Ne zaman Mary Renault’u tavsiye etsem Arabacı– utanç verici sıklıkta yaptığım bir şey – çok sevdiğim bu kitapta bulacağınız şeyler için bir uyarı listesi, bazı önleyici özürler sunmam gerektiğini hissediyorum. Her sayfada içselleştirilmiş homofobi ve sarsacak kadar eski homofobi var. Düzyazı o kadar anlaşılmaz ki, bu kitabı aralıklı olarak yirmi yıl boyunca tekrar okumama rağmen hala anlamlarını tam olarak çözemediğim pasajlar var.
Çatışma, komplo araçlarının en çok yerilenine bağlıdır: aşk üçgeni. Benim için çok az şey ifade eden sık sık Platon tartışmaları var (bu arada, başlığın geldiği yer burası; 1940’ta İngiltere’de, Dunkirk’ten hemen sonra geçen bu kitapta savaş arabası yok).
Genellikle bu faktörlerden herhangi biri, bir kitabı tavsiye etmek bir yana, okumayı ciddi olarak yeniden düşünmem için yeterli olurdu, ama tüm bunlara rağmen, Arabacı sadece sevdiğim bir kitap değil, muhtemelen en sevdiğim kitap. Üç formatta sahibim. Karton kapaklı kitabım, “kitap”ın herhangi bir geçerli tanımına kısa sürede uymayı bırakacak kadar paramparça oldu.
Sevdiğimin yarısı Arabacı aslında var olması: mutlu romantik sonla biten eşcinsel bir aşk hikayesi ve 1953’te yayınlandı. Eh, 1953’te İngiltere’de yayınlandı; Amerikalı yayıncılar 1959’a kadar ona dokunmadı. Bunda dikkat çekici olan şey, queer insanlara yer vermesi değil; queer karakterler zaten ucuz romanların ve Gore Vidal’ınki gibi birkaç queer klasiğiydi. Şehir ve Sütun ve James Baldwin’in Giovanni’nin Odası, Amerika’da çıktığında yayınlanmıştı – ama iyimser bir şekilde bitiyor: iki ana karakter romantik bir şekilde birlikte.
Sevdiğimin yarısı Arabacı var olduğudur: mutlu romantik sonla biten eşcinsel bir aşk hikayesi ve 1953’te yayınlandı.
Queer romantik aşk, bu hikayede bazı ağır yükleri kaldırıyor: Düşmanca bir dünyada queer olmanın imtihanlarını telafi ediyor ve genel olarak hayatı yaşanmaya değer kılıyor. Ana karakter Laurie’nin, Renault’nun genel olarak dayanılmaz ve benzersiz bir şekilde Laurie için çekilmez olduğunu belirlediği bir adamla annesinin düğününde olduğu bir bölüm var. Ralph ortaya çıktığında, Laurie onu “çölde bir kuyu” olarak tanımlar. Laurie fiilen öksüz kalıyor ve evinden atılıyor ve Ralph, onun. Rahatlama elle tutulur.
Düz bir romanda, düğünler genellikle ana karakteri için neyin geleceğini hatırlatır (ister bir söz ister bir tehdit olsun, türe bağlıdır), ancak burada düğün Laurie’yi bir yabancı olarak konumlandırır: Buna asla sahip olmayacak. Ama sahip olduğu şey, Ralph’ın çeşitli akrabalarını cezbetmesi, Ralph’ın kırılan katlanır sandalyeleri toplamaya yardım etmesi, Ralph’ın Laurie’nin yemek yemesini sağlaması ve Ralph’ın çocukluk yatak odasını toplamasıdır.
Ayrıca şöminenin önünde yerde Ralph var, çünkü bu kitapta tuhaf aşk seks içeriyor. Açık değildir (aslında üstü örtülüdür: ilk etapta olduğunu fark etmek için dikkatlice okumalısınız).
Laurie bir noktada, “Eve geri dönme hissi,” diye düşünür, “fiziksel aşkın daha istikrarlı yan ürünlerinden biridir.” Renault, iffetli romantik aşkın bir şey olduğunu ve yabancılar için gezinmenin başka bir şey olduğunu son derece net bir şekilde ortaya koyuyor (Her ikisinin de geçerli olduğunu söylemek isterim. Ne yazık ki değiller.), ama bu Bu mutlu son, aşk ve seksin iç içe geçmesini içerir.
Aslında başlığın bütün amacı da bu ve bu kitabı ne zaman okusam google’da “Platon arabası metaforu” aramam gerekiyor: iki atın çektiği efsanevi bir araba var, biri ahlak, diğeri ise bedensel tutkulardır. Aynı yönde, aynı hızda gitmek için iki ata ihtiyacınız var, yoksa hiçbir yere gitmiyorsunuz.
