Ekzorfinler, vücuttaki endorfinlere benzer şekilde etki gösteren ve opioid reseptörlere bağlanabilen, dışarıdan alınana besinlerin bağırsaktaki sindirimi sonu açığa çıkan moleküllerdir.
Gluten proteininde bulunan gliadin moleküllleri bu ekzorfinlerin en önemli kaynaklarındandır, sindirim sonucu açığa çıkan en önemli ekzorfin gliadinomorfin-7’dir.
Glutenden başka süt ürünleri (B-kazomorfin), soya ve ıspanak (rubiskolin) proteinlerinin sindirimi sonucu benzer ekzorfinler açığa çıkar.
Beta kazomorfin, sadece A1 geninin taşıyan ineklerin sütünün tüketilmesi sonucu açığa çıkar.
Hiçbir problemi olmayan sağlıklı insanlarda da bu ekzorfinler bağırsakta açığa çıkmaktadır.
Bu ekzorfinler
Dışarıdan hayvanlara ekzorfinler verildiğinde (damardan veya beyin omurilik sıvısı içine) sosyal motivasyonda azalma, kendi başına kalma isteği ve uzaklaşma gibi etkiler görülür. Opioid reseptör blokeri naltrekson verildiğinde ise bu etkiler azalır veya kaybolur.
Çölyak hastalığı olan çocukların bağırsak hücreleri içinde bu opioid etkili peptidleri daha az zararlı hale getirecek DDP IV (dipeptidil peptidaz) enzimi eksik veya düşük düzeylerde bulunur. Bu mukozal hasarı olan çocuklarda çok daha belirgindir; bu nedenle tüm ekzorfin açığa çıkarabilen besin maddeleri çok daha belirgin olarak etkilerini gösterir.
Referanslar