İhlas ve Tevhid Kitabından Notlar
İbn Kayyım üstad Şeyhülislâm İbn Teymiye'nin şöyle dediğini naklediyor; "Düşmanlarım bana ne yapabilirler ki; ben cennetimi ve gülistanımı yüreğimde taşıyorum, nereye gitsem sürekli benimle birliktedir; benden bir an olsun ayrılmaz. Benim hapsedilmem halvet, öldürülmem şehâdet, sürgün edilmemse seyahattir."
İhlas Suresi'nin faziletine ve Kur'an'ın üçte birine denk olduğuna dair Resulullah'tan (s) gelen hadis, hadis-i şeriflerin en sahihlerinden ve en meşhurlarındandır.
Üstada Kur'an okuyan kimse hakkında "İhlâs Suresi'ni bir kez mi yoksa üç kez mi okumalıdır; bu hususta uyulması gereken sünnet nedir?" diye soruldu. İmam'ın buna cevabı şu olmuştur: Ulemanın da dediği gibi, Kur'an'da yer alan ayet ve surelere bir eklemede bulunmamış olmak için, hatim yapılırken İhlâs Suresi'ni bir kez okumak gerekir. Bu sure, Kur'an'ın tamamına, tek başına ya da bazı sure ve ayetler ile birlikte okunduğu sırada üç kez okunması halinde denk olur. En doğrusunu bilen Allah'tır.
İmam Ahmed'in ve diğer hadis alimlerinin Übeyy b. Ka'b'dan naklettikleri bir hadise göre ihlas suresi müşriklerin Resulullah'a "Bize Rabb'ini tanımla!" demeleri üzerine nazil olmuştur.
A'yân (asıl, kök) olan varlıklara gelince; bunlar tözdür, (cevher). Temelleri sürekli olup değişmez; niteliklerinde ancak öğesinin bira raya gelmesiyle değişiklik meydana getirilebilir. Bu dört öğe de şunlardır: 1) İçtima (birleşme), 2) İftirak (ayrılma), 3) Hareket, 4- Sükûn (durma).
İmam Ahmed (r) sözlerini şöyle sürdürüyor, adı geçen eserinde: "Cisim kavramına gelince, bu, yeni uydurulup İslâm literatürüne sonradan sokuşturulmuş bir kavramdır, Şimdiye dek hiç kimse gereği gibi bu kavram üzerinde konuşmamış, sadece çok genel anlamı ifade edilmiştir. Doğruyu söylemek gerekirse, siz bu kavramla neyi anlatmak istediğinizi şimdiye dek açık seçik biçimde ortaya koymadınız ki, kavrama yüklediğiniz tutarlı bir anlam üzerinde sizinle uzlaşabilelim. Açıkça söyleyeyim, sizin gerçek anlamda ne demek istediğinizi henüz anlayabilmiş değilim. Ama ben açık seçik şunu diyorum:"Allah birdir; Allah Sameddir; başkasını doğurmadığı gibi kendisi de başkası tarafından doğurulmamıştır; hiçbir şey O'nun dengi değildir."
Peygamberlerin bildikleri gaybi olgular, bütün varlıkları kapsayan akli tümeller ve tamamı doğru taksim olan tüm varlıkların kategorilere ayrılması konularına gelince, bunlar felsefecilerin kesinlikle aşina olmadıkları konulardır; çünkü bu ancak tüm mevcudat türlerini bilgisi ve gücü ile kuşatabilen kimse için söz konusudur.
Kelamcılara göre: "Ceseddeki ruh iki çeşittir:
1- Hayatı kendisi ile varlık kazandığı ve devam ettiği ruh,2- Nefes alıp verme sırasında akciğerden, derinin üzerindeki küçücük gözeneklerden, ağız ve burundan çıkıp giren hava, nefes.
Seleften birçok alim "Muhkem, kendisiyle amel edilmesi müteşabih ise kendisine inanılması gereken ayettir. Müteşabih niteliği taşıyan ayetlerle amel edilemez" demişlerdir, Nitekim sahabe ve tabiinden gelen konu ile ilgili birçok sözde şöyle denilmiştir: Biz Kur'an'ın muhkem kısmı ile amel, müteşabih kısmına ise iman ederiz.
Müslümanlar için, Allah'ın Kitap ve hikmetle elçisine indirdiklerinin bilgisini ve bunlarla neyi amaçladığını anlamaya, sahabe ve iman ve ihsan üzere onların yolundan giden tabiin ile çizdikleri yolun özelliklerini kavramaya çalışmak bir zorunluluktur. Müslümanların dinlerini anlayabilmeleri için bu bilgilere ihtiyaçları vardır. Bu bilgileri edinmek sadece bir kısım müslümanların değil, hepsinin görevidir,
Sahabe savaşlarda oklarını hallaç yayma benzer uzun Arab yayı ile atardı. Allah Teala onlara o kadar ülkeyi bununla fethettirdi.
Allah Resulü güneşin doğma ve batma zamanlarında namaz kılmayı yasaklamışlardır. Sebebine gelince: Müşrikler bu vakitlerde güneşe tapıyor, şeytanlarda kendilerine eşlik ediyordu.
İhlas ve Tevhid
İbn Teymiye
Tevhid yayınları Ferhat Özbadem - 21.01.2013