Gelir Vergisi Nedir?
Gelir Vergisi Nedir?
Gerçek kişilerin gelirleri, gelir vergisine tabidir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde vergiye tabi gelirin tanımı yapılırken 2. maddesinde ise vergiye tabi gelir unsurları sayılmıştır. Buna göre gerçek kişilerin, Kanun'un 2. maddesinde say}lan gelir kaynaklarından elde ettikleri gelirler, gelir vergisine tabidir. Daha açık bir ifade ile vergiye tabi gelir, gerçek kişilerin bir takvim yılı geçtiğinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.
Gelirin Vergisi UnsurlarıGelir vergisine tabi gelir unsurları aşağıda sayıldığı gibidir.
- Ticari kazançları
- Zirai kazanglar
- Ücretler
- Serbest meslek kazançları
- Gayrimenkul sermaye iratları
- Menkul sermaye iratları
- Diğer kazanç ve iratları
Mükellefiyet Türleri
Gelir vergisi uygulamasında mükellefler, tam mükellef, tam mükellef ve dar mükellef olarak iki genel kategoriye ayrılmıştır.
Tam MükelleflerTürkiye'de yerleşmiş olan veya yerleşmiş sayılan kişiler Gelir Vergisi Kanunu açısından "tam mükellef" kabul edilmektedir. bu kişiler Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler.
ikametgah Türkiye'de bulunanlar ve
-Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak 6 aydan fazla oturanlar(geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez).
Türkiye'de yerleşmiş sayılır.
Vte yandan, resmi daire ve m|esseselere veya merkezi T|rkiye'de bulunan te~ekk|l ve te~ebb|slere bapl} olup ad} gegen daire, m|essese te~ekk|l ve te~ebb|slerin i~leri dolay}s}yla yabanc} memleketlerde oturan T|rk vatanda~lar} da tam m|kellef olarak vergilendirilirler.
Dar Mükellefler
T|rkiye'de yerleşmiş olmayan kişiler Gelir Vergisi Kanunu açısından dar mükellef kabul edilmektedir. bu kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar |zerinden vergilendirilirler. Belli ve geçici bir görev veya işin Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, bas}n ve yayın muhabirleri ve durumlar} bunlara benzeyen diper kimselere tahsil veya tedavi veya seyahat masraf}yla gelenler, tutukluluk, h|k|ml|l|k veya hastal}k gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de alıkonulmuş veya kalmış olan kimseler ise Tükiye'de 6 aydan fazla kalsalar dahi T|rkiye'de yerle~mi~ say}lmazlar.Dolay}s}yla bu ki~iler sadece T|rkiye'de elde ettikleri kazang ve iratlar |zerinden vergilendirilirler.
Yurt dışında çalışma ve oturma izni olan türk vatandaşları da vergi uygulamaları bakımından dar mükellef olarak kabul edilirler.Dar mükellefiyete tabi ki~ilerin, Türkiye'de kazanç ve irat elde etmesine ilişkin koşullar, Gelir vergisi kanununun 7. maddesinde;
- Ticari kazanglarda kazanç sahibinin Türkiye'de işyerinin bulunması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtası ile saplaması
- Zirai Kazanglarda zirai faaliyetlerin Türkiye'de icra edilmesi
- Ücretlerde hizmetin Türkiye'de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye'de değerlendirilmesi
- Serbest meslek kazançlarında serbest meslek faaliyetlerinin Türkiye'de icra edilmesi veya değerlendirilmesi
- Gayrimenkul sermaye iratlarında gayrimenkulun Türkiye'de bulunması ve bu mahiyette ki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya değerlendirilmesi,
- Menkul sermaye iratlarında sermayenin Türkiye'de yaratılmış olması,
- g.Diğer kazanç ve iratlarda bu kazanç ve iratları doğuran işin veya muamelenin
Yukarıda yap}lan açıklamalarda geçen, "Türkiye'de değerlendirme" ifadesiyle kastedilen ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı ülkede yapılmşsa, Türkiye'de ödeyenin nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına inkal etmesi veya karından ayrılmasıdır.