Bu yazımda sizlere yüksek tansiyon , tansiyon yükselmesi belirtileri, yüksek tansiyonda yapılması gerekenler konularında bilgiler vermeye çalışacağım. Yüksek tansiyon çok yükseldiğinde hayatı tehdit ettiğinde acil olarak yapabileceklerinizi de yazmaya çalıştım. Hatırlatma: Acil yardım numarası 112.
Yüksek tansiyon krizi ne demek?
Yüksek tansiyon krizi, tansiyonun hızla yükselmesiyle tansiyon değerlerinin 180 mm Hg / 120 mm Hg veya üzerine çıkması olarak tanımlanır. (Büyük tansiyonun 180 veya küçük tansiyonun 120 olması)
Yüksek tansiyon krizi 2 ye ayrılır.
- Acil müdahale (Hypertensive Urgency)
Eğer tansiyonunuz büyük 180 mm Hg veya küçük 120 mm Hg olmuş ya da üzerine çıkmışsa fakat hayati organların hasar gördüğünü gösteren herhangi bir belirti yoksa, bu belirtilerin bir tanesi bile olmaması gerekir, mide bulantısı ve kusma, göğüs ağrısı, nefes kesilmesi, şiddetli sırt ağrısı, güçsüzlük, görme bozuklukları, konuşmada zorluk, ciddi endişe , nöbetler , tepkisizlik bu sınıftasınız. Doktorunuz belki ilaçlarınızda bazı düzeltmeler yapması yeterli olabilir. Fakat az bir olasılıkla hastanede yatarak tedavi olmanız gerekebilir. Bu sınıfta da olsanız bile mutlak suretle hastaneye gitmelisiniz.
- Acil hastane bakımı (Hypertensive Emergency)
Eğer tansiyonunuz, büyük tansiyonunuz 180 veya küçük 120 olmuş ya da üzerine çıkmışsa ve hayati organların hasar gördüğünü gösteren belirtiler varsa bu belirtilerden sadece biri bile yeterlidir mide bulantısı ve kusma, göğüs ağrısı, nefes kesilmesi, şiddetli sırt ağrısı, güçsüzlük, görme bozuklukları, konuşmada zorluk, ciddi endişe , nöbetler , tepkisizlik bu sınıfta yer alırsınız ve hemen ambulans çağırınız.
Yüksek tansiyon krizinde ne yapmalısınız?
- Tansiyon ölçümünü doğru yapmalısınız.
Eğer hastada baş ağrısı ya da göğüs ağrısı yoksa mutlaka ölçümü birkaç kez tekrarlamalısınız. Bazen telaş ile yanlış ölçüm yapılabilmektedir.
- Sakin kalıp hastayı sakinleştirin ve onu sıkan kravat yada kemeri gevşeterek gömlek düğmelerini açın.
Birkaç kez tekrarladığınızda 180 mm Hg büyük veya 120 mm Hg küçük tansiyon değerlerine ulaşmışsanız probleminiz var demektir. İlk önce hastayı sakinleştirmelisiniz. Eğer gergin bir ortam varsa hastayı oradan uzaklaştırın. Bu sırada sizin de sakin kalmanız çok önemli. Hasta bir şeye sinirlenmiş ya da çok üzülmüşse sakinleştirici şeyler söyleyebilirsiniz.Kemer ve kravat gibi hastayı sıkan aksesuarları gevşetin. Ayrıca gömlek düğmelerinin bir kaçını açarak hastayı rahatlatın.
- 30 saniyede 6 kez derin nefes almasını sağlayın
Ortamdan uzaklaştırdıktan sonra hastayı serin ve rahat bir yere oturtun ve 30 saniyede 6 kere derin nefes almasını sağlayın. Deneyler derin nefes egzersizinin yüksek tansiyonu 10 puan kadar düşürebildiğini gösteriyor. Otonom sistemi parasempatik sistemde çalışmaya başlıyor.
- Hastanın kullandığı tansiyon ilaçlarını almasını sağlayın.
Eğer hasta bir yüksek tansiyonu için bir ilaç kullanıyorsa almasını sağlayın. Zaten hastanın tansiyonu 140/90 (büyük tansiyon 140, küçük tansiyon 90) üzerindeyse ve mide bulantısı ve kusma, göğüs ağrısı, nefes kesilmesi, şiddetli sırt ağrısı, güçsüzlük, görme bozuklukları, konuşmada zorluk, ciddi endişe , nöbetler , tepkisizlik gibi belirtiler varsa ilaçlarını hemen almalıdır ve hastaneye acil gidilmelidir.
- Hastanın doktoruna ulaşmaya çalışın.
Telefon ile hastanın doktoruna hızlıca ulaşmayı deneyin ve onun yönlendirmelerine uyun. Genelde doktorlar tansiyonu düşürmek için 1 tablet ağızdan Klonidin (Clonidine) 75 mcg veya Kaptopril (Captopril) 25 mg etken maddeli ilaçları kullanırlar. Bu etken maddeli ilaçların daha hızlı etkili edebilmesi için dil altına konur. Asla doktor değilseniz kendinize göre hastaya ilaç vermeyin.
- Hastayı mutlaka hastaneye götürün.
Sakinleşen hasta ve düşen tansiyona rağmen mutlaka acilen doktora görünmelidir.