Uluslararası Para Fonu: uzun ve zor bir yaşam
2014, savaş sonrası dünya para ve finansal sisteminin temel parametrelerinin belirlendiği ve Uluslararası Para Fonu oluşturulmasına karar verilen Bretton Woods Konferansı'ndan bu yana 70 yılını işaret ediyor. Bu sistemin en önemli unsurları şunlardır: Katılan ülkelerin para birimlerinin sabit kurları, tüm para birimlerinin altına altın (altın paritesi), ABD hazinesi tarafından doların diğer ülkelerin para otoritelerine serbestçe dolarının verilmesi. Fonun temel işlevi, ödemeler dengesinin az olması durumunda üye ülkelere kredi sağlamak ve para biriminin döviz kurunun sabit değerden ve aynı zamanda altın paritesinden sapma tehdidinde bulunmasıydı.
IMF, Bretton Woods sistemi çökerken 1970'lerde ciddi bir kriz yaşadı. Her şey, ABD Başkanı R. Nixon'ın ABD Hazinesinin altınla dolar alışverişini durduracağını açıkladığında 15 Ağustos 1971'te başladı. Bu sistemin son sökülmesi, IMF Şartının değiştirildiği Jamaika Uluslararası Konferansı düzenlendiğinde 1976'ta gerçekleşti. Bundan sonra, dalgalı döviz kurları yasallaştırıldı ve doların ve diğer para birimlerinin altına sabitlenmesi iptal edildi. Doğru, IMF'nin yeni koşullarda ne yapacağı belli değildi. Sonuçta, şimdi Fon'dan alınan kredilerin yardımıyla ödemeler dengesini korumak gerekli değildi. Fonu kapatmak için bile teklifler vardı. Ancak, 1980-s'de IMF nişini buldu. Finansal küreselleşme ve ekonomik liberalleşmenin bir ilkeleri kümesi olan Washington Konsensüsü denilen uygulamanın ana aracı haline geldi. Fon, kredi alan ülkelere siyasi ve sosyal imtiyazlar karşılığında kredi vermeye başladı (devlet mülkiyetinin özelleştirilmesi, sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi, ekonomiye devlet müdahalesinin reddedilmesi vb.). Şu anda, IMF, 188 durumlarını birleştiriyor ve 2500 ülkelerinden 133 kişi bu alanda çalışıyor.
Vakıf: reform ihtiyacı
Yıllarca, IMF'deki “kontrol hissesi” ABD'ye aitti. Katılan her ülkenin oy sayısı, sermayedeki payına göre belirlenir. Fon toplantılarında belirli kararları engellemek için% 15 oy gereklidir. ABD'de oy sayısı her zaman bu eşik değerini büyük ölçüde aştı. Ve gerekli kararları vermek için, Birleşik Devletler, çok zorlanmadan, savaştan sonra Fon’un sermayesinde payları ikinci ve üçüncü sırada olan İngiltere ve Fransa’yı çekti. Periyodik olarak, ülkelerin sermaye ve oylardaki payları, ülkelerin küresel ekonomideki pozisyonlarındaki değişiklikleri yansıtacak şekilde ayarlandı. Bazen Fon'un sermayesini arttırmaya yönelik kararlar alındı, ancak bu tür düzenlemeler ABD'nin “kontrol payını” elinde tutmasını ve Fon'u küresel politikasının bir aracı olarak kullanmasını engellemedi.
2007-2009'in küresel finansal krizi, Fon'un uluslararası para sisteminin istikrarını korumakla ilgili karmaşık sorunları çözme yeteneğinin bir testi haline geldi. Hafifçe koymak için fon eşit değildi. İlk olarak, kriz Fon'un özkaynak eksikliğini ortaya koydu. İkincisi, kriz sırasında dünya kapitalizmi çevresinin ülkeleri dışlandı. Bu da, bu ülkelerin ihtiyaç duydukları kararları almak için yeterli oyu bulunmamasından kaynaklanmaktadır. O zamandan beri, kendilerini “yoksun” olarak nitelendiren ülkelerin en büyüğü, IMF'nin reform sürecini zorlamak için G-20 toplantılarının mekanizmasını aktif olarak kullanmaya başladı. Bu sürecin ana motoru BRICS ülkeleri oldu.
