Poster Nedir?
Bugünün dünyasında bir poster birçok şeydir. Bir dergiden koptuğunuz ünlü bir pinup, metroda gördüğünüz bir reklam, yurt odanıza astığınız ünlü bir eserin çoğaltılması, bir binanın yan tarafında bir konser için bir tanıtım, Sağlık Bakanlığı, bir restoranda Heimlich Manevrasını nasıl gerçekleştireceğinizi, belirli bir aday için oy vermeyi veya oy vermemeyi gösteren bir liste gösteriyor – liste sonsuz. Bununla birlikte, en temel haliyle bir poster, toplu tüketim için kamusal alana yerleştirilen bir fikrin, ürünün veya olayın geçici olarak tanıtımıdır.
Bir poster yüksek sanat değildir. Bir müzede gördüğünüz bir resimden farklı olarak, bir poster benzersiz değildir – belirli bir görüntünün yüzlerce veya binlerce kopyası bir şehir veya ülke çevresinde basılmış ve dağıtılmış ve on binlerce izleyicinin onunla temas etmesine izin vermiştir. Hava, vandalizm ya da sadece bir sonraki reklamla kapsanarak yok edilecekti. Yüzlerce yıl hayatta kalan Mona Lisa’nın aksine, bir poster bazen ortadan kaybolmadan önce birkaç gün hatta saatlerce, muhtemelen sonsuza dek görülebilirdi. Poster çılgınlığının yüksekliği fotoğrafçılıktan önceki bir dönemde gerçekleştiğinden, yaratılan tasarımların çoğunun çok az kaydına sahibiz – aslında, hayatta kalan tek posterler baskı çalışmasının asla ilk sırada gösterilmeyen parçalarıdır.
Tıpkı dil gibi, ilk posterin ne zaman veya nerede ortaya çıktığı konusunda kesin bir öykü yoktur. Bir işletme sahibi, mesleğini dükkanının kenarında veya Antik Roma’da hamam ve tavernaların hangi faaliyetleri gösteren metin ve semboller içeren pişmiş toprak levhalarla işaretlendiğinde mesleğini keseceği zaman Eski Mısır’a dayanan tabela ve poster benzeri eserler olduğuna dair kanıtlar var. içeride gerçekleşti. Pompeii’nin harabelerinde bile, bordoların reklamını yapan işaretler var gibi görünüyor – satmak veya ticaret yapmak için bir şey olduğu sürece, insan onu tanıtmanın bir yolunu bulduğunu kanıtlayan fiziksel bir nesne. Doğu’da, ilkel tahta oyma baskı baskısı, MÖ 3000’in başlarında mevcuttu; burada ipek tomarları dekoratif görüntüler veya tiyatro metni parçaları içerecekti. Bunlar mutlaka poster veya işaret değildi, ancak geliştirilen ve kullanılan teknikler modern baskı endüstrisinin temelini oluşturacaktı.
1440’lara gelindiğinde Guttenberg’in matbaası, bir fikri, olayı veya ürünü tanıtmak için el faturalarını çoğaltmayı kolaylaştırdı ve bu da Shakespeare’in gösterilerinin 1500’lerin sonlarından itibaren reklamlarına devam eden bazı küçük işaretlerle sonuçlandı. 1631’de Théophraste Renaudot, posterin tarihinin en önemlisi, Paris’te mevcut işleri ve hizmetleri tanıtan bilinen en eski kişisel reklamları içeren ilk haftalık gazete La Gazette’i basmaya başladı. Yaklaşık 150 yıl sonra, 1786’da William Tayler, Londra’daki ilk özel reklam ajansını açarak, kendi topluluklarına reklam vermeye istekli olan küçük, bölgesel gazete yazıcıları ağı oluşturacaktı.
Ancak bu örneklerin tümü sınırlıdır. Gazeteler paraya mal oldu ve açıkça üst sınıf, okuma yazma bilmeyen bir erkek izleyiciye yönelikti. El faturaları yalnızca belirli bir distribütörden geçenlere ulaşabilir ve yine etkili olması için okunması gerekir. Bir matbaa ile bile, günün küçük posterlerini ve bildirimlerini çoğaltmak maliyetli ve zaman alıcıydı – ve bir panoya çivilenen çok fazla sayfa var, tek bir kişi gerçekçi bir şekilde durup okuyabiliyordu. Göz alıcı değildiler – aslında hemen hemen aynı görünüyordu. Üç metreden, bir oyun reklamı bir terzi için birinden neredeyse ayırt edilemez.
