Kara Enerji'nin ilk kanıtı bulundu
Kara enerji adıyla tanınmlanan gizemli bir güç evrenin 9 milyar yıldır genişlemesine önayak oluyor. Kara enerjinin varlığı bilim insanları tarafından matematiksel olarak kabul ediliyordu, ancak direkt kanıt elde edilememişti.
Hubble Uzay Teleskobunun tespit ettiği bulguler ise, Johns Hopkins Üniversitesi profesörü ve NASAnin Uzay Teleskopları Estitüsü uzmanı Adam Riessa göre Kara enerjinin varlığına işaret eden ilk kanıtlar.
Riess ve ekibi, Hubble üzerinden 23 eski süpernovayı gözlemledi. Bu süpernovaların ışığının Hubbleın gözlem eksenine ulaşmasının en az 7 milyar yıl sürdüğü tahmin ediliyor. Bu hesaplama, söz konusu süpernovaların evrenin erken çağlarında oluştuğu gösteriyor.
Adam Riess.
Evrenin yaşı 13.7 milyar yıl olarak varsayılıyor. Riessin gözlemlerinin detaylı hali Astrophysical Journal dergisinin 10 Şubat sayısında yayımlanacak. Kara enerji evrenin yüzde 70ini oluşturuyor; uzayın yüzde 25i kara madde, yüzde 5i ise bilinen olağan maddeden müteşşekkil. Riess, kara enerjinin evreni 9 milyar yıldır genişlettiğini düşünüyor.
GENİŞLEMENİN ANAHTARI KARA ENERJİDE
Astronomlar süpernova patlamalarından, referans alınan süpernovanın uzaklığını ve hatta patlama esnasında evrenin ne hızla genişlemekte olduğunu kestirebiliyor. Riess, süpernova patlamaları için bu nedenle evrenin anahtarı olarak niteliyor. Mevcut kütleçekim gücüne karşın evrenin neden genişlediği sorusunun yanıtı olarak kara enerji fikri Einstein tarafından ortaya atılmıştı. Edwin Hubble, 1929da evrenin sabit bir hacmi olmadığını gerçekten de genişlediğini gösterdi. Daha gelen astronomlar bu düşün ekseninde Big Bang teorisine ulaştı.
UZAY-ZAMAN YAKINLAŞIRKEN KAÇIYOR
Astronomlar, 1998de bir gözlemde eski süpernovaların ışınlarının Dünyaya gelirken kaçtığını farketti. Şöyle ki, evrenin genişlemesiyle Dünya belli bir hızla uzaklaşırken, süpernova patlamasının ışığı bu genişleme hızından dapa düşük bir hızya Dünyaya yakınlaşıyordu. Diğer bir deyişle, evrenin genişlemesi Big Bangin tahmin ettiğinden daha hızlı olduğu için süpernova patlamasını ışığı Dünyaya yaklaşırken görece uzaklaşıyordu. Bu bulgunun bir tek anlamı vardı; evrenin genişlemesi sürekle artarak hızlanan bir süreç. Bunu da sağlayan kara enerji olabilir miydi?
KARA ENERJİ: UZAYIN MİZACI
Kozmologlar, evrenin genişlemesini hızlandırdığı düşünülen, etkisi üzerinden dolaylı olarak varsaydıkları bu gizemli güce kara enerji diyor. Kara enerjiyi basit tabiriyle gidip yerinde incelemek olanaksız, araştırmalar daha çok akıl yürütme ve matematiksel hesaplama şeklinde yapılıyor.
Einsteina göre kara enerji uzayın doğasından gelen bir özellik, kimilerine göre ise elektromanyetik alanlarını birbirine ittirimi. Belki de kütleçekim alanlarını henüz bilinmeyen bir şekilde bükülmesinden meydana gelen bir anormallik de olabilir.
NASA, 2008de Hubble Uzay Teleskobunu güncellediğinde bu konuyu araştıracak özel bir gözlem cihazı takılacak. Ayrıca ABD Enerji Bakanlığı 2011de yörüngeye kara enerji konusunda uzmanlaşan bir gözlem cihazı yerleştirecek.