Joan Baez Kimdir?
Joan Baez, 9 Ocak 1941 tarihinde New York’da Staten adasında doğmuştur. 15 yaşında gitar çalmaya başladı. Otoriteye ilk karşı gelişi 16 yaşındayken, bombardıman tatbikatı sırasında lise binasını terketmemekte direnmesiydi. 1958 yılında, henüz 17 yaşındayken annesi-babası ve iki kız kardeşi ile birlikte Palo Alto’dan Boston’a taşındılar.
Boston Üniversitesi Uygulamalı Güzel Sanatlar Bölümü’nde okudu. Kahvehanelerde halk şarkıları söyleyerek müzik yaşamına atıldı. Kingston Üçlüsü’nün elemanı Tom Dooley ile birlikte Amerika’yı baştan aşağıya gezdiler ve tüm radyolarda boy gösterdiler. 1959 yılında henüz 18’indeyken, Birinci Newport Folk Festivali’nde sahne aldı. 1960′lı yıllarda ABD’nin büyük kentlerinde sahneye çıktı. Zenci okullarında konserler verdi.
Üç oktav ses aralığına sahip bir sopranodur. Şarkılarının çoğu sosyal konularla ilgilidir. 1961 yılından bu yana kariyerinde “Bob Dylan” ile iç içe bir çizgi izleyen sanatçı özgürlük ve insan hakları için yazılan şarkıların vazgeçilmez sesi olmuştur. Geleneksel baladlar, blues tınıları, ninniler, cowboy şarkıları ve etnik folk melodileri arasına sakladığı mesajlar Joan Baez’in izleyici kitlesini günden güne artırmasına yol açmıştır. İnsan hakları mitinglerine, büyük festivallerden savaş karşıtı gösterilere kadar akla gelebilecek her yerde verdiği samimi konserlerle takipçi kitlesini kuvvetlendirmiştir.
Vietnam Savaşı’na karşı çıkanları destekleyerek ABD ve Kanada’da konuşma gezilerine çıktı, halkı askere alınmaya karşı direnişe çağırdı. “Şiddete Başvurmaktan Kaçınma Sanatını İnceleme Enstitüsü”nü kurdu. Çıktığı TV programlarında barışçı amaçlar doğrultusunda kamuoyu oluşturmaya çalıştı. 1970′li yıllarda uzun bir Avrupa turnesine çıktı. Eşi David Harris’in protesto hareketlerini oluşturduğu iddiası ile hapise atıldı. Ardından Vietnam Demokratik Cumhuriyeti’nde başarılı bir dizi konser verdi. Uluslararası Af Örgütü’ne üye oldu.
1959 yılından beri 30’dan fazla albümü ve sayısız kırk beşlik plak çıkardı. Özellikle 1975 tarihli “Diamonds & Rust” albümü büyük başarı sağlamış, bu albümde Jackson Browne, Janis Ian, John Prine, Stevie Wonder & Syreeta, Dickey Betts of the Allman Brothers Band ve Bob Dylan gibi ünlü isimlerin şarkılarına yer vermiştir. Şarkı yazarı olmasına rağmen özellikle yetmişlerin ikinci yarısından sonra The Beatles, Jackson Browne, Paul Simon, The Rolling Stones, Stevie Wonder ‘ın şarkılarına cover parçalar yapmıştır.
En çok yetmişlerdeki hit parçaları olan “Diamonds & Rust”,”The Night They Drove Old Dixie Down”,”We Shall Overcome”,”Sweet Sir Galahad” ve “Joe Hill” ile tanınır. Ayrıca, Bob Dylan ile (1961 -1965) yaşadığı uzun birliktelik; insan hakları, şiddet karşıtı, çevre konularında tükenmeyen aktivist hareketleri ile de akıllarda yer etmiştir.
Albümlerinin ruhuna uygun olarak, Güney Asya’daki saldırgan tutumun azalışa geçmesi ile, dikkatini Augusto Pinochet’in diktatörce baskısı altında inleyen Şili’ye çevirdi. Böylece, bu insanlara ithaf olarak İspanyolca albümünü çıkardı. Bu albümdeki “No Nos Moveran” (Biz sürülmeyeceğiz) adlı şarkısı, İspanya’da Diktatör General Franco tarafından 40 yıldan fazla süre ile yasaklandı ve tüm kopyaları toplatıldı. Diktatör Franco’nun ölümünden 3 yıl sonra 1977 yılında ilk defa kendisi, Madrid’deki bir televizyon programında bu şarkıyı söyledi. 1980 yılında Kuzey İrlanda’ya giderek, şiddetin son bulmasına çağrı olarak düzenlenen organizasyonda İrlandalı Barışçılarla birlikte yürüdü.
