CIA sorguluyor: Putin 'gerçekten' delirdi mi? Yoksa numara mı yapıyor?
Son gelen bilgilere göre, ABD istihbarat teşkilatları Putin'in gerçekten de zihinsel yetilerini kaybedip kaybetmediğini sorgulamaya başladı. Putin'in aklını mı kaybettiği yoksa Batı'nın cesaretini kırmak için -eski bir teori olan- 'Mad Mad' (Deli Adam) taktiğini kullanarak blöf mü yaptığı Amerikan istihbaratının en sıcak tartışmalarından biri.
Vladimir Putin, şu ana kadar 2500 civarında Ukraynalı sivilin ve 6000 civarında Rus askerinin yaşamını yitirdiği savaş sürerken Batı'yı tüm dünyayı yok edecek bir 'nükleer savaş' başlatmakla tehdit etti.
NÜKLEER SAVAŞ ÇIKARSA NASIL OLACAK?
Putin'in nükleer açıklamalarından sonra herkes diken üstünde.
Princeton Üniversitesi, böyle bir savaş başlarsa bunun üç aşamadan oluşacağını, toplamda binlerce nükleer başlığın fırlatılacağını, bunun 45 dakika süreceğini ve bu süre zarfındaki ilk patlamalarda 91.5 milyon kişinin öleceğini öngören bir simülasyonu paylaştı.
Bu arada, bu patlamalarda ölenler şanslı olanlar olacak zira gezegenin atmosferi solunmaz, suyu içilmez, çıplak gözle bakılmaz hale gelecek ve bin yıllarca her şey zehirli kalacak.
ABD'li yetkililer de diğerleri gibi, Rusya Ukrayna'yı işgal ederken Vladimir Putin'in gerçekliği 'gerçekten' nasıl kavradığını sorguluyor.
NÜKLEER TEHDİDİ, PUTİN'İN BİR DİZİ TUHAF DAVRANIŞININ ARDINDAN YAŞANDI
Putin, Pazar günü Rusya'nın nükleer silahlarını ve 'özel savaş' birliklerini yüksek alarma geçirdi ve yaşanan savaştaki riskleri artırdı, üstelik nükleer hale getirdi.
The New York Times'ın Pazar günkü haberine göre, ABD istihbarat teşkilatları, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, gerçekten de, 'gerçeklikle' temasını kaybetmiş olma olasılığını acil şekilde tartışmaya başladılar.
Rus liderin Pazar günü Rusya'nın nükleer hazırlık seviyesini artırmasının ardından tartışmanın yeni bir yoğunluk kazanmasıyla birlikte, görünüşte düzensiz ve birbiriyle tutarsız bir dizi basın açıklamasının ardından 'Deli Adam' tartışmaları yoğunlaştı.
HERKESİN ÖNÜNDE DIŞ İSTİHBARAT ŞEFİNİ AZARLADI
Geçen hafta, Putin televizyonda yayınlanan bir ulusal güvenlik konseyi toplantısında dış istihbarat şefi Sergey Naryshkin'i küçük düşürdü ve azarladı.
UKRAYNA'NIN VARLIĞINA İNANMADI
Daha sonra, geçen hafta Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlamasından birkaç dakika önce yayınlanan paranoyak ve serzeniş dolu konuşmasında, Ukrayna'nın bağımsız bir ülke olarak var olduğunu inkar ederek tarihi yeniden yazmaya çalıştı.
COVID-19 SALGINI, PUTİN'İN GERÇEKLİK ALGISINA ZARAR VERMİŞ OLABİLİR
Putin daha önce acımasız ama soğukkanlı bir rasyonel aktör olarak görülmüştü. Yine de bazı istihbarat uzmanları, daha geniş dünyayla etkileşimlerini sıkı bir şekilde kısıtladığı COVID-19 salgını sırasında izolasyonunun gerçeklik duygusunu etkilemiş olabileceğini söylediler.
