İş hayatında örnek aldığınız girişimci kimse, ona gidip ?nasıl yaptın?? diye soralım. Ama ?çok çalışarak? ya da ?fırsatları iyi değerlendirerek? gibi genel bir cevap vermesin. Bulunduğu noktaya kaç yılda geldiyse, gün gün, saat saat bize anlatsın.
Mesela, kurucusu Larry Ellison, bize Oracle?ı 1977?deki ilk günlerinden itibaren anlatmaya başlasın. Bu işi kurmaya nasıl karar verdi (CIA için üretilen bir veritabanı projesi), ilk sermayesini nereden buldu (2000 Dolar?ın kendi cebinden çıkan 1200?ü), ilk ürünü kimlerle (iki ortağıyla), nasıl üretti (IBM?in System R?ın kodunu paylaşmayı reddetmesi nedeniyle zorunluluktan), ilk müşterisini nasıl edindi? Her birini, ?şöyle dedim ve şu cevabı aldım?, ?şuraya gittim ve şununla konuştum?, ?şu haberi aldım ve ne yapacağımı kara kara düşünmeye başladım? düzeyinde ayrıntılarla bize anlatsın. Hataları, şansları ve başarılarıyla birlikte, dürüstçe ve hiçbir noktayı atlamada, dakika dakika?
1977?deki koşulların farklılığını boşverin. İki yıl önce başarmış birine de sorabilirsiniz. Hikayeyi dinlerken zihninizden muhtemelen şöyle şeyler geçecek: ?Evet, çok mantıklı, ben de böyle yapardım?, ?Çok zekice, demek ki boşuna Larry Ellison olunmuyor?, ?Çok saçma, bunu görememesine şaşırdım.??
Dinledikçe karşınızdakinin bir uzaylı olmadığını, hataları ve başarılarıyla, bir ?insan hikayesi? anlattığını fark edeceksiniz. Ve kendinizle karşılaştırınca, ?ben de yapabilirim? duygusu güçlenecek.
Piyangonun milyonda bir kişiye çıkması, ama bilet almayanların şansının sıfır olması durumu? Larry Ellison olma şansınız milyonda bir, Hüsnü Özyeğin olma şansınız yüzbinde bir, Sina Afra olma şansınız onbinde bir, şirketinizin ilk beş yılında her yıl yüzde yüz?den fazla büyüme şansı binde bir, milyon dolar ciro yapan ve kar eden bir girişimci olma şansınız yüzde bir, ölüm vadisini ilk üç yılda aşıp kar eden bir şirket kurma şansınız onda bir?
Larry Ellison?ı dinlemek, onda bir?lik ilk adımı atmak için neye ihtiyacınız olduğunu size gösterecek: ?Gereğini yapmak.?
Sizde Ellison, Özyeğin ya da Afra?da olan niteliklerin hepsi olmayabilir. Ama her toplumda her konuya uygulanabilecek yegane matematiksel model olan çan eğrisine göre, hiç kimse her konuda sizden iyi olamaz. Bu isimleri hayranlıkla izleyen ve onlara özenmekle yetinen çoğunluktan biri olmak yerine, fikrinizi kendi yöntemlerinizle de olsa hayata geçirmek konusunda gereğini yaparsanız, onda bir?e girip, gözünüzü yüzde bir?e dikebilirsiniz.
Gereğini yapmak, bazen iş saatleri sonrası projenizin kodunu yazmak, ya da yazabilecek noktaya gelmek için kaynak okumaktır. Bazen ilk önemli müşteriyi bulmak için doğru kontakları kovalamak. Bazen bir destek programına başvurup ilk üç yılı atlatmakta kullanılacak fonlara ulaşmak. Bazen de bir sonraki doğru adımın ne olacağına kafa yormak.
İster 1977?de, ister 2011?de başarmış birinin hikayesini dinleyin, aynı adımları uygulayarak aynı başarıyı elde etmek gerçekçi değildir. Bu hikaye, size gereğini yapan ile yapmayanın bir olmadığını öğretir, size bir sonraki adıma ulaşmak planının gereğinin ne olduğunu bulmak kalır.
Siz bu yazıyı okurken bunu çoktan bulup, gereğini yapan yaşıtlarınız var. Sizin durmak için gerekçeniz ne?