İçindekiler
*Devletin Kuvvet Kullanma Tekelini Ele Geçirmesi
*Özel Teşebbüs Kaynaklı Askeri Hizmetlerin Geri Dönüşü : Zor Kullanma Araçlarının Sivilleşmesi/Özelleşmesi
*Güncel Silahlı Çatışmalar Hukukunda Özel Askeri Yüklenicilere Uygun Bir Statünün Bulunması
"İnsanlık tarihine bakıldığında çok sayıda ünlü deniz haydudunun (günlük ifadeyle korsanın) yaşadığı; her birinin farklı ve birbirinden ilginç hikayelerinin olduğu görülmektedir. Bu deniz haydutlarından bazılarının isimlerini şu şekilde sıralamak mümkündür :
Dudak Sevdalısı, Doğuştan Korsan: Edward Lowe, Kızıldenizin Karanlık Efendisi: Thomas Tew, İngiliz yönetimini çıldırtan korsan: Calico Jack, Kafası Dumanlı Deniz Şeytanı: Blackbeard (Karasakal), Kibarlıktan Ölen Korsan: Edward England, Yürek Yiyen Kaptan: Francois lOlonnais, Denizlerin Babası: Oruç Reis, Kaptan-ı Derya Kızıl Sakal: Barbaros Hayrettin Paşa, İspanyol Donanmasının Korkulu Rüyası: Sir Francis Drake, Bir Acayip Uzakdoğu Kasırgası: Ching Shih (Cheng I Sao) ve son olarak da Kaptan Jack Sparrow . Görüldüğü gibi her korsanın kendisini ünlü kılan bir yönü bulunmaktadır. Burada deniz haydutlarına ilişkin enteresan bir iki hikaye anlatmak yerinde olabilir. Bu hikayelerden birisi şöyledir :
-Bilindiği gibi Karayipler -veya eski adıyla Batı Hint Adaları- korsanların üssü konumundaydı. Dünyanın her yerinden korsanın bulunduğu bu bölgenin en efsanevi korsanlarından biri ise Karasakaldı. Edward Teach nam-ı diğer Karasakal korsanların altın dönemi olarak adlandırılan yıllarda yaşadı. -Queen Anne Revenge- adlı gemisi zamanın en güçlü korsan gemilerinden biri olarak görülüyordu. Anlatılanlara göre Karasakal her zaman tricorn şapka giyer, göğsünde de birkaç farklı silah bulundururdu ve girdiği tüm çatışmalardan evvel sakalında sakladığı Hint kenevirli piposunu çıkartıp yakardı. Onun karşısında savaşanlar onu gördüklerinde kafasından duman tüten şeytanı gördüklerine inanırlardı. Zira kendisi oldukça acımasız bir savaşçıydı. Ancak ilginçtir adı daha yaşarken efsane olan Karasakalın hiçbir resmi raporda adam öldürdüğüne dair herhangi bir yazı bulunmamaktadır. Kaptan Karasakalın ölümü ise diğer korsanların aksine mürettebat isyanından veyahut resmi donanmalardan değil, para avcıları tarafından olmuş. Karasakalın durumu ve konumu onun başına oldukça yüksek bir miktar ödül konmasına neden olmuş; bu da onun sonunu getirmiş. Efsaneye göre başı koparılmış şekilde denize atılan Karasakalın başsız bedeni gemi etrafında 3-4 kere yüzerek tur attıktan sonra ortadan kaybolmuş. -
Bir diğer ilginç hikaye de şöyledir :
-Fransız asıllı korsan Francois lOlonnais Amerikada zengin bir ailenin yanında hizmetçi olarak çalışıyordu. Ancak hayattan daha fazlasını isteyen Francois, New Orleanstaki korsanlara katılmaya karar verdi ve bu kararının ardından hızlı bir şekilde kaptanlığa kadar yükseldi. Kaptan Francoisyı diğer korsanlardan ayıran en önemli şey saldırı noktalarıydı. Kaptan Francois gemilerden çok limanlara saldırmayı severdi ve bu konunun en iyisiydi diyebiliriz. Özellikle Orta Amerika bölgesindeki sahil kasabalarını basan Kaptan, çoğu korsan gibi oldukça acımasız biriydi. Efsaneye göre Kaptan Francois bastığı köylerden yakaladığı İspanyol askerlerinin kalplerini çıkartıp yiyordu. Bu acımasız korsanın sonu da kendine yakışır bir acımasızlıkta oldu. Gemisi Panama kıyılarında karaya oturunca Kaptan ve mürettebatı, yerliler tarafından yakalandı ve acımasızca katledildi. -
