Aşkların şehri Paris
Norbert Glanzbergi tanır mısınız? Hayır mı? Ya Padam Padam dersem? Peki ya aşkların şehri Parisle ilişkisini ?
Norbert Glanzbergin adı çoğu kimseye tanıdık gelmese de Padam Padamın yanısıra onlarca efsane fransız chansonunun yaratıcısı olduğunu bilmeden tanıyoruzdur aslında bu ünlü ünsüzü
Yirminci yüzyılın en büyük kompozitörlerinden biri olan Norbert Glanzbergin hayatı ve bestelerinden oluşan bir müzikale ev sahipliği yapıyor Paris bu yaz: Padam Padam. Daha once Judy Garlandın anısına sahnelenen Une Etoile et Moi(Bir Yıldız ve Ben) müzikalinden tanıdığımız Isabelle Georges, adı çok duyulmamış ama dillerden düşmeyen bestelerin yaratıcısı bu sanatçının hikâyesini anlatıyor oyununda. Georgesun o duru sesine, üç müzisyen- piyanoda Frederik Steenbrink, kontrbasda Jerome Sarfati ve gitarda Edouard Pennes- eşlik ediyor.
Küçük Norbert bir yaşındayken, doğduğu Polonyadan Bavyeraya taşınır ailesiyle... Üç yaşında annesinin hediye ettiği armonikayı çalmaya başlar. Dört yaşında ilk kez gittiği sinemada ilk filmini izler. Film sessizdir ama bir orkestra, filme eşlik etmektedir. Sinema salonunda kalbi küt küt atan Norbert dili döndüğünce annesine sorar, Anneciğim, müzik neden hem gülüyor, hem ağlıyor? Karar o an verilmiştir; müzik, hayatının ta kendisi olacaktır.
On iki yaşında Wurzburg Konservatuarına girer. Kısa zamanda koro şefi olur, film müzikleri yazmaya başlar. 1930ların Almanyasında yükselişe geçen Faşizm nedeniyle Yahudiler için yaşam zorlaşmaktadır. 1933 yılında Goebbels, Nazi partisinin gazetesi Der Angriffde, Glanzbergi dejenere Yahudi sanatçı diye nitelendirir ve sanattan men edilmesini emreder. Norbert için ülkesinden ayrılmaktan başka çare kalmamıştır. Parise kaçar. Kendisi gibi sürgün jazz manouche/gypsy jazzın babası sayılan Django Reinhardtla tanışır, bal musettelerde (akordeonlu danslar) çalışmaya başlar, ünlü şarkıcı Lys Gauty için besteler yapar.
Fakat Nazi ayak sesleri Fransada da peşini bırakmaz. 1940da Güney Fransadaki zone non occupéeye(işgal edilmemiş bölge) yerleşir. Chansons pour Piaf: Norbert Glanzberg, toute une vie 1910-2001 (Piaf için Şarkılar: Norbert Glanzberg, Bir Hayat)* adlı biyografisini kaleme alan Astrid Freyeisenin da belirttiği gibi Almanyanın Fransayı işgaliyle tehlikeli bir saklambaç başlar Norbert için: Nice, Marsilya, Antibes... Savaş yılları, baskınlar, kaçışlar, gizlenmeler, sahte kimlikler, tutuklanmalar, hakaretler, küçük düşürülmelerle dopdolu geçer. Hayatta kalabilmeyi müzisyen arkadaşlarına, Eluard, Prévert, Aragon, Triolet, Juillard gibi tanıştığı dönemin entellektüel direnişçilerine ve kısa bir aşk ilişkisinin ardından güçlü bir dostluk kurduğu Edith Piafa borçludur. Bir de müziğinin gücüne
1945de özgürdür artık. Charles Trenet ve Tino Rossi ile turnelere çıkar. 1948de Henri Contetle yazdığı Padam Padam şarkısı Edith Piaf tarafından seslendirildiğinde, şarkı bir anda aşkın uluslararası marşı oluverir. 1952de Yves MontandMoi jmen fous ve Les grands boulevardsı, yine Piaf, Mon manège à moiyı seslendirir. Maurice Chevalier, Henri Salvador, Jean Bretonnière, Éliane Embrun, Anny Flore, Dario Moreno, Luis Mariano, Francis Lemarque, Pétula Clark, Dalida, Mireille Mathieu için unutulmaz şarkılar besteler.
