esasen, kaçınılmaz olandı. artan sovyet tehdidi, doğu'daki erzak ve kaynak bolluğu çekiciliği hitler'i bu karara teşvik etmişti. fransa işgali'nin ve akabinde ingiltere'nin köşeye sıkıştırılmasının, ayrıca pasifleştirilmesinin ardından esasen bahar'da yapılması planlanan, ama italyanlar yüzünden 22 haziran 1941'e kadar ertelenmiş olan bir süreçti. bu ertelemenin sebebini @minibus adlı yazar oldukça güzel bir şekilde bu başlık altında anlatmış. dileyen, okusun.
hitler, ingiltere'nin düşmemesi için erzak yardımında bulunan amerika'ya bir ders vermek istiyordu. franklin d. roosevelt
önderliğinde yollanmış olan gemilerin neredeyse tamamını atlas okyanusu'na gömdü. hitler, denizaltılarının başarısından oldukça memnundu. bu, yukarıda da bahsettiğim ingiltere'yi bir süre saf dışı bırakma politikasından ve rusya işgalinin hazırlığı için yapılan bir strateji idi. lakin, bu başarıya rağmen amerika'nın silahlanma politikasından da çekiniyordu. sekreterine şöyle dedi; "bir yıl içerisinde, birleşik devletler savaşa girmeye hazır olacak. onlarla karşılaşmak için daha çok ham maddeye ihtiyacımız var. bu ham maddeler doğu'da. oradaki yaşam alanını işgal etmeliyiz. sonra, ingiltere bütün umudunu kaybedip, barış yapacak. amerikalılar için de çok geç olacak. mümkün olduğu kadar çabuk rusya'ya saldıralım!"
(bkz: u-boot
)
(bkz: ikinci dünya savaşı'ndaki alman denizaltıları/@yumrukmezesi
)
hitler, bu işgal planının kod adını orta çağ imparatoru barbarossa'dan esinlenip, barbarossa harekatı*
olarak belirledi. wehrmacht
, birliklerini doğu'da konuşlandırmaya başladı. august von kageneck
, polonya'ya gönderilmişti. polonyalı tutsaklar ve yahudiler çeşitli inşaat projelerinde çalıştırıldılar. hitler, polonya boyunca yeni bir otoyol inşa etmek istiyordu. böylece, ordusunu rusya sınırına hızla sevk ettirebilecekti. 9. ss panzer tümeni
burada konuşlandırılmıştı. içinde kageneck'in alayı da bulunuyordu.
fakat, hitler'in doğu'ya saldırma planlarını ertelemesi gerekti. çünkü müttefiki benito mussolini
kendi savaşını yapabilmek için o'ndan yardım bekliyordu. nam-ı diğer il duce
, afrika'da ingilizler tarafından yenilgiye uğratılmıştı. italyan ordusu çölde darmadağın bir haldeydi. hitler, mussolini'yi kurtarmak için en iyi generallerinden birini libya'ya gönderdi. gerçek bir nazi olan general erwin rommel
. beraber, zırhlı birliği de afrika korps
'a gönderildi. bunu müteakip, afrika korps'u ingilizlerin pozisyonuna göre yerleştirdi. özetle, ingilizler'i alt etti.
(bkz: erwin rommel/@yumrukmezesi
)
akabinde hitler, yunanistan'a saldırdı. burası, mussolini'nin almaya çalıştığı bir ülkeydi. balkanlardaki şimşek savaşından ve yugoslavya'nın işgalinden sonra, paraşüt indirme birliklerini girit'e gönderdi. hitler, rusya'yı işgal etmek için güney kanadını güven altına aldığı konusunda kendini ikna etmişti. mussolini'nin de götünü kurtarmıştı bir süreliğine. fakat, çok değerli zamanını da kaybetmişti. netice olarak barbarossa harekatı
ertelenmişti.
uluslararası işçi bayramını kutlamak için kızıl meydan
'da geleneksel olarak büyük bir askeri birlik geçişi düzenlendi. bu seferki için*
özel hazırlıklar yapılmıştı. bunun sebebi ise, josef stalin
'in hitler üzerinde etki bırakmak istemesiydi. bir nevi, göz korkutma amaçlıydı. her ne kadar böyle bir etki yapmak istemiş olsa da stalin, casuslarını pek de dikkate almadı. bu kişiler, almanlar'ın bir saldırı hazırlığında bulunduklarını söylüyorlardı. ama stalin hitler'in molotov-ribbentrop paktı
'nı bu kadar erken bozacağına inanmakta güçlük çekiyordu.
