Beslenme Biçiminiz (Diyetiniz), Bilişsel Fonksiyonlarınızı Korumaya Yardımcı Olabilir!
Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Özet
Akdeniz tipi beslenerek yaşamak daha düşük bilişsel zayıflama riski ile ilişkilendiriliyor. Yüksek balık ve sebze tüketiminin bilişsel zayıflamaya karşı çok yüksek koruyucu etkisi oluğu ortaya çıktı.
İki önemli göz hastalıkları araştırmasından elde edilen yeni bilgilere göre, Akdeniz diyetine bağlı yani sebze, tam tahıllar, balık ve zeytinyağı ağırlıklı beslenme ile bilişsel işlev arasında bir ilişki var. Diyete ait faktörler ayrıca bilişsel işlevin azalmasını yavaşlatmada rol oynuyor.
Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün bir parçası olan Ulusal Göz Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışması (İng. kısaltma: "AREDS") ve AREDS2'den gelen verilerin incelenmesine öncülük ettiler. Çalışmalarının sonuçlarını Alzheimer and Dementia dergisinde yayınladılar. Ulusal Göz Enstitüsü Epidemiyoloji ve Klinik Uygulamalar Bölümü müdürü ve çalışmaların başyazarı Emily Chew şöyle diyor:
Beslenme düzenimize her zaman dikkat etmiyoruz. Beslenmenin beyni ve gözü nasıl etkilediğini keşfetmemiz gerek.
Araştırmacılar, Akdeniz diyetinin dokuz bileşeninin biliş üzerindeki etkilerini incelediler. Diyet; tüm meyveler, sebzeler, tam tahıllar, bakliyat, balık ve zeytinyağı tüketiminin yanı sıra daha az kırmızı et ve alkol tüketiminin üzerinde duruyor.
Yaşa Bağlı Göz Hastalığı Çalışmaları (AREDS ve AREDS2) vitaminlerin yaşa bağlı sarı nokta hastalığı üzerindeki etkilerini yıllar boyunca değerlendirdi. Sarı nokta hastalığında ışığa duyarlı retina zarar görür. AREDS çalışması, sarı nokta hastalığı olan ve olmayan 4000 katılımcıyı içeriyor, AREDS2 ise sarı nokta hastalığı olan 4000 katılımcıyı içeriyor.
Araştırmacılar, çalışmanın başlangıcında katılımcıların beslenme düzenlerini değerlendirdiler. AREDS2 çalışması katılımcıların bilişsel işlevlerini başlangıçta ve iki, dört ve on yıl sonra tekrar ölçerken; AREDS çalışması beş yıl sonra ölçtü. Araştırmacılar bilişsel işlevi ve diğer testleri değerlendirmek için Modifiye-Mini Zihinsel Durum İncelemesine dayalı standart testler kullandılar. Katılımcıların beslenme şekillerini, bir önceki yılda Akdeniz diyetinin her bir bileşenini ne kadar tükettiklerini soran bir anketle değerlendirdiler.
Akdeniz diyetine en çok uyum gösteren katılımcılar bilişsel zayıflama riski en az olanlardı. Çok balık ve sebze tüketiminin bilişsel zayıflamaya karşı çok büyük koruyucu etkisi olduğu ortaya çıktı. On yıl içine, yüksek balık tüketimine sahip AREDS2 katılımcıları, en düşük bilişsel zayıflama oranına sahipti.
Akdeniz diyetine bağlı yaşamda, diyete en çok ve en az uyanlar arasında pek bir fark bulunmadı. Bu demek oluyor ki bireyler, büyük ihtimalle günlük hayat işlevlerinde dikkate değer bir fark görmüyorlar. Ancak popülasyon düzeyinde baktığımızda, etkiler açıkça biliş ve sinir sağlığının diyete bağlı olduğunu gösteriyor.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Araştırmacılar, ayrıca Alzheimer hastalığı riskini taşıyan ApoE genine sahip katılımcıların bu geni taşımayanlara göre daha düşük bilişsel işleve ve bilişsel işlevde daha büyük düşüşe sahip olduklarını buldu. Akdeniz diyetine bağlı yaşamanın faydaları ApoE geni olan ve olmayan insanlar için benzerdi. Yani beslenmenin biliş üzerindeki etkileri, Alzheimer hastalığı için genetik riskten bağımsızdır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Hayvanlar yavruları gözlerinin önünde parçalanırken avcılar tarafından, üzüntü veya benzeri bir hissiyat yaşar mı?
- İsteyerek mi aşık oluruz?
- Evrim, biyolojiyi kapsayan fizik ile desteklenemiyor mu?
- 26
- 11
- 7
- 7
- 5
- 3
- 1
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2022 15:11:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8564
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)> Bilişsel (Kognitif) Sinirbilim> Bilişsel (Kognitif) Biyoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Beslenme Bilimi
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Beslenme Bilimi> Beslenme Prensipleri
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Sağlık Bilimleri> Beslenme Bilimi> Beslenme Hastalıkları
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Göz Sinir Hücresi Beslenme Diyet Besin Bilim Yemek Sağlık Sinir Haber Sinirbilim Nöron Habercilik Sinir Sistemi Nörobilim Besin Değeri Nörobiyoloji Beslenme Bilimi Gıda Halk Sağlığı Yeme Nöron Hücresi Beslenme Biçimi Beslenme Davranışı Beslenme Davranışları Yiyecek İnsan Sağlığı
This work is an exact translation of the article originally published in National Eye Institute. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.