başladı. Ancak, bor çelik çubuklarının grafit uçları hedefe ulaştı; bu, grafit reaktörün çalışma hızında bir artışa neden olduğu için güçte yeni bir artışa ve RBMK-1000’in patlamasına neden oldu.
Dördüncü güç ünitesindeki patlama, Nisan 26'te 1 saat 23 dakikada meydana geldi. Patlamadan hemen sonra güçlü bir yangın başladı. Daha doğrusu, birçoğu harap bir binanın içine yerleştirilmiş, bir kerede birkaç yangın çıkmıştır. İç yangınlar, reaktörün patlamasından sonra hayatta kalan nükleer santral çalışanlarını söndürmeye başladı.
Bu trajedi olayına gelen itfaiyeciler yangına düzinelerce ton su döktüler ve ölümcül dozda radyasyon aldılar, ancak uzun bir süre boyunca tüm yangınları söndürmek mümkün olmadı. İtfaiyenin dış toplumlarla başa çıkmaya çalıştığı dönemde, Alexander Akimov'un değişmesi nükleer santral içindeki mücadelelerini sürdürdü ve yangınla başa çıkmak için mümkün olan her şeyi yaptı.
Kazadan sonra, Akimov ve Toptunov'un yanı sıra baş mühendis yardımcısı Akimov'un isimleri trajedinin ana suçluları arasında yer almaya başladı. Aynı zamanda, devlet savcılığı, bu kişilerin aslında RBMK-1000’in kontrolünün eksikliğiyle mücadelenin ön saflarında olduğu ve acil durum koşullarının soruşturulması konusundaki çalışmaların değişmesine bile başlamadıklarını dikkate almaya çalışmaz.
Anatoly Dyatlov’un çok sayıda soruşturma takibinden sonra mahkeme, Ukrayna SSR Ceza Yasası’nın (patlayıcı işletmelerin hatalı çalışması) 10 maddesi uyarınca 220’i sömürge yıllarına mahkum etti. Mühendisler Akimov ve Toptunov mahkemeden kaçınmayı başardılar. Bunun nedeni korkunç ve yasaktır - şüphelilerin ölümü ... Çernobil nükleer santralinin 4-m güç ünitesindeki patlamadan birkaç gün sonra yangınla mücadele sırasında büyük miktarda radyasyon alan akut radyasyon hastalığından öldüler.
Çernobil Nükleer Santrali'nin müdürleri Viktor Bryukhanov önce görevden alındı, sonra da CPSU'dan kovuldu ve mahkeme bu adamı 10 yıllarına hapis cezasına çarptırdı. Çernobil NPP Fomin'in baş mühendisi aynı makale ve aynı suçlamalar ile bekleniyordu. Ancak hiçbiri tam hapis cezasına çarptırılmadı.
Anatoly Dyatlov ve diğer Çernobil NPP çalışanlarına verilen cezaların açıklanmasından sonra, RBMK-1000 gibi rektörlerin tasarımcısının ve bunun gibi, bu tür reaktörlerin bu kadar güvenli olduğunu ilan eden akademisyen Alexandrov'un daha sık dinlendiğini açıkladı. Kızıl Meydan'a bile konabileceklerini, olumsuzluk dereceleri üzerindeki etkilerinin ise düzenli bir semaverin etkisinden daha büyük olmayacağı ...
Nisan 26’in üzerindeki 1986’in çıkardığı Çernobil “semaver” felaket sonuçlara ve çok büyük maliyetlere yol açtı. Görüşmelerinden birinde Mikhail Gorbaçov, en mütevazi tahminlere göre, Çernobil nükleer santral kazası sonuçlarını ortadan kaldırma ihtiyacı nedeniyle SSCB hazinesinin 18 milyar ruble (daha sonra tam teşekküllü Sovyet ruble) hakkında kaybettiğini belirtti. Fakat aynı zamanda, ülkenin eski başkanı, görünmez bir korkunç güçle mücadelenin insafına kaç hayat verildiğini söylemedi. Resmi istatistiklere göre, trajedinin ardından ilk günlerde ölen birkaç düzine insan kazanın kurbanı oldu. Aslında, binlerce tasfiye memuru 500, en azından yarısı büyük miktarda radyasyon aldı. Bu insanlardan en az 20 binlerce insan radyasyonun neden olduğu hastalıklardan öldü.
