Tütün (nikotin)
Tütün dünyada en yaygın kullanılan bağımlılık yapıcı maddedir. Tütün kullanımını bırakanların %70’i ilk üç ayda tekrar kullanmaya başlamaktadır. Bu oran bize tütünün güçlü bir bağımlılık yapıcı madde olduğunu göstermektedir. Tütün yandığında kül dışında üç önemli bileşenden oluşur:
1. Katran (birçok kanser yapıcı madde içerir)
2. Nikotin (uyarıcı bir maddedir)
3. Karbon monoksid.
Sigara dünyada meydana gelen ölüm nedenlerinin başında yer almaktadır ve giderek ölüm nedenleri arasında ilk sıraya yerleşme eğilimindedir.
Bu nedenle ülkeler sigara kullanımını kısıtlama ya da yasaklama eğilimindedir. Sigaranın bağımlılık dışında çok belirgin hastalıklara da yol açtığı gösterilmiştir. Sigara ile ilişkisi olduğu gösterilen hastalıklar aşağıda belirtilmiştir.
- Kalp damarlarında tıkanıklık. Kalp hastalıklarının %30’unda sigaranın etken olduğu gösterilmiştir.
- Bronşların daralması ile giden akciğer rahatsızlıkları.
- Beyin damarlarında tıkanma ve buna bağlı felçler.
- Bacak ve ayak damarlarında tıkanma.
- Akciğer kanseri. Akciğer kanserlerinin %80-90’ı tütün kullananlarda görülür. Akciğer kanseri daha çok katran ile ilişkilidir.
- Mesane kanseri görülme oranında artma. Tütün içenlerde mesane kanseri görülme oranı kullanmayanlara göre iki kat daha yüksektir.
- Boğaz ve ağız kanseri.
- Gebelikte sigara ya da tütün kullanımı erken doğuma, bebek ölümüne ve düşük doğum ağırlığına neden olmaktadır.