Nazilerin, 1943’te Winston Churchill, Joseph Stalin ve Franklin Roosevelt'i öldürme planının engellenmesine yardım eden Sovyet istihbarat subayı Ermeni asıllı Goar Vartanyan 93 yaşında hayatını kaybetti.
Rus haber ajansı Ria Novosti, Vartanyan’ın cuma günü Moskova’daki Troyekurovskoye Mezarlığı’na, 2012 yılında ölen eşi “efsane casus” Gevork Vartanyan’ın yanına gömüleceğini duyurdu.
Rus Dış İstihbarat Servisi (SVR) de yaptığı açıklamada, Goar ve kocası Gevork Vartanyan'ın hem istihbarat ajanı hem de sıradan insanların yaşamları üzerinde "dikkat çekici bir etkisi" olduğunu söyledi.
Ajans Başkanı Sergey Naryshkin, "anavatana gönülden hizmet örneği" olarak tanımladığı Goar Vartanyan'a övgüler yağdırdı.
SVR web sitesinde yayınlanan bir açıklamada da "Bu görünüşte kırılgan, ama güçlü, cesur ve özverili kadının gizli istihbaratta ne yaptığını unutmayacağız" denildi.
Ermeni asıllı Goar Vartanyan ve kocası Gevork, birçok tarihçiye göre tarihin akışını değiştiren kişilerden biri olarak görülüyor.
Goar ve Gevork Vartanyan birçok tarihçiye göre tarihin akşını değiştirenlerden
Goar Vartanyan, 1926'da Sovyet egemenliğinde Ermenistan'da doğdu ve ailesi birkaç yıl sonra Tahran'a taşındı. Genç yaşlarda İran'da anti-faşist bir gruba katılan Goar, burada gelecekteki eşiyle tanıştı.
İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıç yıllarında, Vartanyanların bu grupla beraber ülkede faaliyet gösteren yüzlerce Nazi ajanını ortaya çıkardığına inanılıyor.
Ancak grubun en büyük faaliyeti, SSCB, İngiltere ve ABD liderlerinin ilk üçlü toplantısı olan 1943 Tahran Konferansı'na geldi. Vartanyanlar, söz konusu toplantı öncesinde bir grup Nazi suikastçısını tespit edip tutukladığı ve Hitler destekli 'Uzun Atlama Operasyonu' olarak bilinen komployu engellediği biliniyor.
Sovyet ajanı eşi Goar’la birlikte çift olarak İran’da başlayan serüvenleri, İtalya, Fransa, Almanya, Yunanistan ve açıklanmayan birçok ülkeyi kapsadı.
Vartanyan bir söyleşide, bu kadar uzun süre deşifre olmadan görev yapmalarını, “Biz şanslıydık. Bir hainle hiç karşılaşmadık. Bizim gibi yeraltındaki ajanlar için ihanet en kötüsüdür. Mayın arayanlar gibi gizli ajanlar da sadece bir kere hata yapabilirler.” sözleriyle açıklamıştı.