BASKETBOL
Haberdar Olmak istediğiniz branşları seçin ilgili haberler e-posta adresinize gelsin
Basketbol
BASKETBOL KURALLARI "Oyun"
- Basketbol her biri 5 kişiden oluşan 2 basketbol takımı arasında oynanır.
- Basketbolda belirlenen sürenin sonunda daha fazla sayı yapmış olan takım, maçın galibi olur.
- Oyun, hakemler, masa görevlileri ve varsa, teknik komiser tarafından kontrol edilir.
BASKETBOL OYUN KURALLARI "Basketbol Sahası "
- Basketbol sahası; engel bulunmayacak şekilde düz, sert yüzeyli, engellerden uzak, sınır çizgisinin iç kenarı ölçümü 28 metre uzunluğunda, 15 metre genişliğinde olacaktır.
- Geri saha; Bir basketbol takımının kendi potasının arkasındaki dip çizgi, orta çizgi ve bu iki çizgi arasındaki kenar çizgilerin olduğu alandır.
- Ön saha; Bir basketbol takımının rakip potanın arkasındaki dip çizgi, orta çizgi ve bu iki çizgi arasındaki kenar çizgilerin olduğu alandır.
- Dip ve kenar çizgiler basketbol sahasında oyuna dahil değildir. Görevliler dahil her şey ve herkes basketbol oyun kurallarına göre bu son çizgilerden en az 2 metre uzakta durmalıdır.
- Basketbol sahasındaki serbest atış çizgisi dip çizginin orta noktasından 5,80 metre uzakta olmalıdır.
- Basketbol sahasında 3 sayı çizgisi pota çemberinin merkez iz düşümünden, 6,75 metre çapında çizilecek bir yarım dairedir. Basketbol oyun kurallarına göre 3 sayı çizgisi 3 sayı atışına dahil değildir.
BASKETBOL OYUN KURALLARI "Basketbol Takımları "
- Basketbol oyun kurallarına göre Bir takım, basketbol antrenörü, basketbol antrenör yardımcısı, özel görevi olan en fazla 5 görevli ( menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, tercüman, vb. ) ve takım kaptanı dahil 12 oyuncudan oluşan grup basketbol maç sahasında bulunabilir.
- Organizasyon yaş şartlarını ve diğer şartları taşıyan ve basketbol maçı başlamadan önce adı listede olan basketbol oyuncusu diskalifiye edilmediği veya 5 faul cezası almadığı sürece maçta oynayabilir.
- Basketbol maçı esnasında sürekli olarak 5 basketbol oyuncusu sahada yer alacaktır ve yedek basketbol oyuncularıyla oynamakta olan basketbol oyuncuları arasında basketbol kuralları çerçevesinde değişiklik yapılabilecektir.
- Basketbol oyuncuları formalarında 4 ile 15 arasındaki numaraları kullanabilirler.
- Basketbolda parmak, el, bilek, dirsek ya da önkol koruyucuları, yumuşak kaplamalı olsa bile, deri, plastik, bükülgen (yumuşak) plastik, metal ya da diğer sert maddelerden yapılmış alçı ya da ateller, kesebilecek ya da deriyi aşındırabilecek objeler, başlık, saç aksesuarları ve takılarla maça çıkmaya izin verilmez. Tırnaklar basketbol oyun kuralları çerçevesinde kesilmiş olmalıdır.
"Sakatlık"
- Bir basketbol maçında basketbol oyuncusunun sakatlık geçirmesi durumunda, basketbol oyuncusunu korumak veya acil müdahele etmek için hakem hemen maçı durdurabilir. Ancak bunun dışında aciliyet gerektirmeyen sakatlık durumalrında, oyunun yavaşlaması ya da devam eden bir atağın durması anında hakem oyunu durdurabilir.
BASKETBOL OYUN KURALLARI "Oyun Kuralları "
- Bir takım, basketbol antrenörü, basketbol antrenör yardımcısı, özel görevi olan en fazla 5 görevli ( menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, tercüman, vb. ) ve takım kaptanı dahil 12 oyuncudan oluşan grup basketbol maç sahasında bulunabilir.
" Oyun Süresi, Beraberlik ve Uzatma Periyotları"
Basketbol oyun kuralları çerçevesinde basketbol maçı 10 dakikalık 4 peryottan ve ilk iki peryotu ifade eden birinci devre ile son iki peryotu ifade eden ikinci devreden oluşur. Basketbolda birinci ve üçüncü peryottan sonra 2 dakikalık aralar verilir. Birinci devreden sonra ise 15 dakikalık bir devre arası verilir. Eğer ikinci devrenin sonunda basketbol maçında skorda eşitlik varsa, 5 dakikalık uzatma periyodu oynanır.
Eğer basketbol takımlardan biri oyun sahasında 5 oyuncu ile oynamaya hazır değilse, oyun başlayamaz.
Ev sahibi basketbol takımı maça başlarken hakem masasının solundaki potayı alır ve basketbol sahasının o bölümündeki takım sırasına oturur.
