İtalya, İspanya, Fransa ve Almanya’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) dair vakaların hızla artmasıyla birlikte Avrupa salgının merkezi haline gelirken, çok sayıda ülke de tecrit ilan edip sınırlarını kapattı.
ABD’de gecikmiş ve hatalı test kitleri nedeniyle yaşanan sorunlara rağmen Kovid-19 yükünün kaldırılabileceğine dair bir inanış hakimken, Güney Kore’deyse salgının büyük ölçüde düşüşe geçtiği gözleniyor.
Kovid-19 nedeniyle bugüne dek Güney Kore’de 8 bin 413 kişi enfekte oldu, 84 kişi yaşamını yitirdi. Sadece 29 Şubat’ta 909 vakanın tespit edildiği ülkede bu rakam şimdilerde 74’e kadar düştü.
Sciencemag dergisinde yer alan bir makalede, bazı ülkelerin salgını kontrol altına almak için başvurduğu sert tedbirler ya da tüm şehirlerin tecrit altına alınması gibi yöntemlerin izlenmediği Güney Kore’nin koronavirüsle mücadelesi için şu ifadeler kullanıldı:
Güney Kore’nin şimdiye kadarki başarısının ardında, dünyanın en geniş ve iyi organize edilmiş test programına sahip olmanın yanı sıra, enfekte olmuş insanları izole etmek, temaslarını izlemek ve onlarla bağlantı halindeki kişileri karantinaya almak var.
Worldometer web sitesine göre, Güney Kore, 270 binden fazla kişi testten geçirildi, bu da milyon başına 5 bin 200 test anlamına geliyor. ABD’de ise şimdiye kadar Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin (CDC) verilerine göre göre milyon başına 74 test gerçekleştirildi.
Salgını kontrol etmede anahtar faktör
Yeni Güney Galler Üniversitesi’nden bulaşıcı hastalıklar uzmanı Raina MacIntyre, 50 milyon nüfusa sahip Güney Kore'nin deneyimine bakıldığında “teşhis kapasitesinin, salgını kontrol etmede anahtar faktör olduğunu” söylüyor. MacIntyre, “İnsanların birbirleriyle temasını izlemek de vaka izolasyonu gibi salgını kontrol altına almada çok etkili” diye ekliyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Yeni hasta sayısının büyük ölçüde azalması ayrıca, mevcut vakaların çoğunun, yani 5 binden fazlasının (ülke toplamının yüzde 60’ı) zaten Shincheonji İsa Kilisesi bağlantılı olmasıyla açıklanıyor. Uzmanlar bu toplu vakalar üzerinde araştırma yürütüyor.
Mesih olduğunu iddia eden tarikat lideri Lee Man-hee ve diğer bazı yetkililer, kilise mensuplarının tam sayısını hükümete bildirmeyip yönetimin virüsün yayılmasını durdurmasına engel olmakla suçlanıyordu.
Ancak bu meseleye ağırlık verildiğinde dikkati çeken Seul Ulusal Üniversitesi’nden bulaşıcı hastalık uzmanı Oh Myoung-Don, “Güney Kore'nin diğer bölgelerine pek bakmadık” uyarısı yapıyor.
Bununla birlikte başka toplu vaka haberleri de gelmeye devam ediyor. Yetkililer geçen haftadan bu yana 129 yeni vaka tespit edildiğini, bu kişilerin çoğunun Seul merkezli bir çağrı merkeziyle bağlantılı olduğunu kaydediyor.
MERS’ten önemli dersler çıkarıldı
Diğer taraftan Güney Kore’nin bu tür salgınlara hazırlıklı olmanın önemini zor yoldan öğrendiğine dikkat çekiliyor.
2015’te Güney Koreli bir işadamı, üç Ortadoğu ülkesini ziyaret ettikten sonra ülkesine Ortadoğu Solunum Sendromu (MERS) ile döndü. Bu kişi MERS teşhisi konmadan ve izole edilmeden önce üç sağlık tesisinde tedavi görmüştü. O zamana kadar, başka hastalıklar için tedavi görenler, ziyaretçiler ve hastane personeli dahil 186 kişinin enfekte olduğu, 36 kişinin de öldüğü bir salgın zincirine yol açtı. Bu olayı devam eden iki ay boyunca yaklaşık 17 bin kişi takip edildi, testten geçirildi, karantinaya alındı. Denetimden çıkan salgın Güney Kore’yi alarma geçirdi, ekonomiyi çökertti.
