A
Anhidrit şaplar
Bu şaplarda, bağlayıcı malzeme olarak, anhidrit kullanılır. Anhidrit şaplar, yüzer vaziyette veya kompozit olarak uygulanır; asla ıslak veya rutubetli hacimlerde kullanılmamalıdır. Üzerlerine herhangi bir şey uygulanmadan önce, yüzeyleri, taşlanmalıdır.
Ayırıcı tabaka üzerine uygulanan şaplar
Bu şap, sabit bir şekilde zemine bağlı olmayıp, ayırıcı folyonun üzerinde bulunur. Asgari kalınlığı, yaklaşık 35 mm'dir.
Astarlama
Örneğin; yapışma kapasitesinin arttırılması, emme kapasitesinin düşürülmesi veya sağlamlaştırmak amacıyla, üzerine fayans döşenecek olan zemine ilk önce bir emülsiyon veya başka bir harcın uygulanması.
Astarlar/Aderans köprüleri
Örneğin; yapışma kapasitesinin arttırılması, emme kapasitesinin düşürülmesi veya sağlamlaştırmak amacıyla, üzerine fayans döşenecek olan zemine ilk önce bir emülsiyon veya bir harç şerbetinin uygulanması. Astarlar, mutlaka bir duvar kağıdı fırçası, bir fırça veya bir rulo ile sürülmelidir.
Açık zaman
Malzemenin uygulanması ile malzemenin „kabuk tutması“ arasındaki zaman dilimi ile ilgili bir ürün özelliğidir (işlenebilirlik süresi açısından önemlidir).
Aşır su kullanımı
Harç karılırken çok fazla su eklenmesi. Fazla su eklenmesi, malzeme özelliklerinin değişmesine neden olur.
B
Biriken su
Tuğla duvara dışarıdan hidrostatik basınç uygulayan yeraltı suyu, biriken su veya askıdaki su. Bu basıncın, yeraltı suyu içinde kalan su yalıtımlarında ve kohezyonlu zeminler ve/veya şevli bölgelerde varsayılması gerekmektedir.
Bağlayıcı maddeler
Agregaları (kum, çakıl) sıkıca birbirine bağlayan alçı, kireç ve çimento.
Bitüm
Bitüm, seçkin hammaddelerin hazırlandığı sırada çeşitli organik maddelerden elde edilen ve viskozite davranışı sıcaklığa göre değişen bir karışımdır.
Bitüm emülsiyonu
Kaynar su ile iyice karıştırılması ve bitümün suyun içinde damla şeklinde dağılması sonucunda ortaya çıkan bitüm emülsiyonu.
Buttering yöntemi
İnce yataklı çalışma yöntemi. Bu yöntemde fayans yapıştırıcı, fayanslanacak zemine değil, fayansın arka yüzüne sürülür.
Buttering floating yöntemi
Bkz. „kombine yöntem“
Buhar geçirgenliği
Yapı malzemelerinin nefes alma aktivitelerini ifade eder.
Boya pigmentleri
Örneğin; renkli dekoratif dış cephe sıvalarının boyanması için kullanılan çok ince, kuru boya tozları. Bu pigmentler, genellikle ışığa ve hava koşullarına dayanıklıdır.
Basınçsız su
Bu yükleme durumu, yüzey suyu ve sızıntı suyunda, damlayan bir sıvı şeklinde mevcuttur. Su, yalıtım malzemesinin üzerine, hidrostatik basınç uygulamaz.
Büzülme (rötre)
Bir yapı bileşeninin sertleşme sırasındaki kısalmasını ifade eder.
C
CO2
Karbondioksit („sera gazı“) - karbon içeren yakıtların (kömür, mazot, doğalgaz, odun) yakıldığı sırada ortaya çıkar.
D
Donatı
Betonda çatlak oluşumunu en aza indirgeyen ve betonun içine yerleştirilen döşeme donatıları veya demir çubuklar.
DIN 4108’a göre
Bina inşaatında ısı yalıtımı ile ilgili asgari gerekliliklere dair DIN (Alman Endüstri Standardı).
DIN 18195’a göre
Yapı yalıtımları ile ilgili Alman Standardı. Bu standart, yapı yalıtımlarının nasıl uygulanacağını tarif eder ve ilgili yük durumları ile ilgili olarak yalıtım malzemelerinin nasıl kullanılacağı konularını ele alır.
