

DOĞUM AYI ve SAĞLIK
Veri Bilimciler doğum ayımız ve sağlığımız arasında bazı bağlantılar olduğunu keşfetti.
Columba Üniversitesi bilim adamları doğum ayı ve sağlık arasındaki ilişkiyi araştırmak üzere sayısal bir metot geliştirdi. Araştırmacılar bu algoritmayı New Yorkun medikal veritabanını incelemek üzere kullandı ve 55 hastalığın doğum mevsimiyle bağlantılı olduğunu buldu. Araştırma sonucu, Mayısta doğan insanların en düşük, Ekimde doğanların ise en yüksek hastalık riskine sahip olduğunu gösteriyor. Bu araştırma, Amerikan Tıbbi Bilişim Derneği Dergisinde ( the Journal of American Medical Informatics Association) yayınlanmıştır.
Columbia Veri Bilimi Enstitüsünde ve Columbia Üniversitesi Tıp merkezinde (CUMC) Biyomedikal Bilişim dalında yardımcı profesör doktor Nİcholas Tatonetti araştırmanın başındaki isim olarak Bu bilgi bilim adamlarına yeni hastalık risk faktörlerini ortaya çıkarmakta yardımcı olabilir. diyor. Araştırmacılar, aynı çalışmayı Amerikanın diğer birçok yerinde ve yurt dışında, o yerlerdeki çevresel faktörlere ve mevsim değişimlerine göre sonuçların nasıl farklılık göstereceğini keşfetmek üzere tekrarlamayı planlıyorlar. Araştırmacılar, doğum ayına göre hastalık farklılıklarına neyin sebep olduğunu tespit ederek, bu farklılığı nasıl azaltabileceklerini bulmayı umuyorlar.
DEHB ( Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ) ve astım gibi hastalıklarla ilgili yapılan önceki bir araştırma doğum mevsimi ve hastalığın görülüş oranı arasında bir ilişki olabileceğini öne sürmüştü, ama geniş çapta araştırmalar yapılmamıştı. Bu durum Columbia Üniversitesi bilim adamlarını, yaklaşık 1.688 tür hastalık ile, 19852013 yılları arasında New York-Presbyterian Hastanesinde tedavi görmüş 1.7 milyon hastanın tıbbi geçmişleri ve doğum tarihlerini karşılaştırması için motive etti.
Çalışma, 1.600dan fazla olası bağlantıyı saf dışı bıraktı ve önceden tıbbi literatürde rapor edilmiş 39 bağlantıyı onayladı. Araştırmacılar, Amerikada başlıca ölüm sebebi olan dokuz tip kalp hastalığı dahil, 16 yeni bağlantıyı da ortaya çıkardılar ve 55 tür hastalıkla olan bağlantıların rastgele ortaya çıkmadığını tespit etmek adına istatiksel testler uyguladılar.
Dr. Tatonetti Bu sonuçlarla ilgili olarak aşırı endişelenmemek önemli, çünkü her ne kadar önemli bağlantılar keşfetmiş olsak da, genel hastalık riski o kadar da yüksek değil.diye belirtiyor. Doğum ayıyla ilişkili olan risk, diyet ve egzersiz gibi daha etkili değişkenlere oranla daha minör düzeyde.
Yeni veriler hastalıklar üzerine yapılan önceki araştırmalarla tutarlı. Örneğin, araştırmacılar Temmuz ve Ekim bebeklerinde astım riskinin en yüksek düzeyde olduğunu buldu. Bu hastalık üzerine Danimarkalı araştırmacılarca önceden yapılmış bir çalışma en yüksek riskin Mayıs ve Ağustos aylarında, Danimarkanın güneş ışığı seviyelerinin New Yorkun Temmuz ve Ekim aylarındaki seviyeleriyle benzerlik gösterdiği zaman olduğunu ortaya çıkardı.
DEHB ( Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) için, Columbia verileri, 675 vakadan birinin Kasımda New Yorkda doğmuş olabileceğini gösteriyor. Bu sonuç Kasım bebeklerinde yüksek oranda DEHBnin görüldüğü bir İsveç araştırmasıyla da uyuşuyor.
Araştırmacılar aynı zamanda dokuz tip kalp hastalığı ve doğum ayı arasında bir ilişki olduğunu buldular. Buna göre atriyal fibrilasyon( ritim bozukluğu), kalp yetersizliği ve kalp kapakçığı bozukluğuyla karşılaşma riski en yüksek grup Mart ayında doğanlar. 40 atriyal fibrilasyon vakasından biri, Mart doğumu için mevsimsel etkilerle ilişkilendirilebilir. Avusturyalı ve Danimarkalı hastaların kayıtları kullanılarak yürütülen önceki bir çalışma, Marttan Hazirana kadar olan periyotta doğanların kalp hastalıklarına yakalanma oranlarının daha yüksek olduğunu ve ömürlerinin daha kısa olduğunu saptamıştı.
Çalışmanın başındaki Columbia master öğrencisi Mary Regina Boland Daha hızlı bilgisayarlar ve elektronik sağlık kayıtları keşiflerin hızını arttırıyor. diyor. Yeni verileri kullanarak doktorların önemli klinik problemleri çözmelerine yardımcı olmak için çalışıyoruz.
Çeviren: Gözde Kara
Kaynak:
Columbia
University Medical Center.
© 2008, BARIŞ İLHAN YAYINEVİ
Bu dergideki tüm yazıların yayın hakkı Barış İlhan Yayınevi'ne aittir. İzinsiz hiçbir alıntı yapılamaz ve kopya edilemez.