Tarhuncu Ahmet Paşa Islahatları:
- Mehmet‘in sadrazamlarından olan Tarhuncu Ahmet Paşa genel olarak maliye alanında ıslahatlar yapmıştır,
- Has ve zeamet’ten gelen gelirlerin doğrudan doğruya hazineye girmesini sağladı.
- Devlet idaresi içinde rüşvet alınmasını önlemeye çalıştı.
- Osmanlı tarihinde “bilinen ilk bütçeyi hazırladı.
- Bütçe ortadan kaldırmak için saray masraflarını kıstı.
- Saray masraflarını; kısması çıkarı zedelenen insanları rahatsız etmiş ve bu kişiler sadrazamın idam edilmesine neden olmuştur.
KÖPRÜLÜLER DEVRİ
Osmanlı İmparatorluğu‘nda 1656 ile 1683 yılları arasını kapsayan ve Köprülü ailesinden sadrazamların görev yaptığı ve Osmanlı Devleti’nin toparlanması ve istikrarı için bir fırsat yakalanan tarihi döneme verilen isimdir. Köprülüler dönemi; Kanuni dönemini hatırlatan istikrarlı bir toparlanma dönemi olmuştur.
Köprülü Mehmet Paşa Islahatları:
Köprülü Mehmet Paşa kendisine sadrazamlık teklif edildiği zaman, hu görevi bir takım şartları kabul edildiği takdirde alacağım ifade etmiştir. Bu sıra dışı duruma rağmen padişah şartları kabul etmiştir. Bu şartlar şunlardır:
- Raporları geri çevrilmeyecek,
- Yapacağı atama ve görevden almalara kimse karışmayacak,
- Kendisi hakkında bir şikâyet olduğunda, kendisi dinlenilmeden karar verilmeyecek,
- Sarayda hiç kimse devlet işlerine karışmayacaktı.
Köprülü Mehmet Paşa’nın görevde kaldığı süre içerisinde yaptığı faaliyetler şunlardır;
- İlk olarak İstanbul’da güvenliği sağladı.
- Girit Savaşı’nın bir tarafı olan Çanakkale’de Venedik Cumhuriyeti’yle yapılan kara ve deniz savaşlarında başarı elde etti.
- Kapıkulu askerlerini ve diğer devlet adamlarını kontrol altına aldı.
- Gereksiz maaş atımlarını durdurmaya çalıştı.
Köprülü Mehmet Paşa‘nın yönetim tarzından memnun olan padişahı onun ölümü ile bu aileden olanları sadrazamlığa getirmeye devam etmiştir.
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa Islahatları:
Babası Köprülü Mehmet Paşa’nın ölümü üzerine padişah tarafından 1661 yılında sadrazamlığa getirilen Fazıl Ahmet Paşa 1676 tarihine kadar on beş yıl bu görevi sürdürmüştür. Girit, Uyvar Podolya ve Kameniçe‘nin fatihidir. Islahatları;
- Askeri ve mali alanda yenilik çalışmaları yapmıştır.
- Topçu sınıfını güçlendirerek orduyu düzenlemeye çalışmıştır.
- Önemli yünlerde saraya ve devlet adamlarına hediye verilmesini yasaklamıştır.
- Saray içi masrafları kısıp ekonomiye i katkıda bulunmuştur.
- İstanbul Çemberlitaş‘ta bir kütüphane kurmuştur.