Çeviren: Malik Aktay
Yazar hakkında: Donald Lincoln Koleji’nde Antik dönem, Ortaçağ ve Amerikan Tarihi dersleri vermektedir. Büyük İskender’i öğrendikten sonra, her zaman tarih öğrencisi olmuştur. Öğrencilerine bilgilerini aktarmaya isteklidir.
Claudius
Claudius MS 41’den MS 54 yılları arasında Roma İmparatoruydu. İmparator Caligula’nın ve ailesinin Praetorian Muhafızları¹ tarafından katledilmesinden sonra, gelecekteki İmparator Claudius bir perdenin arkasında titreyerek bulundu ve kendi hayatından tedirgin oluyordu. Tarihçi Cassius Dio² olay hakkında şunları söylemektedir: “Muhafızlar ilk önce, onu başka biri zannettiler veyahut önemli biri, onu ileriye doğru çektiler sonra ise onun Claudius olduğunu fark ettiler. Ardından Cladius’u imparator olarak selamladılar ve kendi kamplarına götürdüler. Ardından diğer Praetorian birlikleriyle Cladius’a Roma İmparatorluğu’nun muazzam gücünü bahşettiler.”
İmparator Olmadan Önceki Hayatı
Cladius, ya da Tiberius Claudius Caesar Augustus (MÖ 10 MS 54) Caligula³’nın amcası (Germanicus’un kardeşi) ve her zaman gerizekalı olarak düşünüldü Claudius (hatta kendi annesi tarafından bile kabul görülmüş bir düşünce) ve tür düşüncelerden dolayı bazı insanlar Claudius’un öldürülmemesinin nedenini bunlara dayandırır. Kendisinin ağzından salyalar akıyordu, kekeliyordu ve topalladığı biliniyordu. Kendi yeğeni Caligula tarafından sürekli zalimce şakalara maruz kalıyordu. The Twelve Caesars’a, göre antik tarihçiler Suetonius⁴ şöyle diyordu Claudius’un annesi Antonia (Mark Antony’in kızı) kendi oğlu hakkında şunu düşünüyordu “bir canavar, Tabiat Ana üstünde oynamaya çalışmış fakat bir kenara atmış” Annesi birinin bir aptallık yaptığını görünce şöyle diyordu “benim oğlum Claudius’dan bile daha büyük bir aptal” Claudius’un büyükannesi Livia onun yüzüne bakmaya bile katlanamıyordu. Claudius’un imparator olarak Roma’ya hükmedeceği tahmin edilince Livia⁵ “Roma halkının bu zalimlikten ve şanssızlıktan kurtulması için yüksek sesle dua etmişti” Sonraki yıllarında ise, Claudius iradesiz ve zayıf hareketlerini açıklama gereği duydu. Suetonius’a göre “Aptallığı hakkında sessizliğini tutmak yerine, Claudius birkaç kısa konuşma ile, sırf Caligula’nın yararı için bir maske olarak kaldığını ve ona kendi tahtını ve canını borçlu olduğunu belirtmişti” Augustus⁶ dönemi altında ona hiçbir hükümet görevi verilmemişti, fakat Caligula tarafından konsüllük makamına kısa süreliğine de olsa erişmişti. Claudius’un çok az sorumluluğu olduğu için, zamanının çoğunu tarih okumalarına ve kitap yazmaya ayırmıştı. Suetonius Claudius hakkında şunları söylemiştir “Bu tembelliği alkolik ve kumarbaz bir adam olarak itibarına ve şöhretine yol açmıştı”
İmparator olarak Claudius
Senato’nun tercihi olmamasına rağmen, Claudius etkili bir imparator olduğunu kanıtladı. İlk eylemiyse Caligula’nın katillerinin (Cassius Chaerea ve diğer komplocular) infaz emrini verdi. Hukuk üzerine restorasyon yaptı ve Roma’ya göreceli barış getirdi. Ostia’da yeni bir liman yaptırdı, imparatorluk kamu hizmetini kurdu ve tarım reformları geliştirdi. Uzun süre kuraklık olduğunda, sokaklarda isyanlar patlak verdiğinde halkı beslemek için tahıl ithal etti. Caligula zamanından kalan ihanet mahkemelerini kaldırdı. İmparatorluğu Balkanlara ve Orta Doğu’ya genişletti. Son olarak Caligula tarafından başlatılan Moritanya’nın fethini tamamladı ve Britanya’yı fethetti. Askeri zafer arayışındaki Claudius ordusunu Galya’ya ve kanalın karşısındaki Britanya’ya geçirdi, ve küçük bir karşı çıkmada olsa ada halkına boyun eğdirdi. Claudius’un yönetmek için çok zayıf olduğu düşünülüyordu fakat kendisi selefleri kadar acımasızdı. Paranoyakdı ve çabuk sinirleniyordu, düşmanı olarak zannettiği kişileri öldürtmekten çekinmezdi. Bu paranoya temelsiz değildi. Yukarı Illyricum’un üst düzey valisi Scribimanus tarafından isyan patlak verdiğinde onu ve çok sayıdaki katılımcılarını idam etse de, Roma’da bağları çok sıkıydı bu isyancıların. Claudius 35 senatörü ve 400 diğer kişiyi ya idam ettirmek ya da intihar ettirmek için zorladı. Cassius Dio şunları yazmıştı “O yanına kim geldiyse kadın veya erkek hiç fark etmeksizin aranıyordu, üstlerinden hançer çıkacak diye korkuyordu, ziyafetlerde etrafta çok sayıda asker mevcut olduğundan emindi. Paranoyası komplocularla hiç durmadı, Caligula gibi onun da şehirdeki Yahudiler’le sorunları vardı, daha fazla isyan çıkmadan önlemek için hepsini şehirden kovdu.
