Dizanteri Tedavisi
Dizanteri nasıl geçer? Dizanteri genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmadan birkaç gün sonra kendiliğinden temizlenir. Bununla birlikte, ishal ile kaybedilen sıvıların geri alınması oldukça önemlidir.
İshal Tedavisi
İshale aşağıda sıralanan yöntemlerle çözüm bulmak mümkündür:
- Bol sıvı içme
- Oral rehidrasyon çözümleri
- İhtiyaç olduğu kadar yemek yeme (1)
Bol Sıvı İçme
İshal ve kusma gibi durumlar yaşıyorsanız, kaybolan şeylerin yerini doldurmak ve dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı tüketmelisiniz. Küçük yudumlarla sık tüketilen su daha doğrudur.
Bebeklerin ve küçük çocukların susuz kalmaması son derece önemlidir. Çocuğunuzun kussa bile sonrasında su içtiğinden emin olmalısınız. Az miktarda sıvı almak, hiç almamaktan daha iyidir. Çocuğunuza meyve suları veya gazlı içecekler vermeyi önleyin, çünkü bunlar ishali daha da kötüleşebilir.
Ağır ishal vakalarında, hastanede intravenöz (damla yoluyla) sıvı verilmesi gerekebilir. (2)
Oral Rehidrasyon
Eğer özellikle dehidrasyonun etkilerine karşı savunmasızsanız; örneğin, 60 yaşın üstündeyseniz, doktorunuz veya eczacınız oral rehidrasyon kullanmanızı önerebilir. Çocuğunuz susuz kaldıysa veya bu risk altındaysa da oral rehidrasyon önerilebilir.
Oral rehidrasyon genellikle eczanelerden rahatlıkla temin edilebilmektedir. Suda çözünen bir karışım olan oral rehidrasyon, tuz, glikoz ve vücudunuzun susuz kalmasıyla kaybettiği diğer önemli mineralleri yeniden almaya yardımcı olur. (3)
İhtiyaç Olduğu Kadar Yemek Yeme
Rehidrasyon içecekleri ishalle başa çıkamaz, ancak kurumayı önlemeye veya tedavi desteklemeye yardımcı olur. Bu yöntem için evde kullanılan tuz veya şekerli içecekleri kullanmayın.
Mümkün olduğunca küçük ve hafif yemekler yemeye çalışın. Çok yağlı, baharatlı veya ağır gıdalardan kaçınmakta fayda vardır.
Yemek yemede zorlanıyorsanız, bir süre için yemek yiyememek çok ciddi bir duruma neden olmaz ancak sıvıları içmeye devam etmenizi ve mümkün olan en kısa sürede yemenizi sağlamalısınız.
Çocuğunuz sıvı kaybı yaşıyorsa (dehidrasyon), yeterli miktarda sıvıyı alana kadar katı yiyeceklerden kaçınmaya çalışılmalıdır. Eğer daha az huzursuz olma ya da daha sık idrara çıkma gibi daha iyiye giden durumları fark ettiyseniz çocuğunuz normal yeme rutinine dönmeye başlayabilir. (4)
Basilli Dizanteri İçin Antibiyotik Tedavisi
Shigella bakterilerinin neden olduğu orta ile şiddetli dizanteriniz varsa, belirtilerinizin süresini kısaltmak için antibiyotikler önerilebilir.
Önerilen antibiyotik, muhtemelen organizmanın bazı antibiyotiklere karşı direnç modeline bağlı olacaktır. Antibiyotik direnci, ilaçların mücadele etmek istedikleri bakterileri artık öldüremediği bir durumdur.
Dizanterin hafif vakalarında antibiyotikler reçete edilmez. Bunun nedeni, genellikle, hafif hastalıkların tedavisinde antibiyotiklerin aşırı kullanılması, onları daha ciddi veya hayatı tehdit eden durumların tedavisinde daha az etkili hale getirebilir.
Eğer çocuğunuz dehidrasyon belirtilerini yaşamaya devam ediyorsa normal yeme düzenine geri dönmeyin. Yemek yemeyi reddetmeleri halinde, içecek sunmaya devam edin ve iştahı geri gelene kadar bekleyin. (5)
Amibik Dizanteri İçin Antibiyotik Tedavisi
Amibik dizanteriniz varsa (amoebaz), doktorunuz antibiyotik reçete edebilir. Bu tedavi süresinin genellikle 5 gün civarı olduğu bilinmektedir.
Antibiyotik tedavisini bitirdikten sonra, daha dayanıklı amibik kist formlarını öldüren bir ilaç verilmelidir. Bu ilacı 10 gün süreyle almanız gerekecektir. (6)
Dizanteri için hangi doktora gidilir: Dizanteri tanısı ve tedavisi için aile hekimlerine, pediatrilere ya da iç hastalıkları uzmanlarına başvurabilirsiniz. (7)
Dizanteriden Korunma Yöntemleri
- Enfekte olmuş yüzeylerle veya insanlarla temastan sonra ellerinizi yıkamayın.
- Yemeklerden önce ve sonra, tuvalete gittikten önce ve sonra ellerinizi yıkamayın.
- Ayrı bir havlu kullanın.
- Ailenin veya grubun birinde dizanteri varsa kullandıktan sonra tuvaletleri dezenfekte edin.
- Enfekte birisiyle temas eden tüm çamaşırları çok sıcak suda yıkayın
- Enfeksiyon çözüldükten sonra en az 48 saat içinde kalabalık ortamdan veya gıda işlemelerinden, çocuk bakımı ve sağlık yerlerinden uzak durun.
- Yiyeceği sıcak yiyin veya hazırlandıktan sonra 2 saat içinde tüketmeye çalışın.
- Pişmiş yiyecekleri 4 C’nin altında veya 60 C’nin üzerinde tutun ve bulaşmayı önlemek için çiğ ve pişmiş yiyecekleri ayırın.
Endemik bölgelerde bulunduğunuz zaman aşağıdakilerden kaçının:
- Çiğ meyve veya sebzeleri soymadan önce hem ellerinizi hem de meyve sebzeyi iyice yıkayın.
- Su ya da içeceğin içine buz ekleyin.
- Dezenfekte edilmemiş sulardan uzak durun.
- Musluk suyu içmek zorundaysanız öncesinde dezenfekte etmek için klor tabletleri kullanın.
- Deniz ürünlerinin temiz koşullarda dondurulmuş olduğundan emin olun.
- Pastörize edilmemiş süt, dondurma ve diğer süt ürünlerinden uzak durun. (8)
Dizanteri Hastalığı Nedir?
Dizanteri, kalın bağırsağı etkileyen ciddi bir durumdur. Bu durum bağırsağın alt kısmında iltihaplanma ve yaralanma ile sonuçlanabilmektedir. Tüm dünyada oldukça yaygın bir hastalıktır. Temizlik ile ilgili problemlerin yaşandığı yerlerde daha çok ortaya çıkmaktadır. Bu hastalık her iki cinsiyeti de eşit derecede etkilemektedir. Çocuklar ise hastalığa yakalanmaya daha yatkındır. (9)
Dizanteri yiyecek ve su yoluyla insanlar arasında yayılır. Bir kişiye virüs bulaştığında, bulaşıcı organizma bağırsaklarda yaşar ve enfeksiyon kapmış kişinin dışkısından çıkarak yayılır. Bazı enfeksiyonlarla, hayvanlara da enfekte olur ve hastalığı insanlara bulaştırır. (10)
Dizanteri Belirtileri
Dizanteri başlangıcı yani kuluçka süresi genellikle 3 gündür. Ancak, bazı durumlarda bakterilerin bulaşmış olduğu yiyecekleri yedikten birkaç saat sonra bile hastalığın ilk belirtileri ortaya çıkabilir. Dizanteri nasıl anlaşılır? Dizanterinin başlıca belirtileri şunları içermektedir:
- Kanlı ya mukuslu ishal
- Tenesmus, ihtiyaç olmasa bile sürekli tuvalete çıkma isteği (yanlış dürtü)
- Mide bulantısı ve kusma
- Baş ağrısı
- İştah kaybı
- Genel zayıflık ve yorgunluk
- Dehidratasyon (vücudun susuz kalması)
- Ateş (11)
Dizanteri Nedenleri
Dizanteri neden olur? Dizanteri, genellikle alt bağırsak yolunun protozoan, parazit veya bakteriyel enfeksiyonundan kaynaklanır. Gelişmekte olan ülkelerde, basillik dizanteri genellikle Shigella cinsi bakterilerin neden olduğu enfeksiyon kaynaklı olarak ortaya çıkar. Amibik dizanteri ise genellikle Entamobea Histolytica grubu amiplerinin neden olduğu enfeksiyon kaynaklı olarak ortaya çıkar. Dizanterinin nedeni viral enfeksiyon veya kimyasal tahriş ediciler de olabilir. (12)