Bu yıl, çizgi film “Fortress. Kalkanı ve Kılıcı "Smolensk'in kahramanlığını, Kral Sigismund III'ün Polonya-Litvanyalı birliklerinden savunmaya adamıştır. Özellikle kalenin görünüşünün yeniden inşası açısından iyi yapılmış, seyirciyi kayıtsız bırakmış. Ayrıca, ulusal ordunun belirli taraflarına dokunmak için sebep veriyor hikayeler XVII. Yüzyılda, bugün hala var olan efsanelerden bahsedin.
Petrine öncesi Rus krallığının kitle bilinci seviyesindeki görünümü nedir? Uykulu ve telaşsız, kendine yeten Rusya. Eski, sakallı sakalları, uzun seks kaftanlarında ve kürk mantolarında kısmen boyarlar, Duma toplantılarında uyuyorlardı. Ve şimdi aynı isimdeki savaş öncesi filmde sıklıkla gösterilen yorulmayan otokrat Peter, bu uykulu alemde, dişlerinde bir boru ile patladı ve kolları sıvadı. Ancak geçmişimizle ilgili böyle bir vizyon ne kadar çabuk yok edilirse, o kadar iyi olur.
“Rusya için, Ostrozh taktikleri, açık alanda Polonya süvarilerinin üstünlüğünü engellemeye izin veren gerçek bir keşif haline geldi”
Gerçek şu ki, düşünülen yüzyılın Rusya için en önemli olaylarla doygunluğa ulaştığı, halkın ruhsal ve fiziksel gücünün içsel gerginliği XVIII yüzyıla göre daha düşük değil ve hatta onu aşıyor. Gerçekten, 17. yüzyılda, Sorunları ve Razin isyanını yaşadık ve o zamana kadar toplumun tüm sektörlerini hala tedirgin eden ve çok az bir ölçüde eski inançlı şizmin gözyaşlarına yol açmayan Avvakum'un yaşamında bu kadar canlı bir şekilde tarif edilen esastır. Ve Commonwealth, İsveç, Kırım Hanlığı ve arkasında Osmanlı İmparatorluğu ile olan sert savaşları hatırlamama. Ve tüm bu gelişmiş askeri güçlerle (tabii ki Kırım Hanlığı hariç), Rusya, 17. yüzyılın ilk yarısında yapılan askeri reformlar sayesinde oldukça yeterli bir şekilde direndi.
Acil ihtiyaçları, en önemlisi, Korkunç İvan'ın oprichnaya terörünün ve Rus silahlı kuvvetlerinin ve ülkenin bir bütün olarak zayıflamasına yol açan başarısız Livonia Savaşının sonuçları olan birçok faktörden kaynaklanıyor.
Mihaylov Hükümeti'ndeki sıkıntıların üstesinden geldikten sonra, yeni savaşların çok da uzak olmadığına dair bir anlayış ortaya çıktı. 1632'ten kralı Vladislav IV olan Rus tahtına ilişkin iddialarını bırakmayan Commonwealth ile ilişkideki gerilimler devam etti. Rusya'nın güney sınırlarına Kırım Hanlığı'ndan hala bir tehdit vardı. Volga bölgesindeki durum kolay değildi - Kazan'ın fethinden yüz yıl sonra bile ve Bek Enaleya Şugurov liderliğindeki taraftarlarının son isyanı yalnızca 1616 yılında Rus birlikleri tarafından bastırıldı.
Avrupa'nın öncü askeri gücü haline gelen Kral Gustav Adolf altında İsveç ile bağlantı kurmak kolay değildi. Size Stolbovsky dünyası 1617’e göre Moskova’nın kuzey komşusunu Finlandiya Körfezi kıyısındaki toprakları terk ettiğini hatırlatmama izin verin.
