Sodyum doğada farklı formlarda bulunan, tuz oluşturmaya yatkın olan, periyodik cetvelde “Na” simgesiyle gösterilen bir elementtir.
SODYUM NEDİR?
Sodyum doğada farklı formlarda bulunan, tuz oluşturmaya yatkın olan, periyodik cetvelde “Na” simgesiyle gösterilen bir elementtir. Sodyum eksikliği ve sodyum yüksekliği vücutta elektrolit dengesizliğine bağlı olarak olumsuz gelişmelere neden olmaktadır. Özellikle yüksek tansiyon ve tuz tüketiminde artış birbiriyle ilişkilendirilmektedir. Sodyum düşüklüğü özellikle sporcularda terlemeye bağlı olarak gözlemlenmektedir. Sodyum eksikliğinde görülen hastalıklar listesinin en başında halsizlik, kendini oldukça bitkin hissetme sayılabilir.
Sodyum Klorür Nedir?
Aynı zamanda sofra tuz olarak da bilinen ve iki mineralin birleşmesinden oluşan, diyetin ayrılmaz parçası olan bir maddedir.
Na ve Cl, küçük miktarlarda alınması gereken ve vücudun sıvı-mineral dengesinin korunmasını sağlayan iki elementtir. Klorit aynı zamanda vücudun besinleri sindirmesine yardımcı olmaktadır.
Sodyum İçeren Besinler
Tuz bazı besinlerde doğal olarak bulunurken, bazı besinlere sonradan eklenmektedir. Bu besinler şu şekilde sıralanabilir;
- Hazır-paketli gıdalar
- İşlenmiş et ürünleri
- Bazı kahvaltılık gevrekler
- Peynir
- Bazı konservelenmiş sebzeler
- Bazı ekmekler
- Bazı Soslar
Günlük Sodyum İhtiyacı
Günde 6 gramda fazla tuz tüketilmemesi önerilmemektedir. Bu miktar 2.4 gram sodyuma denk gelmektedir.
Ortalama olarak dünyada tuz tüketimi günlük 8 gram kadardır (Bu 3.2 g Na tüketimi anlamına gelir.). Bu miktar günlük ihtiyacın üstündedir.
Günlük tuz tüketimini azaltmak için birkaç öneri;
- Etiketlerin kontrol edilmesiyle, daha az tuz içeriği olan ürünler satın alınması,
- Konservelenmiş ürünlerin tüketiminin azaltılması,
- Konserve balıkların suyunun iyi süzülmesi,
- Hazır sosların tüketiminin azaltılması,
- Tuzlu atıştırmalıkların, turşuların, işlenmiş et ürünlerinin tüketilmesinin azaltılması,
- Yemek pişirme sırasında az veya hiç tuz eklenmemesi, tatlandırma için baharatların kullanılması,
- Yemeklerin tadına bakılmadan önce tuz eklenmemesi şeklinde sıralanabilir.
Bebek ve Çocuklarda Tuz Tüketimi
Bebekler ve 11 yaşın altındaki çocukların yetişkinlere kıyasla daha az tuz tüketmesi gerekmektedir.
1 yaşın altındaki bebeklerin günde 1 gramdan az tuz tüketmesi önerilmektedir. Eğer bebek anne sütü alıyorsa günlük mineral ihtiyacını karşılamaktadır. Bu yüzden ekstra bir tuz ihtiyacı bulunmayacaktır.
Böbrekleri zorlanacağından bebeklerin yiyeceklerine ekstradan tuz eklenmemesi gerekmektedir. Bu yüzden özellikle 1 yaşın altındaki bebeklerin yemekleri ailenin geriye kalan bireyleriyle aynı yemekler olmamalıdır.
Buna ek olarak bebeklere yemeye hazır ürünlerin verilmemesi gerekmektedir.
Yaşa göre değişen maksimum tuz alımı şu şekilde olmalıdır;
- 1-3 yaş – Günde 2 g (0.8g Na)
- 4-6 yaş – Günde 3 g (1.2g Na)
- 7-10 yaş – Günde 5 g (2g Na)
- 11 yaş ve üstü –Günde 6 g (2.4g Na)
Çocukların fazla tuz tüketmediğinden emin olmak aynı zamanda tuzlu besinleri sevecek bir tat algısına sahip olmalarının önüne geçecektir.
Yüksek Tuz İçeriğine Sahip Yiyecekler
Aşağıda belirtilen besinler yüksek oranda tuz içermektedir. Tüketimlerinin durdurulması veya azaltılması oldukça önemlidir.
- Konserve sardalya
- İşlenmiş et ürünleri
- Peynir
- Zeytin
- Turşu
- Kavrulmuş ve tuzlanmış yağlı tohumlar
- Soya sosu
- Bulyon
- Hazır mayalar
Tuz tüketimi oldukça dikkat edilmesi gerekilen bir husustur. Bu yüzden sodyum hangi besinlerde bulunur sorusunun cevabı iyi bilinmeli ve özellikle alışveriş kısmında bu konuda hassasiyet gösterilmelidir.