Stendhal Belirtiyi Nedir?
Stendhal Belirtiyi, bir bireyin özellikle de sanat yapıtlarının hoşluğu, şatafatı ve insanı içine sürükleyen havası karşısında çoğalan kalp atışlarını, baş dönmesini, son derece büyük bir tepkiyle yaşanan afallamışlığı, baygınlık geçirmeyi, daha da ileri ebatlarında sanrı görmelere neden olan psikosomatik bir rahatsızlıktır. Diğer bir ismiyle Florence Belirtiyi diye de anılan Stendhal Belirtiyi’nun bu ismi almasındaki en […]
Stendhal Belirtiyi, bir bireyin özellikle de sanat yapıtlarının hoşluğu, şatafatı ve insanı içine sürükleyen havası karşısında çoğalan kalp atışlarını, baş dönmesini, son derece büyük bir tepkiyle yaşanan afallamışlığı, baygınlık geçirmeyi, daha da ileri ebatlarında sanrı görmelere neden olan psikosomatik bir rahatsızlıktır.
Diğer bir ismiyle Florence Belirtiyi diye de anılan Stendhal Belirtiyi’nun bu ismi almasındaki en büyük faktör, Stendhal mahlasını kullanarak yazan Fransız yazar Marie- Henri Beyle’nin Floransa’da bulunduğu sırada Santa Croce Bazilikası’nda gördüğü Michelangelo, Machiavelli ve Galilei‘nin kabirlerinin ve genel yapının Giotto’nun freskleriyle süslenmiş halinin hoşluğu karşısında kendisinden geçmesinden kaynaklanır. Stendhal, gördüğü sanat yapıtları ve mükemmel tamlıklar karşısında tarifsiz bir duygu sezdiğini ve bu duyguya karşı koyamadığını anlatmıştır.
Bu belirtinin ismini alması tabi ki Stendhal’ın bu hisleri yaşadığı yarıyılda belirlenmemiştir. 1979 senesinde Graziella Magherini tarafından belirlenen Stendhal Belirtiyi, Floransa’daki pek çok bireyin gözlemlenmesinden sonra belirlenebilmiş ve belirti olarak kabul görmüştür. Bu deneyler yapılırken, merkez olarak Medici Riccardi Epilepsiyi alınmış ve ziyaretçilerin tutumları ve tepkileri kollanmıştır. Gözlemciler, şapeli dolaşırken freskler ile süslenmiş bu sanat yapıtına hayranlıkla bakmışlar, soluk alışları süratlenmiş, kalp atışlarının çoğaldığı görülmüştür. Surat adaleleri hafiflerken göz bebekleri küçülen gözlemcilerde, bu sanat yapıtlarını incelerken işitsel olarak değişik uyarıcılar ile bir tam biçimde uyarıldıklarında, beyin etkinliklerinin daha çok çoğalması da kollanmıştır. Duygularını yazmaları istenen gözlemcilerin yanıtları ise afallatıcı olmuştur. Genel olarak fazla bir duygulanma halini yaşadıklarını belirten gözlemciler, azıcık da bitkinlik yaşadıklarını ama bunun tatlı bir bitkinlik olduğu söylemişlerdir.
Bu belirtinin en keskin bulgusu, göz akdikeni bir sanat yapıtı karşısında kendinden geçen, başı dönen, hatta bayılan insanlar görülmesidir. “Sanat Zehirlenmesi” olarak da nitelendirilen Stendhal Belirtiyi, sanatseverlerde sıklıkla tesadüfülen hatta sağlık kurumuluk dahi olmalarına neden olabilen bir meseledir. Problemlerin devam etmesi halinde psikolojik bozukluklara kadar uzanabilen bu belirti için, kabul edildiği günden bu yana hastalığa tutulan bireylere rehabilitasyonlar uygulanmaktadır. Hemen herkesin Stendhal Belirtiyi yaşayabilme adayı olması göz önünde bulundurulmak ile beraber, bu hastalığı kaç bireyin yaşadığına dair net bir sayı öğrenilmemektedir.
Yüksek dozda sanata maruz kalıp, sanat zehirlenmesi geçiren şahıslar için söylenen Stendhal Belirtiyi, Stendhal’ın bu hastalığa sahip olan ya da tanımlanan ilk şahıs olması nedeniyle onun ismiyle literatüre geçmiştir.
Bibliyografi:
elele.com.tr/saglik/psikoloji/stendhal-belirtiyi-kanitlandi
Yazar:Gökçe Cömert