Iraklı rahip Aram Pano, Avrupa Parlamentosu'nun bir sonraki konuğu olacak. CARF Yansıma Toplantısı 4 Mart Perşembe günü, Irak'taki sosyal, kültürel ve dini durum ve Papa'nın ziyaretinin ülke için ne anlama geleceği hakkında konuşacak.
"Kutsal Babamızın ziyareti, ülkeyi yok etmek isteyenlere karşı büyük bir meydan okumadır ve Hıristiyanları zaten reddeden bir ulusa, "Kardeşler" Ansiklopedik Mektubu perspektifinde Hıristiyanlığın gerçek değerlerini gösterecektir. Çünkü ülkemin ihtiyacı olan şey budur: kardeşlik. Dolayısıyla Irak'taki tüm Hıristiyanlar bu gezinin bir fark yaratmasını umuyor. Bence sosyal düzeyde, halk düzeyinde pek çok şey değişecek ama siyasi düzeyde Irak'ta pek bir şeyin değişeceğini sanmıyorum" diyor.
Aramice, İsa'nın dili
"İspanyolca konuşan dostlarımızla konuşmam için beni davet ettiğiniz için teşekkür ederim!Shlama o shina o taibotha dmaria saria ild kolAramice'de "barış, huzur ve Tanrı'nın lütfu hepinizle olsun" anlamına gelen Aram'ı selamlıyor.
İnanılır gibi değil! İsa'nın dili olan Aramice'yi duymak şok edici... Ve hepsinden önemlisi, iki bin yıl sonra birçok insanın ortak dili olduğunu bilmek.
Evet, aslında Aramice, Doğu Süryanice lehçesinde, benim ve doğduğum bölgenin, Kuzey Irak'ta Tel Skuf olarak adlandırılan, yani Piskopos Tepesi anlamına gelen bölgenin tüm sakinlerinin ana dilidir. Ninova'nın antik kenti Musul'a yaklaşık 30 km uzaklıkta, ülkenin Hıristiyan kalbinde yer almaktadır.
Bütün köyü Hristiyan.
Yani büyüdüğün köyün tamamı Hıristiyan.
Evet, Keldani ayininden bir Katolik Hıristiyan. Orada hayat çok basitti: neredeyse tüm sakinler köylüydü ve tarlalarını ekip biçerek ve hayvanlarına bakarak yaşıyorlardı. İnsanlar toprağın ürünlerini değiş tokuş ediyor ve herkes yaşamak için ihtiyaç duyduğu şeylere sahip oluyordu. Buna ek olarak rahipleri desteklemek için her yıl hasadın ilk meyvelerini Kilise'ye sunma geleneği Böylece onlar da en çok ihtiyacı olanlarla ilgilenebilirler.
Evlerin bir ailenin yaşayabileceği kadar büyük olduğunu hatırlıyorum... Ve bizim için aile oldukça geniş bir şey: çocuklar, babalar, anneler, büyükanne ve büyükbabalar... Hepsi bu tipik doğu evlerinde birlikte yaşıyorlar, beyaz ve kare, ortasında bahçe gibi bir avlu ve etrafında odalar var.
Savaşlar arasında bir hayat
Ancak bu pastoral barış sadece birkaç yıl sürdü...
Aslında hiç var olmadı, çünkü ben doğduğumda İran-Irak savaşının son senesindeydik; sekiz yıl süren ve 1,5 milyondan fazla insanın ölümüyle sonuçlanan bir savaş. Babam ve üç amcam çatışmada savaştı ve bu, büyükannem ve annem için çok zor bir dönemdi. Sevdiklerinin eve dönmesini umdular ve bunun için dua ettiler. Ve öyle de oldu, Tanrı'ya şükür, babam ve kardeşleri geri döndüler.
Ve 1991'de başka bir savaş patlak verdi....
