Prematüre Retinopatisi Nedir?
Prematüre Retinopatisi ( ROP hastalığı ), çoğunlukla hamileliğin 31. haftasından önce doğmuş ve doğum ağırlığı 1500 gramdan az olan prematüre bebeklerin retina damarlarını etkileyen ve körlüğe neden olabilen ciddi bir göz hastalığıdır.
Prematüre bebeğiniz ne kadar erken doğarsa ve doğum ağırlığı ne kadar düşük olursa ROP gelişmesi riski de o kadar fazladır.
Genellikle her iki gözü de etkileyen bu hastalık çocukluk çağında ve hatta erişkin yaşlarda görme kaybı ve körlüğe neden olabilir.
ROP Hastalığı Sık mı Görülür?
Günümüzde yenidoğan yoğun bakımındaki gelişmelerle, çok erken doğan prematüre bebeklerin yaşatılması ROP riskini de artırmaktadır. Prematüre doğan bebeklerin hepsinde ROP olmaz.
ABD de doğan her bin bebekten 3-4 tanesinde ROP gelişmekte fakat, bunların sadece % 10 unda tedavi gerektirecek kadar ciddi ROP oluşmaktadır.
Bununla birlikte, ciddi prematüre retinopatisi olan bebeklerde görme kaybı ve hatta körlük olabilir. Örneğin, ABD'de her yıl ortalama 400-600 prematüre bebek ROP nedeniyle kör hale gelmektedir.
Çok düşük doğum ağırlıklı pretermlerde ROP hastalığı sıklığı %42, ileri evre ROP sıklığı %8.2 olarak bulunmuştur.
Prematüre Retinopatisi Başka Hangi Göz Problemlerine Neden Olabilir?
Prematüre retinopatisi olan bebeklerde, ayrıca daha sonra miyopi, şaşılık, göz tembelliği ve göz tansiyonu hastalığı (glokom) gibi sorunlar gelişebilir. Bu sorunlar çoğunlukla tedavi edilebilir veya ilerlemesi durdurulabilir.
Prematüre Retinopatisi Neden ve Nasıl Körlük Yapar?
Hamileliğin 16. haftasında bebeğinizin retinasındaki kan damarları görme sinirinde oluşmaya başlar. Doğuma kadar geçen süre içinde olgunlaşmakta olan retinanın kenarına doğru yavaşça büyür, retinaya oksijen ve besin sağlar.
Zamanında doğan bir bebekte retina kan damarlarının büyümesi ve olgunlaşması büyük oranda tamamlanmıştır.
Fakat, erken doğan (prematüre) bebekte retina kan damarlarının büyümesi durur ve retinanın bir bölümü yeterli oksijen ve besin alamaz. Erken doğumu takiben küvezdeki yüksek oksijen oranı nedeniyle, büyümesi durmuş olgun olmayan retina damarlarından anormal damarlar gelişerek retina üzerine ve göz içine kanamaya neden olurlar. Daha sonra bu anormal damarların retinayı gözün merkezine çekmesiyle Retina Dekolmanı oluşur.
Retina dekolmanı prematüre retinopatisinde görme kaybı ve körlüğün esas nedenidir.
ROP Hastalığı Riskli Gruplar
Prematüre doğan bir bebekte, doğum kilosu ne kadar az ve bebek ne kadar erken doğdu ise rop hastalığı riski ve buna bağlı görme kaybı ihtimali de o kadar fazladır.
Prematüre retinopati gelişme riskini artıran diğer faktörler anemi(kansızlık), kan transfüzyonu, solunum sıkıntısı ve bebeğin genel sağlığıdır.
Bebeklerde ROP Muayenesi Nasıl Yapılır?
ROP hastalığı dışardan normal yollarla fark edilebilen bir durum değildir. Bu yüzden prematüre bebeklerde göz muayenesi, ROP muayenesi yapabilen bir göz uzmanı tarafından takip edilmelidir ki ilk 4 haftadan sonra başlar.
ROP Hastalığı Evreleri
ROP evreleri etkilenme durumuna göre 5 aşama şeklinde sınıflandırılabilir. İlk iki evresinde sadece takip yaparız. Ancak üçüncü aşamadaki bir ROP'ta lazer tedavisi uygulanır. 4'üncü ve 5'inci evrelerdeki bir prematüre için ise ROP ameliyatı yani cerrahi tedavi düşünülmek durumundadır. Ancak ROP ameliyatı sonrası bazen durum değişmeyebilmektedir. Cerrahi tedavide başarı oranları düşüktür. Bu da bize prematüre bebek göz muayenesinin önemini bir kez daha göstermektedir. 3 ve daha öncesi evrelerde yakalayabildiğimiz ROP hastalığında hemen lazer tedavisi ile görme kaybının önüne geçilebilir. ROP tedavisinde erken tanı, doğru takibi yapılan ROP taramaları büyük önem taşır.