Humanitas International İnsan Hakları Komitesi’ni kurdu ve 13 yıl boyunca da yöneticiliğinde kaldı.
1988 ile 1989 yıllarında Uluslararası İstanbul Festivali’nde ve İzmir Festivali’nde Efes Antik Tiyatro’da verdiği konserler, büyük ilgi gördü. Ayrıca 9 Temmuz 2004 tarihinde İstanbul, Cemil Topuzlu Harbiye Açıkhava Tiyatrosu’ndaki konserde Türk Dinleyicisi’nin karşısına tekrar çıktı.
2007 yılındaki 49’uncu yıllık Grammy Ödülleri Galası’nda, Baez’in Hayat Boyu Başarı (Lifetime Achievement Award) ödülüne layık görüldü. Bu ödül bilindiği üzere, Akademinin verdiği en büyük ödüldür.
Joan Baez, Nelson Mandela’nın 28 Haziran 2008 tarihinde Hyde Park’da düzenlenen 90’ıncı yaş günü kutlamalarına katıldı.
Joan Baez 1960 yılında çıkardığı kendi adını taşıyan ilk albümünde “Dona Dona” adlı şarkıyı seslendirdi.
Joan Baez, David Harris ile bir evlilik yaptı.
Kitapları :
1979 – And Then Wrote… (Ve Ben de Yazdım)
1964 – Joan Baez Song-book (Joan Baez’in Şarkı Kitabı)
1968 – Daybreak (Şafak)
And a Voice to Sing With
Albümleri :
1960 – Joan Baez, Part 1-2
1962 – Joan Baez in Concert, Part 1-2
1964 – Joan Baez/5
1965 – Farewell Angelina
1966 – Noël
1967 – Joan
1968 – Baptism: A Journey Through Our Time
1969 – David’s Album
1970 – One Day at a Time
1971 – Carry It On
1972 – Come from the Shadows
1973 – Where Are You Now, My Son?
1974 – Gracias A la Vida
1975 – Diamonds & Rust
1976 – From Every Stage
1977 – Blowin’ Away
1979 – Honest Lullaby
1984 – Live -Europe ’83
1988 – Diamonds & Rust in the Bullring
1989 – Speaking of Dreams
1992 – Play Me Backwards
1995 – Ring Them Bells
1997 – Gone from Danger
2003 – Dark Chords on a Big Guitar
2005 – Bowery Songs
2007 – Ring Them Bells
Dona Dona şarkısı aslında 1940 yılında Aaron Zeitlin ve Shalom Secunda adlı sanatçılarca Yidişçe yazılmış bir Musevi şarkısıdır. İşte o şarkının sözleri.
DONA DONA
On a wagon bound for market
There’s a calf with a mournful eye.
High above him there’s a swallow
Winging swiftly through the sky.
How the winds are laughing
They laugh with all their might
Laugh and laugh the whole day through
And half the summer’s night.
Dona dona dona dona
Dona dona dona don
Dona dona dona dona
Dona dona dona don
“Stop complaining” said the farmer,
“Who told you a calf to be?
Why don’t you have wings to fly away
Like the swallow so proud and free?”
Calves are easily bound and slaughtered
Never knowing the reason why.
But whoever treasures freedom,
Like the swallow must learn to fly
DONA DONA
Pazara doğru yol alan bir arabada
Gözleri hüzünlü bir dana var
Onun üstünde yükselerdeyse bir kırlangıç
Göklerde hızla kanat çırpmakta
Nasıl da gülüyor rüzgarlar
Bütün gün ve yaz gecesi boyunca
Gülüyor, gülüyorlar bütün güçleriyle
Dona dona dona dona
Dona dona dona don
Dona dona dona dona
Dona dona dona don
“Bırak şikayet etmeyi” dedi çiftçi
“Kim dedi sana dana ol diye?”
“Niye senin uzaklara uçacak kanatların yok ki
Şu gururlu ve özgür kırlangıç gibi?”
Danalar kolayca bağlanıp kesiliverir
Nedenini asla bilmeden
Ama kim ki özgürlüğe değer verir
Uçmayı öğrenmeli tıpkı kırlangıç gibi