GİRİŞ §1. KONUNUN ÖNEMİ İnsan yavrusu olan "çocuk" ile birçok disiplin ilgilenmektedir. Tıp, psikoloji, pedagoji, sosyoloji, tarih gibi birçok disiplinde çocuk başlı¬ğında çalışmalar yapılmaktadır. Çocuk ve onun varlık kazanmasından yetişkinliğe kadar geçen çocukluk evresi çeşitli bilim dallarında, o bi¬lim dalının yapısı içerisinde ele alınarak incelenmektedir. Çocuğun, yetişkinlere nazaran, zayıf ve her türlü istismara açık, korumasız yapı¬sı ile çocukluk döneminin süresi göz önüne alındığında ona özel bir ihtimam gösterilmesi zorunlu olmaktadır. Bu noktada sadece çocuk ve çocukluk dönemiyle ilgilenen disiplinler arasında değil, muhtelif top¬lumlar, kültürler, dinler arasında da farklılıklar bulunmaktadır. Çocuk ve çocukluk dönemi toplumdan topluma ve zamana göre değişen bir anlama sahip olmuştur. Çocuk, işgücü olarak veya toplumun geleceği olduğu için korunması gereken bir varlık yahut birey olarak görülmüş¬tür. Çocuk ve çocukluk dönemine ilişkin bütün bu farklılıklar çocuğa dair hukuki düzenlemeleri de doğrudan etkilemektedir. Çocuk, önceleri milli hukuk düzenleri içerisinde ele alınmıştır. İl¬gili hukuk düzeninde hâkim olan anlayışa göre çocuk o devletin mev¬zuatında düzenlenmiştir. Zaman içerisinde insan haklan anlayışında kaydedilen gelişmelere, teknoloji ve bilimsel çalışmalardaki ilerleme¬lerle yaşanan büyük savaşlar, göçler ve doğal afetlere paralel olarak çocuğa yaklaşımda da değişiklikler meydana gelmeye başlamıştır. Zi¬ra artık çocuğa ilişkin konular sınır ötesi hukuki sorunlar olarak gün¬deme gelmektedir. Çocuk ile onun bakımından sorumlu olan ebevey¬nin farklı devletlerde bulunmaları veya çocuğun yerinin ebeveyni tara¬fından hukuka aykırı olarak değiştirilmesi gibi olaylarda milli hukuk düzenleri içerisinde kalarak çözüm bulmak olanaksızdır. Bu nedenle uluslararası toplum çocuk ve çocuk haklarıyla özel olarak ilgilenme ihtiyacını duymuş ve çalışmalara başlamıştır. Uluslararası toplum, ko¬nuya hem bölgesel düzeyde (Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği, Güney Amerika, Afrika gibi) hem global (dünya çapında) olarak yaklaşmış¬tır. Uluslararası toplumun çocuğa yaklaşımı her ne düzeyde olursa ol¬sun (bölgesel veya dünya çapında), çalışmalar, genellikle, beyanname, uluslararası sözleşme, protokol veya bildiri şeklinde somutlaşmıştır. Söz konusu belgelerde ya çocuğun hakları düzenlenmektedir ya da çocukla ilgili hukuki meseleleri esastan halleden maddi hukuk kuralla¬rı getirilmektedir yahut çocukla ilgili hukuki sorunlar hakkında hangi devletin hukukunun uygulanacağı ve mahkeme kararlarının diğer dev¬letlerde etkisi ele alınmaktadır. Başka bir ifadeyle çocuklara ilişkin uluslararası hukuk belgeleri ya klâsik insan haklan sözleşmesi ya da kanunlar ihtilâfı hukuku yahut milletlerarası usul hukuku sözleşmesi niteliğinde hazırlanmaktadır. Uluslararası toplumun ihtiyaçları için oluşturulan uluslararası hu¬kukun ve uluslararası hukuk kurallarının çocukla ilgili hukuki mesele¬lerde çözüm olma, çocuğu koruma ve çocuğa bir birey olarak değer verme konusundaki etkisi, bu kuralların toplumlarda ve devletlerde genel kabul görmesiyle yakından irtibatlıdır. Çocuklara ilişkin hukuki meseleleri düzenleyen uluslararası belgeler, diğer uluslararası belgeler gibi büyük ölçüde