Adrian Shkhonebek gravür üzerinde gemi "Kale"
320 yıl önce, 14 Temmuz 1700'de Konstantinopolis Barışı sonuçlandı. Rus-Türk savaşında zafer. Rusya'nın Azak ve Azak Denizi'ne dönüşü.
Kırım kampanyaları
Prenses Sophia hükümeti (1682-1689'da Rusya'yı yönetti), Rus devletinin Karadeniz'deki pozisyonunu düzeltmeye devam etti. Böyle bir politika ulusal çıkarları karşıladı: askeri-stratejik, ekonomik. Öte yandan, Sophia ve en sevdiği Prens Vasily Golitsyn, Batı Avrupa ile yakınlaşma politikası izledi. 1684 yılında Kutsal Lig kuruldu: Kutsal Roma İmparatorluğu (Avusturya imparatoru liderliğindeki), İngiliz Milletler Topluluğu ve Venedik'in Türkiye'ye karşı birleşmesi. Müttefikler Osmanlıları Avrupa'dan sürmeyi planladılar. Güçlü Osmanlı İmparatorluğu zaten krizdeydi, ama yine de büyük bir deniz gücü pozisyonunu korudu. Bu nedenle, sendikaya ek güçler çekmeye karar verdiler - Rusya.
1684'te Rusya'nın Kutsal İttifaka katılımı konusunda müzakereler başladı. Ancak, Polonya'nın konumu nedeniyle mesele yavaşladı. Moskova Limanlara karşı çıkmaya hazır olduğunu ifade etti, ancak Polonyalılar tarafından Kiev'in resmi imtiyazını talep etti. Polonya tarafının kabul etmek istemediği açıktır. Müzakereler iki yıl sürdü, sadece Nisan 1686'da Rusya ve Milletler Topluluğu arasında Sonsuz Barış sonuçlandı. Polonya, Rusya Sol Bankası Ukrayna, Kiev, Zaporozhye, Smolensk ve Chernihiv'i tanıdı. Polonyalılar Kiev için fidye aldı. Küçük Rusya'nın sağ banka kısmı Polonya tacı hakimiyeti altında kaldı. Polonyalı yetkililer Ortodoks din özgürlüğü sağlama sözü verdi. Moskova, Türkiye ve Kırım Hanlığı ile dünyayı yırttı, Türk karşıtı bir ittifaka girdi.
Böylece Rusya, Türk karşıtı politika temelinde Batı Avrupa ülkelerine yaklaştı. Gelecekte, bu ittifak İsveç'e karşı Rus-Polonya ittifakının temeli haline geldi. 1687 ve 1689'da Vasily Golitsyn iki kez Rus ordusunu Kırım'a götürdü, ancak çok fazla başarı elde etmedi. Yarımadanın yakınında bir arka destek tedarik üssünün olmamasından etkilenir. Rusya'nın mülkiyeti ile Kırım Hanlığı arasındaki alan çok önce harap olmuştu ("Vahşi Tarla"). Kırım birlikleri yakılmış toprak taktikleri kullandı. Bozkırı ateşe verdiler, kuyular zehirlendi. Büyük Rus ordusu, yem, su ve salgın salgını nedeniyle geri dönmek zorunda kaldı.
Azov
1689'da Kraliçe Sophia, Çareviç Peter taraftarları tarafından devrildi. Naryshkin hükümeti, Kırım'daki başarısız kampanyaların eleştirisi sonrasında iktidara geldi, bu nedenle savaşın ilk yılları aslında durduruldu. Genç kralın kendisi, denizciler de dahil olmak üzere çeşitli eğlencelerle meşguldü. Çatışma sadece Kazaklar tarafından devam etti. Ancak Peter Alekseevich, antik deniz geleneklerinin bir ülkesi olan Rusya'nın denize son derece sınırlı erişime sahip olduğunu hemen fark etti. Kuzeybatıda, Baltık'a erişim İsveç tarafından kapatıldı. Kuban, Don, Dinyeper, Bug, Dniester ve Tuna ağızları ile tüm Karadeniz bölgesi Türkiye ve Kırım Hanlığı tarafından gerçekleştirildi. Sadece Beyaz deniz kıyısında, Rus krallığının ana hayati ve ekonomik merkezlerinden yüzlerce mil uzakta, büyük gücün tek bir limanı vardı - Arkhangelsk.