tüm uyarılara rağmen alman generaller bu geçiş törenine davet edildi. onları selamlayan ve ağırlayan isim ise, komutan semyon timoşenko
oldu.
bu arada istihbarat raporları gelmeye devam etti. raporlar, hitler'in sovyetler birliği'ni işgal edeceğini gösteriyordu. bu raporlara rağmen stalin, reich
'a ham madde yollamaya devam etti. bahse paktın imzalanmasından beri almanya'ya petrol, krom ve nikel gönderiyordu. son tren, 21 haziran 1941'in gecesinde gönderildi. tonlarca buğday taşıyan bu tren sınırı geçti ve 22 haziran 1941'de resmen savaş ilan edilmeden önce wehrmacht
'a gönderilen son rus kaynağı olmuştu. akabinde wehrmacht'ın istihkam erleri rus topraklarına girdi. *
arkalarından tam 153 alman tümeni ülkeye girdi. 3 milyon asker, beraberlerinde büyük bir çoğunluğu renault
marka olan 600.000 kamyon!
ve dahi, 3000'den fazla tank, 7000 top, 3000 savaş uçağı. harekatın daha en başında, ilk 24 saat içerisinde 1500 sovyet uçağı daha yerdeyken imha edildi. ek olarak, 300 sovyet uçağı luftwaffe
tarafından düşürüldü. hazırlıksız yakalanan ve büyük saldırıyla karşılaşan sovyet hava kuvvetleri
yok edici bir darbe aldı. alman saldırısı 3000 kilometre boyunca üç farklı noktadan devam etti.
kuzey'de ideolojik hedef olan leningrad
vardı. bu şehir, vladimir lenin
'in şehri, rus devriminin beşiği idi. modern zamanın st. petersburg
'u. ortada, politik hedef vardı; moskova. güney'de ise, ekonomik hedef vardı; kiev.
akabinde merkez cephede bir tank stratejisti ve blitzkrieg
'in önemli unsurlarından biri olan general heinz guderian stalin hattı
sayesinde durduruldu. buna rağmen guderian yoluna devam etti. ama coğrafi koşullar o'nun kaliteli motorize birliklerini yavaşlatmaya başladı. günde maksimum 50 km yol alabiliyorlardı. ki; bu motorize birlik varşova'ya, oslo'ya doğrudan yürümüş bi' birlik idi. rusya'nın ne kadar büyük olduğunu işte bu vakitten sonra anlamaya başlamışlardı. bu devasa topraklar onları resmen yutmuştu. yüzlerce kilometre boyunca tek bir köy bile görmedikleri oluyordu. bu da, malzeme, yakıt ve cephane ikmali yapan kamyonların işini iyice zorlaştırdı. wehrmacht
'ın uğraşması gereken bir problem daha vardı.
(bkz: rus milliyetçiliği
)
ruslar, çok iyi savunma yapıyorlardı. buna ek olarak da, yeni bir rus tankı da sahneye çıkmıştı.
(bkz: t-34
)
30 tonluk bir canavar olan bu tankın güçlü bir topu vardı ve geniş paletleri sayesinde rahatça yol alabiliyordu. top gücü ve zırh kalınlığı açısından alman tanklarıyla baş edebilecek kapasitedeydi. fakat, basit bir telsizi ve sürekli takılan vites kutusu vardı. bu tankları durdurabilen tek silah, almanlar'ın 88'lik toplarıydı.
(bkz: flak 88
)
almanlar her ne kadar daha iyi silahlara sahip olasalar da ve daha iyi bir düzenli orduya sahip olsalar da, onların deyimi ile ivan
lar sonuna kadar, yaka paça savaşıyorlardı. netice olarak bu ivanlar, topraklarını koruyorlardı. ruslar çok ağır kayıplar verdi. ama almanlar'ın da kayıpları artıyordu.
almanlar, üç hedefe doğru ilerlemeye devam etti. leningrad, moskova ve kiev.