Kore Üniversitesi’nden Kim Woo-Joo “Bu deneyim, ortaya çıkan bulaşıcı bir hastalığı kontrol etmek için laboratuvar testlerinin gerekli olduğunu gösterdi” diyor.
“MERS deneyimi kesinlikle hastane enfeksiyonunu önleme ve kontrolünü geliştirmemize yardımcı oldu” diyen Oh ise, şimdiye kadar Güney Koreli sağlık çalışanları arasında Kovid-19 enfeksiyonlarına dair herhangi bir rapor bulunmadığını ifade ediyor.
Ayrıca, o zaman yürürlüğe giren mevzuatların, hükümete test sonuçları pozitif çıkanların takibini sağlamak için bu kişilerin cep telefonu, kredi kartı ve diğer bilgilerini toplama yetkisi verdiği belirtiliyor.
Test kitlerini geliştirmek için zamanla yarıştılar
Öte yandan Çin'de yeni koronavirüs ortaya çıktıktan sonra, Kore Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (KCDC) testlerini geliştirmek için zamana karşı yarışa girdi ve ticari test kitleri için üreticilerle işbirliği yaptı.
İlk test, ülkenin sadece birkaç vakasının olduğu 7 Şubat'ta onaylandı ve bölgesel sağlık merkezlerine dağıtıldı.
Sadece 11 gün sonra, “Vaka 31” olarak bilinen 61 yaşında bir kadın pozitif olarak test edildi.
Bu kişi, Seul'ün yaklaşık 240 kilometre güneydoğusunda yer alan Daegu'daki Shincheonji İsa Kilisesi’ne 9 ve 16 şubat günlerinde gittiğinde zaten biraz hasta hissediyordu. Yerel haberlere göre, 500'den fazla katılımcı iki saatlik merasimler sırasında kilisenin tabanına omuz omuza oturuyordu.
Ülkede sonraki 12 gün içinde 2 bin 900'den fazla yeni vaka tespit edildi, büyük çoğunluksa bu kilisenin üyeleriydi. Sadece 29 Şubat'ta KCDC, 900'den fazla yeni vaka bildirerek kümülatif toplamı 3 bin 150'ye getirdi ve bu rakamlar Güney Kore’yi Çin anakarası dışında salgından en çok etkilenen ülke yaptı.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3026 Ekim 2020 - Belarus'ta Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun istifası talebiyle başkent Minsk'de düzenlenen yürüyüşe Belarus Devlet Üniversitesi'nden öğrenciler ve öğretmenler de katıldı / Fotoğraf: AFP
-
2/3024 Ekim 2020 - Britanya'nın başkenti Londra'da düzenlenen Donald Trump karşıtı protestoda, ABD Başkanı'nın kuklasını giymiş bir gösterici bir inek kuklasına sahte hormon iğnesi yapıyor / Fotoğraf: Reuters
-
3/3023 Ekim 2020 - Hindistan'ın Amritsar kentinde şirketler lehine kabul edilen tarım reformunu protesto eden çiftçiler, Başbakan Narendra Modi'nin kuklalarını yaktı / Fotoğraf: AFP
-
4/3022 Ekim 2020 - ABD'nin başkenti Washington'da, Başkan Trump'ın Yüksek Mahkeme yargıçlığına aday gösterdiği Amy Coney Barrett'ın Senato'daki onay sürecini protesto eden Handmaid's Tale dizisinin kostümlerini giymiş göstericiler gözaltına alındı / Fotoğraf: AFP
-
5/3021 Ekim 2020 - Nepal'in başkenti Katmandu'da düzenlenen törende, Yaşayan Tanrıça Kumari halkı selamlıyor / Fotoğraf: AP
-
6/3020 Ekim 2020 - ABD'de Wisconsin eyaletinin Milwaukee kentinde başkanlık seçimleri için erken oy verme süreci başladı / Fotoğraf: Reuters