Seul’deki 20’teki G2010 toplantısı özel bir rol oynadı ve bundan sonra Fon’un başkentindeki ülke kotalarının on dördüncü gözden geçirilmesi için bir anlaşmaya varıldı. Ancak bunun yanı sıra, iki stratejik karar alındı: kotaları belirlemek için daha adil, daha adil bir formül geliştirilmesi; Fon’un sermayesini yarı yarıya artırmak - 238,4 milyar SDR’den 476,8 milyar SDR’ye (Özel Çekme Hakları - özel çekme hakları; bu IMF tarafından verilen nakit olmayan bir para birimidir). 2012'te, 14'in ayarlamasına dayalı yeni kotaların yürürlüğe gireceği ve Ocak 2014'e göre yeni bir formül geliştirileceği varsayılmıştır. Ocak ayında 2014, yeni bir formüle dayanarak 15'in kota revizyonu planlandı.
Kotaların 14 revizyonunun bir sonucu olarak, kotaların% 6'inden fazlasının gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere yeniden dağıtılması gerekiyordu. 14 revizyonunun yürürlüğe girmesi durumunda, Çin devlet tarafından üçüncü büyük kota olacak - IMF üyesi ve Brezilya, Hindistan, Çin ve Rusya fonun en büyük 10 hissedarları arasında olacak.
ABD Fon reformunu engelliyor
Karar Seul’de verildiğinden bu yana dört yıl geçti, ancak kararları kağıt üzerinde kaldı. Bu süreç, IMF'nin ana "hissedarını" - ABD'yi bloke ediyor. ABD'nin% 17,69'u ve% 16,75'unun% 85'u, fonun% 15'in çoğunluğunu gerektiren kilit kararlar üzerinde veto yetkisi veren oyları ile kota revizyonunu henüz onaylamamıştır. Washington, IMF'nin yakında kontrol edilemeyeceğinden korkuyor. Sonuçta, kotaların 60 revizyonu çok uzak değildir ve büyük olasılıkla, dünya kapitalizminin çevresinin ülkelerinin çıkarlarını daha fazla dikkate alacak olan yeni bir formül temelinde hesaplanmalıdır. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri, onaylanması durumunda, IMF sermayesini yenilemek için yaklaşık XNUMX milyar dolar katkıda bulunacak.
Önceki mali yirmi toplantı Şubat 2014 Şubat ayında Sidney'de yapıldı. O zaman bile, herkese IMF'nin parası olmadığı anlaşıldı. Rusya Maliye Bakanı A. Siluanov bunu kamuya açıkladı. Ardından Rusya Maliye Bakanlığı web sitesi şunları kaydetti: "... şu anda IMF kendi kaynaklarını neredeyse tüketti ve fonun mevcut programları aslında borçlanma anlaşmalarıyla finanse edildi." Bu, Fon'un kredileri kendi sermayesi pahasına değil, tek tek üye ülkelerden elde etmeyi başardığı kaynakların ödünç verilmesi pahasına vermesi anlamına gelir. Ancak bu kaynaklar Fona çok özel koşullar altında (örneğin, belirli bir ülkeye belirli amaçlar için kredi vermek için) sağlanabilir. Ve yeniden finansman, nihai alıcılar için kredilere olan faiz oranının, IMF'nin özsermaye pahasına borç vermek için talep ettiğinden çok daha yüksek olacağı anlamına gelir. Sidney’de IMF’nin Ukrayna’ya nasıl bir yardım sağlayabileceği sorusu tartışıldı. Toplantıya katılanların çoğunluğuna göre - hayır. Milyarlarca dolarlık bir kredinin Uluslararası Para Fonu'nun Kiev'deki mevcut rejime sağladığı olası müzakere müzakereleri sadece bir gösteri. Müzakerelerin her iki tarafı da neredeyse iflas etti.
