TÜRK MÜZİĞİ SÖZLÜĞÜ
Bâd-ı Sabâ
Bâd-ı sabâ
Ankara dolaylarında icrâ edilen bir oyun havası. 2 süreli bir usûl kalıbına sahip olup ağır başlı bir harakate sahiptir.
Baget
Orkestra şefinin orkestrayı yönetirken kullandığı, uzunluğu tercihe göre değişen değnek, çubuk.
Bağ
Seslerin ya da notaların birbirine bağlanarak, bir nefeste (bir anlam bütünlüğü içinde) okunması/çalınması gerektiğini gösterir. Bkz. Bağlı.
Bağda (=beste)
Türkçe'de "beste"nin karşılığı olarak önerilmiş olan terim.
Bağdar (=Besteci)
"Bağda" terimine istinaden "besteci" terimi için de "bağdar" kelimesi önerilmiş ancak her iki terim de az sayıda müzisyen ve müzik bilimci tarafından benimsenmiştir.
Bağır sesi
Böğür ve bağırsakların üstündeki kasların ciğerlere en alttan basınç yapması sonucu kadın veya erkek sesinin gür bir şekilde çıkması.
Bağlama
Gövdesi armudi, uzun saplı, tezene adı verilen bir araç veya sadece el ile çalınan telli halk çalgısı. Sapına bağlanan perde bağlarından ötürü bu ismi aldığı rivayet edilir. Türkiye'nin hemen her yöresinde kullanılmaktadır. Yörelere göre değişen çalım teknikler bulunur ki bunlara "Tavır" adı verilir. Anadolu'da bağlamayla birlikte saz adı da sıkça kullanılır. Bkz. Saz.
Bağlama Ailesi
Bağlama Düzeni
Daha çok Batı Anadolu Türkmenleri ile Alevi-Bektaşî toplulukları arasında yaygın olan çalgı akordu. Alt tel (la), orta tel (re), üst tel (mi) seslerine akort edilir.
Bağlamak
Türkü yakmak, beste yapmak.
Bağlantı
Bağlı
Bağrıyanık
Elazığ yöresinde okunan bir uzun hava.
Bağsız
Tanelemece. Notaları birbirinden ayrı şekilde kesik biçimde duyurmak. Staccato (it.).
Bahâr
Bahâriye
Klâsik Türk müziğinde baharı tasvir eden sözler üzerine bestelenen bir müzik çeşidi. Bu türde bestelenen eserlerin sözlerinde dönemin padişah veya devlet adamlarının isimlerinden övgüyle bahsedilir ve eser o kişilere sunulur.
Bahr-i Nâzik (=Evc-i bahr-i Nâzik)
Bakiyye
Klâsik Türk müziğinde iki ses arasındaki 4 komalık mesafeye verilen isim.
Bakiyye bemolü
Klâsik Türk müziğinde iki ses arasındaki 4 komalık mesafeyi pest yöne doğru belirten bakiye işareti çeşidi.
Bakiyye diyezi
Klâsik Türk müziğinde iki ses arasındaki 4 komalık mesafeyi tiz yöne doğru belirten bakiye işareti çeşidi.
Balaban
Bam Teli
Kalın ses veren tel.
Banda (=Bando)
Üflemeli ve vurmalı çalgılardan oluşan mızıka takımı.
Bar
Kuzey Doğu Anadolu yöresinde oynanan bir halk oyunu ve bu oyuna eşlik eden ezgi.
Bar Havası
Bar oyununa eşlik eden ezgi.
Barak Ağzı
Gaziantep'in güney doğusunda yaşayan Türkmen aşiretlerinden biri olan Barakların uzun hava söyleyiş biçimi.
Barak Havası
Barakların müzik kültürü içinde yer alan özgün repertuar.
Barana
Balıkesir ve çevresinde müzikli ve oyunlu eğlence, toplantı. Bu tür eğlence toplantılarında repertuar özgün bir biçimde sıralanır. Bu bir tür suiti andıran sıralanıştır ki, eğlenceye yönelik her tür toplantıda böylesi bir repertuar sıralanışı vardır.
Barana havası
Baranalara özgü özel dağarcık.
Basamak
Bkz. Abanık.
Basık (=Alçak)
Hafif, yumuşak bir icrâyı öngören terim. Kuvvetli'nin tersi. Piano (it.).
Basıntılı sesler
Basit
Sade ve basit bir ifade ile. Schietto (it.).
