Camilo José Cela’nın özgeçmişinde yer alan saygısız anekdotlar, bir şeyler söyleyen bilgeliği kadar çoktur. İşte yazarın parasını nasıl harcadığını anlamamızı sağlayan bir örnek. Takvim, kültür-sanat alanında en önemli ödülleri henüz kazanmış olan 19 Ekim 1989’u işaret ediyordu; o sırada talihsiz bir gazeteci, botija mekanizmasından daha basit bir soruyla saldırıya uğradı: «Cela Bey, şaşırdınız mı? ona verdi Nobel Edebiyat Ödülü?». Yazar kan kokusu aldı ve boğazını kesmek için içeri girdi: «Çok fazla! “Özellikle de Nobel Fizik Ödülü beni beklediği için.” Bir saç kesilmedi.
Ancak ulusal edebiyatımızın en büyük eserlerinden bazılarının yazarı Don Camilo’yu şaşırtan bir konu varsa o da gazdı. Bu anlamda o, beş yüzyıl önce “osuruk hayattır, çünkü Papa bile osurur” diye yazmış olan, sanatlarımızın bir diğer büyük ismi Francisco de Quevedo’ya benziyordu. ‘Viaje a la Alcarria’nın yazarı, oğlunun 2022’deki bir röportajda açıkladığı gibi, en gazlı ortamla ilgili sonsuz sayıda utanç verici duruma karışmıştı – ya da öyle söyleniyor: «Osuruklar ve özellikle geğirmeler Saklanması daha kolay, skandal yaratmayı en sevdikleri silahlardı.
İşte en ünlüsü gidiyor. Bin bir tarih, kitap ve makale, iyi yürekli Cela’nın, meslektaşlarından birinin, yani Katalan solundan rahip Lluís María Xirinacs’ın Senato’ya müdahalesine son vermeye karar verdiği bilinmeyen bir günü anlatıyor. Sebastián Moreno, ‘Akademi eğleniyor’da şöyle açıklıyor: “Birden Don Camilo, odanın içinde gürleyen ve konuşmacının ve dinleyicilerin suskun kalmasına neden olan yüksek bir osuruk çıkardı.” Gök gürültüsü nedeniyle kamera susturulduğunda, pasta büyüklüğünde krema ortaya çıktı ve ona tekrar seslendi: «Mosen’e devam et, devam et». Şakanın çeşitleri çok, çok, kahretsin.
Anekdotun kökenine ulaşmak zor. Bazıları orada olduklarını ve neredeyse gürültüyü hissettiklerini iddia ediyor; Diğerleri, olayın gerçekleştiği günü veya yılı belirtmeden olayı kopyalamakla kendilerini sınırlandırıyorlar. Sen git öğren. ABC dosyasına gelince, rüzgârdan söz edilmiyor. Aslında Cela, yetmişli yıllarda RTVE’de Mercedes Milá ile yaptığı röportajda bunu yalanlamıştı:
–Hakkınızda yapmadığınız ne söylediler?
-Birçok. Ve bu çok yazık çünkü aralarında gerçekten komik olanlar da vardı.
-Örneğin…
–Bir senatörün konuşmasını böldüğümde Eduardo Chamorro’nun bana atfettiği şey…
-Ne oldu?
– Chamorro’ya sor. O asil yerde yankı bulmuş gibi… Yalandı. […] Bana çok büyük bir osuruk çıkardığımı söylediler, bu bir yalan. Birincisi, Senato’da rahip olsun ya da olmasın herhangi birinin konuşmasını kesmek için Galiçyalı değil, bir fil gerekli olacaktır. İkincisi, Tanrı korusun bunu asla yapmazdım, çünkü ben de tüm İspanyollar gibi evde oturan bir osuruğum, ama geçici bir osuruğum değil.
Don Camilo üzgün görünüyordu. “Bu her yerde tekrarlandı çünkü insanlar her şeyi tekrarlıyordu, özellikle de yalanları” diye ısrar etti. Efsanenin bozulmasıyla birlikte, Cela’nın gaza olan ilgisi popüler olduğu için haberin hem kamera önünde hem de kamera dışında son sürat yayıldığını söylemeye gerek yok. Aslında bu dünyayı terk edene kadar bu anlamda peşini bırakmayan tek anekdot değildi. Bunlardan en bilineni, bir akşam yemeğinin ortasında büyük bir osuruk sesinin yankılandığı olaydır. Orada bulunan herkes yazara döndüğünde yanındaki kadına baktı ve şöyle dedi: «Merak etmeyin hanımefendi, ben olduğumu söyleyeceğiz». Doğru ya da yanlış? Sen git öğren.