Uluslararası Karayolu Taşımacılığı
Yapan Taşıtlarda Çalışan
Personelin Çalışmalarına İlişkin
Avrupa Anlaşması
(AETR)
Akit Taraflar, Karayoluyla uluslararası yolcu ve yük taşımacılığının geliştirilmesi ve iyileştirilmesini teşvik etmek isteği ile, Karayolu trafiğinin güvenliğini artırma ihtiyacına kani olarak, uluslararası karayolu taşımacılığı alanındaki bazı çalışma koşullarına, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ilkeleriyle uyumlu düzenlemeler getirmek ve bu düzenlemelere uyulmasını temin etmek üzere bazı önlemleri birlikte almak amacı ile,
Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır:
Madde 1 Tanımlar
Bu Anlaşma bağlamında
(a) "taşıt" terimi, nakliyat araçlarının bir takım oluşturacak şekilde herhangi bir birleşimi de dahil, herhangi bir motorlu nakil vasıtası veya römork;
(b) "motorlu taşıt" terimi, tarım araçları çekicileri hariç, normal olarak karayolunda yolcu veya yük taşımada kullanılan yahut yolcu veya yük taşımada kullanılan römorkları karayolu üzerinde çeken ve hareket ettirici güç kaynağı kendi üzerinde bulunan nakliyat aracı;
(c) "römork" terimi, bir motorlu taşıt tarafından çekilmek üzere imal edilmiş, yarı-römorklar da dahil nakliyat aracı;
(d) "yarı-römork" terimi, kendisinin ve yükünün ağırlığının önemli kısmı motorlu taşıt tarafından taşınan, bir bölümü takıldığı motorlu taşıtın üzerine binecek şekilde imal edilmiş römork;
(e) "birleşik taşıt" terimi, karayolu üzerinde tek bir birim halinde seyreden birbirine eklenmiş taşıtlar;
(f) "müsaade edilen azami ağırlık" terimi, taşıtın kayıtlı olduğu devletin yetkili mercii tarafından ilan edilen, yüklü aracın yüküyle birlikte ulaşmasına izin verilen en üst ağırlık miktarı;
(g) "karayoluyla yapılan taşıma" terimi, kamuya açık karayollarında, yolcu veya yük taşımada kullanılan bir taşıtın yüklü veya yüksüz seyahati;
(h) "uluslararası karayolu taşımacılığı" ("karayolu ile yapılan uluslararası taşıma") terimi, en az bir sınır geçilerek yapılan karayolu taşımacılığı;
(i) "tarifeli seferler" terimi, yolcuların önceden belirlenmiş duraklarda indirilip bindirildiği, belirli aralıklarla, belirli güzergahta yolcu taşıma hizmeti, başka bir yasa ya da tüzük ile belirlenmemiş ise, Akit Tarafların yetkili mercileri tarafından onaylanan ve taşımacı tarafından seferlerin başlamasından önce yayımlanan seferlerin tabi olduğu kurallar, bu kurallar
tarafından istenen belgeler, taşıma koşullarını; özellikle seferlerin sıklığını, fiat listesini, zaman çizelgesini ve yolcu taşınmasında üstlenilen yükümlülükleri belirtir olmalıdır. Her kim tarafından düzenlenmiş olursa olsun normal yolcuların dışında belli türden yolcu taşıma hizmetleri bu tanımın birinci bendindeki şartlar altında yapılıyor olması halinde tarifeli sefer olarak kabul edilir. Bu tür seferler, özellikle işçileri işyerlerine, öğrencileri okullarına getirip götürme hizmetleri bundan böyle "özel tarifeli sefer" olarak anılacaktır.
(j) "sürücü" terimi, kısa bir süre için dahi olsa, ücretli olsun ya da
olmasın taşıtı süren ya da gerektiğinde taşıtı sürmek üzere taşıtın içinde
hazır bulunan kişi veya kişiler:
(k) "taşıt personeli" terimi, ücretli olsun ya da olmasın sürücü, yahut;
(i) sürücü yardımcısı (şöför muavini), bu maddenin (j) bendi anlamında
sürücü olması dahi, taşıma işlerinde işin doğal niteliği gereği etkin görev
alan, sürücüye kimi manevralarda yardımcı olmak üzere ona eşlik eden kişi;
(ii) kondüktör, yolcu taşıma işine tahsis edilmiş aracın sürücüsüne
eşlik eden ve özellikle bilet kesmekten veya bilet kontrolü yapmaktan veya
taşıtta bulunan yolcuların diğer seyahat belgelerini kontrol etmekten sorumlu
kişi;
(l) "hafta" terimi, Pazartesi günü saat 00:00 ile Pazar günü saat 24:00
herhangi bir kesintisiz en az bir saatlik süre anlamında kullanılır.