İnsanlar radyasyon seviyesinin sadece astronomik olduğu yerlere gönderildi. Özellikle, en kirli bölgelerden biri, 20-30 yaşındaki askeri personelin rezervi terkedilmiş grafit parçalarından hazırlanan ve alanı enkazdan arındırdığı güç ünitesinin çatısıydı. Buradaki radyasyon seviyesi, yaklaşık 10-12, binlerce X-ışın / saat kadardı (radyasyon fonunun normal değerinden tam bir milyar kat daha yüksek). Bu seviyede, bir kişi bölgede 10-15 dakika sonra zaten ölebilir. Askerleri radyasyondan kurtaran tek şey lastik eldivenler, kurşun uçlu ceketler, kurşun “iç çamaşırı”, pleksiglas kalkanlar, özel bir başlık, koruyucu maske ve gözlüklerden oluşan “biyo-robotlar” takımlarıydı.
Bu tür giysilerin geliştiricisinin yanı sıra çatı temizliği için ölümcül operasyonun General Tarakanov olduğu düşünülüyor.
Askerler kelimenin tam anlamıyla güç ünitesinin çatısına, 1-2 dakika sürelerini yakalamak için tahsis edilen, yüksek radyoaktif grafitli parçaları olan bir çift kürek atmak için harcadılar. 1986’in Çernobil nükleer santralinde bu tür görevler yapanların ifadelerine göre, çatıya çıkan birkaç kişi, sonuçta ürkütücü sonuçlara neden oldu; İyonize radyasyon insan sağlığı için korkunç sonuçlara yol açtı. Güç ünitesinin çatısına tırmanan tasfiyecilerin çoğu, görevlerini yerine getirdikten birkaç yıl sonra bile hayatta kalmamıştır. Emrin yerine getirilmesi için askerlere Şeref Belgesi verildi ve 100 ellerinde ruble kullandı ... Karşılaştırma için: Japonya'daki Fukushima-1 nükleer santralindeki kazadan sonra, yalnızca olağanüstü ödemeleri vaat edenlere sonuçları ortadan kaldıracaklardı; Fukushima-1 nükleer santralin çalışanları da dahil olmak üzere yüzlerce insan, risk almayı reddetti. Bu, zihniyetin karşılaştırılmasıyla ilgili bir sorudur.
Afganistan'dan gelen deneyimli pilotlar, tahrip olmuş güç ünitesinin üzerinde ilerliyorlardı, böylece askerler önce "potaya" kum torbası bırakıp ardından reaktör için bir durdurucu haline gelecek olan külçelere yönlendirebilecekti. Reaktör yayan radyasyonun yaklaşık 180 metre yüksekliğinde, Nisan-Mayıs 1986'teki seviyesi en az 12 bin X-ışınları / saat idi, sıcaklık yaklaşık 150 santigrat derece idi. Bu şartlar altında, bazı pilotlar günlük 25-30 çıkış yaptılar, radyasyon dozları alıyorlar ve yaşamla uyumsuz yanıyorlardı.
Ancak, böyle bir yükseklik harika görünüyordu. Helikopterler kelimenin tam anlamıyla patlayan bir reaktörün ağzına girmek zorunda kaldı, çünkü kum torbaları genellikle hedefe ulaşmadı. Kum ve kurşuna ek olarak, helikopter pilotları reaktöre özel bir dekontaminasyon çözümü deşarj etti. Bu manevralardan biri sırasında, Mi-8MT helikopteri kule vinci kablosuna takıldı ve doğrudan tahrip olmuş reaktöre düştü. Afetin bir sonucu olarak, helikopterin tüm ekibi öldü. İşte bu insanların isimleri: Vladimir Vorobiev, Alexander Yungkind, Leonid Khristich, Nikolai Ganzhuk.
