Nane Çayı Nasıl Yapılır, Faydaları ve Zararları Nelerdir?
Nane ( Mentha × piperita ), nane ailesinden aromatik bir bitkidir. Avrupa ve Asya’ya özgü olan bitki, tadı ve sağlık yararları için binlerce yıldır kullanılmaktadır.
Nane, nefes açıcı, şeker ve diğer gıdalarda doğal tatlandırıcı olarak kullanılır. Buna ek olarak, birçok insan, ferahlatıcı, kafeinsiz olduğu için nane çayı içmeyi tercih eder.
Nane yaprakları mentol, menthone ve limonen de dahil olmak üzere birçok esansiyel yağ içerir.
Mentol, ferahlatma özellikleri ve nane kokusu verir.
Nane çayı, hoş bir tada ve bazı sağlık yararlarına sahiptir. Çayın kendisi nadiren bilimsel olarak incelenmiştir ancak nane özü ve yağı ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmıştır.
İşte nane çayının yararları…
Nane Çayının Yararları Nelerdir?
Sindirim bozukluklarını düzeltir
Nane, gaz, şişkinlik ve hazımsızlık gibi sindirim semptomlarını rahatlatır.
Hayvan çalışmaları da sindirim sistemini rahatlattığını ve ağrıyı hafiflettiğini göstermektedir. Ayrıca bağırsaklardaki spazmları rahatlatan düz kasların daralmasını önler.
En az iki hafta boyunca nane yağı ile tedavi edilen irritabl bağırsak sendromlu (IBS) 926 kişide yapılan dokuz çalışmanın gözden geçirilmesi, nane yağının plaseboya göre belirgin olarak daha iyi semptom rahatlaması sağladığı sonucuna varmıştır.
Yaklaşık 2.000 çocukla yapılan 14 klinik çalışmanın gözden geçirilmesinde, nane, karın ağrısının sıklığını, uzunluğunu ve şiddetini azaltmıştır.
Ayrıca, nane yağı içeren kapsüller kanser için kemoterapi gören 200 kişide yapılan bir çalışmada, bulantı ve kusmanın sıklığını ve şiddetini de azaltmıştır.
Hiçbir çalışma nane çayı ve sindirimi incelememiş olsa da, çayın benzer etkilere sahip olması muhtemeldir.
Baş ağrısı ve migreni rahatlatmaya yardımcı olur
Nane, kas gevşetici ve ağrı kesici olarak davrandığından, belirli baş ağrılarını azaltır.
Nane yağındaki mentol kan akışını artırır ve ağrıyı hafifleten bir rahatlama hissi sağlar.
Migrenli 35 kişide yapılan bir randomize klinik çalışmada, alna uygulanan nane yağı iki saat sonra ağrıyı plaseboya göre önemli ölçüde azaltmıştır.
Nane çayı aroması kasları gevşetmeye ve baş ağrısını iyileştirmeye yardımcı olur. Ayrıca şakaklara nane yağı sürmek de etkilidir.
Nefesi tazeler
Nanenin, diş macunu, gargara ve sakızlar için ortak bir tatlandırıcı olarak kullanılmasının bir nedeni vardır.
Hoş kokusuna ek olarak, nane, diş plağına neden olan mikropları öldürmeye yardımcı olan ve nefesi tazeleyen antibakteriyel özelliklere sahiptir.
Bir çalışmada, omurga ameliyatı geçiren ve nane, çay ağacı ve limon yağından yapılmış bir ağız suyu kullanan kişiler, kötü nefes belirtilerinde, yağları kullanmayanlara kıyasla iyileşme göstermiştir.
Başka bir çalışmada, naneli ağız suyu verilen kız öğrenciler, kontrol grubuna kıyasla bir hafta sonra ağız kokusunda iyileşme yaşamıştır.
Tıkalı sinüsleri rahatlatır
Nane, antibakteriyel, antiviral ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Bu nedenle, nane çayı enfeksiyonlara, soğuk algınlığına ve alerjilere bağlı tıkalı sinüsleri açmaya yardımcı olur.
