Zaman kavramı, tarih boyunca hem bilim dünyasında hem de felsefi tartışmalarda sıklıkla tartışılan; onu tam olarak yansıtan bir tanıma sahip olmayan olgudur. Yaşamımızda sahip olduğumuz en değerli kaynaklardan biri olan zaman; saklanamaz, biriktirilemez, alınıp satılamaz, geriye ya da ileriye sarılamaz. Peki, zaman nedir? İslam'da zaman nasıl ele alınmıştır? Kur'an-ı Kerim'de "asra yemin" eden ayetlerin anlamı nedir? Kullandığımız saat düzeni, neye işaret eder? Zamanı yönetmek mümkün mü?
İslam dünyasında unvanı Hüccetü'l-İslam olan, kelam ve ahlak alimi İmam Gazzali, yaşamının ikinci devresinde gördüğü birtakım tutarsızlıklar sebebiyle felsefeye yöneldi. Gazzali'nin felsefeyi reddettiğine dair yaygın bir görüş ortaya çıkmıştı. Fakat Gazzali bütüncül olarak felsefeyi reddetmiyor, Platon, Aristo gibi filozofların olgun bir akla sahip olduğunu kabul ediyordu. Gazzali'nin eleştirdiği mevzu bu filozofların izinden giden Müslüman alimlerin din ve felsefe hususunda birtakım yanılgılara düşmüş olmasıydı. Peki, İmam Gazzali, İbni Sina ve Farabi gibi Müslüman filozofları hangi noktalarda eleştirdi?
İbn Haldun, İslam medeniyetinin en parlak döneminin sonlarında yaşamış bir alimdi. Yaşadığı bölgeden Haçlı istilası nedeniyle göç etmek zorunda kalmış; bu coğrafyaların istilalardan ne şekilde etkilendiğini inceleyerek araştırmalarına başlamıştı. Tarih araştırmalarında çığır açan İbn Haldun, "geçmişin yardımıyla bugünü anlamak" kaygısıyla tarihe yönelmişti. İbn Haldun, Batı dünyası için "Tunuslu büyük bilge" Cemil Meriç'e göreyse "kendi semasında tek yıldız"dı. İbn Haldun'un kaleme aldığı, dünyada tarih felsefesinin el kitabı olarak tanınan Mukaddime adlı esere dair bilinmeyenleri derledik.