İşte vitaminler hakkında kafa karıştıran şeyler:
Hayatımız tam anlamıyla vitaminlere bağlıdır ama bu onları dışarıdan almamız gerektiği anlamına gelmez. Bugüne kadar ki en iyi bilimsel kanıt hap şeklindeki vitaminlere ihtiyacımız olmadığını Amerikan Kardiyoloji Koleji Dergisi’nde yayınlanan bir çalışmanın güncel analizleri söylüyor.
Yine de 13 temel vitamini yeterli miktarda almazsanız rahatsızlanabilir hatta ölebilirsiniz. Bu vitaminleri çoğunu besinlerden alabilir, günlük multivitamin ihtiyacınızı onlardan karşılayabilirsiniz. Ancak bu her zaman doğru değildir. Kronik yetersiz vitamin alınımı kanser, osteoporoz ve kardiyovasküler hastalıklara neden olabilir.
Ne yazık ki, tavsiye edilen günlük vitamin miktarının %100’ünü güneş altında almak tehlikeli olabilir. Çok fazla yağda çözünen vitamin, vücut yağında toksin birikimine neden olabilir ve çok sayıda A ve E vitaminleri gibi antioksidanlar gelişmekte olan kansere paradoksik olarak katkıda bulunabilir. Aslında bazı serbest radikaller, bakteri ve kanser hücresi öldürmede yardımcı olabilir.
Catherine Price, Vitamania kitabı hakkında verdiği bir röportajda, “vitaminler mucizeviydi çünkü hastalıklardan korunmak için onlara ihtiyacımız var ama bu ihtiyaç, pazarlamacılara ve takviye gıda üreten endüstriye yaradı.” dedi. Kitapta, vitaminlere ihtiyaç duymamız onları dışarıdan sürekli almamız anlamına gelmediğini belirtiyor. Ulusal sağlık enstitüleri, alınması gereken vitamin miktarının zaten gün içinde tüketilen gıdalara eklendiğini söylüyor.
Sonuç olarak düşündüğümüzden fazlasını alıyor olabiliriz ki bu da tehlikeli olabilir. A vitaminin fazlası karaciğer hasarına ve doğum kusurlarına, çok miktarda alınan demir ise kusmaya sebep olabilir.
Ek vitamin almanız gerektiğine kişi kendisi karar veremez, vitamin seviyenizi değerlendirmek için bir hekime başvurmanız gerekir. Bu vitaminleri nereden aldığımız da dikkat edilmesi gereken bir konudur. Diyetle beraber alınan vitaminler, eğer vücutta emilimi engelleyecek bir hastalık bulunmuyor ise tamamıyla emilir. Vitaminleri besinlerden almak haplardan almaktan daha iyidir.
İşte vücudumuzun ihtiyacı olduğu vitaminler ve bulunduğu besinler:
A Vitamini
Faydaları: Dişlerin ve kemiklerin sağlıklı kalmasını sağlar. Mukozayı ve cildi korur.
Bulunduğu besinler: Koyu yapraklı yeşilliklerde, koyu renkli meyvelerde, yumurtanın sarısında, takviye edilmiş günlük ürünlerde (peynir, yoğurt, tereyağı ya da krema gibi), karaciğer, balık ve sığır etinde bulunur.
B1 Vitamini (Tiyamin)
Faydaları: Karbonhidratların enerjiye çevrilmesinde görev alır, ayrıca kalbin işleyişini ve sinir hücrelerini düzenlemeye yardımcı olur.
Bulunduğu besinler: Yumurta, tavuk gibi yağsız et, sakatat, fındık, tohum, baklagiller, bezelye ve kepekli tahıllarda bulunur.
B2 Vitamini (Riboflavin)
Faydaları: Kırmızı kan hücrelerinin üretimini teşvik eder, diğer B vitaminlerinin işlenmesine yardımcı olur.
Bulunduğu besinler: Yumurta, yağsız et, sakatat, süt, yeşil sebzeler ve tahıllar
B3 Vitamini (Niyasin)
Faydaları: Cildi ve sinirleri korur, kolesterolü düşürür.