Ek olarak, araştırmalar, nanenin içindeki aktif bileşiklerden biri olan mentolün, burun boşluğundaki hava akışının algılanmasını geliştirdiğini göstermektedir. Bu nedenle, nane çayının buharı, nefes almayı daha da kolaylaştırır.
Enerji verir
Nane çayı enerji verir ve gündüz yorgunluğunu azaltır.
Araştırmalar nane içerisindeki doğal bileşiklerin enerji üzerinde yararlı etkilere sahip olabileceğini göstermektedir.
Bir çalışmada, 24 sağlıklı genç, nane yağı kapsülleri verildiğinde bilişsel test sırasında daha az yorgunluk yaşadı. Başka bir çalışmada, nane yağı aromaterapisinin gündüz uyku hali sıklığını azalttığı bulunmuştur.
Menstrual krampları rahatlatmaya yardımcı olur
Nane bir kas gevşetici olarak davrandığından, adet kramplarını rahatlatır. Nanenin içindeki bileşiklerin semptomları iyileştirdiği belirtilmektedir.
Ağrılı adet dönemi yaşayan 127 kadında yapılan bir çalışmada, nane özü kapsüllerinin ağrı şiddeti ve süresinin azaltılmasında steroid olmayan anti-inflamatuar ilaç kadar etkili olduğu bulunmuştur.
Nane çayı da benzer etkilere sahip olabilir.
Bakteriyel enfeksiyonlarla mücadele eder
Nane çayının antibakteriyel etkileri konusunda hiçbir çalışma yapılmazken, nane yağının bakterileri etkin bir şekilde öldürdüğü belirtilmiştir.
Bir çalışmada, nane yağının, ananas ve mango meyve sularındaki E. coli, Listeria ve Salmonella dahil olmak üzere gıda kaynaklı bakterilerin çoğalmasını önlediği bulunmuştur.
Nane yağı aynı zamanda Staphylococcus ve pneumonia-bağlantılı bakteriler de dahil olmak üzere insanlarda hastalıklara neden olan birkaç bakteri türünü öldürür.
Ek olarak, çalışmalar nanenin ağızda yaygın olarak bulunan birkaç bakteri türünü azalttığını göstermektedir.
Uyumaya yardımcı olur
Nane çayı, doğal olarak kafeinsiz olduğu için yatmadan önce içmek için ideal bir seçimdir. Nanenin kas gevşetici kapasitesi yatmadan önce rahatlamaya yardımcı olur.
Mevsimsel alerjileri iyileştirir
Nane, biberiye içinde bulunan bir bitki bileşiği olan rosmarinik asit ve nane ailesindeki bitkileri içerir.
Rosmarinik asit, burun akıntısı, göz kaşıntısı ve astım gibi alerjik reaksiyonların semptomlarını azaltır.
Mevsimsel alerjisi olan 29 kişide yapılan bir randomize 21 günlük çalışmada, rosmarinik asit içeren bir oral destek verilenler, burun kaşıntısı, göz kaşıntısı ve plasebo verilenlerden daha az semptomlara sahipti.
Konsantrasyonu iyileştirir
Nane çayı içmek dikkat ve odaklanma yeteneğini geliştirmeye yardımcı olur.
Nane çayının konsantrasyona etkilerini araştıran çalışmalar yapılmazken, iki küçük çalışma, yutkunma ya da soluma yoluyla alınan nane yağının bu yararlı etkisini araştırmıştır.
Bir çalışmada, 24 genç, sağlıklı insan, nane yağı kapsülleri verildiğinde bilişsel testlerde anlamlı olarak daha iyi performans gösterdi.
Başka bir çalışmada, nane kokulu bir yağın, bir başka popüler uçucu yağ olan ylang-ylang’a kıyasla bellek ve uyanıklığı iyileştirdiği bulunmuştur.
Nane Çayı Zayıflatır mı?
Nane çayı, doğal olarak kalori içermez ve hoş bir tatlı aromaya sahiptir, bu da kilo vermeye çalışanlar için etkili olduğunu gösterir.
