Artçı deprem nedir? Öncü deprem nedir?
Kahramanmaraş depremi sonrasında sürekli olarak duyduğumuz terimlerden birisi artçı zerzele. Bu terime bir de öncü zerzele terimini ekleyebiliriz. Peki fakat artçı zerzele ve öncü zerzele tam olarak nedir?
Öncü zerzele nedir?
Öncü depremler, adından da anlaşılabileceği şeklinde, benzer yerde daha büyük depremlerden evvel gelen depremlerdir. Bu şekilde bir zerzele, benzer bölgede daha büyük bir zerzele meydana gelene kadar öncü zerzele olarak tanımlanamaz. Fakat derhal peşinden büyük bir zerzele gelirse, o süre öncesinde yaşanmış olan bu depremlere öncü zerzele denir.
Öncü zerzele (Foreshock) “Daha büyük bir depremden veya anne şoktan birkaç saniye veya birkaç hafta evvel gelen ve büyük depremin kırılma alanının içinde veya yakınında beliren minik sarsıntı, titreme olarak tanımlanabilir.
Kandilli web sitesinde öncü ve artçı depremleri özetle tanımlıyor: Kimi zaman büyük bir zerzele olmadan evvel minik sarsıntılar olur. Bu minik sarsıntılara “ÖNCÜ DEPREMLER” denilmektedir. Büyük bir depremin oluşundan sonrasında da bir ihtimal birkaç surat , sima ,çehre tane minik zerzele olmaya devam etmektedir. Bu minik depremler “ARTÇI DEPREMLER” olarak isimlendirilir ve büyük depremin oluş anına gore bunların şiddetinde ve sayısında azalım görülebilmektedir.
Artçı zerzele nedir?
Artçı zerzele ise, daha büyük bir depremi ya da “anne depremi” takip eden günler ya da seneler süresince benzer umumi alanda oluşan daha minik depremlerdir. Umumi bir kaide olarak artçı depremler, anne zerzele anında kayan fayın bir kısmı süresince yaşanmış olan minik, tekrardan ayarlamaları temsil eder. Artçı depremlerin sıklığı zaman içinde azalır. Tarihsel olarak, derin depremleri (>30 km) artçıların takip etme olasılığı, sığ depremlere gore oldukca daha azdır.
Amerika yer bilimi Araştırmaları Kurumu Artçı Depremi şu şekilde tanımlar: Artçı şoklar daha büyük bir vakası ya da “anne şoku” takip eden günler ya da seneler süresince benzer umumi alanda oluşan daha minik depremlerdir . 1-2 fay uzaklığında ve geri plan depremsellik seviyesine dönmeden daha evvelki süre diliminde meydana gelirler. Umumi bir kaide olarak, artçı şoklar, anne şok anında kayan bir fayın kısmı süresince minik tekrardan ayarlamaları temsil eder. Bu artçı şokların sıklığı zaman içinde azalır. Tarihsel olarak, derin depremleri (>30 km) artçı şokların takip etme olasılığı, sığ depremlere gore oldukca daha azdır.