Askerler sadece Çernobil Nükleer Santrali'nde değil, aynı zamanda sözde dışlanma bölgesinde de sonuçları ortadan kaldırmak için dahil oldular. Özel müfrezeler otuz kilometrelik bölgedeki köylere gitti ve özel dekontaminasyon çalışmaları yaptı.
Titanik emeğin ve tasfiyecilerin gerçekten eşsiz cesaretinin bir sonucu olarak, yalnızca ünlü betonarme lahit inşa edilmemiş, aynı zamanda bölgedeki geniş alanların enfeksiyonu önlenmiştir. Ayrıca, reaktör altına yerleştirilmeyen soğutma cihazı odasına giren madencileri de içeren tasfiye memurları, ikinci bir patlamayı önlemeyi başardı. Bu patlama, itfaiyecilerin ve istasyon personelinin üzerine ateş döktüğü uranyum, grafit ve su kombinasyonunun ardından meydana gelebilirdi. İkinci felaket daha da korkunç sonuçlara yol açabilir. Nükleer fizikçilere göre, eğer ikinci patlama gerçekleşmiş olsaydı, o zaman Avrupa'daki insanların yaşamı söz konusu olmazdı ...
Çernobil nükleer santralindeki lahit inşaatını işaretlemek için tasfiye memurları, tepesine kırmızı bir bayrak attılar ve bu olaya 1945'taki Reichstag'daki zafer bayrağını kaldırma ile aynı önemi verdiler.
Ancak lahit inşaatı sorunu tamamen çözmedi. Ve şimdi, trajediden 26 yıldan daha fazla bir süre sonra Çernobil nükleer santralinin yakın çevresindeki radyasyon seviyesi yüksek kalıyor. Ayrıca, Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya'nın geniş bölgelerinde karada ve suda radyoaktif izotoplar kaldı. Aynı zamanda, bu sorunun sistematik olarak susturulması şaşırtıcıdır ve endişeliyse, geçen günlerin bir olayı olarak Çernobil kazası hakkında konuşurlar. Ancak Çernobil'deki trajedi hakkında ilk elden bilgi sahibi olan insanlar, sonuçlardan sonra doğrudan kendileri de dahil oldular, tehdidin ne kadar korkunç olduğu konusunda çok şey söyleyebilirler.
Bu bağlamda, Çernobil'in derslerinin boşuna olmadığını umuyorum (Fukushima-2011 NPP'deki 1 kazasının tam tersi olduğuna dair kanıtlar olmasına rağmen) ve atom enerjisi üzerinde tam kontrol sahibi olma iddiasıyla insanlar gönül rahatlığı ve istekleriyle ilgilenmiyorlar. . Ek olarak, yetkililerin (ve sadece modern Ukrayna makamlarının değil) böyle bir trajedinin asla yaşanmaması için her şeyi yapmaya hazır olduklarını düşünmek istiyorum.
Bu durumda durumdan çıkmanın, dünyada nükleer santrallerin kullanılmasının tamamen yasaklanması mümkün değildir. Nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılmasının tamamen reddedilmesi, geriye doğru atılmış bir adımdır. Bu nedenle, tek çıkış yolu modern reaktörlerin güvenilirlik seviyesini sistematik olarak artırmaktır; Çalışmalarındaki herhangi bir tehdidin çok aşamalı bir koruma kompleksi tarafından tesviye edileceği seviyeye yükselmek, insan hatası riskini sıfıra indirmek.
Kullanılan malzemeler:
"Çernobil. Zamanın iki rengi ", dir. Igor Kobrin;
"Çernobil Savaşı", mk Discovery;
Dergi "Dostluk", sayı №6 1986,
"Çernobil Sırları", A.Polyukh
http://chernobyl-travel.com.ua
"Çernobil. Afetten bir dakika önce dir. E. Zauner.