Madde 2
Kapsam
1. Bu Anlaşma, her bir Akit Tarafın ülkesinde, o Akit Tarafa kayıtlı
veya diğer bir Akit Tarafa kayıtlı herhangi bir taşıt tarafından icra
edilen bütün uluslararası karayolu taşımacılığı faaliyetlerine uygulanır.
2. Bununla birlikte
(a) Eğer uluslararası karayolu taşımacılığı faaliyeti süresince taşıt
personelinden bir veya birkaçı mesleklerini normal olarak icra ettikleri
ulusal toprakları terk etmiyorlar ise, Akit Taraf bu Anlaşma hükümlerini,
ulusal sınırlar içinde, bu kişi veya kişilere uygulayıp uygulamamakta
serbesttir.
1. Yük taşımada kullanılan ve müsaade edilen azami ağırlığı, römork veya
yarı römork dahil 3,5 tonu geçmeyen taşıtlar;
2. Yolcu taşımada kullanılan, inşa ve ekipman bakımından sürücü dahil en
fazla dokuz kişi taşımaya elverişli ve yolcu taşıma amacıyla imal edilmiş
taşıtlar;
3. Güzergahı 50 kilometreyi aşmayan ve tarifeli seferler ile yapılan yolcu
taşımada kullanılan taşıtlar;
4. Müsaade edilen hızı saatte 30 kilometreyi aşmayan taşıtlar;
5. Silahlı kuvvetler, sivil savunma, itfaiye ve kamu düzenini sağlamakla
yükümlü kuvvetlerin kullanımında ya da kontrolündeki taşıtlar;
6. Kanalizasyon, sel, su, gaz ve elektrik hizmetleri, otoyol bakımı
ve kontrolü, çöp toplama ve boşaltma, telefon ve telgraf hizmetleri, posta
gönderilerinin taşınması, radyo ya da televizyon yayınları ve radyo yahut
televizyon istasyonu ya da alıcılarının tespiti ile ilintili işlerde
kullanılan taşıtlar;
7. Acil hizmet ve kurtarma operasyonlarında kullanılan araçlar;
8. Tıp amaçlı özel taşıtlar;
9. Sirk ve luna park ekipmanı taşıyan taşıtlar;
10. Özel tamir taşıtları;
11. Teknik gelişmeler ve bakım-onarım amaçlı yol testine tabi tutulan ve
yeni veya yenilenmiş, ancak henüz hizmete girmemiş taşıtlar;
12. Ticari taşımacılık dışında kişisel yük taşımada kullanılan taşıtlar;
13. Çiftliklerden süt veya hayvan beslemede kullanılan süt ürünlerini
toplamada ve konteynerleri geri getirmede kullanılan taşıtlar
tarafından icra edilen uluslararası karayolu taşımacılığına uygulanmaz.
Madde 3
Anlaşmanın kimi hükümlerinin Anlaşmaya taraf olmayan Devletlerin
ülkesinde kayıtlı taşıtlar tarafından icra edilen karayolu taşımacılığına
uygulanması
1. Her bir Akit Taraf, bu Anlaşmaya taraf olmayan bir Devletin ülkesinde
kayıtlı olan taşıtlar tarafından Akit Tarafın ülkesinde icra edilen
uluslararası karayolu taşımacılığına bu Anlaşmanın 5., 6., 7., 8., 9. ve 10.
maddeleri hükümlerinden daha hafif olmayan tedbirler uygular.
2. Bu Anlaşmaya taraf olmayan bir devlete kayıtlı bir taşıt için Akit
Taraflar sadece bu Anlaşmanın ekindeki kontrol aygıtının özelliklerine uyacak
şekilde böyle bir taşıtın sürücüsünün elle doldurduğu günlük izlenim formunu
talep edebilme hususunda serbesttirler.
