Enflasyon nedir, etkileri nelerdir? Enflasyon nasıl oluşur ve neden artar, enflasyon ile ilgili bilgi.
ENFLASYON NEDİR?
Bir memlekette piyasaya fazla kağıt para çıkarılması haline «enflasyon» denir. Bu hal paranın satın alma gücünü azaltır, eşya fiyatlarının yükselmesine yol açar.
Üretimin aksaması, tekelin gelişmesi, bankaların kredi hacmini genişletmesi, dış ticaret kısıntıları, vasıtalı vergilerin artırılması gibi’ çeşitli haller de piyasadaki mal miktarıyla paranın alış gücü arasındaki dengeyi bozarak enflasyona yol açabilir. Fakat, ekonomik hayatta en çok rastlanan enflasyon, mali güçlüklere uğrayan hükümetlerin kağıt para çıkarmaları sonucunda olan durumdur.
Seferberlik yapmak, devletçilik programlarının ihtiyaç gösterdiği sermayeyi bulmak, memleket iktisadiyatının kaldıramayacağı kadar kalabalık bir memur kadrosunu beslemek zorunda bulunan hükümetler, normal gelir kaynaklarının hasılatı ile bütçe giderlerini karşılamakta güçlük çekerler. Bu gibi hükümetler için, enflasyon bütçe açığını kapamak üzere baş vurulabilecek en rahat ve kolay tedbirdir. Fakat, para ayarı bozulunca yiyecek ve eşya fiyatları yükselmeye başlar. Hükümetin doğrudan doğruya veya Merkez Bankası eliyle çıkarttığı paranın tutarı çok fazla ise, piyasa fiyatları da dağınık bir şekilde alabildiğine yükselir.
Birinci Dünya Savaşı sırasında hemen hemen bütün memleketler enflasyona gittiklerinden, savaştan sonra korkunç bir ekonomik buhranla karşılaştılar. İkinci Dünya Savaşı sırasında ise, ekonomi bilimine önem verilen memleketlerde enflasyona gitmemek için gayret gösterildi, bu sayede fiyat yükselişleri normal bir seviyede oldu.
Enflasyon, başlangıçta, ekonomik faaliyet üzerinde canlandırıcı bir etki yapar. Fiyatların yükselmesi üretimi, alışverişi kısa bir zaman için teşvik eder. Fakat sonra sermayelerin üretim alanlarından spekülasyon konularına döndüğü görülür. Verim azalır, maliyet yükselir. Bu ise ihracat mallarının sürümünü azaltır. İthalat mallarına karşı istek artar* Devalüasyon ve takaslı alışveriş enflasyonun daha çok artmasına yol açar. Bu bakımlardan, bugünkü ekonomi biliminde enflasyonun siyasi ve içtimai düzeni savaştan daha çok Sarstığı kabul edilmektedir.