Kalıtsal CDH1 mutasyonu nedir? Bilinmesi gerekenler – Özet
- CDH1 ismi "Cadherin 1"den gelir. CDH1 geni 16. kromozomda yer alır ve dokuların ve organların oluşması için hücrelerin bir diğerine yapışmasına yardımcı olur.
- Nadiren CDH1 ile ilişkilendirilmiş Blefarosilodontik Sendromu (BCD) olarak adlandırılan çok nadir ve ciddi bir hastalık bulunmaktadır.
- CDH1 geninde kalıtsal bir mutasyona sahip kişiler belli kanserler için artan riske sahiptir. Bu mutasyona sahip kişilerde belli kanserler için tarama ve önleme kılavuzları vardır.
- Ayrıca, CDH1 mutasyon testi pozitif çıkan kişiler için klinik araştırmalar bulunur. CDH1 mutasyon tanısı alan ve kanser teşhisi konmuş kişiler klinik araştırmalara veya belli tedavilere katılabilir.
- Hem erkekler hem de kadınlar CDH1 geninde bir mutasyon taşıyabilirler.
Kalıtsal CDH1 mutasyonu hangi kanserlerin riskini artırır?
Eğer kalıtsal CDH1 mutasyon testiniz pozitif çıktıysa, sizin ve ailenizin kanser geçmişine bakabilecek ve kanser riskinizi yönetmek için en iyi planı seçmenize yardımcı olabilecek bir uzman genetikçi ile konuşmanız önerilir.
Kadınlar için riskler
CDH1 mutasyonuna sahip kişiler "lobüler meme kanseri" olarak adlandırılan meme kanserinin belli bir türünü geliştirmede daha fazla riske sahiptir. Bu mutasyonu taşıyan bir kadında meme kanseri için ömür boyu tahmini risk %39 – 52 arasıdır.
Hem kadınlar hem de erkekler için riskler
Mide kanseri
Kalıtsal CDH1 mutasyonu taşıyan kadınlar ve erkekler "diffüz mide kanseri" olarak adlandırılan mide kanserinin belli bir türünü geliştirmede daha fazla riske sahiptirler.
- Mide kanserine yakalanma riskleri yaşam boyu erkeklerde %67 ve kadınlarda %83 ‘tür. Bu genel popülasyonda (toplumda) %1 ‘den daha azına denk gelir.
- Ortalama tanı yaşı genel popülasyonda 68'e nazaran CDH1 taşıyıcılarında 37’dir.
Bazı araştırmacılar CDH1 mutasyonunun diğer kanser türleri içinde riski artırabileceğini göstermiştir. Ancak, bu çalışmalar kesin değildir ve o tür kanserler için yaşam boyu riskler net bir şekilde tanımlanmamıştır. Bu sebepten uzman genetikçiler, sık sık CDH1 mutasyonlu kişilerin ek kanser risklerini anlamalarına yardımcı olmak adına ailedeki kanser geçmişlerine bakarlar.
Aşağıdaki grafiklerde, kalıtsal CDH1 mutasyonuna sahip kilişer için yaşam boyu mide ve meme kanseri riski gösterilmiştir.
CDH1 mutasyonlu kişiler için risk yönetimi – Nasıl taranmalı, hangi önemler alınmalı?
ABD Ulusal Kapsamlı Kanser Ağı (NCCN), CDH1 mutasyonlu erkek ve kadınlar için risk yönetim kılavuzları sağlar. Sizin ve ailenizin kanser geçmişine bakabilecek ve en iyi risk yönetim planını kararlaştırmanıza yardımcı olabilecek bir uzman genetikçi ile görüşmeniz tavsiye edilir.
Mide kanseri için tarama ve önleme
Uzmanlar, kalıtsal CDH1 mutasyonuna sahip kişilere 18 ila 40 yaşları arasında midenin tamamen alındığı (profilaktik total gastrektomi) risk azaltıcı bir ameliyatı önerir. Midenin alınması 18 yaşından küçükler için önerilmez, fakat bu durum, net olan hastalar için düşünülebilir, özellikle 25 yaşından önce mide kanseri tanısı alan aile üyesine sahip kişiler için.