Köyümüzde ancak 1992'de, bir tarafta Irak, diğer tarafta Kuveyt ve uluslararası koalisyon arasındaki Birinci Körfez Savaşı sona erene kadar kaldık. Irak'ın güneyindeki büyük bir şehre, başkent Bağdat ve Musul'dan sonra ülkenin üçüncü büyük şehri olan Basra'ya taşındık. Sakinlerinin çoğu Şii Müslümanlardır ve orada çok fazla Hıristiyan yoktur. Tuzlu suyu, sıcağı, palmiye ağaçlarını hala hatırlıyorum... Alışık olduğumdan çok farklı bir manzara. Ve her yerdeki petrol kuyuları ve rafinerilerin sayısı... Ama insanlar çok cömert ve misafirperverdi ve hala da öyledir.
"Papa'nın ziyareti ülkeyi yok etmek isteyenlere karşı büyük bir meydan okumadır ve Hıristiyanlığın gerçek değerlerini gösterecektir".
Fotoğrafta Aram Pano, Kuzey Irak'ta Musul yakınlarındaki bir Hıristiyan kasabası olan Tel Kaif'teki İsa'nın Kutsal Kalbi Kilisesi'nin avlusunda duruyor. Zulümle yüz yüze gelmemiştir ama pek çok acı hikâyesi dinlemiştir.
"2004 yılında iki rahibe Basra'da ABD Ordusu ile birlikte çalışıyordu. Bir gün eve döndüklerinde radikal İslamcı bir grup kız kardeşleri evlerinin önünde öldürdü. Bu durum tüm Irak'a yayıldı ve ülkem terörizmin merkez üssü haline geldi. 2014 yılında IŞİD geldi ve birçok kilisemizi ve evimizi yıktı. Tıpkı 1948'de Yahudilere yaptıkları gibi ülkemdeki Hıristiyanların tarihini de yok etmeye yönelik bir plan var" diyor.
Tanrı'ya Hizmet Çağrısı
Basra kentinde, Basra ve Güney Başepiskoposluğu'nun bir parçası olan ve 800 kişinin yaşadığı iki cemaat bulunmaktadır. 1995 yılında İlk Kutsal Komünyonunu aldı ve Rab'be hizmet etme çağrısını ilk kez o zaman hissetti.
Peki nasıl gitti?
Cemaat benim evim gibiydi. Çocuklarla oynamak ve aynı zamanda ilahiyat eğitimi almak için onlarla birlikte gitmeyi seviyordum - ama papaz okuluna girme fikri ortaokuldayken benim için daha net hale geldi.
Hayatının üçüncü savaşı
Hayatınızın üçüncü savaşında on altı yaşındaydınız. İkinci Körfez Çatışması ile ilgili anılarınız nelerdir?
2003 yılıydı, bir istila savaşı ve Irak'ın işgali Amerika Birleşik Devletleri liderliğinde. Neredeyse dört ay sürdü ve düşen son şehir benim yaşadığım Basra oldu. Amerikan uçaklarının gelip bombaladığını gördüğümü hatırlıyorum ve korkuyorduk çünkü devlet binalarının çoğu evimize yakındı. Bir gece uyuduğumu ve yaklaşık 500 metre uzağımızdaki bir binaya isabet eden bir füzenin sesiyle uyandığımı hatırlıyorum. Sokağa çıktık, insanlar kaçışıyordu ve Amerikalılar bizi korkutmak için ses bombalarını atıyorlardı. İşte o zaman Tanrı'nın çağrısını daha net duydum.
Cemaate sığınmak
Rab'bin sesi füzelerin ve ses bombalarının gürültüsü içinde olmasa da, bu dehşetin ortasında tüm tatlılığıyla kendini duyurduğunu düşünmek insanı duygulandırıyor.
Bu doğru. Ayrıca, bombalamaların dehşetini yaşamamış olsaydık, babam piskopostan sığınak istemezdi: kilise yaşadığımız yere çok yakındı, ama oradaydı, Tanrı'nın evinde kendimizi daha güvende hissediyorduk. Babam da bizi ağırlayan cömertliğe biraz olsun karşılık verebilmek için mutfakta hizmet etmeye başladı. Bu arada ben de rahiple birlikte mihrapta hizmet etmeyi öğrendim. Savaşın sonunda, piskoposumuz kendisiyle birlikte Misan adlı bir köye gitmem için beni seçti.Basra'nın 170 km kadar kuzeydoğusunda yaşadıklarım beni kararımı vermeye teşvik etti.
