Ron Miller; tam adı ile Ronald Norman Miller, 1960'lı ve 1970’li yıllarda Motown plak firmasının sanatçıları için birçok hit şarkı yazan, müzik listelerinde birçok defa ilk 10 sıraya ulaşan Amerikalı popüler şarkı yazarı ve bir plak yapımcısıydı.
Bu arada yeri gelmişken Motown plak firmasından biraz söz etmek gerekiyor. Motown, Universal Music Group'a ait bir Amerikan plak şirketi...
Motown, Berry Gordy Jr. tarafından 12 Ocak 1959 tarihinde Tamla Records adıyla kuruldu, 4 Nisan 1960 tarihinde ise Motown Record Corporation adını aldı. Motown çıkışlı ve ünü tüm Dünya’da yayılmış olan isimlere şöyle bir göz atarsak Marvin Gaye, The Supremes, The Jackson 5, Stevie Wonder, Diana Ross, Jose Feliciano, Lionel Richie, The Temptations, Gladys Knight & the Pips ve Pretty Things gibi isimleri sayabiliriz.
Motown, Afro-Amerikan sanatçılara sahip bir şirket olarak popüler müziğin entegrasyonunda önemli bir rol oynadı. Motown’ın meşhur ettiği tüm isimler neredeyse Afro-Amerikan kökenli isimlerdi. Motown ayrıca geçmiş yıllarda 61 milyon dolarlık net servetiyle en başarılı soul müzik şirketi olmuştu.
Motown, 1960 ile 1969 yılları arasında Billboard listesinde 79 liste başı şarkıya imza atarak büyük bir başarı sağlamıştı. Elbette Motown’da her şey mükemmel değildi. Yıllar boyunca Motown hesabına albümler yapan bazı sanatçılar ünlü plak şirketini, müzisyenlerine ve çalışanlarına kötü muamele etmekle suçladılar.
Kendi hesabına çalışan sanatçıların kayıt masraflarını yine sanatçıların kendisine ödetmek dahil birçok eleştiriyle karşı karşıya kalan Motown’ın, şarkıların kayıt aşamasında yapılan tüm harcamalardan sanatçıların sorumlu olduğunu belirten sözleşmeleri sanatçılara zorla dayatması müzik çevresinde sürekli konuşulan konulardı.
Motown'ın pek çok uygulaması aslında hem büyük hem de küçük plak şirketlerinde yaygındı; örneğin dağıtım sırasında hasar gördüğü iddia edilen kopyaların yüksek bir yüzdesini satışlardan düşürmek gibi… Bu konular başka bir yazının konusu olabilecek kadar uzun konular… Şimdi tekrar konumuza dönelim.
RON MILLER VE ARDINDA BIRAKTIKLARI
Ron Miller, 23 Temmuz 2007 tarihinde öldü, ancak mirasçıları telif hakları konusunda karmakarışık bir anlaşmazlığın ortasında kaldılar. 2022 yılında Sony Music Publishing, Miller'in çocuklarından biri olan Lisa Miller ile babasının bestelemiş olduğu 130 şarkının haklarını yönetmek için bir anlaşma imzaladığını açıklamıştı. Bugünlerde ise Lisa Miller'ın iki üvey kardeşi, onun bu telif haklarının kontrolünü gayri meşru yollarla ele geçirdiğini ve konuyla ilgili olarak mahkemeye başvurduğunu iddia ediyorlar.
7 Eylül 2023 tarihinde ABD Kaliforniya Merkez Bölgesi Bölge Mahkemesi Batı Bölümü'ne sunulan şikayette birçok iddia mevcut. Söz konusu şikayette, “Lisa Miller’ın, yaşlı ve hasta olan bestecinin karısı Aurora Miller’ı telif hakkının feshedilmesine ilişkin bildirimleri uygulamaya zorlamak için üzerinde aşırı nüfuz kullandı" iddiası yer alıyor. Sonrasında ise Aurora'nın sağlığı bozulmaya devam ederken Lisa, telif hakkının feshi bildirimlerinde Aurora'nın imzasını taklit etmeye başladı ifadeleri de yer alıyor. İddialar son derece ciddi gözüküyor.
ABD telif hakkı yasasına göre, bir telif hakkı sahibi veya mirasçıları, telif hakkı fesih bildirimi yayınlayabilir; bu durum eğer sözleşmeler uzun zaman önce imzalanmışsa, eserlerinin kullanımına ilişkin mevcut sözleşmeleri iptal etmelerine olanak tanır. Ayrıca Ron Miller'ın şarkı kataloğunun çoğunun telif hakkı 1960'larda ve 1970'lerde korunuyordu ve bu bestelerin çoğu 1978 yılından önce telif hakkı alınmış şarkılar olduğu için telif hakkının feshedilmesine izin veren 56 yıllık sınırı geçmiş durumda.
