roma cumhuriyeti'nde trakyalı bir gladyatördür. mö 73 - mö 71 spartaküs galyalılar, kriksus, oenomayus, kastus ve gannikus ile birlikte üçüncü köle savaşı'nın kaçak köle liderlerinden biridir. üçüncü köle savaşı roma cumhuriyeti'nin karşılaştığı büyük çaplı köle savaşlarından arasında yer alır. küçük savaşları ötesinde spartaküs hakkında bilinen ve tarihsel söylentileri kalan veriler bazen çelişkili ve güvenilir olmayabilir. fakat elimizdeki bütün kaynaklar spartaküs'ün eski bir gladyatör ve başarılı bir askeri lider olduğunu doğrulamaktadır.
önderlik yeteneğiyle dikkat çeken trakyalı bir köle olan spartaküs, bir olasılığa göre roma ordusundan kaçmış, haydutluk yaparken yakalanmış ve köle olarak satılmıştı. spartaküs mö 73'te kendisiyle birlikte capua'daki quintus lentulus batiatus'un gladyatör okulundan kaçan 78 arkadaşıyla vezüv yanardağı'na sığındı. gaius claudius glaber himayesindeki 300 kişilik roma ordusunca kuşatılan spartaküs ve yoldaşları , asma dallarından yaptıkları halatlarla uçurumdan aşağı inerek romalı askerleri şaşırtıp mağlup etmiştirler. spartaküs, kendisine katılan ve sayıları 100 bine ulaşan kaçak köle ve gladyatörlerle lucania'ya doğru yürüdü. amansız bir çatışma sonucunda publius varinius'u yendi ve thuria ile metapontion kentlerini yağmaladı. spartaküs artık güney italya'ya egemen olmuştu. roma senatosu birden tehlikenin farkına vardı. mö 72'de iki konsülün yönetimindeki güçler spartaküs'ün üzerine gönderildi. spartaküs onları yendikten sonra kuzeye, alpler'e doğru koşusa geçti. gallia cisalpina valisi onu durdurmaya çalıştıysa da, yenilgiye uğradı. köle ordusu artık alpler'i geçebilir ve güvenlik içinde dağılabilirdi. ne var ki, kimse italya'dan ayrılmak istemedi. spartaküs, ister istemez güneye yürümek zorunda kaldı. lucinia'ya geri dönen ordu, orada ilk kez marcus crassus'a yenildi. spartaküs, sicilya'ya geçmeyi tasarlayarak messina'ya çekildi. onları kaçırmaya söz veren korsanlar sözlerinde durmadı. crassus, köleleri kuşattıysa da, spartaküs kuşatmayı yararak çekildi. daha sonra, mö 71'de ya savaştan sağ kurtulup roma'yı terk etti, ya da romalılar tarafından savaşta öldürüldü. savaşta öldürülüp tanınmaz hale gelme ihtimalinden dolayı bulunamamış olma ihtimali de vardır ancak cesedine asla ulaşılamamıştır. romalı general pompeius, spartaküs'ün ordusundaki çok sayıda kaçağı yakalayıp öldürdü. 6000 kişiyi tutsak alan crassus, appia yolu boyunca tümünü çarmıha gerdirdi. o dönemdeki inanışa göre tanrıların onu yanına aldığı, koruduğu gibi dedikodular yayıldı. ancak spartaküs'e ne olduğu asla öğrenilemedi.
kaynak