İnananlar, diz çökmüş, ağlıyor, dua ediyor, yalvarıyor
Sana ne olduğunu bize anlatmak ister misin?
Piskopos benden Misan'daki pastoral görevinde kendisine eşlik etmemi istediğinde, ailem önce hayır dedi, istemediler. Ama gitmeye çok kararlıydım ve gittim. Oraya vardığımızda, kiliseye dizlerinin üzerinde ve ayakkabısız giren inananları görünce şaşırdım. Sunağın önünde, Meryem Ana ikonasının önünde diz çöktüler, ağladılar, dua ettiler, yalvardılar.
Daha sonra, Keldani ayinimize göre piskopos tarafından yönetilen ayin başladığında, inananların duaları ya da ne zaman oturup kalkacaklarını bile bilmediklerini fark ettim. Bu beni çok etkiledi ve onların çobanı olmayan koyunlar gibi olduklarını düşündüm. Hemen daha yaşlı olan piskoposa baktım ve aklımdan onun yerine kimin geçebileceği ve bu kadar çok aileye yardım edebileceği düşüncesi geçti.
2011'de rahip olarak atandı
İsa'nın çobanı olmayan koyunlar gibi olan kalabalığın önünde nasıl hareket ettiğini görmek etkileyicidir.
Kesinlikle! Bu düşünceyle Meslek Enstitüsü'ndeki eğitimime devam ettim ve 2005 yılında Irak'ın başkenti Bağdat'taki Ruhban Okulu'na girdim. Orada 6 yıl boyunca felsefe ve teoloji okudum ve Haziran 2011'de mezun oldum. 9 Eylül 2011'de rahip olarak atandım.
"Irak'ta, ülkemizdeki Hıristiyanların tarihini yok etmeye yönelik bir plan var".
Yaklaşık 10 yıl rahiplik yaptıktan sonra piskoposu tarafından gönderilen Aram Pano, Roma'daki Kutsal Haç Papalık Üniversitesi'nde Kurumsal İletişim eğitimi alıyor; "çünkü dünyanın, müjdelemeye katkıda bulunmak için her birimize ihtiyacı var. Ve özellikle bu zamanlarda, Müjde'yi duyurmak için dijital ve iletişim kültürünü bilmek gerekiyor. Gelecek için büyük umut besliyorum: kimliğimizi ve özgünlüğümüzü koruyarak inancımızı mümkün olan tüm kanallardan yaymak için hep birlikte çalışabiliriz" dedi.
Birbiri ardına kovalamaca
Aram, Batı'daki Hıristiyanlara, Batı'da yaşayan kardeşlerini unutmamaları gerektiğini hatırlatıyor sizin gibi ülkelerde zulüm görüyorBirbiri ardına çatışmaların yaşandığı Irak. Son savaştan sonra Irak'ta sosyal yaşam çok değişti.
"İnsanın metalaşması söz konusu. Medeniyetin doğduğu, insanların ilk şehirleri inşa ettiği, tarihteki ilk hukuk kurallarının doğduğu topraklarda her şey yıkımla sonuçlanmış gibi görünüyor: en güçlü olan en zayıf olanı öldürüyor, yolsuzluk toplumun üzerine çökmüş durumda ve Hıristiyanlar 1400 yıldır zulüm görüyor."
"2003'ten önce 1,5 milyon Hıristiyan vardı, bugün ise 250.000 Hıristiyan var. Zulüm sadece fiziksel hayatta kalmayla ilgili değildir: sosyal ve siyasi düzeye, iş fırsatlarına ve hatta eğitim hakkına kadar uzanır" diyor.
Aram Pano arkadaşları ve ailesiyle birlikte.
Papa Francis'in ziyareti üzerine
Bugün Irak'taki sorunlar nelerdir ve Papa'nın ziyareti ne anlama geliyor?
Dürüstlük ve ülkeyi yeniden inşa etme isteğinin olmaması, Müslümanların ayrıldığı, hükümetin vatandaşlarının refahından çok komşu ülkelere sadık kalmayı düşündüğü anlamına geliyor... Ve tüm bunlar ABD'nin gözünde. Ortada tek bir sorun değil, birçok karmaşık sorun var.