önlerine gelen herkesi ya öldürüyorlardı, ya da kitleler halinde esir alıyorlardı. hitler'in emri, bütün politik komiserlerin ve işleri her birlikteki askerleri kontrol altında tutmak olan komünist parti üyelerinin hemen idam edilmesi idi. guderian, bu canice emre karşı çıktı. ama buna rağmen almanlar bolşeviklere acımadı.
ruslar, her ne olursa olsun giderek azalan silahlarıyla çaresiz bir şekilde savaşmaya devam ettiler. dört askere düşen tek bir tüfek gibi.
bu direniş hattı sonlandı ve geri çekildiler. işler, stalin için hiç de iyi gitmiyordu. 3 temmuz 1941 sabahı halka seslendi. ağır gürcü aksanıyla, daha önce hiç kullanmadığı sözcükler kullandı. ruslara, "erkek ve kız kardeşlerim!" dedi. "hitler'in almanya'sı tarafından saldırıya uğradık. düşman çok acımasız ve karşı koymak zor. ülkemiz ölümcül bir tehlikenin altında."
çevresindekilere ise şunları söylüyordu; "alman faşist askerlerin yenilmez olduğu doğru mu? napolyon'un ordusu da yenilmez sanılıyordu, ama yenildiler."
akabinde tüm fabrikaların makineleri ve işçileri ile beraber doğu'daki ural dağları'na taşınmasını emretti. çiftçilere ve köylülere kesin bir emir verdi; "kaçın! evlerinizi ve tarlalarınızı terk edin! her şeyi yok edin! geride faşist hitler'in askerleri tarafından kullanılabilecek hiçbir şey bırakmayın!"
bu, yanmış toprak politikası
'ydı. alman subaylar, napolyo'nun yaşadıklarının bir benzerini yaşadı. ruslar 1812'de, napolyo'nun büyük ordusunu köylerini ve tarlalarını ateşe vererek yenmişlerdi. arkasından berezina savaşı
'nda fransızlar'ı katletmişlerdi. 1941 temmuz'unun başlarında almanlar da merkez cephede berezina nehri'ne ulaşmış, ve ilerlemeye devam etmişti. sovyetler'in direnci devam ediyordu. nehrin diğer tarafında almanlar'ı hoş olmayan bir sürpriz bekliyordu. ruslar yeni bir ağır silah mevzisi kurmuştu. bu, "stalin'in orgu" denilen bir roket atardı. bir diğer adıyla katyuşa
. korkunç bir silahtı. almanlar ağır zayiat vermişlerdi. ama, hiçbir şey ilerlemelerini durduramıyordu. temmuz'un ortasına gelindiğinde moskova'dan önceki son büyük şehir olan smolensk
'e ulaşmışlardı. smolensk muharebesi
üç hafta sürdü. ruslar, burada da son an'a kadar savaştı. almanların hoparlörlerden mütemadiyen yaptığı "teslim olun! sizlere iyi davranacağız!" çağrılarına rağmen direnmeye devam etmişlerdi. burada hayatta kalan ruslar'ın bazıları ormanlara kaçarak direnişe devam etti. onlara, savaşmayı öğrettikleri birçok çiftçi ve köylü de katıldı. düşman iletişim hatlarını sabote ettiler. pek tabii bunun misillemesi de oldu ve oldukça acımasızcaydı. hepsi, almanlar tarafından tek tek yakalanıp, katledildi.
zaman geçtikçe, barbarossa harekatı hızını azaltmaya başladı. führer, mareşal wilhelm keitel
ile görüşüp, rapor aldı. fedor von bock
'la da görüşen hitler, ondan da istihbarat raporları almıştı. bu istihbarat raporları neticesinde hitler, erzak ihtiyacını gidermenin planlarını yaptı. ukrayna'dan gelecek olan buğdaya yoğunlaştı. önceki savaşta olduğu gibi bizi aç bırakamayacaklar diye kuduran hitler, "moskova bir simgeden ibaret!" diye, haykırıyordu. guderian'a güney'e, yani kiev'e gitmesini emretti. böylece hala wehrmacht'ın gerisinde gruplar halinde mücadele etmekte olan rus birliklerinin etrafındaki çemberi kapatabilecek ve buğdaya erişebilecekti. bu, bütün zamanların en büyük kuşatmalarından birisi olmuştu.
