Vulvovajinit nedir?
Vulvovajinit, vulva ve vajinada iltihaplanma veya enfeksiyondur. Her yaştan kadınları ve kızları etkileyen yaygın bir durumdur. Çeşitli nedenlere sahiptir. Bu durum için diğer isimler vulvit ve vajinittir.
Bakteriyel vulvovajinit, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre, ABD’de kadınların yaşam süreleri boyunca neredeyse yüzde 30’unu etkilemekte ve en sık görülen semptom nedenidir. 2017 CDC bilgi formu vajinal kandidiyazis (maya enfeksiyonu) en sık görülen ikinci vajinal enfeksiyondur.
Vulvovajinit Neden Olur?
Birçok tetikleyici vajina ve vulval bölgelerde bir enfeksiyona neden olabilir. En yaygın neden bakteridir. Diğer yaygın nedenler şunlardır:
- Maya
- Virüsler
- Parazitler
- Çevresel faktörler
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE)
- Kimyasal tahriş edici ve alerjenlere maruz kalma
Bakteriler
Bazı bakteriler çoğalabilir ve vulvovajinite neden olabilir. Bu bakteriler Streptococcus, Gardnerella ve Staphylococcus’u içerir. Bakteriyel bir enfeksiyon balık kokusuyla grimsi beyaz bir akıntıya neden olabilir.
Maya
Vulvovajinitin en sık nedenlerinden biri Candida albicans’tır. Bu mantar enfeksiyonu, genital kaşıntıya ve süzme peynir benzeri bir dokuya sahip kalın, beyaz bir vajinal akıntıya neden olabilir.
Bazı kadınlar antibiyotik kullandıktan sonra maya enfeksiyonları yaşarlar. Bunun nedeni, antibiyotiklerin doğal olarak vajinada yaşayan antifungal bakterileri öldürebilmesidir.
Virüsler
Vulvovajinite neden olabilen virüsler tipik olarak cinsel yolla bulaşır. Bunlar arasında herpes ve insan papilloma virüsü (HPV) bulunur.
Parazitler
İğne kurtları, uyuz ve bitler vulva ve vajinada iltihaplanmaya neden olabilir.
Çevresel Faktörler
Hijyen yoksunluğu ve alerjenler de bu duruma neden olabilir. Sıkı giysiler cilde sürtünerek tahrişe neden olabilir ve bölgedeki nemi hapsedebilir.
Tahriş olmuş cilt, vulvovajinite karşı sağlıklı ciltten daha hassastır. Tahriş iyileşmeyi geciktirebilir.
Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar (CYBE)
STI trichomonas vajiniti vulvovajinite neden olabilir. Bu enfeksiyon, genital rahatsızlığa, kaşıntıya ve ağır akıntıya neden olur. Akıntı sarı, yeşil veya gri olabilir. Genellikle güçlü bir kokusu vardır. Chlamydia, bel soğukluğu ve herpes de vajinite neden olabilir.
Kimyasallar
Bazı kimyasallar vulvovajinite neden olabilir. Bunlar genellikle sabunlarda, feminen spreylerde, parfümde ve vajinal kontraseptiflerde bulunur. Alerjik reaksiyona neden olabilecek kimyasallar:
- Parabenler
- Sodyum sülfat
- Triklosan
- Dioksan
Bu bileşenlerden herhangi biri sabununuzda veya çamaşır deterjanınızda varsa, hipoalerjenik veya kokusuz bir markaya geçmek isteyebilirsiniz. Bu, enfeksiyonunuzun tekrar etmesini önlemeye yardımcı olabilir.
Çocuklarda Vulvovajinit Nasıl Olur?
Vulvovajinit, prepubesan kızlarda en sık görülen jinekolojik hastalıktır. Doktorlar bunun düşük östrojen seviyelerine bağlı olduğuna inanmaktadır. Ergenlik başladığında vajina daha asidik hale gelir ve enfeksiyonlar genellikle durur.
Çocuklarda vulvovajinit günlük banyo, steroid ve düşük doz topikal antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Çocuğunuza uygun banyo hijyeni konusunda tavsiyede bulunmak önemlidir. Bol kesim pamuklu iç çamaşırı giymek enfeksiyonun tekrar oluşmasını önleyebilir.
Vulvovajinitin Belirtileri Nelerdir?
Vulvovajinit belirtileri değişkenlik gösterir ve nedenlerine bağlıdır. Genel olarak, semptomlar şunlardır:
- Genital bölgenin tahrişi
- Kaşıntı
- Labia ve perineal bölgelerde iltihaplanma
- Artmış, güçlü kokulu vajinal akıntı
- İdrar yaparken rahatsızlık
Vulvovajinit Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuz, belirtilerinizi tartışarak ve muhtemelen test etmek için bir vajinal akıntı örneği toplayarak vulvovajiniti teşhis edecektir.
Çoğu durumda, doktorunuzun pelvik muayene yapılması gerekecektir. Enflamasyonunuzun nedenini doğru tanımlamak için ıslak bir preparat gerekli olabilir. Bu mikroskobik değerlendirme için bir miktar vajinal akıntı toplanmasını içerir.