Basit aralık (=Katsız, =yalın aralık)
Bileşik aralığın tersi. Genişliği bir tam oktavı aşmayan aralık, basit aralıktır. Bkz. Katlama.
Basit Isfahân
Basit Makam
Klâsik Türk müziğinde yer alan bir makam çeşidi. Teorisyenler bu çeşidi makamların oluşum şekillerini göz önünde bulundurarak meydana getirmişlerdir. Buna göre, bir makamın basit sayılabilmesi için bir tam dörtlü ile tam beşlinin veya tam beşli ile tam dörtlünün birleşiminden oluşan sekiz seslik bir diziye sahip olması ve güçlü sesinin dörtlü ile beşlinin birleştiği yerdeki sese denk gelmiş olması gerekmektedir. Türk müziğinde Çârgâh, Bûselik (inicisi Şehnâz-Bûselik), Kürdî, Rast, Uşşâk (inici-çıkıcısı Beyâtî), Nevâ (inicisi Tâhir), Hümâyûn, Hicâz, Uzzâl, Zîrgûleli Hicâz, Karcığar, Basit Sûz'nâk, Hüseynî (inicisi Muhayyer) olmak üzere 13 adet basit makam bulunmaktadır.
Basit Usûl
Baskı
Klavyeli ya da telli çalgılarda parmakların klavyeye veya tellere yayın baskı yapması. Bu baskının derecelerine göre kuvvetli ya da yumuşak farklı sesler elde edilir.
Başeksik
Eksik ölçü, nâ-tamam ölçü, dış ölçü, önel, anakruz. Bir parçanın girişinde hamle etkisi uyandıracak şekilde kesik tutulmuş ölçü parçası ya da parçanın ilk ölçüsünün eksik başlaması.. Auftakt (alm.)
Başkemancı
Orkestrada birinci keman grubunun en önünde oturan, bu grubun başında olan solo kemancı.
Başlantı
Başlık
Donatım. Bkz. Donanım.
Başolgu
Bir operada veya büyük bir müzik eserinde asıl konuyu meydana getiren başlıca olgu. Aksiyon.
Başpâre
Türk müziğinde kullanılan bazı kamış gövdeli çalgıların ağız kısmına takılan parça. Fildişi, boynuz ve abanoz, pelesenk gibi çeşitli ağaçlardan yapılır.
Baş sesi
Erkek sesinin normal ses bölgesinin dışında, daha tiz bölgelerde, kadın sesine yakın sesler çıkartması ve bunu yapabilmek için başvurulan yöntem. Falset. Bkz. Kafa sesi.
Baş-Taksîm
Klâsik Türk müziğinde çalgı müziği kategorisine giren taksîm çeşidi. Dinleyiciyi peşrevin makamına hazırlamak için peşrevlerden önce icrâ edilir. Dolayısıyla makam bakımından çalınacak peşrev ile aynı özellikleri taşır.
Baştan işareti
Türlü biçimlerde olan, fakat en çok "S" gibi çizilen nota işaretidir. Parçanın biri önce, diğeri sonraki iki noktasında iki kere yer alarak, ikinci konulduğu yerden ilk bulunduğu noktaya geçilir. Baştan işareti, böylece o karşı işaretten parçaya veya parça kısmına tekrar başlanılmak gerektiğini bildirir. İşaretli noktadan yapılan tekrarlanış "Fin" kelimesinin bulunduğu yere kadar sürer.
Batak
Bayâtî (=Beyâtî)
1. Klâsik Türk müziğinde bugünkü nîm hisâr sesine Safîyüddîn Urmevî'nin Edvâr'ında verilmiş olan isim.
2. Klâsik Türk müziğinde kullanılan basit makam. Dügâh (la) sesi üzerinde (yerinde) bir Uşşak dörtlüsüne nevâ (re) sesi üzerine aktarılmış bir Buselik beşlisinin eklenmesiyle meydana getirilmiştir. Uşşak makamı ile benzerlik göstermekle birlikte, bazı özellikleri ile Uşşak makamından ayrılır. Çıkıcı-inici bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi dügâh (la), güçlü sesi nevâ (re)'dır. Asma kararları, Uşşak makamında olduğu gibi segâh (koma bemolü almış si) sesi, Segâh ve Ferahnâk beşlisi, Segâh üçlüsü ve Beyâtî makamını Uşşak makamından ayıran nevâ (re) ve çargâh (do) sesleri ile nevâ sesi üzerine aktarılmış Hicâz ve çargâh sesi üzerine aktarılmış Nikrîz çeşnileridir.