Bu klasik bir aşk üçgeni olayıdır – aynı zamanda şimdiye kadar tanıştığınız en sıkıcı insan olan nazik ve güzel bir meleğiniz ve birlikte çok özel şeyler yapmak istediğiniz, karanlık bir şekilde işkence görmüş bir ruhunuz var – ve gerçekten de bu ilk başta temel gibi görünüyor. Laurie’nin kendini içinde bulduğu üçgen. Ama sonunda Renault bize atların sadece yorgun olduğunu ve asıl önemli olanın bu işte birlikte olmaları olduğunu söylüyor: “ikisi de evden uzakta ve yalnızlar” ve böylece gidiyorlar uyumak (birlikte; birlikte uyurlar).
Kitabın başlarında bir hava saldırısı var – savaşın Almanların İngiltere’yi her gece bombaladığı bölümündeyiz. Laurie, bir bombanın isabet etmesinden pek endişe duymuyor; bunun yerine Andrew’a odaklanmıştır (Andrew, Laurie’nin aşk üçgenindeki diğer uçtur; o sıkıcı melek adamdır). Hava saldırısı o zaman biraz güzel. aşk budur için içinde Arabacı. Hayatın hava saldırılarını katlanılabilir kılar.
Mary Renault’ya herhangi bir türde queer özgürlükçü demek sahtekarlık olur, ancak bu kitapta queer özgürlüğün var olabilecek bir şey olduğuna dair şaşırtıcı bir iyimserlik yer alıyor.
Birkaç yıl önce, kendimi bir kuir için okumanın nasıl bir şey olacağını merak ederken buldum. Arabacı ilk yayınlandığında. Kendinizi baskıda görünce şaşırma duygusu, ellili yıllara özgü olmayan iç karartıcı bir olgudur. Yaklaşık yarım yüzyıl sonra, ana akım eğlencede bulduğum herhangi bir queer temsili karşısında o kadar şaşırdığımı hatırlıyorum ki, ne zaman olursa olsun, onu gördüğümden neredeyse şüpheye düştüm ve sonra queer karakterin kaçınılmaz sonunu bekledim.
Ellili yıllardaki bir queer, queer karakterlerin mahkum olmadığı bir hikayeyle karşılaşınca, bu kitabın varlığını dünyanın değişmekte olduğunun kanıtı olarak kabul eder miydi? Bu kitabın sadece bir sapma olduğunu düşünürler miydi?
Düşüncelerim, belirli bir kişinin ne düşüneceğini merak etmeye dönüştü: gizlice bir kişinin eve dönmesini isteyen biri, en geleneksel ellili özlem, ancak buna asla sahip olamayacağını düşünen biri. İşlerin daha iyiye gitmesini beklemeyen ve her halükarda çılgınca kendine bir hayat kuran biri.
Bu fikir şuna dönüştü: Çok İyi Olabilirizbiraz katı bir gazete muhabiri, arkadaşları bu kitabın mutlu bir şekilde bitmesi için ısrar ederken ona doğruyu söylediğine inanmayı reddediyor. İşler umut verici görünmediğinde umutlu olmanın ne demek olduğu hakkında bir kitap yazmak istedim; Arabacı bu hikayeye aitmiş gibi hissettim.
ilk ben okudum Arabacı 2000’lerin başında. Yirmili yaşlarımdaydım, birkaç eyalet eşcinsel evliliği yasallaştırıyordu ve daha geniş queer hakları, gizemli ilerleme süreçleriyle kaçınılmaz görünüyordu. O zamanlar, bu kitabın içinden geçen umut akımını yakaladığımdan emin değilim; 2003’ün bakış açısından kasvetli görünmüş olmalı. Yirmi yıl sonra, ilerlemenin uğrunda mücadele edilmesi gereken bir şey olduğunu fark ettim ve umut, o zamanki kadar bol ve basit görünen bir şey değil.
Bu kitabın sayfalarında bulunan umut – sadece queer insanlar için değil, aynı zamanda diğer insanlar için de korkunç bir zamanda geçen bir kitap. insanlar Almanların savaşı kazanma ihtimalinin çok gerçek olması nedeniyle – pek olası görünmüyor. İçinde Arabacı, umut – belki tam olarak yetersiz değil, ama uğrunda çalışmanız gereken bir şey. Aslında iş, umuttan ayırt edilemez: Bu kitaptaki hemen hemen her karakter, devam eden savaşla ilişkileri ve savaşı ilerletmek için yaptıkları (ya da yapmadıkları) işle tanımlanır.
Mary Renault, hakkında yazdığı savaşın sonucunu biliyordu; hava saldırıları ile hastane yatakları arasındaki boşluklarda oyalanan umudun boşuna olmadığını biliyordu. Bu bir kaza olamaz gibi hissediyorum; bu bakış açısı bizi karakterlerin yaşamlarındaki diğer büyük sorunu geçmişe atılabilecek bir şey olarak görmeye davet ediyor. Mary Renault’ya herhangi bir türde queer özgürlükçü demek sahtekarlık olur, ancak bu kitapta queer özgürlüğün var olabilecek bir şey olduğuna dair şaşırtıcı bir iyimserlik yer alıyor.
______________________________
Çok İyi Olabiliriz Cat Sebastian tarafından Avon Books aracılığıyla edinilebilir.
Kaynak : https://lithub.com/the-lesser-known-novel-of-the-1950s-that-presaged-queer-liberation/