Yoga gerçekten yararlı mıdır? Binlerce yıllık tarihe sahip olan yoga zaman içinde din, felsefe ve tabii ki egzersizle içe içe geçen bir uygulama halini aldı. Kimilerine göre 5000 yıl önce kuzeybatı Güney Asya'da bir Tunç Çağı uygarlığı olan İndus Vadisi Uygarlığı tarafından icat edilen yoganın bugünkü formu elbette o zamanlara göre tamamen farklıdır. Modern yogaya dair bilinen en eski kayıt bundan 2.000 yıl öncesine, birkaç Sanskritçe metnin yazarı olan Hintli bilge Patanjali'ye uzanıyor. Yoga uygulamasını sistematik hale getirdi ve çalışmalarını Yoga Sutralar adı altında belgeledi.
Yoga gerçekten yararlı mıdır?
Patanjali'nin Yoga Sutraları klasik yoganın temelini oluşturdu. Sutralar, okuyucunun bir tür barış durumuna ulaşmasına yardımcı olmak için rehberlik sundu. Patanjali adında birkaç yazar olduğundan Yoga Sutraların gerçek yazarının kim olduğu bilinmez.
Pantanjali amaç ve anlam dolu bir yaşam sürmenin yolu olarak sekiz madde ortaya koydu ve Asana denilen "fiziksel duruş pratiği" sekiz maddenin şüphesiz en popüleri. Günümüzde uygulanan yogalar genellikle Yoga Sutralarda anlatılan hatha yogasını temel alıyor.
En popüler üç yoga uygulaması olan fiziksel duruş, nefes alma egzersizi ve manevi düşünmenin bazı eşsiz sağlık yararları olduğuna inanılıyor. Gücü ve esnekliği artırma, kalp ve akciğer işlevini iyileştirme ve psikolojik iyi hali geliştirme bunlar arasında.
Yogada esneme hareketleri
Yoganın gerçekten bilimsel olarak yararlı olduğunu söylemek zordur. Araştırmalar sıklıkla küçük gruplara odaklanır ve veriler bireylerin kişisel yorumlarına dayandığından son derece özneldir. Bununla birlikte güçlü bilimsel kanıtları temel alan bazı sağlık yararlar da var:
- Yoga sırasında yapılan esneme hareketleri kas, bağ ve tendonlardaki su oranını artırarak onları daha elastik hale getiriyor.
- Düzenli yapılan esnemeler kök hücreleri uyararak yeni kas hücrelerine dönüşmelerini teşvik ediyor.
- Kök hücreler aynı zamanda esnek kolajen üretiminden sorumlu hücreler halini de alıyor.
- Esneme hareketleri ayrıca kas kasılması yaşama riskini azaltıyor ve acı dayanıklılığını artırıyor.
Kas-iskelet rahatsızlığına karşı etkili
Esneme hareketlerinin faydaları burada bitmiyor. Yaygın kas-iskelet rahatsızlıkları arasında yer alan bel ağrısı, romatoid artrit ve osteoporoz gibi durumlarda yoganın diğer düşük şiddetli egzersizlere kıyasla ağrıyı dindirme ve mobiliteyi artırmada daha etkili olduğu görülür.
Düzenli nefesin faydaları
Yoganın sunduğu fiziksel egzersiz ve düzenli nefes alma yaklaşımının akciğer sağlığı için faydalı olduğu görülmüştür. Kronik bronşit, amfizem ve astım gibi akciğer hastalıkları oksijen taşıyan kanalları daraltarak kana oksijen taşıyan akciğer zarını zayıflatıyor. Yogadaki nefes alma egzersizi bu kanalları çevreleyen kasları gevşeterek kandaki oksijen oranının artmasına yardımcı oluyor. Nefes alma egzersizleri sağlıklı insanlar için de faydalı: Kan basıncını düşürerek kalp rahatsızlığı yaşama riskini düşürüyor.
Yoganın psikolojik etkileri
Yogayı bugün popüler kılan asıl etken elbette esneme ve nefes egzersizleri olmadı. Yoganın olumlu psikolojik etkileri olduğu sıkça dile getirilir ancak bu konudaki ikna edici bilimsel kanıtlar son derece azdır. Yoganın depresyon ve kaygı belirtilerini azalttığı düşünülse de bu durumların kaynağını ve yoğunluğunu tespit etmek zor olduğundan yoganın gerçek etkisini ölçümlemek mümkün değil. Yine de meditasyona benzer şekilde yoganın stresi azalttığına dair kanıt mevcut.
Yoganın kalp rahatsızlığı, kanser oranı ve bilişsel işlev üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç var. Şimdilik yoganın egzersiz, düşünme ve rahatlama amacına hizmet ettiği güvenle söylenebilir.