Genel olarak bakarsak şiddetin, özele indirgersek, kadına yönelik şiddetin maalesef dünya çapında ağır ve yaygın bir sorun haline geldiği günleri yaşıyoruz. Sadece saptalanilen şiddet olaylarından yola çıkılarak elde edilen veriler ne kadar yetersiz olsa da, yinede ortaya çıkan istatistikler pek de iç açıcı türden değil. Bir örnek vermek gerekirse, Uluslararası Af Örgütü'nün rakamlarını BM, WHO, hükümetler ve hükümet dışı örgütlerin istatistiklerine dayanarak yaptığı bir basın açıklamasına göz atmakta fayda var. Bu açıklamaya göre "Dünya eğer 1000 kişilik bir küresel köy olsaydı, karşımıza ne tür veriler çıkardı?" sorusunun yanıtı aynen şöyle: "-Nüfusun beş yüzü kadın olacaktı (Aslında 510 olacaktı ama 10 bebek cinsiyet kökenli kürtaj nedeniyle hiç doğamadı veya ihmal sonucu bebekken ölmüş olacaktı); - 300 kadın Asyalı olacaktı; - 167 kadın tüm hayatlarının bir noktasında dayak yemiş veya bir başka şiddet türüne maruz kalmış olacaktı; - 100 kadın tecavüz veya tecavüze teşebbüs kurbanı olacaktı."
Nasıl bir örnek ele alırsak alalım, ne tür istatiksel hesaplamalar yaparsak yapalım, kadına yönelik şiddet mutlaka engellenmesi gereken bir sorun. Fakat bu sorunu tamamen ortadan kaldırmak en az çok bilinmeyenli bir denklemi çözmek kadar zor olduğunda günümüzde daha çok kanun çıkartma gibi yöntemlere başvuruluyor. Ülkemizde ise şiddete maruz kalmış kadınların yararlanabileceği 4320 no.'lu yasa şu şekilde tanımlanıyor: "Aynı çatı altında yaşadığınız kocanız, kocanızın ana-babası, kardeşleri, size veya çocuklarınıza sözlü, fiziksel, duygusal, cinsel veya ekonomik şiddet uyguluyorsa bu yasadan yararlanabilirsiniz." Bu yasa, şiddet uygulayan kocanın evden bir süre uzaklaştırılmasına, şiddet gören kadının ise evinde kalmasına imkan tanıyor. Ayrıca mahkeme, şiddet uygulayan koca hakkında başka tedbir kararları da verebiliyor. Örneğin; şiddete ve korkuya yönelik davranışlarda bulunmaması; evden uzaklaştırılarak eve ve iş yerine yaklaşmaması; eşyalara zarar vermemesi; telefonla rahatsız etmemesi; silahı varsa polise teslim etmesi; alkol veya uyuşturucu madde kullanıyorsa bunları kullanarak eve gelmemesi, bunları evde kullanmaması gibi..." Kanun her ne kadar öfkeli eşi evden uzaklaştırmış olsa da, eğer kendisi uzaklaşmaya yanaşmıyor ve eşini rahatsız etmeye devam ediyorsa bu kez 3-6 ay arası hapis cezası söz konusu oluyor. Bu süreç içerisinde kadının tedbir nafakası alıp almaması ise mahkemenin aldığı karara göre belli oluyor.
Şiddet gören kadınlar için zaman zaman kurtarıcı görevi gören 4320 ile ilgili sormanız muhtemel soruları ise empati yaparak sorduk ve cevaplarını uzmanlardan aldık:
1- Şikayetimi nereye yapmalıyım? Yasayı nasıl uygulatabilirim?
Şikayetinizi sözlü olarak karakola, dilekçe ile savcılığa veya aile mahkemesine yapabilirsiniz. Size ulaşmanızda kolay gelen, güvenlik açısından uygun bulduğunuz herhangi bir karakol, savcılık veya aile mahkemesine başvurabilirsiniz.
2 - Şikayeti kim yapmalı?
Şikayetin mutlaka sizin tarafınızdan yapılması gerekmiyor. Sizin yerinize komşunuz, arkadaşınız veya akrabanız da şikayette bulunabilir. Siz de şiddete uğrayan komşunuz, arkadaşınız veya akrabanız için şikayette bulunabilirsiniz.
Şikayetinizi bulunduğunuz yerdeki karakola, savcılığa, aile mahkemesine yapabilirsiniz. Yasa size istediğiniz yere başvurma hakkını tanımıştır. Ancak bazen karakol, savcılık ve mahkeme görevlileri, çeşitli nedenlerden ötürü, başvurunuzu almaya yetkili olmadığını söyleyebilirler. Yasada belirtilen hakkınızı hatırlatın ve ısrar edin, başvurunuzu almak zorundalar.
- Şikayetinizi mutlaka eve yakın karakola, savcılığa veya aile mahkemesine yapmanız gerekmez.
- Karakola yaptığınız şikayetin tarih ve numarasını not edin veya tutanağın bir kopyasını isteyin.
- Savcılık veya mahkemeye verdiğiniz dilekçenin bir kopyasını saklayın ve başvuru tarih ve numarasını not edin.
- Mahkeme acele ve duruşma yapmadan karar vermelidir.
- Başvurunuzu takip edin.
- İlgili kurumlara başvururken kimliğinizi (nüfus kağıdı, evlenme cüzdanı, pasaport, ehliyet) yanınızda bulundurun.
3 - Kocanızın ya da diğer aile bireylerinden birinin size ve çocuklarınıza şiddet uygulaması nedeniyle boşanmak, ayrıca cezalandırılmasını istiyorsam başka dava açmak gerekir mi?
Evet çünkü 4320 sayılı yasa ile size sağlanan haklar ve olanaklar geçicidir, tedbir niteliğindedir. Daha önce boşanma veya ceza davası açmış olmanız, bu yasadan yararlanmanıza engel değildir. Diğer dava veya davalar devam ederken de bu yasadaki tedbirlerin uygulanması için başvuruda bulunabilirsiniz. Şikayet ve davalarınızı kendiniz yapabilir ve takip edebilirsiniz. Ya da bir avukat tutabilirsiniz. Avukat tutacak maddi gücünüz yoksa bulunduğunuz ildeki Baro'dan sizin için bir avukat görevlendirmesini isteyebilirsiniz. "