Viski Keltçede kelime anlamıyla, hayat suyu veya hayat iksiri anlamına geliyor. Viski İskoçya kökenli bir içki olarak bilinse de yapılan araştırmalar viski üretiminin M.Ö. 800’lü yıllarda Asya’da denendiğini ve Mısır kanalıyla da Avrupa’ya geldiğini gösteriyor. 15. yüzyıldan bu yana üretilen viski, tahıl maltının mayalandırıldıktan sonra damıtılması ile üretiliyor. Viski üretiminin en çok olduğu ülkelerin başında İskoçya, İrlanda ve Kanada gelmekte.
Viski için kısaca hububat maltının fermantasyondan sonra özel olarak damıtılması ve meşe fıçılarda dinlendirilmesiyle elde edilen, en az %40 alkol içeren damıtılmış bir içki diyebiliriz.
Öncelikle malt ve su karıştırılarak mayalanır. Bu işlemin sonunda bir tür bira olan wash elde edilir. Wash damıtılır ve %80’e ulaşan alkol oranına sahip bir içki elde edilir. Bu içkiye su karıştırılarak alkol oranı %43’e düşürülür. Son olarak mahzen gibi serin ve karanlık bir ortamda dinlendirme fıçılarında bekletilir. Dinlendirme süresi bir, iki yıl veya 20 yıldan dahi fazla olabilir. Dinlendirme sürecinin sonunda fıçıdaki viski belirli oranda azalır. Alkolün uçucu özelliği nedeniyle görülen bu azalma, viski üreticileri tarafından meleklerin payı şeklinde değerlendirilmektedir.
İskoçya’nın başı çektiği viski üretiminde ülkenin sağladığı tüm kaynaklar viskiyi kültürlerinin önemli bir parçası yapıyor. 1500’lü yıllarda neredeyse her İskoç evinde damıtılmaya ve üretilmeye başlayan viski kısa sürede yaygınlaşıyor ve İskoçya sınırlarından dışarıyla yayılarak İngiltere’nin gözde içkisi oluyor.
1700’lü yılların sonlarında ise İngiltere’deki cin satışlarını etkileyen İskoç viskisi, cin üreticileri lobisi tarafından engellenmeye çalışılıyor. Fransa ile yapılan savaş vergilerin artmasına neden oluyor ve viski imalatı ve satışı yeraltına inerek kaçak yollardan yapılmaya başlanıyor. 1823’te vergilerin düzenlenmesi ve düşülmesi sonucu yasal viski üretimi tekrar başlıyor.
1800’lü yıllarda sadece arpa maltından yapılan İskoç viskisi 1860 yılında harmanlanmaya başlanıyor. Viski genelde iki veya üç çeşit tahıl viskisi ile harmanlansa da bu sayı 40 çeşidi bulabiliyor. Elde edilen harman, maltların birbirini yumuşattığı düşünülerek, meşe fıçılarda bekletilir. Bu dinlendirme işlemine evlenme süreci denir. Evlenme sürecinde meşe ağacının kokusu da viskiyle harmanlanır ve aromatik bir tat elde edilir.
Britanya’nın damıtma sanatı ile ne zaman tanıştığı ise büyük bir sırdır. Kesin olarak bilinen ise Keltler’in damıtma işlemini viskiye uyguladıkları ve buldukları sıvıya da hayat iksiri adını verdikleridir. Viski yorgun insanları canlandırması, soğuk algınlığına çok iyi gelmesi ve insanı rahatlatması gibi özelliklerinden dolayı, Keltler tarafından Tanrı’nın bir armağanı olarak görülmüştür.
16. ve 17. yüzyılda damıtma işleminin bilimsel olarak da gelişmesi ve akabinde yayılmasıyla kaliteli viskiler üretilmeye başlanır. Bu dönemde sağlığın korunması, çiçek hastalığı, kolit, felç ve diğer pek çok hastalığa karşı doktorlar tarafından da tavsiye edilerek reçetelere dahi yazılan viski, İskoç yaşantısının vazgeçilmezleri arasında yerini alır.
1880’lerde ise Fransa’nın meşhur üzüm bağları, asma biti salgınıyla büyük zarar görür ve mahzenlerdeki şarap ve brandy stokları da tamamen tükenir. İskoçlar hemen bu fırsatı değerlendirerek, özellikle blended viski pazarı tamamen ele geçirirler. Be gelişmenin ardından viski brandy’nin önüne geçer ve pazarın en çok tercih edilen içkisi olur. Amerika’daki içki yasağını ve bir çok ekonomik krizi başarıyla atlatan viski bugünkü konumuna gelmeyi başarır. Uluslararası çapta piyasalarda “Scotch Whisky” olarak ilk tercih edilen içecek olan viski, 200 ülkeye yapılan ihracatla ününü devam ettirmektedir.
Viskinin İskoç Viskisi olarak isimlendirilmesi için tamamen İskoçya’da üretilmesi, damıtılması ve dinlendirilmesi gerekir. İskoçya’da yetişen altın renkli arpa ve buğday, İskoçya’nın doğal kaynak suları ve temiz, serin havası ile üretilen viski İskoç viskisi unvanını alır. 1988 yılında yayınlanan İskoç Whisky Yasasına göre viskinin Scotch Whisky sayılması için şu kurallara uyulması gerekiyor;
Genellikle sek içilen viski, kokteyl içkisi olarak pek kullanılmaz. Yinede genellikle her barın menüsünde görebileceğiniz 3 meşhur viski kokteylini paylaşacağım. Bunlar Manhattan, Wisky Sour ve Old Man.
Bu konu bize oldukça yakın. Nedenini şöyle izah edeyim. Geleneksel içeceğimiz olan çayın, yine geleneksel olan ince belli bardağı, İskoçlar tarafından viski bardağı olarak kullanılıyor. İnce belli bardakların, viski içimini kolaylaştırdığı, en iyi tat ve koku deneyimini yaşattığı için tercih edildiğini açıklayan David Hill isimli bir İskoç bunun için uzun araştırmalar yaptığını sözlerine ekledi. Viski için en ideal bardak olduğu söylenen ince belli çay bardakları, İskoçya’da viski bardağı olarak 25 dolardan satışa çıktı. Bardağa 50ml viski koyularak içilmesi tavsiye ediliyor.
Son yıllarda popülaritesi bir hayli artan viski taşı, viskinin buz atılmadan soğumasını sağlayan doğal bir taş. Viski taşı sayesinde, eriyen buzun viskiyi sulandırarak tadını bozması engellenir. Ilık suyla yıkanıp tekrar tekrar kullanılabilir.
1909 yılında İngiltere patent kayıtlarına dahi Scotch Whisky olarak geçen İskoç viskisi adını kimseye kaptırmıyor. İskoç viskisi Whisky olarak bilinirken, İrlanda, Amerika, Kanada viskileri ise Whiskey olarak adlandırılıyor.
Viski taşını nerden bulabilirim. Türkiyede satılıyor mu yurtdışında mı var sadece?
Alışveriş sitelerinde satılıyor. Kendi eticaret sitemde de var. Buradan ulaşabilirsin. Link gizlenmiştir.
Viski güzelde çok pahalı be. Kıbrısta 60 lira olan viski burda 180 lira.
Viski taşını kesinlikle tavsiye ederim. Özellikle sek içmeyi sevenlere. Bu arada viski hakkında aşırı bilgilendim. Artık viski içerken kendimi asil hissedeceğim:)