Atatürk
ATATÜRK, Mustafa Kemal
Modern Türkiye'nin kurucusu (1881-1938)
Parçalanıp yok edilmeye mahkûm bir imparatorluğun asli unsuru Türkleri, Anadolu toprakları üzerinde modern bir Türkiye Cumhuri-yeti'nde özgür ve bağımsız yaşama kavuşturan Mustafa Kemal, 188Pde Selanik'te doğdu. Bir gümrük memurunun oğluydu. Eğitimini askeri okullarda yaptı. 19O5'te Kurmay Yüzbaşı oldu. Daha Harp Okulu sıralarındayken politikayla ilgilendiği, yasaklanmış eylemlere giriştiği için hakkında soruşturma açıldı.
İlk görev yeri Suriye oldu. Şam'da arkadaşlarıyla, ülkedeki despotizme karşı Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu. 1907'de Şam'dan gizlice Selanik'e gidip geldi. O ara Kolağası rütbesine yükseltildi ve Makedonya'daki III. Ordu emrine verildi. Selanik'te yerleşti. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye oldu. Asker olarak demiryolu müfettişliği yaptı. 1909'da 31 Mart ayaklanması başladığında Rumeli'den İstanbul'a ayaklanmayı bastırmakla görevli olarak gönderilen orduda görev aldı. Mahmut Şevket Paşa'nm Arnavutluk ayaklanmasını bastırma harekâtında kurmay başkanlığını yaptı. 1910'da, İstanbul'da Genelkurmay'da görevlendirildi.
Trablusgarp İtalyan Savaşı başlayınca, Mısır üzerinden gizlice Libya'ya gitti, Tobruk Cephesi komutanlığım üstlendi. Binbaşı oldu. Trablus'ta iken Balkan Savaşı patlak verince, Fransa üzerinden İstanbul'a döndü. Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanı oldu. Balkan Savaşı bitince, Sofya'da sefir olan arkadaşı Fethi Okyar'ın ardından Sofya Askeri Ataşeliği'ne atandı. Birinci Dünya Savaşı başladığında, Osmanlı Devleti'nin bu savaşa katılmasına karşı olduğu halde, cephede görev istedi.
Çanakkale savaşları başlayınca, Mustafa Kemal, buradaki Kocaçimen, Arıburnu ve Conkbayırı savunma savaşlarında adım bütün ülkeye duyuracak başarılar kazandı. Albay ve Anafartalar Grup Komutam oldu. 1916'da Doğuya gönderildi, Muş'u Rus işgalinden kurtardı. Bu arada generalliğe yükseldi. VII. Ordu Komutanlığına atandı. Hicaz'a gönderilmek istenmesine karşı çıktı, İstanbul'adöndü. 1917'de Veliaht Vahidettin ile Almanya gezisine çıktı.Dönüşünde, yeniden VII. Ordu Komutanlığı'na atandı. Bu ordunun İngilizler ve Türk ordusunu arkadan vuran Araplar karşısında büsbütün yok olmasını önleyip, birliklerini Şam ve Halep'e çekti. Mütareke imza edildiği gün Yıldırım Orduları Grup Komutanı oldu. Ancak, Mondros Mütarekesi'nin ağır koşullarına karşı çıktığı için, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ile anlaşmazlığa düşüp, İstanbul'a döndü. O İstanbul'a döndüğü gün, Müttefik donanması da İstanbul'a girmiş, Boğaz'da demirlemişti. Bu donanmayı görünce yılgınlığım belirten yaverine, "Geldikleri gibi giderler" dedi.
1919 yılı 15 Mayıs'mda, İstanbul'dan III. Ordu Müfettişi olarak yola çıktı. 19 Mayıs'ta Samsun'a, çıktıktan hemen sonra, bazı komutan arkadaşlarını 21 Haziran'da Amasya'da topladı ve Amasya Tamimi'ni hazırladı. Bu genelgede, bütün halk, vatanın bütünlük ve bağımsızlığını savunmaya çağrıldı. İstanbul Hükümeti ve İngilizler bu gelişme karşısında Mustafa Kemal Paşa'yı geri çağırdı. Mustafa Kemal ise, Sivas üzerinden Erzurum'a geçip, orada, Vilayat-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin toplandığı Erzurum Kongresi'ne başkanlık etti. Bu arada, İstanbul Sarayı'nın kendisini azledeceğini anladığından askerlikten istifa etti. Erzurum Kongresi'nde Heyet-i Temsiliye Reisi seçildi.
Sivas'a gelip, tüm Müdafaa-i Hukuk ve Red-i İlhak cemiyetlerinin delegelerinin katıldığı Sivas Kongresi'ni topladı. Bu kongrede, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu. Başkanlığına Mustafa Kemal Paşa seçildi. Türkiye'nin Amerikan mandasına girmesi önerileri reddedildi.