Sadece Progesteron içeren Doğum Kontrol Yöntemleri
Progesteron nedir?
- Progesteron gebelikte ve adet döngüsünde etkili olan hormonlardan biridir.
Progestronun, östrojen ile birilkte kullanıldığı doğum kontrol yöntemleri:
- Kombine doğum kontrol hapları
- Vajinal halka
- Yapıştırma bantları
Tek başına ise sadece progesteron içeren haplarda ve iğnelerde kullanılır.
İmplantlar ve hormonlu rahim içi araçlar da sadece progesteron içeren diğer doğum kontrol yöntemleridir
Gebeliği önlemede Sadece-progesteron içeren haplar ve iğneler ne kadar etkindir?
- Sadece-progesteron içeren haplar ve iğneler, kombine doğum kontrol hapları, vajinal halkalar ve yapıştırma bantları ile aynı etkinliğe sahiptir.
Sadece-progesteron içeren haplar nedir?
- Progesteron içeren doğum kontrol haplarıdır. Reçete ile satılır.
Nasıl etki eder?
Mini-haplar olarak da adlandırılan bu ilaçlar:
- Rahim ağzındaki sümüksü tıkacı (mukus) kalınlaştırarak spermin rahim içine girmesini ve yumurtayı döllemesini zorlaştır
- Mutlak olmasa da yumurtlamayı baskılar. İlaç kullanan kadınların %40’ı yumurtlamaya devam eder
- Rahim iç duvarını incelterek döllenmiş yumurtanın rahime yerleşmesini engeller
Sadece-progesteron içeren hapların yararları nelerdir?
- Cinsel ilişkiyi etkilemez
- Adet kanamasını azaltabilir veya adeti tamamen kesebilirler.
- Yüksek tansiyon veya kardiyovasküler hastalık riskini etkilemez
- Kombine doğum kontrol haplarını almanızı engelleyen derin ven trombozu öyküsü veya kontrolsüz yüksek tansiyon gibir sağlık sorunlarınız varsa bile kullanılabilir.
- Emzirme döneminde, doğumdan hemen sonra kullanılmaya başlanabilir.
Sadece-progesteron içeren hapların riskleri nelerdir?
- Lupus hastalığının bazı formlarında kullanılması uygun değildir.
- Meme kanseri olan veya geçiren kadınlar kullanamaz
Nasıl kullanmalıyım?
- Kutuda 28 ilaç vardır.
- Tüm ilaçlar progesteron içerir.
- 28 gün boyunca her gün 1 tane alın
- En güçlü etki için her gün aynı saatte alın
- İlaç unutmayın. Ara kanamanız olabilir
İlacı almayı unutursam ne olur?
- İlaç almanız 3 saatten fazla gecikirse mümkün olan en kısa sürede unuttuğunuz hapı alın ve takip eden 2 gün boyunca prezervatif gibi ilave koruma yöntemi kullanın.
- İlacı aldıktan 3 saat içinde kusma olursa ilaç tam olarak emilmemiş olabilir
- İlaçlarınız almaya devam edin, takip eden 2 gün boyunca prezervatif gibi ilave koruma yöntemi kullanın.
Olası yan etkileri nelerdir?
- Düzensiz kanama olabilir
- Kanamalar kısalabilir, yoğunlaşabilir, lekelenme olabilir, kanamlar tamamen kesilebilir.
- Baş ağrısı, bulantı, meme hassasiyeti diğer olası yan etkileri arasındadır.
Doğum Kontrol İğneleri nedir?
- Depo medroksiprogesteron asetat denilen hormonun enjeksiyonudur
- Gebeliğe karşı 3 ay koruma sağlar
İğneler nasıl etki eder?
- Birkaç etkinin beraberliğiyle gebelikten korur
- Yumurtlamayı baskılar
- Rahim azındaki sümüksü tıkacı (mukus) kalınlaştırarak ve miktarını arttırarak spermin rahim içerisine girmesini ve yumurtayı döllemesini engeller
- Rahim iç duvarını incelterek döllenmiş yumurtanın buraya yerleşmesini engeller
Enjeksinyon nasıl yapılır?
- Bir sağlık personeli tarafından yapılmalıdır.
- İlk enjeksiyonu adet döneminizden bağımsız olarak siz ve doktorunuzun gebe olmadığınıza emin olduğunuz herhangi bir zamanda yapılabilir.
İğneler hangi sıklıkta yapılır?
- 13 haftada bir doktorunuzla görüşmelisiniz
- Enjeksiyon tekrarı en fazla 2 hafta geciktirilebilir.
- 2 haftadan fazla süreli gecikmelerde cinsel ilişkiden kaçınılmalı ve enjeksiyon sonrası 7 gün boyunca ilave korkuma yöntemi (prezervatif) kullanılmalıdır.
İğne ile doğum kontrolünün yararları nelerdir?
- Günlük ilaç alınmasını engeller
- Günlük aktivite ve cinsel ilşkiden bağımsızdır.
- Hiç kimse doğum kontro yöntemi kullandığınız söyleyemez
- Doğum kontrolüyle ilgili olmayan çeşitli sağlık yararları vardır:
- Uzun süreli kullanıldıklarında rahim kanseri riskini azaltır
- Pelvik inflamatuar hastalığa karşı koruma sağlayabilir
- Endometriozun neden olduğu azalmış pelvik ağrıyı azaltır
- Adeti kesebilir
- Orak hücre hastalığının ve epilepsinin belirli semptomlarının azaltabilir
- Miyom nedenli kanamaları azaltabilir
İğne ile doğum kontrolünün riskleri nelerdir?
KEMİK
- Kemik erimesine neden olabilir.
- Tedavi kesildiğinde bu erime geri döner
KALP
- Kardiyo vasküler hasatlıklar için risk faktörü olan kadınlarda bu hastalıkların riskini arttırabilir.
- Kullanımı bırakılsa bile artmış risk devam edebilir.
- İnme, damar hastalıkları, kötü kontrollü yüksek tansiyon geçmişi olan kadınlarda bu yöntemin kullanılması kardiyo vasküler hastalık riskini arttırabilir.
İğne ile doğum kontrolünün yan etkileri nelerdir?
- Düzensiz kanamaya neden olabilir
- Sadece progesteron içeren doğum kontrol yöntemi kullanan kadınların bazıları kilo almaktan şikayetçi olabilir.
- Bu nedenle oluşan kilo artışı ortalama 2.5 kg.2dan azdır.
- Tedavi bırakıldıktan ortalama 10 ay sonra gebelik gerçekleşir