hazırlayanların görüşleri ve uzlaşmaları neticesinde vücut bulmakta ve varlığını sürdürebilmektedir. Yaklaşık bir asırdan beri devam eden çabaların neticesinde bu gerçek, hem sözleşme (bildi¬ri, beyanname) hazırlayan uluslararası örgütler hem de devletler tara¬fından kabul edilmiştir. Ancak hazırlanan uluslararası sözleşmelere konulan çekinceler veya bu sözleşmelere taraf olan devletlerin sayısı ve uygulamaları nedeniyle her zaman istenilen sonuca ulaşmak müm¬kün olamamaktadır. Hazırlanan çocukla ilgili metinlerin gerçekten ço¬cuğun menfaatlerine hizmet edebilmesi için bunun ötesinde bir çalış¬manın yapılması ve mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir. Gelinen bu noktada çocuklara dair meselelerin sadece devletler hukuku veya devletler özel hukuku alanlarındaki sözleşmelerle çözü¬münün yetersiz kaldığı tespit edildiğinden artık meseleler bu alanların dışında (veya bu alanların koordinasyonuyla) ele alınmaya başlanmış¬tır. Çünkü çocukla ilgili herhangi bir hukuki meselenin, o mesele ile irtibatlı devletlerin çözüm konusunda kararlılığı ve işbirliği olmadan çözüme ulaşması kolay değildir. Bu nedenle, özellikle seksenli yıllar¬dan itibaren uluslararası sözleşmeler âkit devletlerin yetkili makamla¬rının "işbirliği" temelinde hazırlanmaya başlamıştır. Öte yandan uluslararası işbirliği mekanizmasının farklı ekonomik gelişmişlik düzeyine sahip, hatta farklı coğrafi ve idari özellikleri olan devletler arasında gerçekten sağlıklı bir şekilde çalışıp çalışmayacağı; aralarında tabi oldukları hukuk ile kültürel ve dini faklıhklar bulunan çocuklar için bu mekanizmanın işleyip işlemeyeceği tereddüt uyan¬dırmaktadır. Bununla beraber günümüzde çocuklara ilişkin meseleler¬de uluslararası işbirliği gerekliliği kabul edilmekte ve bu işbirliğinin etkin bir şekilde gerçekleşmesi için başka mekanizmalar geliştirilmek¬tedir; izleme, tanıtım gibi. Bu yapı, uluslararası toplumun uluslararası ticari meseleler konu¬sunda kurallarını geliştirme ve ticari hayatın kendine özgü yaptırım yöntemlerini kullanmasından oldukça farklıdır. Zira ikinci halde tica¬rete ilişkin kuralların yeknesaklaştırılması çabası ön plândadır. Bu ça¬ba sonunda oldukça başarılı sonuçlar alınmış ve yeknesaklaştırma faa¬liyeti gittikçe genişleyerek devam etmektedir. Çocuk haklan alanında da çocukları koruyan hukuk kurallarının yeknesaklaştırılması için bü¬yük çaba sarf edilmiştir; bu çabalar hem maddi hukuk hem bağlama kuralları bakımından sürdürülmüştür. Ancak çocuk söz konusu olunca devletler ve kişiler arasındaki sosyal, kültürel, dini, ekonomik farklı¬lıklar, hukuk alanında yeknesaklığı sağlama çabalarının sonuca ulaş¬masını engellemiştir. Çocukla ilgili meselelerde hukuk kurallarının yeknesaklaştırılmasmdan öte, özellikle yetkili devlet makamlarının iş¬lem yapma kararlılıkları ve işbirliğine yatkınlıkları veya işbirliğine sevk edilmeleri önem taşımaktadır. Dolayısıyla günümüzde çocuk haklarının korunması ve çocuklara ilişkin sözleşmelerin etkinlik me¬kanizmaları üzerinde daha fazla durulmaya başlanmıştır. Özetlemek gerekirse, çocuk haklarının kullanılması ve korunması konusunda karşılaşılan sorunları şu şekilde sıralamak mümkündür: Farklılıklar: Çocukların mensup oldukları toplumların birbirinden farklı soy, kültür, dil, dine