Ürdün Kalbimde
Kan dökülmesiyle dolu bir bölgede sakin bir vaha olan Ürdün, evlerine gidemeyen insanlar için bir yuva olan mültecilerin erimesi.
Ashlea Halpern tarafından Fotoğraflar Evgenia Arbugaeva tarafından Fotoğraflar Max Arbugaeva tarafından Videolar
ÜRDÜN'DE, Paris'teki bağlantı uçuşum sırasında, 70'lerinde konuşkan bir Amerikalı kadının yanına oturdum - Kaliforniya'daki Bakersfield'den emekli bir öğretmen, bana on yıllardır en zorlu okul bölgelerinden birinde ders verdiğini söyledi. durum. Bir öğrenci bir keresinde onu bıçakla tehdit etti.
Ona Fransa'daki yerleşimimden sonra başkent Amman'a gittiğimi söylediğimde yüzü düşer.
"Ah, vay," diyor sessizce, kaşlar endişeyle örülmüş. “Güvenli mi?”
Çoğu Amerikalı'nın Ürdün Haşimi Krallığı hakkında bildiklerini düşündüğü üç parmağa güvenebilirsiniz:
1. Orta Doğu'da bir yerlerde.
2. Çöl-y.
3. Tehlikeli.
Bunlardan sadece biri doğrudur. Diğer ikisinin bu kadar çok gezginin tarihsel olarak zengin, kültürel açıdan farklı, içgüdüsel olarak davetkar Arap ulusunu keşfetmekten caydırdığını düşünmek utanç verici. Şimdi burada birkaç şey elde edelim: Evet, Ürdün Ortadoğu'da. Çok fazla çöl var, ama dramatik kırmızı uçurum çölü, woozy serap kum çölü değil. Suriye, Irak, Suudi Arabistan, İsrail ve Batı Şeria gibi önemli çatışma bölgeleriyle çevrili olsa da tehlikeli değildir. (ABD Dışişleri Bakanlığı bunu İtalya ile aynı risk düzeyine soksa da, kuzey sınırlarından kurtulmak akıllıca olacaktır.)
Ve bu yeni bir şey ya da kırılgan bir durum değil: Şu anda Ürdün olarak bildiğimiz yer her zaman şiddetten, yüzyıllar öncesinden, hatta binlerce yıldan beri bir liman olmuştur.
Stüdyosunu yakında ziyaret edeceğim bir grafik tasarımcı ve süperstar hat sanatçısı Hussein Alazaat, “Binlerce yıl boyunca bu coğrafi nokta her zaman güvende” diyor. “Çalmak için süslü şeyler, benzin yok, limanlar yok. Pek çok ülkenin ortasındayız, hepsi gerçekten ünlü zenginliğe sahip. Bu toprakların elbette bir tarihi var, ama fatihler için seksi değil. Güvende olmak istiyorsanız Ürdün'de kalın. ”
Bu yüzden Suriyeliler, Iraklılar, Filistinliler ve yerinden edilmiş diğer insanlar burada uzun süredir sığındılar. Bazıları güvenli bir şekilde eve dönünceye kadar zamanlarını döverler; diğerleri Ürdün toplumuna entegre olur, Ürdün işletmeleri kurar ve Ürdün ailelerini başlatır. “Ama burada,” derler, kalbine işaret ederek, “Hala Suriyeliyim” ya da “Hala Iraklıyım” ya da “Hala Filistinliyim”. Bir hafta boyunca kaldığım süre boyunca her zaman duydum. Ürdün doğumlu çocuklarının Irak'ı asla bildiği ve sevmeyeceği konusunda endişelenen bir parkta buluşacağım tamamen örtülü Iraklı kadın. Her ihtimale karşı eski evin anahtarlarını anahtar halkasında tutan Filistinli taksi şoförü.
