Dilenci şarkıcılar. Resim V. Vasnetsov, 1873. Vyatka Sanat Müzesi V.М. Ben. Vasnetsov
“Ekmeğinize aç olana ve giysilerinizden çıplak olanlara verin; Fazlalık yaptığınız her şeyden sadaka yapın ve sadaka yaptığınızda gözleriniz acımasın. "
(Tobit 4:16)
(Tobit 4:16)
Kral katedrali terk ediyor. Öndeki boyar, fakirlere sadaka dağıtır.
Aptalca:
- Boris, Boris! Çocuklar Nikolka'yı rahatsız ediyor.
kral:
- Ona sadaka verin. Ne için ağlıyor? "
(Boris Godunov. A.S. Puşkin)
Zor zamanlarda birinin sana yardım edebilmesi her zaman güzeldir. Ama kimin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu ve kimin sadece tembel, ancak doğası gereği kurnaz olduğunu nasıl belirleyebilirim? Bu nedenle, nüfusun sosyal koruma sorunu devlet için her zaman belli bir sorun teşkil etmiştir ...
Devrim öncesi Rusya'da hayır kurumu. Son zamanlarda, devrim sonrası Rusya'nın emekçilerinin sosyal korunması konusunda bir başka makale VO'da yayınlandı. Ve öyle görünüyor ki - evet, kim tartışabilir, konu önemli ve ilginç, sadece onu değiştirmeden ciddi bir şekilde yaklaşmanız gerekiyor tarihsel güzel sözlerle analiz. Bunun gibi bir paragraf vardı:
Devrim öncesi Rusya'nın hayranlarının hayırseverlik ve iyi tüccarlar ve toprak sahipleri hakkında konuşmayı ne kadar sevdikleri önemli değil - patronlar, ülkenin tüm sakinlerini kapsayan tam teşekküllü bir sosyal koruma sistemi, ancak zaferden sonra oluşturuldu. Bolşeviklerin 1917 devrimi, o yıllarda dünyadaki hiçbir ülkenin sahip olmadığı bir refah yapısı yarattı. Çalışan insanlara gerçek yardımlar yapılmaya başlandı.
Süreç ve sonuç
Vurgulanan ifade, neyin daha önemli olduğunu merak etmenizi sağlar - süreç mi yoksa sonuç mu? Böylece, 1917 devriminden sonra, bu yapının yaratılışı sadece BİLDİRİLDİ, ancak yaratılışı uzun ve hatta çok uzun zaman aldı. Kararnamenin metnini gazete kağıdına basmak bir şey, savaşın harap ettiği, kargaşa ve hastalıkla ele geçirilen bir ülkede uygulamak tamamen başka bir şey.
Genç Sovyet Rusya'nın nüfusu hızlı bir şekilde etkili bir sosyal koruma sistemi oluşturmasını zorlaştıran önemli bir sorun daha vardı. Bugün size anlatacağımız onunla ilgili.
Çeşitli sosyal yardım türleri
Mesele şu ki, Çarlık Rusya'sındaki nüfusun sosyal koruma sistemi, onlarca yıl boyunca kademeli olarak şekillendi ve farklı yapısal unsurlardan oluşuyordu. Bazı nedenlerden dolayı, Çarlık zamanını eleştirenlerin en önemlisi hakkında konuştuğu şey budur, ancak bu arada, tarihsel olarak gelişen her şeyin yeniden inşa edilmesi ve başka bir şeyle değiştirilmesi en zor olanıdır.
Ve şimdi, Çarlık Rusya'sında, birçok bileşeni içeren, nüfusa yardım sağlamak için çok aşamalı bir sistem olduğunu not ediyoruz.
Her şeyden önce, en yaygın hayır işi türü olan ve hem paraya hem de başka şeylere ihtiyacı olanlara veya mesela aynı ilaçlara yardım etmek için bireylerin bağışlarından oluşan özel hayır kurumuydu. Bu tür yardımları biriktirirler ve bu tür bağışların tüm fonların temeli olduğu hayır kurumlarına dağıtırlar. Vakıflar genellikle akut sosyal sorunlara yanıt vermeleri için vatandaşlara başvurur ve onlara çözümlerinde yardımcı olma sözü verir.
