Depresyon nedir?
Depresyon (majör depresif bozukluk) nasıl hissettiğinizi, nasıl düşündüğünüzü ve nasıl davrandığınızı olumsuz etkileyen yaygın ve ciddi ancak tedavi edilebilen tıbbi bir hastalıktır. Depresyon sürekli üzüntü halinde olmaya ve zevk veren durumlardan keyif almamaya yol açar. Depresyon çeşitli duygusal ve fiziksel belirtilere yol açabilir. Depresyonlu kişilerde evde ve işte görevlerini yerine getirme yeteneği azalmıştır.
Depresyon belirtileri nelerdir?
Üzüntü ve sıkıntı verici olaylarda üzgün hissetmek normaldir. Depresyonda üzgün hissetmekten daha farklı boyutta duygular vardır. Bu nedenle depresyon ve üzüntüyü karıştırmamak gerekir. Başlıca depresyon belirtileri:
- Sürekli üzgün hissetmek
- Günlük aktivitelere ilgi ve zevk kaybı
- İştah değişiklikleri: Aşırı yeme veya iştahsızlık
- Uykuya dalmada zorluk, sık uyanma veya aşırı uyuma
- Sürekli yorgun hissetme
- Konuşmada ve hareketlerde yavaşlık
- Değersiz ve suçlu hissetmek
- Konsantrasyon kaybı, karar verme zorluğu
- İntihar eğilimi
Depresyon tanısı konabilmesi için yukarıdaki belirtilerin en az iki hafta devam ediyor olması gerekir. Depresyon çocukluktan yaşlılığa kadar her yaşta görülebilir. Kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır. Bir kez depresyon geçirenlerde hayatın ilerleyen zamanlarında tekrar yakalanma şansı vardır.
Depresyon nedenleri nelerdir?
Depresyonun tek bir nedeni yoktur. Psikolojik, biyolojik ve sosyal faktörlerin her biri depresyona neden olabilir.
Depresyon için risk faktörleri var mıdır?
Erken ebeveyn kaybı, sevdiği kişiden ayrılma veya ölümü, kadın olmak, düşük sosyoekonomik düzey, iş kaybı, alkol veya madde kullanımı, boşanma, kötü ve travmatik çocukluk geçirme, daha önceden depresyon geçirme, ailede depresyon varlığı, bazı ilaçlar, hormonal değişiklikler ve bazı hastalıklar depresyon için başlıca risk faktörleridir.
Depresyon tanısı nasıl konur?
Depresyon psikiyatride iyi tanımlanmış ve sınıflandırılmış bir hastalıktır. Hastadan alınacak iyi bir öykü ile tanı konur. Ayrıca hekimlerin kullandığı bir depresyon testi bulunmaktadır.
Yaygın anksiyete bozukluğu, mevcut durumla alakasız düzeyde yoğun endişe ve kaygı halidir. Bu durum kişinin günlük ve sosyal hayatını etkiler. Duyulan kaygılar genellikle iş, sağlık, para yada aile ile ilgilidir. Denetlenemez durumdaki kaygı hali en az 6 aydır devam etmektedir. Yaygın anksiyete bozukluğunu depresyon ile karıştırmamak gereklidir.
Depresyondan kurtulma yolları nelerdir?
Yukarıda saydığımız belirtilerden birkaçı en az iki haftadır devam ediyorsa bir psikiyatri hekimine müracaat etmek gerekir. Depresyon tedavisinde ilaç tedavisi yanında psikoterapi uygulanır. Aile desteği son derece önemlidir.
Bipolar bozukluk nedir?
Bipolar bozukluk kişilerin ruh halleri, enerji düzeyleri ve günlük fonksiyonlarında dalgalanma şeklinde ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Bipolar bozukluğa sahip kişiler farklı zamanlarda farklı ruh halinde olabilir. Bunlar manik, hipomanik ve depresif duygu durumlarıdır. Manik dönemde aşırı enerjik ve mutlu olan hasta melankolik döneme girdiğinde depresyonun olağan belirtilerini gösterebilir. Hastalık yatışma ve alevlenmelerle kendini gösterir. Yatışma dönemlerinde kişi tamamen normale dönebilir. Bipolar bozukluk genetik olabilir. Kişiyi derinden yaralayan travmatik olaylar hastalığı başlatabilir. Bipolar bozukluğun belli bir tedavisi yoktur. İlaç tedavisi yanında kişinin hayatı düzene konulur. Alkol ve madde kullanımı varsa bununla mücadele edilir. Kişiye pozitif düşünme yolları öğretilir ve stresle baş etme yolları üzerinde çalışılır. Düzenli beslenme, spor, nefes teknikleri, evde ve işteki stresin azaltılması faydalı olmaktadır.
Panik atak nedir?
Panik atak, ani başlayan ve dakikalar içinde şiddeti artan yoğun bir korku ve rahatsızlık hissidir. Panik atakta aşağıdaki durumlardan dört ya da daha fazlasının olması söz konusudur.
- çarpıntı
- terleme
- titreme
- nefes darlığı, soluk kesilmesi gibi hissetme
- göğüs ağrısı
- mide bulantısı, karın ağrısı
- kontrolü kaybetme korkusu
- ölüm korkusu
- üşüme yada ateş basması
Panik atak tedavisi
Panik atak tedavisinde ilaç tedavisinin yanında davranış terapisi uygulanır. Tedavi kesildiğinde hastalık tekrarlayabilir.