Diyabet, vücudun yeterince insülin üretmediği veya kullanamadığı zaman ortaya çıkan kronik (uzun süreli) bir durumdur. İnsülin, glikozu (şekeri) kandan enerji için kullanıldığı vücut hücrelerine taşımak için gerekli olan pankreasta üretilen bir hormondur. İnsülin eksik olduğunda veya düzgün çalışmadığında kan şekeri seviyeleri yükselir. Diyabet, yüksek kan şekeri seviyelerini gösteren kan testleri ile teşhis edilir.
Zamanla, yüksek kan şekeri seviyeleri (hiperglisemi olarak bilinir) vücuttaki çeşitli dokulara zarar vererek sınırlayıcı ve potansiyel olarak ölümcül sorunlara yol açabilir.
Tip 1 diyabet
Tip 1 diyabette vücudun bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırır. Sonuç olarak, vücut yararlı insülin üretmeyi durdurur. Bunun meydana gelmesinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hastalık her yaştan insanı etkileyebilir, ancak genellikle çocuklarda veya genç erişkinlerde görülür.
Bu tip diyabeti olan kişiler, kan şekeri düzeylerini kontrol etmek için günlük olarak insüline ihtiyaç duyarlar. İnsülin olmadan, tip 1 diyabetli bir kişi, diyabetik ketoasidoz olarak bilinen yaşamı tehdit edebilecek bir durum geliştirebilir. Ancak günlük insülin tedavisi, düzenli kan şekeri takibi, dengeli beslenme ve sağlıklı yaşam tarzı ile tip 1 diyabetli kişiler normal ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler.
Tip 2 diyabet
Tip 2 diyabet en sık görülen diyabet türüdür. Genellikle yetişkinlerde görülür, ancak çocuklarda ve ergenlerde dr giderek daha fazla ortaya çıkmaktadır. Tip 2 diyabette vücut insülin üretebilir ancak insüline dirençli hale gelerek insülinin düzgün çalışmamasına neden olur. Zamanla, insülin seviyeleri etkili olamayacak kadar düşük olabilir. İnsülin direnci ve düşük insülin seviyeleri birlikte tip 2 diyabette yüksek kan şekeri seviyelerine yol açar.
Tip 1 diyabetli kişilerin aksine, tip 2 diyabetli kişilerin hayatta kalmak için günlük insülin tedavisine ihtiyacı olmayabilir. Tip 2 diyabetin temel tedavisi, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi artırmayı, vücut ağırlığını yönetmeyi ve gerekirse diyabet ilacı almayı içerir. Gerektiğinde, tip 2 diyabetli kişilerde kan şekeri seviyelerinin kontrolüne yardımcı olmak için çeşitli haplar, kapsüller ve ayrıca enjekte edilebilir insülin tedavileri mevcuttur.
Diyabet öncesi
Bazen kan şekeri seviyeleri normalden daha yüksektir, ancak diyabet için tanı kriterlerini karşılayacak kadar yüksek değildir. Bu, bir kişiyi kalp hastalığına ek olarak tip 2 diyabet geliştirme riskine sokan prediyabet olarak adlandırılır.
Diyabet geliştirme riskiniz olduğu veya prediyabetiniz olduğu söylendiyse, tip 2 diyabetin önlenmesine veya geciktirilmesine yardımcı olmak için harekete geçebilirsiniz. Yaşam tarzınızı şimdi değiştirmek, tip 2 diyabetin başlamasını önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabilir.
Doktorunuz prediyabetiniz olduğunu söyledikten sonra, her yıl diyabet testi yaptırdığınızdan emin olun. Ayrıca, tip 2 diyabetin önlenmesine yardımcı olmak için önerilen talimatları izleyin. Bunlar arasında gerekirse kilo vermek, egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek yer alır.
Gestasyonel diyabet
Gestasyonel diyabet, genellikle gebeliğin ikinci veya üçüncü trimesterinde ilk kez saptanan bir tür diyabet veya yüksek kan şekeridir. Size gestasyonel diyabetiniz olduğu söylendiyse, yalnız değilsiniz demektir. Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF), 2017 yılında dünya genelinde her 7 gebe kadından 1’inin gestasyonel diyabetten etkilendiğini tahmin ediyor.
Kan şekeri seviyenizi izlemek ve doktorunuzun bakım planını dikkatle takip etmek, sizi ve bebeğinizi gestasyonel diyabetle ilişkili komplikasyonlardan korumanıza yardımcı olacaktır. İyi haber, gestasyonel diyabetin gebeliğin sonuna doğru kaybolma eğiliminde olmasıdır. Bununla birlikte, bir kez gestasyonel diyabetiniz olduğunda, gelecekteki bir hamilelikte tekrar geliştirme olasılığınız daha yüksektir. Ayrıca daha sonra tip 2 diyabet geliştirme olasılığınız da daha yüksektir.
Sinirsel şeker hastalığı belirtileri
Sinirsel şeker hastalığı belirtileri şunları içerir:
- Nedensiz kilo kaybı
- Aşırı asabiyet ve sinirlilik
- Ellerde ve/veya ayaklarda titreme
- Cilt kuruluğu
- Bulanık görmek
- Odaklanmada zorluk çekmek
- Yorgunluk ve halsizlik
- Çok sık idrara çıkma isteği
- Sorunlara çözüm bulma güçlüğü