Bu hikayelerin ortak noktası korsanların esasında acımasız insanlar olmalarıdır. Fakat gerek yazılan onlarca korsan romanında gerekse çekilen onlarca filmde korsanlar trajikomik bir şekilde ele alınmış ve enteresan bir şekilde korsanlar bu kitapları okuyanların ve bu filmleri izleyenlerin sempatisini kazanmıştır. Özellikle Karayip Korsanları adlı Hollywood filminde filmin başkahramanı olan Kaptan Jack Sparrow esasında acımasız, kurnaz, sahtekar, açgözlü, çıkarcı, yalancı ve aynı zamanda korkak birisi olmasına rağmen, yazar tarafından çizilen karakter sayesinde izleyenlerin sempatisini kazanmış ve korsanlara olan bakış açısının yumuşamasına neden olmuştur. Buna karşın korsanlara yönelik bu bakış açısını ortadan kaldıran, realiteye uygun ve yaşanmış bir hikayeden esinlenen Kaptan Philips adlı film günümüz anlamıyla deniz haydutluğunu çok güzel bir şekilde anlatmıştır. Film Somalideki balıkçı toplumun nasıl deniz haydudu bir toplum haline getirildiğini anlatmada yetersiz olsa da, özellikle Somali açıklarında faaliyet gösteren deniz haydutlarının operasyon şekillerini ve deniz haydutlarının esasında ne kadar acımasız olduğunu göstermek adına büyük bir adım olmuştur. Kaptan Philips filminde resmedilen gerçeklikler ile Karayip Korsanları filmindeki romantik sahneler arasında büyük bir uçurum vardır. Karayip Korsanlarında yüzlerce kişi ve canavar öldürülmesine rağmen insanın içinde en ufak bir sızlama dahi olmuyor. Fakat, Kaptan Philipte yalnızca birkaç deniz haydudu öldürülmesine rağmen, filmde insanın içini sızlatacak çok fazla nokta bulunuyor. Somalideki kötü yaşam koşulları, insanların ülkedeki yoğun işsizlik yüzünden deniz haydutluğu yapmak zorunda kalması, bir deniz haydudunun ayağına giyecek ayakkabısının dahi olmaması, rehinelere karşı elde edilen fidyelerden saldırıyı gerçekleştirenlerin değil sermaye sahiplerinin, klan ağalarının asıl payı alması, deniz haydutlarının kendilerine güzel bir yaşam kurma hayalleri, deniz haydutlarının rehine kurtarma operasyonunda öldürülmesi bu noktalardan sadece bazıları. . . Filmi seyrederken bu noktaları görmek, yapacağım çalışmada değinmem gereken asıl noktaların neler olduğu konusunda bana gerçek anlamda yol göstermiştir.
Çalışmanın başından sonuna kadar deniz haydutluğunun yalnızca hukuki bir boyutunun olmadığının farkındaydım. Bu yüzden çalışmada, deniz haydutluğunun tarihsel süreçte nasıl geliştiğinin ele alındığı, uluslararası toplumun tarihten günümüze deniz haydutluğuna bakış açısı, uluslararası hukuk tarafından deniz haydutluğunun nasıl nitelendirildiği, Somalideki siyasi, sosyal, ekonomik ve coğrafi yapının deniz haydutluğuna etkisi, deniz haydutluğunun Somaliye, bölgeye ve uluslararası topluma vermiş olduğu zararları, Somali özelinde deniz haydutluğu ile nasıl etkili mücadele edileceği ve uluslararası toplumun bu amaçla neler yaptığı gibi pek çok konuya ayrıntılı bir şekilde değinilerek, çalışma çok boyutlu hale getirilmeye çalışılmıştır." (Tanıtım Yazısı)
"Uyuşmazlıkların diplomatik yollarla çözümünün uluslararası hukuk tarafından nasıl düzenlendiği inceleyen bu çalışma, barışın sağlanması ve korunmasında hukukun yerini ve önemini gözetmektedir.