Ürdün'ün büyük kıyıları gerçekten de yükselen uçurumlar ve geniş kapsamlı çöl manzaraları ile döşenirken - ünlü Arabistanlı Lawrence'ta yakalanan - Amman'ın kendisi saf şehirdir. Ülke nüfusunun yarısına yakını burada yaşıyor, iki, üç ve dört katlı binalar, köpekbalığının dişleri gibi akciğer kırıcı tepelerde yığılmış. Tüm bu antik taşların ortasında bir yeşillik görmek, bir rüyada merdivenden düşmek gibidir - sizi uyanık tutar. Yüzlerce merdivenden yukarı ve aşağı, galeriler ve grafiti sıçrayan paten parkları ile şehrin enerjisi her yerde. Amman'ın Tetris tarzı mimarisinin bej monotonluğu bile hızla üzerimde büyür. Bu aslında güzel bir şehir değil, ama sizi hazırlıksız yakalamanın bir yolu var. Bir viraj veya bir tepenin üzerine geliyorsun ve - wham! - İşte orada. Haki renkli taştan bir vizyon, çok yoğun bir şekilde, evler arasında gerçek sokakların sıkışmış olması imkansız görünüyor. Yine de, bu sokaklarda pencereleri yarıya indirilmiş arabalarla, Luis Fonsi ile çatı katındaki restoranlardan dökülen Arap müziğini sersemletiyor. Döndüğünüz her yerde, yapışkan tatlı elma kokusu alıyorsunuz ve kabarcık ve nargile borusunun emişini duyuyorsunuz.
O gece, yatakta Amman ve ona nasıl aşık olduğumu düşünürken yatıp penceremin dışındaki hızlı ateş eden silah sesleri gibi bir ses duyuyorum. Bakmak için balkona uçuyorum, o öğretmenin uçaktan kafamda yankılanan sözleri: “Güvenli mi?”
Sonra görüyorum. Sarı bir patlama, kırmızı bir duş - ışıltılı ve muhteşem. Havai fişek.
Kabarık bir bulut. Dans eden bir kelebek. Elinde bir altın yıldız ile bir tepenin üstüne bir sopa rakam tünemiş. Bunlar Zaid Souqi'ye ilham veren görüntüler. Suriyeli mülteci kamplarında ve diğer marjinal topluluklarda yaşayan çocukların resimlerinden koparıyor ve onları organik pamuklu tişörtlere, çantalara ve dergilere yazdırıyor. Bu mallardan yapılan satışların bir yüzdesi, gelecekteki sanat girişimlerini finanse etmeye yardımcı olur.
Bir hafta Airbnb Deneyimleri'ndeki ilk durağım için, tepedeki bir çalışma alanı olan Mazar Al Fann'daki güneşli tek odalı ofisinde milyon dinar bir gülümseme ile söğüt bir Ürdünlü Souqi ile tanıştım, Jabal al-Weibdeh'in Paris benzeri yerleşim bölgesi. STK'lara yoğun bir ilgiyle iyi huylu bir Kanadalı katıldı. Kariyerini kurumsal lojistiğe bıraktıktan sonra 2016 yılında başlatılan sosyal olarak sorumlu bir giyim şirketi Ouqi'nin Orenda Kabilesinin çalışmaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için buradayız. Alışılmadık derecede büyük bir kalbi olan yeni basılmış bir MBA, sosyal girişim ve iyi yapmanın ve iyi yapmanın karşılıklı olarak ayrıcalıklı olması gerekmediği fikriyle ilgilendi. Orenda Kabilesi bugüne kadar altı toplumda 18 proje ile 2.000 dezavantajlı çocuğa ulaştı.
Souqi tarihinin birazını paylaşırken, Kanadalı ve ben Ürdün'deki en büyük Suriye kampı Zaatari mülteci kampında kadınlar tarafından dikilen bir tote çantasını çizmek için kumaş işaretçileri kullanıyoruz. Tuval, kullanılmayan kamp çadırlarından geri dönüştürülür. Orenda Kabilesi'nin değerlerini göstermemiz istendi - “güçlendirme” ve “ilham verme” gibi kelimeler. Souqi'nin atölyelerindeki çocuklarla yaptığı buz gibi etkinliklerden biri.
Neden sanat? Yüksek sesle merak ediyorum.