DEVASA MASASI PARANOYASININ EN İYİ ÖRNEĞİ
Putin'in üst düzey yetkililer ve yabancı liderlerle yaptığı son görüşmelerde, -açıklamalara göre- enfeksiyonu uzak tutmak için devasa bir masanın bir ucunda Rus liderin ve diğer ucunda misafirin oturduğu görülmüştü.
ABD'nin eski Rusya büyükelçisi Michael McFaul, Pazar günü NBC'nin "Meet The Press" programında yaptığı konuşmada, "Kremline kapandı, şehre pek gelmiyor ve COVID'den sonra hayattan daha da fazla tecrit oldu" dedi.
ABD ESKİ İSTİHBARAT DİREKTÖRÜ: AKLINI KAÇIRDIĞINI DÜŞÜNÜYORUM
ABD ulusal istihbarat teşkilatının eski direktörü James Clapper, CNN'e verdiği röportajında görüşü yineledi. Clapper, "Şahsen aklını kaçırdığını düşünüyorum" dedi. "Kararlarının kesinliği ve dengesi için endişeleniyorum."
YOKSA KASTEN DELİ GİBİ DAVRANARAK BATI'YI KORKUTMAYA MI ÇALIŞIYOR?
The Times'a göre ise ABD istihbarat yetkilileri arasındaki bir başka düşünce ekolü ise, Putin'in davranışının ayrıntılı olarak hesaplanmış bir blöf, yani rol yapıyor olduğu.
Bu teoriye göre Putin, Batı'yı şaşırtmak ve korkutmak için "deli" rolünü oynuyor. Times raporuna göre, bu değerlendirme, Başkan Joe Biden'ın yönetiminin tepkilerini değerlendirmek için kullanılan bir dizi taktiğin bir parçası.
'DELİ ADAM TEORİSİ' (MAD MAN THEORY) NEDİR?
Putin'in yaptıkları, bunların bir rol olduğunu düşünenlerin görüşünde, Başkan Richard Nixon'ın 1969'da eski ABD başkanının Vietnam'a nükleer bir saldırı başlatmaya istekli olduğu konusunda söylemleriyle blöf yaptığı sözde "deli adam teorisi"nin bir versiyonu.
Nixon'un umudu - ki asla başarılı olmadı - Kuzey Vietnamlı liderlerin hızla müzakere masasına gelip Vietnam Savaşı'nı sona erdirmesiydi. Kendisine sorulduğunda 'Benim o kadar deli olduğumu sanıyorlar ki, eminim nükleer tehdidimi de ciddiye alırlar' demişti.
'PUTİN EĞER ROL YAPIYORSA BUNDA ÜRKÜNÇ DERECEDE BAŞARILI'
Güvenlik danışmanlığı şirketi Le Beck International'da analist olan Michael Horowitz, tweet atarak bu fikri benimsedi: "Uluslararası ilişkilerde temelde kasıtlı olarak mantıksız görünen bir 'Deli Adam teorisi' var. Putin'in yaptığı eğer gerçekten de buysa..." diye ekledi, "o zaman bu rolü oynamada ürkütücü derecede iyi."
Putin'in niyetinin doğası, uzun zamandır Ukrayna krizinin kilit sorularından biri.
SINIRA YIĞINAK DA 'BLÖF' SANILMIŞTI...
Pek çok Batılı analist, Putin'in Batı'dan güvenlik tavizleri almak için güçlerini Ukrayna sınırına yığarak işgal tehdidinde bulunduğunda yanlış bir şekilde blöf yaptığına inanıyordu.
Geçen hafta Putin tam ölçekli bir istila emri vererek Avrupa'yı on yıllardır en ciddi güvenlik krizine sürüklediği için bu tahminlerin yanlış olduğu ortaya çıktı.
-SuperHaber (Cengiz Büyükuncu)
Kaynak: NY Times, WiO, Sunday Times