Bebekler için sağlıklı Beslenme
Gıdası yeterli mi?
Çok kere bebek neye ihtiyacı olduğunu bilir. Eğer mama az ! gelmeye başlamış ya da annenin sütü azalmakta ise, bebek her
zamankinden daha erken uyanıp ağlamaya başlayacaktır. Bu ağlamanın açlık ağlaması olduğunu artık öğrenmişsinizdir. Mamasını son damlasma kadar bitirdikten sonra daha fazla isteye | çektir. Ellerini yemeyi de deneyebilir. Eğer onu tartarsanız, es
kisinden daha az kilo aldığını göreceksiniz. İyice doymayan bir bebek kabız da olabilir. Eğer gerçekten doymuyorsa, bazen mamalarının sonunda da ağlayabilir.
Bebeğin ne kadar kilo alması lâzımdır?
Normal bir bebek, doğuşta iki buçuk ile üç kilo arasındadır. Beş aylıkken bu ağırlığın iki misli olması gerekir. Ama şunu da ekleyeyim ki, daha ziyade küçük doğan bebekler, beşinci ayda, doğum kilolarının iki misline çıkarlar. Büyük bebekler, daha yavaş gelişirler.
Normal bir bebek, haftada 210-240, ayda 630 730 gram alır. Bu ilk üç ay içindir. Tabii istisnalar vardır. Hiçbir zaman bebeğinizin gelişmesi, burada verilen sayılara uymuyor diye onun sağlıksız olduğu kanısına varmayınız. Altı aylık normal bir bebek, haftada 120, ayda 480 gram alır. Bu üç ay için büyük bir değişmedir. İlk yaşın son üç ayı içinde bebek, ayda 320 gram alır. Bu haftada, 6090 gram demektir. İkinci yaş boyunca ise ayda ı 240 gram alacaktır.
Bebek büyüdükçe, gelişmesinin yavaşladığını fark edeceksiniz. Aynı zamanda daha düzensiz bir şekilde gelişecektir. Meselâ, diş çıkarma iştahını kestiği için, birkaç hafta bir gram dahi almayabilir. Kendini iyi hissettiği zaman iştahı açılacak ve hızla gelişmeye devam edecektir.
Bebeğin kilo alışına bakarak onun sağlığı hakkında kesin bir şey söylemeniz doğru olmaz. Kilosu biraz da son olarak ne yediğine, çiş ve kaka yapıp yapmadığına bağlıdır. Bir sabah, tarttığınızda, geçen hafta yalnız 210 gram almış olduğunu görür ve geçen haftalarda daima 210 gram aldığım hatırlayarak onun hasta olduğuna ya da doymadığına karar verirseniz, son derece yanılırsınız. Eğer sağlıklı ve neşeli görünüyorsa, bir hafta daha bekleyerek sonucu kontrol ediniz. Bu az gelişmeyi telâfi etmek için gelecek hafta belki her zamankinden çok alacaktır. Her zaman hatırlayanız ki, bebek büyüdükçe, gelişmesi yavaşlayacak tır. Eğer bebeğinizi her gün tartıyorsanız, her hafta tarttığınızdan çok daha kayıtsız olmanız gerekir, zira büyükler gibi çocukların da bir günü bir gününe uymaz.
Belli Başlı Hazımsızlık Şekilleri
Bebeğinizin hazım sistemindeki herhangi bir değişiklikten hemen doktoru haberdar ediniz. Onu kendi kendinize tedavi etmeye kalkışmayınız. Yanılma ihtimaliniz çok fazladır. Burada bahsedilenlerden başka birçok hazımsızlık rahatsızlıkları vardır. Burada bahsettiklerim, sadece doktor teşhis koyduktan sonra, anne babaya yardım etmek içindir.
Hıçkırık
Bebekleri, ilk aylarda mamadan hemen sonra hıçkınk tutar. Bunun hiçbir sebebi ve mânâsı yoktur. Gazı olup olmadığı kontrol etmekten başka, yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Eğer bir yudum sıcak su, hıçkınğmı kesiyorsa, bunda hiçbir mahzur yoktur.
