Mıknatıs Matı, Edward Lasker ile Sir George Thomas arasında oynanmış olan bir “beş dakika” partisinde ortaya çıkan bir kombinezondur.
Hollandalılar bu partiyi Mıknatıs Matı ve Temayı da “Mıknatıs Atağı” olarak adlandırmışlardır. Oyunda da göreceğiniz gibi g8’deki şah adeta g1’deki Mıknatısın çekim alanına girmiş bir şekilde g1’e çekilmek suretiyle mat olur. Dilimize Mıknatıs Matı tabiri, Selim Palavan ve Alev Gönçer‘in çevirmiş olduğu ve H.Pfleger ile B.J. Withuis tarafından kaleme alınmış olan Gençler için Satranç kitabıyla girmiştir.
Eski Dünya Şampiyonu Mikhail Botvinnik bir keresinde bu oyundan bahsederken “Eğer Edward Lasker tüm hayatı boyunca sadece bu oyunu oynamış olsaydı bile bu, adının satranç tarihi sayfalarında yerini alması için yeterli olurdu.” demiştir.
Oyunun hikayesi de oldukça ilginçtir. Edward Lasker Berlin’li bir elektrik mühendisidir ve General Elektrik’te çalışmak üzere Berlin’den Londra’ya transfer edilmiştir. Ancak Londra’ya geldiğinde İngiltere hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir. Hatta İngilizce bile bilmemektedir. Londra’ya vardığında ilk yaptığı şey bir yolunu bulup Londra Satranç Kulübünü bulmak olmuştu. Böylelikle en azından bir satranç kulübü üyesinden dostça bazı tavsiyeler alabileceğini umuyordu.
Satranç kulübüne girdiğinde bazı üyeler Edward Lasker‘in ismini sormuştu. Ancak Lasker ne sorulduğunu anlamamıştı. Bu arada, biri onu oyuna davet etmiştir. Edward Lasker‘i oyuna davet eden kişi kulüp şampiyonu ve ilerleyen zamanlarda İngiltere Şampiyonu olacak olan Sir George Thomas‘tı. Edward Lasker ise rakibinin kim olduğundan habersiz bir şekilde masaya oturdu. Almanca bilen bir üye “beş dakika” (yıldırım) oyun kuralları hakkında Ed.Lasker‘e bilgi verdi ve parti başladı.
Bu enfes oyun sonrasında Sir George Thomas Almanca olarak :
“Adının ne olduğunu söylemiştin?” demiş
Edward Lasker‘de sinsice bir gülümsemeyle
“Lasker adım, Edward Lasker. Arkadaşlarım bana Ed derler.” demiş
Edward Lasker daha sonra bu oyunu Avusturalya Satranç Kulübüne göndermişti. Yazar cevap olarak rakibinizi sekiz yerine yedi hamlede mat edebilirdiniz diyerek 16.0-0 sonrasında Atla h2’den mat fikrini göstermişti.