Dispersiyon yapıştırıcı
Plastikten elde edilen, kullanıma hazır yapıştırıcılar.
Bu yapıştırıcılar, suyunun buharlaşması veya hava ile temas etmesi sonucunda katılaşır.
Drenaj levhaları
Drenaj levhaları, koruyucu tabaka olarak, kalın kaplamanın üzerine yapıştırılır. Daha sonra çukurlar, toprakla doldurulur.
Dekoratif dış cephe sıvaları
Tanelerinin granülometrik yapısı sayesinde çeşitli strüktürlerin oluşturulabilmesine izin veren sıvalardır. Bu sıvalar, genellikle renklidir.
Dona dayanıklı
Sertleşmiş vaziyette don etkilerine karşı dayanıklı olma durumu.
Döşeme
Bir binanın, taşıyıcı yatay yapı bileşenlerinin üstünde yer alan tüm kaplamalar.
Düzeltme süresi
Fayans yapıştırıcıların test kriteri: Fayansın konumumun; yapışma özellikleri değişmeksizin düzeltilebileceği zaman dilimi.
Düşük enerjili ev
Dış duvar U değeri 0,3 veya altında olan düşük enerjili ev.
E
Enerji bilançosu yöntemi
Isı kayıpları ile ısı kazançlarının karşılaştırılmasını ifade eder.
Enerji tasarrufu yönetmeliği EnEV
Binalarda kullanılan, enerji tasarruflu ısı yalıtımı ve enerji tasarruflu sistem teknolojilerine dair yönetmelik.
Eşik
Bir açıklığın üzerinde yer alan kiriş veya taşıyıcı.
F
Floating yöntemi
Fayans yapıştırıcısının zemine sürüldüğü, ince yatak çalışma yöntemi.
G
Genleşme derzleri
Bkz. „oturma derzleri“.
Granüler alt tabaka
Üzerine beton dökülecek bir zeminin tesviye edilmesi amacıyla kullanılan kum veya ince çakıldan oluşan tabaka.
H
Homojen
Aynı türden, tekdüze anlamına gelir. Bir harç; eğer malzemesi iyice karıştırılmış ve eşit oranlı uygulanabiliyor ise, homojendir.
Hidrolik olarak sertleşen ince yatak harcı
Seramik fayans ve karoların döşenmesinde kullanılan kuru harç. Bağlayıcı malzeme olarak, çimento kullanılır. Bu harçlar, su ilave edildikten sonra sertleşir.
Harç grupları/Sıva harcı grupları
Harcın dayanımını tanımlarlar. Duvar örgü harçları, harç gruplarında, sıvalar, sıva harcı gruplarında sınıflanmıştır.
I
Işığa dayanıklı
Işığın etkisiyle rengi solan iyi renk pigmentlerinin iyi bir özelliği.
Islak tabaka kalınlığı
Yalıtılacak olan yapı bileşeninin üzerine uygulanan kalın kaplamanın kalınlığıdır. Belirtilen ıslak tabaka kalınlığı, hiçbir noktada, %100'den daha fazla aşılmamalıdır.
K
Kayma
Fayans yapıştırıcıları için bir test kriteri. Dikey veya çok eğimli yüzeylerde, yapıştırıcının, fayansın ağırlığı nedeniyle kaç milimetre kaydığı ölçülür. Fayans 0,5 mm'den fazla kaymadığı takdirde, test başarılı sayılır.
Karıştırma veya hazırlama
Malzeme hazırlığı aşamasını ifade eder. Kuru harçlar, işlenmeden önce, topaksız bir karışım elde edilene kadar temiz su ile karıştırılmalıdır. Bu karıştırma işlemi, en iyi şekilde bir karıştırıcı ile gerçekleştirilebilir.
Karma suyu
İşlenebilecek seviyeye gelene kadar karıştırma amacıyla harca eklenen su miktarını ifade eder.
Kohezyonlu zemin
Örneğin; balçık veya kil gibi plastik özelliklere sahip zeminlere kohezyonlu zemin denir.
Kalın kaplamalar
Bitüm emülsiyonu bazlı, macunsu, mala ile uygulanabilen ve plastik ile modifiye edilmiş bitümlü kalın kaplamalar. Bu kaplamalar, dış su yalıtımı olarak kullanılır ve ilgili yapının suya bakan tarafına uygulanır.
