Maria Nooke
geboren 1958 in Forst (Lausitz)
Maria Nooke anne ve babasından, inandıklarına sahip çıkmayı öğrendi. “Ne söyleyeceğinizi ve ne yapacağınızı iyi düşünün ve bunlara sahip çıkın.” Kendisi sosyalist gençlik örgütü FDJ’nin üyesi olmadı, çocukluktan gençliğe geçişte yapılan resmi törene katılmadı ve askerliğe ön hazırlık eğitiminde eline silah almayı reddetti. Bu ülkede başı dik bir Hıristiyan olarak yaşamak istiyordu.
Kilisedeki mesleki yaşamı, bunu başlangıçta istememiş olsa da, önceden belirlenmişti. Nooke diyor ki: “Politik olarak boyun eğmek zorunda kalmadan, burada benim ilgi alanıma giren işleri yapabiliyordum.” Nooke, 1985 yılından itibaren, doğduğu şehir Forst’un Protestan cemaatinde çocuklar ve gençlerle ilgili çalışmalar yapıyor ve bölgenin ekümenik barış çevresinin kurucuları arasında yer alıyordu.
1987 yılında, Forst yakınlarında, Freye Klier ve Stephan Krawczyk’nin katıldığı bir konser yapılacaktı. Her iki sanatçı da, Demokratik Alman Cumhuriyeti’nde (DDR) meslekten men cezalarından dolayı, sadece kilisenin koruyucu çatısı altında sahneye çıkabiliyordu. Forst’un çıkışında gizli servis Stasi kimlik kontrolü yapıyor, konsere gelen araba plakaları not ediliyor ve cemaat kilise genel kuruluna saatlerce baskı uygulanıyordu. İnsanlarla dolu olan kilisede başrahip, konserin yapılamayacağını, bu kararını devletin baskısı altında kalmadan verdiğini açıkladı. Maria Nooke, söylenen bu yalandan ve devletin kilisenin iç işlerine karışmasından dolayı şok yaşıyor ve bu duygu, yaşadığı çaresizlikle birleşiyordu. “Eşik aşılmıştı. Kendimize bunları yaptırmamalıydık.”
Fizikçi olan eşi Günter Nooke, Ocak 1988’de, rahip Bodo Grützner ve Michael Moogk’la birlikte Aufbruch isimli muhalif dergiyi çıkarmaya başladı. Devlet bu tür yayınlara müsamaha göstermediği için, dergi kilise içi bilgilendirme materyali olarak kamufle edildi. Bu dergi, başlangıçta elli tane basıldığı ve bölgesel konuları işlediği halde, - linyit kömürü çıkarıldığı için bölgede yaşanan zorla göçün meydana getirdiği sorunlar, doğa ve çevrenin uğradığı harabiyet- kısa sürede DDR çapında önem kazandı. Aufbruch dergisi, Sputnik dergisinin yasaklandığı haberini veriyor, Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht anısına yapılan mitingin öncesi ve sonrasında Berlin’de yapılan tutuklamaların haberini yapıyor, demokrasi ve insan hakları konusunda insanları bilgilendiriyordu. Gizli servis Stasi dahi, yazı kurulunu izliyor ve çok sayıda para cezası kesiyor, ancak bu çalışmalara engel olamıyordu. Derginin değerlendirdiği dağıtım ağlarından birisi Berlin Çevre Kütüphanesi’ydi.
Maria Nooke, hala insanların kendi görüşlerini kendilerinin oluşturması için onları bilgilendirme çalışmalarını sürdürüyor ve 2009 yılından bu yana, Berlin Duvarı Vakıf Müdürlüğü’nün başkan yardımcılığını yürütüyor.
Nanette Hojdyssek