sahip olmaları, farklı coğrafi şartlarda ya¬ şamaları, çocukla ilgili farklılıkların bir boyutudur. Çocuğun yaşadığı veya mensup olduğu devletin diğerlerinden farklı ekonomik, sosyal ve hukuki özellikler göstermesi konunun diğer boyutudur. Konunun diğer boyutu da çocuk ve çocukluk döneminin farklı bilim dallarında farklı ele alınmasıdır. Farkındalık: Çocuk haklarının kullanılması ve korunması konu¬sunda uluslararası toplumda yaygın farkındalığm sağlanması gerek¬mektedir. Başka bir deyişle, çocuk konusunda uluslararası hukukun süjelerinin harekete geçme bilinci ve kararlılığının oluşturulması bü¬yük önem taşımaktadır. Mekanizmalar. Çocuk haklarının etkin bir şekilde kullanılması ve| korunması için muhtelif mekanizmaların bulunup işler hale getirilme¬sinin sağlanması gerekmektedir. Artık bölgesel veya dünya çapında | hazırlanan milletlerarası sözleşmelerin kabul görmesi yeterli görül¬memektedir. Zira bu durumda söz konusu olan milletlerarası sözleş-l menin uygulanması devletlerin ihtiyarına bırakılmış olmaktadır. Bu| durum ise çocukla ilgili meseleler açısından istenmeyen bir sonuçtur. O halde; Çocukla ilgili olan, sınırlan aşan hukuki meselelerin na- [ sil halledileceğinin araştırılması gerekir. Bunun yanı sıra belli bir sözleşme ile getirilen çözümlerin taraf devletlerde yeknesak bir şekilde uygulanmasının nasıl temin edileceği kararlaştırılmış olmalıdır. Diğer yandan öyle çalışmalar yürütülmeli ki taraf devletlerin uygulama ko¬nusunda gösterecekleri olumsuz tavırları, kuşkularını giderecek ortam sağlanmalıdır. Görüldüğü üzere uluslararası toplumda çocuklara iliş¬kin devletler özel hukuku meselelerinde yeni bir bakış açısı ve yeni bir yöntem söz konusudur. §2. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI Çalışmanın konusu, çocuk haklarının korunması ve kullanılmasına yönelik milletlerarası sözleşmelerin etkinlik mekanizmaları olarak be¬lirlenmiştir. Çalışmanın başlangıcında "Devletler Özel Hukukunda Çocuk" başlığından hareketle araştırmalara başlanmıştır. Ancak araş¬tırmalar derinleştiğinde, literatürde ve uluslararası hukukta konunun uygulanacak hukuk, mahkeme kararlarının tanınması tenfizi şartlarını aşan düzeyde ele alındığı görülmüştür. Üstelik bu bakış açısının Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı gibi dünya çapında kabul görmüş devletler özel hukuku alanında milletlerarası sözleşmeler hazırlayan bir örgütün çalışmalarına hâkim olması, başlığın ve içeriğin değişme¬sine neden olmuştur. (1) Çocuk ile ilgilenen disiplinlerin fazlalığı bu konuda birbirinden farklı ifadelerin kullanılmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada huku¬ki terminoloji esas alınacaktır. Çalışmanın konusu esasen "birden fazla devleti ilgilendiren çocu¬ğa ilişkin meselelerdir". Zira çalışmada devletler özel hukuku teme¬linde çocuk hukuku alanında dünya çapında gösterilen çabalar ele alınmaktadır. Üçüncü olarak, uluslararası metinlerde düzenlenen meseleler ba¬kımından kabul edilen çocuk tanımları ve çocukluk dönemi esas alı¬nacaktır. Dördüncü olarak, bu çalışmada "çocuğun korunması" ifadesi yeri¬ne, "çocuk haklan" ve "çocuğa ilişkin meseleler" ifadeleri kullanıla¬caktır. Çünkü çocuğu hangi yaşta olursa olsun, doğum öncesi ve son¬rasında "birey" olarak kabul eden ve gerektiğinde