“Çünkü bu evrensel dil,” diye cevaplıyor Souqi. “Herkes konuşur.”
Maya Albabili şanslılardan biri. 2015 yılında kocası ve şu anda 17, 13 ve 8 yaşlarındaki üç çocuğuyla savaş nedeniyle Suriye'den kaçmak zorunda kaldıkları Şam'da yaşıyordu. Bir gözlükçü olan eşi gözlük dükkanının ardında bıraktı. Ama en azından ailesi yaşıyor. Ve on binlerce daha az şanslı Suriyeli ile Zaatari mülteci kampında değil, Amman'da yaşıyorlar. O ve kocası evde birlikte sabun yaparak biraz nakit üretmenin bir yolunu bile buldular.
Albabili'nin öyküsünü, 30 mültecinin girişimcilik girişimlerini destekleyen bir kadın kooperatifi olan Batı Amman'daki Jasmine Center'da Halep sabunu yapma atölyesinin bir parçası olarak zeytinyağı ve kostik sodayı ölçerken öğreniyorum. Şubat 2014'te Airbnb Tecrübeleri sunucusu Lara Şahin, kendisi Suriye nakli tarafından kuruldu. Sadece beş katılımcıyla küçük bir odada başlayan şey, şimdi dikiş, tığ işi ve sabun yapımı için farklı alanlara sahip tam bir işçilik merkezidir.
Albabili gibi Şahin de kan dökülmeye başladığında Şam'da ailesiyle birlikte yaşıyordu. Ailesi, savaştan tahrip edilmiş Daraa ve Humus'tan kaçan mültecilere, yalnızca Cumhurbaşkanı Beşar Esad rejimi tarafından terörizmle suçlandıklarını bulmak için yiyecek ve para teklif etti. Ve aynen böyle, onlar da kaçıyorlardı. Şahin, kız kardeşi ve arkadaşları önce ayrılırken, iki erkek kardeşi geride kaldı. Aile, Ürdün'de en fazla üç ay olacağını düşündü. Bu altı yıl önceydi.
“Suriye'de hiçbir şey kalmadı,” diyor Şahin. "İş yok, para yok, hiçbir şey." Ama onu gerçekten harap eden şey, Suriyeli arkadaşlarının birçoğu yaşlı kadın ve gelir kaynağı olmayan evde kalan annelerin karşı karşıya kaldığı gördü. Bu belirsizlik onlara dayanıyor.
Konuşurken, vatansız olmanın nasıl bir his olduğunu hayal etmeye çalışıyorum, kimliğinizin kontrolünüz dışındaki olaylar tarafından silinmesinin, bir hayalet gibi yaşamda ilerlemenin. Suriye'ye dönersek, bu kadınlar eskiden birileriydi. Şimdi onlar kim? Herhangi bir yer olmasına izin verecek mi? (Albabili, kız kardeşinin ve babasının yaşadığı Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek için dört kez başvurdu ve her açıklama yapmadan reddedildiğinde. Shahin, Kanada'da iki kez çalışma vizesi için başvurdu - hiçbir etki yaratmadı.)
Bir saat geçer. Konuşmamız beni çok etkiledi - hem ağırlığını hem de beklenmedik mizahını; Trump şakaları çok gülüyor - neden burada olduğumu bile unutuyorum: sabun yapmak.
“Ürdün'de bu kadar çok insan, burada doğmuş olsalar bile neden Ürdünlü olarak tanımlamakta tereddüt ediyor?”
Bu soruyu ve yaklaşık 400 kişiyi, kahvaltı arkadaşım Airbnb Experiences'ın ev sahibi ve tipografı olağanüstü Hüseyin Alazaat'a voleybol ettim. (Cidden, adam Ortadoğu'da küçük bir ünlüdür, Paul Smith, Canali ve Givenchy için “Arapçalaştırılmış” logolara sahiptir ve hatta Amman'daki Şehitler Anıtı'nın logosunu, Ürdün Abdullah II tarafından yeşil ışıkla tasarlamıştır. .)
