Vücudumuzdaki tüm kaslar, eklemler, kan damarları, kemikler, organlar nasıl hareketle birlikte güçleniyor, yağlanıyor ve temizleniyorsa; beyin de çalıştıkça güçleniyor, yenileniyor, kendini tamir ediyor. Dolayısıyla beyni de vücut gibi çalıştırmak gerekiyor. “Özellikle sosyalleşmenin azaldığı pandemide beyninizi de harekete geçirin” diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, önerilerini şöyle sıraladı:
İŞTE 8 ETKİLİ REÇETE
1. Önce bedeninizi çalıştırın: Zihninize iyi bakmak istiyorsanız, işe vücudunuzla başlayın. Araştırmalar, egzersizin beyin hücrelerinin sağlığını, yeni beyin hücrelerinin büyümesini ve hayatta kalmasını etkileyen kimyasalları uyarmaya yardımcı olduğunu göstermektedir. Özellikle, kan akışını artıran açık havada yapılan bol oksijenli aerobik egzersizle birlikte, beynin kendi özel bağışıklık ve filtre sistemi, Alzheimer'e neden olan protein birikimlerini, sinir hücrelerine zarar veren serbest radikallerle diğer zararlı toksinleri beyinden süpürür.
2. Zorlayıcı görevler verin: Gözleriniz kapalıyken beyninizde mahallenizin bir haritasını çizmeye çalışın ya da komşu ülkeleri, şehirleri hatırlamaya çalışın. Telefon numaralarını ezberleyin. Alışveriş listenizi kağıda yazmayın, aklınızda tutmaya çalışın. Okuduğunuz kitaplardaki yerleri, karakterleri hatırlayıp özetlemeye çalışın. Kısacası hafızanızı gündelik kısa zorlayıcı görevlerle genişlemeye zorlayın.
3. Yeni bilgiler yükleyin: Beyin yeni bilgilerle zorlanmayı sever, zorlanmayı bırakırsa da sinir ağlarını, sinir hücrelerini, hacmini kaybeder. Yeni bir dil öğrenmek, bir müzik aleti çalmayı öğrenmek veya yeni bir hobi edinmek seçenekleriniz arasında sayılabilir.
4. Farklı elinizi kullanın: Rutinleri severiz. Rutinler rahatlık demektir. Ancak, rutinler ne kadar fazla olursa beynimiz gün içinde o kadar az çalışır. Markete farklı yoldan gitmek, gün boyu farklı elinizi kullanmak (solaksanız sağ) gibi küçük değişiklikler, beyninizi uyarır.
5. Oyunlar oynayın: Bulmacalar klasik bir beyin jimnastiğidir, sadece sözlü dile değil, hafızanıza bilginin birçok boyutundan erişir. Bir Sudoku bulmacasını tamamlamak için yapılan “planlama” kısa süreli hafızanın iyileştirilmesine yardımcı olur ve konsantrasyonu artırır. Beyninize süper bir antrenman yaptırmak için kendi bulmacalarınızı bile oluşturabilirsiniz. Puzzle yapmak da iyi bir beyin egzersizidir.
6. Bir amaç duygusu edinin: Sizde bir amaç duygusu uyandıran, sabahları yatağınızdan kalkmanızı sağlayan bir görev, hobi veya gönüllü iş bulun. Nedeni henüz bilinmese de, amaç duygusu sizi aktif kalmaya meyilli yapar ve doğal bir antidepresan gibi olan oksitosin ve dopamin salınımını sağlar. Bu torunlarınıza bakmak da olabilir, sebzelerinizi yetiştirmek de.
7. Sosyalleşin: Karmaşık zihinsel aktivite, bilişsel rezerv oluşturmada en iyi seçenektir. Sosyalleşme de oldukça karmaşık bir aktivitedir ve beynin birden fazla alanını aynı anda çalıştırır. Pandemi nedeniyle sosyalleşme oldukça kısıtlandı ama bunun sizi yalnızlığa sürüklemesine izin vermeyin. Sevdiklerinizle telefonla konuşun ve sosyal etkinliğinizi güvenli bir şekilde artırın.
8. Stresi yönetin: Stres hormonlarına kronik maruz kalmak beyin bağlantılarını bozabilir ve beynin hafıza bölümünün (hipokampus) küçülmesine neden olabilir. Stresi azaltmak, hafızanızın gelişmesine yardımcı olur. Fiziksel egzersiz, meditasyon, ibadet, hobilere ve ailenize vakit ayırmak stresi azaltmanıza yardımcı olabilir.