Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni) probleminin başlıca nedenlerinden olan vajinismus, özel bilgi içeren eklektik bir yaklaşım gerektirir. Cinsel fonksiyon bozuklukları, sağlık problemleri ve eş ilişkilerinde olumsuz etkenlere yol açtığı için vajinismusa neden olan faktörün tam olarak araştırılması ve tedavi edilmesi önemlidir.
İçerikler:
Vajinismus, vajinanın üçte birini çevreleyen pelvik taban kaslarının ve perineal kasların istemsiz bir spazmı olarak tanımlanır. Bu durum, cinsel ilişkiyi rahatsız veya imkansız hale getirir. Kasların istemsiz spazmı, cinsel birleşme girişimleri ile uyarılan biridir. Şiddetli vajinismus vakalarında uylukların abdüktörleri, rektus abdominus ve gluteus kasları da kasılmaya dahil olabilir.
Vajinismus; cinsel ilişki sırasında yanma, ağrı veya batma gibi problemleri de beraberinde getirir. Ağrı, yalnızca cinsel girişim durduğunda sona erer. Cinsel yaşamı olumsuz etkileyen vajinismus, ilişki sorunlarına da yol açabilir. Ayrıca jinekolojik ve pelvik muayeneleri zor, hatta imkansız hale getirebilir. Bazı durumlarda, kadının muayenesi öncesinde anestezi türüne dahi ihtiyaç duyulabilir.
Vajinal kasların tuvalet ihtiyacını gidermek, cinsel ilişkiye girmek, orgazm olmak ve doğum yapmak gibi eylemlerde önemli rolü bulunmaktadır. Kaslar; cinsel ilişki esnasında istem dışı olarak sıkılmamasına rağmen, diğer durumlarda isteğe bağlı olarak kasılabilir. Bu nedenle, pelvik taban kasları hiçbir zaman tamamen serbest değildir. Vajinal kasların, kadının iradesine karşı kasılmasının birçok nedeni vardır. Vajinismusta da olası bir ağrıyı engellemek için spazmlar yaşanır ve buna neden olabilecek etkenler şöyle sıralanabilir:
Vajinismus belirtileri şunları içerir:
Vajinismus belirtileri durumun şiddetine göre değişkenlik gösterebilir:
İlginizi çekebilir: Orgazm Olamama (Anorgazm)
Birincil vajinismus olarak da adlandırılan primer vajinismus, yaşam boyunca ağrılı penetrasyon yaşayan veya hiçbir şekilde cinsel ilişki yaşamayan kadınları kategorize etmektedir. Bu durumda genellikle tampon yerleştirme ve jinekolojik muayene de mümkün olmamaktadır. Vajinal kasların istemsiz spazmlarının nedeni çoğunlukla fizikseldir, ancak nedeni bilinememektedir. Yaygın nedenler arasında kaygı, yanlış cinsel bilgiler, cinsel ilişki korkusu, cinsel ilişkinin tabu haline gelmesi, cinsel yolla bulaşan hastalıklara maruz kalma bulunmaktadır.
Vajinaya herhangi bir şeyin nüfuz etmeye çalışılması halinde, bilinçli veya bilinçsiz şekilde korku faktörü tetiklenir. Ağrı daha fazla kaygıya neden olur ve kasların sıkılmasını tetikler. Hasta kendi kendine beslenen bir korku ve acı döngüsüne girer.
İkincil vajinismus olarak da bilinen sekonder vajinismus; bir zamanlar ağrısız vajinal penetrasyona sahip olan, ancak zamanla gelişen vajinismusu ifade eder. Tıbbi durumlar, travmatik olaylar, ilişki sorunları, cerrahi, doğum veya menopoz ile tetiklenebilir. Genel olarak, ikincil vajinismusun korku bileşeni yoktur.
Vajinismus kadınlar tarafından kasten veya kasıtlı olarak tetiklenmez. Bu durum, istemsiz olarak ve çoğu zaman kendi farkındalıkları olmadan gerçekleşir. Genellikle fiziksel veya duygusal faktörlerin bir kombinasyonuna yanıt olarak gelişir. Sorunun net olarak bilinememesi kadın için daha zorludur.
Vajinismus tanısı; hastanın öyküsü, semptomları ve fiziksel muayene bulgularına göre konulur.
Vajinismus tanısı için yapılan fiziksel muayene, hastanın genital anatomisini gözden geçirmek için yapılan bir pelvik muayene ile başlar. Vajinismusu olan bazı kadınlar için bu tanı yöntemi oldukça zor olabilir. Bununla birlikte, hastanın anatomisinin görüntülenmesi bilgilendirmenin yanı sıra sorulara yanıt alma fırsatı da verir.
İç vajinal kasların muayenesi, kasların gerginliğini hissetmek için gerekli olabilir. Muayene tamamlanmamış olsa bile sıklıkla teşhis koyulabilir ve tedaviye başlanabilir.
Vajinismus tedavisinin amacı ağrılı cinsel ilişkiyi ortadan kaldırmaktır.
Tedavi, genellikle vajinal kasları gevşetmek veya germek için vajinal dilatörlerin kullanılmasını içerir. Dilatasyonun amacı, penetrasyon beklentisine farklı tepki vermek için sıkı vajinal kasları yeniden eğitmektir. Yavaş, sistematik, ilerleyici dilatasyon; vajinal kasların bilinçli kontrolünü ele geçirmeye, vücudu ve zihne bağlanmaya yardımcı olur.
Ek tedavi; hormon tedavisi, kas gevşetici fitiller ve topikal kremlerle yapılabilir. Tedaviye yardımcı olmak için anti anksiyete ilaçları da reçete edilebilir. Diğer tedavi yöntemleri ise şöyledir:
Terapist tarafından aşamalı gevşeme adı verilen bir teknik de öğretebilir. Bu teknik, vücuttaki farklı kasların belirli bir sırada gerilmesini ve gevşetilmesini içerir.
Vajinismus tedavisi kişinin durumuna ve tedavi yöntemlerine bağlı olarak değişebilir. Tedavi süresi, kadının rahatlaması, cinsel deneyimlerden keyif alması ve vajinal girişimlere hazır hale gelmesi için gereken zaman kadar sürebilir. Tedavi süresi genellikle haftalar ya da aylar sürebilir, ancak bazı durumlarda tedavi süresi daha uzun olabilir.
Vajinismus tedavisi genellikle ilaç kullanımını içermez. Ancak, bazı durumlarda hastanın kaygı düzeyini azaltmak için ilaç tedavisi önerilebilir.
Vajinismus tedavisi için evde yapabileceğiniz bazı şeyler arasında, gevşeme teknikleri uygulamak, egzersiz yapmak, mastürbasyon yapmak ve partnerinizle iletişim kurarak birbirinizi anlamak yer alabilir. Ancak, en etkili tedavi yöntemi bir cinsel terapistle çalışmaktır.
Vajinismus, tedavi edilmediği takdirde tekrarlayabilir. Ancak, tedavi süreci tamamlanıp kadın cinsel ilişkiye hazır hale geldiğinde tekrarlama riski düşüktür.
Erkeklerde vajinismus görülmez ancak erkeklerde de benzer bir sorun olan erken boşalma veya sertleşme sorunları gibi cinsel işlev bozuklukları görülebilir. Bu durumlarda da cinsel terapi ve diğer tedaviler yardımcı olabilir.