Eleştirel Jeopolitik, jeopolitik bilgilerin, postyapısalcı bir terminolojiyle, söylem haline getirilerek birtakım iktidar ilişkilerini meşrulaştırdığını öne süren, sosyal bilimlerde gelişen postpozitivist literatürle ilişkisi bulunan bir alanı ifade etmektedir. Çalışma, bu temel argümana bağlı kalarak, “Türk dünyası” ve “Türk modeli” kavramlarının bir jeopolitik söyleme tekabül ettiğini ve bunun 1990’lı yıllar Türk Dış Politikasında izlenebileceğini iddia etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Eleştirel Jeopolitik ve Postyapısalcılık literatürlerinden hareketle siyasal karar alıcıların 1990-2000 yılları arasında “Türk dünyası” ve “Türk modeli” söylemlerini değerlendirmektir. Bu amaçla literatürden kuramsal ve kavramsal çalışmalar aktarılmış ve ardından kamuoyunu etkileme gücü bulunan siyasal liderler, bürokratlar gibi kişilerin demeçleri bir söylem analizi metoduna tabi tutulmaya çalışılmıştır. Bu analiz için Milliyet gazetesi çevrimiçi arşivinde bahsedilen iki kavram aranarak, dış politikada karar alma süreçlerini belirleyen bürokrat ve önderlerin demeçleri çalışmanın kapsamına dahil edilmiştir. Çalışmanın sonunda 1990’lı yıllarda Türk Dış Politikası karar alıcılarının bu ifadeleri bir jeopolitik söylem olarak kullandıkları, dolayısıyla argümanın doğrulandığı görülmüştür.
Eleştirel Jeopolitik, Postyapısalcılık, Türk Dış Politikası, Türk Dünyası, Türk Modeli