Irak’taki kamplarda son bir hafta içinde üç cinayet ve intihar vakası yaşandı.
IŞİD'in vahşetinden sonra ciddi şekilde acı çeken Ezidi topluluğunun yerinden edilmiş kişiler ve hatta geri dönenleri arasında intihar vakaları sıkça görülüyor.
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığına bağlı Ortak Kriz Koordinasyon Merkezinin verilerine göre, Kürdistan Bölgesinde, yüzde 30'u Ezidiler olmak üzere yaklaşık 665 bin göçmen bulunuyor.
Musul'un 120 kilometre batısında Irak-Suriye sınırında yer alan ve tartışmalı bölgeler arasında yer alan Şengal, Ağustos 2014'te IŞİD tarafından hedef alınan Ezidi azınlığa ev sahipliği yapıyor.
Ezidileri “sapkın” olmakla suçlayan IŞİD militanları tarafından Ağustos 2014'te ele geçirilen Şengal, bir trajediye sahne oldu.
Soykırıma dayalı öldürme, tecavüz, kaçırma ve köleleştirmenin görüldüğü faciayı, son zamanlarda Belçika ve Hollanda parlamentoları soykırım olarak kabul edildi.
Faciadan hayatta kalan topluluk, Şengal Dağı'nda Kürdistan Bölgesi’ndeki güvenli kamplara yerleştiler. Burada on binlerce kişi hala yerinden edilenler için onlarca kampta yaşıyor.
Binlerce Ezidi kadın, kız ve çocuk köleleştirildi ve seks kölesi olarak alı konuldu. Kürdistan Bölgesi Kayıp Ezidileri Kurtarma Ofisi, 2014'te Şengal'i ele geçirdiğinde 6 bin 417 Ezidi'nin IŞİD tarafından esir alındığını ve 2 bin 700'ünün meçhul bir kadere sürüklendiğini söyledi.
Savaşın yıktığı bölge yeniden inşa edilmediğinden, güvenlik, istikrar, zayıf altyapı ve yetersiz iş olanakları, savunmasız topluluğun eve dönmesini zorlaştırıyor.
Geçen yıl, Irak hükümeti Ezidi göçmenler arasında artan intihar vakalarını araştırmak için bir komite kurmaya karar verdi, henüz herhangi bir rapor açıklanmadı.
Şengal Kaymakamlığı tarafından hazırlanan bir istatistik, 2014'ten bu yana göçmenlerin kamplarında çoğu kadın 250 intihar vakasının kaydedildi.
Kamp yöneticisi Pir Alo Kaçal, 4 Mart'ta Hanke Kampında sarhoş bir adam karısını sözlü tartışmanın ardından vurarak öldürdü, birkaç saat sonra adam güvenlik güçleri tarafından tutuklandığını söyledi.
Kadının 40 yaşında olduğunu dile getiren Kaçal, zanlının iki karısı olduğunu ve cinayet suçlamasıyla 5 Mart'ta tutuklandığını da sözlerine ekledi.
Duhok’un Simela ilçesindeki Hanke kampı, çoğunluğu Ezidi olan 14 bin göçmene ev sahipliği yapıyor.
Ezidilik eski bir Orta Doğu tek tanrılı etnik dinidir ve dünyayı yaratan ve onu Melekler olarak bilinen yedi Kutsal Varlığın korumasına emanet eden tek tanrı inancına dayanıyor. Bu melekler arasında dikkat çekeni, dünya üzerinde otorite sahibi olan Melek Tawus'tur.
Çoğu Ezidi, iki ana Kürt lehçesinden biri olan Kurmanci'yi konuşur, ancak çoğu Ezidi, Ezidiliği etnik değil dini bir kimlik olarak görür.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Aralık 2020'de yayınlanan Irak'ta intiharla ilgili bir raporda, birkaç yıldır birçok Iraklı ailenin geçmişteki çatışmalar ve ekonomik düşmanlıklardan kaynaklanan zihinsel sağlık yaralarından muzdarip olduğunu duyurdu.
DSÖ, yakın partner sorunları, fiziksel sağlık koşulları, finansal zorluklar ve yasal sorunlar dahil olmak üzere çeşitli faktörlerin Irak'taki intihar oranlarına katkıda bulunabileceğini kaydetti. Diğerleri, örneğin çocuk istismarı, ihmali veya ailede intihar öyküsü ve yüksek suç oranları ve şiddet gibi daha geniş topluluk koşulları gibi kişisel veya aile şiddet deneyimleridir.
1 Mart'ta, Qadia Kampının bir sakini kendini yaktı. Duhok Hastanesinde üç gün tedavi gördükten sonra vefat etti.
KirkukNow'a konuşan, Samir'in ailesine yakın bir kamp sakini, Basil Dahil Samir'in annesinin ölümü ve aynı kampta yaşayan babasıyla sorunlarının ardından tek başına yaşadığını söyledi.
Zaho Hastanesinin medya yetkilisi Amir Adel, yanıklar için özel bir bölümlerinin bulunmadığını ve vakanın Duhok Hastanesine nakledildiğini belirterek, “Ancak olayın nerede olduğu belli değil ve soruşturmalardan haberdar değiliz” diyor.
Yetkili makamlar olayla ilgili henüz bir açıklama yapmadı. Qadia kampı, 12 bin Ezidi göçmenlere ev sahipliği yapıyor.
Yerel yetkililer, kasım ayı başlarında, Ninova eyaletinin savaşın harap ettiği Şengal bölgesinde 72 saat içinde iki Ezidi erkek ve kız ve bir genç kızın iki intihar ve şüpheli bir cinayet vakasında ölü bulunduğunu söyledi.
Ülke İçinde Yerinden Edilmiş göçmenler arasındaki dikkat çekici intihar artışı, 29 Mart'ta Duhok’taki STK'lar, devlet yetkilileri ve ilgili yetkililer tarafından düzenlenen bir konferansın temel konularından biriydi.
Bir STK'nın intihara kalkışma ve intihar etme nedenleri ile ilgili yaptığı ankete katılanlar, akrabalarının yüzde 20'sinin en az bir kez yaşamına son vermeyi düşündüğünü söyledi.
Akrabalar, 28 Şubat'ta 8 binden fazla Ezidi yerinden edilmiş kişinin yaşadığı Bacit Kendala kampında yaşayan genç bir kişinin evinde asılmış şekilde ölü bulunduğunu söyledi.
Rundak Şivan 9. Sınıf öğrencisiydi ve bir kız kardeşi ve üç erkek kardeşi var. Babası çiftçi olarak çalışıyor.
Şivan, “Her zaman mutlu görünüyordu ve onu asla üzgün ya da depresif görmedi. Şivan'ın yeğeni Celal Muhammed, ailesiyle akşam yemeği yedi ve yattıklarında kendini astı” dedi.
Yerel polis vakayı araştırmayı sürdürüyor.
KirkukNow, vakalar hakkında yorum yapmak için güvenlik güçleriyle temasa geçti ancak yanıt verilmedi.
Şivan, “Göçmenler sekiz yıldır kampta yaşamaktan bıkmış durumda. Güvenlik, yeniden yapılanma, istihdam ve yardım eksikliği nedeniyle evlerine dönemedikleri için bazıları intihara başvuruyor” diye konuştu.