El ve Kol Uyuşması
"Sağ kolumda uyuşma var...Parmak uçlarıma kadar yayılıyor... Ters bir hareket yaptım diye düşünüyorum"
Uyuşma hiç de hoş olmayan bir duygu durumdur. Uyuşukluk da öyle değil mi?
Çoğumuzun başına gelmiştir. Tepeden tırnağa kadar, vücudumuzun tüm bölgeleri ile ilgili olabilir En hafif şeklinden, "Eyvah! Felç mi oluyorum yoksa?" dedirtebilecek düzeyde panik yaratanına kadar.
Çok değişik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Oldukça ciddi bir kan hastalığının ya da beyin hastalıklarının işaretçisi de olabilir.
Bu yüzden uyuşmalarda, doğru teşhis ile doğru tedavi büyük bir önem taşır. Öyle hafife alınıp da geçiştirilecek basit bir olay olarak algılanmaması gerekir.
El, kol uyuşmaları başlıca kan hastalıklarından, romatizma hastalıklarından, beyin ve sinir sistemi hastalıklarından, boyun omurları ve kaslarıyla ilgili bir dizi rahatsızlıklardan ileri gelebilir.
Bu arada sürekli kullanılan bir takım ağrı kesici ilaçlar, sinir yatıştırıcı ilaçlar ve bulantı giderici olarak kullanılan bazı ilaçlar da söz konusu yakınmalara neden olabilir.
Nasıl yaklaşmalı?
Öncelikle ayrıntılı bir öykü elde edilmelidir!
Uyuşma ne zaman başladı? Ne kadar zamandan beri devam ediyor? Beden pozisyonları ile ilgisi nedir?. Bu amaçla ya da herhangi bir hastalık nedeniyle kullanılan ilaç ya da ilaçlar nelerdir, ne kadar zamandan beri kullanılmaktadırlar?
Bu öykü oluşturtma seansı, yukarıdaki benzeri sorularla ne kadar zenginleştirilir ve ne kadar uzun tutulursa tanıya da o kadar yaklaşılmış olur.
Sistematik muayene
Diyalog, gerçeğin düşünce aracı ile ifadesidir.
Ortak çabayla yaratılması gereken öyküye gereken önem verilmezse sorun; "ön yargılı yanlış" yada "yargısız tesadüf" arasında sarkaç misali sallanır durur. Geriye de bir dizi "vah!...vah!"lardan öte bir şey kalmaz.
O halde "ısrarla anlatmak, sabırla dinlemek" ilk ilke olmalıdır.
Sonra tam ve sistemik bir muayeneden geçmek gerekir.
Bu; kilo, boy, tansiyon, nabız ile başlayıp tepeden tırnağa tüm organlarımızı içine alan bir muayene demektir. Bu muayene sonucu gereken laboratuar analizleri ve radyolojik tetkikler yapılarak kesin teşhis konmaya çalışılır.
Tıbbi literatürde parestezi olarak da tanımlanan el-kol uyuşmalarının sistemik hastalıklar bazında en sık görülen şekli şeker hastalığıdır. Şeker hastalığında karıncalaşma, iğneleşme gibi duygular giderek ileri derecede yanma duyguları olarak da yoğunluk kazanabilir. Daha ileri şeklinde hissizlik ortaya çıkar ki bu, en tehlikeli olan şekline işaret eder. Hissizlik, farkına varılmadığı için ciddi yanıklar ya da yaralanmalara zemin hazırlar. Burada kan şekerinin kontrolü büyük bir önem taşımaktadır.
Şekerle birlikte kan yağlarının denetimi de elbette yakınmaların giderilmesinde aynı derecede önem taşımaktadır.
Son zamanlarda geliştirilen gabapentin grubu ilaçlarla, şeker hastalığı ve MS'e bağlı bu tür rahatsızlıkların etkili bir şekilde hafifletildikleri gözlenmektedir.
Anemi varsa
Yalnızca kan şekerinin değil, birlikte kan yağları ve basıncının da aşırı yükseldiği Metabolik Sendrom durumlarında tüm vücudu dolaşan ve aralıklı olarak ortaya çıkan uyuşma yakınmaları dile gelebilir.
Sistem hastalıkları içinde herhangi bir nedenle oluşmuş anemi (kansızlık) durumlarında da, el ve ayaklarımızın parmak uçlarında karıncalanma ve uyuşma duyguları gelişebilir.
Tedavi ile eksiklerin tamamlanması ve kan değerlerinin yükseltilmesi ile anemiye bağlı uyuşmalar da geriler ve kaybolur.
El parmaklarında
Beyin ve beyin sapı hastalıklarında, el ve ayaklarda uyuşma ile başlayıp felce kadar uzanabilen arazlar ortaya çıkabilir. Beyinde yer kaplayan oluşumlar olarak adlandırdığımız tümör, kist ve anevrizma ile beyin dokularında tahribata neden olan MS, uyuşmalara neden olabilecek başlıca hastalıklardır.
Tıbbi terminolojide Servical Diskopati diye adlandırılan rahatsızlık ön kol ve el parmaklarında uyuşmaya neden olan rahatsızlıkların en sık görülenlerindendir.
Bu deyimle boyun omurlarına bağlı artroz(kireçlenme), boyun omurları fıtığı yada doğuştan boyun omurlarına ait anormallikler dile getirilmektedir.
Temel sorun, omurlar arasında amortisör gibi vazife gören ve disk adı verilen yumuşak dokunun dejenere olarak komşu sinirleri baskı altına almasıdır.
Bu rahatsızlığın belimizdeki karşılığı da lomber diskopati olarak tanımlanır. En sık siyatik sinirin etkilenmesi sonucu, bacakta uyuşma ve kasılma şeklinde yakınmalar ortaya çıkar.
Metabolik Sendrom nedir?
Bir kişide aşağıdaki 5 sorundan 3 ya da daha fazlası var ise, o kişide Metabolik Sendrom'dan söz edilir.
1- Erkeklerde bel çevresi 102 cm'den, kadınlarda 88'cm den büyük olursa
2- HDL kolesterol 40 mg' dan küçük olursa
3- LDL kolesterol 130 mg' dan büyük olursa.
4- Tansiyon 140-90 mm Hg' den büyük olursa
5- Açlık kan şekeri 110 mg' dan yüksek olursa.
MS nedir?
Multiple Skleroz olarak bilinir. Merkezi sinir sistemi olarak tanımladığımız beyin ve omurilik hastalığıdır. Bu hastalıkta sinirlerimizin muhafaza edildiği sinir kılıfları dejenere olmuştur. Kılıflarını yitiren sinirlerin etkili olduğu bölgelerde de duyu ve hareket kusurları ortaya çıkmaktadır. Nedeni bilinmemektedir. Genç, aktif ve entelektüel kişilerde daha sık görüldüğü gözlenmektedir.
Dr Tuncay Filiz