Diplomatik uyuşmazlık çözümü uluslararası hukuk kişileri arasındaki ilişkileri konu edinmekte, özel olarak ise taraflardan en azından birinin devlet olduğu yolları kapsamaktadır. Devletler, günümüzde yerleşik hâle gelen uluslararası yargı organlarına rağmen, yargısal çözüme gitmekten imtina ederek sonuçlarını kontrol edebildikleri diplomatik yolları ısrarla tercih etmektedirler. Konusu, işleyişi ve tercih edilirliği bakımından uyuşmazlıkların barışçı çözümünde hâlâ en çok uygulanan yöntemler olarak beliren söz konusu yollar, uluslararası toplumun uygulamalarını anlamak ve hukukun bu uygulamalardaki yerini kavrayabilmek için dikkate değer bir çalışma alanı sunar niteliktedir.
Öncelikle bir uluslararası uyuşmazlığın yargı içtihatları çerçevesinde belirlenmesi ve tasnifi için öngörülen kıstasların değerlendirilmesi yapılmış, ardından uyuşmazlıkların barışçı çözümü yükümlülüğünün içeriği kişi, konu ve nitelik itibarıyla işlenmiştir. Diplomatik müzakereler, dostça girişim, arabuluculuk, soruşturma ve uzlaştırmadan oluşan yerleşik diplomatik uyuşmazlık çözüm yolları, hukukî dayanakları çerçevesinde temel vasıfları açıklanmak suretiyle değerlendirilirken söz konusu yolların tercih nedenleri ve hangi durumlarda kullanıldıkları örneklerle ele alınmıştır. Son olaraksa uluslararası ilişkileri etkileyen yargısallaşma ve küreselleşme eğilimleri uyuşmazlık çözümü temelinde incelenmiş, yapılan değerlendirmelerden hareketle diplomatik uyuşmazlık çözümünün geliştirilmesi adına dikkate alınabilecek tavsiyeler ifade edilmiştir." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
"Sosyal bir olay ve rasyonel bir davranış biçimi olan göç, sıkça dile getirildiği şekilde insanların daha rahat yaşamak hedefiyle, bulundukları yerleri terk etmeye karar vererek, doğdukları yerlerle köklerini koparmaları ve gittikleri yerlerde asimile olmaları gibi, sıradan bir yer değiştirme eylemi olarak görülmemelidir. Bu tür bir bakış açısı, göçün etkilerinin derinlemesine ele alınmasında bizi öngörü körlüğüne götürecektir. Özellikle kontrolsüz (düzensiz/yasadışı) gerçekleşen göçler sadece bir ülkeyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda uluslararası ve bölgesel istikrarı da derinden etkileyen sorunlar üretmektedir.
Tamamen engellenmesi mümkün olmadığı gibi böyle bir beklenti içine girmenin de gerçekçi bulunmadığı uluslararası göç, etkin yönetilebildiğinde hem göçmen ve ailesi hem de göç alan ülke yönünden yararlı sonuçlar doğuran bir insan hareketi olabilme potansiyeli taşımaktadır.
Bu kitapta, yabancıların Türkiye'ye giriş, Türkiye'de ikamet ve çalışma, Türkiye'den çıkış, sınır dışı etme, uluslararası koruma (iltica) ve uyum (entegrasyon) gibi göç yönetiminin temel konuları 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve bu kanunun uygulama yönetmeliği ile 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu esas alınarak açıklanmış, güncel gelişmeler ışığında Türk göç yönetiminde en iyi uygulamaların gelişmesine katkı sağlanmasına çalışılmıştır." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
"Bu eserde devletlerin uluslararası andlaşmalara halefiyeti, önemli halefıyet vakalarından yola çıkılarak devlet uygulamaları ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde incelenmiştir. Ancak andlaşmalara halefiyete ilişkin meselelerin çözümü öncelikle hukuki kişiliğe ilişkin sorunların çözümünden geçmektedir. Bu sebeple eserin önemli bir bölümü devlet uygulamalarıyla bağlantılı olarak devletin devamlılığı ve devam eden devlet kavramlarına ayrılmıştır." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
İçindekiler
"Milletlerarası ticaretten kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde gün geçtikçe daha sık başvurulan tahkim yargılamasının tercih edilmesinin altında yatan nedenlerden biri de, tahkim prosedürü ile taraflara sağlanmakta olan, irade serbestisinin yarattığı cazibedir. Zira tahkim müessesesi, taraf iradesinin üstünlüğü ilkesi üzerine kurulmuş ve uyuşmazlıkların çözümü sırasında yargılamanın kim tarafından, nerede ve hangi kurallar uyarınca çözümleneceğinin taraflarca belirlenmesine mahal veren bir sisteme dayanmaktadır. Buna karşılık, tahkim yargılamasında mevcut olan bu serbestliğin sınırlarından birini ise, devletlerin siyasi, sosyal ve ekonomik politikalarını yansıtmak ve bu doğrultudaki menfaatlerini korumak amacıyla düzenlenen ve kapsamlarına giren tüm hukuki olay ve ilişkilere uygulanan doğrudan uygulanan kurallar oluşturmaktadır.