Sidney’de G20, ABD’yi yılın 2010 kararlarını onaylama sorununu çözme konusunda ikna etmek için çok zaman harcadı. Toplantının tebliği kaydedildi: “Yılın 2010 reformunun onaylanması bizim önceliğimiz olmaya devam ediyor ve Amerikan tarafını Nisan ayında yapılacak bir sonraki toplantımızdan önce yapmaya çağırıyoruz.” Ne yazık ki, Washington tarafından bu çağrılar duyulmadı.
IMF mahkumdur. Sırada ne var?
IMF’nin reformu konusundaki eylemsizlik nedeniyle, ABD ilk etapta kendisini itibarsızlaştırıyor. İkincisi, Vakıf. Üçüncü sırada - Büyük Yirmi. Fonun itibarı, son yıllarda Çin'in IMF ve IBRD'deki kredi ve kredi miktarlarıyla karşılaştırılabilir üçüncü dünya ülkelerine kredi sağladığı gerçeğine dayanarak hızla düşüyor. Aynı zamanda, Pekin, IMF’nin aksine, Washington Konsensus’un ruhundaki siyasi koşulları ortaya koymuyor.
Rand Corporation’a göre, 2001’te, Çin’den yabancı ortaklara vaat edilen yardımın tamamı 1,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. On yıl sonra, bu rakam 190 milyar dolara ulaştı. Sadece 10 yıllarında, vaat edilen yardım miktarı, 800 milyarlarca aşan, sağlanan yaklaşık 70 milyar dolardı. Aradaki fark, Çin'in katıldığı projelerin hazırlanmasının ortalama altı yıl sürmesiyle açıklanmaktadır. Alıcı bölgeler arasında Latin Amerika ilk sırada yer alıyor, bunu Afrika, Orta Doğu, Güney Asya ve Doğu Avrupa izliyor. Pakistan en büyük yararlanıcı (89 milyar dolar). Paranın tahsis edildiği hedefler arasında, doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesi (yüzde 42), bunu takiben altyapı projeleri (yüzde 40) ve insani yardım (yüzde 18) izliyor. Tüm yardımlar imtiyaz kredilerine, faizsiz kredilere ve doğrudan geri ödenmeyen hibelere bölünmüştür. İlk kategori devlete ait bankalar tarafından sunulurken, diğer ikisi doğrudan PRC bütçesinden geçmektedir. Çin yardım alanlarının büyük çoğunluğu açık piyasadan borç alamıyor. Aynı zamanda, imtiyazlı kredilerdeki ortalama oran, yıllık yüzde 2,3'tir ve bu, IMF stabilizasyon kredilerinden önemli ölçüde düşüktür.
G20 ve IMF'nin kararları dört yıl boyunca uygulanmadıysa, bu uluslararası kuruluşların itibarı için ciddi bir darbedir. Ancak, ABD Fonun reformunu ilk defa engelliyor. Temel bir örnek: 13 yılında Vakıf tarafından kabul edilen 2001'in kota düzenlemesine ilişkin karar. Birleşik Devletler onaylarını 2009 yılına çekti. Kongre, onları onaylaması sadece mali krizin tam ortasındaydı. Batı Avrupa'daki ülkelerin birçoğu, yılın 2010 ayarını onaylamış olsalar da, 14 ayarının yürürlüğe girmesi, toplam oylardaki payını azaltacağından, Washington’un hareketsizliğinden gizlice memnun.
