Nutuk Nedir?
Nutuk Nedir? Kalabalık bir dinleyici topluluğunu çeşitli fikir, duygu ve heyecanları aşılamak amacıyla yapılan konuşmalara söylev (nutuk) denir. Kapalı- veya açık bir yerde, geniş İnsan kütlelerine bir kürsüden hitap edilerek yapılan konuşmalardır. Bazı büyük devlet adamlarının nutukları tarihi bir belge olarak kalmıştır. Bunun en iyi örneği de, Atatürk'ün Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1927 yılındaki İkinci Büyük Kurultayı'nda yaptığı ve Milli Mücadeleyi, Kurtuluş Savaşını, Cumhuriyetin kuruluşunu anlatan konuşmasıdır. Bu nutuk sonradan kitap halinde de yayınlamıştır. «Nutuk» Atatürk’ün canlı, hareketli, açık ifadesini çok iyi 1 belirtir. Ayrıca olaylar anlatılırken, telgraf ve mektup gibi gereken belgeler de aynen verilmiştir.
Türk Edebiyatında Nutuk
Edebiyatımızdaki ilk söylev olarak, bilge Kağan’ın Orhun Abideleri‘nde Türk Budunu’na seslenişi olarak kabul edilmektedir. Türk Edebiyatı boyunca ortaya konulan söylevleri iki başlık altında incelenebilir:
1. Siyasi Nutuk
2. Bilimsel ve Kültürel Nutuk
Nutuk Nasıl Hazırlanır?
İyi bir söylev hazırlamanın genel yolu: okumak, gözlemde bulunmak, düşünmek, incelemek, sohbet etmek ve yazmaktır Bir söylev hazırlamak için; konu seçmek, materyal toplamak, destek olarak kullanılacak fikirleri bulmak, plan hazırlamak, yüksek sesle prova etmek şarttır. Söylevde konu seçmenin önemi büyüktür Vaktinden önce seçilen, üzerinde çalışılmaya başlanan bir konu, geç seçilen çok iyi bir konudan daha iyi sayılır Konuyu seçtikten sonra şöyle hareket edilmelidir:
1. Fikir ve bilgi, kullanılacak hale gelmeden önce iyice pişirilmeli,
2. Materyal üzerinde bilinçle düşünmeli,
3. Hatip gerekli olandan fazla bilgi toplamalıdır.
Söylevde en önemli, en can alıcı nokta, sonsöz sayılır En son söylenen sözler, dinleyicilerin kulaklarında çınlayan, en çok hatırlanacak olan kelimelerdir İyi bir söylev zayıf bir bitişle kuvvetini kaybeder Söylevin sonuna yaklaştığınızı anlayan dinleyicilerde canlanmış bir ilgi başgösterir İşte o zaman söylev, kuvvetli ve heyecanlı sözlerle son bulmalıdır Bir şiirle, bir hikaye, bir fıkra ile veya söylevi özetleyerek bitirmek iyidir İyi bir söylevin ilk niteliği, açıklık ve bütünlüktür.
Önemli fikirler, dinleyicilere belli etmeden tekrarlanmalı, bunlar kuvvetli örneklerle, kişisel ve toplumsal olaylarla desteklenmelidir. Söylevin arasına dinleyicinin dikkatini uyanık tutacak sözler ustalıkla yerleştirilmelidir Söylevin gayesini daima bir tek cümle içinde göstermeğe çalışınız Dinleyicilerin derhal ilgisini çekecek cümlelerle söze başlayınız Girişler kısa kesilmeli, hemen konuya girilmelidir.
Nutuk Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmedir?
Nutuk Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmedir?
1. Nutku hazırlayan konuyu planlı bir şekilde hazırlamalıdır. Yazıya geçirmeli ve hatip yazmış olduğu bu nutka önceden hazırlanmadır. Yazıya geçirmeli ve hatip yazmış olduğu bu nutka önceden hazırlanmadır. Konuşma sırasında ise yazılı metni yanında bulundurmalı; fakat konuşma sırasında kağıda fazla bakmamalıdır. Konusuna iyi hazırlanan hatip kağıda göz ucuyla baktığı zaman konuşmasını hatasız yapacaktır.
2. İçten konuşma yapmak kolay değildir. Büyük hatiplerin bile daha önceden konusunu hazırladıkları ve yanlarındaki küçük notlarından faydalandıkları ve o andaki konunun ahengine göre konuşmalarını değiştirdikleri görülmüştür. Bu yüzden hatip, konuşma sırasında her zaman metne bağlı kalmayabilir.
3. Nutkun giriş cümlesi toplumun dikkatini çekecek türden olmalıdır. Hatta ilk cümleler şiirsel bir üslupta olabilir.
4. Düşüncelerin planı iyi yapılmalı ve kullanılacak üslup iyi seçilmelidir.
5. Gelişme bölümünde ise konu her türlü belgelerle konu açılır, örneklendirilir ve ispatlanmaya çalışılır.
6. Sonuç bölümünde ise işlenen konunun önemi ve toplumdaki tesirleri kesin ve etkili bir dil ile anlatılır.
7. Hatip ele alacağı konuyu çok iyi bir şekilde savunabilmelidir. Bunun için de hitap etme sanatının inceliklerini, toplum psikolojisini ve düşünce yapısını çok iyi bilmelidir.