korunması esasını benimseyen görüşe katılmaktayız. (2) Uluslararası toplumun çocuklarla ilgili bölgesel ve dünya ça¬pında faaliyet gösteren örgütleri bulunmaktadır. Söz konusu örgütler onlarca metin hazırlamışlardır. Bu çalışmada sadece çocuklara ilişkin dünya çapında faaliyette bulunan iki uluslararası örgütün çalışmaları incelenmiş, bölgesel örgütler çalışma kapsamı dışında bırakılmıştır: Birleşmiş Milletler ve Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı. Bu tercih, öncelikle çocukları ilgilendiren meselelerin her zaman bölgesel oluşumlarla hallinin mümkün olmaması sebebine dayanmaktadır. Bu¬nun yanı sıra tercihte, ele alınan uluslararası örgütlerin faaliyetlerinin hem birbirini tamamlaması hem de bölgesel örgütlerle bu örgütlerin çalışmalarına atıfta bulunulması gibi sebepler de etkili olmuştur. §3. İNCELEME PLÃNI İnceleme plânı, çocuk haklarının kullanılması ve korunması konu¬sunda karşılaşılan sorunlara paralel olarak oluşturulmuştur. Çalışma¬nın ilk bölümünde çocukluk konusunda farklı bilim dallarının yakla¬şımı ele alınmıştır. Ancak çocuklukla ilgili olarak aynı disiplin içeri¬sinde dahi çok farklı görüşler bulunduğu gerçeği de göz önünde bu¬lundurulmuş, çalışmada ele alman disiplinler bakımından öne çıkan görüşlere özet olarak yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca çocuk haklan kavramı ile uluslararası hukukta çocuk kavramı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, Birleşmiş Milletler örgütüne ayrılmıştır. Birleşmiş Milletlerin çocuk haklarının kullanılması ve korunması konusundaki çalışmalarının ürünü olan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHDSöz.) bu bölümün ağırlıklı inceleme konusudur. Anılan sözleşme ile çocuk¬lar için hangi hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı ve bu söz¬leşmenin etkili bir şekilde uygulanması için hangi mekanizmaların kullanıldığı bu çerçevede incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansının çocuk haklarının kullanılması ve korunmasına ilişkin faaliyetleri ince¬lenmektedir. Bu bölümde Lahey Konferansının çocuklara ilişkin ola¬rak hazırlamış olduğu uluslararası sözleşmeler konularına göre grup-landınlarak, bu sözleşmelerin etkinliğini sağlamak için getirilen me¬kanizmalar ele alınmaktadır. ÖNSÖZ Uluslararası toplumun kanunlar ihtilâflarını azaltmak, maddi milli hukuk kurallarını bazen uyumlaştırma bazen yeknesaklaştırma yönün¬deki faaliyetleri artarak devam etmektedir. Uluslararası toplumun bu faaliyetleri içerisine çocuk haklarını koruma çabası da eklenmiştir. Artık Devletler Özel Hukukçuları salt uygulanacak hukuk veya millet¬lerarası usul hukuku meseleleriyle kendilerini sınırlamamaktadır. Uluslararası Hukukun tekniklerini kullanarak çözümler üretme yolun¬da hızla ilerlemektedirler. Öyle ki son yıllarda Devletler Özel Hukuku alanındaki çalışmaların bu yöne kaydığı, bu konuda yayınlar yapıldığı ve konferanslar verildiği gözlenmektedir. Bunun için Lahey Uluslara¬rası Hukuk Akademisinin programlarına göz atmak yeterlidir. Bu çalışma da anılan eğilim dikkate alınarak hazırlanmıştır. Çocuk haklan başlığında uluslararası toplumun birleştirici etkisine dikkat çekilmek hedeflenmiştir. Çalışmamız öncelikle hukukçuların, çocuk haklarıyla ilgilenenlerin ve özellikle