ABD’li birçok kongre üyesi, IMF’nin reformu konusuna geri dönmekten daha önemli şeyler yapmaları gerektiğine inanıyor. Açıklamalarına göre, bir dahaki sefere bu soru sadece Kasım ayında 2014 Kongre'de duyulacak. Ancak, çoğu IMF üyesi ülke için sabır tükeniyor gibi görünüyor. Özellikle borçlanma anlaşmaları çerçevesinde fonlarını Fon'a defalarca sağlayan Çin'den. Çıkmazın dışında pek çok yol yok
Bazıları IMF’de yakında bir tür devrimin olabileceğine inanıyor: Fon’un reform kararının ABD’nin katılımı olmadan çözülmesi gerekecek ... Ancak resmen, Fon’un JNAM 1976 konferansının izin vermemesinden sonra aldığı şekliyle tüzüğü. Gerçekte, böyle bir devrim IMF’de reform yapmak anlamına gelmez, fakat yeni bir tüzük ile ve ABD’nin katılımı olmadan yeni bir organizasyon oluşturmak anlamına gelir.
Başka bir seçenek de mümkün. Zaten iyi gelişmiştir ve her türlü başarı şansına sahiptir. Döviz havuzundan (döviz rezervleri havuzu) ve BRICS ülkelerinin Kalkınma Bankası'ndan söz ediyoruz. Bu kuruluşların oluşturulmasına ilişkin temel karar, XICSUM yılının Eylül ayında St. Petersburg'da düzenlenen G20 zirvesinin arifesinde BRICS ülkeleri toplantısında yapıldı. Döviz havuzu ve BRICS Kalkınma Bankası, her biri 2013 milyar dolarlık büyük harf kullanacaktır. Çalışmalarının başlangıcı 100 yılı için planlanmıştır. Halen, sermaye ikmal programları, her ülkenin payları (kotaları), her iki kuruluşun merkezinin bulunduğu yer gibi konular ele alınmaktadır. BRICS ülkelerinin bu uluslararası örgütleri, diğer ülkeleri kendine çeken kristalleşme noktaları haline gelebilir. Kim bilir: belki zamanla Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası'nın yerini alabilecek finansal kurumlar olabilirler?
Gördüğümüz gibi, mevcut çıkmazın her iki tarafında da Uluslararası Para Fonu yeni küresel finansal düzende hiçbir yere sahip değil.
Mali yirmi üyeleri belirlendi
Washington 10-11 Nisan 2014’te yapılan G-20 toplantısının sonuçlarıyla ilgili tebliğin bir kısmı IMF’nin reformuna adanmıştır. Belgede, "2010'te kararlaştırılan IMF kota reformu konusunda devam etmekte olan ilerleme eksikliğinden derinden hayal kırıklığına uğradık" diyor. “IMF'nin katılımcı ülkelerin kotalarına dayanan bir kurum olarak önemini teyit ediyoruz. Kota reformunun uygulanması önceliğimiz olmaya devam ediyor ve Amerikan tarafının bu reformu ilk fırsatta onaylamasını istiyoruz ”dedi. “Eğer kota reformu yıl sonuna kadar onaylanmazsa, IMF'yi bir sonraki adım için seçenekler geliştirmeye çağırıyoruz ve IMFC ile birlikte çalışacağız (Uluslararası Para Finansmanı Komitesi, Uluslararası Para Fonu yapısı - V.K.) ve bu seçenekleri tartışıyoruz” finansal G20'in nihai belgesi.
Rusya Maliye Bakanı A. Siluanov, Washington’daki Washington Zirvesi’nin görüşlerini şöyle açıkladı: “Bu yıl IMF tüzüğünde yapılan değişikliklerin onaylanmaması durumunda, bu yıl sonunda ortaya çıkma payındaki artışı hesaba katacak başka alternatif mekanizmalar önerilmesine karar verildi. küresel ekonomideki piyasalar ", - bakanı açıkladı. Bugün IMF'nin borçlarını kullanma fonu ilkeleri üzerinde çalıştığını hatırlattı, burada dünya ekonomisindeki payını arttıran ülkelerin görüşleri tam olarak dikkate alınmıyor. “Vakfın politikasında ülkelerin çıkarlarını göz önünde bulundurmak için başka önlemler önerilecektir” dedi. Anlaşılan, IMF’nin reformu “sessiz devrim” senaryosuna göre gerçekleşebilir.