Meme Kanseri Tanısı Nasıl Olur?
Doktorlar meme kanseri tanısı koymak, kanserin koltuk altı lenf düğümlerine ve vücudun diğer kısımlarına yayılıp yayılmadığını öğrenmek için birçok tanı testi kullanırlar. Kanser türlerinin çoğu için, biyopsi kanserin kesin tanısını yapmak için tek yoldur. Eğer biyopsi mümkün değilse, doktorun tanı koymasına yardımcı olacak diğer tanı testleri önerilir. Görüntüleme testleri, kanserin yayılmış olup olmadığını öğrenmek için kullanılabilir.
Meme Kanseri Teşhisi
Aşağıda meme kanseri türünü teşhis etmek için kullanılan tanı testi seçenekleri yer almaktadır, ancak bu testler herkeste kullanılmaz.
Doktorunuz sizin için bir tanı testi seçerken bu faktörleri göz önünde bulundurur:
- Yaş ve sağlık durumu
- Şüphelenilen kanser türü
- Belirtiler ve bulgular
- Önceki test sonuçları
Olası bir meme kanserini değerlendirmek için gerekli test dizisi genellikle kişi tarafından memede kitle fark edilip doktora gittiğinde ve mamogram testinde kitle veya anormal kalsifikasyonlar keşfedildiğinde ya da klinik muayene sırasında memede yumru veya nodül fark edildiğinde başlar. Daha az yaygın olarak, göğüste şişlik veya kırmızılık olduğunda ya da kolun altında kitle veya nodül hissedildiğinde doktora başvurulduktan sonra bir dizi test ile meme kanseri tanısı konur.
Aşağıdaki testler meme kanseri tanısı koymak ya da kanser teşhisi sonrası takibi için kullanılabilir.
a) Görüntüleme Testleri
Aşağıdaki görüntüleme testleri, meme taraması sırasında bulunan şüpheli bir alan hakkında daha fazla bilgi edinmek amacıyla yapılabilir.
- Tanısal Mamografi: Tanısal mamografi, göğüsten daha fazla görüntü alınmasını içerir ve mamografi ile benzerdir. Çoğunlukla meme başı akıntısı veya yeni yumru ya da değişiklikler ortaya çıkarsa kullanılmaktadır. Tanısal mamografi, mamogram üzerinde şüpheli bir şey bulunursa da kullanılabilir.
- Ultrason: Ultrason, meme dokusunda bir görüntü oluşturmak için yüksek frekanslı ses dalgalarının kullanımıdır. Ultrason çoğunlukla kanserli olan veya kanserli olmayan içi sıvı dolu kisti ayırt edebilir.
- Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Meme MR’ı, meme kanseri tanısı konulduktan sonra diğer göğüste de kanser olup olmadığını kontrol etmek ya da hastalığın meme boyunca ne kadar büyüdüğünü öğrenmek için kullanılabilir. Ayrıca, göğüs kanseri riski çok yüksek bazı kadınlar için, mamografi ile birlikte kullanılabilir.
b) Biyopsi
Biyopsi, mikroskop altında incelenmesi için küçük bir miktar doku örneğinin kaldırılması prosedürüdür. Diğer testler kanserin mevcut olduğunu iddia edebilir, ama sadece biyopsi ile kesin tanı yapılabilir. Doku örneği toplamak için kullanılan teknik ve/veya iğne boyutuna göre sınıflandırılmış biyopsilerin farklı türleri bulunmaktadır.
Biyopsi Örneği Analizi
Biyopsi sırasında çıkarılan örnek doktorun kanserin spesifik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmasına ve tedavi seçeneklerini belirlemesine yardımcı olur.
- Tümör Özellikleri: Mikroskop altında tümörün incelenmesi invaziv veya in situ, duktal veya lobüler olup olmadığını belirlemek ve kanserin lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını anlamak için kullanılır. Tümörün marjları veya kenarları da incelenir ve tümörden aralarındaki mesafe marjı ölçülür.
- ER ve PR: Bu testler, hastanın her ikisi için nüks riskini belirlemeye ve nüks riskini azaltacak olası tedavi türünü seçmeye yardımcı olur. Genellikle hormon tedavisi ER-pozitif ve/veya PR-pozitif kanserler için iyi çalışır.
