İran'da Mahsa Amini'nin kıyafet kurallarına uymadığı iddiasıyla 'ahlak polisi' tarafından gözaltına alınması sonrası hayatını kaybetmesinin ardından patlak veren ve ülke geneline yayılan gösterilerde kadınlar, bir eylem biçimi olarak saçlarını kesiyor.
Peki İranlı kadınlar saçlarını neden kesiyor?
Birçok İranlı kadın için saç, İslam Cumhuriyeti'nde başörtüsü ile kapatılması mecbur edilen bir güzellik işareti.
Rejimin tepkisi ve ailesinin güvenliği nedeniyle adının açıklanmasını istemeyen Euronews Farsça servisinden İranlı bir gazeteci, "Saçını kesmek anlamlı bir protesto biçimi" diyor ve ekliyor:
"İran tarihi boyunca kadınlar ayağa kalkmak için yeterli güce sahip olmadıklarında saçlarını keserlerdi. Bu her zaman bir isyan ve mücadele başlatma sembolü olmuştur."
Saç kesmek bir protesto ve yas sembolü olarak kabul ediliyor.
Kökeni Firdevsi'nin (MS 977-1010) yazdığı dünyanın en uzun Farsça epik şiirlerinden olan Şehname'ye (Firdevsi'nin eski İran efsaneleri üzerine kurulu manzum destanı) kadar uzanıyor.
İran, Afganistan ve Tacikistan'da ulusal destan olarak görülen eser, dünyanın yaratılışını ve yedinci yüzyıldaki 'İslam fethini' anlatıyor.
Şehname'de, saç tekrar eden bir motif olarak görülüyor ve genellikle 'yas' veya 'kayıp' anlamına gelmek üzere koparılıyor ya da kesiliyor.
Dünya genelinde ünlüler destek veriyor
İranlı kadınların yanı sıra dünyanın dört bir yanında kadınlar, başörtülerini yakarak "Kadın, yaşam, özgürlük", "başörtüsüne hayır", "türbana hayır" ve "özgürlük ve eşitliğe evet" sloganları atarak hemcinslerine destek veriyor.
Bazıları ise "sessiz çığlığa" saçlarını tamamen kazıtıp sosyal medya platformlarında paylaşarak iştirak ediyor.
Kampanyaya dünyanın farklı ülkelerindeki ünlüler, politikacılar ve insan hakları savunucuları da destek veriyor.
Son olarak İsveçli Parlamenter Abir el Sahlani, hükümet karşıtı protestocularla dayanışma içinde olduğunu göstermek için Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu'nda saçlarını kesti.
Paris'te Fransız milletvekilleri ve bakanlar, "özgürlük mücadelesinin bedelini canlarıyla ödeyen" İranlılar için Ulusal Meclis'te bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Aralarında Fransız aktrisler Juliette Binoche, Marion Cotillard, Isabelle Adjani, Isabelle Huppert ve şarkıcı Jane Birkin'in de bulunduğu 50'den fazla ünlü Fransız kadın, saçlarını kesti ve bu anı kayda alarak sosyal medya hesaplarında paylaştı.
Yine aralarında Oscar Ödüllü kadın aktörlerin de bulunduğu çok sayıda kadın, küresel bir harekete dönüşen destek kapsamında 'İranlı kadınların özgürlüğü' için saçlarını kestiğini dile getirdi.