Hangi Ülkede Kaç Tane Atom Bombası Var? Nükleer Silah Sayısı Yıldan Yıla Nasıl Değişti ve Neden?
Nükleer Silahsızlanma Rüyasının Sonu: Askeri Stoklardaki Atom Bombalarının Sayısı Yeniden Artıyor!
Soğuk Savaş'tan bu yana nükleer silah cephaneliklerinin azaltılmasında kaydedilen ilerlemeye rağmen, dünya genelindeki nükleer savaş başlığı envanteri çok yüksek bir seviyede kalmaya devam etmektedir: 2022'nin başı itibariyle toplamda dokuz ülke, yaklaşık 12.700 adet savaş başlığına sahipti.
Tüm nükleer savaş başlıklarının yaklaşık %90'ı Rusya ve ABD'ye aittir. Bu ülkelerin her ikisinde de yaklaşık 4.000'er adet nükleer başlık bulunmaktadır. Bu iki ülke haricinde kalan ve nükleer silahları olan devletlerin hiçbiri, ulusal güvenliği sağlamak için birkaç yüzden fazla nükleer silaha ihtiyaç duymamaktadır.
Küresel ölçekte bakıldığında, nükleer silahlara yönelik genel envanter sayısı giderek azalmaktadır; ancak bu azalmanın hızı, son 30 yıla kıyasla git gide yavaşlamaktadır. Üstelik bu görünürdeki nükleer silahsızlanmaya sebep olan şey, yeni atom bombası üretimini durdurmuş olmaktan ziyade, ABD ve Rusya'nın hâlen daha önceden emekliye ayırdıklarını savaş başlıklarını sökme sürecinde olmasındandır.
Genel nükleer silah envanterinin aksine, küresel askeri stoklardaki (yani potansiyel savaş alanlarında görev alacak operasyonel güçlere tahsis edilen savaş başlıklarını içeren stoklardaki) savaş başlığı sayısı, yeniden artışa geçmiştir.
ABD, nükleer stokunu yavaş yavaş azaltmaya devam etmektedir. Fransa ve İsrail'in stokları da nispeten stabildir. Ancak Çin, Hindistan, Kuzey Kore, Pakistan ve Birleşik Krallık'ın yanı sıra, muhtemelen Rusya'nın da askeri stoklarını artırdığı düşünülmektedir (bu, haritada gösterilmiştir):
Dünyada şu anda var olan 12.700 nükleer savaş başlığından 9.400'den fazlası füzeler, uçaklar, gemiler ve denizaltılar tarafından kullanılmak üzere, askeri stoklarda bulunmaktadır. Kalan savaş başlıkları ise kullanımdan kaldırılmıştır. Ancak bu başlıklar, hâlen nispeten sağlam durumdadır; sadece sökülmeyi beklemektedirler. Askeri stoklardaki 9.440 savaş başlığından yaklaşık 3.730'u operasyonel güçlerle (füzeler veya bombardıman üslerinde) konuşlandırılmaktadır. ABD, Rus, İngiliz ve Fransız savaş başlıklarından yaklaşık 2.000 tanesi yüksek alarm durumundadır ve dolayısıyla kısa sürede kullanıma hazır vaziyettedir (tabloya bakınız):
Ülkelerin sahip olduğu nükleer silahların tam sayısı, yakınen korunan bir ulusal sırdır. Bu nedenle burada sunulan tahminler, önemli bir belirsizlik içermektedir. Nükleer silahlı devletlerin çoğu, nükleer stoklarının boyutları hakkında neredeyse hiçbir bilgi sağlamazlar.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Yine de gizlilik derecesi, ülkeden ülkeye önemli ölçüde değişmektedir. 2010 ve 2018 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri, toplam stok büyüklüğünü açıklamıştır; ancak 2019'da Trump yönetimi bu uygulamayı durdurmuştur. Neyse ki 2020'de Biden yönetimi nükleer şeffaflığı geri getirmiştir. Bu, demokratik bir ülkede nükleer hesap verebilirlik için bir zafer olarak görülebilir.