Az veya çok kusma
İkisinin arasında hiçbir fark yoktur. İlk aylarda hemen hemen bütün bebekler azar azar kusarlar. Bu önemli bir şey değildir. Bazıları her mamadan sonra biraz kusar. Diğerleri ara sıra kusarlar.
Tecrübesiz bir anne, bebek yediği bütün sütü çıkarırsa çok heyecanlanır. Ama, eğer bebek sağlıklı ve neşeli görünüyorsa bu da önemli değildir. Bazı bebekler günde bir kere olsun, bir seferde bütün yediklerini çıkarırlar. Bilhassa, ilk haftalarda bu çok sık görülen bir şeydir. Tabii, bebeğiniz kilo almakta devam ediyorsa bile dikkati çekecek kadar çok kusuyorsa, bunu doktorla görüşmek gereklidir. Doktor mamaları değiştirerek bunu önleyebilir. Ama bazı durumlarda ne yapsanız kusma devam edecektir.
Bebeğiniz bütün yediğini kustuğu takdirde, onu yeniden beslemeli misiniz?
Eğer hayatından memnun görünüyorsa, açlık belirtileri gösterene kadar mama vermeyiniz. Belki midesi bulanmıştır. Dinlenmesi için fırsat vermeniz iyi olur. Şunu unutmayın ki, kusmuk, daima olduğundan çok fazla görünür. Mamalarının hepsini kusuyormuş gibi görünen çocuklar, çok kere normal olarak kilo alırlar.Kusmuğun ekşi ekşi kokup kokmaması önemli değildir. Midede, hazmın ilk adımı asitleşmedir. Midede bir süre durmuş olan her yiyecek asitleşecektir.Kusmanın tabiî olduğu hakkında söylediklerimden onun hiç de önemli olmadığı sonucunu çıkartmayınız. Doğumdan sonra, bütün yediklerini çıkartan bir bebeğin durumu doktor tarafından dikkatle izlenmelidir. İlk günlerdeki kusmalar, doğum esnasında, yutulan sulardan olabilir ama bazen önemli bir şeyin işaretidir.
Başka bir kusma çeşidi de vardır ki, bu hem doğar doğmaz, hem de doğduktan bir hafta kadar sonra başlayabilir. Bu Pylor darlığı ve Pylor spazmı olarak ikiye ayrılır. İkisinde de midenin bağırsağa açılan ucu tam açılmamaktadır. O zaman bebek bütün yediklerini boşaltır gibi, şiddetle ve hızla kusar. Bu durum daha çok erkek çocuklarında görülmektedir. Kusma o kadar hızlı olur ki, kusmuk, bebeğin bir hayli uzağına düşer. Kusma, yemek sırasında ya da kısa bir zaman sonra olabilir. Bebeğiniz arada bir böyle kusarsa hemen pylor darlığı olduğu hükmüne varmayınız. Ama günde iki kere bu şekilde kusuyorsa, doktor tarafından kontrol edilmelidir. Eğer bütün tedavilere rağmen kusmakta devam eder, bu yüzden gelişmezse, ameliyat edilmelidir.
Eğer bebeğiniz hiç kusmayan bir çocuk olduğu halde birden kusarsa, hasta olup olmadığını anlamak için derecesini almanız iyi bir fikirdir. Bebeklerde hatta büyük çocuklarda birçok hastalık kusma ile başlar. Eğer ateşi yoksa ve normal görünüyorsa, hasta değil demektir.Çoğu bebeklerde, kusmak ilk hafta ve aylarda daha fazladır. Büyüdükçe düzelirler. Çoğu, oturabildikleri zaman, kusmaktan vazgeçmiş durumdadırlar. Nadiren, yürüyene kadar sık sık kusanlar vardır. Kimi vakit de doğduğundan birkaç aylık olana kadar hiç kusmayan bir bebek, birkaç aylık olduktan sonra kusmaya başlar. Diş çıkarma bunu daha da fazlalaştırır. Kusma, pis ve kötü bir şeydir ama çocuğunuzun sağlığı yerindeyse, ona normal bir şey gözüyle bakmak gerekir.