Bayâtî Arabân
Klâsik Türk müziğinde kullanılan Bayâtî makamı çeşidi. Nevâ sesi üzerinde bir Zîrgûle'li Hicaz dizisine -ki buna Arabân dizisi de denir- dügâh (la) sesi üzerindeki (yerinde) Bayâti dizisinin eklenmesiyle meydana getirilmiştir. İnici bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi dügâh (la), güçlü sesleri muhayyer (la) ve nevâ (re)'dir. Asma kararları, gerdâniye (sol) sesi üzerine aktarılmış Bûselik, nevâ (re) sesi üzerine aktarılmış Zîrgûle'li Hicâz, Hicâz ve Bûselik, çargâh (do) sesi üzerine aktarılmış Nikrîz ve segâh (koma bemolü almış si) sesi üzerine aktarılmış Segâh veya Eksik Ferahnâk çeşnileri ile segâh sesi üzerinde Segâh üçlüsüdür.
Bayâtî-Arabân-Bûselik (Arabân-Bûselik)
Bayâtî Arabân Kürdî
Bkz. Arabân Kürdî
Bayâtî-Buselik
Bayâtî-Isfahân
Bayâtî-Kürdî
Bayâtî-Sultânî
Bayâtî-Şîrâz
Bayım
Bayram Salâtı
Bkz. Salât.
Beg (=Bey) Havası
Harput mayasının diğer ismi.
Bek
Klarinet ve saksofonun ağızlık olarak kullanılan kısmı için kullanılan terim.
Bekar
Bektâşî Devr-i Revânı
Bektaşî Divanisi
Kuzey Doğu Anadolu'da yaygın âşık makamlarından olan bir divan türü.
Bektaşî Makamı
Elbistan dolaylarında yalnız çalgı ile çalınan sözsüz ezgi. Cemlerde diğer ezgiler çalınmadan bu ezgi öncelikli olarak çalınır. Bu yöre halkı bu ezgiye kutsiyet izafe etmişlerdir.
Bektaşi Müziği
Bektaşî tarikatına mensup toplulukların kendi ses kültürlerini yansıtan müzik türü. Bu türün kapsamı son derece geniş olup, onlarca çeşidi, özel makam ve ritim kullanımını bünyesinde barındırır. Türk müziğinde Mevlevî müziği ile birlikte en önemli tarikat müziği türüdür. Bektâşî tarîkatının ;"Âyîn-i Cem" adı verilen toplantılarında yer alan bu müzik özellikle İstanbul merkez olmak üzere Anadolu'nun bazı kesimleri ve Trakya'da (Balkanlar da buna dahil edilebilir) yaşayan, yerel müziklerden etkilenmiş, üslûp olarak halk müziğini taklit etmiştir. Kullanılan çalgılar şehir merkezlerine gelindiğinde Klâsik Türk Müziğinin çalgıları iken köy ve kasabalarda bağlama, dîvan, tanbura, cura başta olmak üzere keman, kabak kemâne gibi yerel çalgılara dönüşür.
Bektâşî Raksânı (=Raksân)
Bektaşi Raksı
Bkz. Raks
Belik
Arıza, uğram, değişim.
Bemol
Önüne konduğu notanın sesini yarım ses pestleştiren (kalınlaştıran) işaret.
Bend-i Buselik
Klâsik Türk müziğinde kullanılan birleşik makam. Sâdeddin Heper tarafından meydana getirilmiştir.
Bend-i Hisar
Klâsik Türk müziğinde kullanılan birleşik makam. Ahmet Avni Konuk tarafından, Hisâr-Bûselik makamının dizisine yegâh (re) sesi üzerinde (yerinde) bir Sultânî Yegâh dizisinin eklenmesiyle meydana getirilmiştir. Karar sesi yegâh (re), güçlü sesleri hüseynî (mi) ve dügâh (la)'tır. İnici bir seyir özelliğine sahiptir.
Bengi
Balıkesir dolaylarında erkekler tarafından oynanan bir zeybek çeşidi ve bu oyuna eşlik eden ezgi.
Bent
Halk şiirinde en az iki mısradan oluşan söz kümesi, asıl sözün söylendiği kısım.
Berefşân
Beste
1. Bestelenmiş müzik eserine verilen ad; parça. Genelde bestecisi tarafından bir bilinç ve birikim sonucunda yapılan -herhangi bir formdaki- müzik eseri olarak tanımlanmasına karşın; halk arasında, müzik eseri, türkü, ezgi anlamında kullanılan terim.
