A)Irak Sınırı ve Musul Sorunu Konusu
-Lozan görüşmelerinde Irak sınırı ve Musul meselesinin, Lozan Görüşmelerinden sona Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelerle halledilmesi kararlaştırıldı.
-1924'te Türkiye ile İngiltere Musul sorununa çözüm bulmak amacıyla İstanbul'da Haliç konferansı yapıldı.
Ancak antlaşma sağlanamadı.
-Taraflar, 20 Eylül 1924'te Milletler Cemiyeti'ne başvurdu.Milletler Cemiyeti Musul'un Irak'a ait olduğunu bildirdi. Türkiye bu karara karşı çıktı.
-Türkiye Uluslararası Adalet Divanı'na başvurdu.Konu burada da çözümlenemedi.
-1925 yılında çıkan Şeyh Sait İsyanı, Musul sorununun aleyhimize sonuçlanmasına neden oldu.
-5 Haziran 1926'da Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması ile Türk – Irak sınırı bugünkü şeklini aldı ve Musul Irak'a bırakıldı.Hakkari ise Türkiye'ye bırakıldı.
NOT: Irak hükümeti Musul petrol gelirlerinin vergisinin %10’unu 25 yıl süre ile Türkiye’ye vermeyi kabul etti. (Türkiye bu gelirden bir defaya mahsus olmak üzere 500.000 sterlin aldı.)
Musul sorununun aleyhimize çözümlenmesinde;
-Şeyh Sait isyanı
-Nasturi isyanı
-Halifeliğin kaldırılması ile İslam dünyası ve Batıya yaklaşmamızın sonucu olarak da Sovyet Desteğinin ortadan kalkması etkili olmuştur.
NOT:Musul sorunu Atatürk döneminde aleyhimize sonuçlanan tek dış meseledir.
ÇIKMIŞ SORU
Türkiye, Musul’un Misak-ı millî sınırları içinde olduğuna aşağıdakilerden hangisini gerekçe olarak göstermiştir?
A) Türklerden başka ulusların da yaşamasını
B) Sykes-Picot Anlaşması’na göre Fransızlara verilmiş olmasını
C) Mondros Mütarekesi’nin imzalandığı tarihte Osmanlı sınırları içinde olmasını
D) Petrol bakımından zengin olmasını
E) İngiltere’nin mandası olmasını
2009 KPSS CEVAP:C
KPSS TARİH EĞİTİM SETİ İÇİN TIKLAYINIZ...
Etiketler : irak sınırı ve musul sorunu konusu