Devrimin hemen ardından tüm bu fonların faaliyetlerine son verildiği ve yaptıkları tüm işlerin artık devlete emanet edildiği açıktır. Ve bu fonlar çoğunlukla özel olduğundan, örneğin aynı bankalar gibi onları kamulaştıramazdı.
Büyük şirketler bilim, kültür için sistematik destek sağlayabilir, eğitim ve sağlık alanındaki sorunları bölgesel ve hatta ülke çapında çözebilir. Bu tür bir hayır işi, sosyal yatırım niteliğine sahiptir. Orta ve küçük ölçekli işletmeler genellikle çok özel kurumları destekler: yetimhaneler, hastaneler, engelli toplulukları ve gaziler. Bazı işletmeler parayla değil, ürünleriyle yardımcı olabilir veya hizmet sağlayabilir: örneğin, bir tapınağın inşası için tuğla tedarik edebilir. Ancak, Sovyet Rusya'daki tüm işletmeler kamulaştırıldığı ve ayrıca ülkede bir iç savaş olduğu için, küçük ve orta ölçekli işletmelerden kimseye herhangi bir yardım söz konusu değildi. Evet, NEP döneminde - evet, NEP'ler yine yardım sağlamaya başladı, ancak NEP kapatıldığında, bu tür sosyal yardım devletin omuzlarına düştü. Ve tabii ki, aynı zamanda ... daha az hedeflendi. Devletin bunu sağlamak için kendi yetenekleri kesinlikle artmış olsa da!
Hayırseverlik ve himaye
Sovyet Rusya'da hayırseverlik gibi bir tür sosyal yardım (Yunancadan çevrildi: "insanlara sevgi") tamamen ortadan kalktı. Hayırseverlik, hayırseverlikle aynıdır, ancak hayırseverlikle hayırseverlik arasındaki farkın belirli eylem biçimlerinde değil, motivasyon alanında yattığı vurgulanmalıdır. Belirli insanlara ve gruplarına yardım etmese de, doğaya, sanata ve bilime yatırım yapmasına rağmen, er ya da geç, kesinlikle topluma "ulaşacaktır". Peki ülkemizde hayırseverlikle kim meşgul olacak peki? Peki, bunlardan birinin Stalin ve Devlet Ödüllerinin sahiplerine atfedilmesi, onları ülkenin savunması için bağışlaması dışında? Bununla birlikte, böyle bir katkı aslında okyanusta bir damladır, bir örnekten başka bir şey değildir.
Çarlık Rusya'sında bir başka sosyal yardım biçimi himayeydi. Başlangıçta "kullanıcı" uygun bir isimdir. Gaius Cilny Maecenas, İmparator Augustus'un arkadaşı ve danışmanıydı - hevesli şairlere para vermesiyle ünlüydü. Faaliyetlerinin birkaç somut örneği bize indi, ancak böyle olduğu gerçeği Martial'ın ifadesiyle değerlendirilebilir:
Müşteriler bizimle olsaydı - ve Virgils hemen bulunacaktı!
İlk bakışta, himaye, daha dar bir faaliyet alanında hayırseverlikten farklıdır: patron, kültür, bilim ve sanat alanında çalışan kişilere destek sağlar. Ancak yine motivasyon alanında daha derin bir fark bulunabilir. Hayırsever, bir kişiye, tabiri caizse, oynadığı sosyal rol kadar yardım etmez. Fakir olduğu için değil, sanatçı olduğu için dilenci bir dilenci sanatçıyı destekliyor. Yani, desteklenen kişinin kendisi değil, yeteneğidir; kültür, bilim, sanatın gelişimindeki rolü. Sovyet toplumunda net bir çizgi vardı: "yeteneğimiz" - "bizim yeteneğimiz değil." "Bizim değil", ne kadar yetenekli olurlarsa olsunlar, sosyal olarak desteklenmemişlerdi, en azından kapıcı olarak çalışabilmeleri iyi, ancak "kendileri için" stüdyolar ve kulübeler vardı ve ... "ilk mersin balığı" tazelik". Yani, sosyal yardımın ölçütü olan bu durumda yetenek değil, parti ve hükümetin seyrinde "yetenek" tarafından sağlanan destekti. Prensip olarak, Çarlık Rusya'sında durum buydu, ancak böyle bir yetenek orada özel patronlar tarafından desteklenebilirdi. Sovyet Rusya'da hiçbiri yoktu. O zamanlar sponsorluk da yoktu, çünkü sponsor olacak kimse ve kimse yoktu ...