Basketbol oyun kuralları doğrultusunda ikinci devre başlamadan önce basketbol takımlar korudukları potaları değiştirirler. Sonrasında uzatma peryotları oynanacak olsa da artık pota değişimi yapılmaz.
" Basketbol Topunun Canlı Olması"
Hakem basketbol topunu havaya attığında, oyunun başlaması için top basketbol oyuncusunun kullanımına verildiğinde ve serbest atış için oyuncuya verildiğinde basketbol topu canlıdır. Diğer taraftan bir ara, bitiş ya da oyunu durdurma düdüğü ya da faul düdüğü çaldığında basketbol topu o esnada havadaysa ya da faul, devam eden bir atış hareketine karşın çalındıysa faul esnasında atış yapıldığında basketbol topu ölü sayılmaz.
" Basketbol Topunun Ölü Olması"
Basketbol oyun kurallarına göre oyun düdük ya da saniye uyarısı ile durduğunda, ara verildiğinde, serbest atıştan sonra top çemberden uzaklaştığında veya sayı olduktan sonra başka serbest atış varsa basketbol topu ölü sayılır.
" Hakemin ve oyuncunun yeri"
Basketbol oyun kuralları doğrultusunda, oyuncunun ayakları yerden kesildiğinde oyuncunun yeri ayaklarının son bastığı yer kabul edilir. Top hakeme çarptığında, top hakemin bastığı yere çarpmış sayılır.
" Basketbolda Hava Atışı"
Basketbol oyun kurallarına göre, hakem tarafından iki rakip basketbol oyuncusunun arasından basketbol topunun havaya fırlatılması ve basketbol topunun çıkabileceği en yüksek seviyeye çıktıktan sonra bu iki oyuncunun basketbol topuna dokunma haklarının olduğu atıştır. Topa çıkan oyuncular, basketbol topuna ilk kez değdikten sonra basketbol topu yere düşmeden ya da bir başka oyuncuya değmeden tekrar basketbol topuna dokunamaz.
Basketbolda hava atışı durumları şunlardır:
- Basketbol oyun kuralları doğrultusunda tutulmuş top kararı verilirse.
- Basketbol oyun kuralları çerçevesinde basketbol topu dış çizgilerin dışına çıktığında ve hakemler kimin basketbol topuna son temas ettiği konusunda kararsızlarsa ya da anlaşamazlarsa.
- Basketbol oyun kuralları doğrultusunda çemberden girmeyen son ya da tek serbest atış sırasında çift serbest atış ihlali olursa.
- Basketbol oyun kuralları çerçevesinde serbest atışlar hariç, basketbol topu çemberle arkalık arasına sıkışırsa
- Basketbol topu hiçbir takımın kontrolünde değilken ve hiçbir takımın topu kontrol hakkı yokken top ölürse.
- Basketbol oyun kuralları çerçevesinde her iki basketbol takımına verilen eşit cezaların birbirini götürmesi sonucu uygulanacak faul cezası kalmamışsa ve verilen ilk faul veya ihlal kararından önce basketbol topu hiçbir takımın kontrolünde değilse ya da hiçbir basketbol takımının kontrol hakkı yoksa.
- İlk periyot hariç, diğer periyotların başlaması için
"Basketbolda Topla Oynama"
- Basketbol oyun kuralları doğrultusunda oyun sırasında, top sadece ile oynanabilir ve basketbol kuralları çerçevesinde herhangi bir yöne pas verilebilir, atılabilir, tiplenebilir, yuvarlanabilir ve dripling yapılabilir.
- Bir oyuncu topu tutarak koşamaz, bilerek ayağıyla ya da bacağının herhangi bir kısmıyla topa vuramaz. İtemeden olan çarpmalar kural ihlali sayılmaz.
- Basketbol oyuncusunun basketbol topunu yumruklaması basketbol oyun kurallarınca kural ihlalidir.
- Şut: basketbol oyun kuralları gereğince basketbol topunun oyuncu tarafından rakibin çemberinden geçirmek için atılmasıdır.
- Tipleme: basketbol oyun kurallarınca topun el yada eller ile rakibin çemberine doğru yönlendirilmesidir. Basketbolda tipleme atış olarak kabul edilir.
- Smaç: basketbol oyun kurallarına göre topun bir ya da iki elle rakibin çemberinin içine, sokulmasıdır. Basketbolda smaç atış olarak kabul edilir.
- Atış: Basketbol oyuncusunun, topu elinden çıkarmadan, devamlılık gösteren hareketiyle birlikte, rakibin potasında şut, tipleme ya da smaçla sayı yapmaya yönelik teşebbüsü olduğunda başlar. Basketbol topu oyuncunun ellerini terk ettiğinde ve havadaki oyuncunun iki ayağı ile yere temas ettiğinde atış hali biter. Basket atma girişimindeki oyuncunun kolları elleri sayı yapmasının engellenmesi amacıyla rakibi tarafından tutulabilir. Oyuncunun atış halinde kabul edilmesi için, topun oyuncunun ellerini terk etmesi şart değildir.
