Yeni tip corona virüs (Covid-19) hastalığının en yaygın görülen semptomlarından biri olan koku kaybı, bazı hastaları aylar boyunca etkiliyor ve endişe yaratıyor.
Bununla birlikte, yeni bir araştırma, hastaların koku alma duyusunu yeniden kazanabilmesi için en etkili ve ucuz yolunun steroid ilaçları yerine evde uygulanan basit bir koku eğitimi olduğunu ortaya koydu.
Anosmi olarak da bilinen koku kaybı, özellikle Covid-19’u hafif olarak atlanlarda en yaygın görülen semptomlardan biri olarak öne çıkıyor. Çoğu insanda Covid-19 ile ilişkili koku kaybı genellikle herhangi bir yardım almadan kısa bir süre sonra iyileşiyor. Ancak, bazı insanlarda uzun vadede koku alma yeteneği tam olarak geri dönemeyebiliyor.
Uluslararası Alerji ve Rinoloji Forumu’nda yayınlanan çalışmanın arkasındaki araştırmacılar, Covid-19 kaynaklı anosmiyi tedavi etmek için şimdiye kadar kullanılan yöntemleri inceledi. Sonuçlarda, koku eğitiminin steroid ilaçlarından daha iyi bir seçenek olduğu görüldü.
KOKU EĞİTİMİ NASIL YAPILIYOR?
Diğer taraftan, Covid-19 gibi viral enfeksiyonlar, başta koku alma sinirleri olmak üzere, kokuyu işlemekten sorumlu beyne giden bağlantılara zarar verebiliyor. Ancak, zamanla bu sinirler, işlevlerini eski haline getirmek için onarılabiliyor. Koku eğitimi ise bu süreci hızlandırıyor.
Farklı çeşitleri olmasına rağmen koku eğitiminde benzer temel egzersizler bulunuyor. Bu kapsamda hastalardan dört güçlü ve farklı kokuyu günde bir veya iki kez kısa bir süre koklamalarını isteniyor. Bu kokular yeterince keskin herhangi birisi olabilir, ancak duygusal açıdan önemli veya hoş kokuların daha etkili olacağı ifade ediliyor. Koku eğitimi üzerine yapılan orijinal araştırmada (Hummel yöntemi olarak bilinir) kullanılan kokular gül, okaliptüs, limon ve karanfildi.
Yeni çalışmanın yazarları, koku eğitimin faydalarının yaklaşık dört ile altı ay boyunca uygulandıktan sonra fark edileceğini bildirdi.
STEROİD İLAÇLARININ KOKU KAYBINI İYİLEŞTİRDİĞİNE DAİR BULGU YOK
East Anglia Üniversitesi’nde koku ve tat araştırmacısı olan çalışmanın yazarı Carl Philpott, koku eğitiminin “Covid-19 da dahil olmak üzere çeşitli koku kaybı nedenleri için ucuz, basit ve yan etkisiz bir tedavi seçeneği olarak öne ortaya çıktığını” söyledi.
Öte yandan, steroid ilaçları Covid-19’dan ölüm ve kötüleşen hastalık olasılığını düşürdüğü biliniyor ve vücuttaki iltihabı azaltıyor. Bazı doktorlar covid ile ilişkili anosmiye de yardımcı olabileceğini düşünüyor. Ancak, Covid-19 ve koku kaybına neden olduğu bilinen diğer viral enfeksiyonları içeren araştırmaların incelendiği çalışmada bu ilaçların koku kaybını tedavi ettiğine dair somut bir bulguya rastlanmadı.
Philpott, “Steroidlerin koku kaybına yardımcı olacağına dair çok az kanıt var ve iyi bilinen potansiyel yan etkilere sahip oldukları için, tavsiyemiz viral koku kaybı sonrası tedavi olarak reçete edilmemeleri gerektiğidir. Neyse ki, Covid-19’un bir sonucu olarak koku kaybı yaşayan çoğu insan koku alma duyusunu kendiliğinden geri kazanıyor. Araştırmalar, altı ay sonra insanların yüzde 90’ının koku alma duyularını tamamen geri kazandığını gösteriyor” dedi.