Anksiyete Kaynaklı Açlık Hissini Kontrol Etmek
Yazar Pearl Buck şöyle der: “Açlık, her insandan bir hırsız çıkarabilir”.Gıda eksikliği, sadece insanı yemek çalmaya itme gücüne sahip değildir, aynı zamanda bazı psikolojik koşullarla da bağlantılıdır. İşte anksiyete kaynaklı açlık hissini kontrol etmek bu yüzden çok zordur.
Kaygı sorunları, yaşamın tüm alanlarına müdahale edebilir. Sağlıksız beslenme alışkanlıkları edinmek de buna dâhildir. Bu nedenle, bir diyetisyene giden birçok hasta aslında duygusal olarak rahatsızdır.
Endişeli olduğumuzda neden yemek yiyoruz?
Duygusal sorunlar nedeniyle yemek yemek, ruh halimizin yediklerimizi koşullandırdığı anlamına gelir. Bu durumda aşırı kaygı yaşayan bir kişinin gerçek bir ihtiyaç nedeniyle değil, duygusal sıkıntısını unutmak için yemek yemesinden bahsediyoruz. Kesin olan şey, yemek yemenin kendimizi daha iyi ve rahat hissetmemizi sağlamasıdır, çünkü bunu yaptığımızda dopamin gibi bazı nörotransmiterleri salıyoruz.
Ancak, çoğu durumda bu iyilik hissi kısa sürmektedir. Yemeğimizi bitirdikten sonra suçluluk duygusu başlar. Çünkü yemekten elde edilen ödül uzun sürmez. Ayrıca zorlayıcı yemek yeme isteği orta ve uzun vadede sıkıntıya ve muhtemelen daha fazla kaygıya neden olabilir.
Aslında birçok durumda, aşırı yemek yemek kaygı çeken insanlar için daha da olumsuz etkilere neden olabilir. Endişeli olduğumuzda, genellikle durumu daha da karmaşıklaştıran sağlıksız yiyecekleri tercih ediyoruz.
Asıl sorun, çok fazla endişe duyduğumuzda, açlık hissini kontrol etmek ve iştahımızı tatmin etmenin imkansız hale gelmesidir. Dahası, gıda ile acımızı dindirmeye ve sakinleşmeye çalışmak çoğu durumda durumu daha da kötüleştirir. Temel sorun çok daha karmaşıktır. Nedenleri şunlar olabilir:
- Duyguları yönetememek. Çok yaygındır ve genellikle olumsuz duyguları gizlemekle bağlantılıdır. Bu sosyal olarak kabul edilebilir olabilir. Ancak kişinin kendi duygularını yönetememesi kaçınmaya neden olabilir ve yiyecekler bu soruna geçici bir “çözüm” gibi görünebilir.
- Aşırı öz kontrol. Kişi, yemek yeme isteğini aşırı baskılamaya çalışırsa, sorunu daha da kötüleştirebilir. Sonunda daha da fazla yemek yiyebiliriz.
- Kişinin tek zevk kaynağının yemek yemek olması. Sadece yiyeceklerden zevk alıyorsak, zorunlu olarak yemek yemeye başlamak kolaydır. Bu davranış, kontrolsüz bırakıldığında bir bağımlılık haline gelebilir.
“İnsan, açlık hariç her şeyi fethedebilir.”
– Seneca
Anksiyete kaynaklı açlık hissini kontrol etmek
Muhtemel sebepleri gördük, ancak anksiyete kaynaklı açlık hissini kontrol etmek için öncelikle bunu ayırt edebilmeliyiz. Peki, bu hissi nelerden ayırt edeceksiniz ? Tabii ki normal açlıktan.
Her iki durumun özelliklerini bilirsek, sorunu tanımlayabilir ve çözümü uygulamaya koyabiliriz.
Anksiyete açlığı anidir
Genellikle aniden ve büyük bir yoğunlukla ortaya çıkan bu açlık hissini kontrol etmek çok zordur çünkü bu hisse direnmek imkânsız gibi görünür. Yani beklenmedik bir şekilde geldiğini hissettiğinizde ve açlık hissi midenizden çok aklınızda olduğunda dikkatli olun! Bu açlık hissi aslında tok olmanıza karşın zevk için yemek yemeye bir davettir. Fast-food yiyeceklerin hayali vardır aklınızda. Bu hisse teslim olursanız ve yemek yerseniz, sonrasında kendinizi suçlu hissedersiniz.
Anksiyete kaynaklı açlık hissini kontrol etmek ve bununla mücadele etmek için bu durumları tanımlamayı öğrenmek zorundasınız. Ruh halinizi bozabilecek bir şey yaşayıp yaşamadığınızı düşünün. Mesela, iş yerinizde ya da bir arkadaşınızla veya ailenizle vb. sizi rahatsız edecek bir şey yaşadınız mı hatırlamaya çalışın.
Bu durumları nasıl tanımlayacağınızı biliyorsanız, erken aşamada duygusal nedenlerle yemek yemeyi önleyebilirsiniz. Öte yandan, geç kaldığınızda farkına varmadan bu durumu yaşamak çok kolaydır.
Duygularınızı yönetin
Yukarıda belirttiğimiz gibi duyguları bastırmak, sosyal olarak daha kabul edilebilir görünse de, bir hatadır. Olumsuz duygular, gerçek benliğimizin bir parçasıdır ve bu nedenle onları kabul etmeli, paylaşmalı ya da gerekirse açığa vurmalıyız.
Olumsuz olanların yanı sıra olumlu olan duyguları da yönetmeyi öğrenerek, kaygı düzeyinizi düşürebilirsiniz. Bundan sonra, gerginlik ve endişe ile birlikte yemek yeme isteğiniz de azalır.
Rahatlayın
Bunun kolay olmadığını biliyoruz, ancak anksiyete yaşadığımız anlarda gevşemeliyiz ve kontrolü kaybetmeden önce bunu yapmalıyız. Sıkıntı zamanlarında kendimizi kaybetmemize izin vermezsek, işleri büyük ölçüde iyileştirebiliriz. Nasıl mı? Ruh halimizi iyileştirip sakinleşmenize izin veren birçok teknik var.
“Yemek ve sevgi, dünyanın fabrikasını bir arada tutar.”
– Friedrich Schiller
Bunun ötesinde, geceleri en az yedi saat uyumak, alternatif ödüller aramak, fiziksel egzersiz yapmak, bol su içmek ve okuma gibi üretken etkinliklerle zihninizi meşgul tutmak yararlı olacaktır. Bu şekilde anksiyete kaynaklı açlık hissini kontrol etmek daha kolay olacaktır. Ancak yine de bunun üstesinden gelemiyorsanız, profesyonel yardım almaktan çekinmemelisiniz. İlginizi çekebilir ...