İzlenimcilik (empresyonizm) deyince akla gelen en önemli ressamlardan Pierre-Auguste Renoir’ın en önemli tablolarını derledik.
Pierre-Auguste Renoir (1841 – 1919), orta halli bir ailenin çocuğuydu. Yeteneğini farkeden ailesi okuldan alarak, porselen süslemeciliği ile uğraşan Levy Kardeşler’in yanına çırak olarak yerleştirdi. Porselen tabaklar boyayarak işe başladı. Akşamları da resim derslerini izlemek üzere Dekoratif Sanatlar ve Resim Okulu’na gidiyordu. Daha sonra yelpazeleri resimleyen bir atölyede iş buldu. Büyük bir ustalıkla 18. yüzyıla ait taklit resimler yaptı. Bütün hayali, resim sanatı ile uğraşmaktı, bunun için gerekli olan parayı biriktirdi. Orta sınıfın yaşamın tadını çıkardığı bu dönem, Renoir’in tablolarında da göze çarpıyor. Özellikle sanatçının gençlik yıllarında, bu ruh durumunun sevincini, mutluluğunu ve rahatlığını görürüz tablolarında.
The Seine At Asniéres – 1879
Meeting Around A Boat – 1862
Mademoiselle Romain Lacaux – 1864
Arum and Conservatory Plants – 1864
Renoir, sanat hayatının daha ilk yıllarında Manet’den etkilenmiş, ancak Manet gibi doğa resimleri değil, insan betimlemeleri çiziyordu. Courbet’nin plastik ifade tarzı ve Delacroix’nın renk dünyası ile onu etkilemişse de, taklitçi olmadan kendi resim üslubunu yaratmıştır. Güzel Sanatlar Akademisi’ne giren Renoir, atölyede sanatsal gelişimi açısından önemli rol oynayacak olan Frédéric Bazille, Alfred Sisley ve Claude Monet ile tanışır.
Portrait of Mademoiselle Sicotg (Matmazel Sicotg’nin Portresi) – 1865
La Mare aux Fees – 1866
The Inn of Mother Anthony – 1866
Bir süre sonra Manet’nin resim anlayışına ters düştüğünü anlar ve 1863 ilkbaharında atölyeden ayrılarak açık hava resimleri yapmak üzere geleceğin empresyonistleriyle tanışır. 1870’lerde arkadaşı Jules de Coeur’un Marlotte’daki malikanesinde konuk olur. Sanatçı burada birçok eserinde kendisine modellik yapan Lise Trehot ile tanışmıştır. Renoir, Lise’in bazı portrelerinde geleneksel etki altında koyu bir renk düzeniyle çiziyordu. 1867 yılına kadar aydınlık resimden ayrılmadı. Bu dönem eserlerinde pre-empresyonizm ve klasik akımın birleşimini görürüz. Zemini, ışığı şekillerin yardımıyla birleştiren mavi renklerle boyar. 1870’te Fransa ve Almanya arasındaki savaşa katıldı, ama hastalandı ve döndü. O günlerde birbirini anımsatan iki büyük portre yaptı: Arkadaşının sevgilisi Rapha’nın portresi ve Lise Trehot’un resimleri.
Lise with Umbrella (Şemsiyeli Lise) – 1867
Rapha Maitre – 1871
En été / La bohémienne – 1868
Woman In A Garden, Lise Trehot – 1868
The Promenade – 1870
Renoir bu çalışmasında hızlı ve titrek fırça darbeleriyle kadının giysisinin hafifliğini, yaprakların hışırdamasını ve figürler üzerindeki ışık oyunlarını vermeyi başarır. Bu sahne, ağaçların arasından süzülen ve giysilerin üzerinde duran ışığın etkisini çalışmak için bir bahanedir.
Empresyonist dönemi boyunca (1872 – 1882) Renoir, bir bahçe içerisine yerleştirdiği nüler, portreler ve gruplarda ışık etkilerini şiirsellikle tuvaline aktardı. Tuval üzerinde renkleri karıştırmaya ve vernikle çalışmaya özellikle Loca ya da Balerin gibi başyapıtlarında devam etmekle birlikte, 1876’dan itibaren görsel karışıklığı da kullandı. Renoir bu görsel karışıklığı, tuval üzerinde titreşim gücünü ayrı tutmakla beraber, izleyicinin birbirinden ayırt edemediği renkli virgülleri anımsatan aydınlık küçük fırça vuruşlarıyla yaratıyordu. Bu yöntemi sayesinde, büyük boyutlu tablolarında da ağaç yaprakları arasından sızarak modellerin giysilerinde ve yüzlerinde yaldızlı ya da beyaz lekeler oluşturan güneş ışığının etkilerini canlandırmayı başardı.
Madame Claude Monet’nin Portresi – 1873
Renoir, arkadaşı Monet ve ailesini çokça resmetmiştir. Yaptığı bu yarım boy portrede Camille Doncieux zarif bir giysi içinde sandalyede otururken betimlenmektedir. Monet, Camille ile yıllarca birlikte yaşadıktan ve ilk oğulları Jean Monet’nin doğmasından birkaç yıl sonra evlenmişti. Camille, Monet’in esin perisi, modeli ve karısıydı. Büyük olasılıkla evinde betimlenmiştir, çünkü Renoir bu resme çok benzer bir Monet resmi daha yapmıştır. Renoir, bu resimde Camille’yi tüm zarafetiyle yana doğru baktığı bir anda resmetmiştir.
