Özet: Çalışma, sıçanların anterior singulat korteksinin başkalarının yaşadığı acıları ve gözlemlerini yansıtan ayna nöronları içerdiğini bildirmektedir.
Ağlayan birini görmek neden bizi üzebilir? Bir arkadaş parmağını kestiği zaman neden biz de ürküyoruz? Hollanda Nörobilim Enstitüsünden araştırmacılar, sıçan beyninin, başkalarının acısını gördüğünde, acıyı kendileri yaşarken aktive olan hücrelerin aktif olduğunu bulmuşlardır. Ek olarak, bu “ayna nöronların” aktivitesi olmadan hayvanlar artık başkalarının acısını paylaşamazlar. Pek çok psikiyatrik bozukluk empati eksikliği ile karakterize olduğundan, başkalarının duygularını paylaşmanın sinirsel temelini bulmak ve bir hayvanın başkalarının duygularını paylaşma şeklini değiştirebilmek, empati ve bu bozuklukları anlama yolunda heyecan verici bir adımdır. Bulgular, 11 Nisan’da önde gelen Current Biology dergisinde yayımlanmıştır.
İnsan nörogörüntüleme çalışmaları, kendimiz acı çektiğimizde, beynin “singulat korteks” adlı bir bölgesini harekete geçirdiğimizi göstermiştir. Acı çeken bir başkasını gördüğümüzde, aynı bölgeyi yeniden etkinleştiririz.
Buna dayanarak, araştırmacılar iki spekülasyon oluşturdular: (a) singulat korteks ayna nöronları, yani kendi acı hissimizi tetikleyen ve başkalarının acısını gördüğümüzde de aktif hale gelen nöronları içerir, (b) başkalarının acısını gördüğümüzde ürkmemizin ve acı hissetmemizin nedeni budur. Bununla birlikte, sezgisel olarak akla yatkın empati teorisi denenmedi, çünkü tek tek beyin hücrelerinin insanlarda etkinliğini kaydetmek mümkün değil. Ayrıca, bu beyin bölgesinin empatiden sorumlu olup olmadığına karar vermek için insan singulat korteksindeki beyin aktivitesini modüle etmek mümkün değildir.
Sıçanlar diğerlerinin duygularını paylaşıyor
İlk kez, Hollanda Nörobilim Enstitüsünün araştırmacıları sıçanlarda empati teorisini test edebildiler. Araştırmacılar, hoş olmayan bir uyarıcı (hafif şok) alan sıçanları izleyen gözlemci sıçanların beynine ve davranışlarına neler olduğunu ölçtüler. Sıçanlar korktuğu zaman, yırtıcı hayvanlar tarafından tespit edilmekten kaçınmak için donma reaksiyonu gösterirler. Araştırmacılar, hoş olmayan bir duruma maruz kalan başka bir sıçanı gözlemleyen diğer sıçanların da donduğunu buldular.
İlk kez, Hollanda Nörobilim Enstitüsünün araştırmacıları sıçanlarda empati teorisini test edebildiler.
Bu bulgu gözlemci sıçanın diğer sıçanın duygularını paylaştığını göstermektedir. İnsanlarda empatinin temelini oluşturduğu düşünülen bölge olan singulat korteksin benzer kayıtları, gözlemci sıçanların singulat korteksinde aktive olan nöronların, ayrı bir deneyde sıçanların kendisi acı çektiği zamanda da aktive olduğunu gösterdi. Daha sonra, araştırmacılar singulat korteksteki hücrelerin aktivitesini bir ilacın enjeksiyonu ile bastırdılar ve gözlemci sıçanların artık bu beyin bölgesindeki aktivite olmadan donmadığını buldular.
Sıçanlarda ve insanlarda aynı bölge
Bu çalışma, beynimizin, kendi acımızı tetikleyen hücrelerin aynısını aktive ederek başkalarının acısını paylaşmamızı sağladığını gösteriyor. Şimdiye kadar, bu hiçbir zaman duygular için gösterilmemişti – sözde ayna nöronları sadece motor sisteminde bulunuyordu. Ek olarak, bu acı empatisi, singulat korteksteki aktivite değiştirilerek bastırılabilir.
Çalışmanın baş yazarı Prof. Christian Keysers, bunların hepsinin insanlarda olduğu gibi sıçanlarda da beynin aynı bölgesinde gerçekleşmesinin en şaşırtıcı kısım olduğunu dile getiriyor. Bu aktivitenin dikkat çekici bir şekilde azaldığı psikopatik suçluları saymazsak, insan beynindeki singulat kortekste, başkalarının acısını gözlemlediğimizde aktivitenin arttığı bulunmuştur. Böylece çalışma bu gizemli psikopatolojik bozukluklara ışık tutuyor. Bu çalışma ayrıca empatinin başkalarının duygularını hissetme yeteneğinin, evrimimizde derinden kök saldığını gösteriyor. Empatinin temel mekanizmalarını sıçanlar gibi hayvanlarla paylaşıyoruz. Sıçanlar bugüne kadar her zaman en yüksek ahlaki itibara sahip değildi. Bu yüzden bir dahaki sefere, birisine “sıçan” demeye karar verirseniz, bu sözünüz iltifat olarak kabul edilebilir…
Çeviri: Kübra Yılmaz
Kaynak: Neurosciencenews.com