Altın gibi fırsat (mı?)...
Altın gibi fırsat (mı?)...
Merkez Bankası'nın bugün alacağı karar öncesinde yeterince heyecan yaşadığımızı düşünerek, bugün kafamızı boşaltmak adına başka bir konudan bahsedeceğim. Çünkü ne olacaksa olacak. Biraz başka tarafa bakalım.
Biliyorsunuz, altın için sürekli uyarıda bulunuyorum. Çünkü İran-Irak Savaşındaki sert yükselişinden sonra yatırımcılarına 27 boyunca büyük bir azap çektirdiğine birebir şahit oldum. Ancak, Türkiye'de farklı bir gelişme yaşandı.
1980'lerden sonra ekonomik istikrar açısından Türkiye zor günler yaşadı ve döviz kurları uzun sakinlik dönemlerinden sonra oldukça sert yükselişler gösterdi. En yakın örnekler 1994'teki % 300 civarındaki ve ardından da 2001 yılındaki % 236'lık kur hareketi karşımızda durmakta. Altın dünyada değer kaybederken ya da yerinde sayarken, kur yükselişleri sebebiyle neredeyse 30 yıl boyunca TL cinsinden değer kazandı.
"Zor günlerde" bozdurulan Altın, giderek geleneksel bir yatırım aracına dönüştü ve bu konuda tereddüt etmeden yatırım yapan "baby boom" yani 1945-1965 arası doğumlu nesil tasarruflarını büyütmeye imkan buldular. Çok iyi hatırlıyorum bir Anadolu ziyaretinde yanıma gelen bir kişi "babanıza duacıyım" demişti. İkimiz de babamı rahmetle andıktan sonra bana olayı anlattı:
"Türk için karlı ama yabancı için riskli..."
Sanırım 1985 yılında arazilerini satıp ciddi bir paraya sahip olup büyük şehire göç eden bu kişi, şans eseri babamı Anadolu'da bir otogarda görüyor ve tanıyor. O zamanlar TRT'de "Ekonomi Dünyası" programını yapan babama "paramı nerede değerlendireyim ?" diye soruyor. Babam da inancı sebebiye parasını faizde değerlendirmek istemeyen adama "o zaman altın al" diyor. Adam da aynen bunu yapmış. Aradan geçen 20 yılın sonunda beni karşısında bulan adam, "çok ciddi para kazandım sayesinde" diyerek hikayeyi sonlandırdı.
Şöyle bir düşündüm. Babam normalde böyle önerilerde bulunmazdı. Büyük ihtimalle adamın ısrarından bunalmış olabilir. O zamanlarda döviz satın almak kolay değil, borsa daha bilinmiyor, soran kişi faize para koymak istemiyor; dolayısıyla Altın'dan başka seçenek kalmıyor. Aslında mecburiyet sebebiyle yapılan bu yatırım, neticede büyük bir para kazandırmış gözüküyor. Tam olarak 20 yılda 24 kat değer kazanmış. Bu eşine az rastlanacak bir durum.
Bugün yabancı finans kuruluşlarının Altın'ın tekrar yükseleceğine dair yorumlarına şahit oluyorum. Açıkçası bu durum beni tedirgin ediyor. Çünkü geçen haftalarda tekrar yükselmeye başlarken sert bir düşüş yaşamıştı. Bu yatırım aracı belki Türkler için değil ama yabancılar için oldukça riskli bir alan. Yatırımları ons/dolar olarak değerlendirme konusunda kafamda hep soru işareti var. Kalmaya da devam edecek.
Prof. Dr. Emre Alkin