Fransa Cumhuriyeti'nin 1700'lerin sonundan beri değişmez sloganıdır "Liberté, Egalité, Fraternité" (özgürlük, eşitlik, kardeşlik). Dünya Kupası Finali'nin son düdüğü ile birlikte Paris'in banliyönlerinden çıkmış Kamerunlu bir baba ve Cezayirli bir annenin çocuğu olan 19 yaşındaki genç tüm ülkeyi "Liberté, Egalité, Mbappé" sloganıyla sokaklara döktü.
Mbappé, Dünya Kupası'nı kazanan Fransa milli takım kadrosunda bulunan Afrika kökenli oyunculardan sadece biri. 23 kişilik kadroda, 17 oyuncu Afrika kökenli göçmen ailelerin çocukları, iki oyuncu ise Afrika ülkelerinde doğdu.
Bu durum dünya genelinde birçok polemik ve eleştiriye sebep oldu. Dünya Kupası sona erdi ancak Fransa milli takımının çok kültürlü yapısı üzerine yapılan tartışmalar hala devam ediyor.
"Kupayı Fransa değil Afrika kazandı"
Dünya Kupası süresince ilk tepki İranlı politikacı Ali Motahari'den geldi. İran parlementosunda yaptığı konuşmada Fransa'nın başarısını "Afrikalı devlere" borçlu olduğunu söyleyen Motahari, sosyal medya üzerinden de FIFA'ya çağrıda bulunmuştu. Milli takımların sadece "gerçek" vatandaşlardan oluşması gerektiğinin altını çizerken, Fransa'ya iki yaşında gelen Kamerun doğumlu Umtiti'yi örnek olarak göstermişti.
1958'den beri ilk kez Dünya Kupası'nda yer alamayan İtalya'da ise Fransa'nın Dünya Kupası galibiyeti polemik yarattı. İtalyan "la Reppublica" gazetesi gibi birçok basın organı, Fransa'nın başarısını "Afrika kazandı" benzeri ifadelerle duyururken bazı haberlerde ırkçı söylemler ön plana çıktı.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, "Aslında kupayı kazanan Afrika oldu. Fransa milli takımı Afrika milli takımına benziyor." diyerek tartışmaya katıldı.
Son olarak Güney Afrikalı talk show sunucusu Trevor Noah, Amerikan Comedy Central adlı kanaldaki programında Fransa milli takımının %80'ninin Afrika kökenli olduğunu vurgulayarak "Afrika, Dünya Kupası'nı kazandı" ifadesini kullandı. Fransa'nın sömürgeci yapısına dikkat çeken Noah'ın bu sözleri ABD'de bulunan Fransa Büyükelçisi Gérard Araud'un tepkisini çekti.
Araud, Noah'ın sözlerine "Fransa, ABD gibi vatandaşlarını din ve ırk ve üzerinden sınıflandırmaz." diyerek karşılık verdi; Noah'yı Fransız aşırı sağcıların tezlerini kullanmakla suçladı.
Dünya kamuoyunda oluşan tepkilere milli takım oyunculardan da cevap geldi. Dünya Kupası'nda Fransa'yı temsil eden oyunculardan Paul Pogba, basın toplantısında "Bütün renklerin bir arada yaşadığı Fransa. Hepimiz Fransızız ve bu formayı taşımaktan dolayı mutluyuz. Fransa böyle güzel. Onu böyle seviyoruz ve hep seveceğiz." açıklamasında bulundu.
Tartışmalara son olarak eski ABD Başkanı Obama da katıldı
Barack Obama, Nelson Mandela'nın 100'üncü yaş günü için Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde katıldığı toplantıda, Fransa milli takımına yapılan ırkçı eleştirilere yönelik tepki gösterdi:
"Temel gerçekler değişmedi. Eskiden beri geçerli olan gerçekler, bugün de hala geçerliliğini koruyor. Bugün ötekinde kendimizi görüyoruz, ortak umutları, ortak hayalleri paylaşıyoruz. Bu duygu, dini, ırksal, cinsel bütün ırkçı ve ayrımcı duygulardan daha güçlüdür. Ve bu başarıldığında, çok pratik başarılar elde ediliyor. Çünkü toplum, tüm insanlarının enerji, yetenek ve bilgisinden yararlanılmasına izin veriyor. Bunu anlamak istiyorsanız Dünya Kupası'nı kazanan Fransız futbol takımına sorun. Çünkü bu çocukların hiçbiri (Fransızların ataları) Galyalılar'a benzemiyor. Ama onların hepsi Fransız. Onlar Fransız!"
Fransızlar kendi milli takımlarına yapılan bu eleştiriler için ne diyor?
Fransa'da düzenlenen 1998 Dünya Kupası'nda gelen şampiyonluk sonrası ülkede oluşan ve o dönem oldukça güçlenen black-blanc-beur (siyah, beyaz ve Kuzey Afrikalı anlamında kullanılan "beur") dayanışması son yıllarda Fransa'da sağın yükselmesi, uluslarası turnuvalarda alınan başarısız sonuçlar ve Avrupa'da yaşanan göç "problemi" gibi sebeplerden dolayı etkisini kaybetmeye başlamıştı. Peki 20 yıl aradan sonra Dünya Kupası'nı tekrar Fransa'ya getiren, farklı kökenlerden gelip, tek bayrak altında toplanan bu oyuncu grubu için Fransızlar ne diyor? Kendi milli takımlarına yönelik uluslararası kamuoyunda oluşan tepkiler için Fransız halkı ne düşünüyor? Fransa milli takımının yeni bir Dünya Kupası zaferi, çok kültürlü bir yapıya sahip olan Fransa'da farklı kökenlerden insanları tekrar birleştirerek örnek olabilir mi? Lyon sokaklarında Fransızlara sorduk...
Bu haberler de ilginizi çekebilir