-
7/3019 Ekim 2020 - Şili'de geçen yılki kitlesel protestoların yıl dönümünde Quilpue kentinde hükümet karşıtı göstericiler polisle çatıştı / Fotoğraf: Reuters
-
8/3017 Ekim 2020 - Bir Azeri asker, Ermenistan'la çatışmalar sonucu geri alınan Cebrail kentinde Azerbaycan bayrağı asıyor / Fotoğraf: AFP
-
9/3016 Ekim 2020 - ABD başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti'nin adayı Joe Biden'ın destekçileri, Teksas'taki seçim etkinliğine Biden maskeleriyle katıldı / Fotoğraf: AP
-
10/3015 Ekim 2020 - Fransa'nın başkenti Paris'te sağlık çalışanları Kovid-19 vakalarındaki artışa rağmen hastanelerdeki personel sayısının artmamasını protesto etti / Fotoğraf: Reuters
-
11/3014 Ekim 2020 – Tayland'ın başkenti Bangkok'ta hükümet karşıtı göstericiler, 1973'teki öğrenci ayaklanmasının yıl dönümünde sokağa çıktı / Fotoğraf: AFP
-
12/3013 Ekim 2020 – Ermenistan sınırındaki çatışmalar sürerken Azerbaycan'ın Terter kentinde halk sığınaklarda bekliyor / Fotoğraf: AFP
-
13/3012 Ekim 2020 - Nablus'un Beit Dajan köyünde Yahudi yerleşimlerini protesto eden Filistinliler, İsrail güçlerinin attığı göz yaşartıcı gazın ortasında namaz kılıyor / Fotoğraf: AFP
-
14/3010 Ekim 2020 - Kuzey Kore'nin başkenti Pyongyang'da İşçi Partisi'nin kuruluşunun 75. yılı törenle kutlandı / Fotoğraf: AP
-
15/309 Ekim 2020 - ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Nevada'daki seçim kampanyası etkinliğinde konuşuyor / Fotoğraf: Reuters
-
16/308 Ekim 2020 - Hong Kong'da Ocean Park Akvaryumu'ndaki yoga dersleri büyük ilgi görüyor / Fotoğraf: Reuters
-
17/307 Ekim 2020 - Yunanistan'ın başkenti Atina'da aşırı sağcı Altın Şafak üyelerinin yargılandığı mahkemenin önünde faşizm karşıtı protestocularla polis arasında çatışma çıktı / Fotoğraf: AP
-
18/306 Ekim 2020 - Paris Moda Haftası'nda düzenlenen Chanel defilesinde modeller Virginie Viard'ın tasarımlarıyla podyumda yürüyor / Fotoğraf: Reuters
-
19/305 Ekim 2020 – Gazze'de maske takmış Filistinli bir çocuk, ABD Başkanı Donald Trump'ın yüzünde ayakkabı iziyle görüldüğü duvar resminin önünden geçiyor / Fotoğraf: AFP
-
20/303 Ekim 2020 – Postdam'da Doğu ve Batı Almanya'nın birleşmesinin 30. yıldönümü etkinliğinde Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ve eşi, Meclis Başkanı Wolfgang Schäuble ve eşi, Başbakan Angela Merkel ve Brandenburg Eyalet Başbakanı Dietmar Woidke bir araya geldi / Fotoğraf: Reuters
-
21/302 Ekim 2020 - Batı Şeria'daki Kfar Kaddum köyünde Yahudi yerleşimlerini protesto eden Filistinlilerle İsrail güçleri arasında çatışma çıktı / Fotoğraf: AFP
-
22/301 Ekim 2020 - Senegal'in başkenti Dakar'daki Ouakam mahallesinde 69 aile yeni askeri lojman inşası nedeniyle evlerinden çıkarıldı / Fotoğraf: AFP
-
23/3030 Eylül 2020 - Paris Moda Haftası'nda bir model ünlü bir markanın tasarımını sergiliyor / Fotoğraf: AFP
-