Ardından gelen rockn roll/yéyé dönemi, müzikhol kariyerine son verse de ileriki yıllarda çocukluk aşkı klasik müziğe geri dönüş yapar. 1983de Der Tod ist ein Meister aus Deutschland (Death is a Master from Germany) adlı şiir koleksiyonunu okuduktan sonra aralarından 12 tanesini seçerek Holocauste Liederi besteler. Şiirler, Nazi kamplarına sürülen ve çoğu can veren Yahudiler tarafından yazılmıştır. 1985de Nobel Ödüllü Isaac Bashevis Singerin romanlarından ve annesinin şarkılarından esinlenerek daha taze ve hafif melodilerle dolu La Suite Yiddish konçertosuna imza atar.
Ölümsüz eserleriyle 1910 doğumlu müzisyene, doğumunun 100. yılında büyük bir saygı duruşudur Padam Padam... ve 50lerin en güzel şarkılarını üretmesine ortam oluşturan Parise aşkla ithaf edilmiştir. O Paris ki aşkların ve aşıkların şehridir zaten
***
Bu yaz Parise bir saygı duruşu da Hotel de Villedeki Paris dAmour Sergisi Sergi, kişisel tarihlerini ışıklar şehrinin tarihiyle birleştiren, aşkların bu en güzel sahnesinde ölüm bizi ayırıncaya dek yeminini eden çiftlerin hikâyesini şiirsel fotoğraflarla bezeyen bir ithaf. Tüm fotoğraflar Gérard Uféras imzalı. Uféras, iki yıl boyunca birbirlerine evet demek için Parisi seçen 70 çiftin yaşamlarına giriyor; nikah öncesi, sırası, sonrasında fotoğraflarıyla onları ölümsüzleştiriyor ve farklı kültür, gelenek, cemaat, nesillerden gelseler de ortak noktaları aşklarını Pariste yaşamak olan bu çiftlerin mutluluk, coşku ve heyecanlarını görüntülediği olağanüstü bir mozaik oluşturuyor.
Paris Belediye Başkanı Bertrand Delanoë, sergiyle ilgili sözlerinde, Paris dAmour sınırsız, dinsiz, ırksız bir insanlık dersidir. Parisin kimliğini oluşturan özelliklerden biri aşkın özgürlüğüdür, birlikte yaşama mutluluğunun vitrinidir. Biz Pariste renkleri silmiyor, birleştiriyoruz, diyor.
Adları Vildan-Gökhan, Moun-Eunju, Manjula-Bruno olsun Türk, Fransız, İtalyan, Japon, Amerikalı, Koreli, Senagalli, Kamerunlu farketmiyor. Farklı renk, ırk, inanç, milliyet, kültür, kök ya da yaşam parkurları Hepsi aşk karşısında önemini yitiriyor. Sizleri, çiftlerin birlikteliklerini ve Parisi anlatan cümleleriyle başbaşa bırakıyor ve gelecek ay buluşuncaya dek sevgi dolu günler diliyorum.
Birlikte bir projemiz var: Birbirimizi sevmek
Pariste herşey birbirine karışıyor: Bizim sokakta Italyadaymış gibi hissedebilirsiniz kendinizi Köşedeki bar Çinli, komşularımız ramazanı kutlar, az ilerdeki Kamboçya restoranında haftada bir akşamları yemeğe gideriz, yol üstünde boubouslu(Afrikalıların giydiği etnik kıyafet) kadınlarla selamlaşırız. Burada dünyayı paylaşıyoruz.
Evlilik çok samimi bir kutlamadır, etraf çok kalabalık olsa da..
Bir film gibiydi ama gerçek hayattı
Pariste her semtin kendine özgü havası vardır, tek kelimeyle büyülü!
Pariste ikimizin de aynı rüyası vardı: Aşka rastlamak!
Size uygun ayakkabıyı bulduğunuz an, yola onunla devam edersiniz
Liberté, égalité, fidelité (özgürlük, eşitlik, sadakat)!