troya savaşının dokuzuncu yılının bir bölümünü anlatır.achilleus ın agamamnon la başlayan köle hatun krizi ve akabinde achilleus un savaştan çekilmesi,patroklos un hektor tarafından öldürülmesi,achilleus un dönüp hektor u şikeyle mağlup etmesi ve paralelinde yunan tanrılarının düzüşüp,entrikalar çevirip kavgalar etmeleri gibi olayları barındırır.
Homeros'un Yunanca ilias adını taşıyan destan ilyan ya da Troya olarak anılan kentin destanıdır. Konusu Troya Savaşı olmakla beraber hem bu savaşın kısa bir dönemini kaplar, hem de Troya söylenceleri diye andığımız büyük bir söylence ve masal çemberinin küçük bir bölümünü içine alır: Akhilleus'un Akha ordularının başkomutanı Agememnon'a karşı öfkesi ve bu yüzden savaşı bırakıp barakasına çekilmesiyle başlayan destan Akhilleus'çarpışması, onu öldürmesi, ölüsünü Troya surları çevresinde arabasıyla sürüklemesi ve sonunda insafa gelerek Hektor'un ölüsünü babası kral Priamos'a geri vermesi ile biter. 24 bölümlü, 16.000'i aşkın dizeli bu koca destan Troya savaşının 9. yılında tam 51 günlük bir süreyi kapsar. Destanın 24. bölümü el yazmalarında Yunan alfabesinin harfleriyle gösterilmiştir.
köroğlu'nun "silah icat oldu, mertlik bozuldu" sözünü alıyorum buraya. neden? destan söyletiyor bunu. türkçeye azra erhat ve mutlu olmak varken şiirinin ve şiir kitabının sahibi, nazım hikmet hayranı a kadir tarafından çevrilen ilyada destanında koca koca denizlerde yıllarca yaşamış kaslı cengaverler bir adam gibi kavga edemezler. bir adam kargı sallar, mesela aşil - bilindik bir örnek olsun diye - , dersin ki kargı adamın midesini deşip atacak.
tam dediğin gibi çıkacaktır ki bir tanrı ya da tanrıça gelir, ölecek kişiyi alır götürür. bu, ya yakışıklı oğlanlara tutkun afrodit, ya bilge athena ya da savaşçı ares'tir. bir adam gibi kavga edemezler, zevkle birbirlerinin böbreklerini deşeleyemezler. demek istediğim " yat kalk zeus'a dua et " arkadaş.
" söyle tanrıça söyle, peleusoğlu achilleus'un öfkesini söyle " diye başlar. dakika bir gol bir, aşil'in haşinliğine vurgu. the simpsons'lardaki homer ile karıştırılmaması gereken homer, hemen destanın öklitini vermiş.
dede korkut hikaysesinde gecen tepegöz ile bu destanda adı geçen adını unuttuğum (sanırım odiseus'tu)yaratığın tıpatıp olmasını gördüğümüz hikayeler bütünü. demek ki anadolu kültürü ile trakya kültürü eskiden beri benziyor birbirine.
homeros'un kafa yormayı tavsiye ettiği aşağıdaki bölüm (ilyada, xxiii, 313), kötü adımların öbür dünyada cezalandırılacak olsa da aptalca adımların bu dünyada karşılığını bulacağını düşünmeye sevk eder:
hadi yavrum, sık kendini kafanı yor
bul ödülü elden kaçırmamanın yolunu
kafadır oduncuyu oduncu yapan, gücü değil
şarap rengi denizi allak bullak edince rüzgarlar
dümenci kafayla yönetir hızlı gemisini
arabacı da kafayla yener arabacıları
kimi güvenir atlarına, arabasına
alanın iki ucunda da uzaktan döner sınırı
atları dolanır durur, tutamaz onları
kimi daha az değerli atlar sürse de
çıkarını düşünür, gözden kaçırmaz sınırı
dönüp geçer sınırın dibinden
sıkı tutmak gerektiğini hiç unutmaz
sığır derisinden kayışlarla atlarını
önde gideni gözleyip durur kazasız belasız
homeros aslında hiç bir sike derman olmayan apollo, afrodit gibi tanrıları troya saflarına koyarak savaşın galibini belirlemiştir. tamam zeus troya'dan yanadır da hera orospusu uyuttu dağ gibi adamı ne yapsın şimdi. hera, hades, athena, hephaistos, poseidon bir yanda apollo afrodit bir yanda. dengesiz güç buna denir.
truva savaşını ve bilhassa achilleus u konu edinen, insanı kendine hapseden eser. (ki achilleus aşık olunan bir karakterdir.) bu eser ilerde tarihle alakalı birçok araştırma vesaireye de ışık tutmuştur vesselam.
homeros'un ilyada'sında Tanrılar ve insanlar kendi aralarında savaşırlar ve soru şudur; Tanrıların kendi arasında savaşının sonuçları ile insanların kendi aralarında savaşının sonuçları arasındaki fark nedir? Tanrılar için savaş bir oyundur, kaybedecek bir şeyleri yoktur lakin insanlar arası savaşın sonuçları; trajiktir, kaybedilen şeyler azımsanmayacak ölçüdedir. güncel bir benzetme ise; savaş çığlıkları atan devlet yetkilileri savaşı başlatsa sonuçları ne olur? doğru cevabı veren kişinin savaş çığlığı atmaktan, daha dikkatli düşünme ve değerlendirmeye geçmesi beklenir.
Can yayınlarından çıkan Azra Erhat ve A. Kadir çevirisinde Homeros ve ilyada hakkında tam 70 sayfa bir giriş yazısı vardır. Bu giriş yazısı başlarda sıkıcı olsa da mutlaka destana geçmeden önce okunması gerekir bence. Destan' ın geçtiği coğrafya hakkında, tanrılar ve karakterleri hakkında uzunca bilgiler verilir ama gereksiz değildir.
ilyada başlığındaki tanımlamalar uludağ sözlük yazarları tarafından yapılmıştır. ilyada ile ilgili tanımlamalar bulunmaktadır. yazılanların hepsi doğru olmamakla beraber sadece uludağ sözlük yazarlarını bağlamaktadır. sitede yazanlar birinci dereceden el emeği göz nuru olup yürütülmesi durumunda iş bu kişi uludağ a tatile ıssız bir kulubeye davet edilecek 'ben içerdeyim gel canım nedir bu ilyada nedir problem' denilip uludağ gazozuna ilaç konmak suretiyle etkisiz hale getirilecek ve sonra ibreti alem için bilimum dağ hayvanatına yem yapılacaktır. ayrıca soğuk içilmesi tavsiye olunur ve bundan doğabilecek bir boğaz tahribatı durumunda bana ne denilir. feci şekilde bir ek$i sözlük klonudur. in this page you can find information about ilyada. copyrights of the articles are belong to their authors.