OTTAWA – Geçen yıl Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden kısa bir süre sonra, Christine McGuire’ın müzesi, kariyeri boyunca daha önce karşılaştığı hiçbir şeye benzemeyen sorular almaya başladı.
Diefenbunker: Canada’s Cold War Museum’un yönetici direktörü Bayan McGuire, “Bize hala bir serpinti sığınağı işlevi görüp görmediğimizi soran insanlar vardı,” dedi. “Bu korku insanlar için hala çok gerçek. Halkın ruhuna geri dönmüş gibi görünüyor.”
Diefenbunker, bir zamanlar Kanada hükümeti ve askeri VIP’ler için olduğu nükleer serpinti sığınağının biçim ve özelliklerinin çoğuna hâlâ sahip. nükleer silahlı bir Rusya’nın silahları kullanma hayaletini yükseltmesiyle dünyanın yeniden yok edilmesinin gerçek bir olasılık gibi göründüğü bir çağ.
Diefenbunker tarihi sadece küresel gerilim değil, aynı zamanda Kanada’nın sivil savunmaya cimri yaklaşımı, kıyamet hakkındaki iyimser düşüncesi ve Kanadalıların siyasi liderleri için özel bir anlaşma olarak algıladıkları her şeye karşı antipatisidir. Şimdi, özel olarak işletilen müze, ziyaretçilerin nükleer saldırı altındaki bir hükümeti barındırmak için inşa edilmiş eski bir Soğuk Savaş sığınağını gezebilecekleri dünyadaki birkaç yerden biri.
Bu faktörler, dört katlı, 100.000 metrekarelik yaklaşık 350 odalı warren’i, Ottawa şehir sınırları içindeki Carp köyünde, alışılmışın dışında konumuna rağmen beklenmedik bir şekilde popüler bir turistik cazibe merkezi haline getirdi. Kanada’nın başkenti.
Toronto Üniversitesi’nde tarih profesörü olan Robert Bothwell, 1990’larda bir grup gönüllü sığınağı müzeye dönüştürmeyi önerdiğinde Ontario’daki bir kültür örgütünün yönetim kurulundaydı. O zamanlar, diğer bazı gönüllü müzelerin, bol fon sağlasalar bile ziyaretçi çekemediğini söyledi.
“Ben de düşündüm: ‘Diefenbunker? Beni rahat bırak” dedi. “Ama tamamen yanılmışım.”
1959’da inşaatına başlanmasından bu yana, sığınak çeşitli resmi isimler aldı: Acil Ordu Sinyal Kuruluşu, Merkezi Acil Durum Hükümet Karargahı ve Kanada Kuvvetleri Karakolu Carp. Ancak onu görevlendiren başbakan John Diefenbaker’dan sonra, onuruna değil alay konusu olarak Diefenbunker olarak bilinmeye başlandı.
İnşaatı sırasında neredeyse iki yıl boyunca, sığınak ve ülke çapındaki diğer 10 çok daha küçük sığınak, aslında rollerinin bir parçası olan askeri iletişim merkezleri olarak gizlendi.
Ancak Toronto Telegram gazetesi, Diefenbunker’ın gerçek doğasını 1961’de inşaat sahasının ayrıntılı bir hava fotoğrafıyla ortaya çıkardı. Fotoğraf düzinelerce tuvaletin kurulacağını gösteriyordu, bu da kompleksin küçük bir radyo üssünden daha fazlası olacağının bir işaretiydi. Fotoğrafın üzerinde, manşette şöyle yazıyordu: “78 BANYO – ve Ordu bunu hala kabul etmiyor… BU DIEFENBUNKER.”
Kanada Savaş Müzesi’nde tarihçi olan ve hakkında bir kitabın yazarı olan Andrew Burtch, ABD’nin aksine Kanada’nın sivilleri korumak için geniş bir stoklanmış serpinti sığınakları ağı kurmadığını söyledi. ülkenin sınırlı sivil savunma sistemi.
Bunun bir kısmı sadece maliyetti, dedi. Ancak ordunun, Sovyetlerin o zamanlar sınırlı sayıda olan savaş başlıklarını Amerika Birleşik Devletleri için ayırdığını ve bunları Kanada hedeflerinde “boşa harcamayacağını” da varsaydığını söyledi. Bu senaryoda planlamacılar, Kanada üzerinde düşürülen Sovyet bombardıman uçaklarından yayılan radyasyonun ana tehdit olacağını varsaydılar. Dr. Burtch, bunun “halkın çoğunlukla kendi başına kaldığı” bir sivil savunma sistemine yol açtığını söyledi.
Bay Diefenbaker, hava fotoğrafı ortaya çıktıktan sonra sığınağın amacını kabul etti ve bombardıman uçakları ve füzeler gelirse sığınağı asla ziyaret etmeyeceğine ve karısıyla evde kalacağına söz verdi. Ancak, başbakan ve kabinedeki en üst düzey 12 bakanı da dahil olmak üzere 565 kişi için ayrılan özel sığınağa yönelik öfke devam etti. Tepkiyi artıran hükümet, 1958’de 22 milyon Kanada doları veya bugün yaklaşık 220 milyon Kanada doları olduğu tahmin edilen sığınağın maliyetini açıklamayı reddetti.