milletlerarası sözleşmelerin hazır¬lık çalışmalarına katılmak ve taraf olduğu milletlerarası sözleşmeleri uygulamakla görevli olan yetkili makamların dikkatini çekme amacını taşımaktadır. Zira yerel özelliklerin en fazla dikkate alındığı ve saygı gördüğü konulardan birisi çocuk hakları olmasına rağmen bu alandaki uluslararası toplumun çalışmalarına Türkiye′nin ilgisinin yeterli dü¬zeyde olmadığı düşünülmektedir. Bu vesileyle, yoğun çalışma programına rağmen çalışmamın tas¬hihlerinin yapılmasında yardımcı olan değerli meslektaşım Yrd. Doç. Dr. Banu ŞİT ile çalışmanın kısa zamanda yayma hazırlanmasında değerli yardımlarını esirgemeyen başta Yetkin Yayınevi sahiplerinden Sayın Muharrem BAŞER olmak üzere yayınevinin titiz çalışanlarına ayrı ayn teşekkürü borç bilirim. Doç. Dr. Feriha Bilge TANRIBİLİR Ekim 2011 -ANKARA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM ÇOCUKLUK VE ÇOCUK HAKLARI (FARKLILIKLAR) §1. ÇOCUKLUK 25 I. ÇOCUKLUĞUN TARİHİ 25 II. ÇOCUKLUK PSİKOLOJİSİ 29 III. ÇOCUK SOSYOLOJİSİ 31 IV. SOSYAL POLİTİKADA ÇOCUKLUK 35 § 2. ÇOCUK HAKLARI 37 I. HAK KAVRAMI 37 II. İNSAN HAKLARI 38 III. İNSAN HAKLARINDAN ÇOCUK HAKLARINA 40 A. Çocukların Hak Sahibi Olması 41 B. Çocukların Sahip Olabilecekleri Hakların Tespiti 43 C. Uluslararası Hukukta Çocuklara İlişkin Düzenlemeler ve Çocuk 46 § 3. ULUSLARARASI HUKUKTA ÇOCUK KAVRAMI 49 I. BAŞLANGICI 51 II. SONA ERMESİ 52 III. DİĞER ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER VE TANIMLARI 53 § 4. ÇOCUK HAKLARININ ETKİLİ BİR ŞEKİLDE KORUNMASINI SAĞLAMAYA YÖNELİK ÇABALAR 55 İKİNCİ BÖLÜM ÇOCUK HAKLARININ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER TARAFINDAN KORUMASI (FARKINDALIK VE MEKANİZMALAR) § 1. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÖRGÜTÜNÜN GENEL OLARAK İNSAN HAKLARINI KORUMASI 61 I. KORUMA SİSTEMİ 62 II. İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİNİN KORUMA MEKANİZMALARI 66 A. Rapor 66 B. Sözleşme İzleme Makamları - Komiteler 67 C. Şahsi Şikayet Mekanizması (Bireysel Başvuru) 69 D. Devletlerin Şikayet Mekanizması 69 § 2. GENEL OLARAK ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME 69 I. SÖZLEŞMENİN GENEL ÖZELLİKLERİ 69 II. TEMEL İLKELER 71 A. Ayrım Yasağı İlkesi 71 B. Çocuğun Yüksek Yararının Gözetilmesi İlkesi 72 C. Yaşama ve Gelişme Hakkı 73 D. Çocuğun Görüşlerine Saygı Gösterilmesi İlkesi 73 III. SÖZLEŞMEDE YER ALAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLER 74 A. Medeni Haklar ve Özgürlükler 74 B. Aile Ortamı ve Alternatif Bakım 76 1. Çocuğun aile ortamında kalması 77 2. Aile ortamından yoksun kalan çocuklar 79 C. Temel Sağlık ve Sosyal Refah 81 D. Eğitim, Tatil ve Kültürel Etkinlikler 82 E. Özel Olarak Korunması Gereken Çocuklar 83 3. ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞMENİN UYGULANMASININ SAĞLANMASI 85 I. ÇHDSöz.