Sibirya’nın kalbinde, Moskova’ya 3000 kilometre uzakta, sıcaklıkların altıay boyunca -40 derecede olduğu ve yaz mevsiminde de bol bol sivrisineklerle kaplı bir yerde ormanın içine yapılmış bir şehir. Şehrin yapılmasının ana amacı bilim adamları ve araştırmacıların konaklamasıdır. Bu donmuş araziler daha çok kutup ayılarını bilimsel olarak araştırmak için daha uygun, ancak Nikita Kruşçev Moskova’yla olan mesafenin gerekli olduğunu düşünüyor ve böylece ülkenin en keskin bilimsel zihniyetlerinin bürokrasinin meraklı gözlerinden uzaktaki temel araştırmalar üzerinde birlikte çalışabileceğini düşünüyor. Bu Akademgorodok ya da “Akademik Kent” – Sovyetler Birliği’nin Amerika’nın Silikon Vadisine verdiği cevap.
En üst noktada, Akademgorodok 65.000 bilimadamına ve ailelerine ev sahipliği yapıyordu. Orada yaşamak ayrıcalıktı ve 60’lı yıllarda pek çok akademisyen, Sovyet sermayesinin totaliter egemenliğinden çok uzak olmak için bir çeşit gönüllü sürgün olarak donmuş bölgeye kaçtı.
Sakinleri, büyük özgürlük seviyelerinden yararlandılar ve Sovyet imparatorluğunun diğer köşelerinde duyulmamış faaliyetlerle uğraştılar. Marksist teorinin temellerini ve ekonomik reformları tartıştılar, kitap okudular, rejimin onaylamadığı şairleri ve şarkıcıları dinlediler. Sibernetik ve genetik gibi Moskova’da tehlikeli sayılabilecek bir çok alanda çalıştılar.
Akademgorodok’daki yaşam standartları ülkenin geri kalanından daha yüksekti. Mağazalar, başka yerlerde kolayca temin edilemeyen sübvansiyonlu gıda maddeleri ile stoklanıyordu ve daireler iyi döşenmiştir. Doktora sahibi olanlara genel bir nüfustan daha geniş yiyecek yelpazesi sunmak için özel bir gıda dağıtım hizmeti verildi. Bilimler Akademisi üyeleri daha üst düzey hizmetlere erişimi vardı ve daireler yerine tek ailelik konutlar tahsis edildi.
Ancak bürokratik müdahalenin ütopyacı vizyonu Sovyetler Birliği’nde imkânsızdı. Özgürlükler, 1970’lerde Leonid Brejnev’in yönetimi sırasında şiddetle kısıtlandı. Sonra 1990’lı yıllarda Sovyetler Birliği çöktüğünde, eski komünist ulusun en iyi zihinlerinin çoğu batıya kaçtı. Fakat komünizmin sona ermesiyle ortaya çıkan ekonomik reformlar, Akademgorodok’da özel yatırım ve girişim fonlarının tekrar aktif olmasını sağladı. 1997’de 10 milyon ABD doları olan bu rakam, 2015’e kadar 1 milyar dolara yükseldi. Bugün Akademgorodok’da nano seramikten Amerikan eğlence endüstrisi için hareketli grafikler üreten şirketlere kadar bir çoğuna ev sahipliği yapıyor ve yaklaşık 300 şirket bulunuyor. Mevcut nüfusu 100.000’den fazla.
Rakamlar diğer ülkelerin ve hatta Rusya’nın diğer bölgelerindekine kıyasla daha soluksa da, örneğin Moskova’nın dışındaki yeni ortaya çıkmış bir teknoloji merkezi, 2014 yılı sonunda yalnızca 1 milyar doların üzerinde gelir yaratan 1100’den fazla yeni işletmeye açıldı. Akademgorodok, Rusya’nın orijinal Silikon Vadisi olarak kalacak.