Ziya Osman Saba Kimdir?
Yedi Meşalecilerin ve Cumhuriyet Yarıyılı edebiyatının en ehemmiyetli adlarından Ziya Osman Saba, 30 Mart 1910 tarihide İstanbul- Beşiktaşta dünyaya gelmiştir. Ziya Osman Saba ve ailesi annesinin evinde yaşamaktadırlar. Bu biçimde kalabalık bir aile içerisinde gelişen Saba, bu senelerde annesini kaybeder.
Yedi Meşalecilerin ve Cumhuriyet Yarıyılı edebiyatının en ehemmiyetli adlarından Ziya Osman Saba, 30 Mart 1910 tarihide İstanbul- Beşiktaşta dünyaya gelmiştir. Ziya Osman Saba ve ailesi annesinin evinde yaşamaktadırlar. Bu biçimde kalabalık bir aile içerisinde gelişen Saba, bu senelerde annesini kaybeder. Bu olay şairin hem çocukluk yarıyılını hem de tüm hayatını tesiri altına alacak bir ruh hali oluşturur. İlk ve ortaokul eğitiminden sonra Saba, Galatasaray Lisesine yazılır. Yatılı olarak okuyan şair, burada Cahit Sıktı Tarancı ile tanışır ve 1931 senesinde liseden mezun olur. Lise mezuniyetinden sonra Saba, bir vakit amcası ile Parise gider ve orada kuzeni Nermine aşık olur. Ruhsal açısında hayli sıhhatsiz olan Nermin Hanım ile evlenmesine karşı çıkılır ancak, Ziya Osman Saba, onunla evlenir.
Liseden sonra Saba, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydolur ve eğitimi devam ederken bir vakit Cumhuriyet gazetesinde çalışır. Lisede sınıf dostu olan Cahit Sıktı Tarancı da bu senelerde onunla aynı gazetede çalışmaktadır. 1936 senesinde fakülteden mezun olan Ziya Osman Saba, aynı sene İstanbulda askerliğini de yapar. Askerliğin ardından 1938 senesinde Saba, Emlak Bankasında çalışmaya başlar. Ancak bu senelerde Nermin Hanımın vaziyeti pek de iyi değildir. Sıhhati iyiden iyiye bozulmuştur ve Bakırköyde rehabilitasyon da görmektedir. Haliyle Ziya Osman Saba, bu senelerde vaziyetten aşırısıyla etkilenmiş ve bu ruh halini şiirlerine yansıtmıştır. Nermin Hanım ile olan konutluluğunu on sene süresince sürdüren Saba, 1941 senesinde eşinden boşanır. Yeniden bu sene, şair, babasını da kaybeder ve büyük, derin bir acı yaşarken bir yandan da savaş rivayetleri ile askerliğe çağrılır.Üst üste onu sallayan olaylardan sonra 1944te Ziya Osman Saba, askerlik evveli çalıştığı bankada çalışmaya başlar.
Bu günlerde şair, Rezzan Hanım ile tanışır. Uzun zamandır, mutsuzlukla beslediği kalbi tekerrür sevinç ile dolan Ziya Osman Saba, Rezzan Hanım ile yakınlaşarak ona hislerini açar. Kısa bir zaman içinde Rezzan Hanım ve Ziya Osman Saba evlenirler ancak, o günlerde banka Ankaraya tayin çıkartır. Rezzan Hanım İstanbulda kalırken, Ziya Osman Saba, Ankaraya gider ve bu biçimde takribî beş ay geçer. Ancak 5 ay sonra Saba, vazifesinden ayrılarak İstanbula döner. Burada şair Ulusal Eğitim Ofisinde şef olarak çalışmaya başlar.Beş sene kadar ofiste çalışan, Ziya Osman Saba, geçirdiği kalp krizi sonucunda dükkanından tazminat verilerek malulen emekli edilir. Esasen, şair ofisten memnun değildir ancak emeklilikle beraber parasal bir kasvet de doğar. Daha sonra şairin lise senelerinde tanıştığı Yaşar Nabi Nayır, Sabadan Varlık Yayınevinin tahsis işini yapmasını ister. Ancak parasal olarak güç bir gidişatta olan Saba, bu işi fiyat almadan yapmak ister. Kendisini parasal olarak da hafifletmek isteyen arkadaşı Yaşar Nabi ise ona fiyat için ısrar ederek onu ikna eder.Bir vakit sonra Ziya Osman Saba, işlerini konutta yapmaya başlar ancak bir yandan da onu vefat hissi içine alır. Bu günlerde şair, kalemini vefat teması ile sivriltir. Şiirlerinde de temasını oluşturan vefat, 29 Ocak 1957 tarihinde şairin kapısını çalar.
