-
elizabeth dönemi* ingiliz klavye ustası ve madrigal bestecisi (1539-43 - 1623). thomas tallis'in öğrencisi. kraliyet kilisesinin orgculuğu sırasında birçok latin ve ingiliz kilise müziği eseri vermiştir. döneminin diğer müzisyenlerine** nazaran kotolik kilisenin baskısını üzerinde daha az hissetmiştir. buna neden olarak kilisenin onu kaybedilemeyecek bir yetenek olarak görmesi gösterilebilir.
-
william byrd, katolik kilise müziği bestecilerinin en büyüklerinden biri olarak ingiltere’deki son isimdir. thomas tallis’in öğrencisi olduğu sanılmaktadır. 1563 yılında lincoln katedralinde orgcu olarak atanmış, 1570 yılında ise royal chapel’de görevlendirildiği halde, bu işi sürdürmüştür. 1585’te tallis’in ölümüne kadar, onunla birlikte krallık kilisesi’nde orgçuluk yapmış, kraliçe i. elizabeth 1575’te bu iki müzikçiye 21 yıl süreyle nota basım tekelini bağışlamıştır.
byrd’in eserleri, ingiliz çoksesli şarkılarını, klavyeli çalgı parçalarını ve anglikan kilise müziği yaratılarını kapsar. ses için dinsel yapıtları ise latince motet’lerdir. “o dönemin ingiltere’sindeki mezhep farklılığı nedeniyle sadece 3 mass bestelemesi şaşırtıcı değildir. 3, 4 ve 5 ses için yazılmış olan bu mass’lar, kendi alanındaki ingiliz bestelerinin en olgunu kabul edilmektedir”
“katolik inancına bağlılık gösteren, bu yüzden anglikan komşularıyla sık sık olaylara karışan byrd, bu tutumuna rağmen kraliçe’nin kilisesindeki görevini sürdürdü ve sözgelimi 1586 tarihli bir yazıda ingiliz ulusunun en büyük küğcüsü ve org çaları olarak anıldı. 1611’de john bull ve orlando gibbons ile ortaklaşa yayınladığı parthenia başlıklı defterdeki 21 çembalo parçasından 8’i byrd’in kaleminden çıkmaktaydı. çok sevilen bu defter kısa aralarla 6 kez basıldı.
byrd’in asıl önemi, virginal müziği’ni temellendirmesidir. basit ve yumuşak tınılı bir klavyeli çalgı olan virginal, bu dönemde ingiliz müzik yaşamına yeni bir renk getirmiş ve virginal müziği tarihte ayrı bir yer almıştır. “kraliçe i. elizabeth’in yönetimi dönemi ve özellikle 1590-1620 arası, ingiliz müziğinin tarihte az yaşadığı bir yükselme dönemi’dir. ünlü şair ve oyun yazarı w. shakespeare de evrensel yapıtlarını bu çağda vermiştir”
müzik tarihçleri, dinsel eserler arasında bulunan byrd’in 231 motet’inden tu es petrus adını taşıyan parçasını önemserler. “bu altı sesli motet, gradualia seu cantionum sacrarum adlı 1607 yılında londra’da basılan derlemedir.”
byrd’i izleyen ingiliz bestecilerinin önemlileri “thomas morley , richard farnaby, dr. john bull, giles farnaby, john munday ve peter philips.”
(kyanak - donem odevi)
-
(bkz: ave verum corpus)
-
(bkz: lord willobies welcome home)
-
ingiltere’de katolik kilise müziğinin sön büyük temsilcisi byrd'in asıl önemi, virginal müziği’ni kökleştirmesidir. basit ve yumuşak tınılı bir klavyeli çalgı olan virginal, bu dönemde ingiliz müzik yaşamına yeni bir renk getirmiş ve virginal müziği tarihte ayrı bir yer almıştır. "kraliçe ı. elizabeth'in yönetimi dönemi, özellikle 1590-1620 arası, ingiliz müziğinin tarihte az yaşadığı bir yükselme çağı'dır. ünlü ingiliz şairi ve oyun yazarı w. shakespeare de (1564-1616), evrensel yapıtlarını bu çağda vermiştir"