Yüz Yıllık Matematik Probleminin Çözümü, Bulaşıcı Hastalıkların Yayılmasını Tahmin Edebilir!
Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Bristol'deki bir bilim insanı, 100 yıllık bir fizik problemini (sonlu uzayda ayrık difüzyon problemini) çözerek, istatistiksel/matematiksel fizikte çok önemli bir adım atmış oldu. Uzun zamandır aranan bu çözüm, çok zaman alan bilgisayar simülasyonlarına ihtiyaç duyulmadan, kapalı bir ortamda bireyler arasında karşılaşma ve bulaşma olasılığını doğru bir şekilde tahmin etmek için kullanılabilir.
Bristol Üniversitesi'nde Mühendislik Matematiği Bölümü'nden Dr. Luca Giuggioli, Physical Review X'te yayınlanan makalesinde, farklı zaman ve mekanda bir parçacık veya maddenin sınırlı bir alanda bulaşma olasılığının nasıl analitik olarak hesaplanacağını açıklıyor. Dr. Giuggioli bunu şöyle açıklıyor:
Difüzyon denklemi, rastgele hareketlerin modelini yapar ve fiziğin temel denklemlerinden biridir. Sınırlı alanlardaki difüzyon denkleminin zaman ve mekan sürekli olduğundaki analitik çözümü uzun zamandır bilinmekte. Ancak, model tahminlerini deneysel gözlemlerle karşılaştırmak için, difüzyon denklemini sonlu uzayda incelemek gerekir.
Smoluchowski, Pólya ve eski dönemlerden diğer ünlü araştırmacıların çalışmalarına rağmen bu, bir asırdan uzun süredir tamamlanmamış bir problem olarak kaldı - tabii, günümüze kadar. Bu analitik çözümün keşfi, geçmişte engelleyici sayısal maliyetlerden dolayı imkansız olan problemlerle başa çıkmamızı sağlıyor.Bu Reklamı Kapat
Bulgu, bir çok alanda geniş kapsamlı etkilere sahip ve olası uygulamalar, hücre içinde yayılan moleküllerin tahmin edilmesi, petri kabında dolaşan bakterileri, kendi yaşam alanında yem arayan hayvanları veya afet bölgesinde arama yapan robotları da kapsıyor.
Hatta bu, bir patojenin kalabalıktaki bireyler arasında nasıl bulaştığını tahmin etmek için bile kullanılabilir.
Bilmecenin çözülmesi, iki tekniğin ortak kullanımını içermişti: Chebyshev polinomları olarak bilinen özel matematiksel fonksiyonlar ve elektrostatik problemleri çözmek için bulunan, sözde görseller tekniği.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Bu yaklaşım, Dr. Giuggioli'nin daha düşük boyutlu çözümden, yüksek boyutlu ayrık difüzyon denkleminin çözümünü hiyerarşik olarak kurmasını sağladı.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- İnsanların bilmesini gerektiğini düşündüğünüz ama yeterince kişinin bilmediği neler var? Neden onu bilmeleri gerektiğini düşünüyorsunuz?
- Heterozigot bir alel gen çiftinde, çekinik genin fenotipte açığa çıkan baskın gene etkisi nedir?
- Penis neden yağlanmaz?
- 16
- 7
- 6
- 5
- 5
- 3
- 3
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/06/2022 23:10:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8856
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Tıp> Epidemiyoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Mikrobiyoloji> Temel Mikrobiyoloji> Viroloji
- Bilim Ağacı> Formal Bilimler> Matematik> Uygulamalı Matematik
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Hastalık Bakteri Salgın Virüs Hayvan Zaman Çin Bilim Sağlık Haber Araştırma Tıp Mikrop Tedavi Mikrobiyoloji Habercilik Solunum İmmünoloji Virüsler Enfeksiyon Aşı Vaka Aşılar Halk Sağlığı Tahmin Viroloji Hasta Viral Viral Enfeksiyon Önlem İnsan Sağlığı Göğüs Göğüs Hastalığı Klinik Mikrobiyoloji Sars 2019-Ncov Wuhan Mers Sars Mers Sars Virüsü Koronavirüs Wuhan Koronavirüsü Sağlık Bakanlığı Dünya Sağlık Örgütü Şehir Hastanesi Sağlık Örgütü Covid-19 Yeni Koronavirüs Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını) Covıd-19 Epidemik Pandemik Küresel Salgın Hastalık Kontrolü Hastalık Dağılımı Hastalık Yayılımı Dağılım Yayılım
This work is an exact translation of the article originally published in Science Daily. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.