Bu bağlamda, Çar Mihail Fyodorovich hükümeti için askeri inşaatın görevleri öncelikli hale geldi. Tabii ki, gelişmiş batı deneyimi reform için temel alınmıştır. Neden Batılı, Moskova neden Eski Dünya ile yakın ilişkiler geliştirmeye çalışıyordu?
Gerçek şu ki, inceleme altındaki dönemin vatandaşlarımızın zihinsel tutumları, tahtın Tanrı tarafından kutsanmış “doğal” egemen tarafından işgal edilmesini talep ediyordu. Yasal olarak, kralın Zemsky Sobor tarafından halkın gözündeki kusursuz seçimi kesinlikle hiçbir şey ifade etmiyordu.
Boris Godunov bunu gayet iyi anladı, İsveç kraliyet eviyle evlenmeye başarısız oldu, kızı Ksenia Godunov'u Gustav dükkânına geçti. Buna göre, aynı Godunov'un, tüm Lzhedmitry ve Vasily Shuisky'nin trajik kaderini bilen Çar Mikhail Fedorovich, saltanatını halkın ve askeri-siyasal seçkinlerin gözünde, "gerçek" hükümdarlardan birinin ailesiyle evlenerek kurmak istedi.
Bu arzu Çar Mikhail Fedorovich'in Danimarkalı prens Valdemara üzerindeki kızı Irina ile evlenme girişimlerinde dile getirildi. Ancak, burada Rusya'ya gelen ve görkemli bir şekilde bir araya gelen yabancı, Protestanlıktan Ortodoksluğa geçmek istemedi - Moskova'ya inanç konusunda birçok ihtilaf vardı, ama evlilik hala gerçekleşmedi. Bu olayları anlatan ve bilinmeyen bir keşiş tarafından yazılan “Prenses Irina Mikhailovna'nın Waldemar Korolev ile evlenmesinin başarısız olması durumunda gerçekleşen Çar Mikhail Fedorovich'in ani ölüm hikayesi” hayatta kaldı. Evlenememe, muhtemelen Tale'nin unvanının kesin olarak ifade ettiği gibi, eski bir egemenliğin ölümünün nedenlerinden biriydi.
Alıntılanan örnekler, kendi başlarına önemli değillerdir, ancak Moskova’nın, Rus silahlı kuvvetlerini Avrupalılaştırmaya çağrılan askeri reformun niteliğini önceden belirleyen Hıristiyan Batı’ya yöneliminin bir örneği olarak. Peter'ın yeniliklerinden neredeyse bir yüzyıl önce oldu.
Hollandalı Prensi
Askeri reformları gerçekleştirirken, Hollanda ve İsveç'teki askeri inşaat deneyimini esas aldı. Bu bağlamda, bu ülkelerdeki seçkin askeri şahsiyetler ve reformcular hakkında birkaç söz söylemek gerekir.
Portakallı Hollandalı Prens Moritz. Çağdaş ve vatandaşı Justus Lipsius, kitaplarından birinde şöyle yazdı: “Roma askeri sanatını ve modern birlikleri birleştirmeyi başarabilen tüm dünyayı fethetebilecek.” Elbette, son ifade bir metafor olarak anlaşılmalıdır, ancak Orange’ın askeri reformunun, Roma ordusu sanatını modernite ile birleştirdiği ve Hollanda ordusunu dünyanın en güçlü haline getirdiği akılda tutulmalıdır. Ve bunlar boş sözler değil - Hollandalılar Queverden, Thornhut ve Newport'taki İspanyol birliklerine karşı parlak zaferler kazandı.
Prens'in asistanı kuzeni ve Nassau'dan arkadaşı Wilhelm Ludwig'di. Kardeşlerin dönüşümlerinin özü şuydu: hantal piyade taburları yerine orduyu küçük ve oldukça hareketli bir savaş birimlerine böldüler. Avrupa’da yüce hüküm süren İspanyol üçüncüsünü başardılar.
Moritz'in askeri dönüşümlerinin önemli bir parçası, Geç Orta Çağ ve Modern Zamanların paralı ordularında büyük bir sorun olan disiplinin güçlendirilmesiydi. Bu nedenle, temel çalışmalarının dördüncü bölümünde, Alman askeri tarihçisi Hans Delbrück, Askeri Sanat Tarihi'nde şöyle yazıyor: “Moritz Delfzail'i alırken, biri diğerine bir hançer çalmak için şapkayı çalmak için iki asker asılmasını emretti. ".
Askeri reform sayesinde, Hollanda ordusu sadece Avrupa'daki en güçlü değil, aynı zamanda diğer milletlere yönelik gerçek bir taktik beceri eğitimi okulu oldu, çünkü ulusal anlamda oldukça heterojendi.
Kralın komutanı ve askeri reformcu olan Hollanda'dan İsveç'e geçelim. Gustav Adolf, ordusunu Otuz Yıl Savaşı'nda muhteşem zafer kazanan Avrupa'daki en iyilerden birine dönüştürdü. Kuşkusuz, Delbrück'e göre, “sadece yeni bir taktik geliştirmedi, aynı zamanda geniş çaplı bir stratejinin kalbine attı” diyerek, askeri sanatın gelişmesinde Orange'ın Moritz takipçisi olarak adlandırılabilir.
Bu, gerçekten askeri bir devlet oluşturan İsveçlilerin uyumu ile kolaylaştırılmıştır. Ne de olsa, Gustav Adolf, işe alınan birliklerden çok daha yüksek bir mücadele ruhuna sahip olan ulusal orduyu kurdu.
Önemli ölçüde, deri kaplı bakır toplarını hafif 180 kilogram dökme demir tabancalarla değiştirerek topçu reformunu yaptı, İsveç topçularına savaş alanında rakiplerinden daha yüksek hız sağlayan dört kişiyi ya da birkaç atı hareket ettirebildiler. Ek olarak, Gustav Adolf'a, Avrupa’da kabul edilen sütunlardaki birliklerin inşası ile karşılaştırıldığında ileri bir adım olan doğrusal taktiklerin yaratıcısı olarak da adlandırılabilir. Bu avantaj, İsveçliler tarafından, 1631'taki Breitenfeld'in zekice kazanılan savaşında gösterildi. Kısacası, öğrenecek birileri vardı.
Şimdi, bir makale yazarken en değerli tavsiyelerde bulunduğum için, yazar Oleg Kurbatov'un askeri-tarihi yeniden inşası alanında önde gelen uzmanlardan biri olan tarihi bilim adayının bulgularına dayanarak Çar Mikhail Fedorovich'in askeri reformu hakkında konuşalım. Rusya Devlet Eski Eserler Arşivi'nin uzun süreli bir çalışanı olduğunu vurgulayarak gerekli olduğunu belgesel bazında çıkardığını düşünüyorum.
Öğretmenlerde İsveçliler
Temelde, Rusya’daki Batı üslubunun askeri reformu, Sorunlar zamanında başladı. Yaratıcısı Mikhail Vasilyevich Skopin-Shuisky idi. Polonyalı-Litvanyalı birlikler üzerindeki Tver'in yakınında, örneğin parlak bir zafer kazandı, 16 ay süren ve ne yazık ki 1610'ta zehirlenen Trinity-Sergius Lavra kuşatmasını kaldırdı. O sadece yirmi üç yaşındaydı.
İlk kez Hollandalı modele göre birliklerini reform etmeye başlayan Mikhail Vasilyeviç idi. Bu konuda müttefiki Rus ordusu Jacob Pontus Delagardi'nin İsveçli subayları tarafından gelecekteki alan mareşali yardım etti. Ancak Müttefikler kısa ömürlü ve kısa bir süre sonra Skopin-Shuisky'nin ölümü bir meslek hayatına dönüştü.
