Hillary Diane Rodham Clinton (d. 26 Ekim 1947), ABD'li siyasetçi, Amerika Birleşik Devletleri'nin 67. Dışişleri bakanı. ABD'nin 42. devlet başkanı Bill Clinton'la evli olan Hillary Rodham Clinton, 1993-2001 yılları arasında eşinin başkanlığı sırasında First Lady olarak görev yapmıştır. Ardından 2001-2009 arasında ABD Senatosunda New York eyaletini temsil etmiştir. 20 Ocak 2007 tarihinde 2008 ABD başkanlık seçimlerine adaylığını koymuş ancak ön seçimleri az farkla Barack Obama'ya kaybetmiştir. 2016 ABD başkanlık seçimleri için Demokrat Parti'den başkan adayı olmuş ve ön seçimleri kazanmıştır.
Çocukluk[değiştir | kaynağı değiştir]
Hillary Diane Rodham, ABD'nin Illinois eyâletindeki Chicago kentinde doğmuştur. Üç yaşında ailesi ile beraber Park Ridge, Illinois'e taşınmıştır. Babası Hugh Ellsworth Rodham İngiliz ve İrlandalı göçmenlerin bir çocuğudur ve tekstil endüstrisinde küçük ama başarılı bir işe sahiptir. Annesi Dorothy Emma Howell, ise ev hanımıydı. Hugh ve Tony adında iki de küçük kardeşi vardır.
Çocukken, kilisede ve okulda pek çok aktivite de görev almıştır. Tenis ve diğer spor dalları ile uğraşmış, Brownie ve Girl Scout gibi ödüller kazanmıştır. Marine East High School okulunda okumuş, öğrenci konseyi, müzakere takımı ve Ulusal Onur Topluluğu (National Honor Society) gibi gruplara katılmıştır. Daha sonra Marine South High School'a geçmiş ve burada Ulusal Hüner Finalist'i (National Merit Finalist) olmuş ve 1965 yılında da mezun olmuştur. Ailesi istediği alanda kariyer yapması için onu desteklemiştir. Muhafazakar bir ailede yetişmiş olan Hillary, 13 yaşında 1960 yılının Başkanlık seçimlerini yakından takip etmiş ve 1964 Başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi aday Barry Goldwater için gönüllü olarak çalışmıştır. Politik kariyerinin başlarında, babası gibi komünist karşıtı olan lisedeki tarih öğretmeni ve annesi gibi sosyal adalet gibi konularla ilgilenen aynı zamanda da bir rahip olan akıl hocası onu çok etkilemiştir. 1962'de akıl hocası ile beraber sosyal haklara sahip çıkan lider Martin Luther King Jr. ile tanışma şansına erişmiştir.
Üniversite yılları[değiştir | kaynağı değiştir]
1965'te Rodham Wellesley Koleji'e girmeye hak kazanmış ve burada Siyasal Bilimler üstüne eğitim görmeye başlamıştır. İlk yıllarında üniversitenin “Genç Cumhuriyetçiler” (Young Republicans) organizasyonunun başkanlığını yapmıştır. Amerikan Sivil Haklar Hareketi ve Vietnam Savaşı ile ilgili görüşlerinin değişmesi sebebi ile bu pozisyondan vazgeçmiş ve kendine özgü “bir muhafazakarın aklı ve bir liberalin kalbi” görüşünü benimsemiştir. Martin Luther King Jr'in ölümünden çok etkilenmiş ve savaş karşıtı Demokrat Eugene McCarthy'nin başkan adayı olmasını desteklemiştir. Üniversitedeki diğer siyahi öğrenciler ile işbirliği yaparak, üniversiteye daha çok siyahi öğrencinin alınması gibi değişiklikler yapabilmek için iki günlük bir kampanya düzenleyerek derslere girmeyi reddetmişlerdir. Aynı yıl Wellesley Koleji Yönetim Topluluğu'na (Wellesley College Government Association) başkan olarak seçilmiştir. "Wellesley in Washington" adında üniversitenin yaz programına katılmış, ve profesörü Alan Schecter'in da yardımıyla Cumhuriyetçi Konferans Evi'nde (House Republican Conference) stajyer olarak işe başlamıştır. Böylece değişmekte olan politik görüşlerini daha iyi anlayabileceği düşünülmüştür. Cumhuriyetçi aday Nelson Rockefeller'in kampanyası için çalışmaya davet edilmiştir. 1968'de Cumhuriyetçi Ulusal Konvansyionu'na (Republican National Convention) katılmış ve burada verilen ırkçı mesajlar yüzünden Cumhuriyetçi partiyi tamamen terk etmiştir.
Wellesley'e geri dönen Rodham bitirme tezini Profesör Schecter'in gözetmenliğinde, Saul Alinsky'nin radikal topluluk organizasyonu üstüne yapmıştır. 1969'da Siyasal Bilimler bölümünden derece ile mezun olmuştur. Bazı öğrencilerin baskısı ile, Wellesley'de mezuniyet töreninde konuşan ilk öğrenci olmuştur. Associated Press'e göre konuşma ayakta alkışlanmıştır. Life isimli dergide, ondan önce konuşan senatör Edward Brooke hakkındaki eleştirileri sayesinden, onunla ilgili bir makale yayınlanmıştır. Bazı yerel televizyon kanallarında ve yerel gazetelerde de adı anılmıştır. O yazını Alaska'da McKinley Dağı Ulusal Parkı'nda bulaşık yıkarak geçirmiştir. Sağlıklı koşullarda çalışılmadığından şikayet edince buradan da kovulmuştur.
