Zona hastalığı nedir?
Halk dilinde 'zona', 'kuşak hastalığı' veya 'gece yanığı' olarak bilinen Herpes Zoster, su çiçeği hastalığı geçiren, ergen yaş sonrası, (genellikle 60 yaş üzeri kişilerde görülmekle birlikte her yaş grubunda ortaya çıkabilir. En çok vücudun göğüs ve sırt bölgesinde, ardından sırayla boyun, yüz, kafa, bel ve karın, kalça ve kasıklarda görülür.
Varicella Zoster adıyla bilinen kısaca VZV şeklinde ifade edilen, su çiçeği virüsüne çok benzer bir virüsün neden olduğu "Zona Hastalığı", virüs sinir hücrelerinin köklerinde yerleşmesiyle, ve uygun ortam bulduğunda virüs aktive olmasıyla meydana gelir. Ancak uzun yıllar hiçbir belirti ve rahatsızlığa yol açmadan sinir köklerinde kalabilir. Vücudun hastalıklara karşı koyma gücünde oluşan azalmalar nedeniyle aktif duruma geçen virüs, bulunduğu yerde üreyerek, sinir kökünden sinirlerin dallarına doğru yayıldıktan sonra deriye kadar gelir ve belirtileri ortaya çıkarır.
Vücut direncini azaltan nedenler
1- stres (Yogun Stres)
2- Üzüntü
3- Uykusuzluk
4- Yorgunluk
5- beslenme bozukluğu ya da uzun ve sağlıksız diyetler
6- kanser ilaçları
7- Işın tedavileri
8- Kaza ve zehirlenme sonrası
9- AIDS
Belirtileri
1- Halsizlik
2- Yorgunluk
3- Ateş
4- Şiddetli ağrı ve yanma
5- Deride renk kaybı ve çöküntü, kızarıklık, kabarcıklar
6- Başağrısı
7- Derinin kabuklanıp dökülmesi
Tanı ve tedavi
Derideki belirtilerle birlikte gelen ağrılar nedeniyle genellikle tanı koyulması kolaydır. Özel durumlarda virüsün saptanması için pahalı yöntemler uygulanır. Kabarcıklardaki sıvıda bulunan bazı hücrelerin mikroskop ile belirlenmesi tanıyı destekler.
Zona hastalığı birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Genellikle ağrı kesiciler ve sıvı pansumanlar hastayı rahatlatmak amacıyla kullanılır. Sıvı pansumanlar kabarcıkların hızlı kurumasını sağlar. İlk 72 saat içinde sistemik antiviral ilaçlar kullanılmasıyla, döküntü ve ağrı süresi kısalır. Bunun dışında B1 - B6 vitaminleri, antiinflamatuarlar, kaşıntıya karşı antihistaminler, dıştan da antiseptik anestezik krem ve solüsyonlar kullanılmaktadır. Gözle ilgili zonada göz kremleri uygulanır.
Ender görülse de daha önce zona hastalığı geçirmiş hasta, direnci aşırı düşürecek bir durum karşısında yeniden bu hastalığa yakalanabilir.