Radyo istasyonunun yayınlarına uygun ve dinleyicilerin ilgisini çekecek iyi bir haber özeti için önce hedef kitlenizi tanımanız gerekir; çünkü bu, haber seçiminizi etkileyecektir. Metnin kapsamı, temposu, güncelliği ve sade olması önemlidir.
Dinleyiciler
Sizi kimin dinlediğini düşünün. Radyo istasyonunun yayınlarına uygun ve dinleyicilerin ilgisini çekecek iyi bir haber özeti yazmak, yılların deneyimiyle kazanılan bir beceridir.
Londra’da BBC Radyo Haberleri Dairesi’nde editör yardımcısı Helen Morgan-Wynne, ilk önce hedef kitlenizi anlamanız gerektiğini, çünkü bunun haber seçiminizi etkileyeceğini söylüyor.
Süre
Peki, bülten ve haber özetlerinin süresini nasıl hesaplayacaksınız? Tempolu, ilginç bir bülten ya da özet yazmak için haber sayısını yüksek tutmaya çalışmalısınız. Genel ilke olarak, iki dakikalık özette beş habere, üç dakikalık bir özette ise ikisi ya da üçü arasına ses konulmuş altı ya da yedi habere yer vermeye çalışın. Araya konulan sesler 35 saniyeden uzun olmamalıdır.
Kontroller
Neden iki kez kontrol etmeniz gerekir? Çalışmaya başladığınız zaman, radyo istasyonunuzun o vakte kadar ne yayınladığını ve yeni haber çıkıp çıkmadığını görmek için sizden önce hazırlanan haber özetlerini okuyun. Hangi haberlere yer vereceğinize karar verdikten sonra, bunları iyice anladığınızdan emin olun. Yeterince erken başlarsanız, geri dönüp, ajanslardan ya da muhabirlerin gönderdiği metinlerden haberin aslını okumaya vaktiniz olur.
Sadelik
Haber özeti hazırlamak, haberi en temel unsurlarına indirgemektir. Radyo mümkün olduğunca konuşma üslubuna yaklaşmaya çalışır. Bu nedenle her sözcüğü dikkatle ölçüp biçmeli ve hem kullandığınız sözcüklerde, hem de düşünce sürecinde tekrarlardan kaçınmalısınız.
Helen Morgan-Wynne, “Haberlerin çoğu son derece basit bir şekilde, iki-üç cümleyle anlatılabilmektedir. Her cümle yeni bir bilgi içermelidir” diyor.
Güncelleme
Haberi gün boyunca nasıl güncelleyeceğinizi ve yeni kılacağınızı bilmeniz gerekir. Bir süredir tekrarlanan bir haberse, diyelim ki ana haberlerle bağlantı kurarak, bir adım öteye götürmek isteyebilirsiniz. Dinleyiciler bütün gün radyo başındaysalar, aynı iki cümlenin sürekli olarak tekrarlanmasından sıkılırlar.
Tavsiye
Helen Morgan-Wynne’in sonuncu ve kendisine göre muhtemelen en önemli tavsiyesi de şu: “Yetiştiremiyorsanız, yardım isteyin. Ekip işi yapıyorsunuz; herkes zorluklarla karşılaşabilir.”
Kaynak: CNN Academy