Viskiler, kullanılan ham maddeye, damıtma yöntemlerine ve üretildiği ülkeye göre farklı isimler alabilir. Mesela %100 arpadan yapılan single malt viskiler ya da yine kanunen %51 minimum mısır kullanmak zorunda olan bourbon viskiler gibi. Bazı viskiler %100 çavdardan yapılırken, bazı viskilerde buğday, mısır, yulaf gibi değişik tahıllar da kullanılabilir. Bunun haricinde geleneksel damıtma, yani bakır imbiklerde yapılan viskiler veya sürekli damıtma yani continuous distilling usülü ile yapılan viskiler olarak da ayırabiliriz. Bir de tabii ki ülke viskileri var. Misal, İskoç viskisi, İrlanda viskisi, Amerikan viskisi, Kanada, Japon ve Hint viskisi gibi çeşitlere ayırmak mümkün.
Kısaca “single malt” tek bir damıtım evinde, tek bir tahılla ve geleneksel usulle üretilen viskilerin genel ismidir.
Single malt viskilerin 3 temel özelliği;
Malt viski İskoçya, İrlanda, Japonya, Hindistan, Kanada gibi birçok ülkede üretilmektedir.
Single grain viskiler yine single malt viskiler gibi tek bir damıtım evinde üretilirler. Ancak farklı olarak damıtma yöntemleri değişiktir. 1820’lerde İrlandalı bir mucit olan Aeneas Coffey tarafından geliştirilen “sürekli damıtma” veya “Coffey stili damıtma” yöntemi ile yapılırlar ve her türlü tahıl kullanılabilir. Tahıl viskilerin malt viskiler gibi karakteristik aromaları yoktur. Tahıl viskisi (grain whisky) üretmek için her türlü tahıl kullanılabilir. Viski endüstrisinde en sık kullanılan tahıllar buğday, mısır ve çavdardır. Bazı damıtımevleri arpa da kullanmaktadır. Damıtımevlerinde üretilen tahıl viskilerinin çok büyük bir kısmı harman viski üretmek üzere tek malt viskilerle karıştırılarak kullanılıyor. Nadiren tek başlarına da şişeleniyorlar.
“Blended viski” farklı damıtım evlerinin viskilerinin karışımı için kullanılan bir tabirdir. İskoçya'da, belli bir miktar single grain ve belli bir miktar single malt viski bir araya getirilir ve ahenkle karıştırılırsa, blended maltlar ortaya çıkmış olabilir. Bunun haricinde mesela, vatted ya da pure malt adı verilen viskiler de vardır. Eğer pure malt ya da vatted tabiriyle karşılaşırsak, anlayalım ki sadece single malt viskiler bir araya gelmiştir. Aynı şekilde single grain viskilerin blendleri de bulunmaktadır.
Blended malt/malt harman viskiler, 2 ya da daha fazla damıtım evinden çıkan malt viskilerin harmanlanması sonucu ortaya çıkan viskilerdir. Malt harman viskiler, harman viskilerden farklı olarak içlerinden tahıl viski içermemektedir.
ABD'de her yerde üretilebilen bir Amerikan stilidir. Ancak büyük çoğunluğu Kentucky'de üretilir ve olgunlaştırılır. Üretiminde farklı tahılların karışımı kullanılabilir. En az %51'i mısırdan oluşmalıdır. Mısırdan üretilen içkiler diğer tahıl bazlı içkilere kıyasla daha tatlıdır ve tahıl, çiçek gibi aromalar taşırlar. Alazlanmış yeni meşe fıçılarda olgunlaştırılan Bourbon viskiler vanilya, tatlı hindistan cevizi, meyve, bal gibi aromalar geliştirerek hafif bir tatlılık kazanır.
Bourbon (Burbon) viskilerin 4 temel özelliği; .
Tennessee viskiler sadece Amerika'nın Tennessee eyaletinde üretilebilir. Üretim şekli Bourbon viskiye benzer ancak Bourbon'dan farklı olarak olgunlaştırılmadan önce akçaağaç karbon filtreden geçirilir.
Kömür iyi bir filtre değildir, fakat bazı kusurlardan arındırır ve alkollü içkiye daha yumuşak bir karakter kazandırılmasına yardımcı olur. Bu işlem, alkollü içkiye herhangi bir aroma katmaz.
Çavdar viskilerin temel özellikleri;
Çavdar viski ile bourbon viskiler çok benzerdir. En önemli fark bourbon viskilerde ana tahılımız mısır iken çavdar viskilerde ise; çavdardır. Kullanılan ana tahıldaki bu farklılık iki kategori arasında tat farkını da ortaya çıkarıyor. Çavdar viskilerde daha limon kokusu ve baharatlı, bibersi aromalar hakimken, bourbonlarda karamel, bal, vanilya gibi daha tatlı notalar hakimdir. Bir diğer fark da, tüm bourbonlarda Amerika’da üretilme şartı aranırken, çavdar viskilerde böyle bir şart yoktur.
Her damıtımevinin ürettiği viskiyi farklı bir müzik aleti olarak hayal edin. Biri piyano, biri çello, biri keman olsun. Tek bir damıtımevinin viskisini içerek tek bir enstrüman dinleyebilirsiniz, buna single malt diyebiliriz.
Bir de farklı enstrümanların bir araya geldiği bir orkestra ve ortaya çıkan senfonileri düşünün. İşte viski dünyasında farklı viskilerin ustalar tarafından bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bu senfonilere de blend viski denilebilir. Bu nedenle ikisi de farklı deneyimlerdir.