Dalak Ne İşe Yarar?
Dalak, sol kaburganın altında ve mideye yakın bir organdır. Kırmızı kan hücreleri ve bağışıklık sistemi açısından önemlidir. Kırmızı kan hücrelerini filtreler ve vücudu enfeksiyonlara karşı korur. Beyaz kan hücrelerini depolar ve içinde bulunan yabancı maddeleri süzer.
Dalak Nerede Bulunur?
Karnın sol üst bölgesinde yer almaktadır. Yumru şeklindedir ve göğüs kafesinin içinde diyaframın altında, midenin üst arka tarafında bulunur. Dalağın boyutu yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterebilmektedir.
Dalağın Görevi Nelerdir?
- Kırmızı kan hücrelerinin yapımında görevlidir. Yaşlanan alyuvarlar büyük dalak hücreleri tarafından alınarak parçalanır. Kanı filtreler.
- Anormal kan hücrelerinin kan dolaşımına karışmamasını sağlar. Beyaz kan hücrelerini depolar ve içindeki yabancı maddeleri süzer.
- Trombositleri ve kan hücrelerini korur. Bu sayede kanın pıhtılaşmasını sağlar.
- Vücudu enfeksiyonlara karşı korur böylece bağışıklık sistemine fayda sağlar.
- Antikorların oluşmasında da görevi bulunmaktadır.
Dalak Büyümesi Belirtileri Nelerdir?
Bazı hastalıkların oluşmasına bağlı olarak dalak büyümesi meydana gelir. Her zaman belirti göstermez bazı hastalarda muayene sırasında anlaşılır. Karnın sol üst bölgesi muayene edilir ve dalak büyümesi olup olmadığına bakılır. Bu durumdan şüphelenildiğinde kan testleri, görüntüleme yöntemleri gibi tetkikler doktor tarafından istenebilir.
Görülen belirtiler genellikle şu şekildedir:
- Karnın sol üst bölgesinden omuza yayılan ağrı
- Mideye baskı oluşturmasından dolayı yemek yemeden önce veya sonra şişkinlik hissi
- Anemi (kansızlık)
- Yorgunluk
- Kolay kanama
- Sık sık meydana gelen enfeksiyonlar
- Nefes darlığı
Dalak Büyümesi Neden Olur?
Büyümeye neden olabilecek birçok enfeksiyon ve hastalık bulunmaktadır. Bu duruma neden olan durumlar genellikle şu şekildedir:
- Mononükleoz benzeri viral enfeksiyonlar
- Parazit enfeksiyonları (Sıtma)
- Siroz veya karaciğere etkileyen hastalıklar
- Bazı hemolitik anemi tipleri
- Lösemi, miyeloproliferatif neoplazmalar gibi kan kanserleri ve Hodgkin hastalığı gibi lenfomalar
- Dalak, karaciğerdeki damarlarda meydana gelen basınç ya da bu damarlara kan pıhtısı gitmesi
- Tümörler
- Sarkoidoz
- Lenfoma
- Kalp yetmezliği
- Lupus
- Gaucher hastalığı
Dalak Büyümesi Nasıl Tedavi Edilir?
Büyüme neden olan durum, hastalıklar tespit edilmelidir. Enfeksiyon nedeniyle büyüme meydana gelmişse doktor tarafından uygun görülen antibiyotik gibi ilaç tedavileri uygulayabilmektedir. Antibiyotik yalnızca bakteriyel enfeksiyonlardan dolayı oluşan hastalıklarda kullanılmaktadır. Büyümenin neden enfeksiyonel hastalıklar değilse splenektomi olarak bilinen yöntem tercih edilebilir. Bu işlem dalaktan parça alınması ya da tam dalak çıkarma olarak iki şekilde gerçekleşir. Robotik cerrahi, laparoskopik cerrahi yöntemlerinden hastaya uygun olanı ile işlemler gerçekleştirilir.
Bazı durumlarda büyüme oluşmuş ama herhangi bir semptoma rastlanmamışsa doktor tarafından beklemeniz önerilebilir. Bu durumda herhangi bir belirti göstermezseniz 6-12 içinde tekrar muayene olmanız gerekir. Eğer muayene sonrasında hemen bir belirti oluşmuşsa tekrar değerlendirilmek için doktora başvurulmalıdır.
Ameliyat sonrasında yaklaşık 1 hafta içinde hasta taburcu edilir. Hastanın tam olarak iyileşmeden ağır kaldırmaması, zorlayıcı fiziksel aktivitelerde bulunmaması önerilir. Bağışıklık sistemini destekleyen aşıların ihmal edilmemesi gerekilir. Dalak alınmışsa bağışıklık sisteminde zayıflama görülebilir. Doktorunuz tarafından önerilen aşıları ihmal etmemeniz önerilir.
Ameliyat sonrasında enfeksiyondan şüphelenildiğinde doktorunuzun uygun gördüğü ilaçları ya da aşıyı yaptırmanız gerekebilir.