2. Klâsik Türk müziğinde önüne eklendiği makamın sonunda Irâk dörtlüsünün olduğunu belirten kelime.
3. Klâsik Türk müziğinde kullanılan, din dışı, sözlü form. Beste, gazel tarzında yazılmış dört mısralı şiirler üzerine bestelenmiştir. Bu özelliğinden dolayı "dörtlü" anlamındaki "Murabba" adıyla da anılır. Dörtlünün her mısrası Zemin-hâne, Nakarat-hâne, Miyân-hâne ve Nakarat-hâne adlarını alır. Genellikle büyük usûllerle ölçülmüşlerdir.
Besteci
Kompozitör, bağdar, müzik yazan kişi.
Beste Devr-i Revânı
Beste-Hicâz
Beste-Hisâr
Beste-Isfahân
Klâsik Türk müziğinde kullanılan Isfahan makamı çeşidi. Dügâh sesi (la) üzerinde (yerinde) Isfahân makamı dizilerinden herhangi birine, ırak (bakiye diyezi almış fa) sesi üzerinde bir Segâh dörtlüsünün eklenmesiyle meydana getirilmiştir. Çoğunlukla inici- çıkıcı ve bazen çıkıcı bir seyir özelliklerine sahiptir. Karar sesi ırak (bakiye diyezi almış fa), güçlü sesleri nevâ (re) ve dügâh (la)'tır. Asma kararları, segâh (koma bemolü almış si) sesi üzerinde Segâh ve Eksik Ferahnâk beşlisi, Segâh üçlüsü, dügâh (la) sesi üzerine aktarılmış Uşşâk ve Rast çeşnileri ile dügâh sesidir.
Bestelemek
Müzikal eser yaratma faaliyeti. Yalnızca ezgi üretmek biçiminde olabileceği gibi, bir sözü bir ezgiye veya bir ezgiyi bir söze uyarlamak anlamına da gelir. Buradaki uyarlama işleminde geleneksel kültürün belirlediği kalıplar esas alınır. Bunun dışında kişilerin iradesi çok fazla etkin değildir.
Beste-Nevâ
Bestenigâr
Klâsik Türk müziğinde kullanılan birleşik makam. Dügâh (la) sesi üzerindeki Sabâ makamı dizisine ırak (bakiye diyezi almış fa) sesi üzerinde bir Segâh dörtlüsünün eklenmesiyle meydana getirilmiştir. Çoğunlukla inici-çıkıcı ve bazen çıkıcı bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi ırak, güçlü sesleri çargâh (do), dügâh (la) ve segâh koma bemolü almış (si)'tır.
Bestenigâr-Hisârek
Bestenigâr-ı Atıyk
Bestenigâr-ı Kadîm
Beşirî
Urfa, Elazığ ve Kerkük'te söylenen bir uzun hava türü.
Beşleme (=Kentole)
Aynı cinsten 4 notanın süre değerine ait olan 5 notadan oluşan küme.
Beşli
1. Diatonik gamın beşinci derecesi.
2. Beş dereceli aralık. En kalın sesi ile en ince sesi arasında beş adet dereceye sahiptir. Örn: do-sol gibi. Tam beşli, eksik beşli, artık beşli, alt-eksik beşli ve üst-artık beşli şekillerinde görülür.
Beşliler
Klâsik Türk müziğinde makam dizilerini meydana getiren beş sesten mürekkep kalıp dizilere verilen isim. Çârgâh, Bûselik, Kürdî, Rast, Hüseynî ve Hicâz beşlileri basit makamların oluşumunda temel faktör olan tam beşliler; Segâh, Müsteâr, Hüzzâm, Nikrîz, Pençgâh, Ferahnâk ve Nişâbur beşlileri ise aralık ilişkileri bakımından ayrı bir kategoride yer alan ve birleşik makamların oluşumunda yer alan dörtlülerdir.
Beşliler Çemberi
Beyit
İki mısradan oluşan şiirsel bütün, bent. Daha çok divan edebiyatı bünyesinde kullanılırsa da halk edebiyatı türleri içinde de zaman zaman yer almıştır.
Beyaz Ses
Ak, açık, donuk, duru ses, tok olmayan ses.
Beyne'l-Bahreyn
Bezen notaları
Süslemeler, bezentiler, bezek. Halk müziğimizde ezgiyi oluşturan seslerin üzerine ya da altına, süsleme amacıyla eklenen bir ya da birkaç ikincil ses için kullanılan tâbir.