Büyük Rus Çarı İvan Ivan, Baltık ya da Karadeniz için bir atılım gereğini anladı. Doğru, bu zor görevi gerçekleştiremedim. Deniz ve genç Peter için bir atılım gereğini fark etti. Egemen, Moskova'nın Azak Denizi ve Karadeniz'e erişim politikasının ilk görevini belirledi. Peter ana darbenin yönünü değiştirmeye karar verdi: Kırım'a değil, Don Nehri'nin ağzındaki Azov'a ve Osmanlıların Dinyeper kalelerine saldırmak. Saldırıların yönü doğruydu: zaferle Rusya Don ve Dinyeper'in ağzını, Azak Denizi'ne ve Karadeniz'e erişim sağladı. 1695'te Peter bir orduyu Azak'a, ikinci vali Sheremetev de Dinyeper'in alt sınırlarına götürdü. Azak'ı alamadılar. Etkilenen komut hataları ve filo. Osmanlı garnizonu denizden engellenmedi ve sürekli takviye ve malzeme aldı. Rus ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Sheremetev başarıyla savaştı: düşmandan birkaç kale kazandı.
Peter hızlıca hatalar üzerinde çalıştı ve çalıştı. Bir filo oluşturmak için büyük ölçekli bir çalışma başlattı. Askeri ve nakliye gemilerinin çoğu Voronej bölgesinde ve Moskova yakınlarındaki Preobrazhensky köyünde inşa edildi. Mobilize marangozlar, demirciler ve Rusya genelinde çalışan insanlar. Ustalar Arkhangelsk, Vologda, Nizhny Novgorod ve diğer şehir ve yerlerden çağrıldı. Askerleri, okçuları, Kazakları, topçuları ve köylüleri cezbetti. Ülkenin dört bir yanından malzemeler buraya getirildi: ahşap, kenevir, reçine, demir, vb. Kışın, gemi ve gemi parçaları inşa edildi, ilkbaharda Voronezh tersanesine monte edildi. İlk iki yelkenli 36 silahlı gemi, 20'den fazla kadırga vb. Aynı zamanda kara kuvvetleri güçlendirildi ve iki katına çıkarıldı. Taşımacılık için 1500'e kadar nakliyeyi (pulluk, barok, tekne vb.) Hazırladık.
23 Nisan 1696'da, ilk ulaşım kademesi Don'un aşağı akışında ilerlemeye başladı. Onları diğer savaş ve nakliye gemileri izledi. Mayıs ayında Rus birlikleri Azak'ı kuşattı. Aynı zamanda, takviyeleri ve mühimmatı olan bir Türk deniz konvoyu yenildi. Rus gemileri Türk kalesini denizden yardımla kesti. Türkler Azak'a oldukça güçlü bir filo gönderdi, ancak Osmanlılar savaşa girmeye cesaret edemedi. Kale, düşüşünde önemli bir rol oynayan denizden yardım görmedi. Bir süre sonra Türk garnizonunun konumu umutsuz hale geldi, 18 Temmuz 1696'da Osmanlılar teslim oldu. Don'un tüm seyri Rus mahkemelerine açık hale geldi (Daha fazla bilgi için VO ile ilgili makalelere bakın: "Rus ordusu Azak'a nasıl saldırdı"; Bölüm 2).
Azak filosunun oluşturulması ve zafer
Azak'ın kaybından sonra Liman yenilgiyi kabul etmek istemedi; savaş devam etti. Önemli bir stratejik noktayı sürdürmek ve saldırıyı geliştirmek için Rusya'nın güçlü bir orduya ve donanmaya ihtiyacı vardı. 1696 sonbaharında Boyars 'Duma, “Deniz için gemiler olmalı ...” kararını verdi. Düzenli bir deniz filosu oluşturulması başladı. Peter, toprak sahiplerine ve tüccarlara verilen özel bir deniz görevi başlattı. Ülke bir filo oluşturmak için seferber edildi. Aynı zamanda, ilgili endüstriler gelişti: kereste, demir, top vb. Üretimi Çar'ın programına göre, her biri 52-25 silahlı 40 gemi inşa edilmesi planlandı (daha sonra sayıları 25 daha arttı). Yeni tersaneler inşa edildi. Aslında, Voronezh Rus filosunun beşiği oldu. 1699'a kadar çoğu gemi inşa edildi.
