Gen / Genler neredeyse tüm fiziksel ve fiziksel olmayan özelliklerimizi belirler. Tüm genlerimizi ebeveynlerimizden miras alıyoruz, ancak her zaman iyi değiller.
Down sendromu gibi rahatsızlıklardan bahsetmiyoruz; yani asla hayal edemeyeceğiniz inanılmaz koşulların genlerinizle bağlantılı olabileceğini kastediyoruz.
10. Şiddet Genleri
MAOA geninin ve cadherin 13 (CDH13) geninin varyantlarına, şiddet içeren davranışlarla bağlantılı oldukları için “savaşçı genler” denir. Finlandiyalı araştırmacılar tarafından yapılan 2014 araştırması, genlerle suçluların Finlandiya’da işlenen tüm suçların yüzde beş ila onundan sorumlu olduğunu ortaya koydu.
Bununla birlikte, savaşçı genlere sahip olmak hiç kimsenin şiddet eğilimi göstereceği anlamına gelmez. Aslında, araştırmacılar, genleri olan insanların çoğunun asla suç işlemeyeceğini de belirtti.
Ayrıca, genlerin etkilerinin uygun yetiştirme ile bastırılabileceğini de eklediler. Bazı araştırmacılar, MAOA ve CDH13 genlerinin insanlar tarafından işlenen şiddet eylemleri için suçlanamayacağını düşünüyor, çünkü Finlandiya nüfusunun yarısı muhtemelen onlara sahip.
9. İntihar Geni
Bilim insanları depresyon, intihar ve RGS2 geni arasında bir bağlantı keşfettiler. New York Eyalet Psikiyatri Enstitüsü’nden John Mann tarafından yürütülen 2011 yılında yapılan bir çalışmada, RGS2 geninin bir varyantının depresyona neden olabileceği, bir başka varyantın da insanları intihara eğilimli hale getirebileceği ortaya koymuştur.
Çalışmada ciddi depresyondan muzdarip 412 kişi vardı. Bu gruptan 154’ü geçmişte intihar girişiminde bulunmuştu. Çalışma, 154 kişinin yüzde 43’ünün RGS2’nin agresif intihar varyantlarına sahip olduğunu, beşte birinde ise daha az intihar varyantının kopyalarına sahip olduğunu gösterdi.
8. Travma Geni
Araştırmacılar, ebeveynlerin, yaşadıkları travmatik deneyimlerin etkilerini, genleri aracılığıyla yavrularına aktarabileceklerini keşfettiler. Bu, genetik olarak travma sonrası stres bozukluğunu (TSSB) yavrularına transfer eden kölelerin torunlarında, Holokost’tan sağ kurtulanlarda ve Vietnam Savaşı gazilerinde gözlemlenmiştir. Ayrıca, beynin duyguları işlemekten sorumlu kısmı olan amigdala, Vietnam gazilerininki gibi aşırı aktifti.
7. Aldatma Geni
DRD4 geni vücudumuzdaki dopamin seviyelerini düzenlemekten sorumludur. Dopamin beyinde salınan bir kimyasaldır ve motivasyon tatmin gibi şeylerle ilişkilidir. Vücudumuz bunu bir tür ödül olarak görür. Bu yüzden genellikle kumar, içki gibi eğlenceli davranışlarda bulunduğumuzda serbest bırakılır.
New York, Binghamton Üniversitesi’nden Justin Garcia liderliğindeki bir 2010 araştırması, DRD4 geninin bir varyantının insanları ortaklarını aldatmaya daha yatkın hale getirebileceğini ortaya koydu. Garcia ve ekibi bu sonuca 181 genci okuduktan sonra ulaştılar. Araştırmacılar, geni olan insanların sadakatsizlik ve bir gecelik meşgul olma olasılıklarının daha yüksek olduğunu keşfettiler.
Ayrıca, DRD4 geninin bu varyantına sahip olmanın, bir kişinin hile yapacağını garanti etmediğini de sözlerine eklediler.
6. Ölüm Genleri
İnsanlarda, erkeklerde ve kadınlardaki yaşam ortalama olarak beş ila altı yıl arasında değişir ve kadınlarda daha uzun sürer. Araştırmalar bunun “Anne Laneti” olarak adlandırılan genlerden kaynaklandığını ortaya koydu.
Anne Laneti, anneden gelen mitokondriyal DNA’dan öyle denir. Her iki cinsiyet de aslında genleri miras alır, ancak erkekleri daha olumsuz etkiler, çünkü onları daha hızlı yaşlandırır ve kadınlardan daha erken ölürler.
5. Sırt Ağrısı Genleri
2018’de araştırmacılar, 29.000 acı çeken insanlarla ilgili bir çalışmadan sonra kronik sırt ağrısına bağlı üç geniortaya çıkardılar. Çalışmaya katılan 158.000 Avrupalı vardı.
Üç genin en baskın olanı SOX5 genidir. Embriyonik gelişimimize aktif olarak katılmaktadır. İlginç bir şekilde, daha önceki bir çalışmada yer alan laboratuvar farelerinde, gen vücutlarında deaktive olduktan sonra iskelet kusurları oluştu.
Diğer iki gene gelince, biri omuriliğimizin gelişiminde yer alırken, diğeri sırt ağrısına neden olabilen tıbbi bir durum olan intervertebral disk herniasyonu (diğer adı ile “kaymış disk”) ile bağlantılıdır.
4. Kötümser Gen
British Columbia Üniversitesi’nden Rebecca M. Todd liderliğindeki bir araştırma ekibi, kötümser olmanın veya sadece olumsuz düşüncelere sahip olmanın genlerde olabileceğini keşfetti. Sorumlu gen, duygularımızdan sorumlu birçok genden biri olan ADRA2B genidir.
Bununla birlikte, kötümser davranışa neden olmak için ADRA2B geninde bazı amino asitler eksik olmalıdır. Eksik amino asitleri olan insanlar, negatif olayları pozitif veya nötr olayları daha kolay fark ederler.
Kötümser ADRA2B geni, 200 kişiyi kapsayan bir çalışma sırasında keşfedildi. Grup, iki kelimeyi hızlı bir şekilde arka arkaya göstermiş ve ikinci kelimeye dikkat etmesi istenmiştir. Çoğu insan ilk kelimeyi gördü, ancak ikinci kelimeyi tanımada sıklıkla problemler yaşadı.
Duke Üniversitesi’nden Ahmad R.Hariri gibi bazı araştırmacılar, kötümser bir genin varlığının yanlış olduğuna inanıyorlar. Kötümser davranışın tek bir gene değil, birkaç gene bağlı olduğunu söylüyor.
3. Akciğer Sorunu Geni
Vikingler ciddi bağırsak solucanı istilalarından muzdaripti. Solucanlar genellikle proteaz adı verilen ve karaciğer ve akciğerler de dahil olmak üzere önemli iç organlara zarar verebilecek tehlikeli enzimler salgılarlar.
Vikinglerin bağışıklık sistemleri, alfa-1-antitripsin (A1AT) genindeki bir mutasyon nedeniyle herhangi bir hasarı önledi.Mutasyona uğramış gen Vikingleri solucanların salgıladığı proteazlardan da korur.
Düzenli veya mutasyona uğramış A1AT genleri olmadan, proteazlar akciğerlere zarar vererek kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve amfizem gibi sağlık koşullarına neden olur. Bununla birlikte, Liverpool Tropikal Tıp Okulu’ndan araştırmacılar, bugün 300 milyondan fazla olan birçok Viking torununun amfizem gibi akciğer problemlerinden muzdarip olduğunu gözlemlediler.
Araştırmalar, Vikinglerin torunlarının daha yüksek bir akciğer problemleri riski taşıdığını ortaya koydu, çünkü atalarından miras aldıkları mutasyona uğramış A1AT genleri, bağışıklık sistemi tarafından oluşturulan proteazlara karşı aynı miktarda koruma sağlamadı.
2. Uykusuzluk Genleri
113.006 kişiyi kapsayan bir çalışmada uykusuzluğa neden olabilecek yedi genin varlığı ortaya çıkarılmıştır. İlginç bir şekilde, bu genlerin bazılarının uykusuzluğa yol açabilecek depresyon, anksiyete bozuklukları ve huzursuz bacak sendromu (RLS) gibi diğer olumsuz koşullara neden olduğu zaten biliniyordu. Uykusuzluk olan kişilerin aynı anda bu koşullardan bir veya daha fazlasından muzdarip olması şaşırtıcı değildir.
1. Konuşan Gen
Kadınların erkeklerden daha fazla konuştuğu yaygın olarak görülür. Bu iddia, kadınların günde yaklaşık 20.000 kelime söylediğini, erkeklerin ise sadece 7.000 kelime söylediğini gösteren araştırmalarla desteklenmektedir. Kadınlar dillerini erkeklerden daha hızlı alırlar ve daha genç yaşta konuşmayı ve okumayı öğrenirler.
Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yapılan bir araştırma, bunların hepsinin genlerde olabileceğini göstermektedir.
Araştırmacılar, insanlarda konuşmadan sorumlu birçok genden biri olan FOXP2 genini belirlediler. FOXP2 geni beyinde özel bir protein salgılar. Araştırmacılar bu proteini kadınların genel olarak daha konuşkan doğasına bağladılar.
Çalışma sadece 10 çocuktan oluşan küçük bir örneklem grubunu içeriyordu: beş erkek ve beş kadın. Beyinleri üzerinde yapılan bir kontrol, kızların gen tarafından üretilen proteinin erkeklerden yüzde 30 daha fazla olduğunu ortaya koydu. Bununla birlikte, araştırmacılar çalışmalarının iyi bir başlangıç olduğu konusunda hemfikir olsalar da küçük bir örneklem grubunu içerdiğinden, sonuçları yetersiz kalmaktadır.
Çeviri: Ülkü Güngör / List verse