ABDURRAHMAN III (889-961)
Endülüs Emevî hükümdarı. Endülüs Emevî Devleti’nde ilk kez halife sanını kullanmıştır.
Abdurrahman yedinci Endülüs Emevî hükümdarı Abdullah’ın torunudur. Bazı kaynaklar doğum tarihini 892 olarak da gösterir. Babası Muhammed, daha önce veliahtlık çekişmelerinde öldürülmüş olduğu için dedesi Emir Abdullah 912’de ölünce, Abdurrahman onun yerine Kurtuba’da emir oldu.
İlk zamanlar, çeşitli ayaklanmalarla dağılmakta olan Endülüs Emevî Devleti’ni askeri yönden güçlendirmeye çalıştı. Bu arada güneyde ayaklanan Arap beyleri ve kuzeyde topraklarım işgal etmiş bulunan Müslüman Araplar’a direnen İspanyol soyluları ile mücadele etti. 917’ye değin III. Abdurrahman’m askerleri Ecija, Jaen ve Elvira bölgelerinde Ömer b.Hafsûn’un etkinliğini kırmayı başardılar. Ömer b.Hafsûn 917’de ölünce direniş büyük ölçüde kırıldı. Daha sonra, 928’de Bobastro kalesinin ele geçirilmesi ve 932’de de Tuleytula’nın (Toledo) alınmasıyla direniş tümüyle sona erdi.
Kuzeyde, Leon Kralı II. Ordono, Navarre Kralı Sancho’nun yardımıyla Tudela ve Valtierra bölgelerine bir akm düzenledi. III. Abdurrahman bu tehdide karşı 920’de bir sefere çıktı. Val de Junqueiras’da II. Ordono ve Sancho’nun güçleriyle karşılaşarak yenilgiye uğrattı. Askeri yenilginin hemen ardından II. Ordono’nun ölmesi ve taht kavgalarının uzun süreli iç karışıklıklara yol açması kuzeydeki tehlikeyi bir süre için ortadan kaldırdı.
III. Abdurrahman’ın başa geçmesinden kısa bir süre önce Tunus’da kurulmuş bulunan Fatımîler de, Endülüs Emevîleri’ni etkileri altına almak istiyordu. III. Abdurrahman, buna karşı güçlü bir donanma oluşturdu. 931’de Ceuta’yı ele geçirerek Cebel-i Tarık Boğazı’nı tuttu ve Kuzey Afrika Bedevîleri’ni kendine bağladı. Fatımî donanması ile Endülüs donanması arasındaki çatışma III. Abdurrahman’ın hükümdarlığı boyunca sürdü.