Siyasetin, vatandaşa hizmetin artık var olmadığına inanıyorum, çünkü Irak dışından başkalarının elinde. Ancak, Tanrı'nın işinin meyvesi bizim ulaşabileceğimiz bir yerde değildir ve bu yolculuk aracılığıyla barışın, Mesih'in sevgisinin ve birliğin artık buna dayanamayan bir halka duyurulması için dua ediyoruz.
Derin Hristiyan kökleri
Dahası, Hıristiyanlığın, özellikle de Keldani Kilisesi'nin derin kökler bıraktığı bir halk.
Tabii ki! Aslında Hıristiyanlık Irak'a 2. yüzyılda havariler Aziz Thomas ve Bartholomew ile onların öğrencileri Edessalı ve Mari'li Thaddai (Addai) ile gelmiştir: Mezopotamya'da ilk kiliseyi kurmuşlar ve misyonerlik çalışmaları sayesinde Hindistan ve Çin'e kadar ulaşmışlardır. Ayinimiz, Addai ve Mari Anaforası olarak bilinen en eski Hıristiyan Efkaristiya anaforasından gelmektedir. O dönemde Kilise, kendi Doğu ayini, kendi mimarisi ve Yahudi ayinine çok benzeyen bir dua yöntemiyle Pers İmparatorluğu'nun içindeydi.
Doğu Kilisemizin teolojisi ruhani ve semboliktir. Mar (Kutsal) Ephrem, Mar Narsei, Mar Theodore, Kashkarlı Mar Abrahim, Mar Elijah al-Hiri gibi çok önemli pederler ve şehitler vardır.
Keldani Katolik Kilisesi, Papa ile birlik içinde
Roma ile birlik içinde olan Keldani Katolik Kilisesi, Babil Kilisesi içindeki bir bölünmenin, patrikler arasındaki bir rekabetin, özellikle de bir akımın Roma ile birleşmek istemesinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Ancak bizim geleneğimiz tipik olarak doğuludur ve binlerce yıllık Hıristiyan varlığının izlerinin mabetler, manastırlar, kiliseler ve eski geleneklerle her yerde bulunabildiği ülkede derin köklere sahiptir.
Roma'da kalışımın bu kimliği ve bu zengin ve uzun tarihi, modernitenin bugün sahip olmamıza izin verdiği araç ve gereçleri de kullanarak korumak için çalışmama olanak sağlayacağını umuyorum.
Aram Pano Roma'da.
Holy Cross İletişim Fakültesi'nin 25 yılı
Bu röportaj, Türkiye'nin raporlar Papalık Kutsal Haç Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin 25. kuruluş yıldönümünü kutlamak üzere.
Tüm bu yıllar boyunca dünyanın dört bir yanından, farklı dillerden, kimliklerden, tarihlerden, sorunlardan... yüzlerce öğrencinin yolu Fakülte'de kesişti.
Papa Francis'in bize söylediği gibi, dünyamız olan bu Babil'de engellerin ve duvarların yıkılabileceğini ve gerçekten kardeş olabileceğimizi öğrendiğimiz bir İletişim Fakültesi.
CARF - Centro Academico Romano Vakfı bu görevle yakından ilgilenmektedir, öğrencilere burs verilmesi - Papalık Kutsal Haç Üniversitesi'nde yürütülen teorik ve pratik faaliyetlerin finansmanı yoluyla en modern araçları kullanmalarına izin vererek, ayrım gözetmeksizin tüm kıtalardan rahipler, meslekten olmayanlar, dindarlar, ilahiyatçılar ülkelerine geri dönebilir ve Roma'da aldıkları tohumları orada ekebilir, barış meyvelerinin büyümesini, yüksek düzeyde formasyonu, birliği ve sadece Hıristiyanlar arasında değil, her din ve kimlikten insanlarla birbirlerini daha iyi anlama becerisini teşvik edebilirler.
Gerardo Ferrara
Tarih ve Siyaset Bilimi mezunu, Orta Doğu konusunda uzman.
Öğrenci birliğinden sorumludur
Roma'daki Kutsal Haç Üniversitesi