Madde 4
Genel İlkeler
Her Akit Taraf 5., 6., 7. ve 8. Madde hükümlerinden daha yüksek minimum ve
daha düşük maksimum hükümler uygulayabilir. Her halde bu Anlaşma hükümleri bu
Anlaşmaya Taraf ya da Taraf Olmayan Devlete kayıtlı taşıtlarda uluslararası
karayolu taşımacılığı işinde çalışan sürücülere uygulanmaya devam eder.
Madde 5
Mürettebat
1. Yük taşımacılığı işinde çalışan sürücülerin yaşları en az
(a) Varsa römork veya yarı römorklar dahil müsaade edilen azami ağırlığı
7,5 tonu aşmayan taşıtlar için 18;
(b) diğer taşıtlar için:
21, veya
İlgili kişi Akit Taraflardan biri tarafından tanınan, karayoluyla yük
taşıması için kullanılacak taşıtların sürücüleri için açılan bir eğitim
kursunu bitirdiğini teyit eder bir profesyonel yeterlik sertifikasına sahipse
18`dir. Akit Taraflar, bu Anlaşmaya göre uluslararası yük taşıma işinde
çalışacak sürücülere ilişkin halen ulusal düzeyde uygulanan minimum eğitim
seviyeleri ve diğer koşulları birbirlerine bildirirler.
2. Yolcu taşımada çalışan her sürücü 21 yaşında olur.
Aracın normal olarak üslendiği yerden yarıçapı 50 kilometreden uzağa
yolcu taşımasında çalışan her sürücü ayrıca aşağıdaki koşullardan
birini karşılamalıdır;
(a) müsaade edilen azami ağırlığı en az 3,5 ton olan taşıtların sürücüsü
olarak en az bir yıl yük taşıma işinde çalışmış olmalı;
(b) aracın normal olarak üslendiği yerden yarıçapı 50 kilometreden fazla
uzaklığa yolcu seferi yapan araçlarda en az bir yıl veya yetkili merciin öyle
çalışmış olmakla gerekli deneyimi kazandığı takdirine bağlı olarak bu
Anlaşmanın konusunu teşkil etmeyen diğer türden yolcu seferlerinde en az bir
yıl çalışmış olmalı;
(c) karayoluyla yolcu taşıma amaçlı taşıtların sürücüleri için açılan
bir eğitim kursunu tamamlamış olduğunu teyit eden, Akit Taraflardan biri
tarafından tanınan profesyonel yeterlik sertifikasına sahip olmalıdır.
Madde 6
Taşıt kullanma süreleri
1. İki adet günlük dinlenme süresi veya günlük dinlenme süresi ile
haftalık dinlenme süresi arasında kalan araç kullanma süresi, bundan böyle
"günlük taşıt kullanma süresi" olarak anılacaktır, dokuz saati geçmez. Bu süre
herhangi bir hafta içinde iki kez on saate çıkarılabilir.
Bir sürücü altı adet günlük taşıt kullanma süresini aşmadan 8. Madde
3. fıkrada belirtilen haftalık bir dinlenme süresi kullanır.
Toplam taşıt kullanma süresi altı gün boyunca altı günlük maksimum taşıt
kullanma süresini aşmamış ise haftalık dinlenme süresi altıncı günün sonuna
ertelenebilir.
Tarifeli seferler dışında uluslararası yolcu taşımada ikinci ve üçüncü
bentlerde geçen "altı" ve "altıncı" ibarelerinin yerine sırasıyla "oniki" ve
"onikinci" ibareleri kullanılır.
2. Herhangi bir onbeş günlük sürede toplam taşıt kullanma süresi doksan
saati geçemez.
Madde 7
Molalar
1. Dört saat otuz dakikalık taşıt kullanma süresinin sonunda sürücü bir
dinlenme süresini kullanmaya başlamayacaksa en az kırkbeş dakikalık bir mola
verir.
2. Bu mola, herbiri taşıt kullanma süresine dağıtılmış veya 1. fıkradaki
hükme uygun biçimde bu sürenin hemen bitiminde kullanılacak, en az onbeş
dakika olabilecek, molalar ile değiştirilebilir.
