Keşmir 'Kara gün'ü anıyor
Hindistan'ın Keşmir'i işgalinin yıldönümü olan 27 Ekim'de bölgede her yıl çeşitli etkinlikler düzenleniyor...
Dünya Bülteni/ Haber Merkezi
Pakistan ve Hindistan arasında 1947'den beri büyük bir ihtilaf konusu olan Keşmir'de 27 Ekim "Kara gün" olarak anılıyor.
27 Ekim'de Hindistan askerleri BM kararlarına rağmen işgal başlatmıştı. Keşmirlilere, Pakistan ya da Hindistan arasında tercih yapma hakkı veren karar hala uygulanmadı. İşgale karşı direnen Keşmirliler için de sancılı yıllar başlamış oldu.
Pakistan ile Hindistan’ın İngiltere’den 1947 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla halkı Müslüman olan Keşmir bölgesinde Pakistan hak talep etmiş ancak dönemin Keşmir hükümdarı (mihracesi) Hindistan ile anlaşma imzalayarak bölgeyi bu ülkeye vermişti.
Daha önce de Müslüman aşiretler ağır vergiler sebebiyle başkaldırmıştı. Keşmir'in Hindistan'a katılması üzerine Pakistan ve Hindistan arasında ilk Keşmir Savaşı çıkmış ve 27 Ekim 1947 günü Hindistan ordusu Cammu Keşmir bölgesini ele geçirmişti.
Pakistan bu savaşta Keşmir'in ancak küçük bir kısmını ele geçirebilmiş, büyük kısım Hindistan'da kalmıştı. Pakistan'ın kuzeyinde bulunan Keşmir, bereketli topraklara sahip bir bölge. Bu sebeple Hindistan'ın iştahını kabartıyor. Halkının büyük bir kısmının Müslüman olması sebebiyle de Hindistan bugüne kadar elinde tuttuğu Keşmir topraklarında plebisite yanaşmıyor.
KISA KEŞMİR KRONOLOJİSİ
1947 Hindistan-Pakistan savaşı: İlhakın yasal olmadığını öne sürdü ve Keşmir üzerine ilk savaş patlak verdi. 27 Ekim'de başlayan savaş, 1948 yılına kadar sürdü.
5 Ocak 1949'da BM Keşmir'de özgür ve tarafsız bir halkoylaması kararı aldı
1956-1957: 30 Ekim 1956 da Eyalet Kurucu Meclisi Hindistan anayasasının Keşmir'i ayrılmaz parça yapan maddesini benimsedi. BM bu adıma karşı da bir karar çıkardı.
1965: Hindistan-Pakistan savaşı: 23 Eylül'de ateşkes ilan edildi.
1987: Faruk Abdullah seçimleri kazandı. Müslüman Birleşik Cephesi seçimlere hile karıştırıldığı suçlamasında bulundu. Bu seçimler sonrası Keşmir Vadisi'nde silahlı isyan hız kazandı.
1990 ve sonrası: Resmi rakamlara göre, 10 binden fazla genç eğitim ve silah almak için Pakistan'a geçti. Yerli ve yabancı militan gruplar 1990'lı yıllar boyunca silahlı mücadele verdiler. Hindistan Keşmir'e yarım milyona yakın asker konuşlandırdı. On binlerce Keşmirli çatışmalarda hayatını kaybetti.
1999: Pakistan tarafından sızan militanlarla Hindistan ordusu arasında çıkan çatışmalar tam bir savaşa dönüşme eğilimi gösterdi.
Ekim 2001: Srinagar'da Keşmir parlamentosuna saldırı 38 kişi öldü
KEŞMİR SORUNUNDA YEREL AKTÖRLER
Keşmir sorununun ana aktörleri aslında Pakistan, Hindistan ve Çin'dir. Bu ülkelerin açık ve örtülü faaliyetleri sahaya yansımaktadır. Sahadaki aktörlere de değinmek gerekir.
Seyyid Selahuddin
Silahlı direnişin en büyüklerinden Hizbul Mücahidin örgütü lideri. Hint İşgali altındaki Keşmir'in Pakistan'a ilhakını savunan Keşmirli militan gruplar birliği Birleşik Cihad Konseyi'nin başkanı.
Seyyid Ali Şah Geylani
Camu ve Keşmir'de sivil direniş gösteren İslamcı siyasi lider. Şimdi Tüm Partiler Özgürlük Konferansı'nın kendi fraksiyonunun başkanlığını yürütüyor. Ayrılıkçı görüşleri nedeniyle birçok kez hapse atıldı
Mirvaiz Ömer Faruk
Keşmirli Müslümanların ruhani lideri. Babası Mirvaiz Mevlevi Faruk'un bir suikasta kurban gitmesi ardından 17 yaşında bu makama gelmiştir. Ömer Faruk Keşmir vadisinde önemli dini ve siyasi role sahiptir.
Ömer Abdullah
Hint işgali altındaki Keşmir eyalet Başbakanı 3. Nesil siyasi lider. Dedesi Şeyh Abdullah ve babası Faruk Abdullah Camu ve Keşmir eyalet başbakanlığı yaptılar. Hindistan'la işbirlikleri ile tanındılar.
Serdar Yakup Han
Pakistan kontrolündeki Özgür Keşmir Başkanı'dır. Özgür Keşmir Pakistan kontrolü altında ama başka bir ülke tarafından tanınmıyor. 1948'de kurulmuştur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne benzetiliyor.