Üç aylık gaz sancılan, devamlı ağlamalar
Bu bölümde, birbiriyle ilgisiz gibi görünen iki şeyden bahsedeceğim. Birincisi, kannda keskin ağnlar meydana getiren gaz. Bebek, bacaklannı kamına doğru çeker, can havliyle bağırır ve bazen gaz çıkanr. İkincisi ise, devamlı ağlamalar. Bebek, mamasını yediği ve kamı doyduğu halde, hiçbir gaz sıkıntısı da göstermeden saatlerce ağlayabilir. Onu kucağınıza aldığınız ya da gezdirdiğiniz zaman susar, sonra yine başlar. Bu bebeklerden birinin gazı, birinin devamlı ağlamalan, bir üçüncüsünün de her iki sıkıntısı birden vardır. Bu iki durum birbirine bağlanabilir. Çünkü her ikisi de ikinci haftayla dördüncü haftanın arasında başlarlar. Bebek üç aylık olunca da geçerler. Her ikisinin de belirtileri en çok 18′le 22 arasında görülür.
Bu genel olarak şöyle izah edilebilir: Bebeğin hastanede sessiz ve iyi huylu olduğunu söylemişlerdir. Ama eve gittikten birkaç gün sonra, üç dört saat süren ağlama krizleri başlamıştır. Anne onun altını değiştirir, yatağm içinde çevirir, biraz su verir ama bunların hiçbiri işe yaramaz. Bir iki saat sonra anne bebeğin acıkmış olabileceğini düşünerek ona mama vermeyi dener. Çünkü bebek etrafındaki her şeyi yemek istermiş gibi davranmaktadır. Bebek ilk önce mamaya heyecanla saldırır ama kısa bir süre sonra içmekten vazgeçer ve yine ağlamaya koyulur. Ağlama çok kere iki mama arasındaki dört saat boyunca devam eder. Öteki mamasmı yedikten sonra bebek esrarengiz bir şekilde kusar.
Bazı bebekler, üç ay içinde bu krizleri birkaç kere geçirmekle yetinirken, diğerleri üç ay boyunca her gece sancılanırlar.
Bazı bebeklerin gaz sancılan ve devamlı ağlamalan gayet düzenlidir. Günün bütün saatleri boyunca bir melek gibi uyudukları halde, saat 18′den 22′ye ya da 14′den 18′e kadar durmadan ağlarlar.
Bazı bebekler de bütün gece uslu uslu uyumalarına rağmen, yanm günü ağlayarak geçirirler. Bu, bütün günü uyuyarak geçirip de yan geceyi ağlayarak geçiren çocuktan daha iyidir. Başka bir bebek de önceleri gündüz ağladığı halde, sonradan bunu geceye de aktarmıştır. Gaz ağlamalan çok kere yemeklerden sonra başlar. Bu, mamalardan önce görülen açlık ağlamalarından farklıdır.
Anne bebeğinin bu derece rahatsız olduğunu görünce çok üzülür ve onun gerçekten önemli bir şeyi olduğunu sanır. Bu kadar ağlamaktan bebeğin hasta olacağmdan korkar. Ne kadar dayanabileceğini merak eder. Garip olan şudur ki, günde birkaç saat devamlı olarak ağlayan bebek, gelişmesinden hiçbir şey kaybetmez. Bu kadar yorgunluğa rağmen, bazen normalin üstünde kilo alır. Kamı her zaman açtır. Mamasını bir yudumda içer ve her zaman daha fazla ister.
Bebeğin gazı olduğu anlaşılınca anne onu yanlış beslediği evhamına kapılır. Bebek meme emiyorsa, sütünün ona yaramadığını sanır.Eğer inek sütü içiyorsa, terkibini değiştirmenin doğru olup olmayacağını merak eder. Mamanm terkibini değiştirmek bazen faydalı olursa da, çok kere hiçbir sonuç vermez. Mamanm gazın sebebi olmadığını anlamak güç değildir. Öyle olsa, bebek nasıl olur da onu günde dört ya da beş kere mükemmel bir şekilde hazmettikten sonra sancılanır? Gaz sancılan anne sütü emen çocuklarda da, inek sütü ya da süt tozuyla beslenen çocuklarda da görülür. Nadiren, portakal suyu gaz sancıla nna sebep olabilir.