Gerçek oyun değiştirici, 1870’lerin sonlarında ön plana çıkan renk litografisinin (daha spesifik olarak, kromolitografi) doğuşuydu. O zamanlar bu tekniğin varyasyonları dünya çapında kullanılırken, Jules Chéret, reklam dünyasında potansiyelini gerçekten gören ilk esnaf olarak bilinir – bu yüzden onun takma adı: Afişin Babası.
Yaşamı boyunca 1.000’den fazla poster yaratan Chéret, Paris vatandaşlarını kabare şovlarından bisikletlere kadar her şeyi tanıtan kabarcıklı pastel tasarımlarla büyüledi. Resimleri kelimenin tam anlamıyla mevcut tüm kamu duvarlarını kaplayacak ve sokakları gerçek bir sanat galerisi haline getirecekti. Dubonnet için tasarımında ortaya çıkan bir kedi bir gecede ünlü oldu (Marnie the Instagram köpeğini al!) Ve görüntülerini dolduran efervesan kadınlar (özellikle sarı elbiseli bir kızıl saçlı) “Chérettes” olarak adlandırıldı – yeni bir kült- kadın nüfusu taklit etmek için güzellik simgesi gibi.
Aniden, reklamlar herkese yönelikti. Onlar büyük kültürel birleştiricilerdi – sınıf, eğitim veya cinsiyete bakılmaksızın yoldan geçenlerin dikkatini çekmek için birbirleriyle yarışan parlak görüntülerdi. İkonik karakterler ve durumlar içeren görsel bir dil geliştirildi. Cinsiyet, mizah ve korku yoluyla satış kavramları doğdu ve halk onu sevdi.
Chéret’in popülaritesinin zirvesindeyken, Toulouse-Lautrec, ilk ve en ünlü posterini yaratmak için görevlendirildi: Moulin Rouge’u tanıtan üç sayfalık bir başyapıt. Bugün posterleri, piyasadaki diğer poster sanatçılarından daha fazla ödüllendiriliyor ve daha yüksek fiyatlar getirirken, eserleri grotesk, karanlık ve Montmartre’nin sapkın göbek sakinlerinin göbeğine yönelik olarak kabul edildi. Çalışmaları Chéret’in tam tersiydi: karanlık, yaramaz, sapkın, hatta acımasız – sergileyen lezbiyen fahişeler, patronları veya erkekleri sokaklarda asılmadan önce ortaya çıktı.
Bütün bunlar olurken, Paris ekonomisi Sanayi Devrimi sonrası orta sınıf parayla patlıyor. Bu nispeten yeni toplumsal grup, seri üretimden herkesten daha fazla yararlanıyor ve bu posterlerin rekor hızda reklamını yaptığı her şeyi elde ediyor. Belki de bizim için en önemlisi, ürünleri satın almaları değil, aynı zamanda reklamlarda kullanılan sanata da ilgi duymalarıdır. Resimler hala herhangi bir ev için oldukça pahalı bir yatırımdır, ancak litograflar yapmak veya satın almak için pahalı değildir ve yine de karşılaştırılabilir bir dekoratif değere sahiptir.
Basılı bayiler, Chéret’in posterleri sahneye çıktığında “uygun fiyatlı” sanata olan yoğun ilgiden zaten yararlanıyordu. Ancak Edmond Sagot gibi tüccarlar, posterin baskının mantıklı bir uzantısı olduğunu fark ettiler ve galerisinde ünlü poster tasarımlarının özel kopyalarını 1881 gibi erken bir tarihte sunmaya başladılar. Halk onu yedi ve yakında talep o kadar harikaydı ki sergiler düzenlendi ve poster toplama kulüpleri kuruldu. Her ay, baskı satıcıları, bulabildikleri en iyi posterlerin aşırılıklarını veya ek baskılarını almak için 20. yüzyılın sonuna kadar sürecek sanatçı ve yazıcılarla ilişkiler kurarlar. Kulübüne abone olanlar, evlerindeki baskı çekmecelerinde düz tutmak için bu tasarımların bir çeşidini alacaklar. Bu yüzden 1800’lerin sonlarından itibaren antika dolaplarda çok sayıda sıska çekmece görüyorsunuz – mobilya tam anlamıyla daha iyi ev posterleri için yapılmış ve değiştirilmiştir.
Eğlenceli Gerçek: Daha önce Lautrec’in Moulin Rouge’unun üç sayfalık bir tasarım olduğunu söylemiştim. Üçüncü sayfa bugün nadiren bulunur, çünkü diğer sayfalarına takıldığında standart bir baskı çekmecesi için çok uzundu – ve sadece metin olduğu için, çoğu koleksiyoncu dekoratif değeri olmadığı için onu kurtarmak yerine attı. Bugün, orijinal üçüncü sayfayı içeren Moulin Rouge’un bir kopyası yarım milyon dolar kadar yüksek olabilir.
