Gizemli YabancıSeçme Öyküler - Hasan Ali Yücel Klasikleri, Mark Twain (Sayfa 47 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
Ben kendi kendime, hapishanenin içinin nasıl bir yer olduğunu görmek isterdim diye düşünüyordum, Şeytan bu düşünceyi duydu, bir an sonra kendimizi hapishanenin içinde bulduk. Şeytan işkence odasında bulunduğumuzu söyledi. Gergili işkence aletleri ve öbür işkence araçları orada duruyordu, duvarlarda da bir iki tane isli fener asılıydı, bunlar ortama loş ve ürkütücü bir hava veriyordu. Orada insanlar -cellatlar- da vardı, ama bize hiç dikkat etmediler, bu da bizim görünmez olduğumuz anlamına geliyordu. Genç bir adam bağlanmış olarak yerde yatıyordu, Şeytan bu kişinin bir sapkın olduğundan kuşkulanıldığını söyledi, cellatlar onu sorgulamak üzereydiler. Genç adamdan bu suçlamayı kabul etmesini istediler, o da bunu yapamayacağını, çünkü doğru olmadığını söyledi. Sonra cellatlar adamın tırnaklarının altına art arda kıymıklar soktular, adam acı dolu çığlaklar atarak bağırdı. Şeytan hiç rahatsız olmamıştı, ama ben olanlara katlanamıyordum, bu nedenle oradan hemen uzaklaşmamız gerekti. Bayılacak gibi olmuştum, kusuyordum ama temiz hava beni kendime getirdi, bizim eve doğru yola koyulduk. Ben bunun hayvanca bir şey olduğunu söyledim.
"Hayır. Bu insanca bir şeydi. Bu sözcüğü böylesine yanlış kullanarak hayvanlara hakaret etmemelisin." dedi Şeytan... "Bir hayvan acı verdiği zaman bunu masumca yapar, yaptığı şey yanlış değildir, onun için yanlış diye bir şey yoktur. Ayrıca hayvan acı vermenin zevkini tatmak için acı vermez - bunu ancak insan yapar. Kendisinde bulunan iki yanlı Ahlak Duygusu'ndan esinlenerek!..."
Gizemli YabancıSeçme Öyküler - Hasan Ali Yücel Klasikleri, Mark Twain (Sayfa 49 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
Bir an içinde kendimizi bir Fransız köyünde buluverdik. Erkeklerin, kadınların, küçük çocukların çok sıcakta, pisliğe batmış halde, bir toz bulutu içinde çalışmakta oldukları, kocaman, fabrikaya benzeyen bir yerden yürüyerek geçtik; insanlar paçavralar içindeydiler, başları işlerine eğilmiş, önlerine düşmüştü, çünkü bitkin ve yarı aç durumdaydılar, güçleri kalmamıştı, uyukluyorlardı. Şeytan şöyle dedi:
"İşte size biraz daha Ahlak Duygusu. Buranın sahipleri zengindir ve çok dindardır, ama bu yoksul erkek ve kız kardeşlerine ödedikleri ücret, ancak onların açlıktan ölüp yere yığılmalarını önlemeye yetecek kadardır. Bu insanlar yazın da, kışın da sabahın altısından gecenin sekizine kadar - günde on dört saat çalışırlar; küçük çocuklar, oturdukları domuz ahırlarından buraya yürüyerek gidip gelirler - her gün dört mil; çamurların, erimiş karların, yağmurun, sulusepkenin, fırtınanın içinden geçerek her gün, yıllar yılı bu böyle gider. Dört saat uyuyabilirler. Kulübelerinde üst üste yığılmış halde yaşarlar, tek bir odada üç aile, düşünülemeyecek bir pisliğin ve pis kokuların içinde; hastalanırlar, sinekler gibi ölüp giderler. Bir suç mu işlemişler bu zavallı şeyler? Hayır. Ne yapmışlar da böylesine bir cezaya çarptırılıyorlar? Hiçbir şey, yalnızca sizin aptalca ırkınızın birer üyesi olarak doğmuş olmalarının dışında. Orada, hapishanede, yanlış davranan birine neler yaptıklarını gördünüz, şimdi de suçsuz ve saygıyı hak eden insanlara nasıl davranıldığını görüyorsunuz. Sizin ırkınız mantıklı bir ırk mı? Pis kokular içindeki bu masum insanlar, o sapkından daha iyi bir durumdular mı? Gerçekten, hiç de değiller; o sapkının çarptırıldığı ceza, bunların çektikleriyle karşılaştırıldığında hiç kalır. Biz çıktıktan sonra onu çarkın üstünde parçaladılar, ezip paçavralara, kâğıt hamuruna dönüştürdüler, o artık öldü, sizin o pek değerli ırkınızın elinden kurtuldu; ama buradakiler, bu zavallı köleler, vallahi bunlar yıllardır ölmekteler; bazıları yıllarca böyle yaşamaktan kurtulamayacaktır."