Yazın Hayatı
Ziya Osman Sabanın Cahit Sıtkı Tarancı ile tanışmasının ardından aralarında büyük bir bağ ve arkadaşlık oluşur. Cahit Sıktı, edebiyat ile ismi anılan bir hayli şahsı Ziya Osman Saba ile tanıştırır. Saba, özellikle Cahit Sıtkı ile tanışmaları ve dostlukları sonucunda ahlakı bir yoğunluk elde eder. Cahit Sıtkı, sahip oldukları bu sağlam arkadaşlığı ve ona olan sevgisini şu tümcelerle ifade etmiştir;
“”Ziya Osman, her zaman arkadaş canlısı biri olmuştur. Tarancı, bunaldığında Sabaya?koştuğunu; zira onun kendisi için yalnız vefakâr ve halden anlar bir arkadaş değil,?aynı zamanda sarih havayı, güneşi, baharı, iyiliği de temsil eden, nasıl olup da insan?kılığına girdiğine hayret ettiği bir melek olduğunu söyler.””
Ziya Osman Sabanın şiirinde doğduğu şehir olan İstanbul, büyük bir yer kaplar. Daha çok ilk şiirlerinde İstanbul, seyrek olarak yer almaktayken, Saba, ileri yarıyıllarında İstanbulu daha sık kaleme almıştır. Şiire büyük bir umursayan Ziya Osman Saba, ilk şiirini Servet-i Fünûn mecmuasından yayımlar. 17 yaşında, bu biçimde ehemmiyetli bir mecmuada şiiri yayımlanan Saba, bunu daha da ileri götürmüş ve özellikle de Fransız şiirine yönelmiştir. Lise senelerinde aldığı Fransızca eğitimin de tesiriyle Ziya Osman Saba, Fransız şiirinin en akılda şairlerini okuyarak kendisini geliştirmeye çalışmıştır.
Yedi Meşale ile şiir görüşlerini terimsel olarak edebiyat dünyasına kazandıran Ziya Osman Saba, mevzubahisi ahlakı harekete hayatı süresince bağlı kalmıştır. İlk yarıyıl şiirlerinde hece miktarını kullanan Saba, daha sonra özgür miktara yönelmiştir. Ziya Osman Saba, hayatını şiire adamasının yanı gizeme hikaye, yazı, sınama yapıtlarıyla da anılmaktadır. Aynı zamanda dilimize aktardığı çalışmaları da mevcuttur.
Yapıtları
Şiirleri
? *Yedi Meşale ortak kitap, 1928
? *Sebil ve Güvercinler 1943
? *Geçen Zaman 1947
? *Soluk Almak 1957
? *Bir Yer Düşünüyorum
? *Çocukluğum
? *İstanbul
? *Deniz Kıyısındaki Kulübe
Hikayeleri
? Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi 1952
? Değişen İstanbul 1957
? Aynı zamanda Ziya Osman Saba, Cahit Sıtkı Tarancının kendisine yazdığı mektupları “Ziyaya Mektuplar” ismiyle bir araya getirmiştir.
YETİŞİR
Beni anımsadıkça,
Arasıra gönlümü al.
Caddede görünce,tebessüm,
Yanıma yanaş,
Az elin elimde kal.
Evine davetli geleyim,
Kahvemi sen pişir.
Taze doldurulmuş sürahiden
Bir kadeh su ver
Yetişir…
Ziya Osman Saba