Tübitak'tan asrın deneyine destek
TÜBİTAK'ın internet sitesinde yer alan bilgiye göre, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Belçika, Almanya, Fransa, Danimarka, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, İtalya, Norveç, Yugoslavya ve Yunanistan'ın iş birliğiyle 1954 yılında kurulan CERN'nin şu anda 20 üyesi bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, Hindistan, İsrail, Japonya, Rusya Federasyonu, UNESCO ve ABD ile birlikte gözlemci ülke statüsünde yer alan Türkiye adına gözlemcilik fonksiyonunu, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) yerine getiriyor.
Üye ülkelerin kendi olanaklarıyla gerçekleştiremeyecekleri araştırmaları, uluslararası araştırmacı, laboratuvar ve kaynak iş birliği ile gerçekleştirmek amacıyla kurulan CERN, şu an dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarına sahip.
TÜBİTAK, CERN'de gerçekleştirilen deneylere maddi katkı sağlarken, CERN bağlantılı projelere de ulusal destek programları kapsamında destek veriyor. TÜBİTAK ayrıca, Türk bilim insanlarını CERN çalışma grupları kapsamındaki deneylere katılabilmeleri için destekliyor.
Bu kapsamda, TÜBİTAK ile CERN arasında yapılan sözleşmeler uyarınca, 1997-2006 yılları arasında ATLAS detektörü için 563 bin 500 İsviçre Frangı, CMS dedektörü için de 1 milyon 272 bin İsviçre Frangı tutarında deney katkı payı ödendi.
Bu destekler çerçevesinde 150'ye yakın Türk bilim insanına CERN'deki çalışmalara katılma imkanı sağlandı.
Ayrıca, 2006 yılı itibariyle CERN bağlantılı 4 proje, TÜBİTAK Akademik Ar-Ge Projeleri Destek Programları kapsamında desteklenmeye başlandı ve bu projeler için toplam 150 bin YTL ödenek ayrıldı.