Şimdi, o zaman ve sonradan yapılanlarla ilgili olarak daha kolay gezinmek için en azından bazı rakamlara geçelim (yukarıda bahsedilen makalede herhangi bir nedenle tamamen yok olan).
Sayılar ve gerçeklerle sosyal yardım
Öyleyse, XIX'in sonunda - XX yüzyılın başında Rusya'da yardıma ihtiyacı olanların sayısı. nüfusun yaklaşık% 5'ini oluşturuyordu - yani yaklaşık 8 milyon kişi. 1 milyondan fazla insan düzenli olarak, parasal olarak 500 milyon ruble miktarını aşan hayırsever yardım kullandı. İncelenen dönemde Rusya'da her şeye ek olarak, aralarında engellilere ek olarak iyi çalışabilen, ancak kasıtlı olarak parazitlenmeyi tercih eden 361 bin dilenci vardı. 14'u dernek ve 854'i kurum olmak üzere ülke genelinde 7 kurum hayır amaçlı yardım sağlamıştır. Örneğin, 349 hayır kurumu İmparatoriçe Maria Kurumları Departmanına, 7 Rus Kızıl Haç Cemiyetine, 505 İmparatorluk Filantropi Cemiyetine ve 683 hayır kurumu çalışkan ve iş evlerinin vesayetine aitti.
Şimdi bir düşünelim: Devrim tüm bunları hemen hemen iptal etti. Bütün bu sistem ... parçalandı. Ve tüm bunları en azından aynı seviyede yeniden yaratmak için fonlara (ve önemli miktarlara), personele ve zamana ihtiyacımız vardı. Yani bunu kararname ile yapmak fiziksel olarak imkansızdı. Bu nedenle, ancak yenilenen Rusya'da en azından bu devrim öncesi sosyal güvenlik düzeyine ne zaman ulaşıldığından bahsedebiliriz. Hakkında yazılması gereken şey buydu, ama ... ne değildi, o değil.
Devam et. Bütün ülke için yukarıdakilerden başka veriye sahip değilim. Ancak Penza vilayetiyle ilgili ilginç veriler var. Devrimden önce sosyal korumanın orada nasıl yürütüldüğü hakkında. Yani 8 milyona ihtiyaç duyulması ve sadece 1 milyonun sürekli kullanılması, bunun eksikliğine işaret ediyor gibi görünüyor. Ancak aynı zamanda, çoğu zaman yardım hedef alındı, yani diğerlerinden daha fazlasına ihtiyaç duyanlar tarafından alındı. Peki, genel olarak, bugünden çok uzak olan o günlerin "sosyal korumasına" daha yakından bakalım. Yani…
Rusya'nın merkezinde Gubernia
1897 nüfus sayımı, Penza eyaletinin topraklarında yaklaşık 1,5 milyon kişinin yaşadığını ve bunların sadece 140 bininin şehirlerde olduğunu gösterdi. Dahası, devrimden önce, Penza eyaleti, modern Penza bölgesinden çok daha büyüktü ve 10 ilçe içeriyordu.
Ve bu nedenle, kamuya açık hayırseverliğin biçimlerinden biri, halk kütüphanelerinin oluşturulmasıydı. 1899-1903 döneminde. Penza zemstvo, her ilçede bir tane olmak üzere her yıl 10 ulusal kütüphane açtı. Ve 1904'te, eyalet zemstvosu zaten sekiz bin okuyucusu olan 50 halk kütüphanesini içeriyordu. 1907'de eyalette 91 halk kütüphanesi vardı. Bakımları zemstvo 9 rubleye mal oldu. 700 - 1910 ruble, yani kütüphanelere artan miktarlarda literatür sağlandı.