Doktorunuz daha sonra daha hızlı ve daha başarılı bir tedaviye yol açan duruma neden olan organizmayı tanımlayabilir.
Nadir durumlarda, organizmayı tanımlamak için vulvaya biyopsi yapılması gerekebilir. Bu, doktorunuzun daha ileri inceleme için küçük bir doku örneği alacağı anlamına gelir. Biyopsi tipik olarak ancak geleneksel tedavi yöntemleri başarısız olduğunda gereklidir.
Vulvovajinit Nasıl Tedavi Edilir?
Vulvovajinit için doğru tedavi enfeksiyon tipine ve soruna neden olan organizmaya bağlıdır.
Bazı vulvovajinit tiplerini kendi başınıza tedavi etmek mümkündür. Ancak herhangi bir evde tedaviye başlamadan önce doktorunuza danışın.
Doğal İlaçlar
Geçmişte bir mantar enfeksiyonu geçirdiyseniz, aşağıdakileri de içeren herhangi bir eczanede satılan reçetesiz ürünleri kullanarak vulvovajinit tedavisi yapabilirsiniz:
- Vajinal kremler
- Fitiller
- Topikal merhemler
- Oral haplar
Eczacı, belirtileriniz ve ürünün nasıl uygulanacağı konusunda size en iyi ürünü önerebilir.
Her ikisi de antibakteriyel özellikleri ile bilinen ezilmiş sarımsak ve hindistancevizi yağı da durumun tedavisine yardımcı olabilir.
Vulvovajinitinizin bazı semptomlarını küvette oturup, sadece kalça bölgenizi kaplayan ılık, sığ bir banyoda rahatlatabilirsiniz. Banyoya çay ağacı yağı veya az miktarda sirke veya deniz tuzu eklemek, belirtilerinizin nedeni bu ise bazı bakterileri öldürmeye yardımcı olabilir.
Banyoda çok uzun süre oturmamaya dikkat edin. Banyodan sonra etkilenen alanı tamamen kurutmak için bir havlu kullanın.
İltihaplanma ya da akıntı bir haftalık evde tedavinin ardından iyileşmezse, doktorunuza danışın.
Reçeteli İlaçlar
Doktorunuz vulvovajinitinize neden olan organizma tipini tanımladıktan sonra, muhtemelen ilaçları yazacaktır.
Bu durum için ilaçlar şunları içerebilir:
- Oral antibiyotikler
- Antibiyotik kremler (doğrudan cilde uygulanır)
- Antibakteriyel kremler (doğrudan cilde uygulanır)
- Antifungal kremler (doğrudan cilde uygulanır)
- Oral antifungal ilaçlar
Oral antihistaminikler, eğer alerjik reaksiyon olası bir sebep ise:
Doktorunuz ayrıca, enfeksiyonu iyileştirmek ve tekrar etmesini önlemek için kişisel bir hijyen rutini önerebilir. Bu, siz banyoyu ve tuvaleti kullandıktan sonra uygun şekilde temizlenme durumu olabilir.
Diğer öneriler arasında hava sirkülasyonu sağlamak ve bölgedeki nemi azaltmak için bol giysiler ve pamuklu iç çamaşırı giymek yer almaktadır. İç çamaşırların yatmadan çıkarılması, vulvovajinitin önlenmesine de yardımcı olabilir.
Doğru temizlik önemlidir ve tahrişi önlemeye yardımcı olabilir. Bu özellikle enfeksiyon bakteriyel ise geçerlidir. Köpük banyosu, parfümlü sabun, dokunuş ve yıkama tozu kullanmaktan kaçının.
Soğuk bir kompres ayrıca şişmiş veya hassas bölgelerde ağrıyı hafifletebilir.
Cinsel Sağlık
Vulvovajinitiniz bir CYBE sonucu ise cinsel partnerinizi uyarmak önemlidir. Tüm cinsel partnerler, şu anda semptom göstermemiş olsalar bile, durum için tedavi görmelidirler.
Vulvovajinit İçin Görünüm Nedir?
Vulvovajinit vakalarının çoğu, uygun şekilde tedavi edildiğinde hızlı bir şekilde iyileşir. Bir hafta içinde bir iyileşme görmüyorsanız doktorunuza dönün. Alternatif tedavilerin daha etkili olduğunu görebilirsiniz.
Maya enfeksiyonları ve bakteriyel enfeksiyonlar cinsel yolla bulaşmaz. Vulvovajinitinize maya veya bakteri neden oluyorsa, tedavi sırasında ilişkiden uzak durmak gerekmez.
Fakat eğer bir CYBE veya virüs varsa, Mayo Clinic’e göre, siz ve eşiniz tedaviyi tamamlayana ve ilişkiye devam etmeden önce belirtilerden arınmış olana kadar beklemelisiniz.
Maya vulvovajinitinize neden oluyorsa, enfeksiyonun geri döndüğünü görebilirsiniz. Tezgah üstü ürünler genellikle bu enfeksiyonları tedavi edebilir.
Kaynak: Healthline, Vulvovaginitis, 2018.
Referanslar