Sigortalının ölümü ile geride kalan hak sahibi durumundaki eş ve çocuklarla
ana ve babasının uğradığı gelir kayıplarının giderilmesi için ölüm sigortasından
ölüm aylığı bağlanmaktadır.
Bu aylıktan yararlanan eş, çocuk, ana ve babaların aylıktaki hisseleri farklıdır. Eş ve çocuklara bağlanan aylıklar toplamı, sigortalının aylığını aşarsa bunların aylıkları hisseleriyle orantılı olarak indirilmektedir.
Dul eşe bağlanacak aylık payı
Sigortalının dul eşine %50'si; aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise SGK Kanunu kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması hâlinde %75'i oranında aylık bağlanmaktadır.
Örneğin dul eş aynı zamanda emekli ise ayrıca eşinden dolayı da %50 oranında ölüm aylığına hak kazanacaktır.
Çocuklara bağlanacak aylık payı
Ölen sigortalının hak sahibi durumundaki çocuklarına cinsiyetlerine bakılmaksızın bağlanan ölüm aylığının oranı, her çocuk için %25 oranındadır.
Ancak, çocuklardan, sigortalının ölümü ile anasız ve babasız kalan veya sonradan bu duruma düşenlerle, ana ve babaları arasında evlilik bağı bulunmayan veya sigortalının ölümü tarihinde evlilik bağı bulunmakla beraber ana veya babaları sonradan evlenenler ile kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayanların her biri için ölüm aylığı oranı %50'dir.
Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocuklar da yukarıda belirtilen oranlara göre ölüm aylığından yararlanabilir.
Ana ve babaya bağlanacak aylık payı
Sigortalının ölüm tarihinde veya sonradan eşine ve çocuklarına bağlanması gereken aylıkların toplamı hesaplanan ölüm aylığından;
Az olursa, artan bölümü, ölüm aylığına hak kazanan ana ve babasına eşit paylar hâlinde ödenir. Ancak, ana ve babanın toplam hissesi ölüm aylığının %25ini geçemez. Bu nedenle, ana ve babanın her ikisine de aylık bağlandığında %25 oranı ikiye bölünerek aylıktaki hisseleri %12,5er şeklinde belirlenir.
-Fazla olursa, ana ve babaya aylık bağlanmaz. Sonradan eş ve çocukların aylıkları kesilerek bunlara bağlanabilecek aylıklar toplamı sigortalı aylığının altında kalırsa ana ve babaya tekrar aylık bağlanır.
Ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması hâlinde artan hisseye bakılmaksızın aylık bağlanmaktadır.
Ölüm aylığı başvurusu ve gerekli belgeler
Ölen sigortalıdan dolayı hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için hak sahiplerinin örneği SGK tarafından hazırlanan tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi ile kuruma başvurması lazım gelmektedir.
Dilekçeye; malul çocuklar için sağlık kurulu raporu eklenerek başvuru işlemi gerçekleşir.
Lise ve dengi öğrenime devam eden hak sahibi erkek çocukların Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunda kayıtlı öğrenci bilgilerine istinaden hak sahibi çocuklardan ayrıca öğrenci belgesi istenmeksizin işlemler sonuçlandırılmaktadır.
Ayrıca, SGKdan ölüm gelir/aylığı almakta olan ve 18 yaşını dolduran hak sahibi kız ve erkek çocuklarından herhangi bir yazılı talep veya öğrenci belgesi alınmadan kanunlarda öngörülen ölüm gelir/aylığına hak kazanma şartlarının devam edip etmediği hususunda sistemsel olarak yapılacak kontrollerle gelir/aylık alma şartları devam edenlerin gelir/aylıkları ödenmeye devam edilir, etmeyenlerin ise gelir/aylıkları kesilmektedir.
Ancak, Millî Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu kayıtlarından öğrencilik bilgilerinin temin edilememesi hâlinde, hak sahibinden öğrenci belgesi talep edilebilir.