Mideleri çıkarılmamış CDH1 mutasyon taşıyıcıların her 6-12 ayda bir, çoklu random (rastgele) biyopsi ile üst endoskopi yaptırmaları önerilir. Üst endoskopi, yemek borusundan mideye bir video kameranın indirilme işlemidir. Bu işlem doktorlara mideyi daha yakından inceleme fırsatı sunar. Cerrah, kanserin varlığına bakabilmek için bu işlem sırasında mideden bir doku örneği alabilir.
Meme kanseri için tarama ve önleme
Uzmanlar kalıtsal CDH1 mutasyonu taşıyan kadınlara yıllık mamografi taraması (varsa 3D mamogramlar) öneriyor ve 30 yaşından itibaren veya ailede meme kanseri hikayesi varsa daha erken yaştan itibaren yıllık meme emarı (MRG) çektirmelerini öneriyorlar.
Uzmanların kadınlara risk-azaltıcı mastektomi (her iki memenin koruyucu amaçla alınması) önermeleri için yeterli sayıda araştırma yoktur. Risk-azaltıcı mastektomi düşünen kadınlar, ailede meme kanseri hikayelerine dayanarak sağlık uzmanları ile birlikte bir karara varmalıdırlar.
Diğer kanser türleri için tarama ve önleme
CDH1 mutasyonuna sahip kişilerde diğer kanserler için tarama ve önlemeden gelen bir faydayı gösteren yeterli sayıda araştırma bulunmamaktadır. Bu sebepten uzmanlar, ailede kanser geçmişine dayanarak bu riskleri yönetmeyi önerirler. Ayrıca CDH1 mutasyonu olan kişiler, kanser tarama ve önleme çalışmalarına katılabilir.
Kanser tanısı konmuş kalıtsal CDH1 mutasyonuna sahip kişiler için tıbbi kararlar
Halen ne CDH1 mutasyonu olan kişiler için onay almış belirli bir kanser tedavisi ne de bu kişiler için kanseri tedavi edecek bir kılavuz yoktur.
Meme kanseri tanısı konan kadınlar için cerrahi kararlar
İkinci bir meme kanseri riskinden dolayı CHD1'deki kalıtsal mutasyon testi pozitif çıkan ve meme kanseri tanısı alan kadınlar lumpektomi ve radyasyon yerine bilateral mastektomiyi seçebilirler. Mastektomi geçiren mutasyon taşıyıcıları çok daha az bir olasılıkla ikinci bir meme kanserini geliştirirler.
Kalıtsal CDH1 mutasyonu taşıyan kişiler için diğer tıbbi endişeler
Yarık dudak ve yarık damak (anne karnında damak veya dudakta oluşan anormallikler) da kalıtsal CDH1 mutasyonu ile ilişkilendirilebilir. Blefarosilodontik Sendromu (BCD) olarak adlandırılan çok nadir bir sendrom, CDH1 geninde kalıtsal mutasyonu olan bazı kişilerde görülmüştür. Bu bozukluk doğuştan gelir ve daha çok göz kapakları ve ağzı (üst dudağın her iki tarafında açıklıklar (bilateral yarık dudak) ve damak da bir açıklık (yarık damak)) etkileyen anormalliklere sebep olur. CDH1 gen mutasyonları ile artmış kanser riskinin ilişkisine rağmen, bu sendrom ile etkilenen tüm insanların artmış kanser geliştirme riski olup olmadığı net değildir.
Ayrıca, ebeveynlerin kalıtsal CDH1 mutasyonları olmayan embriyoları seçmek için yardımcı üreme teknolojisi ve preimplantasyon genetik tanı kullanma seçeneği de bulunmaktadır.