Mantar evi (Serpula lacrymans)Sistematik:
- Bölüm: Basidiomycota (Basidiomycetes)
- Alt bölüm: Agaricomycotina (Agaricomycetes)
- Sınıf: Agaricomycetes (Agaricomycetes)
- Alt sınıf: Agaricomycetidae (Agaricomycetes)
- Sipariş: Boletales
- Aile: Serpulaceae (Serpulaceae)
- Cins: Serpula (Serpula)
- Tür: Serpula lacrymans (Mantar evi)
Bu mantar, ağaçları yok eden zararlı mantarlar kategorisine aittir.
Diğer isimleri:
ev süngeri (Merulius destruens Pers)
burun deliği yok edici (Merulius vasitator Tode)
ahşap mantar
ev mantarı
Kesilmiş ölü ağaçlara yerleşir ve özellikle çeşitli binalarda üreme sırasında tehlikelidir. Bir ağaca yerleştikten sonra, ahşap parçaları kolayca ve hızlı bir şekilde tahrip edebilir.
Mantar evi , meyve verme için tamamen uygun olmayan koşullarda bile güçlü bir miselyum oluşturmak için iyi gelişmiş bir yeteneğe (tüm mantarlarda çeşitli derecelerde bulunur) sahiptir. Bu koşullar, durgun bayat hava, yüksek nem ve ışık eksikliğini içerir. Bu faktörlerin varlığında, mantar steril bir form şeklinde çok bol ve hızlı bir şekilde gelişir ve aktif olarak yıkıcı faaliyet yürütür.
Kural olarak, bu mantar kirişlerin dibinde döşeme tahtalarının dibinde nemli ve havasız olduğu bodrum katlarında ve mahzenlerde yayılır. Zemin doğrudan ıslak toprak üzerindeyse özellikle iyi hissettiriyor.
Mantarın gelişiminin başlangıcında, ağaçta küçük beyaz noktalar belirir ve bunlar zamanla sümüksü lekeler veya yünlü hassas birikintilerle birleşir, ardından gümüşi bir örümcek ağına benzer bir pleksus belirir. Yavaş yavaş ağaç yüzeyine daha fazla yayılır, kalınlaşır, yapraklı bir yapı, ipeksi bir parlaklık ve kül grisi bir renk alır.
Mantarın kenarları boyunca, mantarın olduğu gibi, duvarlardaki küçük çatlaklar ve deliklerden yiyecek aramak için süründüğü mahmuzların üzerinden geçen ince iplikler oluşur. Böylece evin bir bölgesinden diğerine taşınır. Bazen bu tür yıkıcı işler, tüm evin yıkılmasına ve düşmesine neden olabilir.
Bir mantar evi bazen diğer mantar temsilcileriyle, örneğin Polyporus vaporarius, Polyporus destroytor ve diğerleri ile birlikte hareket edebilir. Çoğu zaman, mantar evi iğne yapraklıları etkiler, ancak aynı zamanda, örneğin meşe gibi yaprak döken olanlara da zarar verebilir.
Ahşap üzerindeki etki
R. Gartig, araştırması sırasında, mantarın organik odun bileşiklerini mantardan çok uzakta çözebilen özel enzimler salgıladığını keşfetti. Sonuç olarak, ağaç mantarın özümseyebileceği bir forma dönüşür. Ek olarak, bu enzimler, hif ile doğrudan temas ettiklerinde hücre zarlarındaki kül bileşenlerini çözebilirler. Tüm bu işlemler sonucunda ağaç yok edilir.
Yavaş yavaş, odun kahverengiye döner, toza dönüşür ve eğer taze durumda yeterince yumuşaksa, o zaman mantarın hareketi sonucunda kurur, kırılgan ve kırılgan hale gelir. Özellikle ağaç mantarı , yağlı boya ile kaplı bir zemini kolayca yok eder, çünkü bu durumda zeminin alt tarafı tamamen ışıktan ve kurumadan korunur.
Ahşabın üzerinde böyle bir mantarın ortaya çıktığı, üst yüzeyde görülen siyah lekelerden anlaşılmakta ve ahşabın üzeri tutkal boyası ile kaplanmışsa üzerinde birbirinden ayrı konumlandırılmış sarımsı kabarık alanlar oluşmaktadır.
Bir ağaç mantarı ile enfekte olmuş ahşabı vurursanız, donuk bir ses alırsınız ve basıldığında kolayca kırılır. Etkilenen ağaç suyu çok aktif bir şekilde emer, çok higroskopik hale gelir, bu nedenle dipteki nem evin çok uzak kısımlarına bile geçebilir. Ek olarak, mantarın miselyumunun nemi kolayca iletme ve onu kuru oduna aktarma kabiliyeti vardır, bu nedenle en kuru odalarda bile çok nemli hale gelebilir ve içlerinde yaşamak imkansız olacaktır.
