Çocuklarda disleksi nasıl anlaşılır?
Walt Disney, Mozart, Tom Cruise, Stephen Hawking ve Einstein... Bu ünlü isimlerin bir orta noktası var: Disleksi! Peki çocuğunuzun "disleksik" olduğunu nasıl anlarsınız? Detaylar yazımızda...
Disleksi, belki de en sık görülen öğrenme bozukluğudur. Disleksik kişilerin aslında öğrenme yeteneği vardır fakat kendilerine uygun öğrenme yöntemine ulaşamadıkları için zorluk çekerler. Özellikle okuma, yazma, konuşma, heceleme ve matematikle ilgili güçlük çekerler. Disleksik olduğu bilinen Albert Einstein'ın 9 yaşına kadar konuşma güçlüğü çektiğini duymuşsunuzdur. Disleksik kişiler yoğunlaştıkları ve ilgi duydukları bir alanda çok yetenekli olabilirler.
Disleksiyle ilgili ilk makale 1896 yılında yazıldı
Bir İngiliz doktor olan W. Pringle Morgan, 1896 yılında disleksi ile ilgili ilk bilimsel makaleyi yazdı. 14 yaşındaki Percy isimli bir kız çocuğunu inceleyen Morgan, tuhaf bir şey farketti. Percy, diğer yaşıtlarına kıyasla birçok konuda daha hızlı düşünüyor ve hızlı kavrıyordu. Ancak okumakta güçlük çekiyordu. Bu dönemde yapılan araştırmalarda disleksinin gözle ilgili bir sorun olduğu zanediliyordu. Çünkü disleksik kişiler, harfleri tersten algılıyor ve birbirine karıştırıyordu. Daha sonra yapılan araştırmalarda ise bunun gözle değil dille ilgili bir bozukluk olduğu belirlendi.
Disleksi nasıl farkedilir?
Disleksi genellikle, çocuk okul çağındayken öğretmenleri ya da ebeveynleri tarafından anlaşılır. Normalde insanlar okuma, anlama ve yazma gibi eylemler için beynin sol ön lobunu kullanırken, disleksik bireyler bunda güçlük çeker. Bazen okudukları bir paragrafı anlamak için 5-6 kez tekrar ederler.
Disleksi belirtileri
Disleksinin belirtilerini sıralayalım:
- "Kara, et, taş ve para" gibi kısa kelimeleri birbirine karıştırmak,
- Simetrik harfleri birbirine karıştırma (d ve b), ya da bazı harflerin kuyruğunun yönünü yanlış algılama (u ve n),
- Hızlı talimatları anlamada sorun,
- Cümleleri yarım bırakmak ve tereddütlü konuşmak,
- Okunmayacak derecede kötü el yazıları ve motor becerilerde sorun yaşamak.
Disleksi çeşitleri
Birkaç çeşit disleksi türü vardır.
Birincil tip disleksi
Beyin korteksindeki işlev bozukluğu sonrası ortaya çıkar. Bu disleksiş tipi genetiktir ve yaşam boyu sürer.
Sekonder tip disleksi
Fatal gelişim esnasında ortaya çıkar. Beynin ilk geliştiği dönemlerde ortaya çıkan bu disleksi türünün etkileri, zaman geçtikçe azalır.
Travma tipi disleksi
Beyindeki okuma ve yazmayı kontrol eden bölgelerde meydana gelen fiziksel bir yaralanmanın neden olduğu disleksi türüdür.
Yetişkin disleksik bireyler de aynı belirtileri gösterir. Ancak şunu unutmamak gerekir. Disleksi, bir zeka geriliği değildir. Bu yanlış bilgi, çocuklarda ciddi özgüven kaybına ve psikolojik yıkıma yol açabilir. Yaşam boyu süren disleksi hafifletilebilir ancak ilaçla tedavi edilemez.