Hunlarda Komşuluk ve Ülke Toprağı Anlayışı
Modu (: Mete) başa geçtiği dönemde Doğu Hu’ları çok güçlülerdi. Doğu Hu’ları; Modu’nun babasını öldürüp başa geçtiğini duyduktan sonra Modu’ya elçi göndererek [babası] Tümen’in (: Teoman) Gök Atı’nı* istedi. Modu beylerine sorduğunda; beyleri: “Gök At Hunların en güçlü atıdır; verilemez!” diye yanıt verdi. Modu: “Bir atın sevgisi komşuyla nasıl paylaşılmaz?” diyerek atı [Doğu Hu’lara] gönderdi. Bir süre sonra, Doğu Hu’ları Modu’nun onlardan korktuğunu düşünerek Modu’ya bir elçi daha gönderdi ve kadınını istedi. Modu beylerine danıştığında, beyleri sinirlenerek “Doğu Hu’ları hatunu isteyerek çok ileri gitti! Hemen saldıralım” diye yanıt verdi. Modu: “Bir kadının sevgisi komşuyla nasıl paylaşılmaz?” Diyerek hatunu Doğu Hu’larına gönderdi.
Doğu Hu’ları iyice yüz bularak [Hunların] batısını işgal etti. Burası Hunların toprakları ile arada kalmış 1000 li’den fazla (500 km kadar) terk edilmiş bir bölge idi; çevresinde otağlar bulunuyordu. Doğu Hu’lar Modu’ya bir elçi göndererek şöyle dedi: “Hunlar ile bizim otağlarımızın bulunduğu yerin dışındaki bu terkedilmiş yere, Hunlar girmesin, burayı biz istiyoruz.” Modu beylerine danıştığında beylerinden bazıları “bu yerde kimse yok, versek de olur vermesek de” diyince Modu sinirlenerek: “Toprak, ülkenin toprağıdır, nasıl verilir!” dedi ve [Verilebilir] diye söyleyen herkesi kılıçtan geçirdi. Modu atına atladı, savaş emrine uymayan ülkedeki herkesi kılıçtan geçirdi ve akabinde Doğu Hu’ya saldırdı. Doğu Hu Modu’yu hafife aldıkları için hazırlık yapmamışlardı. Modu askerlerini toplayarak Doğu Hu’ya saldırdı ve yok etti; halkını ele geçirdi; mallarını ve ürünlerini yağmaladı.
Dönüşte batıya saldırarak Yüeçi’leri püskürttü; güneye yönelip Luofan ve Baiyang beylerinin topraklarını idaresine geçirdi, Qin Hanedanlığı’ndan Meng Tian’in ele geçirmiş olduğu Hun topraklarını tekrardan eline alarak ırmağın* güneyinde Han Hanedanlığı ile sınırı Chaona ve Fushe’ya kadar genişletti; Yan ve Dai ile savaşa tutuştu. Bu esnada Han Hanedanlığı, Xiang Yü ile savaşa tutuştuğu için Orta Ülke (: Çin) savaşlardan yorgun düşmüş; bu durum Modu’nun güçlenip üç yüz bini aşan atlı okçu ordusuna sahip olmuştu.
Görüş
Han Hanedanlığı’nın Tarih Kitabı olan Han Shu’nun Xiongnu (: Hun) Bölümü’nde Modu Şanyü’nün komşuluk ilişkisi ve ülkenin toprağına karşı olan tutumu anlatılmıştır. Komşusu ile varlığını ve sevgisini paylaşmasını eksik etmemesine rağmen, yine aynı komşusunun ülke toprağına göz dikmesine karşı çıkması devlet teşkilatlanmasına ne kadar çok önem verdiği görülmektedir.
KAYNAK
汉书匈奴列传
Dipnotlar
Gök At: 千里马 Bin li koşabilen at, güçlü at
Irmak: Sarı Irmak