Kalın yataklı çalışma / Kalın yatak yöntemi
Fayans döşemede uygulanan en eski teknik. Tek tek her fayansa, 15 - 20 mm kalınlığında harç sürülür. Örneğin; doğal taş döşenirken.
Keçeli mala ile perdahlama
Katılaşmaya başlamış bir sıvanın, keçeli mala ile „perdahlanması“ işlemi.
Kabuk tutma
Fayans yapıştırıcılarının, tarama ile sertleşme başlangıcı arasındaki süre ile ilgili test kriteri. Bu süre sonunda, taranan tabakanın aderans yeteneği azalır. Malzeme, yüzeyinde kabuk tutmaya başladıktan sonra, üzerine artık fayans koyulmamalıdır.
Kombine yöntem
(„Buttering Floating“ olarak da bilinir). Çok yüksek zorlanmalara maruz kalan yerlerde kullanılan özel ince yatak tekniği. Hem zemine, hem de fayansın arka yüzüne yapıştırıcı sürülür.
Kıvam
Harcın ince veya kalın kıvamını ifade eder. Kıvamın işlenebilir derecede olması, ilgili uygulama şekline göre değişir ve ambalajın üzerinde belirtilen su miktarı ile elde edilir.
Kohezyonsuz zemin
Diğerlerinin yanı sıra, kum ve çakıl kohezyonsuz zemin olarak anılır; yani, bunlar, plastik özellikleri olmayan zeminlerdir.
Kuvars Kumu
Minerallerden oluşan kum. Kum ocakları ve ırmaklardan elde edilir. Duvar örgü, sıva ve şap harçlarında agrega olarak kullanılır.
Kendinden yayılma (akışkan)
Bir zemin tesviye harcının akışkanlık yeteneğini ifade eden bir özellik. Malzeme, nerdeyse kendiliğinden yayılır. Malzemenin eşit oranlı yayılabilmesi için, çek çek, süpürge veya mala kullanılır.
Kuru harç
Üretim tesislerinde önceden karıştırılan ve su ilave edildiğinde kullanıma hazır olan harç.
Kuruma süresi
Bir malzemenin tamamen kuruması için gerekli olan süreyi ifade eder. İzleyen çalışmalar, ancak malzeme tamamen kuruduktan sonra gerçekleştirilebilir.
Kuru tabaka kalınlığı
Kuru tabaka kalınlığı, bitüm esaslı kalın kaplamanın nihai kalınlığını ifade eder. Bu kalınlık, kalın kaplamanın tamamen kurumasından sonra oluşur ve yükleme durumlarında göre, hiçbir noktada altına düşülmemesi gereken asgari kalınlıklara sahip olmak zorundadır.
Kompozit şap
Şap, sağlamca zemine bağlıdır. Asgari kalınlığı, yaklaşık 20 mm'dir.
M
Mahya
Çatının; eğimli çatı yüzeylerinin birbirleriyle bitiştiği en üst kenarı.
Mineral bazlı renkli dekoratif dış cephe sıvaları
Burada, plastik katkı malzemeleri içermeyen doğal kireç sıvalar söz konusudur.
Mineral bazlı sıvalar
Doğal hammadde bazlı üretilen sıva harçlarıdır. Bağlayıcı malzeme olarak, kireç, çimento, bunların kombinasyonları veya alçı kullanılır.
O
Oturma derzleri
Sabit yapı bileşenleri arasında konstrüksiyondan kaynaklanan gerilmeleri dengeleyen derzler. Bu derzler, sürekli elastik kalacak şekilde yalıtılır. Zeminde öngörülmüş olan oturma derzleri, kesinlikle kaplamanın yüzeyine kadar uygulanmalıdır.
Oluk
Tüm duvar ve döşemeler ile iç köşeler arası geçiş noktalarını ifade eder. Bu geçiş olukları, MG II veya III sınıfı bir harç ile 4 - 6 mm büyüklüğünde bir yarıçapta oluşturulur.
Orta yataklı çalışma / Orta yatak yöntemi
İnce yatak ve kalın yatak yönteminden geliştirilen bir teknik. Yapıştırıcı, dişleri 5 - 15 mm arasında olan kaba bir dişli mala ile sürülür. Bu şekilde, zemindeki ufak tefek düzensizlikler tesviye edilebilir.
