CGTN / Richard N. Haass
Joe Biden, yüz gündür Amerika Birleşik Devletleri (ABD) başkanı, hizmet etmek için seçildiği sürenin yüzde yedisinden daha azı. Yine de, başkanlığının doğası hakkında bazı kesin sonuçlara varmak için henüz çok erken değil.
Biden’ın bugüne kadarki başlıca başarısı, Covid-19 aşı tedarikinin genişletilmesi ve ülke içinde aşılamanın hızlandırılmasıdır. Biden göreve başladığından beri ABD’de yaklaşık 220 milyon doz aşı uygulandı. Her yetişkinin aşılanmasını sağlamak için fazlasıyla yeterli tedarik vardır.
Hastalığın günlük ölüm sayısı, günde 4 binden binin çok altına düştü. Ekonomi yükselmeye hazırlanıyor, hatta bazıları durumun aşırı ısınabileceğinden endişe ediyor.
Aynı yüz günde, Biden’ın başkanlığının temel konuları 28 Nisan’da Kongre’ye yaptığı konuşmada ortaya çıktı; ülke içi zorlukların üstesinden gelmeye vurgu, hem ekonomiyi canlandırmada hem de vatandaşlar için temel hizmetlerin ve mali desteğin sağlanmasında federal hükümet için büyük ölçüde genişletilmiş bir rol ve ırkçılıkla mücadele, altyapıyı modernize etme, ülkenin rekabet gücünü artırma ve iklim değişikliğiyle mücadele taahhüdü.
Ayrıca, şirketler ve zenginler için bu girişimlerin maliyetinin bir kısmının bedelini ödemeye yönelik vergileri artırma istekliliği de var. Bu gündemin ne kadarının gerçekleştirilebileceğini göreceğiz; şimdilik, Biden, Franklin Delano Roosevelt veya Lyndon B. Johnson arasındaki karşılaştırmalar anlaşılabilir, ancak biraz erken. Biden’ın yaptığı veya yapmak istediği şeylerin çoğu, selefi Donald Trump’tan keskin bir ayrılığı temsil ediyor ve birçok Amerikalı arasında popüler.
Biden’ın göç konusundaki yaklaşımı ise aksini kanıtlıyor. Onun mesajı, bazıları tarafından ABD’ye güney sınırından girmeye çalışan insanların sayısındaki artıştan kısmen sorumlu olarak görülüyor. Bu arada, mülteci kabullerinin tavanları birçok Cumhuriyetçi için çok yüksek ve birçok Demokrat için yeterince yüksek değil. Bununla birlikte, Trump ile karşılaştırmaların en ilginç olduğu yer, dış politikadır. İlk bakışta Biden bundan daha farklı olamazdı. Çok taraflılığı benimsiyor ve ABD’yi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile Paris İklim Anlaşması’na getirdi. Biden yönetimi, Trump’ın tek taraflı olarak çıktığı 2015 nükleer anlaşmasını yeniden başlatmak için çalışıyor.
Biden ayrıca geleneksel müttefikleri ve ittifakları ABD dış politikasında merkezi bir konuma geri koydu. Japonya Başbakanı Yoshihide Suga’yı hâlihazırda Washington’da ağırladı ve G7 Zirvesi için haziran ayında ilk yurt dışı seyahatini Avrupa’ya yapacak.
BIDEN İLE TRUMP ARASINDA GÖRÜNDÜĞÜNDEN DAHA FAZLA DIŞ POLİTİKA SÜREKLİLİĞİ VAR
Trump’ın yapacağını duyurduğu bir konu olan, Almanya’dan hiçbir Amerikan askeri geri çekilmeyecek. Biden yönetimi, düzenli olarak Rusya ve Çin’i eleştirerek, Myanmar’a yaptırım uygulayarak ve Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesinden Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ı sorumlu tutan bir rapor yayınlayarak insan haklarını dış politikasının en önemli ögesi haline getirdi. Fakat Biden ile Trump arasında ilk bakışta göründüğünden daha fazla dış politika sürekliliği var. Aralarındaki farkın dört aydan biraz fazla olduğu Afganistan’ı ele alalım; Trump, Taliban’la 1 Mayıs 2021’e kadar tüm askeri güçlerini çekmeye vaat eden bir anlaşma imzaladı; Biden ise 11 Eylül’e kadar çekilmeyi taahhüt etti. Biden, Trump’ın ABD askeri geri çekilmesinin zamanlamasını yerel koşulların değil takvimin belirleyeceği konusundaki ısrarını yinelemiş oldu.
Çin politikası söz konusu olduğunda da önemli bir süreklilik var. Artık rejim değişikliği çağrıları duyulmuyor, ancak ABD ile Çinli yetkililer arasındaki tek üst düzey diplomatik temas bu kadar da az diplomatik olamazdı. Biden yönetimi gümrük tarifelerini ve ihracat kontrollerini yerinde tutarken, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki hak iddialarına karşı gelmek için savaş gemileri göndermeye devam etti, Çin’in Xinjiang’daki eylemlerini “soykırım” olarak tanımlamayı tekrarladı, Çinli yetkililere yaptırım uyguladı ve Taiwan ile temasları yüksek düzeyde tuttu.
Ticarete gelince, tutarlı olan inisiyatif eksikliğidir. Çin’e yönelik başka türlü bir sağlam politikanın eksik olması, ABD’nin Asya-Pasifik bölgesel ticaret gruplarına katılma konusundaki isteksizliğini yeniden düşündüğünün herhangi bir işaretidir.
Covid-19’da bile, Biden başkanlığı Amerika’da üretilen aşıları dünyanın geri kalanıyla paylaşma (daha doğrusu paylaşmama) söz konusu olduğunda “Önce Amerika” yaklaşımını benimsedi. Bu, AstraZeneca aşısının henüz kullanılmamış bir tedarikini başkalarıyla paylaşma taahhüdü ile gecikmeli olarak değişiyor. Ancak değişim sınırlı ve gecikme Çin ile Rusya’ya stratejik açılımlar sağladı, dünya çapında ekonomik toparlanmayı yavaşlattı, zorlukları artırdı ve Covid-19 varyantlarına ortaya çıkma fırsatı verdi.
Trump’ın yokluğunda bile Trumpizm halen sürüyor. Serbest ticaret ve göçe yönelik saldırıları, dar bir “Amerika Önce” dünya görüşünün desteklenmesi ve tasarruflara yönelik ön yargı, şimdi ve öngörülebilir gelecekte siyasi dokunun bir parçasını oluşturuyor. Ülke kutuplaşmış durumda; Kongre neredeyse eşit olarak bölünmüştür. Bu, Biden’a demokrasiyi teşvik etmeye, diplomasi yürütmeye ve küresel kurumları yeniden canlandırmaya çalışırken sınırlı bir manevra alanı bırakıyor.
Tüm Amerikan başkanları gibi, Biden da hatırı sayılır bir güce ve etkiye sahip. Fakat, ilk yüz gününün gösterdiği gibi, Amerikan başkanlarının kontrol edemediği tek şey, faaliyet gösterdikleri içeriktir.