Sibirya tundralarının altında derinlerdeki donmuş toprak şaşırtıcı bir keşfi açığa kavuşturdu: aşağı yukarı 30000 yıldır buzun içinde olmalarına rağmen dev virüsler hala bulaşıcı. Yeni bulunan virüs, çıplak gözle görülemiyor olsa da dünyada var olan en büyük virüs; hatta çoğu bakteriden ve kimi hücrelerden bile daha büyük, ve yeni bir dev virüs soyağacının yeni bir dalı olabilir.
Virüs insanlar için bir tehlike teşkil etmiyor, sadece amiplere, yani tek hücreli canlılara bulaşıyor. Ancak bu yeni süper virüsü tanımlayan biliminsanları, çalışmalarının permafrosta, yani donmuş tabakaya zarar verildikçe bu kadar iyi huylu olmayabilecek yeni virüslerle karşılaşılabileceği sonucunu getirdiğini söylüyor. Kuzeyde iklim değişmesi ısınmaya sebep oldukça bu daha da büyüyen bir olasılık.
Donmuş tabaka, insanlar ve hayvanlar için zararlı olabilecek virüsleri barındırıyor olabilir. Fransa'daki Aix Marseille Üniversitesi'nden Jean-Michel Claverie şöyle diyor:
"Şu anda onların da aynı koşullarda uzun süre kalmaya dayanıklı olduklarını düşünmemek için hiçbir sebep yok. Şu anda denizdeki buzların erimesi mineral zengini kuzey Sibirya'yı daha ulaşılabilir kıldı, eskiden insanların ulaşamadığı yerlere artık ulaşılacak, ve insanlar bir milyon yıldır bozulmadan kalmış tabakaları işleterek bozacak."
Yeni mikrobun alışılmadık kaynağı, kuzeydoğu Rusya'da ağaçsız tundraların yaklaşık 30 metre altında bir donmuş tabakaydı. Toprak binlerce yıl önce donmuş, ve canlılara zarar verecek oksijen ve ışıktan korunmuştu. Donmuş tabakanın tarih öncesi virüsler için sağlam bir sığınak olduğunu umarak, araştırmacılar suda ve karada yaşayan küçük damlamsı organizmalar olan amip kolonilerine kazılarak elde edilmiş bazı maddeler eklediler. Bazı amipler bir virüs tarafından enfekte edildiklerini gösterecek şekilde çatlayarak öldü.
Çalışmaya göre virüs "şişman, sünmüş bir dev"di. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinin 4 Mart 2014 tarihli sayısına göre bilim insanları onu Pithovirüs olarak adlandırdı, bu isim eski zamanda geniş seramik saklama kabı anlamına gelen Yunanca 'pithos' kelimesinden geliyor.
Pithovirüs var olan tüm diğer dev virüslerden daha büyük ve sıradan virüslerin 10 ya da 20 katı büyüklükte ama yine de bir kum tanesinden çok daha küçük. Dev virüslerin nasıl evrimleştiği ile ilgili olarak ise Claverie şöyle diyor:
"Dürüst olmak gerekirse şu anda sizin tahminleriniz bizimkiler kadar iyi olacaktır."
Yazan: Traci Watson
Görsel: Julia Bartoli ve Chantal Abergel/IGS ve CNRS-AMU
Kaynak: Bu yazı USA Today sitesinden çevrilmiştir.