Mide Ülseri Nedenleri
Mide, normalde yiyecekleri sindirmeye yardımcı olmak ve mikropları (bakteri) öldürmek için asit üretmektedir. Bu asit oldukça aşındırıcıdır ve bu nedenle de, midenin iç astarındaki bazı hücreler ve duodenum olarak bilinen bağırsağın (ince barsak) ilk kısmı doğal bir mukoza bariyeri oluşturmaktadır. Bu da, mide ve duodenumun korumasını sağlamaktadır.
Mide ülseri neden olur? Normalde mide tarafından üretilen asit miktarı ile mukoza savunma bariyeri arasında bir denge bulunmaktadır. Bu dengede bir değişiklik olduğunda, asidin mide veya duodenumun tabakasına zarar vermesi söz konusu olmakta ve sonuç olarak da, mide ülseri gelişmektedir. Mide ülserine neden olan bazı faktörler bulunmaktadır. (1)
Helikobakter Pilori (H.pylori)
Çoğu mide ülseri vakasının nedeni H. pylori nedeniyle oluşan enfeksiyondur. Yapılan araştırmalara göre, insanların dörtte biri hayatlarının bir döneminde H. pylori ile enfekte olmaktadır. Enfekte olduğunuzda, gerekli tedavi uygulanmazsa, enfeksiyon genelde hayatınızın geri kalanında vücudunuzda kalmaktadır.
Birçok insanda sorun yaratmamaktadır. Bu bakterilerin birçoğu sadece karın ve duodenumun astarında zararsız bir şekilde yaşamaya devam etmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlarda, bu bakteri, midenin veya duodenumun astarında bir iltihaba neden olabilmektedir. Sonuç olarak da, savunma mukozası bariyerinin bozulmasına (ve bazı durumlarda asit miktarının arttırılmasına) ve iltihaplanma ya da mide ülserinin oluşmasına yol açmaktadır. (2)
Non Steroid Antienflamatuar İlaçlar
Non steroid antienflamatuar ilaçlar, ağrı, yüksek sıcaklık (ateş) ve inflamasyon (şişme) tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlardır.
Sık kullanılan non steroid antienflamatuar ilaçlar arasında şunlar bulunmaktadır:
- İbuprofen
- Aspirin
- Naproksen
- Diklofenak
Birçok kişi herhangi bir yan etki yaşamadan bu ilaçları kullanabilmektedir, ancak uzun süre ilaç alındıklarında veya yüksek dozlarda alındıklarında mide ülseri gibi problemlere maruz kalınabilmektedir.
Genellikle, mide ülseri bulunan kişilere ya da geçmişte mide ülseri yaşamış olan kişilere non steroid antienflamatuar ilaçlar almaları önerilmemektedir. Parasetamol genellikle alternatif bir ağrı kesici olarak kullanılabilir, çünkü genel olarak daha güvenli kabul edilir. Ancak, doktorun tavsiyesi olmadan herhangi bir ilacın alınması kesinlikle güvenli değildir. (3)
Diğer Nedenler
Mide ülserinin diğer nedenlerle ortaya çıkması nadir bir durumdur. Örnek vermek gerekirse, bazı viral enfeksiyonlar mide ülserine yol açabilmektedir. Crohn hastalığı bağırsakta diğer problemlere ek olarak mide ülserine de sebebiyet verebilmektedir.
Mide kanseri ilk önce ülsere benzeyebilir. Mide kanseri nadir bir durumdur ancak bir mide ülseri tanısı aldıysanız, mide ülserinin ciddiyetini netleştirmek gerekebilir. (4)
Yaşam Tarzı Faktörleri
Mide ülserlerine, baharatlı gıdalar, stres ve alkol gibi bazı yaşam tarzı faktörlerinin neden olabileceği de düşünülmektedir. Bunun doğruluğunu gösteren çok az kanıt bulunmaktadır, ancak bu faktörler ülser belirtilerini daha da kötüleştirebilir.
Bununla birlikte, sigara içilmesinin mide ülseri geliştirme riskini arttırdığı ve tedaviyi daha az etkili hale getireceği de bilinmektedir. (5)
Mide Ülseri Nedir?
Mide ülseri, midenin veya ince bağırsağın astarında meydana gelen yaralardır. Mideyi çizen koruyucu mukus etkisiz hale geldiğinde mide ülseri ortaya çıkmaktadır.
Mide gıdaları sindirmek ve mikroplara karşı koruma sağlamak için güçlü bir asit üretmektedir. Vücudun dokularını bu asitten korumak için, aynı zamanda kalın bir mukus tabakası salgılamaktadır. Mukus tabakası yıprandığında ve etkili şekilde çalışmayı bıraktığında, asit, mide dokusuna zarar verebilmekte ve sonuç olarak da, ülsere neden olabilmektedir.
Mide ülserini tedavi etmek için bazı yöntemler bulunmaktadır. Tedavi edilmediği takdirde ise ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. (6)
Mide Ülseri Belirtileri
Mide ülseri nasıl anlaşılır? Mide ülseri başlangıcı olan çoğu insan herhangi bir belirti yaşamamaktadır. En yaygın belirti ise üst karında oluşan ağrı ve yanmadır. Ağrı, göğüs ve boyna, göbeğe veya sırta doğru ilerleyebilmektedir.
Diğer az rastlanan belirtiler şunlardır:
- Hazımsızlık
- İştah kaybı
- Kusma
- Dolgunluk hissi ve şişme hissi
- Yağlı yiyeceklerden rahatsız olma
- Mide bulantısı
Bazen, mide ülseri gibi daha ciddi belirtiler neden olabilmektedir:
- Midede aniden keskin bir ağrı oluşması ve giderek daha da kötüleşmesi
- Kan kusma
- Dışkıda kan görme ya da dışkının siyah renk olması
Bu belirtilerden herhangi birine sahipseniz hemen bir doktora başvurmalısınız. (7)
Mide Ülseri Tedavisi
Mide ülseri nasıl geçer? Özel diyetlerin mide ülserini önleme veya tedavi etmede çok az etkisi olduğu düşünülmektedir. Tedavi seçenekleri arasında ise şunlar bulunmaktadır:
- İlaçla tedavi: pylori nedeniyle oluşan enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotikler dâhil olmak üzere bazı ilaçlar kullanılabilmektedir. Farklı ilaçların kombinasyon halinde kullanılması da gerekebilir.
- Testler: pylori enfeksiyonunun başarıyla tedavi edildiğinden emin olmak için bazı testler uygulanabilmektedir.
- Tedavide bazı değişiklikler: Artrit ilacı, aspirin veya diğer antiinflamatuar ilaçlar, tedavinin mide ülseri üzerindeki etkisini azaltabileceği için hafifçe değiştirilebilir.
- Asidi azaltma: Antiasit tabletleri gastrik suları içindeki asit içeriğini azaltmak için kullanılabilmektedir.
- Yaşam tarzı değişiklikleri: Sigara bırakma da dâhil olmak üzere, bazı yaşam tarzı değişiklikleri mide ülserinin belirtilerini hafifletebilir. Sigara, midenin doğal savunma mekanizmalarına etki ederek iyileşme sürecini yavaşlatmaktadır. (8)
İç kanama, mide ülserlerinin en sık görülen komplikasyonudur. Bu durumda da, kanamayı durdurmak için mide ülseri ameliyatı bir seçenek olabilmektedir. (9)
Mide Ülseri İçin Hangi Doktora Gidilir?
Mide ülseri tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Daha ileri testler için bir sindirim sistemi hastalıkları (gastroenterolog) uzmanına yönlendirilebilirsiniz. (10)