9 Mayıs, Dan Pabedi, Sovyetler Birliği’nin Nazi Almanyası’nı yendiği ‘Zafer Günü’
1. Dünya Savaşı sona erdiğinde ortaya çıkan kriz bütün ülkeleri etkiledi ama zaten bocalamakta olan ülkeleri daha çok etkiledi. Almanya geç kaldığı için bir türlü sömürgeler edinememenin sıkıntısı içinde girdiği 1. Dünya Savaşı’na girmiş ama bu savaşda da yenilmişti. Ardından Hitler iktidara geldi. Nazi Almanyası Anschluss(Tek Alman Devleti) Mart 1938’de gerçekleştirdi, Avusturya’yı ilhak etti. Nazi Almanya’sına karşı çıkan öteki batı devletleri buna kızdılar ama Eylül 1938’de Almanya ile Münih’te bir pazarlık yaptılar ve Çekoslovakya’nın bir parçasını Almanya’ya bağışladılar.
Mart 1939’da Britanya, Fransa ve Sovyetler arasında görüşmeler oldu ve iki devletin amacı, bir yandan Hitler’i Sovyetler’in üzerine sürerken, öte yandan Sovyetler’i yanlız bırakmaktı. Sovyetler’in bu durumundan yararlanan Hitler, Sovyetler’e bir saldırmazlık antlaşması önerdi. Hitler’in amacı, Sovyetler’e saldırmadan önce girişeceği ön saldırılarda Sovyetler’i devre dışı tutmaktı. 1 Eylül 1939’da Nazi Almanyası Polonya’ya saldırdı. Hitler 9 Nisan 1940’da Danimarka’ya, 10 Haziran 1940’da ise Norveç’i işgal etti. Bu arada Belçika, Hollanda ve Lüksemburg’da çatışmalar sürüyordu. Naziler Mayıs’ta bu ülkelerin işgalini de tamamladı.
Avrupa’nın önemli bir bölümünü işgal etmiş olan Hitler, Britanya adasına da saldırılar düzenliyordu. Ancak daha sonra belgeler ile saptandı ki 1940’da Hitler daha henüz Fransa’yı işgal etmekle meşgulken artık ana hedef olan Sovyetler Birliği’ne yönelmeyi gündeme almıştı. Nitekim Aralık 1940’da da Sovyetler Birliği’ne karşı, Barbarossa Operasyonu adını taşıyan savaş planını onaylamıştı. Hitler, Nisan 1941’de Yugoslavya’ya ve aynı sıralarda da Yunanistan’a saldırdı. Böylece Sovyetler Birliği’ne saldırmanın ön hazırlıkları da tamamlanmıştı. Nazi Almanyası’nın, uydusu olan ülkelerin ordusunu saymadan, yalnızca kendi ordusu 1 Haziran 1941’de 8,5 milyon askerden oluşuyordu. Almanya 22 Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’ne saldırıya geçti. Hitler orduları 4 ay gibi kısa bir zamanda Moskova yakınlarına vardı.
Hitler Almanyası neredeyse tüm Avrupa’yı işgal edip, sonra Sovyetler’e savaş açınca, Britanya ve ABD, Hitler’in dünyaya egemen olma hülyalarını daha iyi anladılar ve birşeyler yapmak zorunda kaldılar. Naziler Sovyetler’e saldırdığı gün, Britanya Sovyetler’e her türlü yadımı yapacağını açıkladı. Bir gün sonra da ABD benzeri bir açıklama yaptı. Ardından da 14 Ağustos 1941’de, Sovyetler Birliği, ABD ve Britanya arasında Atlantik Belgesi diye bilinen anlaşma imzalandı. Eylül-Ekim 1941’de ise Moskova’da üç ülke temsilcileri bir konferans yaptılar ve karşılıklı yardımları görüştüler. Sovyetler 26 Mayıs 1942’de Birtanya ile, 11 Haziran 1942’de ise ABD ile yeni ve 1941’dekinin yerine geçen birer anlaşma imzaladı.
Hitler orduları Moskova’ya yaklaştılar ama bu onların son başarısı oldu. Moskova’dan silah sesleri duyuluyordu, şehir bombalanıyordu. Genel Kurmay binası da bombalanınca, Stalin başkanlığındaki Genel Kurmay çalışmalarını Kirov Metro istasyonuna aktardı. Hitler ordusunun Moskova’ya saldırısı püskürtüldü. Nazi Almanyası orduları Leningrad’a da saldırıya geçmişler ve şehri ablukaya almışlardı. Şehir 1941’den 1944’e dek, 2,5 yıl abluka altında kaldı ama teslim alınamadı. Hitler orduları 1942’de Stalingrad’a saldırıya geçtiler ve 23 Kasım’da şehri sardılar. Hitler’in burada savaşan orduları 1943 başında yokedildi. Nazi Almanyası Stalingrad önünde, 100 tümen, yani 1.700.000 asker ve subay 24.000 top, 3500 tank ve 4300 uçak yitirdi.
Stalingrad yenilgisiyle gerilemey başlayan Nazilere, ikinci önemli darbe Kursk’da indirildi. Naziler burada da 30 tümen, yani yarım milyon adam yitirdiler. 1943 Ekimi’nde Sovyetler, ABD ve Britanya, Moskova’da bir konferans yaptılar. Ardından Kasım-Aralık’ta Tahran Konferansı yapıldı. Avrupa’da ikinci cephenin 1944’de açılması kararlaştırıldı.
1944 baharından Sovyet orduları SSCB sınırlarına ulaşmışlardı. Artık Nazi ordularını Berlin’e doğru sürüyorlar, Nazi işgaline uğramış tüm ülkeleri kurtarmayı hedefliyorlardı. Nisan başında saldırı planı hazırdı. Saldırıya üç cephe katılacaktı. Üç cephe, 19 kara ordusu, 4 tank ordusu ve 4 uçak filosu, 170 piyade ve topçu tümeninden oluşuyordu. Operasyona 2,5 milyon asker ve subay katılıyordu. 41.000 top, 6300 tank, 7500 uçak kullanılacaktı. Saldırı, 16 Nisan 1945’de başladı. 23 Nisan’da Berlin ablukaya alınmıştı. Abluka daraltılmaya, artık Berlin’de sokak sokak bina bina savaş yürümeye başladı. 30 Nisan’da Sovyet topçuları Reichstag’a ulaşmışlardı.
Aynı gün Nazi Almanyası’nın lideri Adolf Hitler intihar etti.
7 Mayıs’da Almanya’daki Flensburg hükümeti kayıtsız şartsız teslim olmayı kabul eden anlaşmayı imzaladı. Sovyetler Birliği’ne ise gün olarak 8 Mayıs’a geçilmişti ve bir dahaki gün “9 Mayıs Zafer Günü” olarak ilan edildi.