"Basketbolda Sayı"
- Top çembere üstten girdiğinde ve çemberin içinde kaldığında ya da çemberden geçtiğinde saydır.
- Basketbol topunun bir kısmı çemberin içinde ve çember seviyesinin altında olduğunda, top çemberin içinde kabul edilir ve sayıdır.
- Sayı Türleri
- Basketbolda serbest atıştan gerçekleştirilen her başarılı atış 1 sayı.
- Basketbolda 2 sayılık bölgeden gerçekleştirilen her başarılı atış 2 sayı.
- Basketbolda 3 sayılık bölgeden gerçekleştirilen her başarılı atış 3 sayı.
- Bir serbest atışta, top çembere temas ettikten sonra ve sepete girmeden önce, rakip basketbol oyuncusu tarafından topa temas edilince basketbol kuralları gereğince 2 sayı.
- Bir oyuncu istemeden kendi potasına sayı yaparsa, basketbol kuralları gereğince 2 sayı verilir ve rakip basketbol takımının kaptanı yapmış gibi kaydedilir.
- Bir oyuncu bilerek ve isteyerek kendi savunduğu potaya sayı yaparsa, bu bir basketbol kuralı ihlaldir ve sayı geçerli sayılmaz.
- Bir oyuncu topun tamamının çembere alttan yukarı doğru girmesine neden olursa, bu bir basketbol kuralı ihlaldir.
Tarihçe
Resmi kayıtlara göre ülkemizde basketbol ilk kez 1904 yılında, İstanbul’da, Robert Kolej Spor Salonu’nda (Dodge Gymnasium) oynanmıştır. Ülkemizdeki temelleri ABD’li bir beden eğitimi öğretmeni öncülüğünde Robert Kolej çatısı altında atılan bu sporun tanınması ve yayılması ise sonraki yıllarda Galatasaray Lisesi beden eğitimi öğretmeni Ahmet Robenson’un çabalarıyla gerçekleşmiştir.
Türk sporcuların ilk basketbol maçı yapma teşebbüsü de yine Ahmet Robenson’un 1911 yılında Galatasaray Lisesi öğrencilerini örgütlemesiyle gerçekleşmiş, ancak meydana gelen sakatlıkların çokluğu nedeniyle bu girişim yarıda kalmıştır.
1913 yılında Fenerbahçe Spor Kulübü’nün basketbol branşında faaliyet gösterdiğine dair bazı kayıtlar bulunmaktadır. Yine Sarı-Lacivertli kulübün çatısı altında 1919 yılında Amerikalı bir öğretmen nezaretinde yapılan çalışmalar, ilk ciddi teşebbüs olarak kabul edilebilir. 1920 yılında Genç Hıristiyanlar Birliği (YMCA) teşkilatının Türkiye’de temsilcilik açması ile basketbol sporu daha bilinçli yapılmaya ve daha geniş kitlelere ulaşmaya başlarken, bunun sonucunda da ülkemizdeki ilk ciddi basketbol karşılaşması 4 Nisan 1921 tarihinde Cağaloğlu Öğretmen Okulu bahçesinde Amerikalılar ile Türkler arasında oynanmıştır. Bu tarihi maç, az bir farkla “18-14” Amerika takımı lehine sonuçlanmıştır.
1920’li yılların ilk yarısında ülkemizdeki ilk basketbol sahaları; Bebek, Üsküdar, Balmumcu ve Beykoz’da açılmış, bu dönemde İstanbul Lisesi, Mühendis Fakültesi, Galatasaray, Kabataş ve Vefa Liselerinde de basketbol oynayanların sayısı hızla artmıştır.
1923 yılında, ilk spor teşkilatımız olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı’nın kurulmasıyla spor karşılaşmalarında resmi organizasyonlar başlamıştır. Ancak, basketbol sporunun tam olarak tanınmıyor ve dolayısıyla da bu kuruluşun öncelikli branşları arasında yer almıyor olması nedeniyle, ilk yıllarda düzenli lig faaliyetleri organize edilmemiştir.
Takip eden dönemde; Kurtuluş, Beyoğluspor, Barkhoba, Maccabi, Protkeba, İtalyan Kartal ve Galatasaray basketbol dalında ilk ve ciddi faaliyet gösteren kulüpler olmuşlardır.
1925’te İstanbul Basketbol Mıntıkası kurulurken, 1927’de ise İstanbul Basketbol Şampiyonası organize edilmeye başlanmıştır. İlk yıllarda İstanbul basketbolunda azınlık takımları etkin olmuş, 1933 yılında Galatasaray, Beşiktaş, Fenerbahçe, İstanbulspor ve Hilal takımlarının dâhil olduğu alternatif bir lig kurulmuştur. 1933 yılında Türk Spor Kurumu’nun yönetimi ele alması ile birlikte resmi organizasyonlar ülke geneline yayılmaya başlamıştır. 1934-1936 yılları arasında Galatasaray, üç sezon üst üste İstanbul şampiyonluğuna ulaşmıştır.