Polen alerjisinde en çok önem taşıyan polen türleri kızılağaç, fındık ağacı ve huş ağacı tarafından üretilmektedir. Bunlara ek olarak pelin, tüm çimen türleri, özellikle çayır otları ve meyve bahçesi gelmektedir. Küf mantarların üreme organları, polenin sebep olduğu rahatsızlıklara benzer rahatsızlıklar verebilir. Polen alerjisi, kişinin belli polen türlerinde bulanan bazı proteinlere alerjik tepki göstermesinden kaynaklanır. Polen alerjisi, tıpta mevsim alerjik rinit olarak veya halk dilinde saman nezlesi olarak adlandırılır.
Polen, nefes yoluyla solunum yollarımıza yerleşir. Buna ek olarak polen cilt, saç ve gözlere yerleşir. Bu, birçokları için bir sorun oluşturmaz. Alerjik olan bir kişide bağışıklık sistemi harekete geçer ve burunda ve/veya gözlerde iltihaplanma tepkisi görülür. Vücut, polendeki proteinlere tepki gösterir ve rahatsızlığa, hapşırmaya, burun akıntısına, gözlerde kaşıntıya neden olan, histamin ve diğer iltihap yaratan maddeler salgılamaya başlar.
Polen, yılın belli sürelerinde çok büyük bir miktarda havada bulunmaktadır. Polenin en yaygın kaynakları; bahar mevsiminde ağaçlar, yaz sonuna doğru çimenler ve pelinlerdir. Sahil ve yüksek dağ kısımlarında genelde daha az polen vardır.
Belirtileri
Polen alerjisinde burun akmaya ve kaşınmaya başlar, burunda tıkanmalar olur ve kişi hapşırır. Gözlerde sulanma, kaşıntı ve şişmeler olur. Polen sezonunda, bazılarında da astım görülür. Bu belirtiler hastanın çevresindeki kişiler tarafından çabucak gözlenebilirken, diğer tür rahatsızlıklar sadece hasta tarafından hissedilebilen belirtilerdir. Vücut bir bütün olarak tepki gösterir. Alerji olan kişi yorgunluk ve halsizlik hisseder, konsantre ve öğrenme kabiliyetinde azalma olur. Sonuç olarak, hastalık birçok kişinin iş ve okul durumlarını olumsuz olarak etkiler.
Polen alerjisinden korunma yolları:
- Fiziksel etkinliklerinizi polenin en az yoğunlukta olduğu zamanlarda yapmaya çalışın. Bazıları için, örneğin bisiklete binerken, ağız ve burun kısmını kapatan toz maskesi kullanmanın faydası olabilir.
- Güneş gözlükleri gözdeki rahatsızlıkları azaltabilir.
- Havanın nemli ve bitkilerin polen saçtığı günlerde ya da esinti nedeniyle polenlerin uçuştuğu anlarda çok zorunlu değilse, evde kalmaya gayret edin.
- Eğer olanaklarınız varsa, evinize klima cihazı taktırarak pencereleri kapatın, içeride yeterli serinliği sağlayın aynı zamanda havadaki aşırı nemi giderin ve havanın süzülmesini sağlayın.
- Araçta giderken camları kapalı tutmaya çalışın.
- Polenlerin yoğun olarak havaya karıştığı 14 ile 16 saatleri arasında dışarı çıkmayın.
- Yeşillikli, ağaçlı yerlerden uzak durun.
- Tatilinizi yeşillikten uzak yerler, örneğin plajlar için planlayın.
- Polenin yoğun olduğu günlerde eve döner dönmez giysilerinizi değiştirin ve duş yapın, böylece giysilerde ve saçınızdaki polenlerden kurtulmuş olursunuz.
- Yıkanmış çamaşırlarınızı kapalı yerlerde kurutun.
- Bir alerji uzmanı ile bağlantınızı sürdürün.
Alerji uzmanları yapacakları tetkiklerden sonra sizde hangi bitkilerin polenlerine karşı alerji olduğunu belirleyecektir. Böylece o bitkilerden uzak kalarak şikayetleri bir ölçüde de olsa azaltabilirsiniz. Bazı gelişmiş ülkeler, yayınladıkları meteoroloji raporlarının yanısıra, polen raporları da yayınlamaktadır. Böylece alerjisi bulunanların gerekli önlemleri almasına yardımcı olunmaktadır.