Claudius & Evlilik
4 kez evlendi, Claudius’un kadınlarla şansı hiç yaver gitmiyordu. Bu evliliklere ve onun azad edilmiş olan Narcissus ve Pallas adlı kölelere atıfta bulunarak Cassius Dio şöyle yazmıştır: Fakat onunla bağlantılı kadınlar ve azad edilmiş köleleri kadar Claudius’un bozulmasına sebep olan şeyler bu saçmalıklarla ilgili değildi. İmparator olduğu süre boyunca 2 evlilik yaptı, her iki evlilik de akıllıca bir seçim değildi. Evlendiği bütün kadınlar (Özellikle Messalina ve Agrippina) 2 özgür kölesi kadar üzerinde etki yapmıştı.
Dio şunları ekliyor: Dahası, elinde olan aşırı gücün verdiği korkaklıktan etkilenmişti, ve bundan dolayı yapmak istediklerini istediği şekilde yapamıyordu. Onlar (eşi ve özgür köleleri) Claudius’un zayıflıklarını fark edip amaçlarına yönelik onu korkutuyorlardı.
Onun Messalina ile evliliği erken ölümünden sonra sona erdi. Ona bir erkek çocuk bağışlamıştı, Britannicus, Messalina’da sadık kalacak biri değildi. Potansiyel bir talip onun isteklerini geri çevirdi ve Narcissus Claudius’a genç adamın onu öldürmeyi planladığını söyledi. Adam idam edildi. Sonrasındaysa Messalina ve onun sevgilisi Gaius Silius Claudius’u öldürmeyi planladılar ve Britannicus’u naip olarak tahta çıkarmayı planladılar. Fakat plan bozuldu ve Narcissus Claudius’u Messalinan’ın muhakkak öldürülmesi gerektiğine ikna etti. Messalina’ya intihar etme fırsatı verilmesine rağmen, başaramadı ve bıçaklanarak katledildi.
“The Annals“ da Tacitus şunları yazmıştı: Kaderinin ne olduğunu anladığında hançeri elinde tutuyordu, Tribune’den bir darbe geldiğinde onun içine girmişti. Claudius Messalina’nın öldüğünü duyduğundaysa ziyafetine devam ediyordu. Ve hiçbir şekilde ne şaka, ne kızgınlık ne de öfke belirtisi gösteriyordu.
Ölümü & Halefleri
Agrippina ile evlenmesi (Pallas tarafından ileri sürüldü) bir felaketti, yeminini ettikten sonra pişman olmuştu. Manipülatif Agrippina, (ayrıca yeğeni) Nero’yu bir sonraki imparator olarak adlandırmak niyetindeydi. İlk olarak planı Claudius’un kızını Claudiua Octavia ile Nero’yu evlendirmekti, fakat Nero’nun Claudius tarafından adapte edildiğinde fikrini değiştirdi ve halefi oldu. Ondan önceki imparatorlar gibi, Claudius’da doğal nedenlerden ölmedi. Agrippina Claudius’un ölümünden şüphelenilebilir, çünkü Claudius hayran olduğu karısı tarafından verilen zehirli mantarları yedikten sonra hakkın rahmetine kavuştu. Annesinin düşündüğü gibi, Nero yakında imparatorluk tahtına yükseldi, yeni bir çağ başlıyordu, ahlaksızlık ve yolsuzluğun egemen olduğu bir çağ.
Dipnotlar
- Praetorian Muhafızlar Roma İmparatorları tarafından, hem Roma’da hem de savaş alanında kişisel güvenliklerini sağlamak amacıyla oluşturulmuş özel birlikler.
- 2. Romalı tarihçi ve kamu görevlisi.
- Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus, daha çok Caligula takma adı ile bilinen, 37 – 41 yılları arasında görev yapmış, Julio-Claudian Hanedanı mensubu ve Roma İmparatorluğunun üçüncü imparatoru. Aşırı savurganlığı, tuhaflığı, ahlaksızlığı ve acımasızlığıyla tanınır, despotluğuyla hatırlanır.
- Gaius Suetonius Tranquillus, Suetonius olarak da bilinen, Roma’nın en dikkat çeken tarihçisi ve biyografi yazarı.
- Livia Drusilla, 14 yılından sonra Livia Augusta olarak bilinir, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus’un karısı ve birkaç kez imparator naipliği yapmış, imparatorun sadık danışmanı, 1. yüzyıl Romasının en güçlü kadını ve Roma İmparatoriçesi olan Julio-Claudian Hanedanı mensubu Romalı kadın.
- Augustus, Gaius Octavius Thurinus olarak doğmuş ve MÖ 44 yılında evlatlık edinilmesinin ardından Gaius Julius Caesar Octavianus, adını almış olan, MÖ 27 – MS 14 yılları arasında hüküm sürmüş Roma İmparatorluğu’nun ilk imparatoru.
Çeviri metin; https://www.ancient.eu/claudius
Bibliography
Cassius Dio. Roman History – Books 60-61.
Michael Kerrigan. A Dark History: The Roman Emperors. Metro Books, 2011, 73 – 85.
Suetonius. The Twelve Caesars.
Tacitus. The Complete Works of Tactius.