- HER2: HER2 durumu, ilaçlarla HER2 reseptörü hedefini belirlemeye yardımcı olur, örneğin antikor tedavisi trastuzumab (Herceptin), kanser tedavisinde yardımcı olabilir. Buna ek olarak, HER2-pozitif tümörlerin yaklaşık %50’sinde hormon reseptörleri vardır, her iki hormondan da yararlanabilirler ve HER2’e yönelik tedavidir.
- Derece: Tümör derecesi, aynı zamanda biyopsi ile belirlenebilir. Derece, kanser hücrelerinin sağlıklı hücrelerden ne kadar farklı olduğu, yavaş ya da hızlı büyüdüklerini belirlemek anlamına gelir. Üç derece vardır: G1 (iyi diferansiye), G2 (Orta derecede diferansiye), G3 (kötü diferansiye).
Doktorunuz tümöre özgü spesifik genler, proteinler ve diğer faktörleri belirlemek için tümör örneği üzerinde ek laboratuar testleri önerebilir.
c) Kan Testleri
Doktorunuz kanser hakkında daha fazla bilgi edinmek için ayrıca kan testleri isteyebilir.
Tam Kan Sayımı: Tam kan sayımı, bir kişinin kan örneğinde kırmızı kan hücreleri ve beyaz kan hücreleri gibi farklı hücre tipleri sayısını ölçmek için kullanılır. Kemik iliğinin iyi çalıştığından emin olmak için yapılır.
Serum Kimyası: Bu testler genellikle eğer kanser yayışmışsa anormal olma ihtimaline karşın elektroitler olarak adlandırılan potasyum ve kalsiyum, enzimler olarak adlandırılan özel proteinler gibi kandaki minerallere bakmak için yapılır. Bununla birlikte, kanserli olmayan pek çok durum bu testlerde değişikliklere neden olabilir ve kanser için spesifik değildirler.
- Alkalen fosfataz, karaciğer, kemik veya safra kanalına yayılmış hastalık ile ilişkili olabilen bir enzimdir.
- Kalsiyumun kandaki seviyesi kanser kemiğe yayıldığında yüksek olabilir.
- Toplam bilirubin sayısı ve alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferaz (AST) karaciğer fonksiyonlarını değerlendirir. Bu maddelerin herhangi birinin yüksek düzeyde olması, karaciğer hasarını gösterebilir, kanserin bu organa yayıldığını işaret edebilir.
Hepatit Testleri: Bunlar hepatit B ve/veya hepatit C’ye maruz kalmadan önce kanıtı kontrol etmek için kullanılabilir. Eğer aktif hepatit B enfeksiyonu kanıtı varsa, kemoterapi almadan önce virüsü bastırmak için özel bir ilaç almanız gerekebilir. Bu ilaç olmadan, kemoterapi virüsün büyümesine ve karaciğer hasarına neden olabilir.
Kanda Tümör Belirleyicisi (markır) Testler: Serum tümör belirteçleri bir kişinin kanında tümör proteinlerdir. Serum tümör marker seviyesi yüksekse, kanser ya da kanserli olmayan bir duruma bağlı olabilir. Tümör marker testleri erken evre meme kanseri için tavsiye edilmez. Çünkü belirteçler genellikle yüksek değildir, ancak semptomlar ve görüntüleme testleri ile birlikte tekrarlayan veya metastatik hastalığın gelişimini izlemek için yararlı olabilir.
Ek Testler:
Doktorunuzun önerdiği testler kanserin yayılmış olup olmadığına ve tıbbi geçmişinize, semptomlara, hastalığın meme ve lenf düğümlerinde ne kadar büyüdüğüne, fiziksel muayene sonuçlarına bağlı olarak değişen evresine göre değerlendirmek için tavsiye edilir. Bu testlerin birçoğu ameliyat sonrasına kadar yapılabilir. Bu testler genellikle yalnızca ileri evre hastalığı olan hastalar için tavsiye edilir. Erken evre meme kanseri olan hastaların çoğu için ek görüntüleme testleri gerekmez.
- X-ray
- Kemik taraması
- Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
- Pozitron emisyon tomografisi (PET) taraması
Tanısal testler tamamlandıktan sonra, doktorunuz sizinle birlikte tüm sonuçları gözden geçirecektir. Eğer tanı kanser ise, bu sonuçlar doktorun kanser evresini tanımlamasına yardımcı olur. Eğer meme dışında şüpheli bölge varsa, en az bir alanda kanser teşhisini doğrulamak için mümkünse biyopsi yapılabilir.
İlginizi Çekebilir: