Türkiye'deki akarsuların ortak özellikleri
Akarsuların uzunlukları genellikle fazla değildir. Fırat, Dicle ve Kızılırmak dışındaki akarsuların boyları kısadır. Türkiye'de akarsu uzunluklarının fazla olmamasında;
a. Anadolu'nun bir yarımada olmasının etkisi vardır.
b. Kuzey ve Güney Anadolu'daki sıradağların uzanış biçimlerinin etkisi vardır. Çünkü kıyıya paralel uzanan dağlarla kıyı arasındaki mesafe fazla değildir. Bu dağlardan kaynaklanan ve denize ulaşan akarsuların boyları da kısadır.
Akarsular genellikle hızlı akar. Bunun sebebi ülkemizde dağların ve dik yamaçların fazla olmasıdır.
Akarsularımız ulaşıma elverişli değildir.
Hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır.
Denge profiline ulaşmamışlardır.
Türkiye'deki akarsuların akıttığı su miktarı mevsimlere göre farklılıklar gösterir. Bu durumun başlıca nedeni, ülkemizin çeşitli yörelerinde farklı iklim özelliklerinin etkili olmasıdır.
I. Akdeniz iklim özelliklerinin etkili olduğu yerlerde, yaz aylarında akarsuların suyu azalmakta, ilkbahar ve kış aylarında ise artmaktadır. Bu mevsimlerde düşen yağış suları ve kar suları, akarsuların seviyelerinin yükselmesini sağlamaktadır.
II. Orta Anadolu'dan beslenen akarsular yazın iyice zayıflamaktadır. Çünkü burada etkili bir yaz kuraklığı vardır, ilkbaharda kabarmaktadır.
III. Karadeniz Bölgesi'nden ve Kuzeydoğu Anadolu'dan kaynaklarını alan akarsularda durum oldukça farklıdır. Bu akarsular yaz aylarında da yağış sularıyla beslenmektedir. Bu yüzden akarsuların yataklarında her ay su bulunmaktadır. Aylık su akımları arasında da farklar fazla değildir. En kabarık dönemi ise ilkbahardır.
Akarsularımızın pek çoğu ülke sınırları içinden doğup yine ülke topraklarından denize ulaşmaktadır. Fırat, Dicle, Aras, Kura ve Çoruh ırmakları ise ülkemizde doğup başka ülkenin topraklarından denize veya göllere dökülmektedir.
Türkiye'de akarsulardan;
Konu anlatımını indirmek için tıklayınız...