Gizemli YabancıSeçme Öyküler - Hasan Ali Yücel Klasikleri, Mark Twain (Sayfa 112 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
"Hiçbir zaman haklı bir savaş, onurlu bir savaş olmadı -savaşı başlatan taraf açısından... O bağırgan bir avuç insan -her zaman olduğu gibi- savaş çığlıkları atacaktır. Vaiz kürsüsü de -isteksiz ve tedbirli bir tutumla- buna itiraz edecektir - başlangıçta; ulusun o büyük, kocaman, aptal çoğunluğundan oluşan kesim, uykulu gözlerini ovuşturacak, neden savaş olması gerektiğini anlamaya çalışacaktır; ciddi ve içerlemiş bir havayla, 'Bu haksız ve onursuz bir şey, üstelik bunun için zorunluluk da yok.' diyecektir. Sonra da o bir avuç insan daha yüksek perdeden bağıracaktır. Öteki tarafta bulunan birkaç haksever insan savaşa karşı çıkacak, aklın yolunu gösterecektir; insanlar onları dinleyecek ve alkışlayacaklardır, ama bu uzun sürmeyecektir; ötekiler bağırışlarıyla onları bastıracaklardır; o zaman da, savaşa karşı olanlar sayıca azalacak, halkın onayını yitirecektir. Çok geçmeden şu garip şeyi göreceksiniz: Konuşmacılar taşlanarak platformdan indirilecek, yüreklerinin ta derinlerinde -eskiden olduğu gibi- taşlanan konuşmacılarla hâlâ gizliden gizliye bir olan, ama bunu açıkça söylemeyi göze alamayan öfkeli insan sürüleri tarafından konuşma özgürlüğü yok edilecek. Şimdi de bütün ulus - vaiz kürsüsü ve herkes savaş çığlıkları atanlara katılacak, sesleri kısılıncaya kadar bağıracak, ağzını açmaya yeltenen bütün dürüst insanlara saldıracak, çok geçmeden bu ağızlar artık açılmaz olacak. Ardından devlet adamları ucuz yalanlar uyduracak, suçu saldırılan ulusa yükleyecek, vicdanları yatıştırmak için yapılan bu yalancılıklardan da herkes memnun olacak, bunları dikkatle inceleyecek, ama bunları çürütecek her türlü şeyi incelemeyi reddedecek, böylelikle o kişi yavaş yavaş kendisini o savaşın adil olduğuna ikna edecek, bu garip kendi kendini kandırma sürecinden sonra da tadını çıkardığı rahat uykusu için Tanrı'ya şükredecek."
Gizemli YabancıSeçme Öyküler - Hasan Ali Yücel Klasikleri, Mark Twain (Sayfa 122 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
"Onu aklından yoksun bırakmadan yapamaz mıydın bunu?"...
Şeytan, "Eşeğin tekisin sen!" dedi. "Akıl sağlığıyla mutluluğun bir arada bulunamayacağını anlayamayacak kadar yoksun musun görme gücünden? Aklı başında hiç kimse mutlu olamaz, çünkü o kişi için yaşam gerçektir; yaşamın ne kadar korkutucu bir şey olduğunu görür o kişi. Ancak deliler mutlu olabilir, onların da sayısı çok değildir. Kendilerini kral ya da Tanrı sanan birkaç kişi mutludur... Elbette hiç kimsenin, her zaman aklı yerinde değildir, ama ben burada aşırı durumlardan söz ediyorum. Ben o adamdan insan ırkının akıl gözüyle baktığı o değersiz şeyi aldım, onun tenekeden yapılmış yaşamının yerine, gümüş kaplanmış bir yalan koydum, sonucu görüyorsun - ve eleştiriyorsun! Onu sürekli olarak mutlu kılacağımı söyledim ve bunu yaptım. Irkı açısından bakıldığında olabilecek tek yolla mutlu kıldım onu - sen gene de tatmin olmuyorsun!" Cesareti kırılmış bir havayla içini çekti ve, "Bana öyle geliyor ki bu hoşnut edilmesi zor bir ırk." dedi.
Gizemli YabancıSeçme Öyküler - Hasan Ali Yücel Klasikleri, Mark Twain (Sayfa 131 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
"Garip! Bundan yıllar önce - yüzyıllar, çağlar, devirler önce bundan kuşkulanmamış olman, çünkü sen bütün o sonsuz zamanlar boyunca hiç yoldaşın olmadan var olageldin. Garip gerçekten, evrenin ve içindekilerin yalnızca düşler, hayaller, kurmacalar olduğundan hiç kuşkulanmamış olman! Garip çünkü bunlar öylesine apaçık, isteriklik içinde çılgınca şeyler ki - tıpkı bütün düşlerin olduğu gibi: Kötü çocuklar yaratabildiği kolaylıkla iyi çocuklar da yaratabilecek olan, gene de kötü çocukları yeğleyen bir Tanrı; bunların hepsini mutlu kılabilecek olan, gene de bir tekini bile mutlu bir çocuk yapamayan bir Tanrı; o acı dolu yaşamlarını çok değerli görmelerini sağlayan, gene de cimri davranıp bu yaşamları kısa kesen bir Tanrı; meleklerine hak etmedikleri ebedi mutluluk bağışlayan, oysa başka çocuklarından bunu kazanarak elde etmelerini bekleyen bir Tanrı; meleklerine acısız yaşamlar bağışlayan, oysa başka çocuklarını canlarını yakan sefilliklerle, zihinsel ve bedensel hastalıklarla lanetleyen bir Tanrı; adaletten söz eden ama cehennemi icat eden - Altın Kurallar'dan, yetmiş kere yediyle çarpılmış bağışlamadan söz eden ve cehennemi icat eden bir Tanrı; başkalarına ahlaktan söz eden ama kendisinde ahlak diye bir şey bulunmayan bir Tanrı; işlenen suçlar karşısında kaşlarını çatan, ama o suçların hepsini kendisi işleyen bir Tanrı, kendisinden istenmediği halde insanı yaratan, sonra da dürüst davranarak bunları ait oldukları yere, kendisine bağlamak yerine edimlerinin sorumluluğunu insana yüklemeye çalışan bir Tanrı; son olarak da bütünüyle tanrısal bir ahmaklıkla bu zavallı, sömürülmüş köleyi kendisine tapınmaya çağıran bir Tanrı!.."