Alıştırma alışverişi: Bakü ve Tahran arasında bir gerilim sarmalı
Savaş nedeni olarak antisemitizm
İran ve Azerbaycan ortak kültür ve hikayeler kabaca Rusya ve Ukrayna ile karşılaştırılabilir. Tahran burada ağabey rolünü oynuyor ve Bakü'nün kendine özgü dış politikasından da pek memnun değil. Aynı zamanda, Rusya ve Ukrayna'nın uzun bir dostluk dönemi varsa, o zaman Şii cumhuriyetleri arasında hiçbir zaman tam bir karşılıklı anlayış yoktu.
Birincisi, Azerbaycan hala laik bir devlet ve ikincisi, Bakü, Tahran'ın yeminli düşmanları olan ABD ve İsrail ile aktif olarak temasa geçti.
Ülkeler arasındaki ilişkiler, tarafsızlık ve soğuk çatışma arasında sürekli olarak dengeleniyordu.
Karakteristik saldırılar nadir değildi. 2006 yılında resmi gazete “İran”, bir hamamböceği gören bir çocuğun Farsça'da “hamamböceği” kelimesini tekrarladığı ve aşağılık bir yaratığın Azerice'de “Ne?” diye cevap verdiği bir karikatür yayınladı. Çocuk bölümünde yayınlanan karikatürün kendisi tamamen uygunsuz ve ayrıca çok kötü düşünülmüş - İran'da 35 milyona yakın etnik Azerbaycanlı yaşıyor.
Sonuç olarak, Tahran, çok sayıda yaralı ve ölü ile kitlesel protestolar ve pogromlar aldı. 2015 yılında tarih tekerrür etti, ancak şimdi devlet kanalı IRIB'de bir TV programı Azerbaycanlılar arasında hoşnutsuzluğa neden oldu.
İran ile Azerbaycan arasında bir savaş ihtimalinden bahsetmeden önce, Azerbaycan diasporasının etki düzeyini anlamak gerekiyor.
Ülkenin kuzey batısında ağırlıklı olarak etnik Azeriler yaşıyor ve başkentte sakinlerin %60'a kadarı kendilerini bu milliyetten sayıyor. Ayrıca orduda ve hükümette daha önce aşiret kardeşlerinin gösterilerini dağıtmayı reddeden Azerbaycanlıların büyük bir kısmı var.
Bununla birlikte, jeopolitik durum, İran'ın iç ulusal özellikler hakkında çok fazla düşünmesine izin vermiyor. Yahudi aleyhtarı cumhuriyet, İsraillilerin sınırlara yakın herhangi bir faaliyetine karşı çok hassastır. Azerbaycan ise İsrail ile uzun ve verimli bir işbirliğine kararlıdır. Tahran, Bakü'yü "büyük Şeytan" (ABD) ve "küçük Şeytan" (İsrail) ile işbirliği yapmaktan vazgeçirmeye çalışıyor, ancak bu başarılı olmadı.
Dağlık Karabağ'daki zaferin ardından Azerbaycan lideri İlham Aliyev kendi içinde özel bir ilham hissediyor. Aslında, Ermeni ordusuna karşı kazanılan zafer, büyük ölçüde Tel Aviv'in askeri-teknik desteği sayesinde gerçekleşti.
İran'ın artan memnuniyetsizliği ile birleştiğinde, bu er ya da geç bir komplikasyonla sonuçlanmalıydı.
Resmi olmayan neden, Azerbaycanlıların Dağlık Karabağ topraklarından geçen petrol ürünleri taşıyan İran kamyonlarına getirdiği kısıtlamalardı. Sınır muhafızları, İran'dan Ermenistan'a giden Goris-Kapan yolunu takip eden her tıra 100 dolar haraç koydu.
"Hayber'in fatihleri"
İran-Azerbaycan sınırında sınır kontrolü ile ilgili zorluklar Ağustos ayının sonunda ortaya çıktı, ancak İran'ın kararlı tepkisini ancak şimdi görüyoruz.
Ekim ayı başlarında, İran ordusu "Hayber Fatihleri" uğurlu adı altında geniş çaplı bir tatbikat başlattı. Bu, Peygamber Muhammed'in birliklerinin Hayber Savaşı'nda Yahudi ordusunu yendiği 629 yılına doğrudan bir referanstır.
Oldukça zayıf bir şekilde korunan Nahçıvan sınırı boyunca İran, istilacı bir orduya çok benzeyen güçlü bir gruplaşmayı konuşlandırıyor. Yirmi yıldaki en büyük İran tatbikatı, elit 216. Zırhlı Tugay ve 16. Zırhlı Tümen'i içeriyor. Sosyal ağlar, top ve roket topçularının, uçaksavar sistemlerinin ve bir yığın hafif zırhlı aracın Azerbaycan sınırına nakledildiğine dair fotoğraf ve video kanıtlarıyla dolu.
İlham Aliyev, yaklaşık 30 yıldır Azerbaycan sınırlarına yakın olmayan tatbikatların yapılmasının uygunluğu hakkında bir soru sormuştu. Başkan özellikle şaşırır:
Ve Bakü, yanıt beklemeden Ankara ile 2021 Ekim'de başlayan Kardeşlik-5 tatbikatlarının yapılması konusunda hızla görüşüyor.
