Hangi beslenme biçiminin sizin için en iyisi olduğuna dair birçok tartışma var. Bir gün yağların yararlı olduğunu iddia eden araştırmalar görürken bir gün sonra tam tersi konuşan doktorlara rastlayabiliyoruz. Peki neyin doğru olduğunu nasıl anlayacağız?
Bununla birlikte beslenme uzmanları taze, bütün malzemeleri vurgulayan ve işlenmiş gıdaları en aza indiren diyetlerin genel sağlık için üstün olduğu konusunda hemfikir. Bitki bazlı bir beslenme biçimine geçtiğinizde işlenmiş gıda tüketimini minimale indirip özellikle bitkilere odaklanırsınız ve kilo kaybını teşvik etmede ve sağlığı iyileştirmede bu beslenme biçimi çok etkilidir.
Bu yazıda potansiyel sağlık yararları, yenecek yiyecekler ve örnek bir yemek planı dahil olmak üzere bitki bazlı diyet hakkında bilmeniz gereken her şey gözden geçirildi.
Bitki Bazlı Diyet Nedir?
Bitki bazlı diyeti neyin oluşturduğuna dair net bir tanım yoktur çünkü bitki bazlı beslenme bir beslenme biçiminden çok hayat biçimidir. Bunun nedeni, bitki bazlı diyetlerin, bir kişinin diyetine hayvansal ürünleri ne ölçüde dahil ettiğine bağlı olarak büyük ölçüde değişebilmesidir.
Bununla birlikte bitki bazlı diyetin temel prensipleri aşağıdaki gibidir:
- Asgari düzeyde işlenmiş gıdaları vurgular.
- Hayvansal ürünleri sınırlar veya bunlardan kaçınır.
- Yediklerinizin çoğunu oluşturması gereken sebzeler, meyveler, tam tahıllar, baklagiller, tohumlar ve sert kabuklu yemişler gibi bitkilere odaklanır.
- İlave şekerler, beyaz un ve işlenmiş yağlar gibi rafine edilmiş yiyecekleri dışarıda tutar.
- Bitki bazlı diyetin birçok savunucusu mümkün olduğunca yerel kaynaklı organik yiyecekleri teşvik ederek gıda kalitesine özel önem veriyor.
- Bu nedenlerden dolayı, bu diyet genellikle vegan veya vejetaryen diyetlerle karıştırılır. Yine de bazı açılardan benzer olmasına rağmen, bu diyetler aynı değildir.
- Vegan diyetleri uygulayan insanlar süt ürünleri, et, kümes hayvanları, deniz ürünleri, yumurta ve bal dahil olmak üzere herhangi bir hayvansal ürünü tüketmekten kaçınırlar. Vejetaryenler tüm et ve kümes hayvanlarını diyetlerinden çıkarır, ancak bazı vejeteryanlar yumurta, deniz ürünleri veya süt ürünleri yerler.
- Bitki bazlı beslenme ise daha esnektir. Takipçiler çoğunlukla bitkileri yerler, ancak hayvansal ürünler yasak değildir.
Kilo Vermenize ve Sağlığınızı İyileştirmenize Yardımcı Olabilir
Obezite günümüzde artık salgın boyutlarda bir sorundur. Neyse ki, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri yapmak kilo vermeyi kolaylaştırabilir ve sağlık üzerinde kalıcı bir etkiye sahip olabilir. Birçok çalışma, bitki temelli diyetlerin kilo kaybı için faydalı olduğunu göstermiştir.
Bitki temelli sağlıklı bir beslenme düzeni benimsemek, uzun vadede kilo vermenize de yardımcı olabilir.
Ayrıca, soda, şekerleme, fast food ve rafine tahıllar gibi bitki bazlı beslenmede izin verilmeyen işlenmiş gıdaları kesmek, güçlü bir kilo verme aracıdır.
Bitkisel bazlı işlenmemiş gıdalar benimsemek sadece bel ölçünüze fayda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda hastalık riskinizi ve bazı kronik hastalıkların semptomlarını da azaltabilir.
Bunlar arasında kalp krizi, diyabet, kanser, bilişsel gerileme gibi ciddi rahatsızlıklar da vardır. Bitkisel beslenmeye geçen kalp rahatsızlığı yaşayan birçok hastanın kısa sürede damar yollarının açıldığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
Tam Gıdalar, Bitki Bazlı Diyetle Yenecek Gıdalar
Kahvaltıda yumurta ve sucuktan akşam yemeğinde bifteğe kadar birçok insan için hayvansal ürünler çoğu öğünün odak noktasıdır.
Bitki bazlı bir diyete geçerken, yemekler bitki bazlı gıdalar etrafında şekillenmelidir.
Hayvansal gıdalar yeniliyorsa, daha az miktarlarda, ürünün kalitesine dikkat edilerek yenmelidir.
Süt ürünleri, yumurta, kümes hayvanları, et ve deniz ürünleri gibi yiyecekler, ana odak noktası olarak değil, bitki bazlı bir öğünün tamamlayıcısı olarak kullanılmalıdır.
Tam Gıdalar, Bitki Bazlı Alışveriş Listesi
Meyveler: Turunçgiller, armutlar, şeftaliler, ananas, muz vb.
Sebzeler: Lahana, ıspanak, domates, brokoli, karnabahar, havuç, kuşkonmaz, biber vb.
Nişastalı Sebzeler: Patates, tatlı patates, balkabağı vb.
Tam Tahıllar: Esmer pirinç, yulaf ezmesi, kinoa, esmer pirinçli makarna, arpa vb.
Sağlıklı Yağlar: Avokado, zeytinyağı, hindistancevizi yağı, şekersiz hindistan cevizi vb.
Baklagiller: Bezelye, nohut, mercimek, yer fıstığı, siyah fasulye vb.
Tohumlar, Kuruyemişler ve Fıstık Ezmeleri: Badem, kaju fıstığı, kabak çekirdeği, ayçekirdeği, doğal fıstık ezmesi, tahin vb.
Şekersiz Bitki Bazlı Sütler: Hindistan cevizi sütü, badem sütü, kaju sütü vb.
Baharatlar, Otlar ve Çeşniler: Fesleğen, biberiye, zerdeçal, köri, karabiber, tuz vb.
Çeşniler: Salsa, hardal, besin mayası, soya sosu, sirke, limon suyu vb.
Bitki Bazlı Protein: Tofu, tempeh, bitki bazlı protein kaynakları veya ilave şeker veya yapay içerik içermeyen tozlar.
İçecekler: Kahve, çay, maden suyu vb.
Bitki bazlı diyetinizi hayvansal ürünlerle takviye ediyorsanız, marketlerden kaliteli ürünler seçin veya daha da iyisi yerel çiftliklerden satın alın.
Yumurtalar: Mümkün olduğunda merada yetiştirilmiş.
Kümes Hayvanları: Serbest dolaşan, mümkün olduğunda organik.
Deniz Ürünleri: Mümkün olduğunda sürdürülebilir balıkçılıktan doğadan yakalanmış.
Süt: Mümkün olduğunca merada yetiştirilen hayvanlardan elde edilen organik süt ürünleri.