Kontakt dermatit (ayrıca kontakt egzama olarak da adlandırılır), cilt reaksiyonunun etken madde ile doğrudan temastan kaynaklandığı bir grup cilt bozukluğunu ifade eder. Dermatit terimi, derinin dış katmanlarının etkilendiği anlamına gelir; akut ya da kronik olabilir. Kaşıntılı bir durum olan kontakt dermatit tedavisi ile ilgili merak ettiklerinizi sizin için yazdık.
Bilgi ve Randevu Talep Formu
Tedavide Kullanılan İlaçlar Nelerdir?
Kontakt dermatitin tedavisinde çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Size uygun olan ilacı alerji uzmanınız detaylı teşhisten sonra belirleyecektir.
Topikal Steroidler
Topikal steroidler antiinflamatuar ilaçlardır. Kızarıklığın daha hızlı kontrol altına alınmasına yardımcı olurlar ve genellikle günde 1-2 kez uygulanırlar. Topikal steroidler farklı formülasyonlarda ve güçlerde mevcuttur. Hidrokortizon gibi daha hafif topikal steroidler olduğu gibi inatçı durumlarda doktorunuzun reçete edeceği daha güçlü formları da vardır. Ancak bu ilaçlar cildi inceltebileceği için doktor gözetiminde ve dikkatli kullanılmalıdır.
Antihistaminikler
Dermatitten kaynaklanan kaşıntıyı gidermek için antihistaminikler verilebilir, ancak topikal steroidlerin döküntünün giderilmesinde daha etkili olması muhtemeldir.
Topikal İmmünomodülatörler
Topikal kalsinörin inhibitörleri kontakt dermatitin tedavisinde kullanılan, başka bir seçenek sağlayabilen antiinflamatuar ajanlardır.
Topikal Antibiyotikler
Bu kremler veya merhemler bazen açık çatlaklar ve ikincil bir bakteriyel enfeksiyon kanıtı varsa kullanılır.
Sistemik Steroidler
Bu ilaçlar ağızdan veya enjeksiyonla verilebilir ve kızarıklık şiddetliyse, şişlikle ilişkiliyse veya kızarıklık vücudunuzun çoğunu kaplıyorsa gerekli olabilir. Hızlı iyileşme sağlarlar ve genellikle kısa süreler için reçete edildiğinde güvenli kabul edilirler. Bununla birlikte, sistemik steroidlerin doktorunuz tarafından yakından izlenmesini gerektiren önemli yan etkileri olabilir ve kontakt dermatitin uzun süreli tedavisi için önerilmemektedir. Bu yan etkilerden bazıları kilo alımı, kemik incelmesi, katarakt, glokom, kolay morarma ve uyku bozukluklarını içerebilir. Diğer yan etkilerin yanı sıra hızlı kesilme ile dermatitinizde bir alevlenmeyi önlemek için bu ilaçları tam olarak belirtildiği şekilde almak da önemlidir.
Kontakt Dermatitim Varsa Ne Yapabilirim?
Öncelikle bir alerji uzmanına detaylı muayene olmanız gerekir. Alerji uzmanınız belirtilerinizin şiddetine göre tedavi planı oluşturacaktır. Doğru bir tedavi planı almanız için tetikleyicinizin belirlenmesi gerekir. Tetikleyicinizi bilmeniz ve bu tetikleyiciden kaçınmanız etkili tedavinin anahtarıdır. Tetikleyiciden kaçınmak mümkün değilse belirtiler kalıcı olabilir, döküntü kronikleşebilir, yaşam kalitesinde önemli bir düşüş meydana gelebilir.
-Akut semptomlar için soğuk kompresler kaşıntıya yardımcı olabilir.
-El dermatitinde aşırı el yıkamadan kaçınılması ve tahriş edici olmayan nemlendiricilerin kullanılması önerilir. Boya veya parfüm içermeyen yumuşak sabunlar, nemlendiriciler ve deterjanlar kullanmaya çalışın. Bu kimyasallarla temas kaçınılmazsa, ellerinizi ve diğer vücut bölgelerinizi maruz kalmaktan korumak için eldiven giyin, ancak eldivenlerdeki kimyasallara da alerjiniz olabileceğini unutmayın.
-Ayak dermatitinde bariyer çorap kullanımı faydalı olabilir.
