Sırp karikatürist / Serbian Cartoonist - by Aziz YAVUZDOGAN
What does a cartoon mean for you? What do you think about cartoon?
The cartoon is a form of consciousness towards the world because it is critical and deliberate. Being so precise and disclosing, the cartoon is the final stage of social relations.
Does your country appreciate your cartoons? Do you feel satisfied with the interest towards your cartoons?
The general appreciation of quality in my country is not bad, and so the appreciation of quality cartoons is also on some level. I'm well known in my country because I'm also also well known beyond its borders. I'm not talking about how well paid I am; that depends on the project and my ability to sell my own art.
Do you prefer to draw your cartoons in private or do you draw anywhere?
Exclusively and entirely on my working desk, in my studio, in a "working mess" setting of my own, with two lamps and one flaming mind.
Have you experienced any trouble because of your cartoons? What happened?
No! Never ever!
What humoristic similarities and differences are there between your country and other countries?
Humour is a specific, intelligent language. If the artist is intelligent, wherever from he may be, his goal is to present elitistic humour to the wider audience and that's when the problems occur. Mozzart's "Magic Flute" had to be adapted for larger audience, for simple crowd so to speak, and that's exactly why they remembered it. "Don Juan", on the other hand, is something completely different; it requires patience and depth of one's soul to understand it, so the larger audience wasn't really prepared for it. The point is, it's about multiple layers of meaning - not about geography or nationality. If the cartoon is deep and layered with meanings, it will stay the same everywhere in the world, from Russian tundra to African safari.
Do you think cartoons help to bond the cultural differences among countries?
I think that cartoons connect people faster than literature. Cartoons connect individuals from different cultures during a single exhibition; that connection is instant, but it lasts as long as that
individual keeps a smile on his/her face. Life itself can erase that smile very quickly, and so an individual needs another exhibition, another cartoon, another smile. It's different with books, because they are more meticulous, analitic, they portray the world more thoroughly. Of course, I'm talking about real writers and meaningful literature.
Do you think a cartoonist must contribute to world peace with his/her art?
I'm afraid that cartoonist can't possibly contribute to world peace in any way. The world is big and unstable. That is his main element of existence - instabillity.
What do you think about the international cartoon contests? Please indicate your reasons.
It's nice to be in the company of your colleagues. It's a bright spot of the human herd, and there are many kinds of herds. The cartoonists are the elite of the herd because they are constantly observing the herd in its entirety. It may sound odd, but it's true.
If you had to draw yourself from another cartoonist's point of view, what humorous details would you add to the cartoon?
If I had to draw myself from another cartoonist's point of view, I would draw myself eating a pencil. I really like pencils - it's one of my main characteristics.
Please write your thoughts and comments about FENAMİZAH magazine in few words.
I'll keep it short - bright! Makes your mind glow!
Karikatür sizce nedir? Kısaca bir tanımlama yapabilir misiniz?
Karikatür dünyaya karşı bakışımızda önemli bir bilinç şeklidir. Toplumsal ve sosyal ilişkileri ortaya çıkarmak için duyarlı bir olgudur.
Karikatürleriniz yaşadığınız ülkede gereken ilgiyi buluyor mu? Mutlu musunuz?
Ülkemde durum fena değil. Genel olarak takdir edilir. Ben ülkemde tanındığım gibi diğer ülkelerde de bilinen bir sanatçıyım. Ücretlerden bahsetmiyorum çünkü bu sanatçının projelerine ve kendini nasıl pazarladığına bağlıdır.
Karikatür çizerken yalnız kalmayı mı tercih edersiniz?
Sadece ve tamamen stüdyomda, çalışma masamda, iki lamba ve zihinsel ışığım altında kendimle ilgili "iş karmaşası" içinde.
Karikatür çizdiğiniz için başınızın belaya girdiği oldu mu? Böyle bir poblem yaşadıysanız lütfen kısaca anlatın.
Hayır. Hiç bir zaman...
Ülkenizdeki mizah anlayışı ile dünyadaki mizah anlayışı arasında ne gibi evrensel benzerlikler var?
Mizah çok özel ve akıllı bir dildir. Sanatçı da akıllı ise, hedef kitleye en iyi ve seçkin bir şekilde bunu sunar. Mesela Mozart'ın Sihirli Flüt'ü. Deyim yerindeyse geniş kitlelerin anlayabileceği bir mizahi dil ile uyarlanmıştır. Örneğin; Don Juan. O da farklı değildir. Biraz da bunları anlamak, anlatabilmek için tabi ruh derinliği gerekmektedir. Coğrafi farklılıklar olsa da anlam katmanları arasında Rusya'dan Afrika'ya, karikatürün, mizahın ortak bir değeri olduğunu söyleyebiliriz.
Sizce karikatürün uluslararası kültür farklılıklarını birleştirici bir gücü var mıdır?
Ben karikatürün, insanlar arasındaki iletişim bağını, edebiyata göre daha hızlı sağladığını düşünüyorum. Bir karikatür sergisinde, farklı kültürleri bir arada görebilirsiniz. Karikatürün bu bağlamda etkisi çok hızlıdır. Hayatın kendisi de bu anlamda hızlı bir gülümseme gösterir çünkü buna ihtiyacı vardır.