Bulunduğu besinler: Yumurta, avokado, balık(özellikle ton balığı ve diğer tatlı su balıkları), baklagiller, fındık, patates, kümes hayvanlarında bulunur.
B5 Vitamini (Pantotenik Asit)
Faydaları: Hormonları ve kolesterolü üretir, gıdaları metabolize eder.
Bulunduğu besinler: Avokado, lahana, brokoli, mantar, sakatat, kümes hayvanları, süt ve tatlı patates.
B6 Vitamini (Prioksidin)
Faydaları: Kırmızı kan hücrelerinin üretilmesine yardım eder, beyin fonksiyonlarını korur, proteinlere aracılık ederler. Ne kadar çok protein alırsan vücut o kadar B6 vitaminine ihtiyaç duyar.
Bulunduğu besinler: Avokado, muz, baklagiller, kümes hayvanları, et, fındık ve kepekli tahıllar.
B7 Vitamini (Biyotin)
Faydaları: Protein ve karbonhidratları parçalar, kolesterol ve hormonların üretilmesine yardımcı olur.
Bulunduğu besinler: Yumurtanın sarısında, baklagillerde, süt, fındık ve tahıllarda, sakatat (özellikle karaciğer ve böbrekte), maya ve çikolatada bulunur.
B12 Vitamini
Faydaları: Genel metabolizma için çok önemlidir, sinir sistemini korur ve kırmızı kan hücrelerini oluşturur.
Bulunduğu besinler: Yumurta, süt, karaciğer ve böbrek gibi sakatatlarda, kabuklu deniz canlılarında, kümes hayvanlarında ve soya gibi takviye gıdalarda bulunur.
Önemli bir not: Vücut B12 vitamini hayvansal kaynaklardan daha iyi emer. Vegan ya da vejetaryen iseniz takviyeler sizin için yararlı olacaktır. Bu takviyeleri küçük dozlarda almak emilimi kolaylaştıracaktır.
C Vitamini (Askorbik Asit)
Faydaları: Diş ve diş etlerini destekler, antioksidan görevi görür, demirin emilimini kolaylaştırır ve yaraların iyileşmesine yardımcı olur.
Bulunduğu besinler: Brokoli, brüksel lahanası, karnabahar, narenciye, patates, ıspanak ve çilek.
D Vitamini
Faydaları: Kalsiyumun emilmesinde yardımcı rol oynar.
Bulunduğu besinler: İnsan vücudu güneşe maruz kaldığında ortaya çıkar. Aynı zamanda somon, ringa, uskumru gibi balıklarda bulunur. Balık karaciğer yağları, zenginleştirilmiş süt ürünleri ve tahıllarda da bulunur.
Yeterli miktarda demiri besinlerden almak zordur. Bu yüzden haftada üç kez 10-15 dakika güneş ışığına maruz kalmak vücudun D vitamini üretmesi için yararlıdır.
E Vitamini
Faydaları: Kırmızı kan hücrelerinin üretilmesine ve vücutta K vitamininin kullanılmasına yardımcı olur.
Bulunduğu besinler: Avokado, koyu yeşil sebzeler, yağlar, mango, fındık ve buğday tohumu.
K Vitamini
Faydaları: Kemik sağlığını geliştirir, kanın pıhtılaşmasına yardım eder.
Bulunduğu besinler: Lahana, karnabahar, koyu yeşil sebzeler, balık, sığır eti, sakatat ve yumurta.
Folik Asit
Faydaları: DNA üretimi için gerekli olan kırmızı kan hücrelerini üretmek için B21 ile beraber çalışır (bu yüzden hamile kadınlar bazı doğum kusurlarını önlemek için alırlar).
Bulunduğu besinler: Kuşkonmaz, brokoli, pancar, kuru fasulye, yapraklı yeşillikler, portakal, mercimek, fıstık ezmesi ve buğday tohumu.
Kaynak: popsci.com