Damarlardaki kan akışının azalması veya durması sonucu (iskemi) dokuda oluşan sınırlı nekrozlara infarktüs(enfarktüs) denir. Hangi organa ait damar tıkanması olduysa, o organın ismini alır. Miyokard enfarktüsünde en önemli etken trombozdur (Tromboz, kan damarlarında bir pıhtı oluşmasıdır). Kalbin sol tarafının yükünün daha fazla olması nedeniyle, sol tarafta daha sık görülür.
Miyokard enfarktüsü; miyokard’ın belirli bir bölgesine gelen kan akımının azalması veya kesilmesi sonucunda bu damarın beslediği miyokard dokusunda önce iskemi, sonra nekroz gelişmesiyle kendini gösterir.
Miyokard enfarktüsünde neden, çoğu kez arteroskleroz nedeniyle damarların tıkanmasıdır. Bu tıkanma tromboz nedeniyle veya koroner arterin uzun süreli spazmı nedeniyle olabilir. İskemi uzadığı ozaman o bölgede enfarktüs oluşur. Enfarktüs alanı genişse ve iletim yollarınıda içine almışsa hasta birkaç saat içinde kaybedilebilir. ilk 24 saati atlatan hastalar enfarktüs alanı genelde iyileşir.
Belirtiler: Miyokard enfarktüsü belirti ve bulgularında, infarktüs ağrısı, hipotansiyon , EKG bulguları, laboratuvar sonuçları önem taşır. Devam eden anjina pektoris ağrıları vardır. Ağrı genelde retrosternaldir. Ağrı boyuna, kollara, alt çeneye, ve epigastriuma yayılır. Terleme boğulma hissi, göğüs üzerinde baskı vardır. Arının özelliği çok şiddetli ve uzun sürmesidir. Ağrı eforla olduğu gibi uykuda ve istirahat halinde ikende olabilir. Hasta heyecanlı ve ölüm korkusu içinde olabilir. Ağrı tirinitrin almakla geçmez. Bulantı, kusma, başdönmesi, fenalık hissi olabilir. Fiziksel bulgularında başlangıçta taşikardi görülür. Özellikle ağrı sırasında çekilen EKG bulguları hekime çok değerli bulgular verir. 2-4 günde nekrotik alan kesin olarak koroner arteriografide görülür. Kalp enzimleri yükelmiştir. Sedimentasyon hızı artar.
Şok hali çok şiddetli ağrıya bağlı olabileceği gibi, kalp debisinin azalması ile doku hipoksisinden (oksijen azalmasındanda) gelişebilir. Renal hipoksiye bağlı olarakoliüri vardır. Saatlik idrar miktarı 30 ml’nin altına düşer.
Miyokard enfarktüsünün komplikasyonları: Ritim bozuklukları, sol kalp yetmezliği, akciğer stazı, akciğer ödemi, tekrarlayan enfarktüs, kardiyojenik şok, asistoli, emboliler, miyokard rüptürü (yırtılma), kalp duvar anevrizmasıdır.
Tedavi:
1- Tedavisinde zamanın önemi büyüktür. Ölümler en çok bir saat içinde ve % 90 ventriküler fibrilasyon (Ventriküllerden dakikada 400-600 kadar uyaran çıkmasıyla öldürücü olabilen ritim bozukluğudur) nedeniyle olur. Hasta hastaneye yürütmeden ve sarsmadan götürülür.
2- Hasta sırt üstü yatırılır veye fowler pozisyonu verilir.
3- Ağrı gidermek için morfin sülfat IV yapılabilir. Solum yetmezliği gibi nedenlerle morfin verilemeyen hastalara İ.M. olarak dolantin ampul yapılır. Hastayı sakinleştirmek için diazem verilir. Morfininde sedatif etkisi vardır.
4- Temiz hava ve oksijen sağlanır.
5- İntravenöz damar girişi sağlanır.
6- Hsata yatak istirahına alınır. Yatak istirahatı ile mental istirahat de gereklidir. Sakin ,sessiz, huzurlu bir ortama alınır.
7- Hastaya psikolojik destek verilerek moralinin iyi olması ve paniğe kapılmaması sağlanır.
8- Normal yaşam aktivitesine ne zaman döneceğine hekim karar verir.
9- Hastanın nabzı ve tansiyonu kontrol altına alınır. Bir değişiklik olursa EKG çekilir.
10- Stresten uzak , düzenli yaşam sürdürmesi sağlanır.
11- Enfarktüsü geçirdikten sonraki birkaçgün içinde diyette su, et suyu, açık çay, meyva suları, gibi sıvılar verilir. Süt, buzlu, karbonatlı sıvılar verilmez. Genel olarak lipid, tuz, kolesterolden fakir bir diyet uygulanır.
12- Sigara ve alkolden uzak durulur.