Ancak sınırlamalara rağmen, kamuya açık bilgiler, tarihsel kayıtların dikkatli analizi ve ara sıra ortaya çıkan veri sızıntıları, ulusal nükleer silah stoklarının büyüklüğü ve bileşimi hakkında en iyi tahminler yapmayı mümkün kılmaktadır. Farklı nükleer silahlı devletlerin nükleer savaş başlığı kategorilerinin bir dökümü ve her ülkenin cephaneliğine ilişkin daha ayrıntılı bir değerlendirme için şu tabloyu inceleyebilirsiniz:
Bu tabloyu nasıl okumalısınız?
- "Sevk edilmiş stratejik savaş başlıkları", kıtalararası füzelere ve ağır bombardıman üslerine yerleştirilenlerdir.
- "Sevk edilmiş stratejik olmayan savaş başlıkları", operasyonel kısa menzilli dağıtım sistemlerine sahip üslerde konuşlandırılanlardır.
- "Yedek/Sevk edilmemiş" savaş başlıkları, fırlatıcılara değil, depoya yerleştirilmiş olanlardır (bombardıman üslerindeki silahlar konuşlandırılmış olarak kabul edilir).
- "Askeri stok", ordunun gözetiminde olan ve görevlendirilen teslimat araçları tarafından kullanılmak üzere ayrılmış aktif ve aktif olmayan savaş başlıklarını içerir.
- "Toplam envanter", askeri stoktaki savaş başlıklarının yanı sıra, kullanımdan kaldırılmış, ancak hala bozulmamış, sökülmeyi bekleyen savaş başlıklarını içerir.
Ek Bilgiler
Tarihsel bağlamda değerlendirecek olursak, dünyadaki nükleer silah sayısı Soğuk Savaş'tan bu yana önemli ölçüde azalmıştır: 1986'da yaklaşık 70.300'lük bir zirveyi gördükten sonra, 2022'nin başları itibariyle tahmini olarak 12.700 dolaylarına düşmüştür. Hükümet yetkilileri, genellikle bu başarıyı mevcut veya yakın tarihli silah kontrol anlaşmalarının bir sonucu olarak nitelendirmektedir; ancak gerçekte azalmanın ezici kısmı, 1990'larda gerçekleşmiştir. Bazıları, günümüzdeki rakamları 1950'lerinkiyle karşılaştırmaktadır; ama bu, elma ile armudu karşılaştırmaya benzer: Bugünün nükleer bombaları çok daha güçlüdür.
Nükleer silahsızlanma hızı, 1990'lara kıyasla önemli ölçüde yavaşlamıştır ve yalnızca emekliye ayrılan silahların sökülmesi nedeniyle devam ediyor gibi görünmektedir. Gidişata bakıldığında, askeri stokların (kullanılabilir nükleer silahların) yeniden arttığı görülmektedir.
Nükleer silahsızlanma yönünde planlar yapmak yerine, nükleer silah sahibi devletlerin tamamı, kalan nükleer silahlarını hızla modernize etmeye devam etmektedir; birçoğu, yeni nükleer başlık tipleri geliştirmektedir ve/veya ulusal stratejilerinde nükleer başlıkların rolünü artırmaktadır. Bu ülkelerin hepsi, nükleer silahlarını süresiz olarak elinde tutmaya kararlı gözükmektedir ve bu bakımdan, bu ülkelkerin her biri, nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik anlaşmaların amacı ve ruhuyla çelişmektedirler.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Neandertallerin yok olma sebebi cinsel yolla bulaşan bir salgın hastalık olabilir mi?
- Maxwell Denklemlerinde elektrik ve manyetik alanlar neden birbirini dengelemek zorunda? Neden biri diğerine baskın olamıyor?
- Bu Yazıyı Sonsuz Kez Yazmış Olmak Mümkün mü?
- 15
- 5
- 3
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/05/2022 06:32:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11539
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.