3. Bu molalar boyunca sürücü herhangi bir diğer işle meşgul olmaz. Bu
madde ile ilgili olarak; bekleme süresi, hareket halindeki bir taşıtta
taşıtı sürmeden geçen süre, feribotta yahut trende geçen süre "diğer
iş" olarak anlaşılmaz.
4. Bu maddedeki molalar günlük dinlenme süresi olarak kabul edilemez.
Madde 8
Dinlenme süreleri
1. Her yirmidört saatlik süre içinde sürücü kesintisiz en az bir onbir
saatlik günlük dinlenme süresi kullanır. Bu süre herhangi bir hafta boyunca üç
defadan fazla olmayacak şekilde, eşit miktarda dinlenme süresinin takip eden
hafta bitmeden önce telafi edileceği garanti edilme koşuluna bağlı olarak
kesintisiz en az bir dokuz saate indirilebilir.
Birinci bentte belirtildiği şekliyle dinlenme süresi azaltılmamışsa bir
tanesi kesintisiz en az bir sekiz saatten aşağı olmayacak şekilde yirmidört
saatlik süre boyunca iki veya üç ayrı parça halinde kullanılabilir. Bu durumda
dinlenmenin en az süresi oniki saate çıkarılır.
2. Her otuz saatlik süre boyunca taşıt en az iki sürücü tarafından
sürülüyorsa her bir sürücü sekiz saatten az olmayan kesintisiz dinlenme
süresi kullanır.
3. Her hafta süresince 1. ve 2. fıkralarda sözü edilen dinlenme
sürelerinden biri haftalık dinlenmeye eklenerek kesintisiz toplam kırkbeş
saate uzatılır. Bu dinlenme süresi taşıtın veya sürücünün normal olarak
üslendiği yerde geçirilecekse kesintisiz en az bir otuzaltı saate, başka bir
yerde kullanılacaksa kesintisiz en az bir yirmidört saate indirilebilir. Bu
indirimlerin her biri, hangi haftaya ait dinlenme süreleri iseler o haftayı
takip eden üçüncü hafta sona ermeden önce tek bir bütün halinde kullanılacak
şekilde, yapılan indirime eş süreyle telafi edilir.
4. Bir haftada başlayıp takip eden haftaya sarkan dinlenme süresi
haftalardan her ikisinden birine ilintilendirilebilir.
5. 6. madde 1. fıkrası 4`üncü bendinin uygulandığı yolcu taşıması
durumunda, haftalık dinlenme süresi ait olduğu haftayı takip eden haftanın
haftalık dinlenme süresine eklenerek kullanılması halinde, ait olduğu haftayı
takip eden haftaya kadar ertelenebilir.
6. İlgili kişinin talebi üzerine günlük ve/veya haftalık dinlenme
süresinde yapılan kesintileri telafi mahiyetinde kullanılan herhangi bir
dinlenme en az sekiz saatlik bir diğer dinlenmeyle birleştirilir ve
aracın park yerinde veya sürücünün üs tuttuğu yerde kullanması garanti
altına alınır.
7. Günlük dinlenme süresi taşıt hareket halinde değil ve bir ranza ile
donatılmışsa taşıtta kullanılabilir.
8. Yukarıdaki 1. fıkraya rağmen yük ya da yolcu taşıma işinde çalışan
sürücü feribot veya trenle nakledilen bir taşıta eşlik ediyorsa günlük
dinlenme süresi aşağıdaki koşulların sağlanmasına bağlı olarak en fazla
bir kez bölünebilir.
Günlük dinlenme süresinin karada geçirilen parçası, feribotta veya trende
geçirilen parçasından önce veya sonra kullanılabilir olmalıdır, günlük
dinlenme süresinin bu iki parçası arasında kalan süre mümkün olduğunca kısa
tutulmalı ve gümrük formaliteleri de yükleme ve indirme işlemlerine dahil
olmak üzere bu işlemlerin öncesi ya da sonrasında bir saati hiçbir şekilde
aşmamalıdır, bu dinlenme sürelerinin her ikisinde de sürücü bir ranza veya
kuşeti kullanabilmelidir.
Bu şekilde bölünen günlük dinlenme süresi iki saat uzatılır.
