Kloak Nedir? Penissiz Kuşlar Nasıl Çiftleşiyorlar?
Daha önceki bir yazımızda anlattığımız gibi, birçok kuş türünün (tüm kuşların yaklaşık %97'sinin) erkeklerinin penisi bulunmamaktadır veya oldukça körelmiş halde bulunmaktadır. Bu sebeple penissiz kuşlar, insanların ufak çocuklarına kimi zaman söyledikleri bir "pembe yalana" benzer bir biçimde, bir çeşit "öpücük" ile çoğalırlar. Ancak bu öpücük, hayal edilenden biraz farklıdır.
Şuradaki yazımızdan okuyabileceğiniz gibi cinsel organların evriminin kökenleri oldukça eskiye dayanır. Öyle ki, muhtemelen penis ve vajina, şu anda elimizde olan verilerden bile eski bir tarihe sahiptir. Cinsiyetlerin evrimi ise şuradan okuyabileceğiniz gibi bundan bile geriye gider. Dolayısıyla omurgalıların hepsi birbirlerinden bağımsız olarak penis ve vajina evrimleştirmemişlerdir. Bu organlar, atalarından gelen özelliklerdir. Az önce bu organların kökeninin muhtemelen elimizdeki verilerden bile eskiye gittiğini söyledik çünkü sadece omurgalılarda değil, omurgasızların bile çoğunda bir penis ve vajina bulunmaktadır. İç döllenme yoluyla üreyen canlılar için bu organlar çok ciddi avantajlar sağlarlar, çünkü o yazılarımızda da ele aldığımız gibi, adeta bir "kanca-halka" görevi görerek çiftleşme sırasında bireylerin birbirlerine tam olarak kenetlenebilmesini sağlarlar.
Ancak kuşlar, bu süreçte nedense atalarından aldıkları bu niteliği evrimsel süreçte yitirmişlerdir ve yitirmektedirler. Bunun sebebi tam olarak bilinmiyor. Ancak böyle bir evrim geçirdiklerinden eminiz. Peki bu durumda kuşlar nasıl çiftleşiyor?
Kloak Nedir?
Tüm amfibiler, kuşlar, sürüngenler ve tek deliklilerde kloak adı verilen bir açıklık bulunur. "Kanalizasyon" anlamına gelen bu açıklık, hem sindirim ürünlerini (dışkı), hem boşaltım ürünlerini (idrar), hem de üreme ürünlerini (sperm ve yumurta) dışarıya bırakabilen tek bir açıklıktır.
Üreme dönemi gelen kuşların hem erkekleri, hem de dişilerinde bu kloak şişerek kabarır. Erkekler, genellikle dişileri uygun bir noktada sıkıştırarak, kanatlarıyla dişinin tüylerini tutarak sabitlerler ve dişilerin arkalarına çıkarak kendi kloaklarını dişilerinkine bastırırlar. İşte buna kloak öpücüğü adı verilir.
Üreme zamanı geldiğinde, üreme organlarından üretilen sperm ve yumurta, kloaka taşınır. Erkeklerde spermler kloakta bekletilir. Üreme sırasında, erkek ve dişi kuşlar tıpkı memeli üremesine benzer bir biçimde davranırlar: Kloak öpücüğü davranışı, birçok omurgalı hayvanda görülen "köpek pozisyonu" isimli seks davranışına benzerdir ve bu davranış, kuşların da penisleri olduğu yanılgısına neden olur; ancak memelilerdekinin aksine kuşlar kloaklarını sıkıca birbirlerine bastırarak sperm akışını sağlarlar. Dolayısıyla aşağıdaki görseldeki kartallar tıpkı bir memeli gibi ürüyor gibi gözükse de, esasında olan biraz daha farklıdır.
Kloak öpücüğü sorasında, testisleri (memelilerin aksine) vücudu içerisinde bulunan erkek kuşların spermleri kendi kloaklarından, dişinin kloakına geçer. Burada, eğer ki dişinin üreme organları tarafından üretilen bir yumurtaya denk gelebilir ve dölleyebilirse, yavrular oluşacaktır. Çiftleşme sonrası erkek dişiden ayrılır, ikisi de tüylerini düzeltip bir sonraki çiftleşmeye kendilerini hazırlar.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
2 saat boyunca çiftleşebilen kısa kuyruklu gelincik veya 55 saat içerisinde 157 defa çiftleşebilen (ortalama 21 dakikada 1 defa) bir erkek aslan gibi memelilerin aksine, kuşların çiftleşmesi genellikle daha kısa sürer (ortalama 4-7 saniye) ve daha kesintili olarak gerçekleşir. Ancak bunun aksi görülen birçok kuş da bulunmaktadır. Örneğin çukurcu baykuşlar 35 dakika içerisinde 8 defa çiftleşebilirler (ortalama 4 dakikada 1 defa). Bunun zıttı bir örnek ise alevli baykuşlardır: bu canlılar, 17.5 saat içerisinde 14 defa çiftleşirler (ortalama 75 dakikada 1 defa). Peçeli baykuşlar ise çiftleşme dönemleri boyunca en aktif olan kuşlardan biridir ve yüzlerce defa çiftleşebilir.
Sonuç olarak, kuşlar da iç döllenmeyle ürerler; ancak evrim, bir sebeple onların üreme organlarının körelmesine neden olmuştur (belki uçmayla ilgili olabilir). Evrimsel bir körelme olduğundan eminiz, çünkü kuşların %3 civarında penis bulunmaktadır, geri kalan kuşlarda ise çeşitli seviyelerde körelmiş penisler bulunur. Bazı kuşlarda penis, embriyolojik dönemde oluşur ve sonrasında hayatın çeşitli evrelerinde (kimisinde embriyolojik dönemde, kimisinde ergenlikte, kimisinde yetişkinlikte) körelerek yok edilir. Dolayısıyla kuş üreme organları da, evrimin en canlı ve gözler önüne serilmiş örneklerinden biridir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Bir sayı kendisi ile arasında asal mıdır?
- Tarih öğrenmeye nereden başlanılmalı?
- Evrim Ağacı'nı fiziksel bir kurum olarak yapılandırmayı düşünüyor musunuz?
- 26
- 13
- 11
- 4
- 4
- 3
- 3
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- M. Mayntz. How Do Birds Mate?. (14 Ağustos 2019). Alındığı Tarih: 4 Mart 2020. Alındığı Yer: The Spruce | Arşiv Bağlantısı
- G. Ritchison. Avian Reproduction: Anatomy & The Bird Egg. (4 Mart 2020). Alındığı Tarih: 4 Mart 2020. Alındığı Yer: Eastern Kentucky University | Arşiv Bağlantısı
- S. Pappas. How Birds Lost Their Penises. (6 Haziran 2013). Alındığı Tarih: 4 Mart 2020. Alındığı Yer: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 11:06:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5528
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Anatomi> Makroskopik Anatomi> Omurgalı Anatomisi> Kuş Anatomisi
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Zooloji> Ornitoloji
- Seks Cinsellik Dişi Cinsiyet Uçuş Kuş Uçma Genetik Kanat Üreme Erkek Tüy Kadın Cinsel Eşey Cinsel Yönelim Eşcinsellik Kuşlar Tüyler Toplumsal Cinsiyet Biyolojik Cinsiyet Cinsiyet Araştırmaları Cinsellik Araştırmaları Ornitoloji Lgbt Eğilim