-Bir bitki alerjeniyle (zehirli sarmaşık) bilinen temastan sonra olduğu gibi reaksiyonun yayılmasını ve şiddetini sınırlamak için bir alerjenle temastan hemen sonra cildi yıkayın.
-Nikel ile teması önlemek için giysilerdeki metal bağlantı elemanlarının üzerini örtün.
-Herhangi bir yeni cilt ürününü kullanmadan önce cildinizin küçük bir bölümünde test edin. Bir süre bekleyin ve belirti yaşamazsanız kullanmaya başlayın.
-Cilt bariyerini güçlü tutmak için; cilt bariyerini onaran ve koruyan losyonlar, kremler kullanın.
-Tetikleyiciler kaçınılmazsa, maruz kalan cildi korumak için adımlar atın. Teması en aza indirmek için koruyucu giysiler giymeye çalışın, örneğin bulaşık yıkarken veya temizlik ürünleri kullanırken eldiven kullanın.
-Bir tetikleyici ile temas ettiğiniz anda cildinizi yıkayın. Ayrıca onunla temas etmiş olabilecek giysileri de yıkayın.
-Cildinizin aşırı kurumasını önleyin. Günlük nemlendiriciler (yumuşatıcı kremler) yardımcı olabilir. Bunları, örneğin yıkandıktan, duş aldıktan veya yüzdükten sonra cildiniz ıslandıktan sonra uygulayın.
-Isı veya soğuk ve nemdeki aşırı değişikliklerden kaçının.
Kontakt Dermatit Neden Olur?
Bir alerjen veya tahriş edici madde ile fiziksel temas, kontakt dermatite neden olur. Vücudunuz cildinize temas eden bir şeyden hoşlanmazsa, bağışıklık sisteminiz bu duruma yanıt verir. Cildinizin şiştiğini veya iltihaplandığını gördüğünüzde, bu, beyaz kan hücrelerinizin kaşıntılı bir kızarıklığa neden olabilen alerjene veya tahriş ediciye yanıt verdiğinin bir işaretidir. Kızarıklık, tahriş edici bir maddeden kaynaklanıyorsa dakikalar içinde ortaya çıkabilir veya bir alerjene maruz kaldıktan sonra saatler veya günler sonra ortaya çıkabilir.
Alerjik kontakt dermatitin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Bitkiler veya bitkinin parçaları; zehirli sarmaşık gibi,
- Parfümlü cilt bakım ürünleri,
- Nikel gibi metaller,
- Antibiyotikler dahil bazı ilaçlar,
- Koruyucular veya kimyasallar.
Tahriş edici kontakt dermatitin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Asitler,
- Temizlik ürünleri,
- İdrar ve tükürük dahil olmak üzere vücut sıvıları,
- Saç boyaları,
- Oje çıkarıcı veya diğer çözücüler,
- Boyalar ve vernikler,
- Sabunlar veya deterjanlar,
- Reçineler, plastikler ve epoksiler.
Kontakt Dermatitin Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler, nedene ve dermatitin alerjik bir reaksiyondan mı yoksa tahriş edici bir maddeden mi kaynaklandığına bağlı olarak değişir. Aynı kişide zaman içinde farklı belirtiler de olabilir. Alerjik reaksiyonlar aniden ortaya çıkabilir, aylarca veya yıllarca maruz kaldıktan sonra gelişebilir. Kontakt dermatit sıklıkla ellerde görülür. Saç ürünleri, kozmetikler ve parfümler yüz, baş ve boyunda cilt reaksiyonlarına neden olabilir. Takılar da altındaki bölgede cilt sorunlarına neden olabilir. Kaşıntı yaygın bir semptomdur. Alerjik dermatit durumunda kaşıntı şiddetli olabilir. Maddenin cilde temas ettiği yerlerde kırmızı, çizgili veya yamalı döküntüleriniz olabilir.
Tahriş edici bir maddenin neden olduğu dermatit, kaşıntının yanı sıra yanma veya ağrıya da neden olabilir. Tahriş edici dermatit genellikle kuru, kırmızı ve pürüzlü cilt olarak kendini gösterir. Ellerde çatlaklar oluşabilir. Cilt uzun süreli maruz kalma ile iltihaplanabilir.