Madde 9
İstisnalar
Sürücü, yol güvenliğine tehdit teşkil etmemek kaydıyla, yolcuların,
taşıtın yahut taşıtın yükünün güvenliğini sağlama zorunluluğunun
gerektirdiğince, uygun bir durağa ulaşıncaya kadar bu Anlaşmanın hükümlerine
riayet etmeyebilir. Sürücü, sözü edilen hükümlere aykırı hareketinin niteliği
ve nedenini kontrol aygıtı kayıt kartında veya görev çizelgesinde belirtir.
Madde 10
Kontrol aygıtı
1. Akit Taraflar kendi ülkelerinde kayıtlı taşıtlara aşağıdaki hususlara
uyan bir kontrol aygıtının takılması ve kullanılmasını kurala bağlar:
(a) Kontrol aygıtı; yapısı, takılışı, kullanımı ve test edilmesi
bakımından bu Anlaşmanın ve bu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olan ekinin
gereklerini karşılar.
Yapısı, takılışı, kullanımı ve test edilmesi bakımından 20 Aralık 1985
tarih ve (EEC) No. 3821/85 sayılı Konsey Tüzüğüne uygun olan bir kontrol
aygıtının bu madde gereklerini karşıladığı kabul edilir.
(b) Taşıta kurulu kontrol aygıtının normal ve uygun kullanımı mümkün
değilse her bir taşıt personeli uygun grafik gösterim kullanarak mesleki
faaliyetine ve dinlenme sürelerine ilişkin ayrıntıları kayıt kartına elle
işler.
(c) Taşıt personeli, çalıştıkları taşıttan uzak kalmış olmaları yüzünden
kontrol aygıtını kullanamıyor ise uygun grafik gösterimi kullanarak taşıttan
uzakta oldukları süre içerisinde mesleki faaliyetlerine denk düşen çeşitli
zamanları kayıt kartına elle işler.
(d) Taşıt personeli, taşıtı sürdükleri haftaya ve bir önceki haftanın
son gününe ait kayıt kartlarını her an hazır bulundurmalı ve kontrol
edildiğinde ibraz etmelidirler.
(e) Taşıt personeli kontrol aygıtının çalıştırılmasını ve doğru
kullanılmasını sağlamalı doğru çalışmıyorsa en kısa zamanda tamir
ettirmelidir.
2. İşveren bu kayıt kartlarının kişisel kullanım için olduklarını,
seferin alacağı zamanı ve kartların tahrip olmaları halinde değiştirilmeleri
gereğini veya yetkili kontrol görevlisi tarafından alıkonulabileceğini göz
önünde tutarak sürücülere yeterli sayıda kayıt kartı dağıtır. İşverenler
sürücülere yalnızca taşıta takılı aygıtta kullanılabilecek kabul edilmiş tipte
kayıt kartları dağıtır.
3. İşletmeci, bu maddenin 1. fıkra (b), (c) ve (d) bentlerinde
belirtilenlere uygun şekilde doldurulmuş kayıt kartlarını, en son işlemin
yapıldığı günden en az 12 ay sonrasına kadar bir süre için düzenli bir şekilde
muhafaza altına alır ve kontrol yetkililerinin talebi üzerine ibraz eder.
Madde 11
İşletmenin yapacağı denetim 1. İşletme, karayolu taşımacılığı faaliyetini, taşıt personelinin bu
Anlaşma hükümlerini yerine getirmelerini sağlayacak şekilde örgütler.
2. İşletme, taşıt personel karnesi gibi tasarrufunda bulunan tüm belgelere
başvurarak taşıt kullanma sürelerini, diğer iş sürelerini ve dinlenme
sürelerini düzenli olarak denetler. İşletme, bu Anlaşma hükümlerinin, örneğin
çalışma saatleri ve güzergah değişikliği gibi, herhangi bir ihlalini tespit
ederse bu ihlale son verecek ve tekerrürünü önleyecek ivedi tedbiri alır.
3. Ücretli sürücülere yapılan ödemelerin, ikramiye veya ek ücretler
şeklinde olanlar da dahil katedilen mesafe ve/veya taşınan yük ile
ilişkilendirilmesi yasaktır. Bu ödemeler yol güvenliğine tehlike teşkil
etmeyen türden ödemeler ise bu yasak kapsamına alınmaz.
Madde 12 Anlaşmanın uygulanmasını sağlayacak tedbirler 1. Her bir Akit Taraf bu Anlaşma hükümlerine uyulmasını temin edecek,
özellikle yeterli düzeyde karayolu kontrolleri ve işletme mekanlarında
yapılacak kontroller gibi, uygun tedbirleri alır. Akit Tarafların
yetkili mercileri bu amaçla alınan genel önlemler hakkında diğerlerini
haberdar eder.
2. Akit Taraflar bu Anlaşmanın uygulanmasında ve uygulamanın
kontrolünde birbirlerine yardım ederler.
3. Bu karşılıklı yardım çerçevesinde Akit Tarafların yetkili mercileri;
ülkelerinde ikamet etmeyenlerin ihlalleri ve bu ihlallere verilen ceza;
Akit Tarafın kendi mukimlerine Akit Taraf ülkesinde bu tür ihlallere
karşılık verdikleri cezalar hakkındaki eldeki bilgileri birbirlerine düzenli
olarak bildirirler.
Ciddi ihlaller söz konusu olduğunda gönderilen bu türden bilgi
verilen cezayı da içerir.
4. Diğer bir Akit Tarafın ülkesinde kayıtlı taşıtın sürücüsünün yol
boyu kontrolü sırasında ortaya çıkan bulgular, kontrol sırasında gerekli
verilerin mevcut olmayışı nedeniyle tespit edilemeyen ihlallerin yapılmış
olduğu kanısının oluşmasına neden oluyorsa, ilgili Akit Tarafların yetkili
mercileri durumun açıklığa kavuşturulması için birbirlerine yardım ederler. Bu
amaçla yetkili Akit Taraf işletmenin mekanında yaptığı denetimin sonuçlarından
diğer ilgili Tarafı haberdar eder.
Madde 13
Geçici hükümler Yeni 10. kontrol aygıtı maddesinin hükümlerine uyulması bu Anlaşmaya
Taraf olan ülkeler için 24 Nisan 1995 tarihine kadar zorunlu değildir.
Bu tarihten öncesi için eski 12. Taşıt personel karnesi maddesi ve eski
değişik 12. kontrol aygıtı maddesi uygulanmaya devam edilir.
Madde 14
Son hükümler 1. Bu Anlaşma 31 Mart 1971 tarihine kadar imzaya, bu tarihten sonra
Avrupa Ekonomik Komisyonu üyesi Devletlerin ve Komisyon`da istişari mahiyette
yer alan Devletlerin, Komisyon yönergesinin 8. fıkrasına göre katılımına açık
tutulacaktır.
2. Bu Anlaşma Onaylanacaktır.
3. Onay yahut katılım belgeleri Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine
saklanmak üzere tevdi edilir.
4. Bu Anlaşma sekizinci onaylama ya da katılım belgesinin tevdi edildiği
tarihten sonraki yüzsekseninci günde yürürlüğe girer.
5. Bu Anlaşma, bu maddenin 4. fıkrasında işaret edildiği üzere
sekizinci onaylama veya katılım belgesinin tevdi edilmesinden sonra bu
Anlaşmayı onaylayan veya bu Anlaşmaya katılan her bir Devlet
bakımından, o Devletin Anlaşmayı onaylama ya da Anlaşmaya katılım
belgelerinin tevdi edildiği tarihten yüzseksen gün sonra yürürlüğe
girer.
Madde 15
1. Herhangi bir Akit Taraf Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri nezdinde
bir bildirim ile Anlaşmayı feshedebilir.
2. Fesih, fesih bildiriminin Genel Sekreter`in eline geçtiği tarihten 6
ay sonra hüküm kazanır.
Madde 16
Bu Anlaşma, yürürlüğe girdiği tarihten sonraki herhangi bir kesintisiz 12
aylık süre için Akit Tarafların sayısı üç`ten az olursa yürürlükten kalkar.
