Nedir
Nedir?
Bir diz çıkığı, dizi oluşturan kemiklerin yerinden ayrılması durumunda oluşur.
Baldır kemikleri (tibia ve fibula), uyluk kemiğine (femur) göre hareket eder. Diz kemikleri bağ adı verilen güçlü doku bantları ile bir arada tutulur. Bir diz çıkığının gerçekleşmesi için bu bantların yırtılması gerekir.
Sebepler
Sebepler
Diz çıkıkları nadiren görülür. Genellikle, düşme, araba kazaları ve diğer yüksek hızlı yaralanmalar da dahil olmak üzere bir majör travma sonrası oluşurlar.
- Eğer diz çıkarsa şekli bozulmuş görünür. Bacağın normal düz hattı çarpık görünür.
- Bazen, kendi diz çıkıkları kendiliğinden yerine oturabilir. Bu durumda, diz çok şişmiş ve ağrılı olabilir.
Belirtiler
Belirtiler
Özellikle, çok büyük miktarda diz ağrısı olacaktır. Bazen, diz altında herhangi bir his olmaz. Eğer diz yerine oturursa çok şişecektir. Ayağınızda bir nabız (kalp atışı) hissetmeniz mümkün olmayabilir.
Ne Zaman Tıbbi Yardım İstemelisiniz?
Eğer dizinizin çıktığını düşünüyorsanız, en yakın hastanenin acil servisine gidin. Bakım istemenizin nedenleri şunlar olabilir:
- Ciddi bir yaralanma sonrası aşırı ağrı veya şişlik (örneğin bir araba kazası)
- Dizde belirgin bir şekil bozukluğu
- Ayağınızda hissizlik
- Ayağınızda nabız olmayışı
Çıkık dize tıbbi müdahale için hastanenin acil servisine gidin.
Testler
Testler
Dizin nasıl göründüğüne bağlı olarak, doktorun yaralanmayı aşağıdaki yollarla kontrol etmesini bekleyebilirsiniz:
- Röntgen: Kemikte bir kırık olmadığından emin olmak için röntgen çekilebilir.
- Nabız muayenesi: Bu yaralanmalarda dizdeki arterlerde hasar oluşması yaygın bir durumdur. Doktor ayağınızda (dizdeki arterin uzandığı yerde) nabız olduğundan emin olmak isteyecektir.
- Arteriyogram (arter röntgeni): Bu röntgen gerektiğinde arterlerde herhangi bir yaralanma olmadığından emin olmak için çekilir. Bazı tıp merkezleri arterlerde kan akışının değerlendirmesini yapmak için özel ultrason veya Doppler (ses dalgası) makineleri kullanabilir.
- Sinir muayenesi: Sinirler de diz boyunca uzanır, dolayısıyla onların hasar görmesi de olasıdır. Dokunma hissi ve bazı kas gruplarının hareket etme yeteneği, sinirleri test etmenin ana yöntemidir. Özellikle, ayağınızı yukarı ve aşağı hareket ettirme ve içeriye (inversiyon) ve dışarıya (eversiyon) çevirme yeteneği kontrol edilmesi gereken önemli kas hareketleridir. Herhangi bir uyuşma hissi sinir hasarı ile ilgili endişe uyandırabilir.
Tedavi
Evde Tedavi
Bu yaralanmaya evde bakım uygulanmamalıdır. Mümkün olan en kısa sürede tıbbi yardım almak en iyisidir.
Yaralı bölgenin üzerine buz yerleştirmek ağrı kontrolü ve şişmeyi azaltmak için biraz yardımcı olabilir. Ama en önemli tedavi, bir doktorun yaralanmayı değerlendirmesi ve dizi yerine geri oturtmasıdır.
Tıbbi Tedavi
- Yerine oturtma: Doktor alt bacağınızı eski konumuna geri getirecektir.
- İmmobilizasyon (hareketsizleştirme): Yaralanmanın daha da kötüleşmemesi ve iyileşmenin başlamasına yardımcı olmak için, tüm diz eklemi bir cebire ya da sabitleyici ile korunacaktır. Bu, dizin bükülmesini engelleyerek dokunun iyileşmesine yardım edecektir.
- Sevk: Diz çıkığı, hemen hemen her zaman ciddi bağ yırtılmaları ve bazen de dizdeki kemiklerin kırılması ile sonuçlanır. Şişme geçtikten sonra, dizin işlevini geri kazanması için ameliyat gerekebilir. Bu yaralanmadan sonra bir kemik uzmanını (ortopedist) görmeniz gerekir.
Önleme
Sonraki Adımlar
Takip
- Diz hareketsiz hale getirilmeli ve size koltuk değnekleri verilmelidir.
- Etkilenen bacak üzerine ağırlık yüklemeyin. Bacağı mümkün olduğunca yüksek tutun.
- Ortopedist ile takibi sürdürün.
Önleme
- Büyük kazaları önlemeye çalışın.
- Kayak, motosiklet, veya yüksek yerlerden atlama gibi riskli aktivitelerden kaçının.