"Çaresi bulunan şeyde acze, çaresi bulunmayan şeyde cez’a iltica etmemek gerektir." ifadesini izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Öncelikle Cez' kelimesinin sonundaki kesme işaretinin, yani ayn harfinin kelimeye farklı bir mâna kattığını ifade etmek isteriz. Bu kelimenin mânasını vererek vecizeyi izah etmeye çalışalım.
Cez': Hüzünle ağlayıp sızlanmak, dövünmek. Sabırsızlık yüzünden telâş ve teessür göstermek demektir.
Başımıza gelen sıkıntının veya karşılaştığımız bir meselenin, şayet çaresi var ise, acizlik göstermeden ve ümitsizliğe düşmeden çözüm yollarını aramak gerekir. Dövünmek ve sızlanmak yerine, işi nasıl çözebileceğimize kafa yormamız daha isabetli ve yerinde bir davranış olur.
Diğer taraftan, çaresi bulunamayan bir iş için de ağlayıp, sızlanmanın mânası yoktur. Zira hiç bir şey değişmeyecektir. Onu da tevekkül ve rıza ile karşılamak gerekir. İmtihanda zayıf alan bir talebenin, ağlamak sızlanmak yerine, ikinci imtihan için çok iyi ders çalışması daha isabetli ve doğru bir davranış olur. Zira işin çaresi ders çalışmaktan geçmektedir.
Diğer yandan, uçağa yetişmek için vaktinde yola çıkan birisi, beklenmedik bir trafik yoğunluğu ile karşılaşıp uçağı kaçırırsa, dövünmek ve üzülmek yerine; “Bunda da bir hikmet ve hayır vardır” deyip, kadere teslim olmasını bilecektir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü