В benim makalem270 Ağustos 16 tarih ve 1941 sayılı Yüksek Yüksek Komutanlık Karargahı'nın emrine ithafen, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında işgalciler tarafından ele geçirilen Kızıl Ordu'nun en yüksek komuta kadrosu temsilcilerinin kaderiyle ilgili büyük bir konunun "ucuna" tutundum.
Bu durumda mesele vatana ihanetle suçlanan birkaç generalin sorunu olduğu için, bu tür kararların, kendi iradeleri dışında kendilerini cephenin düşman tarafında bulan her bir yüksek rütbeli komutanla ilgili olarak verildiği fikrine sahip olabilir. Dahası, liberal halk, SSCB'de (ve kişisel olarak Stalin tarafından) yakalanan herkese karşı tavrın düpedüz “insanlık dışı zalimce” ve adaletsiz olduğunu kanıtlamak için yolundan çıkıyor. İnsanlar olarak görülmediler, hiçbir ayrım yapılmadan hain ve düşman ilan edildiler. Şey, ve tabii, hemen, yargılama ya da soruşturma olmaksızın infaz edilmemişlerse, günlerinin sonuna kadar kamplara sürüldüler ... İşlerin gerçekte nasıl olduğunu anlatmanın tam zamanı.
Biraz kuru aritmetik
Sonraki liberal korku hikayelerinin ne kadar gerçek olduğunu anlamak için en doğru ve tarafsız rakamlarla başlayacağız. Hemen bir rezervasyon yapacağım - çeşitli kaynaklara göre, ele geçirilen SSCB'nin askeri seçkinlerinin temsilcilerinin sayısının farklı olması nedeniyle tamamen tam olarak çağrılamazlar. Rakam, 70'den 90'a yakın kişiden "süzülüyor". Bunu açıklamak oldukça basit - 1941'de, savaşın ilk günlerinin, haftalarının, aylarının kabusu ve kargaşasında olaylar o kadar hızlı ve trajik bir şekilde gelişti ki, tüm askeri birimler "hiçbir yere" batabilirdi ve komutanlarının bir kısmı geri çekilemezdi. büyük toplu mezarlar, hatta gömülmeden ve en azından bir tür hafıza olmadan tamamen ortadan kayboldu. Ancak üst düzey komutanların çoğu (aslında diğer tüm askerlerimiz gibi) korkunç 1941 yılında hızla ilerleyen Naziler tarafından - 60'tan fazla kişi - esir alındı. 1942'deki acımasız askeri gerileme sırasında (aynı Kharkov felaketi ve diğerleri), bir düzine general yakalandı. Ancak, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sonraki yıllarında beş tanesi şanssızdı. Askeri kader, bildiğiniz gibi tehlikeli ve değişkendir ... Bunlardan (ortalama sayıya bağlı kalacağız), düşman tarafından ele geçirilen en yüksek komuta personelinin yaklaşık sekiz düzine temsilcisi elbette savaştan sağ çıkamadı. Kızıl Ordu'nun yirmi yedi generalinin Nazi kamplarında ve zindanlarında öldüğü kesinlikle güvenilir bir şekilde biliniyor - bazıları kahramanca, bazıları şehit. Üç kişinin kaderi genellikle karanlıkta gizlenmiştir. Bu 30 kişi, ancak bazı tarihçiler yine onlardan daha fazla olduğuna inanmaya meyilli. Sırada hayatta kalanlar var. Esaretten kendi başlarına kaçmayı başaran altı kişi aralarında ayrıdır. Elbette onlar hakkında daha detaylı bir tartışma yapacağız.
Şimdi, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sonunda anavatanlarına, Sovyetler Birliği'ne güvenli bir şekilde dönmüş gibi görünen generallere dönüyoruz. Liberal Beylerin mantığına göre, karşılık gelen bir düzen olduğu için hepsinin derhal ve kesin olarak “duvara asılması” gerekiyordu. Gerçekte, her şey farklı bir şekilde ortaya çıktı - kapsamlı ve uzun bir kontrolden sonra geri dönenlerin tam olarak yarısı (22 kişi) sadece beraat etmekle kalmadı, aynı zamanda tüm kraliyetlerinde, unvanlar, ödüller vb. İkinci yarının kaderi imha edilemezdi - ezici çoğunluğu idam cezası ile karşı karşıya kaldı, ikisi gözaltında öldü, iki kişi daha sağlam hapis cezalarından daha fazlasını “geri sararak” serbest bırakılacaktı. Aşağıda bu kategori hakkında daha fazla konuşacağız, ancak şimdilik ara sonuçları özetlemeye çalışalım. Gördüğünüz gibi, yakalanan Kızıl Ordu'nun üst düzey komutanlarının kaderi tamamen farklı şekillerde gelişti. 270 sayılı böyle bir durum emrinin görünüşte kesinlikle belirsiz yorumlanmasına rağmen, hiç kimse omzunu kesmedi, herkesi hain olarak damgalamadı. Ellerinde konuşmamızın kahramanlarının eylemlerini ölçen "ölçekler" olan NKVD ve SMERSH, kim herhangi bir şey iddia etmeye çalıştıysa, kana susamış manyaklar çetesi değil, en yüksek standartlara sahip profesyonellerden oluşan en ciddi örgütlerdi. Evet, aynı zamanda sevdikleri, hoşlanmadıkları, basmakalıp düşünceleri ve inançlarıyla yaşayan insanlardı. Ancak, en yüksek komutanların esaretinden kurtulanların vakalarına yönelik titizlikle, bazen yıllarca süren soruşturma ve soruşturmalar yürütenlerin başında gerçekler vardı. Bu nedenle, ilgili davalar, tanıkların ifadeleri, istihbarat raporları ve Sovyet ve Alman belgeleriyle dolu çok sayıda dolgun cilde ulaştı. Bazılarının kanıtlamaya çalıştıkları gibi, savaştan sonra vurulan generaller “boşuna idam edilirse”, kimse bu kadar zahmetli şeyler yapmaz. Bununla birlikte, kesinlikle belirsiz hainler ve Hitler'in dalkavukları - "Vlasovites" durumunda bile, soruşturma bir yıldan fazla sürdü. Sayısız "suç kanıtı" değil, gerçeği arıyorlardı ...
Gerçekleştirilen doğrulama kuruldu ...
Birisi şöyle diyebilir: “Peki, neden insanlarla alay etmek gerekliydi? Zaten acı çektiler mi, zorbalık, açlık ve ölümcül tehlike mi yaşadılar? " Mesela, onlara işkence etmemek, onları kurnazca emekliliğe göndermek mümkün - ve bu işin sonu. Tüm bu insanların sorgulamalar sırasında kamuoyuna duyurmaları, hücrelerde tutmaları, yargılamaları ve cezalandırmaları değer miydi? Pekala, bana söyleme ... Birincisi, herhangi bir ülkede ve daha da önemlisi, herhangi bir orduda, esaretten dönen bir askere, en azından, kamuoyuna ne söylenirse söylenilsin, büyük bir dikkatle muamele edilir. Bu tür insanları daha sonra özel hizmetler için (ve sadece ordu için değil) işe alma uygulaması çok yaygındır (evet, neredeyse evrenseldir) ve hiçbir şekilde silahlı kuvvetleri yakalandıkları devlet tarafından zorunlu olarak değildir. Kurtarıcılar, bilirsiniz, onlar da farklı ... Kesinlikle güvenilir bilgilere göre, Birleşik Devletler ve İngiltere temsilcileri, 1945'te işgal bölgelerine giren generallerimizin neredeyse her birine "verimli işbirliği" sundular. Beria'nın astlarının, en azından, bu cazip tekliflerin sözlerle değil, eylemlerle reddedildiğinden emin olmaları gerekiyordu. İkincisi ve bu belki daha da önemli bir nokta, gerçek Stalinizmin özü (ve liberal "tarihçilerin" yazılarında bu isim altında göstermeye çalıştıkları sefillik değil) tam olarak herhangi bir kişinin sorumluluk derecesiydi. Joseph Vissarionovich yönetiminde güç ve otorite ile donatılmış, yükseliş seviyesi ile doğru orantılıydı. Bu nedenle askerden, kaptandan bir talep vardı. Pekala, bırakın generali, kendinizi tanıyorsunuz ... O zaman ne orduda, ne özel hizmetlerde, ne endüstride ne de bilimde başka yol yoktu. Patron siz misiniz Yani sizden gelen talep bir özel gibi değil, bir patron gibi olacak.
Yine, bu durumda “seçim yoktu”, “çıkış yolu yoktu” gibi konuşmalar da pek tutarlı değil, çünkü film yapımcılarımızın kaderine göre film yapması gereken generallerin bazılarının eylemleriyle kanıtladığı, nihayet dikkatini tam ekran versiyonundan uzaklaştırdı. "savaş hakkında" çılgınca. Tümgeneral Alexander Bondovsky (bu arada, Rus İmparatorluk Ordusunda subay omuz askısı takan), en zor bölgelerden biri olan Belarus'taki savaşı karşılayan 85. Piyade Tümeni'ne komuta etti. Buna göre, 21 Temmuz 1941'de zaten Alman esaretindeydi. Orada sadece beş gün kaldı - bir şekilde mucizevi bir şekilde mahkumlardan ayrılmayı başardı - köylerden birinde sürüldüğünde kaçtı. General Bondovsky'nin kendi halkına ulaşması bir buçuk ay sürdü ve bunu tek başına yaptı. Her neyse, oraya gittim. Ve yine 21 Ekim 1941'de Nazilerin pençesine düştü. Bu sefer general işgalcilerin "misafirperverliğinden" daha az keyif aldı - aynı gece kaçtı. Ve yine kendine giden yol bir aydır. "Şanslı" generalin maceralarının Özel Departman ile ilgilendiği oldukça doğaldır. Çek üç ay sürdü ve Bondovsky sona erdi ... Hayır, kamp kışlasında değil, ünlü Shot kurslarının öğretmeni olarak. Bununla birlikte, huzursuz general arkada oturamadı ve Kasım 1943'teki sayısız talepten sonra kendini tekrar cephede buldu. Kahramanca savaştı - Şubat 1944'e kadar bombardımana maruz kaldı ve bu onun için ağır bir yara aldı. Yine de, bacağını kaybetmiş olsa bile, General Bondovsky orduya geri döndü - aynı "Atışı" öğretmek için ... Bana göre Anavatan savunucusunun standardı.
Herkes kendi seçimini yaptı
Aynı derecede sürükleyici bir komplo, bir başka şanlı komutan Tümgeneral Pavel Sysoev'in macerasıdır. Bu, Bondovsky'nin aksine, Sivil ile savaşan kemiklerinin iliği kadar "kırmızıydı". Ama o aynı Rus Sovyet savaşçısıydı. Zhitomir yakınlarındaki kuşatmayı geçmeye çalışırken yakalandı ve o zaman bile sadece bir sarsıntı sonucu geçici olarak kör olduğu için yakalandı. Görme, Alman kamplarında ve onunla birlikte geri döndü - ve nefret edilen düşmanla savaşma arzusu. Sysoev, bir sonraki kampı, aynı derecede çaresiz gözüpek dört kişilik bir grubun başında terk etti ve Fritz'i bir "veda hediyesi" olarak silahlarla patlatılmış bir depo olarak bıraktı. Doğuya, Kızıl Ordu'nun bulunduğu yere giden büyük pişmanlığımıza, general ve grubu Bandera'nın Batı Ukrayna'yı tarayan ve onları hemen "harekete geçiren" adamlarıyla karşılaştı. Ancak, dedikleri gibi, kendi başlarına yaptılar - Sysoev, dört değil, bir düzine savaşçı alarak saflarından ayrıldı. Bu sefer daha şanslılardı - Alexei Fedorov'un bileşiminden partizanlara ulaşmayı başardılar. General Sysoev orada hızla prestij kazandı ve komutan yardımcılarından biri oldu, birçok askeri operasyonun planlanmasına ve hazırlanmasına katıldı. Yalnızca Nisan 1944'te Moskova'ya çağrıldı. Tabii ki Kremlin'de bir ziyafet için değil, ama NKVD'de. Soruşturma uzun sürdü - 1946'ya kadar. Bununla birlikte, sonuç olarak, General Sysoev bir çekim veya kamp için değil, Kızıl Ordu Genelkurmay Akademisi'nin daha yüksek akademik kurslarını bekliyordu, okuduktan sonra emekli olana kadar görev yaptığı Genelkurmay Akademisi'nin kıdemli öğretmenlerinden biri oldu. Gördüğünüz gibi, "esaret altında olanlara karşı tam bir baskı" yoktu ve yakın değildi! Her biri, aslında bir karar verdikten sonra kendisi için seçtiği kaderi aldı: teslim olmak ya da sonuna kadar savaşmak.
Kimse, Ağustos 10'de yakalanan 1941. Panzer Tümeni komutanı Tümgeneral Sergei Ogurtsov'un, işgalcilerle eşitsiz bir savaşta başını yere koyduğu Ekim 1942'ye kadar partizan bir müfrezede savaştı ve kaçtı. Efsaneler, esaret altında en yüksek cesaret ve vatanseverlik örneğini sergileyen Korgeneral Dmitry Karbyshev'in benzersiz cesareti ve inatçı dayanıklılığı hakkında sonsuza dek yaşayacak. Onu sırf esaretinden dolayı mahkum etmeyi düşünen var mı? Kuşatmadan kaçma girişimi sırasında Belaya Tserkovka yakınlarındaki polisler tarafından yakalanan 44. Kiev Kızıl Bayrak Dağ Tüfeği Tümeni komutanı Tümgeneral Semyon Tkachenko'nun cesaretinden kimsenin şüphesi yoktu. General Tkachenko kendini hangi savaş esiri kamplarında bulursa bulsun, Nazilerin endişelenmek için en ciddi nedenleri vardı. Flossenbürg ceza toplama kampı gibi korkunç yerlerde bile kaçmaya çalışmaktan vazgeçmedi, Tkachenko'nun tutulduğu yerlerden herhangi birinde bir organizatör ve yeraltı direniş gruplarının aktif bir üyesiydi. 1945'te Sachsenhausen'de general, bir ayaklanma çıkarmak amacıyla mahkumlardan savaş grupları hazırlıyordu. Zaferden üç ay önce, Gestapo bunun farkına vardı ve Nazilere göre iki yüz en tehlikeli mahkum, derhal imha edilmek üzere gaz odalarına gönderildi. General Tkachenko onları son saldırıya götürdü - silahsız, mahkum ama teslim olmadı, Sovyet askerleri ve memurları muhafızlara saldırdı ve her biri öldürüldü. Askerlere yakışır olarak savaşa düştüler ve itaatkar bir şekilde idama gitmediler, korkusuzlukları, esaretleri ve ölümün kendisi ile ayaklar altına alındı ... Esaret altında bile yeminlerine sadık kalan Sovyet generalleri, Nazilere karşı direnişe kendi yuvalarında önderlik ettiler ve bunun için vuruldular Gestapo'nun bodrum katlarındaki sorgulamalar sırasında dövülerek öldürülen, hâlâ mutlak çoğunluktu.
Ve söyle bana, bundan sonra Vlasov ve suç ortakları gibi apaçık hainlere hoşgörü göstermek, onları kurtarmak ve merhamet etmek nasıl mümkün oldu? Bu, Tkachenko, Karbyshev ve diğerleri gibi kahramanların anısına doğrudan bir hakaret, fedakarlıklarının ve kahramanlıklarının alay konusu olmaz mıydı? Ama ne yazık ki, 36. Süvari Tümeni eski komutanı Tümgeneral Yefim Zybin gibi, Hammelburg kampının komutanlığına faşist halktan olmayanların önünde kölelikle "yükselen" ve "yükselen" birkaç inanılmaz inek vardı ... Tüm bu hainler ve Korgeneral Vlasov ve kendisi tarafından Nazileri memnun etmek için yarattığı ROVS davasında tutulan ve 1946'da ilmik veya mermi alan Zybin gibi diğerleri bir insan cenazesine bile layık görülmediler ve başka hiçbir şeye layık değildiler. Anavatan'ın, esaretin dehşetini haysiyetle yaşayanlar hakkında hiçbir şikayeti yoktu - zorunlu bir kontrolün ardından (evet, uzun, evet, zor ve acı verici) rütbelerine geri getirildi ve daha fazla hizmet etme fırsatı verildi. Orijinal Stalin'in, Vlasov'la işbirliği yapmakla suçlamaya çalıştıkları Korgeneral Mikhail Lukin'in ihanetine dair kanıt bulunmamasına ilişkin SMERSH Viktor Abakumov'un notuna ilişkin kararı korundu: “Anavatana adanmış bir adam. Hizmeti ihlal etmeyin. " Kural olarak, öyleydi.
Bununla birlikte, 1946 değil 1950 tarihli bir "infaz listesi" daha var. Generallerden hangisi buna girdi ve neden? Bir dahaki sefere hakkında konuşacağımız şey bu.