

Yeni Bulgular Meteor Tehdidini Artırıyor


Kamil krateri- Mısır
5000 yıl önce küçük demir bir meteor, Mısır'ın güneybatı bölgesine çarptı ve 45 metre genişliğinde bir krater oluşturdu. Yeni bir araştırmaya göre, bilim adamlarının zannettiğinin aksine böyle küçük asteroitler, dünya atmosferinden yanmadan, bütün halde geçebilirler. Bu da büyük bir tehlike demektir.
Güneş sistemimizde, Ay'da ve diğer atmosfersiz yerlerde bu tip kraterler yaygın olmasına rağmen Dünya'da nadirdir. 300 metreden küçük 176 kraterden yalnızca 15'i bizim gezegenimizdedir. Ancak bu nadirlik, kozmik komşularımızın yanından vızır vızır geçen objelerin azlığından kaynaklanmamaktadır. Bunun yerine diğer iki faktör rol oynamaktadır. Çoğu küçük obje, atmosferden geçerken ya tamamıyla parçalanır ya da birçok krater oluşturacak şekilde parçalara ayrılır. Birde yere ulaşan bu objelerin açtığı kraterler, diğer yerlerde olmayan erozyon ve diğer jeolojik süreçlerle çabucak örtülür. Ancak Mısır'daki darbe, demir meteorların ne sıklıkta Dünya'ya tek parça halinde düştüğüne dair bilim adamlarının görüşlerini yeniden sorgulatıyor.
Kamil adlı krater, 2008 sonbaharında Google Earth'ün yürüttüğü düşük irtifalı hava çalışmaları sırasında keşfedildi. 2009 Şubatında 1,7 tondan daha ağır 5000'den fazla nikelce zengin demir parçası toplandı. İtalya Pisa Üniversitesi'nden Jeo-kimyacı Massimo D'Orazio ve arkadaşları, "Geology" dergisine, 9,1 ton ağırlığındaki meteorun etkilerini değerlendirdi. Bu meteorların atmosfere girmeden önce 20-40 ton ağırlığında olduğu sanılıyor.
Dünya'nın küçük kraterleriyle ilgili önceki çalışmalar, 3000 tondan daha az ağırlıktaki objelerin, çarpmalarda genellikle çoklu krater oluşturacak şekilde parçalandığını gösteriyor. On yıl önce, bu sınıftaki 12 demir meteordan yalnızca üçü, tek bir krater oluşturarak yanmadan bütün olarak düştü. Küçük demir bir meteorun çarpmasıyla oluşan Kanada ve Alberta kraterlerinde yapılan çalışmalar ile birlikte Kamil krateriyle ilgili sonuçlar, Dünya'ya bütün olarak ulaşan objelerin oranını, dörtte birden üçte bire çıkarıyor. Londra Imperial College'de gezegen bilimci Philip Bland şöyle diyor:
"Bütün olarak kalan meteor oranlarındaki artış, gezegene çarpan objeleri daha iyi bir şekilde temsil eden geniş çaplı bir örneğe sahip olmaktan dolayı olabilir. Bulduğumuz bu kraterlerin çoğu, bütün olarak kalabilecek meteorlarla ilgili istatistiksel modelimizin en iyisi olabilir. Objenin atmosferden geçerken bütün olarak kalıp kalamayacağı, fiziksel özelliklerine ve geçmişine bağlıdır."
Uzayda tekrarlanan çarpmalara maruz kalan objeler, çok fazla parçalanabilir ve Dünya'ya düştükleri sırada da kolaylıkla dağılabilirler.
Armageddon gibi filmlerde de belirtildiği gibi, Dünya'ya tek parça olarak düşen objeler, küçük küçük parçalar halinde düşenden daha tehlikeli olabilir.
Yeni bulgular, insanoğlunun düşünülenden daha da tehlikeli meteorlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Güncelleme: 07/03/2011
Kaynak: Sid Perkins, "The Sky Is Falling ... More Than We Thought", sciencemag.org, çev. Şerife Bayraktar, yaklasansaat.com, 31/01/2011.