Son araştırmalar, dilbilgisi karmaşıklığının sosyal çevreden etkilenmediğini göstermektedir.
Diller, dünya çapında dilbilgisi nüanslarında önemli farklılıklar sergiler. Bu tür farklılıklar, yakın bir soyu paylaşan diller arasında bile görülebilir. Örneğin İsveççe, Danca ve Norveççe konuşanların tümü hunden terimini “köpek”i belirtmek için kullanıyor. Bu kelime, köpeğin evin içinde olması, birisinin köpeği keşfetmesi veya beslemesi gibi durumları ifade etmeye yarar.
Öte yandan İzlandaca’da bu durumlarda üç farklı kelime biçimi kullanılırdı; sırasıyla yalın, hal ve durum hali: hundurinn, hundinn ve hundinum.
Büyük/küçük harf sistemindeki bu gramer ayrımı, diğer birçoklarıyla birlikte, İzlandacayı yakından ilişkili kardeş dillerden ayırır.
{ 8}Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden ilk yazar Olena Shcherbakova, “Bazı dillerin neden diğerlerinden daha karmaşık dilbilgisi gösterdiğine dair öne çıkan hipotezlerden biri, dilbilgisi karmaşıklığını bu dillerin kullanıldığı sosyal ortamlarla ilişkilendiriyor” diyor.
{8 }Örneğin, İzlandaca öncelikle 350.000’den fazla kişiden oluşan yerel nüfus tarafından öğrenilmekte ve kullanılmaktadır. Bu tür nispeten küçük izole topluluklara aynı zamanda ‘yakınlar topluluğu’ da denir. Buna karşılık, komşularına yakın konumdaki diğer İskandinav ülkeleri, önemli oranda anadili olmayan konuşmacılardan oluşan daha büyük nüfuslara sahiptir. Bu tür topluluklar “yabancılar topluluğu” olarak bilinir.
Birçok dilbilimci, anadili olmayanların konuştuğu dillerin gramerlerini basitleştirme eğiliminde olduğunu, çünkü çocukların aksine yetişkin öğrencilerin karmaşık dil gramerlerini öğrenmekte zorlandığını iddia etti. yeni dillerinin inceliklerinde ustalaşmak için dilbilgisi kuralları.
Peki bu İzlanda örneği dünya çapındaki çarpıcı dil çeşitliliğini temsil ediyor mu? Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’ndeki araştırmacılar, dillerin gramerlerinin, birçok anadili olmayan yabancılardan oluşan daha büyük topluluklar tarafından konuşulduğunda daha basit bir şekilde gelişme eğiliminde olup olmadığını öğrenmek istedi. Dilbilgisi özelliklerinin yeni yayımlanan küresel veritabanı Grambank’tan alınan verileri kullanarak 1.314 dilin dilbilgisi karmaşıklığını ölçtüler. Bu karmaşıklık puanları, bu dilleri anadili olmayanların sayısını ayrıntılandıran değişkenlerle karşılaştırıldı.
Karmaşıklığın tanımlanması
Dilin karmaşıklığı, birçok farklı karşıt görüşün bulunduğu, dilbilimde hararetle tartışılan bir konudur. Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden Hedvig Skirgård, “Anlaşmazlıkların çoğu ‘karmaşıklığın’ nasıl tanımlandığıyla ilgili farklılıklardan kaynaklanıyor” diyor. “Bu çalışmada, iki farklı ölçümü ortaya koyarak metodolojiyi geliştirdik: füzyon (fiillerin ve isimlerin kaç eki olduğu) ve bilgilendiricilik (kaç farklılığın yapıldığı).”
Sonuçlar, yabancılardan oluşan toplumların Daha az karmaşık diller konuşmayın. Shcherbakova, “Bunun yerine, çalışmamız dilbilgisi karmaşıklığındaki çeşitliliğin genellikle yakın çevreye uyum sağlamak için çok yavaş biriktiğini ortaya koyuyor” diyor. Sosyal çevrenin gramer karmaşıklığını şekillendirdiği iddiasına karşı bilinen karşı örnek Almancadır. Almanca, ana dili Almanca olmayan çok sayıda kişi tarafından öğrenilmekte ve konuşulmaktadır, ancak yine de örnek olay sistemini ve diğer birçok gramer ayrımını korumuştur.
Çalışma, sosyal çevrenin dilbilgisi karmaşıklığı üzerindeki etkisini test ederken, Almanca’nın hem soy kalıtımından hem de temastan kaynaklanan beklenen benzerlikler. “Çalışmamız, dillerin evrimi hakkında uzun süredir devam eden soruları ele alırken büyük ölçekli verileri kullanmanın ve kalıtım ve temasın etkisini hesaba katmanın önemini vurguluyor. Bu, edinilen dil bilgeliğinin giderek daha fazla kullanılabilir hale gelen küresel veri kümeleriyle nasıl titizlikle test edilebileceğini gösteriyor,” diye bitiriyor Auckland Üniversitesi’nden Simon Greenhill.
Referans: “Yabancılardan oluşan toplumlar daha az karmaşık diller konuşmuyor” Olena Shcherbakova, Susanne Maria Michaelis, Hannah J. Haynie, Sam Passmore, Volker Gast, Russell D. Gray, Simon J. Greenhill, Damián E. Blasi ve Hedvig Skirgård, 16 Ağustos 2023, Science Advances.
DOI : 10.1126/sciadv.adf7704
Çalışma Max Planck Topluluğu, Branco Weiss Bursu – Bilim Topluluğu ve Harvard Veri Bilimi Bursu tarafından finanse edildi.