Mors alfabesi nedir? Mors alfabesi nerede kullanılır? Bu alfabe, haberleşmek için kullanılan, kısa ve uzun çizgiler ile rakamların ve harflerin iletilmesini sağlayan bir sistemdir. İlk olarak 1844 yılı Mayıs ayında kullanılmış olan mors alfabesi, aslında 1835 yılında Samuel Mors tarafından bulunmuş ve geliştirilmiştir.
Aslen bir heykeltıraş ve ressam olan Samuel Mors, on yılı aşkın bir süre üzerinde çalışmış olduğu uzun ve kısa sinyaller üzerine kurulmuş olan bu alfabeyi, Alfred Veil ile geliştirerek son halini almasını sağlamıştır. Yeni haliyle uzun ve kısa sinyaller ile duraklama da kullanılarak, sistem daha kolay anlaşılır bir hale getirilerek Amerikan mors kodu ismini almıştır.
İnsanlık için büyük yararları olan bu buluş, ilk zamanlar yeterince anlaşılamadığı için kabul görmemiş olsa da, Samuel Mors yıllarca her mercie ve hatta her ülkeye başvurarak buluşunu kabul ettirmek için uğraşmış ve sonunda başarmıştır. Mors alfabesi pek çok farklı yöntemle kullanılabilse de, genellikle telgraflarda kullanılmıştır. Örneğin radyo sinyalleri, elektrik akımı ile sesli olarak ve hatta ışıkla bile kullanılabilen mors alfabesi, 1852 yılında İngiliz alfabesine uygun şekilde de düzenlenerek, iki ayrı kod şeklinde kullanılmaya başlanmıştır.
Mors alfabesi nedir ile ilgili hiçbir bilgisi olmayan yetkililere ve halka, mors kodunun tanıtımı için ilk olarak Washington ve Baltimore arasında bir telgraf hattı çekilerek 24 Mayıs 1844 tarihinde, Baltimore valisine İncil’den bir bölüm yazılarak yollanmıştır. Vali de aynı şeyi yazıp Washington’a gönderince, haberleşmenin bu denli kolay sağlandığının görülmesi, bir anda mors alfabesinin kabulünü sağlamıştır.
İlk olarak telgraf sistemleri üzerine çalışmalar yapan Alman bilim adamı Steinhel, Samuel Mors’u ilk destekleyen kişi olmuştur. Bu sayede 1945 yılında Almanya’ya 2400 km’lik mors alfabesinin kullanıldığı telgraf hattı çekilerek, kullanılmaya başlanmıştır. Almanya’dan sonra, Hollanda, Belçika ve İtalya’da mors alfabesi ile telgraf kullanmaya başlayanlar arasındadır. Bu ülkeleri Rusya, İspanya ve İsviçre takip etmiştir. Bir taraftan ABD’de telgraf telleri ile donatılmış ve 1855 yılında 45000 km’yi aşkın mors alfabesi kullanılan telgraf hattına sahip olmuştur. Bir süre sonra neredeyse tüm Dünya ülkelerinin kullanmaya başladığı bu sistemi bir tek İngiltere kabul etmemiştir.
Mors Alfabesi Nedir
Mors alfabesi daha çok telgraf aracılığı ile mesaj gönderirken kullanılan bir işaret metodudur. Kısa çizgiler ve noktalar ile alfabedeki harfler ve sayıların karşılığı, işaretler kullanılarak haberleşme sağlanır. Örneğin bir nokta ve bir çizgi A harfini simgelemektedir. Değişik şekillerde bu nokta ve çizgiler yan yana getirilerek istenilen kelime yazılabilmektedir.
Bu alfabenin kullanımı için bir gönderici cihaz kullanılır. Cihazdaki maniple adındaki kol ile uzun ve kısa vuruşlar yapılarak, istenilen her şey yazılabilir. Mesajın gönderildiği yerde ise bir alıcı cihaz vardır. Bu cihazdaki kâğıt ruloya işaret koyan bir yazıcı sayesinde, nokta ve çizgiler kâğıt üzerine çıkartılır ve bu şekilde istenilen mesaj gönderilmiş olur.
Mors Alfabesi Nasıl Yazılır
Mors alfabesinin ilk kullanılmaya başlandığı sıralarda, yalnızca iki ses ile haberleşme sağlanırdı. Manipleye her vuruşta klik ve manipleden parmak çekilirken klak sesleri duyulurdu. Kullanımı çok zor olan bu sistemde örneğin A harfi yazmak için klik, klak seslerinin çıkartılması gerekliydi. Daha sonra bu sistemin kolaylaşmasını sağlamak adına, mors haritası denilen bir yöntem kullanılmaya başlandı. Bu haritada kelimeler ve cümleler yollanırken sinyalleri dinleyen kişi kalemi en yukarıdaki noktaya koyarak gelen sinyalin uzunluğuna göre kalem alta doğru ilerlerdi. Kısa iletilen sinyaller aşağı ve sola, uzun iletilen sinyaller ise aşağı ve sağa şeklinde kaydedilirdi. Örneğin iki kısa sinyal var ise aşağı sola ve aşağı sola şeklinde çıkar ve bu da D harfinin simgesi anlamına gelirdi. Aralarda durma sinyali geldiği için bundan sonraki harf yine kaydedilirdi. Bu yöntem sayesinde kolaylıkla alınabilen mesajlar, hiçbir karışıklığa yol açmadan sağlıklı bir şekilde kullanılmıştır.
Mors Alfabesi Nasıl Kullanılır
Mors alfabesinin bir yerden bir yere gönderilmesini sağlayan çalışma şekli, asıl olarak radyo dalgalarının müdahale edilerek istenilen zaman aralıklarında kesilmesi ve tekrar gönderilmesi sayesinde oluşmaktadır. Telgraf telleri ile iletilen elektrik akımı, radyo sinyallerini taşımakta ve radyo sinyalleri açılıp kapanarak elektrik akımını kesmektedir. Bu işlem Mors alfabesine uygun şekilde gerçekleştirildiğinde, istenilen mesaj karşı tarafa gönderilebilmektedir. Sinyaller nokta ve çizgi zaman aralıklarında gönderilirken, duraksamalarda kullanılmaktadır. Bu duraksamalar bir kelimenin bittiği ve yeni bir kelimenin başlayacağı anlamına gelmektedir. Mors alfabesi nedir ve çalışma prensibi nasıldır gibi soruların en kısa şekli ile açıklaması bu olacaktır.
Mors Alfabesi Nerelerde Kullanılır
Mors kodları özellikle telgrafla haberleşmelerde kullanılmış ve ilk kullanılmaya başlandığı yıllarda, hemen hemen her sektör de bu sistemden yararlanılmıştır. Özellikle demir yolları, gemiler ve askeriye en çok kullanıldığı alanlar olmuştur. Örnek verecek olursak deniz araçlarında ışık kullanılarak haberleşme sağlanabilmekteydi. Özellikle hala gemiler ve deniz araçlarında acil yardım anlamını taşıyan SOS tüm Dünya’da resmi olarak kabul edilmiş ve kullanılmaktadır. SOS üç nokta üç çizgi ve yine üç nokta şeklinde mors alfabesi ile gösterilmektedir. Ayrıca mors kodları basit bir sistem sayesinde radyoculukta da kullanılmıştır. Çok düşük bant aralığında ve yüksek cızırtı veren frekanslarda kolaylıkla kullanılabilen mors kodları, bir dönem tüm radyo kanallarında kullanılmaktaydı. Mors alfabesi hala muhabereciler ve askeriye tarafından kullanılmaya devam etmektedir.