Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK) tarafından hazırlanan 'Evlilik Mi? Evcilik Mi? Erken ve Zorla Evlilikler: Çocuk Gelinler' başlıklı raporda, dünyada çocuk gelinlere en yüksek oranda rastlanan ülkeler sıralamasında, ilk sıraları Afrika ülkeleri ile Güney Asya ülkeleri alıyor.
Türkiye ise Avrupa ülkeleri olarak değerlendirilen ülkeler arasında erken evlilik oranı yüzde 17 olan Gürcistan'ın ardından yüzde 14 oranıyla ikinci sırada görülüyor.
Türkiye’yi yüzde 10 ile Ukrayna takip ediyor. İngiltere ve Fransa'da da erken evliliklerde yüzde 10'luk bir oran görülüyor.
Kesin rakamlara ulaşmak mümkün olmasa da gelişmekte olan ülkelerde her yıl yaklaşık 10-12 milyon kız çocuğunun erken yaşta evlendiriliyor, Türkiye özelinde ise her üç kadından biri çocuk evliliği yapıyor.
Daha çok kadınlar
Türkiye'de 18 yaş altı evlilik yapan erkeklerin oranı yüzde 6,9 iken, bu rakamın kadınlarda yüzde 31,7’ye çıkıyor. Evli kız çocuğu sayısın evli erkek çocuğu sayısına oranla 14 kat daha fazla.
Bu evliliklerin yüzde 16,9'unun kentte, yüzde 24,6'sının da kırda gerçekleşiyor.
Raporda, Türkiye'de 18 yaşın altında evliliklerin yaklaşık yarısının okur-yazar olmayan, yüzde 31,7'sinin ise okur-yazar olan fakat hiç okula gitmeyen çocuklar tarafından yapıldığı belirtiliyor.
En çok Afrika ülkelerinde
Çocuk gelinlere en çok rastlanan Afrika ülkelerinde ve Güney Asya'da ise oranlar çok daha yüksek düzeylere ulaşıyor. Bu oranlar, Nijer'de yüzde 75, Çad'da yüzde 72 ve Bangladeş'de yüzde 66'lara varıyor.
Bu evliliklerden bazıları kız çocuklarının kendilerinden dört-beş yaş büyük erkeklerle evlendirilmesi şeklinde görülürken, bazıları tecavüz sonrası evliliğe mahkum edilme nedeniyle ortaya çıkıyor.
Evliliklerin bir kısmı ise sadece ticari alış veriş mantığıyla gerçekleştiriliyor. On yaşındaki bir gelin karşılığında silinen borç ya da ortadan kaldırılan kan davası bu kategoriye giriyor.
Erken yaşta evliliklerin önce bireyi, daha sonra tüm toplumu etkileyecek yıkıcı sonuçlar doğurduğunun vurgulandığı raporda, anne-çocuk ölümlerinin, üreme sağlığına yönelik sorunların, eğitim eksikliğinin, kadına yönelik şiddet ve istismar ve toplumsal izolasyonun bu sonuçlardan birkaçı olduğu ifade edildi.