Halk kütüphanelerinin okuyucu kitlesi ilginç görünüyor. 1907'de - 12 bin okuyucu, bunların% 34'ü 18 yaşın üzerinde,% 30 - 12-18 yaş,% 36 - 8 ila 12 yaş arası okul çocukları. Toplamda, Penza eyaletinin zemstvo kurumları 102 devlet ve 50 okul kütüphanesi açtı ve bakımını yaptı.
10 bin bağış yaptı ve madalya aldı!
Yoksulların gözetiminde, en önde gelen hayırseverleri kutlamak gelenekseldi. Örneğin, 7 Mayıs 1862'de 1. lonca tüccarı Ivan Kononov, Stanislavskaya kurdelesinin boynuna takılacak "Çalışkanlık için" yazılı altın madalya ile ödüllendirildi. Mütevelli heyetine 10 bin gümüş ruble bağışladı ve karısı da eşyalara ve erzaklara yardım etti. Tabii ki, böyle bir şevk kuraldan ziyade istisnaydı.
Yoksul ailelerin kızları için, kalışları özel hayırseverler tarafından ödenen bir okul oluşturuldu, devletin bu tür yardımla hiçbir ilgisi yoktu. Ve işte çalışması hakkında bildirilenler:
Aslında, yetiştirme en iyisidir, evlat edinilen kızlar ve çocuklar mükemmeldir. Hepsi iyi çalışıyor ve çalışmaya başlıyor. Onları görmek isteyen herkes okulun iyi amacından emin oldu. Ölen memurun ardından yetimhaneden iki kız ve iki yetim okula getirildi. Özel hayırseverler tarafından ilk yıl gümüş 50 ruble, sonraki yıl 25 ruble ücret karşılığında yerleştirildi.
Bakılanların hayatı hakkında biraz ...
Okul raporları öğrencilere öğretildiğini gösteriyor: Tanrı Yasası, okuma, yazma, sayma ve el işleri.
Öğrencilerin sağlığını izlemek için temiz ve düzenli odalara yerleştirilirler, her zaman temiz çarşaflar ve giysiler giydirilirler. Her öğrencinin: 3 gömlek, 3 elbise, 3 havlu, 3 çarşaf, 3 etek, 6 önlük, 6 pelerin, 2 şapka, 2 battaniye, 2 yastık kılıfı, 2 mendil, 2 boyun atkısı, 3 çift ayakkabı, 4 çift çorap vardır.
Belgelere göre okuldan ayrılan öğrencilere 88 ruble 39 kopek verildi, bu da kızların okuldan bazı geçim kaynakları ile ayrıldığı anlamına geliyor. Sınıf bir bayanın maaşının (öğretmen değil!) O zamanlar spor salonunda 30 ruble, bir bayrak - 25, Penza'da - 40'ta ve St.Petersburg'da - 80'de "birinci elden" bir turner, o zaman ... onlar, başkentte iyi bir zanaatkâr için bir aylık kazanç sağlayarak serbest bırakıldıklarını hayal edebilir.
Öğrencilerin tatil yapmalarına ve okulu geçici olarak terk etmelerine izin verildi, buna imparatorun 21 Mayıs 1862 tarihli emriyle izin verildi:
Tatil, öğrenim kursunu tamamlayan kızlar hariç tüm öğrencilere sadece yaz tatilleri için izin verir. Bu son kızlar, kurumda kaldıkları bir yılın geri kalanında umutsuzca orada kalmalı, tatillerde ve tatillerde, üstlerinin rehberliğinde Rus ve yabancı yazarları okuyarak bilimsel eğitimlerini sürdürmelidir; bu konuda muafiyet, ancak enstitüdeki bir doktordan alınan bir sertifika ile sağlığı kötü olan kız çocuklarına verilebilir.
Ve bu yardımın yetersiz olduğunu istediğiniz kadar söyleyebilirsiniz - büyük olasılıkla öyleydi. Ancak bunun yerine basit bir kalem vuruşuyla değiştirilmesi, özellikle İç Savaş ve onu izleyen yıkım koşullarında tamamen imkansızdı. Bununla birlikte, devrim öncesi Penza'daki hayır işleri, hiçbir şekilde halk kütüphanelerinin bakımı, hayır işleri ve yoksul ailelerin kızlarının eğitimi ile sınırlı değildi.
Devam edecek ...