Gaz sancılarıyla devamlı ağlamanın kesin sebeplerini bilmiyoruz. Bunların, bebeğin henüz gelişmemiş sinir sistemine bağlı olduğu ileri sürülmektedir. Bunların en çok akşam üstü ya da öğleden sonra görülmeleri, yorgunluğun da rol oynadığını gösterir. Uç aylığa kadar çoğu bebekler ağlayarak uykuya dalarlar. Sakin sakin uykuya dalacaklanna çığlık atarak uyuyaka lırlar. Evdeki stresli ortamın da bebeği etkilediği söylenir. Anneler, kendileri sakin olduklan zaman, bebeklerinin gaz sancıla nnın azaldığını itiraf ederler.
Önemli olan anne ve babaların bunun anormal bir şey olmadığını, bebeğin gelişmesine engel olmayacağmı bilmesidir. Aksine gaz sancıları genellikle iyi gelişen çocuklarda baş gösterirler. Bebek üç aylık olunca da mutlaka geçer. Eğer anne baba, bunu serinkanlılıkla karşılayabilirse savaş yan yarıya kazanılmış demektir. Bu bebeğin sancılarını bile azaltabilir. Zira sakin insanlar arasında yaşadığı için sinirleri bozulmayacaktır.Bazı gazlı bebekler sakin ve sessiz bir hayat yaşadıklan takdirde, kendilerini çok daha iyi hissederler. Gürültü, yabancı simalar, fazla kucağa alınmak, trafiğin kalabalık olduğu yerlerde dolaşmak onları sinirlendirir. Çok büyük bir şehirde yaşayan gazlı bebekler üç ay hiç sokağa çıkarılmamalıdırlar.
Gazlı bebekler çoğunluk, yüzü koyun yatırıldıklan zaman daha rahat ederler. Sıcak su torbasının ya da annenin dizinin üstüne yatırılıp arkalarının ovulması onları çok sevindirir. Bebeğin cildini yakmaması için sıcak su torbasının üstüne ince bir bez örtmelidir. Uzun zaman doktorunuzla görüşmeniz mümkün olmazsa, mama değişikliklerini uygulayınız. Sancılı bir bebeği kucağınıza alıp sallamalı mısınız? Bu onun susmasını sağlarken şımarmasına sebep olmaz mı? Artık bir bebeği şımartmaktan eskisi kadar korkulmamaktadır. Hasta ya da rahatsız bir bebekle ilgilendiğimiz zaman, bebek bu ilginin hastalığa bağlı olduğunu sanki bilir ve iyileşince artık onu aramaz. Eğer bebek sancı içinde ağlarken onu kucağmıza alınca susuyorsa, hiç durmadan bunu yapınız. Ama eğer kucağa almca da ağlamakta devam ediyorsa, yatağında kendisini daha rahat hissedeceğini unutmayınız.
Hafif hazımsızlıklar ve hafif gazlar
Uç aylık gazlar ve devamlı ağlamalar, bebeğin yediklerinden çok, günün belli saatlerine bağlıdır. Ama bazı bebeklerin daha devamlı hazımsızlık problemleri vardır. Bunun belirtileri, huysuzluk ve kıvranma ile gaz çıkartmalarıdır. Böyle durumlar, mamada küçük değişiklikler yapılarak giderilebilir. Hafif hazımsızlıklarda, bebek kusar, kakası balgamlı, sulu hatta yeşil olabilir. Bebek kilo almakta devam etse bile, doktorla görüşmeniz mümkünse, durumu ona anlatınız.
bebek beslenmesi,bebek mamaları,bebek bakımı,bebek nasıl beslenir,bebek sağlığı