Beyzâ
Bezmârâ
Bezm-i Tarab
Biçim
Oluşturduğu bütünlükle bir müzik eserine estetik yapı özelikleri kazandıran kompozisyon modeli, bestenin yazarının zihninde tasarladığı inşa planı. Form, şekil.
Bilür (=Bülür)
Doğu Anadolu'da kullanılan dilli ve dilsiz kaval çeşitlerine verilen isim.
Birden kuvvetli
Müzik normal ya da hafif bir nüansla icrâ edilmekteyken birden kuvvetli bir ifadeye geçilmesi. Kısaltılmışı: Forzato (it.).
Birdenbire
Aniden. Subito (it.).
Birdenlikle
"Ardıl" ve "dizin" tabirlerinin aksine olarak "hemzamanlık" ifade eder.
Birim
Bir ölçü içindeki zaman kesitidir ki, zamanın bütünü tutarındaki "tek" nota şeklinden ibarettir. Buradaki "zaman"dan kastedilen, her bir vuruşa karşılık gelen süredir.
Birleşik Usûl
Birleştirim
Nota yazısında değerleri aynı olan çeşitli kısa notalar yanyana düşünce, çengelleri sayısındaki yatık çizgilerle birleştirilirler; yani notaların kuyrukları bu çizgilere değip, çengeller atılır. Bu çizgilere "birleştirimler" ismi verilir.
Birlikte
Topluca çalıp söyleme anlamında kullanılan tabir.
Bis
1. "İki defa" anlamına gelen latince bir söz. Bir müzik parçasının veya yalnız bir kısmının durulmadan iki kere çalınmasını haber veren kısaltma tâbiridir. Bir ölçünün tekrarlanacağına da delâlet edebilir.
2. Konser veya tiyatro salonunda dinleyiciler veya seyirciler bis istediğinde hem beğenilerini göstermiş, hem de çalınan parçayı bir kez daha dinlemek istediklerini ifade etmiş sayılırlar.
Bişkur
Kırım ve Kazan Türklerinin kullandığı bir çeşit ney.
Bitiş
Bitiş Sesi
Karar perdesi, tonik.
Bitonalite
İki tonluluk. İki ayrı tonaliteyi birlikte kullanmak.
Boğaz
Gırtlak.
Boğaz Gaydası
Bir elin işaret ve orta parmaklarını boğazın yanına bastırarak ses çıkartılması sonucu elde edilen ezgi. Bu tür müzik uygulamaları daha çok Teke yarımadasında rastlanan bir tarzdır. Daha çok çobanlık yapan genç kızlar tarafından icrâ edilir.
Boğma
Bağlamada üst telin baş parmak, orta ve alt telin yüzük ve işaret parmağı ile sıkıştırılması ile yapılan çalma tekniği.
Boğuk
Kısık, derinden gelen ses.
Bolâhenk
Türk müziğinde kullanılan bir düzen (akort çeşidi). Bu düzen, dügâh (orta sekizlideki la) sesinin nevâ (tiz sekizlideki re) sesi kabul edilmesi üzerine kurgulanır.
Boş saymak (=Boşa saymak)
Birlik es, sus.
Boş tel
Parmak basılmayan açık tel.
Bozlak
Bozlak Düzeni
Daha çok Orta Anadolu Abdalları arasında yaygın bir bağlama düzeni, akort sistemi. Alt tel (la), orta tel (la), üst tel (sol) sesine akortlanır.
Bozlamak (=Bozulamak)
Acı acı bağırmak, feryat etmek. Bozlak terimini bu fiilden türediği rivayet edilir.
Bozuk
Bozuk Düzeni
Bölüm
Kısım, seksiyon anlamına gelen bu kelime, orkestradaki çalgıların bölünmesinde kullanılır.
Bölünüm
Bir notanın değerinin bölümleri. Notanın değeri eğer iki eşitliğe ayrılabiliyorsa bölünüm "ikişerli"dir. Noktalı değerle "üçerli" olur. Çünkü arttırma noktası, notanın uzunluğunu yarı değeri kadar uzatmıştır.
Buci Kopuz
İnce sesli kopuz.
Buhârî
Bulgarı(i)
Bulgarı Düzeni
Alt tel (la), üst/orta tel (mi) sesini veren akort sistemi.
Bunkar
Burgu
Telli çalgılarda sapın üst kısmında yer alan ve tellerin bağlandığı küçük parça. Kulak, burgaç.
Burguluk
Telli çalgılarda sapın üst kısmında, burguların yer aldığı kısım.