Doğrudan uygulanan kurallar, bu özellikleri ile tahkim yargılamasında üstün tutulan taraf iradesi ile devletlerin menfaatlerinin çatışmaları sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Bunun neticesi olarak ise, uygulamada ve doktrinde milletlerarası ticari tahkimde doğrudan uygulanan kuralların nasıl tatbik edileceğine ilişkin çeşitli teori ve yaklaşımlar ileri sürülmüştür." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
İçerik
"Yaşadığımız çağda, ulaşım ve iletişim teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak, insanların da uluslararası alanda her geçen gün artan oranda hareketliliği gözlemlenmektedir. Vatandaşlık bağı ile bağlı oldukları ülkeden diğer ülkelere giden kişilerin, yabancı olarak bulundukları ülkede hangi hak ve mükellefiyetlerle karşılaşacakları bir problem olarak ortaya çıkmaktadır.
Yabancılar hukuku, vatandaşlık bağı ile bağlı olunan ülkeden, diğer ülkeye giden kişilerin, bu ülkedeki hukukî durumunu inceleme konusu yapan hukuk dalıdır. Ülkesel egemenliğinin bir sonucu olarak devletler, ülkelerine hangi yabancıları kabul edeceklerini ve bunlara hangi tür hak tanıyacaklarını düzenleme serbestisine sahiptirler. Ancak günümüzde, devletlerin bir kısım haklar bakımından egemenlikten doğan yetkilerine, insan hakları ile ilgili olarak uluslararası alanda yapılmış antlaşmalarla sınırlamalar getirildiği görülmektedir.
Türkiye, bir taraftan vatandaşlarının yabancı ülkelere gitmesi, diğer taraftan özellikle son yıllarda, bulunduğumuz coğrafi bölgede yaşanılan olaylara bağlı olarak yoğun bir şekilde yabancı kabul eden ülkelerden birisi olması sebebi ile yabancılar hukukunun önem arz ettiği ülkelerden birisi hâline gelmiştir.
Kanunkoyucu, yaşanılan gelişmeleri nazara alarak yabancıların ülkedeki hukukî durumu ile ilgili olarak mevzuatı, günün ihtiyaçlarını nazara alarak sürekli güncelleme gereğini duymaktadır. Bu durum, yabancılar hu- kuku alanında yapılacak çalışmaları da etkilemektedir.
Kitapta, son yıllarda yabancılar hukukunu ilgilendiren konulara ilişkin yapılan pozitif düzenlemeleri ele almaya çalıştık. Kitabın kapsamını genişletmemek düşüncesi ile Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara, ancak yeri geldikçe değindik." (Önsözden)
Konu Başlıkları
"Self determinasyon hakkı, halkların uluslararası düzende kendi siyasi, hukuki ve ekonomik statülerini belirleme hakkı olarak anlaşılmaktadır. Ortaya çıktığı andan itibaren siyasi bir ilke işlevi yerine getirmiş ve birçok devletin parçalanmasında olduğu gibi birçok devletin de oluşmasında önemli rol oynamıştır. Birleşmiş Milletler Antlaşması'na girmesiyle, self determinasyon ilkesi, hem ilk kez bir uluslararası anlaşmada yer almış hem de hukuki nitelik kazanmıştır. Daha sonra, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen birçok kararda ve insan haklarına dair İkiz Sözleşmelerde yer alması, kavramın hukuki ağırlığını artırmıştır. Günümüzde, self determinasyon hakkı uluslararası hukukun genel ilkelerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Akademik çalışmalarda, self determinasyon hakkının "dışsal", "içsel" ve "ekonomik" boyutlarıyla ele alınması, hakkın; içsel self determinasyon, dışsal self determinasyon ve ekonomik self determinasyon şeklinde çeşitlendirilmesine yol açmıştır. Bir halkın gelişmesi ve kendi geleceğini belirlemesi yolunda, bu kadar geniş bir yelpazeye sahip olması ve çatısı altında hem hukuki hem siyasi hem de ekonomik ilkeler barındırması nedeniyle, self determinasyon hakkı "şemsiye" nitelikli bir hak olarak kabul edilmektedir.
Konu Başlıkları