Hukuk Eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]
Rodham daha sonra Yale Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi görmeye başlamıştır. Burada “Yale Review of Law and Social Action” isimli okul gazetesinin editör kurulunda yer almıştır. İkinci yılında Yale Çocuk Çalışma Merkezi'nde (Yale Child Study Center) küçük çocuklarda beynin gelişimi üstüne araştırmalara katılmıştır. Aynı zamanda çocuklarında suistimal edilmesi ve fakirlere hukuksal destek sağlayan hayır kurumlarında da çalışmıştır. Göçmenlerin çalışma, yaşama ve eğitim ve sağlık gibi sorunları üstüne Marian Wright Edelman ile beraber yaptığı araştırmalar ile ödül kazanmıştır. Zaman içerisinde Edelman onun akıl hocalığını da yapacaktır.
1971 ilkbaharında, Yale'de bir hukuk öğrencisi olan Bill Clinton ile flört etmeye başlayan Hillary, aynı zamanda sivil özgürlükler, anayasal haklar ve radikal amaçları desteklemesi ile tanınmış bir hukuk bürosunda, çocukların vesayeti ile ilgili davalarla ilgileniyordu. Bu büronun kurucularından ikisi komünist partinin kurucu üyeleriydi. Clinton o yaz kendi ile ilgili işleri iptal ederek onunla Berkley, California'da yaşamaya başlamıştır. Kendini işine ve hedeflerine atayan Clinton, Bill ile tanıştıktan sonra, kendini onunla yaşamaya adayacaktır. Okula geri dönene kadar da beraber yaşayacaklardır. Takip eden yazda Demokrat aday George McGovern için başarısız olacak bir kampanya yürütmüşlerdir. 1973'te yine derece ile mezun olan Rodham Clinton ile beraber olabilmek için orada bir yıl daha kalmıştır. Clinton mezun olduğu yıl ona evlenme teklif etmiştir ama bu teklif reddedilmiştir. Yale Çocuk Çalışma Merkezi'nde çalışmaya başlamış ve 1973'te yayınladığı “Hukuk Korumasında Çocuk” (Children Under the Law) makalesi “Harvard Educational Review”da yayınlanmış ve ilgili alanda pek çok kez referans olarak gösterilmiştir.
Evlilik[değiştir | kaynağı değiştir]
Richard Nixon'ı suçlayan bir komitede çalıştıktan sonra, büyük hukuk firmaları ile çalışmaktan vazgeçip, kalbini izleyerek, Bill Clinton'un peşinden Arkansas'a girmiştir. 1975'te evlendikten sonra 1980'de ilk ve tek çocukları Chelsea doğmuştur. Arkansas'a yerleştikten sonra fakirler için hukuksal destek sağlayan bir klinik kurmuş ve çocukların suistimali ile ilgili davalarla ilgilenmiştir. Arkansas Advocates for Children and Families isimli bir grup kurmuş, otuz yaşına geldiğinde ise, Başkan Jimmy Carter tarafından Birleşmiş Eyaletler Hukuk Servisi Kurumu isimli, fakirlere hukuksal destek sağlayan ve kâr amacı gütmeyen bir kurumun yönetimine atanmıştır.
Bill, Arkansas valisi seçildikten sonra da çocukların korunması, eğitimi ve sağlığı ile ilgili çalışmalara devam etmiş ve çocuk haklarını koruyan pek çok ulusal sivil toplum örgütünde de yer almıştır.
Hukuk kariyerine de devam eden Hillary, Amerikan Barolar Birliği'ne Mensup Kadınlar (American Bar Association's Commission on Women in the Profession) grubuna liderlik etmiş ve cinsel taciz ve eşit ücret ödenmesi gibi konularda başı çekmiştir. Aynı zamanda iki kez Amerika'nın en etkili 100 avukatından biri olarak seçilmiştir.
Bill Clinton, 1992'de başkan seçildikten sonra Amerika'nın en önde gelen kadın hakları savunucularından biri olan Hillary dünya çapında da tanınmış ve hayranlık uyandırmıştır. Kadın haklarını ve kadının durumunu bütün dünyada savunan Hillary aynı zamanda göğüs kanseri ve Körfez Savaşı sendromuna yakalanmış insanlara terapi uygulanması ile ilgili çalışmalarda da bulunmuştur. 1997'de Adoption and Safe Families Act (Evlat Edinme ve Güvenli Aileler Hareketi) ile evlat edinmeyi kolaylaştırmış ve genç yaşta hamile kalmanın önüne geçmeye çalışmıştır.
Evrensel sağlık ile ilgili çalışmaları başarısız olmasına rağmen, herkesin sağlıklı yaşaması için yaptığı çalışmalar ve bu işe kendini ne kadar adamış olduğunu hiçbir Amerikalı unutmamıştır. Çocukların sağlığı için de çok gayret göstermiş, başlattığı programlar ile her çocuğa sağlık güvencesi kazandırmıştır. Aynı zamanda, ilaç firmalarına baskı yaparak, çıkardıkları ilaçların çocuklar üstündeki etkilerinin de kontrol edilmesini sağlamaya çalışmıştır.
1995'te yayınlanan It Takes A Village (Bir Kasaba Gerekir) isimli kitabı, uluslararası alanda çok satanlar listelerinde yer almıştır. Çocukların başarısı için herkesin sorumlu olduğunu anlatan kitabın gelirlerini çocukların gelişimi için harcamıştır. Living History adlı otobiyografi kitabı da yine çok satanlar listelerinde yer almıştır.