Küresel Hastalık Yükü (GBD) tarafından yapılan ve dünyaca ünlü tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırmaya göre 2019 yılı içerisinde, sigara kullanımı nedeniyle 8 milyon kişi hayatını kaybetti. Araştırma bulgularına göre dünya genelinde 1990 ile 2019 yılları içerisinde sigara kullanan kişi sayısı 1 milyar 100 bine ulaştı.
Araştırma kapsamında, 204 ülkedeki ölüm ve felce yol açan sorunların incelendiği ve sigara kullanımına bağlı ölüm oranlarının arttığı açıklandı. Araştırma bulgularına göre 15-24 yaş aralığındaki kişilerde sigara kullanımında artış gözlemlendi. Sigara kullanımına başlama yaşının genel olarak 19 olduğu ortaya kondu. Araştırma sonucunda, 1990-1999 yılları arasında 150 milyonu aşkın kişinin sigara kullanmaya başladığı ve sigara kullanımını azaltmaya yönelik politikaların başarısız olduğu belirtildi.
Çalışmanın yazarları, sigara kullananların yüzde 89’unun 25 yaşına geldiğinde bağımlı olduğunu ancak 25 yaş ve üstü kişilerde sigara başlama olasılığının düşük olduğunu, gençler arasında sigara kullanımını azaltmak için hükümetlerin çalışmalar yapması gerektiğini söyledi.
“Gençlerin 20’li yaşların ortalarına kadar sigara içmemelerini sağlayarak sigara içme oranını düşürebiliriz”
Sağlık Ölçütleri ve Değerlendirme Enstitüsü‘nde araştırmacı ve çalışmanın başyazarı olan Marissa Reitsma, “Gençler bu tür bağımlılıklara karşı daha savunmasızdır. Dünya genelinde, sigara kullananların sayısı önemli ölçüde azaltılmaz veya önlenmezse tütün salgını uzun yıllarca devam edecek bir sorun haline gelir” dedi.
Yaş ilerledikçe sigaraya başlama oranının daha düşük olduğunu belirten Reitsma, “Gençlerin 20’li yaşların ortalarına kadar sigara içmemelerini sağlayarak gelecek nesillerde sigara içme oranını düşürebiliriz” şeklinde konuştu.
Türkiye, sigara kullanımı yaygın olan ülkelerin arasında
Araştırma yazarları son 30 yılda sigara kullanımının küresel anlamda azaldığını ancak Çin, Hindistan, Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya, Bangladeş, Japonya, Türkiye, Vietnam ve Filipinler gibi ülkelerde sigara kullanımının çok yaygın olduğunu ve sigara kullanan nüfusun çoğunluğunu bu 10 ülkenin oluşturduğunu açıkladı.
2019 yılında sigara kaynaklı kalp rahatsızlığından 1,7 milyon, kronik obstrüktif akciğer hastalığından 1,6 milyon, bronş ve akciğer kanserinden 1,3 milyon ve felçten yaklaşık 1 milyon kişinin öldüğü belirtildi.
“Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi gerektiği gibi uygulanmıyor”
Önceki araştırmalar ise sigara kullanan kişilerin, sigara ile bağlantılı hastalıklardan hayatlarını kaybedeceklerini ve sigara içenlerin hiç sigara içmeyenlere göre, ortalama yaşam sürelerinin 10 yıl daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.
2005 yılında 182 ülke, dünya genelinde tütün kullanımına ilişkin önlemler almak için Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından hazırlanan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi‘ni imzalamıştı. Sözleşmede tütün tüketimini azaltmak için önlemler alınması, tütün ürünlerinin vergisi ile fiyatının artırılması, reklamların yasaklanması, sigaranın zararları hakkında uyarılar yapılması ve alışkanlıktan vazgeçilmesi için öneri sunulması gibi birçok madde yer alıyordu. Ancak araştırma yazarları sözleşmedeki maddelerin gerektiği gibi uygulanmadığını ifade etti.
Çalışma yazarlarından Vin Gupta, sigara ile mücadele konusunda daha güçlü bir birliktelik olması gerektiğini belirterek, “Reklam, tanıtım ve sponsorluk yasakları internet tabanlı medyayı da kapsamalıdır. Ancak dört ülkeden yalnızca biri sigarayla ilgili doğrudan ve dolaylı reklamcılığı yasakladı” dedi.
Derleyen: Zelal Direkci