Prematüre Retinopatisi Tedavisi
Günümüzde ROP hastalığı tedavisi üzerine etkili olduğu kanıtlanmış yöntemler;
- Lazer tedavisi: ROP lazer tedavisi başarılı şekilde gerçekleşirse sonraki yıllarda retina dekolmanına sebep olabilecek bağ dokusu gelişimini de engeller. Erken tanıda daha iyi sonuç alınır.
- ROP tedavisinde iğne ile göz içine ilaç verilme uygulaması: Göz içine iğne ile ila. verilmesinde amaç anormal damar büyümesini durdurmaktır. Agresif durumlarda uygulanır ancak yeni bir tedavi yöntemidir. Etkileri halen gözlemlenmektedir.
- Eğer rop tedavisi için lazer veya kriodan sonuç alınamıyor ise hastalığın ilerlediği, ciddi kalıcı körlük riskinin olduğu durumlarda cerrahi tedavi planlanabilir. İleri aşama prematüre retinopatisinde uygulanabilen cerrahi tedaviler; göz çevresine silikon band yerleştirilmesi ve vitrektomi yöntemidir.
Hangi tedavi yönteminin uygulanabileceği ve başarı şansı, olumsuz yan etkileri gibi hususlarda retina cerrahisi ve prematüre retinopatisi konularında tecrübeli retina uzmanına danışmalıdır.
Retina hastalıklarının hepsinde erken teşhis ve tanı önemlidir. Ancak konu bebeğiniz olduğunda durum daha da farklılaşır. Bu sebeple bebeklerin görme gelişimini bilmenizde fayda vardır. Bebeklerde Görme Gelişimi yazımda çocuğunuzun görme gelişimini hafta hafta anlattım. Detaylı şekilde öğrenebilirsiniz.
Rop Hastalığı İle İlgili Sık Sorulan Bazı Sorular
Bebeklerin göz bebekleri büyütülerek yapılan retina muayenesidir. Muayene süresi 10-15 dakika kadardır. İlk muayene doğumdan 4 hafta sonra yapılmalıdır. Daha sonra 46. haftanın tamamlanmasına kadar da belli aralarla muayene tekrarlanır. Prematüre bebeklerin doğumdan bir ay sonra rutin göz doktoru muayenelerinin başlaması önerilir. Normal doğumla dünyaya gelen bebeklerin ilk aydan sonra yapılan muayenesinde göz sağlığı normal bulunursa 1,5 yıl sonra ayrıntılı muayene yapılmalıdır.
ROP Muayenesi Nedir?
ROP Muayenesi Kaç Dakika Sürer?
ROP Muayenesi Ne Zaman Yapılır?
Yeni Doğan Bebeklerde Göz Muayenesi Ne Zaman Yapılır?
Bebeklerin göz bebekleri büyütülerek yapılan retina muayenesidir.
Muayene süresi 10-15 dakika kadardır.
İlk muayene doğumdan 4 hafta sonra yapılmalıdır. Daha sonra 46. haftanın tamamlanmasına kadar da belli aralarla muayene tekrarlanır.
Prematüre bebeklerin doğumdan bir ay sonra rutin göz doktoru muayenelerinin başlaması önerilir. Normal doğumla dünyaya gelen bebeklerin ilk aydan sonra yapılan muayenesinde göz sağlığı normal bulunursa 1,5 yıl sonra ayrıntılı muayene yapılmalıdır.
Ömer Çalık
Göz hususunda ve kişilik olarak mükemmel bir insan. Oğlum prematüre doğmuştu şimdi 8 yaşında, doğumundan bugüne kadar sürekli Yüksel hocanın takibindeydi, gayet başarılı bir doktor.Herkese gönül rahatlığıyla tavsiye ederim..
Nilüfer Gönenç
Hocam gerçekten alanında çok yetkin bir isim. Gitmeden önce araştırmıştım Türkiye'de bu çapta kaç göz doktoru var ki. Bence Türkiye'nin en iyi göz doktoru.
Ali Kırbış
Ankara'da göz doktoru araştırması yaparken hocamızı tanımış olduk. Glokomla ilgili takibimizi yapıyor. Bu sayede erken teşhisin ne kadar önemli olduğunu da öğrenmiş olduk.
Çalışma Saatleri
Hafta İçi : 9:30-18:00 - Cumartesi: 10:00-17:00
- Soru Sor