Olgunlaşma süresi
Dinlenmesi gereken bazı malzemelerin, karılıp tekrar karıştırılmaları arasındaki zaman dilimi.
P
Perdahlama
Sertleşmeye başlamış bir alçı sıvanın çelik perdah malası ve gerekmesi durumunda biraz su ile düzleştirilmesi işi.
Perdah malası
Şap veya sıvalı yüzeylerin işlenmesi, dekoratif dış cephe sıvalarının uygulanması ve/veya işlenmesi ve düz bir strüktürün elde edilmesi amacıyla kullanılan çelik veya plastik mala.
PS Sert köpük levhalar
Teknik tanımı: Polistiren köpük. Is ve ses yalıtımında kullanılan köpük levhalar. Stiropor veya stirofoam olarak da bilinir.
S
Sıkıştırma
Derzlere yerleştirilen derz dolgu harcının sıkıştırılması işlemini ifade eder.
Solvent
İşlenebilirlik sıcaklıklarının düşürülebilmesi amacıyla, bitümlü ürünlerin imalatında kullanılır.
Schutzfolie
Beschreibt die Elastizität und Flexibilität eines Bitumen-Anstriches.
Sıkıştırma
Harç veya beton yapısının sıkıştırılması işlemi.
T
Temas yüzeyi
Fayans yapıştırıcıları için bir test kriteri. Dişli bir mala ile taranan yapıştırıcının plastik deformasyonu ile ilgili kapasitesini ifade eder. Dişli bir mala ile taranan fayans yapıştırıcının üzerine bir cam koyulmak suretiyle yük bindirilir. Daha sonra, cam ile yapıştırıcı arasındaki temas yüzeyinde ne kadar yapıştırıcı olduğu ölçülür. Temas yüzeyi minimum % 65 oranında olmak zorundadır.
Tarama
Zemine uygulanan malzemenin - bir fayans yapıştırıcıda da olduğu gibi - dişli veya taraklı mala ile çekilmesini ifade eder.
Tamamen kuruma süresi
Kalın kaplamanın ne kadar sürede tamamen kuruduğunu ve çukurun ne zaman doldurulabileceğini belirten süre.
Tuğla duvar ankrajı
Tuğla duvarların bitişikteki yapı bileşenlerine bağlanması amacıyla kullanılan, paslanmaz tel ankraj.
Tamamlayıcı uygulama
Betonlar ve harçlar, işlendikten sonra bir kür uygulamasına tabi tutulur; yani, betonlar ve harçlar; hakim olan ortam koşullarına göre, bir folyo ile örtülür veya nemli tutulur.
U
U Değeri
Isı kayıpları rakamlarını belirten ısı geçirme katsayısı. Bu katsayı, Wat olarak bir metrekare çarpı Kelvin W/(m2xK) şeklinde ifade edilir ve 1 °C'de 1m2 duvar yüzeyinde ne kadar sıcaklık gradyanının kaybolduğunu belirtir. U Değeri ne kadar düşükse, yalıtım o kadar iyi demektir.
Y
Yıllık ısıtma sıcaklığı ihtiyacı
Kalorifer yakıtı litre ve doğalgaz metreküp cinsinden olmak üzere, her bir metrekare kullanım alanı ve yararlı alan bazında yıllık enerji ihtiyacı.
Yükleme durumu
Toprak altında kalan bölgelerin yalıtım çalışmalarında, çeşitli yükleme durumları göz önünde bulundurulur: Zemin rutubeti ve birikme yapmayan sızıntı suyu ile birikme yapan sızıntı suyu.
Yüzer şap
Bu şap, sabit bir şekilde zemine bağlıdır ve birkaç kat yalıtım tabakasının üzerinde bulunur. Asgari kalınlığı, yaklaşık 35 mm'dir.
Z
Zemin kaplaması
Doğrudan doğruya kullanılan ve üzerinde yürünen yüzey tabakası. Üst yüzey olarak da anılır.
Örneğin; parke, laminat, fayanslar, karolar, tekstil kaplamalar vb. en fazla bilinen zemin kaplamalarıdır.
Zemin nemi
Zemin nemi, çok iyi geçirgenlik özelliklerine sahip bir zeminde, bodrum duvarları üzerinde damlayan bir sıvı şeklinde etkili olmayacak biçimde mevcuttur.