Ek olarak, başka bir hoş olmayan an daha var: mantarın meyve veren gövdeleri, ayrışma ve çürüme sırasında, aynı zamanda sağlığa zararlı olan karakteristik ve çok hoş olmayan bir koku yayar.
Polek ve Geppert'in araştırmasına göre, odunsu mantarlar% 48 ila 68 oranında su içerebilir.
Miselyum çatlaklardan veya çatlaklardan temiz havaya ve ışığa çıkarsa, mantarın meyve veren gövdeleri oluşmaya başlar. Lamelli, tabak şeklinde, geniş, bir metreye kadar boyutlara ulaşabilen, kösele etli kıvamlıdır. Gelişmenin başlangıcında meyve gövdeleri beyazdır, sonra kırmızımsı sarı olurlar ve sonunda paslı kahverengidirler. Yukarıdan sporların yerleştirildiği kıvrımlı kurt benzeri kıvrımlara sahipler ve aşağıdan beyaz şişkin kenarları olan lifli kadifemsi bir yapıya sahipler. Meyve gövdelerinin kenarları, daha sonra bulanık hale gelen şeffaf sıvı damlalarını salgılar, süt rengi bir renk alır (bu nedenle bu mantara ağlama denir). Sporlar eliptik, küçük boyutlu (0,011 mm uzunluğunda ve 0,006 mm genişliğinde), kahverengi veya paslı kahverengidir. Spor çimlenmesi yalnızca alkali reaksiyona sahip maddelerin varlığında mümkündür.Potasyum karbonat, tuzlar veya amonyağın kendisi olabilir. Bu maddeler spor zarının şişmesine neden olur. Çimlenme ayrıca idrar, kül, kok ve alkali reaksiyona sahip maddelerin oluşumunda rol oynayan veya bunlara dahil olan diğer maddeler tarafından da kolaylaştırılır.
Bir ev mantarının ortaya çıkmasını önlemek için R.Gartig, aşağıdaki önleyici tedbirlerin kullanılmasını önerir:
- Odunsu mantar bulaşmış binalarda onarımları tamamladıktan sonra, işçiler tüm aletlerini tekrar kullanmadan önce iyice temizlemeli ve durulamalıdır. Giysilerinizi ve botlarınızı da iyice yıkamalısınız.
- eski ahşapta bariz mantar enfeksiyonu izleri varsa, yeni binalar için kullanılamaz. Onarımlar sırasında çıkarılan eski tahrip olmuş ahşap bir an önce yakılmalı ve zarar görmüş ahşabın yanında taze ahşap depolanmamalıdır.
- Yeni binalar, inşaatçıları tarafından kirlenmeden korunmalıdır ve tuvaletler, yeni binaların kirlenmesi dolaylı olarak meydana gelmeyecek şekilde donatılmalıdır.
- Zeminin altında yastık olarak kaba yıkanmış kum veya ezilmiş tuğla kullanın. Başta kül, kok kömürü olmak üzere çeşitli ham kütleler kullanılamaz ve humus açısından zengin diğer maddelerden kaçınılmalıdır.
- İnşaata başlamadan önce ağaç mümkün olduğu kadar iyice kurutulmalıdır.
- yeni inşa edilen ev düzgün bir şekilde kurumalıdır ve ancak bundan sonra zeminler yağlı boya ile boyanabilir.
- zeminlerin duvarlara çok sıkı yapışmayacağı şekilde inşa edilmesi gerekir.
- zeminin altındaki alt odalarda hava akımının uygun şekilde organize edilmesi önemlidir.
- temizliği dikkatlice gözlemlemek ve kirlerin ve suyun zeminin altına düşmemesini sağlamak gerekir. Bu özellikle banyolar ve çamaşırhaneler için geçerlidir.
Kontrol yöntemleri
Zaten ortaya çıkan mantar evini yok etmek için birçok yöntem kullanılır, ancak hiçbirine radikal denilemez. 19. yüzyılda tahta parçalarını carbolineum veya kreozotla emprenye eden Alman bir ağaç uzmanı G.L.
Profesör Sorokin, ahşabı sıradan katranla kaplamak için tavsiyelerini verir ve diğer bazı araştırmacılar, etkili araçlar arasında petrole başvurur.
Mantar henüz çok fazla yayılmadıysa, ağacın hasarlı kısımlarını dikkatlice çıkarıp yenileriyle değiştirerek iyi bir sonuç elde edilebilir.