FELSEFENİN TEMEL DİSİPLİNLERİ VE SORULARI VARLIK FELSEFESİ (ONTOLOJİ) Varlık ile ilgili soru soran felsefe disiplinidir. Varlık felsefesi, varlığı bir bütün olarak görüp, onun ne olduğunu sorgular. Varlığın temel ilkelerini ve kategorilerine ulaşmayı amaçlar. Temel Soruları: Varlık var mıdır? Varlığın ana maddesi nedir? Evrende bir düzen var mıdır? Evrende amaçlılık var mıdır? BİLGİ FELSEFESİ (EPİSTEMOLOJİ) Bilginin kaynağını, sınırlarını, doğruluğunu ve kesinliğini inceler. Belirli bir bilgi türünü değil, bilen özne ile bilinen nesne arasındaki ilişkiyi inceler. Temel Soruları: Bilgi nedir? Bilginin kaynağı nedir? Doğru bilgi mümkün müdür? Bilginin değeri nedir? Bilginin sınırları nelerdir? Doğru bilginin ölçütü nedir? Bilgi edinmede aklın gücü nelerdir? BİLİM FELSEFESİ Bilimin yapısını, doğasını, bilimsel kuramlarla gerçeklik arasındaki ilişkiyi ve bilimde yöntem problemlerini ele alır. Temel Soruları: Bilim nedir? Bilimsel yöntem nedir? Bilimsel sonuçların özelliği nedir? Bilimin değeri n nedir? DEĞER FELSEFESİ (AKSİYOLOJİ) İnsan eylemlerini, bu eylemlerin dayandığı temel ilkeleri konu edinir. İnsanlar arası ilişkilerden doğan değer problemlerine değinir. Etik: İnsan eylemleri ve bu eylemlerin dayandığı ilkeleri konu edinen disiplindir. Temel Soruları: İyi, kötü nedir? İnsan eylemlerinin amacı nedir? İnsanı mutlu eden ölçütler nelerdir? Evrensel ahlak yasaları var mıdır? Sanat Felsefesi: Sanatçının güzel adına yaptıklarını sorgular. Temel sorusu: Sanat nedir? Estetik: Güzelin ne olduğunu sorgulayan felsefe disiplinidir. Temel Soruları: Güzel nedir? Güzel, iyi, hoş kavramları arasında nasıl bir ilişki vardır? Ortak estetik yargı var mıdır? SİYASET FELSEFESİ Siyasetin ne anlama geldiğini, devlet ve devlet şekillerini, iktidarın ve egemenliğin ne olduğunu, iktidarın kaynağını, bir toplumda birey ve toplum ilişkilerini sorgulayan felsefe dalıdır. Temel Soruları: İktidarın kaynağı nedir? Meşrutiyetin ölçütü nedir? Egemenliğin kullanış biçimleri nelerdir? Bürokrasiden vazgeçilebilir mi? DİN FELSEFESİ Din olgusunu ve temel kavramlarını sorgulayan felsefe dalıdır. Temel Soruları: Tanrı var mıdır? Evrenin yaradılışı nedir? Ruh ölümsüz müdür? Vahiy mümkün müdür? Dinin niteliği nedir?