Bolivya’da büyük bir göl neredeyse tamamen kayboldu. Poopó Gölü, Titicaca Gölü’nden sonra ülkenin en büyük ikinci gölü idi ve sadece birkaç on yıl önce yağışlı mevsim zirvesinde neredeyse 70 km uçtan uca uzanacak ve 3.000 km2’lik bir alanı kaplayacaktı bu Lüksemburg gibi küçük bir ülke boyutunda . Bugün, göl büyük ölçüde düz bir tuzlu çamur alanıdır.
Ne oldu? Bunu son birkaç yıldır çeşitli bilimsel çalışmalarda inceledik ve cevap, hem iklim faktörlerinin hem de çok fazla sulama gibi daha doğrudan insan faktörlerinin bir karışımı. Bu en azından biraz umut veriyor: Bolivyalılar iklim değişikliğini kendi başlarına tersine çeviremezler ancak su yönetiminde daha iyi bir iş çıkarabilirler.
Poopó Gölü, And Dağları’nın merkezindeki büyük bir plato olan “Altiplano” da deniz seviyesinden yaklaşık 3.700 metre yükseklikte bulunur. Bu bir olan kapalı havza hiçbir şey akar ve su sadece buharlaşma yoluyla kaybolur. Su buharlaştığında çözünmüş mineraller etrafa yapıştığı için göl okyanus kadar tuzludur bazı yerlerde oldukça tuzludur.
Bununla birlikte birkaç on yıl önce Poopó, büyük bitki ve hayvan topluluklarına ev sahipliği yapıyordu ve bölge sakinleri için bir kaynak kaynağıydı. Günümüzde durum büyük ölçüde farklı. Su seviyeleri son yirmi yılda azaldı ve sonunda El Niño’nun aşırı hava olayından sonra 2015’in sonunda göl tamamen kurudu .
Bu ekolojik yıkımdı. Sürüngenler, memeliler, kuşlar da dahil olmak üzere gölün 200 kadar hayvan türünün çoğu ortadan kayboldu büyük bir flamingo topluluğuna ev sahipliği yapıyor ve tabii ki balık. Ayrıca en yakın büyük şehirlere köylülerin göçü vardı. Hepsinden en çok etkilenen yer, tüm yaşam tarzları Poopó Gölü’nde balık tutmaya dayanan yerli bir topluluk olan Urus-Muratos’tur .
Poopó Gölü’nün tarihi boyunca su seviyelerinin çok düşük olduğu birkaç dönem olmuştur ancak göl, yağmur mevsimi ve ana kolu olan ve Titicaca Gölü’nü boşaltan ve biraz daha aşağıya akan Desaguadero Nehri’nden gelen su sayesinde kendi kendine iyileşirdi.
Ancak son birkaç on yılda, Desaguadero’nun çoğu sulama için yönlendirildi bu nedenle gölü doldurmak için daha az su kaldı. Poopó alışılmadık derecede sığ olduğundan , çoğunlukla sadece birkaç metre derinliğinde olduğundan, toplam su hacmindeki nispeten küçük değişiklikler, yüzey alanında büyük bir fark yaratır. Göl, 2015’ten bu yana geçen yıllarda ortalamanın üzerinde yağış nedeniyle kısmen toparlanmış olsa da durum hala vahim.
Bizim de en son çalışmada , son iki yıl içinde Gölü Poopó su toplama havzasından gelen uydu verileri analiz ve buharlaşma yoluyla kesildi daha fazla su yağış ile kazanılan edildiğini gördük. Bu, gölün kurumasının temel nedeni olarak iklimsel değişkenlikten ziyade bölgedeki su kaynaklarının kötü yönetimine işaret etmektedir.
Bu, iklim değişkenliğinin rolünü asgariye indirmek değildir. Bir de ayrı bir çalışma , biz yağış şekillerindeki değişikliklerin baktıkları ve Göl Poopó nasıl etkilediğini. Zaman geçtikçe, yağmur mevsimi kısalmakta ancak daha yoğun hale gelmektedir. Bu irade gölün kurak mevsim sonunda daha az, ıslak mevsim sonunda daha fazla su tutması ile gölde su depolama döngüsünü artırıyor. Örneğin yağışlı mevsimde kuruyken kullanmak için su depolayarak kaynakları düzenlemek daha da gerekli hale gelecektir.
Su kayıplarında en yüksek artışların gölün kuzeyinde yer alan Oruro şehri çevresinde meydana geldiğini gördük. Bu, birçok insan faaliyetinin kentsel büyümenin, yeni otoyolların olduğu ve nehir suyunun madencilik ve tarım için kullanıldığı bir alandır. Bolivya dünyadaki en büyük kinoa üreticisidir ve mahsul 1980’den 2011’e % 45,5 artmıştır. Geçtiğimiz on yıl içinde dünya çapında kinoa daha popüler hale geldikçe küresel talebi karşılamak için üretim sadece beş yılda % 60 daha artmıştır .
Kara, insan siyaset ve su döngüleri ve insanlar arasındaki ilişkiler bu tüm olayları böyle Gölü Poopó gibi savunmasız bir yer olabilir . Ekolojik felaket yalnızca doğal faktörlerin değil aynı zamanda insan faaliyetlerinin de bir sonucudur ama en azından bu, sorunu tersine çevirebileceğimizi umduğumuzun hala bir nedenidir.