"Şu kâinatın Sahip ve Mutasarrıfı, elbette bilerek yapıyor ve hikmetle tasarruf ediyor ve ..." cümlesini, devamıyla izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Şu kâinatın sahip ve mutasarrıfı, elbette bilerek yapıyor ve hikmetle tasarruf ediyor ve her tarafı görerek tedvir ediyor ve herşeyi bilerek, görerek terbiye ediyor ve her şeyde görünen hikmetleri, gayeleri, faydaları irade ederek tedvir ediyor."(1)
Bir şeyi bilerek yapmak ancak bir maksat ve plan üzerine hareket etmek ile olur. Evet güneşin dünyaya nispeten o uzaklığa ve o kıvama yerleştirilmesinde, dünyada yaşayan canlıların düşünülmesi ve gözetilmesi vardır. Güneş oraya alelade konulmamış, bir plan ve maksat için konulmuştur.
Sadece güneş değil, güneş gibi bütün eşya ve mevcudat bu maksat ve şuur ile tasarlanmıştır. Yani Allah’ın irade ve kastı her şey üzerinde güneş gibi parlayıp dururken, insanların bunu görmeyip tesadüfe ve tabiata havale etmesi gayet derecede ahmaklık ve aptallıktır.
Eşya üzerindeki İlahi irade ve kastın en büyük ispatı ise, eşyaya takılan sayısız hikmet ve faydalardır. Mesela, insanın karaciğerine takılan dört yüz hikmet ve vazife, karaciğerin İlahi bir irade tarafından bilerek ve bir maksat için yapıldığını kör gözlere gösterip ispat eder.
(1) bk. Mektubat, On Dokuzuncu Mektup.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü