İklim değişikliği şüphecilerinin iddialarından en yaygın bilineni, küresel ısınmanın kentsel ısı adalarının etkisi olduğu iddiasıdır. Ancak, bilim adamları ezici bir çoğunlukla küresel ısınmanın insan faaliyetleri kaynaklı sera gazı emisyonlarının, ısıyı tutması nedeniyle olduğunu kabul etmektedir.
TIKLAYIN: İklim değişikliğinin varlığını kanıtlayan 7 bilimsel gerçek
Kentsel ısı adası, en basit şekilde çevresindeki kırsal alanlara nazaran, daha sıcak olan metropol alanları olarak tanımlanabilir.
Kentsel ısı adası etkisinin başlıca nedeni, toprak ve bitki örtüsü ile kaplı alanların, yollar, binalar ve kaldırımlar yapılarak ortadan kaldırılmasıdır. Bu yapılar, suyun topraktan ve bitki yapraklarından buharlaşmasını önler. Buharlaşma aslen bir soğutma işlemidir. Sonuçta buharlaşmayı azaltmak, şehirlerin ısınmasına neden olur. Buna ek olarak, koyu renkli binalar, daha fazla güneş ışığı absorbe eder ve şehrin daha fazla ısınmasına neden olur.
Kentsel ısı ada etkisi, iddia edildiği gibi, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkin bir sebebi olmamasına rağmen, küresel ısınma konusu ile kentsel ısı adası etkisi, iki önemli konuda birbiriyle etkileşim halindedir. Bunlardan birincisi, ısınan iklimlerin ısı adası bölgelerindeki sıcaklıkları daha da artırmasıdır. İkincisi ise, ısı adalarını azaltmak amacıyla düşünülen soğutma stratejilerinin, toplumların iklim değişikliğinin etkilerine adapte olması ve iklim değişikliğinin başlıca sebebi olan sera gazı emisyonlarının azaltılmasına da yardımcı olmasıdır.
Buradan yola çıkarak, söyleyebiliriz ki; kentsel ısı adaları, iklim değişikliğinin etkili bir sebebi değildir ancak iklim değişikliği ve küresel ısınma, kentsel ısı adalarındaki sıcaklığın daha fazla artmasının sebebidir.
Stanford Üniversitesi’nde yapılan araştırmalara göre, kentsel ısı adalarının küresel ısınmaya katkısı oldukça küçüktür.
Kentlerden, atmosfere bıraktıkları ısı, kentleri çevreleyen bitkilerle çevrili kırsal alanların, atmosfere bıraktığı ısıdan daha fazladır. Ancak bu durum kentsel ısı adalarını, küresel ısınma nedeni yapmamaktadır ve bu etki, sera gazlarının neden olduğu ısınma ile kıyaslanamayacak kadar azdır.
Araştırmacılar, yaptıkları bu çalışmada toplam küresel ısınmaya, faktörlerin etkilerini incelediler. Toplam küresel ısınma, başta sera gazları olmakla birlikte, kara karbon parçaları ve ısı adalarından gelen toplam ısınma anlamına gelmektedir. Net küresel ısınma ise, toplam küresel ısınmaya, güneş ışığını geri yansıtan açık renkli atmosferik parçacıkların soğutma etkisinin hesaba katılmadığı küresel ısınma anlamına gelir. Net ya da gözlemlenen küresel ısınma genel olarak medyada bahsedilen küresel ısınmadır.
Birçok iklim değişikliği şüphecisi, kentsel ısı adası etkisini o kadar güçlü görüyor ki, kentsel ısı adalarının atmosfere saldığı sıcaklıkların, küresel ısınma yaşandığını gösteren sıcaklık ölçümlerini çarptırdığını iddia ediyor. Hatta kentsel alanların küresel ısınmaya insan faaliyetlerinde sonucunda üretilen sera gazlarından daha fazla katkıda bulunduğunu söylemekle kalmayıp, sera gazı emisyonlarını azaltmak için sert tedbirlerin alınmasına gerek olmadığını savunuyor.
Stanford Üniversitesi’nden bu araştırma üzerine çalışan yetkililer ise, bu çalışmanın, şüphecilerin iddia ettiklerinin aksine, kentsel ısı adası etkisinin, ısınmaya nispeten küçük bir etki sağladığını ortaya çıkardığını söylüyor. Bu çalışmaya göre,küresel ısınmaya başlıca katkı sağlayan faktörler sera gazları ve siyah karbon partikülleri.
Stanford Üniversitesi’nin yaptığı bu araştırmaya kadar, kentsel ısı adalarının küresel ısınmaya olan etkisi ayrıntılı bir şekilde ele alınmamıştı. Bu çalışma, kentsel ısı adalarının küresel ısınmaya olan katkısının küçük olduğunu göstermiş olsa bile, çalışmanın liderleri, ısı adası etkilerinin azaltmanın, küresel ısınmayı yavaşlatmak açısından önemli olduğunu söylüyorlar.
Özetleyecek olursak, kentsel ısı adası etkisinin, küresel ısınmaya katkısı elbette vardır ancak bu etki sera gazlarının ve karbon partiküllerinin küresel ısınmaya olan etkisine nispeten daha azdır ve küresel ısınmanın sebebi, kentsel ısı adalarıdır demek yanlış olur. Ancak kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, toplam küresel ısınmanın azaltılmasına yardımcı olacaktır.