′NİN ETKİNLİĞİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK FAALİYETLER 85 A. Çocuk Haklan Komitesi 85 B. Çocuk Hakları ile İlgili Diğer Uluslararası Sözleşmelere Katılımın Teşviki 87 C. Taraf Devletlerin Çekincelerini Gözden Geçirmeleri 87 D. Sözleşmenin Yaygın Bir Biçimde Tanınmasını Sağlama 88 E. Çocuklara Tahsis Edilen Kaynakların Arttırılması 89 II. İZLEME MEKANİZMASI 89 A. Çocuk Hakları Komitesinin Yapısı 89 B. Raporlama Süreci 90 C. Çocuk Hakları Komitesinin Raporları İncelemesi 91 III. İZLEME MEKANİZMASININ ETKİNLİĞİ MESELESİ 93 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM LAHEY DEVLETLER ÖZEL HUKUKU KONFERANSI VE ÇOCUK HAKLARI (FARKINDALIK VE MEKANİZMALAR) 1. LAHEY KONFERANSININ ÇOCUKLARI KORUMAYA YÖNELİK FAALİYETLERİ 98 I. ÇOCUKLARA İLİŞKİN LAHEY SÖZLEŞMELERİ 99 II. LAHEY KONFERANSININ SÖZLEŞMELERİN ETKİNLİĞİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK FAALİYETLERİ 102 A. Klâsik Kanunlar İhtilafı Tekniklerini Kullanma 102 B. Uluslararası İşbirliği 102 1. Sözleşme ile uluslararası işbirliğini sağlama - sözleşme uygulama makamları 103 2. Sözleşme sonrası faaliyetler 104 a. Sözleşme uygulamasını izleme ve gözden geçirme 105 b. Katılımın teşviki 106 c. Teknik yardım 106 §2. NAFAKA 107 I. UYGULANACAK HUKUKA İLİŞKİN NAFAKA SÖZLEŞMELERİ 107 A. Çocuklara Karşı Nafaka Mükellefiyetine Uygulanacak Kanuna Dair Sözleşme 107 B. Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak Kanuna Dair Sözleşme 108 C. Nafaka Mükellefiyetine Uygulanacak Hukuka Dair Protokol 110 1. Sözleşmenin yapısı 110 2. Uygulanacak hukuk 111 II. NAFAKA KARARLARDIN TANIMASI VE TENFİZİNE İLİŞKİN SÖZLEŞMELER 112 A. Çocuklara Karşı Nafaka Yükümlüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine İlişkin Sözleşme 113 B. Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine İlişkin Sözleşme 113 C. Çocuk İçin Nafaka ile Aile İlişkilerinden Doğan Her Türlü Nafakanın Uluslararası Tahsiline Dair Sözleşme 114 1. Sözleşmenin yapısı 114 2. Sözleşmenin işleyişi 115 a. Merkezi makam tayini 115 b. Sözleşmenin uygulanmasının izlenmesi ve teknik yardım 117 §3. VELAYET 117 I. KÜÇÜKLERİN VESAYETİNE DAİR SÖZLEŞME 118 II. KÜÇÜKLERİN KORUNMASINDA MAKAMLARIN YETKİSİNE VE UYGULANACAK KANUNA DAİR SÖZLEŞME 118 III. ULUSLARARASI ÇOCUK KAÇIRMANIN HUKUKİ VEÇHELERİNE DAİR SÖZLEŞME 120 A. Sözleşmenin Yapısı 120 B. Sözleşmenin İşleyişi 121 1. Merkezi makamlar 121 2. Teknik yardım ve denetim 122 3. Tanıtım ve katılımı teşvik 124 IV. VELAYET SORUMLULUĞU VE ÇOCUKLARIN KORUNMASI TEDBİRLERİ HAKKINDA YETKİYE, UYGULANACAK KANUNA, TANIMA, TENFİZE VE İŞBİRLİĞİNE DAİR SÖZLEŞME 124 A. Sözleşmenin Yapısı 124 B. Yetkili Makamlar ve Uygulanacak Hukuk 125 C. Tanıma ve Tenfiz 126 D. Sözleşmenin İşleyişi (Uluslararası İşbirliği) 127 1. Merkezi makamlar oluşturma 127 2. Sözleşmelerin uygulanmasını izleme 128 3. Sözleşmelerin tanıtımı ve katılımın teşvik edilmesi faaliyetleri ile teknik yardım 129 4. Teknik yardım 129 § 4. EVLÃT EDİNME 129 I. EVLÃT EDİNMEYE İLİŞKİN KARARLARIN TANINMASI, UYGULANACAK HUKUK VE YETKİYE DAİR SÖZLEŞME 130 II. ÇOCUKLARIN KORUNMASI VE ÜLKELERARASI EVLÃT EDİNME KONUSUNDA İŞBİRLİĞİNE DAİR SÖZLEŞME 131 A. Sözleşmenin Yapısı 131 B. Sözleşmeye Göre Evlat Edinme Usulü 133 C. Sözleşmenin İşleyişi (Uluslararası İşbirliği) 134 1. Merkezi makamlar oluşturma 134 2. Sözleşmelerin uygulanmasını izleme 135 3. Sözleşmelerin tanıtımı ve katılımın teşvik edilmesi faaliyetleri 135 4. Teknik yardım 136 § 5. LAHEY SÖZLEŞMELERİNİN ÇOCUK HAKLARI ALANINDAKİ ÇABALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1361 SONUÇ 1391 BİBLİYOGRAFYA 141 14
Hafta İçi:
Saat 16:00'ya kadar verilen siparişleriniz aynı gün, özel durumlarda bir sonraki işgününde kargoya verilir.
