Kuduz nedir ve nasıl bulaşır ?
Kuduz sinir sistemini etkileyen ve başlıca kedi ve köpeklerde olan akut bulaşıcı bir hastalıktır. Virüs hasta olan hayvanın tükürüğünde bulunmaktadır ve diğer bir hayvanı veya bir insanı ısırdığı takdirde rahatsızlık, ısırdığı hayvan veya insana bulaşmaktadır.
Hastalığın oluşma süresi ne kadardır ?
Genelde iki hafta değin. Fakat bazı nadir vakalarda kuduz, bir hayvan kadar ısırıldıktan iki sene değin geç bir zaman sonra meydana çıkmıştır.
Kuduzun belirtileri neleridir ?
Alev, asabiyet, bunalım. Sinirlilik hali kontrolsüz heyecana ve izpazmozlara dönüşür. Tükürük akışı boldur ve boğaz eklemlerinde şiddetli sancılı spazmlar olagelmektedir. Ölüm üç ile beş gün aralarında gelir. Boğaz eklemlerindeki spazmlardan su ve yutkunma korkusu gelmektedir. «Hidrofobi = Sudan korku» adı buradan gelmektedir.
Bir insanı ısıran köpeğe ya da başka bir hayvana ne yapılmalıdır ?
İki hafta kadar bir zaman müşahede aşağı tutulmalıdır. Eğer bu süre içerisinde hayvan hastalanmaz veya ölmezse, hayvanın hasta olmadığına kanaat getirilir ve sahibine geri verilir. Eğer hayvan hastalanırsa öldürülmemeli ama ölmesi beklenmelidir. Bu şekilde tanı daha basit elde edilmektedir. Hayvana otopsi yapılıp beyni muayene edilince bu hayvanda kuduz olup olmadığı emin şekilde tespit edilmiş olur.
Kuduz önlenebilir ve denetleme altına alınabilinir mi ?
Evet. Başıboş kedi ve köpekleri tahrip etmekle, sahibi olan kedi ve köpeklere kuduz aşıları yaptırmakla.
Bir kedi ve köpek ısırığı nasıl çare edilmelidir ?
Beş ilâ on dakika süreyle su ve sabunla yıkamak yeterlidir. Bir Zamanlar tatbik edilen dağlama usulü günümüzde iyi bir çare metodu sayılmamaktadır.
Kuduza aleyhinde tesirli bir aşı var mıdır ve ne zaman kullanılmalıdır ?
Evet. Kuduza karşı ve önleyici gayet tesirli bir aşı vardır. Ancak bir takım hallerde zehirleyici bağlı tesirler icra edebileceğinden fazla titiz kullanılması gerekmektedir. İnsanı ısıran hayvanda kuduz olduğu bilinmekteyse ya da ısıran hayvan kaçmış olup katılmak-maktaysa anında kuduz aşısı yapılmalıdır. Eğer insanı ısıran köpeğin dinç olduğu varsayım edilmekteyse ve onu müşahede etme imkânları varsa, o vakit bu hayvan on dört gün müşahede altında tutulmalıdır. Eğer bu süre içerisinde hayvanda herhangi bir hastalık arazı görülmezse ısırdığı kişiye aşı gerçekleştirmek lüzumu kalmayacaktır. Köpek hastalanıp ölürse ışınlan insanın dokunulmazlık metoduna anında başlanmalıdır. Veterinerler, posta taşıyıcıları, çobanlar, arazide tatbikata çıkacak askerler ve izciler gibi yüksek risk grubuna giren şahısların bağışıklık kazanmaları için son aylarda yapılan tecrübeler fazla başarılı sonuçlar vermiştir. Bunlara bu bağışıklık temini için ördek embriyonundan geliştirilmiş bir önleyici aşı yapılmaktadır.
Isırılmadan daha sonra birkaç gün açı yapılmadan beklendiği takdirde kuduz sirayeti önlenebilir mi ?
Evet. Isıran hayvana ne olacağı görülünceye kadar kuduz aşısının yapılmasını ertelemekte bir tehlike yoktur.
Bir insan kuduza yakalandığı takdirde sonuç ne olacaktır ?
Kuduz yüzde yüz öldürücü bir hastalıktır ve kuduran bir insanı kurtarmak için belirlenmiş bir metot mevcut değildir.