Yaklaşık bir yıl önce darbe yapan Sudan’ın iktidardaki askeri generali, sivillerin önderlik ettiği bir hükümet için gelecekteki seçimlere katılmayacağını söyledi, ancak iktidarı bırakması için bir oylamanın ne zaman yapılacağına dair bir zaman çizelgesi sunmadı.
General Abdel-Fattah Burhan, Perşembe günü BM Genel Kurulu oturum aralarında Associated Press ile konuştu. Bu, Arapça konuşan Afrika ulusunun güçlü adam Ömer el-Beşir’in otuz yıllık baskıcı yönetiminin ardından kısa ömürlü demokrasiye geçişini alt üst eden darbeyi gerçekleştirmesinden yaklaşık bir yıl sonraydı.
Gelecek seçimlerde aday olmayı düşünüp düşünmeyeceği sorulan Burhan, “Sanmıyorum” yanıtını verdi. Daha fazla baskı yapıldığında, “Kendimi (aday olarak) öne çıkarmak gibi bir arzum yok ve bu işe devam etmek de istemiyorum” dedi.
Geçen yılki darbenin altında yatan şey, askeri yönetimin destekçileri ile sivil yönetimin taraftarları arasında birikmekte olan gerilimlerdi – her iki taraf da ülkenin kötüleşen ekonomik koşullarından dolayı hüsrana uğradı.
Sudan üç yılı aşkın bir süredir siyasi kargaşanın içinde. Uluslararası Para Fonu’na göre, ekonomisi sallandı ve enflasyonun bu yıl %245 gibi şaşırtıcı bir seviyeye ulaşması bekleniyordu.
Geçen Ekim’deki darbeden bu yana, demokrasi yanlısı protestocular, generallerin iktidarı sivillere devretmesini talep ederek sokaklarda yürüdüler. Ordu, Başbakan Abdalla Hamdok’un geçici hükümetinin yanı sıra 2019’un sonlarından bu yana Sudan’ı yöneten askeri görevliler ve sivillerden oluşan bir güç paylaşımı organı olan Egemen Konsey’i dağıttığında meydana gelen Burhan’ın devralmasını kınadılar.
Askerler protestoculara ateş açarak yürüyüşçülerden bazılarını öldürdü ve yüzlerce kişiyi gözaltına aldı. Ölümlerden herhangi bir polis ya da güvenlik gücü suçlu bulunmazken, Burhan, yaklaşık beş ya da altı kişinin soruşturma altında olduğunu söyledi.
“Kimse protestocuları tasvir edildiği şekilde öldürmedi” dedi. “Protestocular polisle çatıştı ve polis kamu malını korumak için yasalara göre onlarla ilgilendi.”
Burhan, seçilmiş bir hükümet kurulduğunda, silahlı kuvvetlerin daha yüksek bir statüyü korumak yerine bu hükümetin başka bir kurumu olacağını söyledi.
Röportaj sırasında Burhan, gelecekteki seçimlerde aday olmayacağını söyledi. Ancak daha önce seçimlerin Temmuz 2023’te yapılabileceğini söylemesine rağmen, seçimlerin ne zaman yapılacağına dair bir tarih vermekten kaçındı. Bunun yerine, çıkmazın oylama için bir tarih üzerinde anlaşmaya ihtiyacı olan siyasi gruplarda olduğunu söyledi. Ordunun bu tartışmada hiçbir rolü olmadığında ısrar etti.
Burhan, “Siyasi katılımdan ve bu katılımın genişletilmesinden bahsediyoruz, bu ister Hamdok ister başkası olsun, bu kişi Sudan’ı yönetmek için geniş bir taban olmadan başarılı olamaz.” Dedi. “Yönetmenin tek otoritesi, kimsenin kendi iradesini diğerine dayatmadığı seçimlerdir.”
Ayrıca, kendi geçiş hükümeti içindeki gerginlikleri de bir kenara atarak, Sudan’ın iktidardaki askeri konseyinin başkan yardımcısı olan ve daha çok Hamedti olarak bilinen General Mohamed Hamdan Dagalo ile herhangi bir anlaşmazlık olmadığını inkar etti. Yerel basın geçtiğimiz haftalarda iki general arasında anlaşmazlıklar olduğunu bildirdi. Dagalo, Ekim ordusunun yönetimi ele geçirmedeki başarısızlığını da kabul etti.
Siyasi kargaşanın ortasında, milyonlarca Sudanlı yüksek fiyatlardan ve dolar karşısında dramatik bir şekilde değer kaybeden bir para biriminden muzdarip.
İktidardaki askeri lider, Sudan’ın kötüleşen ekonomik durumunun arkasında adını vermediği ülkeleri ve kurumları suçladı.
Darbenin ardından Biden yönetimi, Sudan’ın tamamen sivil bir hükümete geçişini desteklemek amacıyla 700 milyon dolarlık mali yardımı askıya aldı. Dışişleri Bakanlığı, 700 milyon doların ötesinde başka yardımları da içerebilecek tam yardım paketinin Hartum’daki gelişmelerin gözden geçirilmesini beklerken “duraklatıldığını” söyledi.
Sudan’a yardım sözü verenler var, ama sözlerini tutmadılar. Bu dış aktörlerden çok destek geldi ama ne yazık ki bu yardım siyasi amaçlarla ele geçirildi” dedi.