Lev Toltoy'un ünlü romanı Anna Karenina kendini rayların üzerine attığında son anına kadın olduğunu ve kadın olduğu için de bunu yapmak zorunda olduğunun bilincindeydi.
Aynı şekilde Fyodr Mihalyoviç Dostoyevski'nin kadın kahramanı Nastasya Filipovna, iki erkeğin arasında can verdiğinde de işin farkındaydı. Flaubert'in Madamme Bovary'si kadın olduğu için dışlanmıştı. İrlandalı Kız (Ryan's Daughter) filminde Rosy Ryan'ın (Sarah Miles), kocasını (Robert Mitchum) Binbaşı Randolph Doryan ile aldattığı için kasaba tarafından dışlanmıştı. Dünya tarihi kadınların bu tür hikâyeleriyle doludur, en acıklısından en yüreklisine kadar. Ama kaybeden hep kadın olmuştur.
Kadın haklarının sınıfsal bir sorun olduğunu ciddi olarak otaya atan siyasetçi ve yazar Clara Zetkin'di. Zetkin, 19. Yüzyılın sonlarına doğru kadınlar üzerine geliştirdiği akıl yürütmeleri daha çok sosyalist temellere dayanıyordu ve kadının ikinci sınıf vatandaş olmasındaki en büyük etkenin sosyo-ekonomik baskılardan kaynaklandığını öne sürüyordu.
KADINLAR META HALİNE GELDİ
Çoğu açıdan haklıydı. Ancak teknoloji ilerledikçe bu konu farklı bir biçim almaya başladı. Kadınlar yine negatif ayrımcılığın boyunduruğu altına girmişlerdi, ama bu kez evde kocasına veya erkek kardeşlerine karşı değil, patrona karşı bir "meta" haline dönüşmüşlerdi. Hak aramak gibi bir lüksleri yoktu. Örgütlenmelerindeki beceriksizlik ve erkeklere oranla daha eğitilebilir olduğuna karar veren kapitalist sistem, bunu en iyi şekilde kullanmasını bildi. Ağızlarını açmadan, itiraz etmeden işlerini yapmaya çalışan kadınlar erkeklere tercih edilir duruma geldi. Çünkü artık kas gücüne pek ihtiyaç duyulmuyordu. Bugüne gelindiğinde dünya henüz kadın haklarını çözebilmiş değil. Şiddet, bazı ülkelerde eskiye oranla azalırken, bazı ülkelerde çok daha fazla arttı. Nüfusları, dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar, erkeklerle karşılaştırıldığında iş gücüne katkıları bakımından oldukça gerideler.
Kadına şiddete bakıldığında aralarında Türkiye'nin de ön sıralarda bulunduğu hemen tüm ülkelerde şiddete maruz kalıyorlar. Demokrasisiyle övünen ve bunu tüm dünyaya yaymaya çalışan ABD'de her 90 saniyede bir kadın tecavüze uğruyor.
Arap ülkelerinde yüz kırk milyondan fazla kadın okuma yazma bilmiyor. Siyasette ve iş dünyasında neredeyse yoklar. Dünyadaki yoksul nüfusun yüzde yetmişine yakınını kadınlar oluşturuyor. Kompozitör olarak müzik dünyasında da yoklar. Klasik batı müziğinde kadın besteci yok, en azından bir Mozart yetiştirememişler. Resim ve heykel sanatında da çok gerideler. Peru, Ekvador, Venezuela, Şili gibi Güney Amerika ülkelerinde kadınlar eskisine göre çok daha şanslı ve donanımlı. Bu ülkelerde iş sahibi olan kadın sayısı ya erkeklerden fazla ya da onlara çok yakın. Güney Amerika'da kadınlar genellikle iş güvencesi olmayan alanlarda iş bulabiliyordu. Ancak bu Güney Amerika'da esen devrimci sosyalist rüzgarın etkisiyle bugün eskisine oranla daha fazla iş güvencesine sahipler.
VENEZULA NASIL BİR ÜLKE VE KADINLARIN DURUMU NE
Bugün, "ileride" olduğumuz tek alan "zaman" kavramına göre, şu saatlerde Hugo Chavez'in cenaze töreni yapılıyor veya yapılmak üzere. Bu yazı yayına girdiği sırada tören bitmiş de olabilir. Bizden yaklaşık yedi saat "geride" Venezuela çünkü. Biraz Venezuela'yı toplumsal gelişmeler açısından da irdelemekte yarar var. Örneğin hijyen konusunda dünyanın en gelişmiş kültürlerinden birine sahip bir ülke. Dünyanın en fazla deodorant tüketen ülkesi örneğin. Hijyenik kağıt tüketiminde de dünyada ön sıralarda yer alıyor. Yine şaşırtıcı bir ayrıntı: Venezuela'daki turistik otellerin çoğu Venezuela'ya ait. Örneğin Shareton veya Hilton yok. Göze çarpan bir tek Mariott otel.
Venezuela'nın resmi dili İspanyolca. 5 Temmuz 1821'de İspanya'dan koparak bağımsızlığını ilan etmiş ve Kolombiya, Panama ve Ekvador ile birlikte "Büyük Kolombiya"ya dahil olmuştur. (Simon Bolivar henüz ölmemişti). Türkiye'den 200 bin km2 daha büyük. Ama nüfusu otuz milyon kadar. Kişi başına düşen milli gelir 13 bin dolar. Resmi adı Bolivariana de Venezula (Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti). Venezuela'nın en büyük şanssızlığı, tarıma uygun topraklarının çok sınırlı olmasıdır. Buna karşılık hayvancılık yapacak oranda (yüzde 20'den biraz fazla) otlaklık bulunmaktadır. Ortalama yaşam süresi toplam nüfusta yaklaşık 75 yıldır. Okuma yazma oranı parmak ısırtacak kadar yukarıdadır: Yüzde 93. Kadınların okur yazar oranı ise yüzde 93'tür. Büyüme hızı yüzde sekiz buçuk, enflasyon oranı ise yüzde 20'nin altındadır. İhracatı yaklaşık 70 milyar, ithalatı ise yine yaklaşık 50 milyar dolar dolayındadır.
İşte, yoksulluktan bu aşamaya gelmiştir toprağa bugün verilecek olan Hugo Chavez'in Venezuela'sı. Kadınların işgücüne katılımı yüzde elli dolayındadır. Hemen tüm kadınlar okuma yazma bilmektedir, böylelikle de bağımsızlıklarında önemli adımlar atma olanağına sahiptirler.
Tam da Clara Zetkin'in "kadının üretime katılması" noktasındadırlar bir anlamda.