Eski bir Hint geleneği olan yoga, duruş ve nefes egzersizlerinden gevşeme ve meditasyona uzanan çeşitlilikle birçok zihin ve beden egzersizinden oluşur. Yoga tedavisi, sağlık sorunu olan kişinin ihtiyacına göre ayarlanır. Belirli bazı rahatsızlıkların tedavisine yardımcı olmanın yanı sıra, düzenli olarak yoga yapmak enerji seviyesini de yükseltir ve sağlığı her yönden kuvvetlendirir.
Yoga tedavisi, binlerce yıl önce Hindistan yarımadasında ortaya çıkan zengin ve eski yoga geleneğinden kaynaklanır. Yoga felsefesi, fiziksel ve ruhsal olmak üzere tam varoluş düzeylerini kapsar. Ancak isterseniz, yogayı ruhsal öğretiden sıyırıp yalnızca fiziksel ve zihinsel sağlığınızı kuvvetlendirmek için kullanabilirsiniz.
Yoga tedavisi, yıllardan beri Hintli doktorlar tarafından kullanılmaktadır. Ancak, 1920’li yılların başında Bombay’da Swami Kuvalayananda’nın öncülüğünü yaptığı günümüz yogası nispeten yeni bir disiplin olup geleneksel yoganın modern tıpla kaynaştırılmış şeklidir. Bu tedavi yöntemi, ortaya çıkışını izleyen birkaç on yılda Hindistan’ın diğer bölgelerine de yayılmıştır. Bugün, Hindistan’daki yoga kliniklerinin çoğu hastanelere bağlıdır.
Günümüzde Batı’da doktor ve psikologlar, anksiyete ve stres tedavisinde yoga kaynaklı gevşeme tekniklerini yangın bir biçimde kullanmaktadır. Yogadaki, duruş, nefes alma, gevşeme ve meditasyon egzersizlerinin artrit, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, migren, obezite ve âdet öncesi sendromu gibi yaygın rahatsızlıkların tedavisinde yararlı olduğunu da kabul etmeye başlamışlardır.
Bir uzmana danışmak
Yoga tedavisi uzmanı, sağlık sorunlarınızı bünyeniz, yaşam tarzınız, stres seviyeniz ve sağlıkla ilgili diğer genel özellikleriniz ile birlikte değerlendirir. Daha sonra size en uygun yoga egzersizlerini seçer ve bunları ya bire bir ya da küçük, özel sınıfta size öğretir. Ayrıca, evde her gün yapmanız gereken yoga egzersizlerini anlatmaya da bir seans ayırır. Yoga uzmanınız, bu egzersizleri yapma becerileriniz arttıkça ve durumunuz iyileştikçe egzersiz programınızı değiştirecektir.
Yoga, zihin, beden ve ruh arasında uyum sağlamayı amaçladığından yalnızca rahatsızlığınıza yararlı olacak egzersizleri değil, sizi hem zihinsel, hem de fiziksel olarak sakinleştirecek ve canlandıracak dengeli bir program içermelidir. Tedavide kullanılan yoga teknikleri çoğunlukla şaşırtıcı derecede basit olduğu için, uzman, sağlık durumunuz ne olursa olsun kolaylıkla uygulayabileceğiniz bir program seçmekte zorlanmayacaktır.
Yoga Tedavisi ve evde uygulanması
Yoganın etkili olabilmesi için, her gün kısa süreli de olsa egzersizlerin sık ve düzenli bir biçimde yapılması gerekir. Bu nedenle sağlık sorunlarınızın yanı sıra, yaşam tarzınıza da uygun bir yoga düzeni kurmalısınız. Bir seans çok vaktinizi almamalı, böylelikle bunu günlük yaşamınızın bir parçası haline kolaylıkla getirebilirsiniz.
Yoga programınızı hazırlamak için en iyi yöntem, bir yoga tedavisi uzmanı veya eğitimcisine başvurmaktır. Yogayı kitap ve video yardımıyla da öğrenebilirsiniz; ancak bunlar iyi bir eğitmenin yerini tutmaz. Yoga egzersizlerinin öyle ince tarafları vardır ki, bir uzmanın bunları nasıl yaptığını görmeden ve onun tavsiyelerini işitmeden bunları tam olarak öğrenmeniz mümkün değildir. Özel sağlık ihtiyaçlarına cevap veren belirli bazı duruşlar, çeşitli duruş şekilleri, nefes egzersizleri, gevşeme ve meditasyon teknikleri ile zenginleştirilmiş bir yoga seansı ile bütünleştirildiğinde çok daha yararlı olacaktır.