İsveçlilerin Rus komutanına askerlerini Hollanda tarzında yeniden kurmalarına yardım etmesi şaşırtıcı olmamalı. Gerçek şu ki, XVI'nın sonundan XVII yüzyılın başına kadar Hollanda askerlerinin sayısı yaklaşık altmış bin kişi idi. Zengin Hollandalı, ileri okulları İsveçliler de dahil olmak üzere birçok Avrupalı subaydan geçen büyük bir orduyu karşılayabilirdi. Delagardi bir süre Orange Moritz ile çalıştı ve eve geri döndüğünde, Gustav Adolf'un askeri meselelerde hocası oldu.
Özel olarak savaşçılarımızın Avrupalı subaylarını ne eğitti? İlk olarak, piyade taburlarının klasik yapıları: merkezdeki pikemenler ve yanlardaki oklar, derinlik - sekizinci sıra, Hollanda ordusunda olduğu gibi. Sorun şu ki reformdan önce pikemenimiz yoktu. Oleg Kurbatov'a göre (makalede alıntılar verilmiştir) verilen çözüm, şunları buldu: Batı düzenine göre özel olarak hazırlanan beş metrelik zirveler Yaroslavl'dan teslim edildi.
İlk başta ve tüfek yoktu. Rus askerleri neyle silahlıydı? Fitil namlu dolusu tüfek olan arquebuses. 1600'e geri katılan Rus servisi ve Fransız kaptanı Jacques Margeret'in hatıralarını bıraktı, Rus okçusu.
Yukarıda tarif edilen yapının savaş değeri, ilk olarak tüm kanatlı süvariler olan Polonya süvari çatışmasıyla kanıtlandı. O zamanki en iyi Polonyalı süvari eri, 16. yüzyılın başında yaratılmıştır. Klushynky Muharebesi'nde, Kirchholm Muharebesi'ndeki İsveçlilerin, Khotyn, Türklerin - Klushinsky Muharebesi'nde gösterdikleri zaferler.
Böylelikle, Belalı koşullar altında kanatlı süvarilere karşı başarılı mücadele ve ardından Smolensk savaşı için Moskova'nın hazırlıkları Çar Mikhail Fedorovich hükümetinin acil bir görevi haline geldi. Ve burada Hollandalıların ve İsveçlilerin deneyimi elverişli bir anda geldi.
Süvarilere doğrudan karşı çıkmayı amaçlayan bu askeri üstatların borçları neydi? Skopin-Shuisky'nin İspanyolca sapan denilen kullanımıyla, birbirine bağlı bahislerin inşasını temsil eder. Onların yardımıyla, Rus birimleri düşman süvarilerinin her görünümü ile çizgiyi kırma ihtiyacından kurtuldu. Rus ordusunda, Peter I saltanatının sonuna kadar (tüm Avrupa ordularından kayboldukları zaman) uzun zirveler vardı ve 19. yüzyılın başlarında savaşlarda sapanlar da kullanılmıştır.
Silahlar - Piyade
Diğer bir ödünç alma taktikleri Ostrozhkov'da dile getirildi. Ahşap ve toprak kaleleriydi ve mümkün olan en kısa sürede birkaç saat içinde inşa edildiler. Ostrozhkov'un içinde hem kampı hem de düşmanın kalesini durdurabilecek müfrezeler vardı. Aslında, Dmitry Ivanovich Shuisky (o Tsar Vasily Shuisky'nin küçük kardeşi), bu taktiği yukarıda belirtilen Klushin savaşında Mikhail Skopin-Shuisky’nin amcası için uygulamaya çalıştı. Bu arada, yabancı paralı askerler, piyade halkı, defalarca Polonyalı süvarilerin saldırılarını başarılı bir şekilde kovdu, ancak yeğeninin aksine, Dmitry Ivanovich, değersiz bir komutan oldu ve yenilmesine neden olan bir takım taktiksel yanlış hesaplamalar yaptı. Askerlerin büyük bir işgücünün olduğu Rusya için, Ostrozh taktiği, Polonya süvarilerinin açık alandaki üstünlüğünü engellemek için gerçek bir keşif haline geldi.
