ARAPÇADA İSİMLER (MERFÛ, MANSÛB, MECRÛR)
Herhangi bir varlığı ya da kavramı gösteren sözcüklere isim diyoruz.
Arapçada isimleri kimi zaman bir cümlenin öznesi, kimi zaman nesnesi olarak, kimi zaman da bir tamlama içinde görürüz.
Bir ismin hangi öge konumunda olduğunu, ismin son harfinin harekesinden veya son ekinden anlarız.
Son harfin harekesi veya son ek, kelimenin cümle içindeki yerinin değişmesine bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Örneğin
özne konumunda olan bir isim merfû (ref alâmetli),
nesne konumunda olan bir sözcük mansûb (nasb alâmetli),
harf-i cerden sonra gelen veya tamlayan durumunda olan bir sözcük mecrûr (cer alâmetli) olmak zorundadır.
Bir başka ifadeyle, cümle içinde bir ismi merfû kullanmak suretiyle, o ismi özne olarak kullandığımızı;
mansûb kullanmak suretiyle de nesne yerinde kullandığımızı göstermiş oluruz.
Kelimelerin sonlarının almış olduğu hareke veya eklerin gerekçesinin açıklanmasına i‘râb diyoruz.
“Şu cümleyi i‘râb ediniz” sorusundan anlamamız gereken
“Cümleyi ögelerine ayırınız ve cümle içindeki her bir kelimenin son harfinin alması gereken harekeyi gerekçeleriyle açıklayınız” biçimindedir.
Bu kısa girişten sonra şunu söyleyelim ki, Arapçada isimler cümle içinde üç durumda bulunabilirler:
Merfû (ref alâmetli),
mansûb (nasb alâmetli),
mecrûr (cer alâmetli)