Uygulama önerileri
- Sakin ve iyi havalandırılmış bir odada sessiz bir köşe bulun.
- Rahat giysiler giyin ve yere, üzerinde rahat edeceğiniz, kaygan olmayan bir mat ya da battaniye serin.
- Yere uzanmayı gerektiren egzersizleri yaparken başınızın altını ve belinizi katlanmış battaniyelerle destekleyin.
- Parlak ışıktan ve dikkat dağıtan şeylerden kaçının.
- Sabah kahvaltısı, öğle veya akşam yemeğinden önce yoga yapmak için belirli bir zaman seçin. Bu mümkün değilse, yoga egzersizlerini bir şeyler atıştırdıktan en az bir saat, yemeklerden ise üç buçuk saat sonra yapın.
Omuz ağrıları gibi hafif rahatsızlıklar günde birkaç dakika yoga yaparak geçebilirse de, astım gibi daha ciddi hastalıklar daha uzun seansları gerektirir. Bu seanslara aylarca devam etmeniz gerekebilir. Ancak, kısa süreli uygulamaların dahi önemli faydaları görülecektir.
Duruşlar
Yogada duruş şekilleri (veya asanalar) vücudun her bir bölümünü gevşetmeye, güçlendirmeye ve canlandırmaya yarar. Bunlar genel olarak belkemiğine odaklanır ve onu öne, arkaya, yana doğru eğme veya her iki yönde döndürme hareketleri içerir. Bu hareketler vücudun eklemlerini tümüyle çalıştırır ve esneklik sağlar. Aynı zamanda göğüs kafesindeki kasları gevşettiği için nefes almak kolaylaşır. Bedenle zihin arasında çok yakın bir ilişki olduğu için, vücutta ortaya çıkan bu etkiler zihne de yansıyarak duygusal ahenk sağlar ve stresi azaltır.
Gevşeme
Bedenin iyice gevşemesi insanın stres ve yorgunluğunu birkaç dakika içinde yok eder. Aynı zamanda, migren ve irritabl bağırsak sendromu gibi anksiyete durumunda vücut tarafından salgılanan birtakım kimyasalların tetiklediği birçok rahatsızlığın giderilmesine de yardımcı olur. Yoga da gevşeme genellikle hareket etmeden yatar durumda sağlanır. Bunun için kullanılan çeşitli teknikler vardır. Bunların çoğu, dikkati vücudun belirli kısımlarına, nefese veya zihinsel görüntülere odaklayan tekniklerdir.
Yogayla ilintili bir teknik olan meditasyon ise insanı düşüncelerini yavaşlatmaya ve farkındalığı artırmaya yöneltir.
Özel önlemler: Yoga yaparken daima yumuşak hareket etmelisiniz. Yoganın acı veya rahatsızlık vermemesi gerekir. Bu şekilde yapıldığında yoga son derece güvenlidir. Ancak, bazı rahatsızlıklar açısından belirli duruş şekilleri uygun olmayabilir, hatta tehlike yaratabilir. Emin olmadığınız durumlarda bir doktora danışın. Bu tür durumlara örnek olarak aşağıdaki haller gösterilebilir:
- Artrit: İltihaplı eklemleri hareket ettirmekten kaçının.
- Depresyon: Vücudu iyice gevşeten egzersizler veya meditasyon bazı durumlarda yararlı olabilirken, bazen depresyonun artmasına da neden olabilir.
- Epilepsi: Bir uzman gözetiminde yapılmadığı hallerde, karından hızlı nefes alıp verme veya derin nefes alma gibi akciğerlerdeki havayı artıran nefes alma egzersizlerinden kaçının.
- Kalp hastalığı: Yetkili bir yoga uzmanından yardım alın.
- Karın fıtığı: Karın bölgesinde basıncı artıran duruşlardan (yüzükoyun yatmak gibi) kaçının.
- Kronik bronşit ve anfizem: Zorlayıcı egzersizlerden kaçının.
- Obezite: Baş aşağı durmayın ve zorlayıcı hareketlerden kaçının.
- Sırt veya boyun ağrıları: Yoga sırasında veya sonrasında ağrıyı artıran duruşlardan kaçının.
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon): Nefes tutmayı veya baş aşağı durmayı gerektiren zorlayıcı egzersizlerden kaçının.