Karikatürcünün çizgileriyle, dünya barışına ve tüm dünya haklarının kardeşliğine katkı sağladığına ya da böyle bir amacı olması gerektiğine inanıyor musunuz?
Korkarım karikatürcünün dünya barışına bir katkısı olmayacaktır. Çünkü dünya büyük bir kararsızlık içindedir. Onun varlığı bu kararsızlığın ana unsurudur.
Uluslararası karikatür yarışmaları hakkında olumlu ya da olumsuz görüşleriniz nelerdir?
Meslektaşlarımın bir arada olduğu ortamda bulunmak hoş bir şey. Garip gelebilir ama karikatürcüleri bir insan sürüsüne benzetirsek, yarışmaların da bu insan sürüsü üzerine seçicilik anlamında tutulan parlak bir spot ışığı gibi düşünebiliriz.
Eğer bir başka karikatürcü gözüyle çizmeniz gerekirse, kendinizi hangi komik yanlarınızla ifade ederdiniz?
Bir başka karikatürcü açısından çizmem gerekseydi, kendimi bir kalemi dişlerken çizerdim. Çünkü kalemi çok seviyorum. Benim en karakteristik özelliklerimden biridir.
FENAMİZAH hakkında bir kaç cümleyle düşünceleriniz?
Kısaca.. Parlak bir fikir. Kızdırma sakın, aklını alır!
GERİ DÖN / BACK
KİMDİR?: 1949 Stabor doğumlu olan Borislav Stankovic meslek hayatında 40 yılını geride bırakmış, dünyaca tanınan profesyonel bir karikatürcüdür. Dünyanın en iyi 10 karikatürcüsü arasında sayılan Stankovic ülkesinde bir çok günlük gazetede siyasi karikatürler çizdiği gibi aynı zamanda Avrupa'da da belli başlı dergilerde de çizgileri yayımlanmıştır. Karikatürcüler ve Yazarlar Birliği üyesi olan Borislav Stankovic aynı zamanda Türkiye'de Karikatürcüler Derneği'nce kendisine verilen "Kültür Elçisi" ünvanını taşımaktadır. Stankovic'in dünya çapında 150'den fazla ödülü vardır.
WHO IS HE?: Born in 1949.Stabor is a professional cartoonist for 40 years.He works
for the most influential daily ,,VECERNJE NOVOSTI" as a commentateur and political cartoonist.He also works for several very prominent European magazines such, NEBELSPALTER", EULENSPIEGEL"etc. In 1996.Stabor has been invited from, SEIKA" university (Kyoto, Japan)to be one of forign lectuters at cartooning department the same
faculty as one of 10 best cartoonist in the world in 1996. The Turkish association of cartoonists proclaim Stabor for Ambassador of Cartoon in 1997. Stabor is a member of CWS (Cartoonist & Writers Sindycate, N.Y. USA). Working over 40 years in the field of cartooning,Stabor is a owner of more than 150 world important prizes for his work.
The most important prizes:
GOLDEN PENCIL, Legnica, Poland,1986. GRAND-PRIX,Montreal,Canada,1986. GOLDEN MEDAL, Semarang, Indonesia, 1986. GOLDEN MEDAL, The YOMIURY SHIMBUN", Tokyo, Japan, 1987. YASUO YOSHITOMI PRIZE, Kyoto, Japan, 1991. SILVER MEDAL, Seoul, South Korea, 1991. GOLDEN MEDAL, The YOMIURI SHIMBUN", Tokyo, Japan, 1994. GRAND-PRIX, Daeyon Expo, Seoul, South Korea, 1995. ASAHI SHIMBUN PRIZE, Kyoto, Japan, 1996. GOLDEN MEDAL, Seoul, South Korea, 1996. GOLDEN MEDAL, The YOMIURI SHIMBUN", Tokyo, Japan, 1997. GRAND-PRIX, The NEW STATESMAN" London, U.K. 1998. SILVER TULIP, Eindhoven, Holland, 1998. GRAND-PRIX, Zemun, Yugoslavia (Serbia), 1998. GRAND-PRIX, Taipei, Taiwan, R.O. China, 2002. SILVER MEDAL, Porto, Portugal, 2004. SILVER MEDAL, Beijing, R.O. China, 2006. GOLDEN MEDAL, Legnica, Poland,2007. Stabor had six individual exhibitions so far: Canadian embassy, Belgrade, 1985. Montreal, GUY FEVRAU CENTER",1986. STARA KAPETANIJA", Zemun, Serbia, 1998. MEDIA CENTER, Belgrade,2000. Gallery, SZTUKI", Legnica, Poland, 2003. Gallery, FORMA", Novi Sad, Serbia, 2003. Stabor was a member of the international board of jury's a several times so far: Montreal,1987. Knokke-Haist(Belgium),1987. Istanbul-2 times Legnica,Poland,2002. Bursa(Turkey),2004.