4 Ağustos 2020’de Lübnan‘daki Beyrut Limanı’nda meydana gelen dev patlama, tarihteki nükleer olmayan en büyük patlamalardan biri olarak kayıtlara geçmişti.
2 bin 750 ton amonyum nitratın yol açtığı patlamada yaklaşık 200 kişi ömrünü yitirmiş, binlerce kişi yaralanmış ve 300 bin kişi evsiz kalmıştı.
Meydana gelen gürültü Almanya’yla Tunus üzere ülkelerdeki sensörleri harekete geçirmiş ve yaşanan sarsıntıyı, 500 kilometre uzaktaki sismik istasyonlar bile tespit etmişti.
İYONOSFERİ SARSTI
Japonya’daki Hokkaido Üniversitesi ve Hindistan’daki Ulusal Teknoloji Enstitüsü Rourkela Yerleşkesi’nden araştırmacılar, Beyrut patlamasının Dünya atmosferinin uzay boşluğuyla buluştuğu bölge olan iyonosferin de sarsılmasına yol açtığını ortaya çıkardı.
İyonosfer, çok sayıda hür elektrondan oluşuyor. Fazla ölçüde morötesi radyasyon ve jeomanyetik fırtına gibi doğal olaylarla nükleer deneme üzere insan üretimi faaliyetler iyonosferdeki elektronlarda bozulmalara yol açabiliyor.
Bilim insanları, GPS uydularının patlama günü yeryüzündeki istasyonlara ilettiği sinyallerde yaşanan gecikmeleri, olağan bir günde yaşananlarla karşılaştırarak iyonosferdeki elektronlarda meydana gelen değişiklikleri hesapladı.
Araştırma ekibinden gezegen bilimci Kosuke Heki, patlamanın iyonosferde güneye hakikat saniyede 0,8 kilometre süratle ilerleyen bir dalga yarattığını söyledi.
Beyrut patlamasının iyonosferi, 2004’te Japonya’daki Basamak Dağı’nda yaşanan volkanik püskürmeden daha fazla etkilediği de tespit edildi.