(bkz: kiev savaşı
)
almanlar tek bir hareket ile tam 600.000 rus askerini esir aldı. akabinde heinrich himmler
, bölgeye geldi. esirleri beslemek için bütün girişimleri sonlandırmıştı. himmler büyük bir umursamazlıkla bu esirleri untermensch
, yani, insan olmayanlar olarak görüyordu. soğukkanlılıkla onları açlıktan ölmeye mahkum etti.
(bkz: untermensch/@yumrukmezesi
)
ukrayna halkı da, almanlar'ın kuşatmasından sonra onlara sempati besledi ve büyük bir coşkuyla karşıladı. neticede stalin'in boyunduruğu altında ezilmekten bıkmışlardı ve bu onlar için bir kurtuluştu. buna rağmen almanya bu müttefik kazanma fırsatını boşa harcadı. reich
'daki üst düzey ikinci mareşal olan hermann göring
, ukrayna'ya geldi. müttefik kazanma fırsatı da şu sözleriyle beraber uçup gitti.
"boş yere kimse beslenmeyecek! çalışabilenler reich için çalışacak! geri kalanlar öldürülecek! çalışabilenler, ölene kadar her şeylerini verecek!"
bu, ukrayna halkını köleleştirme politikasıydı. bölgede bulunan yahudiler'in de metodik bir şekilde yok edilmesini istiyordu. yanında ise, nazi ırkçılığının en önemli teorisyenlerinden biri olan alfred rosenberg
vardı. bununla beraber himmler, idam komandoları grubu kurdu. bunlar yahudiler'i toplayan schutzstaffel
üyelerinden, polislerden ve wehrmacht askerlerinden oluşuyorlardı. ss'ler, yahudiler'i ormana götürüyor ve kendi mezarlarını kazabilmeleri için onlara kürek veriyordu. ilerleyen zamanlarda, bu uygulamanın yavaş olduğu kanaatine varmıştı. böylece toplu mezarlar kazdırılmıştı. bu şekilde son kurbanlar onlardan önce ölenlerin üstüne atılıp, kurşuna diziliyordu. fakat bu yöntem de zaman alıyordu. ss'ler, kiev yakınlarında babi yar
olarak bilinen bir hendek hazırlamışlardı. iki gün içinde 33.771 yahudi burada idam edildi. erkek, kadın ve çocuk..
dünya üzerindeki bu cehennemde, cephe boyunca yayılan yüzlercesinde olduğu gibi, idamcılar kurbanlarının fotoğraflarını çekerdi.
(bkz: babi yar katliamı
)
fakat himmler yine de memnun değildi. bu toplu ölümlerin, askerlerin üzerinde bıraktığı olumsuz psikolojiye dikkat kesilmişti. bu yüzden, alternatif yöntemler aradı. bu arayışı, içlerine gaz boruları sokulan kamyon kasalarında buldu. egzozdan çıkan duman, bu borular vesilesi ile kamyon kasasının içerisine doluyor, ve içerideki insanlar boğularak ölüyordu. bu uygulamadan yaklaşık bir sene sonra da, gaz odalarını kurdurttu.
bu olaylardan bir süre sonra ise, kuzey'de uzun süren leningrad kuşatması
başladı. almanlar'ın planı hazırdı. sokaklarda savaşmak yerine ağır silahların ve açlığın kuşatmayı başarıya götürmesini planlamışlardı. şehirdeki binalar bu ağır silahlarla yerle yeksan edildi. şehrin yok edilmesinde luftwaffe'nin, yani, alman hava kuvvetleri'nin de rolü büyüktü. bombardımanı ise, açlık takip etti. yiyecek tükendi ve rus halkı açlıkla da mücadele etmek zorunda kaldı. almanlar her ne kadar başarı sağlamış gibi görünseler de, kaçınılmaz olanla yüzleşeceklerdi.
(bkz: kış
)
kış'ın gelişi, onlara ateşten değil de, buzdan bir cehennemi yaşatacaktı.
kuzey kuşatmasına güney birlikleri de katıldı. leningrad'dan odessa'ya kadar olan bu devasa cephede, moskova'ya doğru yapılacak olan harekat durdurulamaz gibi görünüyordu. almanlar 700.000 esir daha almıştı. kuşatma öncesi komutan alfred jodl
da vaziyet alanlar arasındaydı. almanlar kış'ın gelmesine bir kala, diğer bir gerçekle daha yüzleştiler.
