Fransa'da 'Demiryolu Reformu'na karşı hükümetle işçiler arasında devam eden bilek güreşinin ardından, demiryolu işçilerinin 3 ay sürecek dev grev dalgası başladı. Demiryolları, temizlik işçileri, pilotlar, enerji sektörü çalışanları ve öğrencilerin de katıldığı grev dalgasıyla, sendikalar, reformu parlamentoda oylatmadan, kararname yoluyla geçirmek isteyen hükümete geri adım attırmak istiyor. Grevler ülkesi Fransa'da ilk kez "3 ay boyunca, haftanın 2 günü" sürdürürülecek yeni ve uzun bir grev metodu benimsendi. İlk gün yüzde 77’ye ulaşan katılım oranıyla, son 10 yılın en yüksek katılım sağlanan grevi oldu.
Grevin ana damarını oluşturan Fransız Demiryolu Şirketi (SNCF) işçileri, makinistlerin statülerini yeniden belirleyen reforma karşı çıkıyor. Sendikalar, 3 ay boyunca haftada 2 gün gerçekleştirecekleri yeni grev modeliyle, 28 Haziran’a kadar 36 gün greve gidecek.
Demiryolu işçileri hükümetin reformu parlamentoda tartışmadan kararname yoluyla geçirmesine tepki gösteriyor. Reformda yer alan ve "yıpranma payı ve iş garantisi içeren makinistlerin statü kaybına, SNCF'in 2020 yılından itibaren rekabete açılarak firmanın özelleştirilmesinin önünün açılmasına" yol açan düzenlemelere de karşı çıkıyor.
Uzun sürecek grevler nedeniyle üç ay boyunca ücretlerinin 3'te 1'ini kaybedecek olan işçilere destek kampanyaları başlatıldı. Greve destek veren 32 aydının başlattığı kampanya çerçevesinde 3 günde 92 bin Euro toplandı.
Makinistlerin yüzde 77'si, kontrol memurlarının yüzde 69'u, monitör izleyicilerinin yüzde 39'u ve personelin yüzde 34'ü greve destek verdi. Fransa'nın 9 büyük üniversitesinden öğrenciler de sendikalarla birlikte greve katılarak makinistlere destek eylemi düzenledi. Paris'in iki büyük garı Saint Lazare ve Gare de L'Est arasındaki yürüyüşle, üniversite öğrencileri ve demiryollarındaki diğer meslek grupları hükümeti protesto etti. Gösterilerde bazı gençler yol üzerindeki mağaza vitrinlerini, otobüs duraklarının camlarını indirdi. Fransa genelindeki 9 büyük üniversite de eylemleriyle makinistlere destek verdi.
Trafikte 428 km. kuyruk
Greve katılımın yoğun olması nedeniyle sabah saatlerinden itibaren işlerine gitmek isteyen milyonlarca yolcu zor anlar yaşadı. Özellikle başkent Paris'te ulaşım felç oldu. Binlerce yolcu her saat başı gelen trenlerde yer bularak işine gitmek için yarışırken, araçlarıyla yola çıkanlar ise uzun trafik kuyruklarında saatlerce bekledi. Ülke genelinde 428 km. uzunluğunda trafik kuyrukları oluştu.
Merkez garlardan Gare de Lyon'da yolcuların rayların üzerinden atlaması sırasında bazı yolcular rayların arasına düşünce tehlikeli anlar yaşandı. Raylara düşen yolculara ilk yardım ekipleri müdahale etti.
Öte yandan ücretlerinde yüzde 6 oranında artış talep eden Air France çalışanları 7, 10 ve 11 Nisan'da greve gideceklerini duyurdu.
Demiryolu ve Air France çalışanlarının yanısıra çöpçüler ve temizlik işçileri de meslek statülerinin "ulusal kamu izmeti" statüsünde tanınması için greve gidiyor. Özel ve kamu sektörü temizlik işçileri mesleklerinin zorluklarının tanınmasını ve bunun ücret ve emeklilik hesabına yansıtılmasını istiyor.
Kamu enerji sektöründe Devlet Elektrik ve Gaz Kurumu çalışanları da 28 Haziran tarihine kadar grev çağrısı yaptı. Enerji sektörü çalışanları da, "özel sektöre açılan kamu kurumlarında durumun iyiye gitmediğini belirterek bir durum bilançosunun çıkarılmasını, halkın taleplerine uygun yeni bir enerji politikasının belirlenmesini ve enerji sektörünün özelleştirilmesinin durdurulmasını" talep ediyor.
Hükümet: "Reformda kararlıyız"
Meclis'te hükümeti "otoriter yöntemle yasa gecirmekle" suçlayan muhalefet partileri, Başbakan Edouard Philippe'e soru yönelterek, kararname yöntemiyle yasa getirmekten vazgeçmelerini istedi. Soruyu yanıtlayan Başbakan Philippe, "Greve çıkanları da, bu greve karşı olup çalışmak isteyenleri de aynı dikkatle dinliyorum. Greve karşı olanlar, işlerine gitmek isteyenler, bu anayasal özgürlüklerini kullanmak istiyorlar" dedi. Reform ile SNCF'in özelleştirilmediğini, yalnızca kurumu modernize etmek ve çağın gerçeklerine uydurmak istediklerini dile getiren Philippe, "Bu reformu, artık daha fazla devam edemeyecek olan mevcut statükodan çıkmak için getiriyoruz " dedi.
Grev sabahı haber kanalı BFM TV'ye konuşan Ulaştırma Bakanı Elisabeth Borne da, hükümetin grevler karşısında geri adım atmayacağını ve reformları geçirmekte kararlı olduklarını söyledi.
Hükümet reform yasasını 9 Nisan'dan itibaren Meclis'te görüştürmeye başlamayı, ilk görüşmelerin ardından da 17 Nisan'da oylatmayı planlıyor. Aynı anda Bakan Borne da sendikalarla görüşmeye devam ederek, en azından içlerinden bir bölümünü ikna etmeyi hedefliyor.
Halk greve destek veriyor
Hükümet, işçilerle girdiği bilek güreşinde kamuoyunun reformdan yana olmasını ve kamuoyu desteğini almayı umut ediyor. Ancak IFOP araştırma şirketi Journal du Dimanche için yaptığı ankette, Fransızların yüzde 46'sının greve hak verdiğini ortaya çıkardı. Üstelik grev kararına verilen desteğin giderek arttığı da anketin ortaya koyduğu bir başka eğilim.
Ülkedeki sol partiler ise ortak bir deklarasyon yayınlayarak demiryolu işçilerinin grevini desteklediklerini açıkladı.