Madde 17
1. Bu Anlaşmanın imzalanması veya onay belgesinin tevdi edilmesi yahut
daha sonraki bir tarihte Anlaşmayı onaylama ya da Anlaşmaya katılma
belgelerinin tevdi edilmesi sırasında herhangi bir Devlet Anlaşmanın
geçerliliğinin dış ilişkilerinden sorumlu olduğu tüm ülkelere ya da bunlardan
herhangi birine teşmil edileceğini Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri
nezdinde bir bildirim ile açıklar. Anlaşma, bildirimde adı belirtilen ülke ya
da ülkelerde, bildirimin Genel Sekreterin eline geçtiği tarihten yüzseksen gün
sonra veya Anlaşma bildirimin Genel Sekreterin eline geçmesinden yüzseksen gün
sonra henüz yürürlüğe girmemiş ise Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten
yüzseksen gün sonra uygulanır.
2. Bir önceki fıkra uyarınca bu Anlaşmanın, dış ilişkilerinden sorumlu
olduğu ülkede uygulanabileceğini ilan eden herhangi bir Devlet, Anlaşmanın
uygulandığı dış ilişkilerinden sorumlu olduğu o ülke için bu Anlaşmanın 15.
maddesine uyan fesih kararını ayrıca alabilir.
Madde 18
1. Bu Anlaşmanın yorumu ve uygulanmasına ilişkin iki veya daha fazla
Akit Taraf arasındaki anlaşmazlıklar mümkün olduğunca kendi aralarında
görüşme yoluyla çözümlenir.
2. Görüşmelerle çözüme kavuşturulamayan herhangi bir anlaşmazlık Akit
Taraflardan birinin hakeme başvurulması talebi üzerine anlaşmazlığa düşen
tarafların üzerinde anlaştıkları bir veya daha fazla sayıda hakeme havale edilir. Anlaşmazlığa düşen taraflar hakeme başvurulmasının talep edildiği tarihten itibaren üç ay içinde hakem ya da hakemler üzerinde bir anlaşmaya varamaz ise bu taraflardan herhangi biri Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri`nden anlaşmazlığı karara bağlayacak tek bir hakem tayin etmesini
isteyebilir.
3. Yukarıdaki fıkra uyarınca tayin edilen hakem veya hakemlerin kararı
anlaşmazlık halindeki Akit Tarafları bağlayıcıdır.
Madde 19
1. Bu Anlaşmanın imzalanması, onaylanması veya bu Anlaşmaya katılım
esnasında herhangi bir devlet kendisini, burada yer alan 18. madde 2.
ve 3. fıkraları ile bağlı telakki etmediğini açıklayabilir. Diğer Akit
Taraflar bu tür bir çekince koyan herhangi bir Akit Taraf ile
ilişkilerinde sözü geçen fıkralar ile bağlı olmazlar.
2. Bir Devlet, onaylama veya katılım belgelerinin tevdi edilmesi esnasında
bu maddenin 1. fıkrasında belirtilenler dışında bir çekince koyarsa, Birleşmiş
Milletler Genel Sekreteri bu Anlaşmayı onaylama ya da bu Anlaşmaya katılma
belgelerini daha önce tevdi etmiş ve o zamandan beri Anlaşmayı feshetmemiş
Devletlere, konulan çekinceyi bildirir. Bu tür bir bildirimden sonraki 6 aylık
süre içinde sözü edilen Devletlerden hiç biri konulan çekinceye muhalefetini
beyan etmez ise konulan çekincenin kabul edildiği telakki olunur. Aksi
takdirde çekince kabul görmez ve eğer çekinceyi koyan devlet çekincesini geri
almaz ise bu Devletin onaylama ya da katılım belgelerinin tevdi edilmiş
olmasının hükmü olmaz. Bu maddenin uygulanması için, muhalefet eden
Devletlerin katılım veya onaylama belgeleri, bu fıkra uyarınca, kendilerinin
koyduğu çekinceler nedeniyle hükümsüz kalmış ise bu Devletlerin muhalefeti
dikkate alınmaz.
3. Bu Anlaşmanın İmza Protokolü`nde çekincesi kabul gören ya da bu
maddenin 1. fıkrasına uyan bir çekince koyan ya da bu maddenin 2. fıkrasına
uyan bir çekincesi kabul edilen Devlet, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri
nezdinde bir bildirim ile çekincesini herhangi bir zamanda geri çekebilir.