Bazı sanatçılar, baskı satıcılarının dükkanları için aldıkları normal posterlere ek olarak, düzenli baskı koleksiyoncularını daha iyi çekmek için tasarımlarının metinsiz versiyonlarını oluşturdular. Orijinal görüntüdeki bu varyant “harflerden önce” sürümü olarak adlandırılır. Metin içeren reklamdan daha fazla veya daha az değerli olmak zorunda değildir – sadece farklı bir alıcıya hitap eder. Bu kompozisyonların gerçekten nadir durumu, bir remarque ile geliyor – sanatçı tarafından yakın arkadaşlar veya önemli koleksiyoncular için tasarlanan posterin özel baskıları üzerine çizilen küçük bir karikatür. Birçok sanatçı belirli posterler hakkında remarques dahil ederken, Lautrec en iyi hareketi bu ortamda efsanevi hale getirerek biliniyor ve bu baskıların bazılarında kıvrılan yılanlar ve minyatür filler var.
Bugün hayatta kalan posterlerin çoğunda da vergi damgaları var. Bunlar, reklam vergileri şehre ödendikten sonra bir faturacı tarafından bir duvara yapıştırılmalarına izin vererek posterlere yerleştirildi. Bu, vergi damgası içeren herhangi bir posterin bir koleksiyoncu kulübü veya matbaacı aracılığıyla değil, ya bir faturacıyı ödeyen ya da gecenin ortasında kazıklarından birini çalan biri aracılığıyla elde edildiği anlamına gelir. Posterin harflerden önce olması gibi, bu mutlaka bir görüntünün değerine katkıda bulunmaz veya onu azaltmaz, aksine ona başka bir tarih katmanı getirir.
Tabii ki, bu tarihle şu soruyu getiriyor: poster bir sanat eseri mi, yoksa bir eser mi? Sanat ve tasarım arasındaki spektrumda nerede oturuyor? İlk cevap her ikisine de evet. Bu girişin yalvarmasında bahsettiğim gibi, poster yüksek sanat değil. Asla bir müzeye yerleştirilmek ve hatta gelecek nesiller için tutulmak istenmemişti. Niyeti bugünün televizyon reklamları kadar geçici ve maksatlıdır. Ve yine de, en büyük poster sanatçıları, aracıyı sadece reklam alanının ötesine genişletmeyi başardı ve Manet’in Olympia veya Monet’in Nilüferleri kadar güzel görüntüler yarattı.
Posterler aynı zamanda sanat uğruna sanat değildir. Müşteri tarafından dikte edilen belirli bir amacı vardır ve bu nedenle tasarım alanına otururlar. Sanatın güzelliği sunduğu veya izleyiciyi farklı düşünmeye zorladığı durumlarda posterler, görüntüleri izleyicinin söz konusu görüntüde gösterilen ürünü satın almasını / kucaklamasını / katılmasını sağlayan net bir tepki üretmek için kullanır. Her ticaretin arkasında amaçlanan, genellikle ticaretle ilişkilendirilen belirli bir eylem vardır. Manet’in Olympia bunu yapmıyor. Ve büyük posterler sanatsal güzellikleri için takdir edilebiliyor olsa da – ve zaman zaman Lautrec gibi ana akım sanatçılar tarafından bile yapılıyor olsa da – bunlar sadece sanattan daha fazlasıdır. Bunlar, mümkün olan en geniş kitle tarafından hızlı bir şekilde anlaşılabilen ve sindirilebilen basit iletişim yöntemleridir. Poster bu fikri ifade etmekte yetersiz kalırsa, hiçbir güzellik onu iyi bir poster yapmaz – çok karmaşık veya kafa karıştırıcı olursa başarısız olur.
Bu şekilde, posterler sanat ve tasarım, sanat ve eser arasındaki bu zor liminal alana sığar. Estetik açıdan hoş bir objektifle o kültürün değerlerini ve ilgi alanlarını sergileyerek belirli bir zamanda ışık tutuyorlardı. O dönemden uzaklık ve piyasa değerlerindeki artış, çağdaş bir kitlenin onları güzel sanatlar şemsiyesi altına sokmasına neden olabilir; ancak estetik değerlerini asla asıl amaçlarından ayırmamalıyız. Afiş, sokak sanatı, halk sanatı ve ticaret sanatıdır.