Dün sabahı Alazaat'ın Levant tarzı bir çeşme ve avluda fıstık ağacı bulunan 67 yıllık bir konakta yer alan güzel stüdyosunda ve kütüphanesinde geçirdik. Arapça hat üzerinde üç saatlik bir atölyeye kaydoldum, kare Kufiç, eski Hijazi ve eğlenceli Diwani senaryolarının temellerini parlattım. Alazaat'ın talimatı titiz ve titizdi. Oturumun sonunda, adımı çerçeveli bloklu Kufiç'te çizmeyi başardım.
Şimdi, Amman Kalesi'nin gölgesinde on yıllardır çalışan bir işçi olan Oqilly'deki bir kaldırımda oturuyoruz. Erkekler arasında yemek yiyen yabancı bir kadın olarak, herkes aşırı derecede kibar olmasına rağmen oldukça gösterişliyim. (Garson göz teması bile kurmayacak - bir saygı işareti, Alazaat bana güvence veriyor.) Sohbetimiz Alazaat'ın üç çocuğundan (en büyüğü hat sanatına girmeye başlıyor) rahatsız edici Arap klişelerine (“Otomobilin var mı ?! Hicablardaki kadınların Ürdün'de yapamayacağı ya da yapmaması gereken şeylere sadece deve geldiğini düşündüm! ”(örneğin, kız arkadaşları arasında halk arasında yüksek sesle gülmek daha muhafazakar çevrelerde kaşlarını çattı). Fakat kaçınılmaz olarak, konuşma Suriye'ye geri dönüyor.
Alazaat, tanıştığım pek çok kişi gibi, kendisini doğuştan Ürdünlü, soyundan Suriyeli olarak tanımlar. Büyükbabası buraya bir yüzyıl önce gelmesine rağmen, savaştan önce Şam'da “her hafta sonu” geçirdiğini söylüyor. Aile üyelerinden bazıları hala başkentte delikanlı; diğerleri de Avrupa, Kanada ve ABD'ye kaçtı. Alazaat geri dönmeyi hayal ediyor, ama şu anda çok tehlikeli olduğunu biliyor.
"Temelde Ürdün büyük bir mülteci kampı," diye açıklıyor fırın ateşli mashrouh ekmeği ve kötü moudamalar, zeytinyağında yüzen yaylı fava çekirdekleri. “Herkes buraya geldi çünkü kendi ülkelerini terk etmek zorunda kaldılar.” Yanaklarımızı gevrek falafel topları ve kremsi humus ile doldururken sessizlik masamıza düşer, ikincisi zeytinyağında sırılsıklam, domates, limon ve biberle duş alır. Bütün ay yediğim en iyi şey.
Ürdün'ün kuzeybatı köşesinde 7.000 kişilik çiş bir köy olan Umm Qais'teki bir dağın tepesinde, dalgalı tepelere ve gümüş su kütlelerine bakan her yönde farklı ülkeler var. Bu panoramik bakış açısından Ürdün'de yaprak döken meşe ağacı ormanı Yarmouk Orman Koruma Alanı'nı görebilirsiniz; şimdi İsrail tarafından kontrol edilen Suriye bölgesi Golan Tepeleri; ve Hermon Dağı ve Tiberias Gölü. Bunu, üç yıl önce Arapça öğrenmek için Ürdün'e taşınan, Suudi Arabistan ve Bahreyn'de yetişen, İskoç doğumlu bir dünya vatandaşı olan zencefil sakallı ev sahibi Roddy Boyle ile çaydan öğreniyorum. Amman'ın yaklaşık iki buçuk saat kuzeyinde yer alan Umm Qais'te, gezginler için kültürel açıdan zenginleştirici deneyimler düzenlemek amacıyla yaklaşık 50 yerlilerle çalışan sürdürülebilir bir turizm şirketi olan Baraka Destinations ile bağdaştı. İkisini de denemek için buradayım, ikisi de Airbnb üzerinden kaydedilebilir.