Burıngı Ölüng
Kırgızlarda şarkı anlamında bir terim.
Burun sesi
Bûselik
1. Klâsik Türk müziğinde orta sekizlideki si sesi.
2. Klâsik Türk müziğinde kullanılan basit makam. İki çeşit dizisi mevcuttur. Biri dügâh (la) sesi üzerindeki (yerinde) Bûselik beşlisine hüseynî (mi) sesi üzerine aktarılmış bir Kürdî dörtlüsünün eklenmesiyle, diğeri ise dügâh sesi üzerindeki Bûselik beşlisine hüseynî sesi üzerinde bir Hicâz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana getirilmiştir. Çoğunlukla çıkıcı ve bazen çıkıcı-inici bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi dügâh (la), güçlü sesi hüseynî (mi) ve bazen çargâh (do)'tır. Asma kararları, nevâ (re) sesi üzerine aktarılmış Hicâz ve çargâh (do) sesi üzerine aktarılmış Nikrîz çeşnileri ile hüseynî (mi) sesi üzerine aktarılmış Uşşâk dörtlüsüdür.
Bûselik-Aşîrân
Klâsik Türk müziğinde kullanılan Bûselik makamı çeşidi. İki tip dizi ile gösterilmektedir. Biri hüseynî sesi üzerine aktarılmış bir Hüseynî beşlisine dügâh (la) sesi üzerinde (yerinde) bir Bûselik beşlisi ve hüseynî aşîrân (mi) sesi üzerine aktarılmış bir Hüseynî beşlisinin eklenmesiyle, diğeri ise dügâh sesi üzerindeki Bûselik dizisine hüseynî aşîrân sesi üzerinde bir Hüseynî beşlisinin eklenmesiyle meydana getirilmiştir. İnici bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi hüseynî aşîrân (mi), güçlü sesi hüseynî (mi)'dir. Asma kararları, nevâ (re) sesi üzerine aktarılmış Bûselik, Hicâz, Çargâh ve Nikrîz, çargâh (do) sesi üzerinde Çargâh, dügâh (la) sesi üzerine aktarılmış Bûselik ve Hicâz, rast (sol) sesi üzerine aktarılmış Nikrîz ve Çargâh çeşnileri ile ırak (bakiye diyezi almış fa) sesi üzerinde Eksik Ferahnâk beşlisi ve Segâh üçlüsü, yegâh (re) sesi üzerine aktarılmış Rast beşlisidir.
Bûselik Beşlisi
Bûselik Dörtlüsü
Klâsik Türk müziğinde dügah (la) sesi üzerinde (yerinde) bir tam dörtlü oluşturacak şekilde dizilen dört sesten oluşan kalıp dizi.
Bûselik-Gerdâniye
Bûselik-Geveşt
Bûselik-Mâye
Bûselik-Nevrûz
Bûselik-Selmak
Bûselik-Şehnâz
Buvben
Kazaklarda tef'e verilen isim.
Bülür
Bkz. Bilür.
Büyük (=Majör) aralık
Büyük Mücenneb
Klâsik Türk müziğinde iki ses arasındaki 8 komalık mesafeye verilen isim.
Büyük Mücenneb Bemolü
Büyük Mücenneb Diyezi
Klâsik Türk müziğinde iki ses arasındaki 8 komalık mesafeyi tiz yöne doğru belirten Büyük Mücenneb işareti çeşidi.
Büyük Usûl
Klâsik Türk müziğinde 16 süreliden itibaren 124 süreliye kadar tüm usûlleri kapsayan usûl türü.
Büzürk (Büzürg)
Klâsik Türk müziğinde kullanılan birleşik makam. Hüseynî (mi) sesi üzerine aktarılmış bir Hüseynî beşlisine dügâh (la) sesi üzerinde (yerinde) bir Bûselik beşlisinin veya Bûselik dizisinin ve bunun üzerine de rast (sol) sesi üzerine aktarılmış bir Çargâh beşlisinin eklenmesiyle meydana getirilmiştir. İnici-çıkıcı bir seyir özelliğine sahiptir. Karar sesi rast (sol), güçlü sesi hüseynî (mi)'dir. Asma kararları, hüseynî (mi) sesi üzerine aktarılmış Kürdî ve nevâ (re) sesi üzerine aktarılmış Bûselik çeşnileri ile çargâh (do) sesi üzerinde Çargâh beşlisi, dügâh (la) sesi üzerine aktarılmış Bûselik çeşnisi ve yeden ile hüseynî aşîrân sesidir.