Bu borçlanma, tüm diplomatik zorluklara rağmen, Gustav Adolf ile yakın temasları olan hükümeti kurmuş olan Çar Mikhail Fedorovich ile Sorunların üstesinden geldikten sonra da devam etti.
Bu nedenle, belirlenen tarih boyunca gerçekleşen dönüşümler, esas olarak askeri silahların yanı sıra belirli silah türlerini de etkilemiştir.
1630'te Albay Alexander Leslie, piyade alayı yaratmaya başladı. silah ve Kral Gustav Adolf'un ordusunda benimsenen taktikler. 1609 - 1611 döneminin aksine, tüm rütbeler Batı'da satın alınan mülkleri aldı; bunlar zırh, pikerler ve pikemenlerden kılıçlar, askerler ile hasır tüfek ve silahşörlerden kılıçlar.
Buna göre, 17. yüzyılın sonuna kadar, Rus piyade taktikleri, tüm Avrupa'da olduğu gibi altı ila sekiz çizgiden oluşan tabur oluşumlarını içeriyordu. Tıpkı Batı'da olduğu gibi, Rusya'da da kademeli olarak savaş etkinliğini yitiren ve onları silahşörlerle değiştiren pikemenleri reddetti.
Yukarıda, Gustav Adolf tarafından tarla topçu alanında yapılan reformu çoktan belirttik. Çar Mikhail Fedorovich hükümetinin İsveç hükümdarıyla yakın temasları sayesinde, topçu kullanımındaki bu ileri tecrübe tarafımızdan ödünç alındı. 1630'teki silah üreticisi Julius Coet “deri toplarının” üretimine başladı ve bir yıl sonra Alman düzenine göre (yaklaşık bir metre namlulu) bronz kısa gıcırtılar yapmaya başladı. 1632'e göre, tüm asker alayları şirket başına üç kiloluk bir top oranında (toplam 116 top) bronz alay topçuları aldı. O zamandan beri hafif silahlar, piyade alayı silahlarının vazgeçilmez bir unsuru haline geldi.
Rusya'daki Romanov hanedanının ilk egemenliği döneminde, iki farklı süvari çeşidinin yerine Reitarian sisteminin alayları kuruldu: şövalye süvarilerinin mirasçıları - cuirassiers ve arquebusiers. Rus ordusunda hala ejderhalar vardı, neredeyse hepsi savaşta sökülen ve kendi süvarilerini desteklemek için hançer ateşi açan atlı silahşörlerdi. Son olarak, 1634'te, Rusya'da kanatlı süvariler, reiter ve ejderhalar içeren bir kaptan Christopher Rylsky takımı kuruldu.
Sesli komutların sistemi de değişti - Orta Çağ'da, Rusya askeri olarak esasen Altınordu'ndan gelen Doğu etkisini tecrübe etti. Tatar taktiklerinin etkin kullanımı sayesinde Dmitry Donskoy'un Kulikovo saha sahibini Mamai'nin kazandığını hatırlayın. Yeni Çağ'da, daha önce gördüğümüz gibi, Rusya Batı’dan borçlanma yoluna gitti. Sonuç olarak, Oryantal Tassaks yerine, on yedinci yüzyılın ilk yarısının ordusunda timpani ve borular kullanılmaya başlandı.
XVII yüzyılın ilk yarısının Rus ordusundaki en önemli yeniliklere rağmen sadece bazılarına değindik. Tabii ki, reformların niteliği daha derin ve daha çok yönlü idi. Okuyucunun onlarla daha ayrıntılı bir şekilde tanışmak istemesi durumunda, söz konusu Oleg Kurbatov'un ve Alexander Malov'un eserlerini tavsiye ediyoruz.