Birincisi: emekli bir asker olan Ürdün ulusal Yousef Al Sayah ile arıcılık oturumu tam zamanlı apiaristi döndü. 15 yıldır bal yetiştiriciliği yapıyor; koleksiyonunda artık her biri yaklaşık 60.000 arı barındıran 60 kovan bulunuyor. Ağır hizmet, salgın ürkütücü arı takımlarına tırmanıp kolonilere gidiyoruz. Bir kobra yaratan bir yılan büyücüsü gibi, Al Sayah kapağı çıkarmadan önce kovana duman üfler, polenlerin sarı bacak ısıtıcıları giyen arıların deliğe girip girmemesine dikkat edin. Taraklar hayatla dolup taşıyor. Bir anda dikkat çekici ve korkutucu.
Öğle yemeğinden sonra, tepedeki Decapolis Gadara'nın tarihi bir turuna çıktım. Rehberim bu Greko-Romen harabelerinde doğup büyüyen Ahmed Al Omari. Ürdün Eski Eserler Dairesi, Gadara'yı 1967'de arkeolojik bir alan ilan etti, ancak Al Omari'nin ailesi 1987 yılına kadar orada ve diğer 1.500 sakininin taşınmaya zorlandığı bir yerde yaşadı. M.Ö. yedinci yüzyıldan kalma bu yerin tarihinin her parçasını biliyor Beni ufalanan arazilerin etrafında, arabaların yarıştığı parke taşı içinde otlayan keçi ve olukların geçmişlerini, boş bazalt mezarlarıyla kaplı yıpranmış bir nekropolün içine götürüyor. ve Gadara Meleager gibi büyük şairlerin bir zamanlar ayetlerini tam evler için okudukları hoş bir amfitiyatro ile.
Al Omari, halkın burada sahip olduklarını takdir etmemesinden endişe duyuyor. Bıyıklı kottaki genç erkeklere, eski tiyatronun tabanındaki plastik sandalyelere nargile içiyor ve tsk-tsks, bağımsız Roma sütunları tarafından selfie çeken bir grup örtülü kız. Her yerde gençlerin tarihi umursamadıklarını ve asla sahip olmadıklarını garanti etmeye çalışıyorum, ancak ilgisizliklerinin acı verici olduğunu söyleyebilirim. Kendi çocukluğu bağlamında koyar. Çocukken, antik su kemerinde saklambaç oynardı. Arkeoloji müzesinin avlusundaki kapaksız lahit, sıcak bir yaz gününde yağmur suyu yüzme havuzuydu. Ve oradaki turist restoranı? Eskiden onun okulu idi. Onun için Gadara hala evde ve onu şiddetle koruyor.
Güneş gökyüzünde mor çizgiler çizerken ve bir müezzin günün sondan önceki dua çağrısını söylerken, aşağıdaki köyde titreyen ışıkları inceleyerek Gadara'nın kenarında duruyoruz. Ona Ürdün olmanın ve bu toprağın zengin ve karma tarihi ile gurur duymanın ne demek olduğunu soruyorum. Turumuz boyunca yaptığı gibi Al Omari büyük Meleager'ı yeniden yorumluyor: “Suriyeli iseniz, size 'Salam!' Diyorum. Ve eğer bir Fenike - 'Naidios!' Ve eğer Yunan ise - 'Chaire!' ve sen de bana aynısını geri ver. ”
Bütün hafta gördüğüm milliyetçiliğin en dokunaklı örneği.
Yazar hakkında: Ashlea Halpern, Minnevangelist'in kurucu ortağı ve AFAR Media'nın genel yayın yönetmeni. New York Magazine'in pop-up seyahat blogu The Urbanist'i düzenledi ve Airbnb Magazine, Condé Nast Traveler, Bon Appétit ve Artful Living için düzenli olarak yazıyor. Asya, Avustralya, Kuzey Kutbu ve Kuzey Amerika'yı gezmek için neredeyse dört yıl geçirdikten sonra, aşağı 48'in en küçüğü olan Minneapolis, MN'ye yerleşti. @Ashleahalpern ve @minnevangelist'de Instagram maceralarını takip edin.
Yayınlanan 22-04-2020