Kanser hastalarının %23-37’sinde, akciğer kanseri olan hastaların ise %47-86’sın¬da, teşhis sırasında öksürük şikayeti bulunmaktadır. Öksürük, akciğer kanserinde en sık rast¬lanılan ilk üç belirti içinde yer alır, ayrıca hastaların yaşam kalitesinin bozulmasına neden olan en önemli etkenlerden biridir.
Akciğer kanserinde öksürük sıklıkla kuru öksürük şeklindedir, ancak hastaların ¼’ünde balgamlı öksürük bulunabilmektedir. Akciğerlerde bulunan tümörün yerleşimine göre çeşitli derecelerdeki nefes darlığı sıklıkla öksürüğe eşlik etmektedir.
Akciğer kanserinde öksürük birçok farklı nedenle gelişebilir:
- Tümörlerin hava yollarına direkt olarak yayılması ve hava yollarını rahatsız etmesi.
- Parankimal (Doku) metastazları.
- Kansere bağlı akciğerde oluşan etkiler: Obstrüktif pnömoni, plevral sıvı, atelektazi.
- Tedavi bağlı yan etkiler: Radyoterapi ve kemoterapiye bağlı akciğer toksisitesi, akciğer fibrozu ve anemi.
- Diğer akciğer etkenleri: Pulmoner emboli, akciğer enfeksiyonları, trakeoözofageal fistül.
- Eşlik eden diğer hastalıklar: Perikardiyal efüzyon, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kalp yetmezliği, yetersiz beslenme.
Öksürüğün Tedavi Edilmesi:
Akciğer kanserine bağlı öksürüğün asıl tedavisi, tümöre yönelik özgül tedavi (cerra¬hi, kemoterapi, radyoterapi) ile tümörün küçültülmesi veya tamamen ortadan kaldırıl¬ması sonucu öksürük refleksi yaratan uyarılara son verilmesidir.
Akciğer Kanserine Bağlı Öksürüğün Tedavisinde Cerrahi:
Evre I ve II küçük hücreli dışı akciğer kanserlerinde (KHDAK) temel tedavi yöntemi tümörün cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Bazı hastalarda cerrahi tedaviye ek olarak kemoterapi eklenebilmektedir.
Akciğer Kanserine Bağlı Öksürük Tedavisinde Radyoterapi:
Evre III ve IV küçük hücreli dışı akciğer kanserli (KHDAK) hastalarda radyoterapi ve/veya kemoterapi ile kombinasyon tedavisi sıklıkla uygulanmaktadır. Radyoterapinin özellikle ağrı ve kanlı balgam tükürme üzerindeki etkisinin öksürük ve nefes darlığına göre daha fazla olduğu bilinmekte ve sıklıkla kullanılmaktadır.
Akciğer Kanserine Bağlı Öksürük Tedavisinde Kemoterapi:
Kemoterapi sonrasında tümör hacminde küçülme gerçekleşen hastalarda, refleks yaratan uyaranın azalmasıyla öksürükte de azalma olduğu sıklıkla gözlenmektedir.
Akciğer Kanserine Bağlı Öksürük Tedavisinde Endobronşiyal (Bronş içi) Tedaviler:
Bronşlarda tıkanıklığa neden olan tümörlerde endobronşiyal (bronş içi) tedavi yöntemleriyle hava yolunun açılması, öksürüğü de azaltabilmektedir. Bütün endobronşiyal tedavi yöntemleri (brakiterapi, kriyoterapi, Nd-YAG lazer, elektrokoter) öksürük tedavisinde fayda sağlayabilmektedir.
Akciğer Kanserine Bağlı Öksürük Tedavisinde İlaçlar:
Öksürük tedavisinde hekimler tarafından hastalara önerilen farklı ilaçlar tek başlarına veya kombine olarak kullanılabilmektedir.
Referans:
- Akciğer Kanserinde Öksürük. Berna Eren Kömürcüoğlu. Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği. https://www.solunum.org.tr/TusadData/Book/472/1762016115414-09_Bolum_08_Oksuruk.pdf (Son erişim tarihi:14.03.2021)