Doğru, kalitesi mükemmel olmaktan çok uzaktı. “Kumpanizm” grubunda bir araya gelen toprak sahipleri, sorunun resmi çözümünü hallettiler, gemi inşa kalitesini olumsuz etkileyen bu gibi konularda deneyim sahibi değildiler. Bu nedenle, kumpanizmler tarafından gemi inşası terk edilmeye başlandı. Toprak sahiplerinin nakit katkı yapmasına izin verildi ve gemiler hükümet tersanelerinde inşa edildi. Böylece Voronej'da Admiralty Court'u yarattı. 1700'de Admiralty Order, daha sonra Admiralty Board kuruldu. Yani, filonun yapımında merkezileşme vardı. Yabancı uzmanların umudu sadece kısmen haklıydı. "Ustaların" çoğu maceracı ve aldatıcı olduğu ortaya çıktı, sadece para için geldiler.
1696-1697 Büyükelçiliği'nde aktif rol alan Peter, Türklere karşı mücadelede yeni müttefikler arıyordu. Fakat Batı Avrupa'da şu anda İspanyol Mirası Savaşı'na hazırlanıyorlardı. Savaştan ve bir dizi ağır yenilgiden dolayı tükenmiş olan Türkiye müzakerelere başladı. Ocak 1699'da Karlovitsky Barış imzalandı. Avusturya Macaristan ve Transilvanya'yı kabul etti, Polonya Sağ Banka'nın bir kısmını iade etti Ukrayna, Venedik Morea ve Dalmaçya'yı güvence altına aldı. Rusya, Türklerle iki yıllık bir ateşkes ilan etti. Bu sırada Peter yeni bir golle taşındı - Baltık için bir atılım. Avrupa'da yeni bir koalisyon kuruldu - İsveç karşıtı. Rus Çarı, Kuzey Birliği'nin kurulmasında aktif rol aldı: İsveç'e karşı Rusya, Danimarka, Polonya ve Saksonya.
Deneyimli bir diplomat, Büyükelçilik Emelyalı Ukraynalılar başkanı, müzakereler için Konstantinopolis'e gönderildi. Büyükelçiliği deniz yoluyla gönderildi. 1699 yazında, Akrep, Çözünmüş Kapı, Güç, Kale, İyi Bağlantı gemileri ve birkaç kadırga Azak'tan Azak filosunun ilk deniz üssü olan Taganrog'a geldi. Rus büyükelçisi Kale'ye geldi. 14 Ağustos'ta Amiral Golovin liderliğindeki Rus filosu demirlendi. Dört gün boyunca gemiler Azak Denizi'ni geçti ve Kerç Boğazı'na yaklaştı. Biraz gecikmeden sonra Türkler Karadeniz'e giriş izni verdi. Rus filosu üsse döndü ve Kale İstanbul'a doğru yola çıktı. 7 Eylül'de Türkiye'nin başkentinde, Sultan'ın sarayına karşı bir Rus gemisi ayağa kalktı. Rus filosunun Azak Denizi'ndeki görünümü Konstantinopolis'te büyük bir sürpriz yaptı.
Barış görüşmeleri yaklaşık bir yıl sürdü. Porta Rusya'ya Karadeniz'e giriş izni vermeyi açıkça reddetti. Aynı zamanda Batılı büyükelçiler, örneğin İngilizce ve Hollandaca, Türkiye'yi bu konuda desteklediler. Konstantinopolis'in barışı 3 Temmuz'da (14 Temmuz 1700'de sonuçlandı. Rusya için bir zaferdi. Azak ve çevresi (10 saat ata binme) Rusya'ya yeni kale olarak ayrıldı: Taganrog, Pavlovsk (şimdi Mariupol), Mius, Rusya Dinyeper'deki Türkiye topraklarına döndü, ancak Rusya Konstantinopolis'te diğer Avrupalı güçlerle eşit diplomatik temsil aldı, Moskova Kırım Hanlığı'na haraç ödeme geleneğinden kurtuldu, ancak Rus gemilerinin Karadeniz'e geçişi kapatıldı.