(bkz: rasputitsa
)
(bkz: rasputitsa/@yumrukmezesi
)
rasputitsa'ya rağmen, ilerleyiş sürdü. fakat erken gelen kış, kasım 1941'de her yeri dondurdu. ilerleyen zamanlarda hava sıcaklığı yer yer -40 santigrat dereceye kadar düşecekti. wehrmacht yeni bir blitzkrieg, yani şimşek savaşı yürütmenin hazırlıklarını yaptı. planları, rusya'ya dört ay içerisinde diz çöktürmek idi. fakat kış için donanımları yetersizdi. donanım ve erzak yetersizliği yüzünden askerler arasında da rekabet başlamıştı. küçük bir kulübe için kendi aralarında savaşıyorlardı. en ufak bir köyü bile işgal etmek istiyorlardı. zira bu, az da olsa bir "sığınma" demekti. alman askerlerin direnci düşmeye başlamıştı. soğuktan ve dizanteriden ölümler oldu. bu öyle bir soğuktu ki, dizanteriden altına etmek üzere olan askerler pantolonlarını indiremiyordu. indiren, donuyordu. tek çare ise, pantolonlarının ağını yırtarak ihtiyaç gidermekti. bu olumsuzluklara ek olarak; yıkanmaları ve kıyafetlerini değiştirmeleri de mümkün değildi. bir süre sonra bitlenme, uyuz ve tifüs gibi vakalar da yaşandı. askerler, akıllarını kaçırmak üzereydi. ancak, tüm olumsuz şartlara rağmen wehrmacht, ilerlemeye devam etti.
alman askerler moskova'nın dışına ulaşmışlardı. hatta doğruca kızıl meydan'a kadar giden bir otobüs hattını da ele geçirmişlerdi. pek tabii ruslar da boş durmuyordu. stalin, moskova savunması için en önemli komutanlarından birini görevlendirmişti.
(bkz: georgi konstantinoviç jukov
)
(bkz: georgi konstantinoviç jukov/@yumrukmezesi
)
jukov, doğu'daki birlikleri moskova'ya yönlendirdi. sibirya tümenlerinden birkaç tanesi jukov'un emri ile çağrıldı. donanımları iyi idi. her şeyden ziyade, sibiryalılar soğuktan korkmazdı. soğuk, onlar için olağan bir durumdu. hülasa bu tümenlere mensup her bir birey, dayanıklı birer doğa insanıydı. savaşlardaki insan faktörünün önemi de, bu seçimle beraber tescillenmiş örneklerden biriydi. bahse birlikler, kayak takımlarıyla ve ren geyikleriyle bölgeye intikal ettiler. işte bu vakitten sonra avlayacakları şey, almanlardı.
jukov, wehrmacht'ı kıskaç hareketiyle tuzağa düşürmek istiyordu. smolensk'den moskova'ya ilerleyişlerini sürdüren alman birliklerinin etrafını sardı. çağın en korkunç silahlarından olan flak 88 ve katyuşa, karşı karşıya geldi. yaklaşık 30.000 alman askeri ya öldürüldü ya da kayboldu. esir alınan binlercesi ise, sibirya'ya gönderildi. soğukla olan savaşları esir oldukları sibirya'da da devam edecekti. bu çatışmada august von kageneck de ağır yaralandı ve almanya'ya gönderildi. günlüğüne şunları yazmıştı;
"inanç kayboldu. şüphe saplantı haline geldi. ölüm en iyi dostumuz, insanın en iyi dostu olmuştu. çünkü sizi çektiğiniz acılardan kurtarıyordu."
ruslar'ın çektiği acı da henüz bitmemişti. ülkeleri mahvedilmişti. moskova kurtarılmıştı ama milyonlarca insan öldürülmüş ya da esir alınmıştı.
ve tehlike hala devam ediyordu.
işte bu kıskaç harekatı, wehrmacht'ın ilk geri adımıydı. zaten bundan sonrasını geri çekilmeler takip etti ve malumunuz olan son gerçekleşti.
ayrıca konuyla alakalı olarak şuna bakabilirsiniz;
(bkz: kursk savaşı
)
(bkz: kursk savaşı/@yumrukmezesi
)