Ancak nane çayının kilo verme etkileri üzerine pek fazla araştırma yoktur. 13 sağlıklı insanda yapılan küçük bir çalışmada, nane yağı kapsülünün alınması iştahın azalmasına neden olmuştur.
Diğer yandan, bir hayvan çalışması, nane özleri verilen farelerin kontrol grubundan daha fazla kilo verdiğini göstermiştir.
Evde Nane Çayı Nasıl Yapılır?
Nane çayı yapılışı kolaydır. Çay poşeti şeklinde satın alabilir veya kendiniz yapabilirsiniz.
Nane çayı nasıl demlenir?
– 2 su bardağı suyu kaynatın.
– Ocağın altını kapatın ve bir avuç nane yaprağını suya ekleyin.
– Ağzını kapatın ve 5 dakika demlenmesini bekleyin.
– Çayı süzün ve için.
Nane çayı doğal olarak kafein içermediği için, günün herhangi bir saatinde içilebilir.
Nane Çayının Zararları Nelerdir?
Hazımsızlık için ilaç kullananlara tavsiye edilmez
Hazımsızlık sorunu olan bireyler, nane çayı tüketmeden önce doktorlarına danışmalıdır. Hazımsızlık ilacına müdahale edebilir ve daha fazla yan etkiye neden olabilir.
Şeker seviyesini düşürür
Nane çayı, vücuttaki kan şekeri seviyesini düşürür. Bu çay diyabetik ilaçlarla etkileşime girebilir. Bu nedenle, diyabetik olan kişiler bu çaydan kaçınmalıdır.
Alerjik reaksiyonlar
Nane çayı alerjik reaksiyonların gelişmesine neden olabilir. Baş ağrısı ve ağız yaraları, nane alerjisinin belirtilerinden bazılarıdır. Bu belirtileri yaşarsanız, çayı içmeyi bırakın.
Reflü rahatsızlığı olanlar için tavsiye edilmez
Hiatal Herni veya Gastro Özofagus Reflü Hastalığı (GERD) olanlar nane çayı içmemelidir. Bazıları bu çayı içtiklerinde reflü semptomlarından kurtulduklarını belirtirken, bazıları semptomlarının kötüleştiğini bildirmektedir. Nane sfinkteri rahatlatır, ancak mide asitlerinin yemek borusuna kaçmasını sağlar.
Hormonal etkileri
Nane yağının emenagog etkileri vardır, bu da uterustaki kan akışını uyarabileceği ve hamileliği riske atabileceği anlamına gelir.
Nane çayı daha az miktarda nane içeriyor olsa da, yine de dikkatli olmak gerekir. Hamile ve emziren kadınlar güvenli açısından her türlü nane ürününden uzak durmalıdır.
Bebekler için güçlüdür
Nane çayı küçük çocuklar ve bebekler için çok güçlü olarak kabul edilir. Nefes almada zorluklara ve ağızda yanma hissine neden olabilir. Bebekler ve çocuklara vermeden önce doktora danışmak gerekir.
İlaç etkileşimleri
Nane çayı ayrıca bazı spesifik ilaçlara müdahale eder. Mide asidi, kan basıncı, siklosporin ve diyabet için alınan ilaçlar, nane çayı ile etkileşir ve yan etkilere neden olur.
Bu nedenle, bu sağlık sorunlarından herhangi biri için ilaç kullanıyorsanız, nane çayı içmeyin.
Mide bozuklukları
Nane çayının en önemli yan etkilerinden biri ciddi mide rahatsızlıklarıdır. İshal, kas ağrısı, kramp, uyuşukluk, titreme ve kalp hızındaki düşüş, nane çayı tüketiminin yan etkilerinden bazılarıdır.
Mide ülseri
Nane çayının en ciddi yan etkisi budur. Mide ülseri olanların bu çayı içmemeleri tavsiye edilir. Özellikle ülsere zarar verebilecek ve daha fazla hasara neden olabilecek mentol içerdiğinden kaçınmak gerekir.
Nane çayı, dikkatli kullanıldığında etkili ve güvenli olarak kabul edilir.