Prostat kanseri için aktif gözlem sırasında (aktif izlem), doktorunuzla birlikte kanser durumundaki değişiklikleri sıkı bir şekilde kontrol etmelisiniz.
İlaç, radyasyon ameliyat gibi medikal tedaviler gerekmemektedir. Kanserin büyüyüp büyümediğini gözlemlemek için periyodik testler uygulanır.
Prostat kanseri yavaş büyüdüğü ve tedavi gerektirmediği için aktif gözlem prostat kanseri hastası erkekler için bir seçenektir. Kanser küçükse, yavaş büyümesi bekleniyorsa, prostatınızın belli bir bölgesinde kısıtlıysa ve belirti ve semptomlara yol açmıyorsa aktif gözlem geçerli bi seçenek olabilir. Benzer şekilde, yaşlı bir adamsanız veya yaşam sürenizi kısaltabilecek farklı medikal sorunlarınız varsa ya da prostat kanseri zarar ve semptomlara sebep olmuyorsa aktif gözlem mantıklı bir seçenek olabilir.
Neden Yapılır?
Aktif gözlem şu durumlarda uygundur:
- Kanser erken teşhis edilmiş, hala küçük ve prostatın belli bir bölgesinde kısıtlıysa.
- Daha az agresif, yavaş büyüyen (ağrısız) kanseriniz olduğunu gösteren Gleason puanınız düşükse (genellikle 2-5 arasındadır).
- Ağır kalp hastalığı gibi yaşam süresini kısaltan ve muhtemelen prostat kanseri tedavisiyle daha da kötü hale gelebilecek ilerlemiş seviyede sağlık sorunlarınız varsa.
- Yaşınız ilerlemiş ve daha agresif prostat kanseri tedavileriyle yaşam süresini kısaltma ihtimali varsa. (Yine de aktif gözlemin uygun olduğu belirli yaş aralığı vermek zordur. Sizin durumunuzda uygun olanın ne olduğunu belirlemek için doktorunuzla görüşün.)
Riskleri Nelerdir?
Prostat kanseri için aktif gözlem, ereksiyon bozukluğu ve iktidarsızlık gibi diğer tedavi seçenekleriyle özdeşleşen yan etkilerden kaçınır. Fakat aktif gözlemle alakalı riskler de vardır:
- Bekleme sürecinde kanser büyüyüp yayılabilir.
- Aktif gözlem düzenli PSA testi gerektirir ve bu test hatasızdır. Bazı kanserler PSA seviyeleri yükselmeden önce yayılır.
- Kanser yayılırsa, etkili tedavi yöntemini kaçırmış olabilirsiniz.
- Endişeli ve kanserinizin statüsü hakkında belirsizlik yaşayabilirsiniz.
Hangi sonuçlarla karşılaşabilirsiniz
Aktif gözlem sırasında genellikle her 3-6 ayda bir kanser kontrolü için doktorunuzu ziyaret edeceksiniz. Bu muayenelerde doktorunuz aşağıdaki test ya da prosedürleri uygulayabilir:
- Dijital rektal muayene. Bu muayene sırasında doktor rektumun iç kısmına yağlı eldivenle hafif bir şekilde parmağını sokar. Bu esnada eliyle prostatın yüzey kısmını hisseder ve kanserin büyüyüp büyümediğini inceler.
- PSA kan testi. PSA testi kanınızdaki prostata özgü antijenlerin (PSA) miktarını belirler. PSA seviyeniz yüksekse bu durum kanserin büyüdüğüne işaret edebilir.
- Ultrason. Diğer testler endişe yaratırsa doktorunuz prostatı daha iyi değerlendirmek için transrektal ultrasonu kullanabilir. Sigara şeklinde ve büyüklüğünde bir sonda rektuma sokulur. Prostat bezinin görüntülerini almak için sonda ses dalgalarını kullanır.
- Prostat hücrelerinin toplanması (prostat biyopsi). Prostattan hücre örneklerinin toplanması genellikle aktif gözlem başladıktan 1 yıl sonra önerilir ve sonrasında doktorun da tavsiyesi üzerine kanserin yavaş ilermesini kontrol etmek amacıyla ne derece büyüdüğünü ve Gleason puanınızı yeniden değerlendirmek amacıyla yapılır.
Sonuçlar
Eğer bu testler kanserin beklenenden daha hızlı büyüdüğünü veya prostat içinde kısıtlı alanların dışına yayıldığını gösteriyorsa ya da prostat kanseri sonucu belirti ve semptomlar yaşamaya başlarsanız, doktorunuz radyasyon veya ameliyat gibi daha agresif tedavi yöntemlerini önerebilir. Fakat aktif gözlemi seçen çoğu erkek tedavi olmaksızın ve kanserin yayılması ya da diğer sorunlara yol açmamasıyla birlikte normal yaşam sürelerinin üzerine çıkar.