Güç Nedir? Kuralları Nedir? Nasıl Elde Edilir?
Hayatın her günü, başka insanların oluşturduğu güç sistemleri içinde yaşıyorsun. Kontrol edildiğini hissediyor musun? Gücü anlıyor musun? Gücün neden önemli olduğunun farkında mısın? Güç genellikle hakkında konuşmaktan rahatsız olduğumuz bir şey. Bu özellikle toplum içinde birlikte yaşama biçimimiz olan sivil yaşam için. Güç hakkında daha fazla konuşan insanlar ve gerçekten ona sahip olan kimseler, belki biraz şeytani görünüyorlar. Ama, esasen güç, ateşten ya da bıçaktan daha iyi ya da kötü bir şey değil. Güç sadece güçtür. Sen onu iyi veya kötü yönde kullanırsın. Güç, oyunun kurallarını kimin belirleyeceğini tayin eder. Dolayısıyla etkili olmak, ciddiye alınmak ve kullanılmamak için gücün nasıl bir şey olduğunu öğrenmek önemlidir. Bu yazı, gücün nereden geldiğini ve neler yapılabileceğini gösterme niyetindedir.
Basit bir tanımla başlayalım. Güç, başkalarına yaptırtmak istediğin şeyleri onlara yaptırabilme becerisidir. Tabi ki bu aileden işe, arkadaşlıktan eşe yani tüm ilişkilere kadar hayatın her alanında geçerlidir. Biz sivil yaşam alanına odaklanacağız. Bu alanda güç, bir topluluğa istediğin seçimi yaptırabilme, istediğin bir harekette bulunmalarını sağlayabilme anlamındadır.
6 Güç Kaynağı
Birincisi, fiziksel güçtür. Polis teşkilatı ya da ordu içinde olsun şiddet araçlarının kontrolü en ilkel biçimdeki güçtür. Kolluk kuvvetinin ya da okulunuzdaki kavgacı devasa çocuğun elinde bulundurduğu güç buna örnektir.
Gücün ikinci ana kaynağı, zenginliktir. Para sonuçları ve neredeyse her türlü gücü satın alma becerisini yaratır. Kişi pası ile diğer güçleri kazanabilir. Çevresine daha çalışkan insanları toplayarak yahut bir şeyleri ya da birilerini satın alarak daha fazla güç elde edebilir.
Üçüncü güç biçimi, iktidardır. Bu, insanları bazı şeyleri yapmayı ya da yapmayı zorunlu kılmak için kanun ve bürokrasi kullanımıdır. Mesela demokraside halk teorik olarak seçtiği partiye gücünü seçim yoluyla verir. Diktatörlükte, güç şiddet tehdidi altında ortaya çıkar, yönetilenin rızasıyla değil.
Dördüncü güç, normlardır. Normlar mevcut iktidarın değil, geçmiş ataların belirlediği algılar, gelenekler, düşüncelerdir. İnsanların ne yapıp, ne yapamayacağını söyleyen bu sözel kurallar. Çevre telkinleri, insanı değişir. Normlar da değişim gösterir. Kuşaktan kuşağa değişen normlar, insanların davranışlarını hatta kanunları bile değiştirebilir.
Beşinci güç biçimi, fikirler ve inançlardır. Bireysel özgürlükler ya da eşitlik gibi fikirlerin eğer insanı motive ederse, durumu değiştirebilecek muazzam bir güç ortaya çıkarabilir. Muhammed Peygamber, Matmaha Ghandi, Adolf Hitler ve Vlademir Lenin’in inançları sayesinde etrafında uğruna ölecekler şahsiyetler vardı. “Fikirlere kurşun işlemez.” sözü bunun dile getirilmiş halidir.
Gücün altıncı kaynağı çoğunluktur. İnsanlardan oluşan sesli kitle, hep birlikte çıkarın ifade edilmesiyle ve meşruluğun savunulmasıyla gücü yaratır. Kalabalıklar, güç için değerlidir. Her ne kadar da çoğunluk, aşağılansa da modern dünya, şu an demokrasiyi benimsiyor. Ve demokrasi gücü çoğunla veriyor. Her ne kadar çoğunluk neyi savunduğunu bilmese de savunduğu gerçekleşiyor.
3 Güç Kuralı
Birinci kural, güç hiçbir zaman sabit değildir. Sivil toplum alanında her zaman ya artar, ya azalır. Dolayısıyla eğer harekete geçmiyor isen, başkaları senin üzerinde etki der. Derler ya, “Suğsma, sustukça, sıra sana gelecek.” işte, işte bu sloganın kaynağı bu kuraldandır.