24/3029 Eylül 2020 - Londra'da kültür sanat ve eğlence sektörlerinde çalışanlar, pandemi sürecinde kendilerine yeterince destek vermemekle eleştirdikleri hükümeti protesto etti / Fotoğraf: AFP
-
25/3028 Eylül 2020 - Papa Francis Vatikan'da İtalya Emniyet Müdürlüğü'nün toplantısına katıldı / Fotoğraf: AFP
-
26/3026 Eylül 2020 - ABD'nin Louisville kentinde siyahi Breonna Taylor'ın polis tarafından öldürülmesinin ardından başlayan protestolarda bir gösterici polisle yürüyüşe izin verilmesi için görüşüyor / Fotoğraf: Reuters
-
27/3025 Eylül 2020 – Hindistan'da çiftçiler hükümetin tarım desteklerini azaltma kararı sonrası greve çıktı / Fotoğraf: AFP
-
28/3024 Eylül 2020 – Macaristan'daki Debrecen Hayvanat Bahçesi'nde doğan iki haftalık yavru eşek Hunor ve annesi / Fotoğraf: AP
-
29/3023 Eylül 2020 – Midilli Adası'ndaki kampın yanmasının ardından mülteci ve sığınmacılar kurulan geçici kampa taşındı / Fotoğraf: Reuters
-
30/3022 Eylül 2020 - Japonya'da halk, başkent Tokyo'nun Asakusa bölgesindeki ünlü budist tapınağı Sensoji'yi ziyaret ediyor / Fotoğraf: AFP
Yüksek risk gruplarına öncelik tanındı
Bu arada Kore Üniversitesi’nden epidemiyoloji uzmanı Chun Byung-Chul, Güney Kore’deki vakalarda başka hastalıkları da bulunan yüksek risk grubundaki kişilere hastaneye kaldırılmada öncelik tanındığını vurguluyor.
Orta seviye semptomları olanlar temel tıbbi destek ve tetkik hizmeti sunulan, yeni düzenlenmiş eğitim kurumları ve bölgelere gönderiliyor. İyileşenler ve sonuçları iki kez negatif çıkanlar da taburcu ediliyor.
Karantina ihlallerine büyük ceza
Hastalarla yakın teması olanlarla, aile üyeleri kronik hastalıklardan yoksun olan ve kendi sıcaklıklarını ölçebilen ufak semptomları olanlara da iki hafta boyunca kendilerini karantinaya almaları emrediliyor. Yerel bir izleme ekibi, karantinadaki bu kişilerin durumunu kontrol etmek ve hastalık belirtilerini sormak için günde iki kez arıyor.
Karantinayı ihlal edenleri de 3 milyon won (yaklaşık 15,4 bin TL) para cezası bekliyor. Bugünlerde gündemdeki bir yasa kabul edilirse cezanın bir yıl hapis ve 10 milyon won para cezasına kadar yükselmesi bekleniyor.
Ayrıca yeni vaka sayısının Daegu-Gyeongbuk bölgesinde ve ülke çapında gönüllü sosyal mesafelenmenin yardımıyla son iki haftada düştüğü kaydediliyor.
Hükümet insanlara maske takmalarını, ellerini yıkamalarını, kalabalıktan ve toplantılardan kaçınmalarını, uzaktan çalışmalarını ve kiliselere gitmek yerine internetteki dini hizmetlere katılmalarını tavsiye ediyor. Ateşi veya solunum yolu hastalığı olanların evde kalmaları ve semptomlarını 3-4 gün boyunca izlemeleri isteniyor.
Bununla birlikte yeni toplu vakalar ortaya çıkıyor ve teyit edilen vakaların yüzde 20'sinin nasıl bulaştığı henüz bilinmiyor.
Chun, “Bu belirsizlik devam ettiği sürece salgının zirve yaptığını söyleyemeyiz” diyor.
Diğer taraftan Seul hükümeti yeni toplu vakaları Shincheonji'de uyguladığı yöntemlerle kontrol etmeyi umuyor.
Independent Türkçe, Sciencemag
Derleyen: Elvide Demirkol