Nedir
Nedir
Selülit, derinin ve altındaki yumuşak dokunun enfeksiyonudur ve yaygın bir hastalıktır. Bakterilerin çatlak veya normal deriyi işgal edip hemen derinin altında veya bizzat deride yayılmaya başlamasıyla oluşur. Sonuç enfeksiyon ve iltihaptır. İltihaplanma vücudun bakterilere tepki verme sürecidir. İltihaplanma şişmeye, kızarmaya, ağrıya veya ısınmaya neden olabilir.
- Selülit meydana gelme riski olan insanlar, derilerinde travma yaşayanlar ve şu sağlık sorunlara sahip insanlardır:
- Diyabet
- Sirkülasyon sorunları, örneğin kaslara yeterli kan gitmemesi, zayıf venöz veya lenfatik boşaltım veya varisli damarlar.
- Kronik hepatit veya siroz gibi karaciğer hastalıkları.
- Egzama, sedef hastalığı, suçiçeği veya aşırı sivilce gibi deri de lezyonlara neden olan bulaşıcı hastalıklar.
Belirtileri
Belirtileri
Selülitler vücudun hemen her yerinde meydana gelebilir. Fakat genellikle iltihaplı lezyonlar, mikrop bulaşmış kesikler, tenin zayıf veya kötü kan dolaşımının olduğu yerler gibi hasar görmüş veya iltihaplanmış alanlarda meydana gelir. Selülitlerin yaygın belirtileri şunlardır:
- Deride kızarıklık.
- Deride kırmızı çizgiler, kırmızı bölgeler.
- Şişme
- Isınma.
- Ağrı veya dokununca acıma.
- Tenden berrak sarı bir sıvı akıntısı.
- Eğer hastalık kan yoluyla bedene sıçrarsa, sonucunda ateş ve sıtma görülebilir.
Doktora ne zaman gitmeli
Selülitin aşağıdaki belirtilerini veya işaretlerini gösteriyorsanız doktora başvurun:
- Ateş veya sıtma nöbetleri.
- Deride kızarıklık.
- Deride kırmızı çizgiler
- Artan sıcaklık.
- Şişme.
- Dokununca acıma.
- Deride akıntı.
Selülitle ilgili özellikle aşağıdaki belirti ve işaretler varsa acil servise başvurun.
- Yüksek ateş ve titreme nöbetleri.
- Bulantı ve kusma.
- Kırmızı bilgenin belirgin bir şekilde sertleşmesi veya genişlemesi.
- Ağrının artması.
- Dokunamadığınız kırmızı bölgede uyuşma.
- Küçük bir enfeksiyonun başlatabileceği diğer tıbbi sorunlar.
Sebepleri
Sebepleri
Selülit sebepleri arasında şunlar bulunur:
- Deriyi parçalayan yaralanmalar.
- Ameliyatlarla ilişkili enfeksiyonlar.
- Bakterilerin deriye nüfuz etmelerine izin veren herhangi bir çatlak (egzama ve sedef hastalığı gibi kronik deri hastalıkları bunlara örnektir).
- Deride yabancı nesneler.
- Derinin altındaki kemiğin enfeksiyonu (örneğin, bakterilere maruz bırakacak kadar derin, uzun süreli açık yaralar). Bazen bu durum ayaklarını hissedemeyen şeker hastalarında meydana gelebilir.
Testleri
Testler ve Teşhis
Doktorunuz selülit teşhisini tıbbı geçmişiniz, fiziksel muayene ve bu muayene ve testlerin sonunda koyacaktır:
- Doktorunuzun enfeksiyonun kan dolaşımına karışacak ölçüde ciddi olduğunu düşünüyorsa kan testi yaptırabilir.
- Doktorunuz alttaki kemikte enfeksiyon olduğunu veya deri altında yabancı bir cismin olduğunu düşünüyorsa röntgen filmi isteyebilir.
- Doktorunuz hastalıkla bölgeden iğneyle sıvı çekip bu sıvıyı tahlil edilmesi için laboratuara gönderebilir.
Tedavisi
Tedavi
Evde Tedavi
Selüliti evde tedavi etmek ve bakımını yapmak için aşağıdaki adımları atabilirsiniz.
- Vücudun o kısmını dinlendirin.
- Vücudun etkilenmiş kısımlarını yükseltin. Bu şişmeyi ve sonucunda oluşan rahatsızlığı azaltır.
- Ağrı ve ateş için reçetesiz satılan ağrı kesiciler kullanın.
Tıbbi Tedavi
- Selülit enfeksiyonu şiddetli değilse evde tedavi edebilirsiniz. Doktorunuz size bir haftayla on gün arasında ağızdan alınması için antibiyotik reçete edebilir.
- Doktorunuz şu şartlarda damar içi veya kas altı antibiyotikler önerebilir:
- Enfeksiyon şiddetliyse
- Başka tıbbi sorunlarınız varsa
- Çok gençseniz ve çok yaşlıysanız
- Selülitli alan çok genişse veya önemli bölgelere yakınsa, mesela göz yuvarlağının çevresindeyse.
- 2-3 gün antibiyotik alındıktan sonra enfeksiyon kötüleşirse.
- Enfeksiyon çok ilerlemişse veya yüz gibi önemli bir alandaysa hastaneye yatmanız gerekebilir. Bu vakaların çoğunda enfeksiyon kontrol altına alınana kadar antibiyotik iğneleri uygulamak gerekebilir (2-3 gün), bundan sonra evde alınan oral ilaçlarla devam edebilirsiniz.
İlaçlar
Selülit için verilen antibiyotik ilaçlar iğne veya oral hap şeklinde olabilir. Antibiyotiklere vücudunuz geçmişte herhangi bir reaksiyon vermişse doktorunuza anlatınız.
Ameliyat
- Nadiren ciddi selülit enfeksiyonu ameliyat gerektirir.
- Dokuda meydana gelen apse ve irinin boşaltılması için ameliyat gerekebilir.
- İyileşmenin sağlanması için ölü dokuyu almak gerekebilir.
Takip
Doktorun yanından ayrıldığınızda selülit için bütün antibiyotiklerin reçete edildiğinden emin olunuz. Doktorunuz selülitin durumun görmek için size iki üç gün sonraya randevu verebilir.
Önleme
Önlem
- Selüliti engellemek için dikkatli bir kişisel temizlik uygulayarak derinizi temiz tutmak çok önemlidir.
- Derinizin belli bir bölgesinde rahatsızlık veya ağrı hissederseniz, hemen kontrol edin. Eğer iltihaplanmış gibiyse ve her gün kötüleşiyorsa, tedaviye ihtiyacınız olabilir.
- Teninizi yaralayabilen durumlardan kaçının, özellikle kan dolaşımıyla ilgili şişlik sorunlarınız varsa.
- Rahat giyilen pamuk çoraplarla ayağınıza uyan terlikler ve ayakkabılar giyin. Garajlar, taşlı ve çöplü plaj veya ormanlık alan gibi üzerinde ne olduğundan emin olmadığınız alanlarda çıplak ayakla yürümekten kaçının.
- Deriniz yaralanırsa bu bölgeyi sabunlu su ile yıkayın ve birkaç gün boyunca yaralanmanın iyileşip iyileşmediğini kontrol edin.
- Bazı yaralanmalarda enfeksiyon riski diğerlerine göre daha fazladır. Önleyici tedavi uygulamak veya enfeksiyonu baştan engellemek için antibiyotik alabilirsiniz. Şu türden yaralanmalarınız varsa doktorunuzu arayın:
- Hayvan veya insan ısırmaları.
- Bir santimden daha derin delinme yaralanmaları (mesela bir çivinin üstüne basma).
- Kanayan ezik dokular, kabarcık oluşan yanmalar, soğuktan morarmalar ve pislik içeren derin yaralanmalar.
- Deniz suyuyla temas içinde olan yaralanmalar (özellikle karaciğer hastasıysanız).
- Diyabetiniz veya karaciğer veya böbrek hastalıkları gibi diğer önemli sağlık sorunlarınız olup olmadığını öğrenin. Bu hastalıklar bir belirti olmadan mevcut olabilir. Bu hastalıkları iyileştirmek için doktorunuzun talimatlarını yerine getirin.
- Eklemlerinizde herhangi bir şişme varsa hemen doktorunuzla görüşün.