Dışarıdan, Diefenbunker, biri oldukça uzun olan bir avuç antenle birlikte, yerin arkasından çıkan birkaç havalandırma deliği ile çimenli bir yamaç gibi görünüyor. 1980’lerde eklenen giriş, Ottawa şehir merkezine atılan bir bombanın enerjisini emmek için tasarlanmış bir alan olan patlama tüneline açılan, sarmal garaj kapılı metal bir binadan yapılıyor. 187 fit boyunca uzanan patlama tüneli, her biri bir ila dört ton ağırlığındaki bir dizi kapıya bağlanır ve ardından sığınağın geri kalanına açılan bir dekontaminasyon alanı gelir.
Faydacı ve parlak bir şekilde aydınlatılmış alanın iç kısmının çoğu, kompleksin hizmet dışı bırakılmasından sonra sıyrılan ve daha küçük sığınaklardan veya askeri üslerden benzer veya aynı öğelerle değiştirilen orijinalin bir restorasyonudur.
Başbakan’ın ofisi ve süiti sade, tek lüks dokunuşu turkuaz renkli bir tuvalet lavabosu.
Harp odası odasında bir tepegöz ve dört adet televizyon bulunmaktadır. Hemen yan taraftaki askeri brifing odasında uçakları izleyen bir projektör var.
Sığınak, yakındaki herhangi bir nükleer patlamanın şokunu hafifletmeye yardımcı olmak için her taraftan kalın çakıl katmanlarıyla çevrilidir. Sıhhi tesisat armatürleri aynı nedenle kalın kauçuk levhalar üzerine monte edilmiştir ve borular yerine hortumlarla bağlanmıştır.
Sığınağın en güvenli ve en iyi korunan alanı, hava basıncını eşitlemek için önce ikinci, daha küçük bir kapının açılmasını gerektirecek kadar büyük bir kapının arkasındaki tonozdu. Kanada’nın merkez bankası olan Bank of Canada’nın bir saldırının yakın görünmesi durumunda altın yerleştirmesi için bir yer olarak tasarlanmıştı. Bir Kanada Bankası sözcüsü, bankanın oraya altın teslim ettiğine dair hiçbir kayıt olmadığını ve kasanın 1970’lerde bir spor salonu haline geldiğini söyledi.
Sığınakta konuşlanmış bir onbaşı tarafından 1984 yılında küçük bir cephaneliğe baskın düzenlendi. Quebec City’ye gitmeden önce iki hafif makineli tüfek dahil çok sayıda silah ve 400 mermi mühimmat çaldı ve burada eyaletin yasama meclisinde üç kişiyi vurup öldürdü ve 13 kişiyi yaraladı.
Kompleks, o zamana kadar yer üstündeki radyasyon seviyelerinin herkesin ortaya çıkması için yeterince düşük olacağı varsayımı altında, bir nükleer saldırıdan sonra yolcuları 30 gün boyunca desteklemek için yeterli yiyecek ve jeneratör yakıtı depolamak üzere tasarlandı.
Ancak ihtiyaç hiç ortaya çıkmadı ve sığınak küçümsenmeye devam etti. Nihayetinde burayı gezen tek başbakan, 1976’da askeri bir helikopterle gelen mevcut başbakan Justin Trudeau’nun babası Pierre Elliott Trudeau’ydu. Geziden sonra, hükümeti bütçesini kesti.
Ziyaretçiler, Soğuk Savaş geçmişine açılan bu pencereyi kendileri için deneyimlemek ve belki de bugün pek çok kişinin can attığı güvenlik duygusu için Kanada’nın dört bir yanından ve yurtdışından buraya akın ediyor.
Aynı zamanda nükleer Kıyamet’e dayanacak şekilde inşa edilmiş bir sığınağa girmek için nadir bir fırsat.
Çeşitli savaşlardan kalma sığınaklar dünyanın dört bir yanında noktalı ve ziyaretçilere açık olsa da, büyük Soğuk Savaş sığınakları çok daha az yaygındır. altında hizmet dışı bırakılmış bir sığınak Batı Virginia’daki Greenbrier Resort – tüm Kongre üyelerini tutmayı amaçladı – turlar sunarancak telefonları ve kameraları yasaklar.
Diefenbunker’de gönüllü bir tur rehberi olan Gilles Courtemanche, 1964’te 20 yaşındayken orada görev yapan bir askerdi. Orada iki yıl boyunca iletişim ve bilgisayar altyapısını kuran ve sürdüren bir işaretçi olarak çalıştı. Sığınağı hizmet dışı bırakılmadan önce üç vardiyada çalıştıran sivil ve askeri 540 kişiden biriydi.
Her şey onun ve Kanada için tam bir daire çizdi. Gençliğinin Soğuk Savaşı’nın yeni tür tehditlere dönüştüğünü söyledi.
Bay Courtemanche, müzenin ziyaretçilere geçmiş ve şimdiki tehditleri hatırlatma yeteneğine atıfta bulunarak, “Burada sahip olduğumuz önemli bir şey,” dedi. “Şimdi Çin kaslarını esnetmeye başlıyor, ya Ruslar? Valla ben ne yaptıklarını hiç anlamıyorum. Bana göre delilik.”
Kaynak : https://www.nytimes.com/2023/01/25/world/canada/diefenbunker-museum-ottawa.html