Bu da işi daha karmaşık bir hale getiriyor. Mahkemeye konu olan şikayette, 2013 ile 2015 yılları arasında, Lisa Miller'ın EMI Music Publishing ve EMI Blackwood Music'e düzinelerce şarkı içeren 14 telif hakkı fesih bildirimi daha gönderdiği iddia ediliyor. Bu sırada Aurora Miller, hastaneye kaldırılmış, tıbbi açıdan yetersiz durumda ve söylenenleri anlayamıyor iddiası da mevcut…
Şikayette ayrıca şunlar da belirtiliyor; “Aurora yaşadığı hastalık nedeniyle iş göremez hale geldiğinde, Lisa Miller, tamamen kendi başına hareket ederek Aurora adına telif hakkının feshedilmesine ilişkin bildirimler yayınlıyordu. Şikayette ayrıca ileri sürülen bir başka konu ise yine sağlık durumundan yararlanma ile ilgili… “Aurora Miller, 20 Mart 2016 tarihinde komaya girdiğinde Lisa’nın, doktorun tavsiyesi ve kardeşinin isteği dışında annesini bitkisel hayatta tutmakta ısrar etti iddiası…
Biraz daha açıklayıcı yazmak gerekirse iddia tam olarak şu; Lisa Miller'ın, Ron Miller'ın şarkılarının telif haklarını toplamaya devam etmek amacıyla annesini hayatta tutmuş olabileceği iddia ediliyor.
KORKU FİLMİ GİBİ
15 Haziran 2016 tarihinde ise Lisa Miller, Aurora'yı hayatta tutan makineleri kapatmaya karar veriyor. Bu süre zarfında, Lisa Miller, telif haklarına ilişkin telif ücretlerini toplamak amacıyla LDM Publishing adı altında bir şirket kuruyor ve 2022 yılında telif haklarını yönetmek üzere Sony Music Publishing ile anlaşma imzalıyor.
Buraya kadar anlatılanlar adeta bir korku filmi gibi…
Sony Music ile yapılan anlaşmadan doğan ödemeleri diğer yasal mirasçılar olan Julie ve Mark'a ödemeyi engelliyor. Lisa Miller halen diğer yasal mirasçıları hariç tutarak tam bir kontrole sahip olması gerektiğini savunuyor.
Tüm bu yaşananlardan sonra Sony'nin sorunu çözmek için kavgalı tarafları bir araya getirmeye çalıştığı ve sonuçsuz kalan müzakerelerde arabulucu olarak hareket ettiği de belirtiliyor. Esas olarak bu telif davasının karmaşık hale gelmesinin en büyük nedeni yapılan evlilikler…
Şarkıların telif haklarının kime ait olduğu meselesi, Lisa Miller'ın, Ron Miller'ın ikinci eşi olan ve 2007 yılında öldüğü sırada evli olduğu Aurora Miller'ın kızı olması nedeniyle karmaşıklaşıyor. Ron Miller'ın mirasının değeri tam olarak belli değil ancak Miller, Stevie Wonder'ın 1970 yılındaki hit şarkısı “Heaven Help Us All”, Diana Ross'un 1973'teki hit şarkısı “Touch Me in the Morning” dahil olmak üzere çok sayıda hit şarkının yazarı veya ortak yazarı idi. Örneğin “Someday at Christmas”, Justin Bieber dahil pek çok sanatçının yorumladığı bir şarkı… Yani ortada bir hayli fazla miktarda telif geliri var.
Sonuç olarak davacılar mahkemeden, Lisa Miller'a Ron Miller'ın telif hakları üzerinde etkin kontrol sağlayan telif hakkı fesih bildirimlerinin geçersiz ilan edilmesini istiyorlar. Ayrıca mahkemeden, Lisa'nın şirketlerinin, Sony'den topladıkları telif ücretlerinin tam muhasebesini almak üzere defterlerini açmaya zorlamasını ve mahkemelerin bu telif ücretlerinden hak ettikleri payın kendilerine ödenmesine hükmetmesini talep ediyorlar. Elbette avukat ücretleri ve davayla ilgili diğer masraflar için de tazminat talep ediyorlar.
Bu konu sadece bir bestecinin hakları ile ilgili. Gelelim ülkemize…
Ülkemizdeki telif gelirleri üzerine ne ölçüde ve ne kadar ciddi bir çalışma yapıldığı konusunda benim ciddi şüphelerim var. Acaba telif haklarını yeterince koruyor muyuz? Bu konuda yetkili olan kurumlar yeterince ciddi çalışıyorlar mı? Çalıntı olduğu ihbar edilen şarkılar teknik bilim kurulları tarafından yeterince inceleniyor mu? Yanlış ödenen telif gelirleri gerçek sahiplerine iade ediliyor mu? Bu sorulara doğru düzgün cevaplar verilirse ben kendi adıma sevinirim.
Sevgiyle kalın.
Odatv.com