Şişkin görünen damarlar, şakak ve alın da dâhil olmak üzere vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilirler. Ve bu damarların genişlemesinin nedeni çoğu zaman basınç veya stres nedenidir. Yaşlanma ile ilgili cilt değişiklikleri alındaki damarların olduğundan daha büyük görünmesine neden olmaktadır. Genetik faktörler veya yaş, birinin alnında büyük damarlar olup olmadığını etkilemektedir. Cilt yaşlandıkça deri incelir, bu da damarların olduğundan daha belirgin veya daha büyük görünmesini sağlamaktadır. Genişlemiş damarlar, alnın merkezinde veya yüzün, şakakların yanında görünmektedir. Alın damarlardaki şişkinlikler nadiren tıbbi bir acil durumu göstermektedir. Şakak ve alın damarlarında şişkinlik nedenleri ve tedavileri de dâhil olmak üzere, birçok bilgi bu aşağıda yer almaktadır.
Nedenleri
Alın ve şakaklarda şişkin görünen damarlarının olası nedenleri bulunmaktadır ve bu olalı nedenleri aşağıdaki gibidir:
Basınç: Basınçtaki artış, damarların deriden dışarı taşmasına neden olmaktadır. Boyun ve kafa da basıncı artıran faktörler vardır ve bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• Gülme
• Hapşırma
• Bağırma
• Ağlama
• Kusma
• Egzersiz
• Baş ağrısı
Gerilim tipi baş ağrısında şiş alın damarı gelişebilmektedir. Gerilim baş ağrıları, omuz, kafa derisi veya çene kaslarındaki gerginlik nedeniyle ortaya çıkan en yaygın baş ağrısı türüdür.
Hamilelik: Hamilelik sırasındaki hormon değişiklikleri yüksek kan hacmine ve bu da genişlemiş damarlara neden olmaktadır. Progesteron seviyeleri hamilelik sırasında artmaktadır. Progesteron uterin tabakayı kalınlaştırır, uterusu döllenmiş yumurta almak üzere hazırlar. Ayrıca Progestin kan damarlarını genişletir ve bu da cilt altında daha büyük görünmelerini sağlamaktadır. Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) göre, progesteron seviyeleri hamile kadınlarda on kat daha yüksektir.
Temporal arterit: Temporal arterit veya dev hücreli arterit, şakaklara yakın damarları etkileyen bir tür vaskülittir. Vaskülit, kan damarlarının iltihaplanması anlamına gelmektedir. Temporal arterit, temporal arterlerde ve çevresindeki kan damarlarında iltihaplanmaya neden olmaktadır. Bu, şakaklardan alnın ortasına kadar uzanan şişkin damarlara yol açmaktadır. Temporal arterit semptomları vardır ve bu semptomlar aşağıdaki gibidir:
• Şiddetli, zonklayan baş ağrıları
• Şakaklar, ağız veya çene yakınında ağrı veya hassasiyet
• Kafa derisinin şişmesi
• Bulanık veya çift görme
• İştah kaybı
• Terleme
• Ateş
Güneşe maruz kalma: Güneşte çok fazla zaman harcamak cilt dokusuna ve damarlara zarar vermektedir. Güneşten gelen ısı damarların genişlemesine neden olur, böylece vücudun iç sıcaklığını düzenlerler. Bununla birlikte, cildin yüzeyine yakın olan genişlemiş damarlar, yayılma veya kırılma potansiyeline sahiptir; Örümcek damarları, cilt yüzeyinin hemen altında görünen küçük kırmızı, mavi veya mor çizgileri ifade etmektedir. Bu çizgiler kırık damarları gösterir ve yüz dâhil vücutta herhangi bir yerde gelişebilmektedir.
Neden Şişkin Damarlar Belirginleşir?
Kişi önemli miktarda kilo kaybederse ani bir şişkin damar ortaya çıkmaktadır. Daha az vücut yağına sahip kişilerde daha belirgin damarlar olmaktadır. Kilo alması nedeniyle cildin incelmesi de yeni şişkin damarları açıklayabilir. Hormonal değişiklikler ve yüksek tansiyon da alın damarlarının ani görünmesinin sebeplerindendir. Stres Amerikan Enstitüsü’ne göre, hem fiziksel hem zihinsel stres önemli ölçüde tansiyonu arttırmaktadır.
Tedavi Gerekli midir?
Çoğu durumda, alın damarları tedavi gerektirmemektedir. Alın damarlarının görünüşünü beğenmeyen kişiler, görünürlüklerini azaltan prosedürlerden geçmeyi seçebilirler. Alın damarları için çeşitli tedaviler vardır. Bu tedavi çeşitleri aşağıdaki gibidir:
• Elektrocerrahi: Bu prosedür, kan damarlarını kesmek veya yok etmek için yüksek frekanslı elektrik akımları kullanmaktadır.
• Skleroterapi: Doktorlar varis ve örümcek damarlarını tedavi etmek için bu standart tıbbi prosedürü kullanırlar ve ameliyat gerektirmemektedir. Skleroterapi sırasında, doktor direk olarak venin içine bir tuz çözeltisi enjekte ederek çökmesine neden olurlar.
• Endovenöz lazer cerrahisi: Bu prosedür damarları kapatmak veya küçültmek için bir lazer kullanımıdır. Lazerden gelen ısı, kan damarlarının duvarlarını kaplayan dokuyu yok etmektedir ve vücut doğal olarak ölü dokuyu emmektedir.
Ne Zaman Doktora Müracaat Edilmelidir?
Büyük alın damarları tıbbi bir acil durum belirtmese de, kişiler bazı durumları yaşarsa uzman bir doktorla konuşmalıdır. Bu durumlar aşağıdaki gibidir:
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Bulanık veya çift görme
• Şakaklarda, ağız veya çene yakınında ağrı veya hassasiyet
Birisi semptomlar yaşamamış olsa bile, büyük alın ve şakak damarları için olası tedavi seçenekleri hakkında doktora danışmalıdır. Kişiler, bir karar vermeden önce cerrahi ve cerrahi olmayan tedavilerle ilgili tüm yararları ve riskleri dikkatlice düşünmelidir. Birkaç faktör, şişkin alın damarlarının ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bunlar genetik, yaşlanma ve güneşe maruz kalma gibi doğal sebepleri içermektedir. Vaskülit gibi kardiyovasküler sistemi etkileyen altta yatan tıbbi durum da şiş duran alın damarlarına neden olmaktadır. Büyük alın damarları, birisi görünüşünü beğenmediği sürece tedavi gerektirmemektedir. Kişiler alın damarlarının görünümünü azaltmak için çeşitli cerrahi ve cerrahi olmayan prosedürlerden birini seçebilir. Ve herhangi bir tedaviyle ilişkili potansiyel riskleri ve yararları gözden geçirmeleri için eğitimli bir tıbbi uzmana başvurmalıdır.
Kaynakça:
medlineplus.gov
stress.org
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu