Aort tromboembolizmi , Kedilerde aortik tromboembolizm yıkıcı bir durumdur. Aort, kandaki oksijeni kalpten vücudun geri kalanına taşıyan ana arterdir. Tromboembolizm kelimesi trombüs ve embolizm kelimelerinin birleşimidir. Trombüs, kan damarı içinde meydana gelen kan pıhtısıdır. Embolizm ise pıhtının kan damarı içinde hareket ederek, oluştuğu yerden uzaklaşmasıdır. “Aortik tromboembolizm”, kanın aort içinde pıhtılaşarak hareket etmesidir. Bu durum, aortun belirli bir bölümünde kan alan dokularda kan akışının ciddi şekilde azalmasına ve dokulara giden oksijenin azalmasına neden olur.
Aort tromboembolizması köpeklerde nadir görülürken, kedilerde daha yaygındır. Karma cins kediler bundan yaygın şekilde etkilenir ve erkek kedilere bu tanının konma ihtimali, dişilerden iki kat fazladır. 1-20 yaş arasındaki kediler bundan etkilense de ortalama etkilenme yaşı 8’dir.
Etkilenen kediler, hipertrofik kardiyomiyopati hastalığına sahip olabilir. (Bu hastalıkla ilgili detaylı bilgi için Kedilerde Hipertrofik Kardiyomiyopati yazımızı okuyabilirsiniz.) Aort tromboembolizmi kanserle veya “sepsis” olarak da adlandırılan, vücut çapında yayılmış bir enfeksiyonla da ilişkilendirilebilir.
Genellikle arka bacaklarda görülen ani felç ve ağrı, aort tromboembolizminin en sık görülen klinik belirtisidir.
Başlangıçta kedinin yatırılarak tedavi edilmesi gerekebilir çünkü durumu konjestif kalp yetmezliği gibi başka ciddi bir hastalıkla bağlantılı da olabilir. Bu hastalık kediye çok acı verebilir ve kediyi endişeli hale getirebilir.
Aspirin, teorik olarak, aort tromboembolizmi sırası ve sonrasında faydalıdır ancak veteriner gözetiminde kullanılmalıdır. Aspirin; kan, damar içinde dolaşırken trombositlerin (kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan kan hücreleri) pıhtı oluşturmak üzere topaklaşmasını önler.
Son zamanlarda, kedilerde aort tromboembolizminin uzun süreli önlenmesi için, düşük moleküler ağırlıklı heparin (LMWH) adı verilen bir anti-pıhtılaşma ilacı önerilmektedir. Kedinin kalp hastalığı, hastalığın türüne ve ciddiyetine uygun olarak tedavi edilmelidir.
Aort tromboembolizminden kurtulan kedi için sonraki süreçte neler yapılmalı?
Bu hastalığın beklenen seyri, günler haftalar içinde bacak fonksiyonunun tam olarak iyileşmesidir ancak seyir genelde kötü gider. Hastalığın uzun süreli seyri 2 ay ile birkaç yıl arasında değişir. Tedaviye başlandıysa ortalama birkaç ay sürer. İlk krizden sağ çıkan kedilerin çoğu, kanın pıhtılaşmasını önlemek için (antikoagülan tedavi) ilaç kullanır. Kedinin sık sık kontrole götürülmesi ve sadece iç mekanda yaşaması gerekebilir.