İki, güç su gibidir. Günlük yaşamda bir akıntı gibi akar. Politika, bu akıntıyı tercih ettiğin yöne yönlendirme işidir. Yasa oluşturma bir güç akımını dondurma ve sürekli kılma çabasıdır. Uyum sağlar. Su, bir şişeye koyduğunda şişe, bir bardağa koyduğunda bardağın şeklini alır.
Üçüncü kural güç yoğunlaşır. Güç daha fazla güç doğurur. Doğru yatırıma yatırılan para nasıl para kullanıyorsa, doğru kullanılan bir güç, daha fazla güç getirir. Ülkelerin sadece bir kişini bütün güce sahip olmasına engel olan tek şey birinci ve ikinci kuralın nasıl uygulandığıdır.
Neler oluyor?
Bu demokrasi konusu ve bunda işleyen kuralların herhangi birini haberlerde görebilirsin.
Nükleer santral kurulmasını istemeyen yerli halk durumu protesto etmesi. Hektarlarca orman arazisinin sahibi olan bir iş adamının, arazinin imara açılmas ı için rüşvet vermesi. Katolik Kilisesinin baskılarına karşı hümanistlerin reform için harekete geçmesi. Sokak çocuklarının eğitim alması için oluşturulan projelerin uygulanması.
Bu çabaları destekliyor ya da desteklemiyor olabilirsin. İstediğini elde edip etmemen güç konusunda ne kadar becerikli olduğuna bağlı ki, bu da bizi sonunda toplumsal yaşamda daha güçlü olmak için neler yapabileceğimizi öğrenmeye getirir. Burada okur yazar olmak yararlıdır. Gücün nasıl okunduğunu ve yazıldığını öğrenmek, senin aşman gereken zorluk. Bizi öldürmeyen şey güçlendirir.
Gücü okumak, birçok güçle ilgili yazıya ve olan tarihi olaylara dikkatini vermen anlamına geliyor. Sadece kitapları kastetmiyorum. Toplumu yazılar yığını olarak görmeyi de kastediyorum. Kampüsünde, şehrinde ya da ülkende bazı şeylerden memnun değil misin?
Neler Yapabilirsin?
- Kimin nasıl bir güce sahip olduğunu bil.
- Sistem içinde gücün nasıl düzenlendiğini belirle.
- Neden böyle bir duruma dönüştüğünü ve kimin böyle kalmasını istediği anla.
- Gücü yazmak, ilk olarak yazmaya ve değişimin yazarı olmaya hakkın olduğuna inanmanı gerektirir. Yazmaya hakkın olduğuna inan.
- Yazabilmek için oku ama öncesinde anlamak için oku ve öğren.
- Diğer insanlardan yararlanarak, istişare et
- Fikirlerini organize et ve akabinde de, başka insanları organize et.
- Böyle durumlarda başka kişilerin kullandığı stratejileri araştır.
- Fikirlerinin sağlamlığını ve ne kadar savunabildiğini öğrenmek için tartış.
- pratiği yap.
Her gün pratik yapma şansın var. Arkadaşlarınla, komşularınla ve sanal forumlarda.Her türlü yazın ve konuşmanda kendini ifade etmeyi, özgün bir söylemle fikirlerini anlatmayı öğren. Amaçlarını belirle ve sonra daha vizyonuna emin adımlarla yürümeye devam et. İşleyiş düzenini gözlemle ve neyin işe yaradığını gör.
Bu, kısa yazı da sivil gücün nereden geldiğini, nasıl işlediğini ve onu uygulamak için neler yapabileceğini keşfettik. Güçle ilgili geriye kalan önemli bir soru, “neden” sorusudur.
Gücü herkes için mi yoksa sadece kendin için mi istiyorsun?
Amaçların toplumdan yana mı topluma karşı mı?
Bu sorular strateji ile ilgili değil karakter ile ilgilidir. Ve bu başka bir yazının konusu. Ama şunu hatırla karakter artı güç erdemli birey demektir. Erdemli bir birey olmaya hakkın var, inşallah gücünde olur. Ve bilinmelidir ki, mutlak güç yalnızca alemlerin Rabbi olan Allah’ındır.
Selam ve sevgi ile..
Not: Bu yazı, Eric Liu’nun “How to understand power” içeriğinden yararlanılarak yazılmıştır.