kollontay (özgür bir kadın komünistin otobiyografisi)
kadına karşı ezeli önyargıların ortadan kaldırma gücünü gösteren yalnızca canlı, devrimci rügarlardır ve ancak yeni insanlık, üretken-emekçi halk, yeni bir toplum kurarak kadının tümüyle eşit haklara ve özgürlüğüne kavuşmasını sağlamayı balarabilecektir.
sempatim, ilgim gittikçe artarak rusya'nın devrimci işçi hareketine yöneliyordu. çok okuyor, yoğun bir çabayla tüm toplumsal sorunları inceliyor, konferanslara gidiyor ve halkı aydınlatmak amacıyla yarı yasal örgütlerde çalışıyordum.
yıllar geçtikçe eleştirim daha sertleşti ve beni çevreleyen pek çok sevgi kanıtına karşı başkaldırı duygum yoğunlaştı.
ve sevilen adamla bitip tükenmek bilmeksizin yineleyen savaştan sonra kendimizi kurtarıyor ve özgürlüğe koşuyorduk. o zaman da yeniden tek başına, mutsuz, yalnız ama özgür oluyorduk- sevilen, seçilmiş iş için özgür....
işçi kitlesi böylesine korkunç biçimde köleleştirilmişken ben mutlu, huzurlu bir yaşam süremezdim.
daha küçük bir çocukken yetişkinlerin adaletsizliğini eleştiriyor ve bana her şeyin verilmesine karşılık diğer çocukların bu kadar çok şeyden yoksun olmalarını açık bir çelişki olarak görüyordum.
sayısız tehdit mektubu aldım, ama hiçbir zaman askeri koruma istemedim; hep yalnız, silahsız ve her hangi bir koruyucu olmaksızın dolaştım ve gerçekten de herhangi bir tehlike olabileceğini hiç düşünmedim.
ve sonunda o dokunaklı bildiri:"sovyetler yönetime geçmiştir." "sovyetler dünya halklarını savaşı bitirmeye çağırmaktadırlae" " toprak kamulaştırılmultır ve köylüye dağıtılacaktır"
biz önceki kuşağın kadınları, henüz özgür olmayı bilmiyorduk.