Saat 16:00'dan sonra vermiş olduğunuz siparişleriniz bir sonraki iş gününde kargoya verilir.
Kitabın stoklarımızda olmaması durumunda kitabın temini yayınevinden, dağıtıcılar kanalı ile yapılacaktır. Gecikme yaşanabilecek durumlarda üyelik bilgilerinizde kayıtlı telefon numaralarınızdan bilgi verilecektir.
Cumartesi ve Pazar Günü verilen Siparişler:
Cumartesi günü verilen siparişleriniz Saat 11:00'e kadar ve Pazar günü verilen siparişleriniz ise bir sonraki iş gününde kargoya verilecektir.
Kargo Teslim Süresi:
Kargo teslim süresi, İstanbul içi ve çevresinde genellikle 1 gündür. İstanbul dışı illerde iki güne çıkabilmektedir. Kargo firmasından kaynaklanan problemlerde bu sürenin uzaması söz konu olacaktır.
Hava koşullarına, yol durumuna ve özel durumlara bağlı olarak teslimat süresi uzamaktadır.
Vedatkitapcilik.com'dan satın aldığınız her ürünü, teslim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ürün hasarlı olmasa dahi hiçbir gerekçe belirtmeksizin- iade edebilirsiniz.
İade için, satın aldığınız ürünün tahrip edilmemiş, kullanılmamış veya tekrar satılabilirliği bozulmamış olması gerekmektedir.
Ambalajı açılmış, kullanılmış ve tahrip edilmiş ürünlerin iadesi kabul edilmemektedir.
Hiçbir gerekçe belirtmeksizin yapabileceğiniz ürün iadesinin, ürünün tarafınıza teslim edildiği hali ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Satın aldığınız üründe veya ürün ambalajında herhangi bir bozulma, açılma, kırılma, yırtılma, aksesuarlarında eksiklik ve sair hallerin tespiti halinde ürün iadesi kesinlikle kabul edilmemektedir.
Ürünün faturası gönderilmemişse, eksikse iade kabul edilmez.
İade edilecek ürünlerin mutlaka ürün faturasının orijinali ile birlikte teslimi gerekmektedir.
Gerekçesiz ürün iadesi malın tarafınıza teslimini takip eden 7 günlük süre içerisinde ve yazılı şekilde yapılmalıdır.
İadesi yapılacak ürünler Vedatkitapcilik.com'un çalıştığı kargo şirketleri aracılığı ile tarafımıza ulaştırılmalıdır.
Ürün, paket koruyucu bir ambalaj içerisine yerleştirilmeli ve kargo şirketinin etiketi ürün ambalajının üzerinde bulunmamalıdır.
Ürünün ambalajında meydana gelecek olan deformasyon, ürünün tekrar satılmasını engelleyen durumlar arasında yeralmaktadır.
Yukarıda belirtilen koşulları taşımayan ürün iadeleri kesinlikle kabul edilmemektedir.
Ürün iadesinin yukarıda belirtilen koşullara uygun şekilde gerçekleştirilmesi halinde, iade işlemine konu ürün bedeli en geç 7 iş günü içerisinde iade edilecektir.