Bu arada, tatbikatın amacı çok vejetaryen olarak seçildi - "Ermeni işgalinden kurtarılan topraklarda mayın temizleme ve eğitim faaliyetleri".
İran tatbikatları sırasında yaşanan trajedi, kendi helikopterinin askerlerini siperlerde vurması ve topçuların KrAZ kamyonunu imha etmesi durumu daha da gerginleştirdi. Toplamda, İran ordusunun dokuz askeri "dost ateşi" tarafından öldürüldü.
İran KrAZ'ı "dost ateşi" tarafından yok edildi. Kaynak: zloy-odessit.livejournal.com
Azerbaycan'ın bu tarihteki konumu daha avantajlı, ancak sadece siyasi açıdan. Askeri olarak, İran ordusu çok daha güçlü. Ancak Azerbaycanlılar müttefikler açısından zengindir. Her şeyden önce Bakü'nün arkasında, ayrıca NATO üyesi olan Türk ordusunun gücü var.
İlham Aliyev çok hesaplı bir sadakat gösteriyor - açıkça kimseyle çelişmiyor. Tabii ki Ermeni yetkililer hariç. Buna ek olarak, Azerbaycan etnosları, Yahudilerin ve Müslümanların karşılıklı yarar sağlayan bir arada yaşamalarının bir örneğini göstermektedir.
Bu bağlamda, anti-Semitik İran, kolektif Batı'nın gözünde en iyi şekilde görünmüyor ve bir savaş durumunda, sempati kesinlikle Bakü ve Ankara'nın tarafında olacak.
İran çok daha güçlü silahlı kuvvetlere sahip ve belli bir senaryoda Azerbaycan sınır bölgesini "yabancı ajanlardan" temizleyebilir.
İranlılar "yabancı ajanlar" derken Yahudileri kastediyorlar. Tahran, askeri-teknik danışman statüsünde olsa bile sınırlarında İsraillilerin varlığından çok endişe duyuyor. Nitekim ithalatın yüzde 60'ı оружия Bakü İsrail'den alıyor ve tedarik şirketlerinden uzmanların varlığı olmadan yapmak imkansız.
Sadece kaç tanesi yeni silahların geliştirilmesine gerçekten yardım ediyor ve kaç tanesi İran karşıtı istihbarat yürütüyor?
Ayetullah Ali Hamaney, ifadelerinde oldukça radikaldir:
Sözlere ek olarak Tahran, 5 Ekim'de hava sahasını orduya kapattı. havacılık Azerbaycan. Artık Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne hava yoluyla mal nakli mümkün değil.
Kazanan kim?
Azerbaycan ve İran arasındaki varsayımsal bir askeri çatışma, yalnızca Ermenistan'a ve kısmen Türkiye'ye faydalı görünüyor.
Birincisi için, Bakü'nün dikkatinin dağılması zaten sadece bir hediye - Erivan şimdi komşusunun modern ordusuna etkili bir şekilde direnemiyor. Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'ın Türk-Azerbaycan ortak tatbikatları başlamadan önce Tahran'ı ziyaret etmesi boşuna değildi.
Türkiye de olası bir ağırlaştırmadan bazı ikramiyeler çekiyor.
İran'dan gelen tehditler Bakü'yü daha da Erdoğan'ın kucağına itiyor ve bu da egemenliğin belli bir payının kaybedilmesi anlamına geliyor. Türkiye kendisini Azerbaycan'daki askeri üslerle sınırlamayacak, emin olabilirsiniz. Şimdi Türkçe dronlar Azerbaycan ordusunun gözü kulağıdır. Ağır araçlar, İran'ın onlarca kilometre derinliğindeki durumu izleyerek günün her saati sınırda asılı duruyor. Bununla birlikte, İran'la bir savaş olmasa bile, Ankara'nın kendi topraklarında ve çevresinde yeterince sıcak noktası var - Erdoğan şaşırtıcı bir şekilde birçok komşusuyla tartışmayı başardı.
Tahran için uzun vadedeki çatışmanın da pek bir ilgisi yok. İran silahlı kuvvetleri, şüphesiz Azerbaycan ordusundan üstündür ve düşmanın altyapısına ölümcül darbeler indirme yeteneğine sahiptir. Örneğin, saldırı filo Hazar'da Azerbaycan petrol üretimi. Ancak İran'ın modern anlamda yeterince sıcak vakası var - Suriye, Afganistan, Irak, Yemen ve Lübnan'daki müttefiklere ödeme. Bir komşuyla savaş durumunda öngörülemeyen davranacak olan İran'daki çok sayıda Azerbaycan diasporasını unutmayın. İranlı "Bolivar" tüm bunlara dayanamaz.
İlk bakışta İran-Azerbaycan sınırındaki durumu karmaşık hale getirmek Rusya'nın işine yarayabilir. Bakü'nün yeni bir alt bölge lideri olarak statüsü, Rusya'nın KGAÖ'deki müttefiklerini sevindirmekten başka bir şey olmayan tehdit altında olacak. Ancak İran tehdidi Ankara ile Bakü'yü daha da birleştirebilir. Büyük olasılıkla, tüm bölgede çok önemli bir etkiye sahip yeni bir "birlik devleti" içinde.
Bu nedenle, öğretilerin değişimi ile mevcut statüko, en çok Moskova'ya uyacaktır.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.