La Loge (Loca) – 1874
Renoir, Loca çalışmasında yeni modeli Nini Lopez ile kardeşi Edmond’u betimlemiştir. Sanatçı zevk düşkünlerinin buluşma yeri olan Paris tiyatrosu locasında bir anı yakalamıştır. Huysmans’a göre Renoir “O pırıltılı sevinç içinde çiçek gibi tenini, kadife cildini, sedef gözlerini, şık saç biçimini ustalıkla verdiği genç kadınların gerçek ressamıdır.”
Balerin – 1874
Dance at Moulin de la Galette – 1876
Empesyonizmin en önemli yapıtlarından biri olan bu resim, Moulin de La Gallette’de dans ve kahkaha arasında umursamazlık içinde geçen bir pazar öğleden sonrası betimlenmiştir. Renoir’in hızlı darbeleri anın havasını yakalamayı başarmıştır. Sanatçının dostları ortamın canlılığını ve dinginliğini tam olarak yansıtabilmek için lokalin bahçesinde modellik yaparlar. Bu resim için poz verenlerden çizgili giysili kızın, Renoir’ın modeli Jeanne’ın kızkardeşi olduğu söylenir. Renoir’ın diğer modellerinden biri olan Margot, sol tarafta Kübalı ressam Cardenas ile dans ederken görülüyor. Masada, arkadaşları Frank Lamy, Norbert Goeneutte ve Georges Rivière’yi yerleştirmiş.
Aşıklar – 1876
Resimdeki kız, modeli Jeanne’ın kızkardeşi, yani bir üst resimdeki çizgili giysili kız.
1875 yılında Renoir Oltası ile Balıkçı adlı tablosunu satın alan editör Georges Charpentier ile tanıştı. Bir süre sonra Bay ve Bayan Charpentier’ın birçok portresini yaptı.
Madam Georges Charpentier ve Çocukları – 1878
Two Sisters On The Terrace (Terasta İki Kızkardeş) – 1881
Bu tablosu, artık Renoir’ın empresyonizm döneminin sonlarında yapılmıştır. Renoir, Teras adlı çalışmasında Parisli kent soylularının pazar buluşmalarının yeni mekanı La Fournaise’de iki kardeşi resmeder. Arka planda darbelerinin çabukluğu ve hafifliğine karşın Renoir figürleri artık belirli bir sağlamlığa ulaşmıştır. Kişilerin psikolojisini araştırmada gösterdiği dikkat de yenidir. Manzara izlenimci etki altında, kızların yüzü, giysileri, gözleri gerçekçidir.
1881’de Cezayir’e gider. Sanatçı pek çok yerli kadın portresi ve birçok peyzaj yapar. Bu yıllarda Renoir artık kendini izlenimciliğin götürebileceği denli uzağa gelmiş görüyor ve artık bu akımın bir çıkmaz sokak olduğunu düşünüyordu.
Cezayirli Kadın – 1881
Le Déjeuner des Canotiers (Denizcilerin Kahvaltısı) – 1881
Denizcilerin Kahvaltısı olarak çevrilebilecek eserdeki figürler yine Renoir’ın arkadaşları.
İtalya yolculuğu onun izlenimcilerden uzaklaşmasını sağladı. Bu yolculuk sırasında büyük İtalyan yağlı boya ustalarını keşfetti. Bu değişimini gösteren eser de Şemsiyeler adlı tablosudur. Bu dönemde çıplak resimler, mitolojik temalara ağırlık verdi. 1880’lerde Renoir’in izlenimciliğinin hafif renklerinden git gide uzaklaştığı görülür.
Şemsiyeler – 1883
Dancing in the County (Kırda Dans) – 1883
Renoir’ın birçok dans resmi vardır. 1883 tarihli Kırda Dans’ın havası oldukça farklıdır, kavalye diğer dans resimlerindekilerle aynıdır, fakat bu kez havası daha rahat resmedilmiştir, güleryüzlü ve doğal dam ise Aline Charigot’un (kendi karısı) yüzüne sahiptir.
Children’s Afternoon at Wargemont (Wargemont’ta Çocukların Akşamüstü) – 1884
1885 ve 1886 tarihlerini taşıyan Annelik adlı yapıtının değişik anlatımları Renoir’in sanatındaki yeni yönelişi oldukça belirgin bir şekilde gösterir. Bu yapıtlarda sanatçı, Esseyes’de bir bankın üzerinde oğlu Pierre’i emziren genç karısını, inanılmaz bir albeni ve doğallıkla canlandırmıştı. Karısının üzerinde mavi renkte bol bir etek ve başında hasırdan bir şapka bulunuyordu. Her şey yumuşatılmıştı. Anne ve çocuk, yaz güneşi altında olgunlaşmış meyveleri ya da dolu tohumları anımsatıyordu.
Maternité (Annelik), Karısı Aline ve Oğlu Pierre – 1885
Gabrielle ve Jean – 1895
Madame Robert de Bonnieres – 1889
Beaulieu – 1890
Sanatçı romatizmaya yakalandı. 1912’de romatizması o denli ilerlemişti ki artık koltuksuz gezemiyordu. Buna karşın yaşamının son günlerine dek resim yapmayı sürdürdü. Son zamanlarda parmaklarının arasına bir fırça bağlıyor, o şekilde resimleri üzerinde çalışıyordu. Zatüreeye yakalanır ve 3 Aralık 1919’da hayata gözlerini yumar.
Tilla Durieux (Ottilie Godeffroy) – 1914