19. yüzyılın sonunda Rus denizciler Kronstadt ve Helsingfors'a uymayan şey, prensipte anlaşılabilir ve anlaşılabilir: filo hızla büyüdü, Almanya aynı zamanda en güçlü olanı inşa etmeye başlayan Rusya'nın ana düşmanı oldu. deniz kuvvetleri ve filo yeni tehditlere karşı koymak için Baltık'ta buzsuz bir üs ve bir kale gerekliydi. Bütün bunlar açık, sadece sınırdan 80 km uzakta bulunan Libau'nun neden bu rol için seçildiği belli değil - barış zamanında iyi bir ticari liman ve savaş durumunda üs yok.
Her ne kadar aramızda bu tür gizemler hikayeler yeterli ve ipuçları genellikle basit ve açıktır - bu durumda, Alexander III, Rusya'nın Alman İmparatorluğu'ndan çok daha güçlü olduğundan ve savaşın savunma amaçlı değil, sırasıyla üs ve onarım tesislerinin öne sürülen taarruz olacağından emindi. cephe hattı akıllıca bir karardır. 1890'da, bir şekilde öyleydi, Libava, Kiel Kanalı'na cevabımız ve amirallerin ruh halinin gözle görülür bir düzenlemesidir:
“Baltık Denizi'ndeki deniz kuvvetlerimizin ana görevi, diğer kıyı güçlerinin filolarına kıyasla üstünlüğümüzü sağlamaktır. Bunun için filomuz Alman filosundan aşağı olmamalı ve mümkünse açık denizlerde ona göre avantaj sağlamalıdır. Baltık Denizi kıyılarının savunması aktif olmalı, ablukaya izin vermemeli ve saldırıya geçmek için her fırsattan yararlanmaya hazır olmalıdır.
Nitekim Alman sınırına yakın bir üsse neden ihtiyaç duyulduğunu gizlemediler:
“Baltık'ı savunmamız, İngiltere ile tesadüfi bir çatışmayı göz önünde bulundurarak değil, Rusya devletinin dünya çapındaki önemi ve onun şimdiki içindeki varlığı için bir mücadele olacak olan Almanya ile kaçınılmaz mücadeleyi göz önünde bulundurarak örgütlenmelidir. sınırlar. Bu arada, bu mücadelede başarılı olmak için Baltık Denizi'nde kesinlikle hakimiyete ihtiyacımız var ... en önemli şey Baltık'ta - ve tam olarak Libau'da - sığınak olarak hizmet edebilecek, yoğun bir şekilde güçlendirilmiş buzsuz bir liman yaratmaktır. zırhlı filomuz için."
Ve 1890'da Büyük Dük ve Amiral General Alexei Alexandrovich, siyasi fantezilerinin maddi düzenlemesinin başlangıcını hala başardı:
“Bu, hem Baltık'taki egemenliğimizin fiilen ilan edilmesi, hem de düşman limanlarına karşı eylemler ve olası bir müttefikle bağlantı kurmak veya seyir için müfrezeler göndermek için birincil koşuldur; tek kelimeyle - çeşitli savaş alanlarında etkisini sürdürmek zorunda olan büyük bir deniz gücü için gerekli olan saldırgan girişimler için. "
İnşaat zorlaştı, Rusya'daki en büyük filonun ana üssünü sıfırdan inşa etti ve aynı zamanda bir kale pahalı ve uzun vadeli bir girişimdi ve ebedi ilkemiz “kağıt üzerinde pürüzsüzdü” de hiçbir yere gitmedi, böylece “donmayan” Libava'nın kışın donabileceği ortaya çıktı. , 20 derecenin üzerinde donlar ve şiddetli fırtınalar olabilir, kronik olarak para eksikti ve buna göre filo, yirmi yıl tarafından öngörüldüğü gibi inşa edilmedi. planlanan rıhtım ve atölye sayısının da kesildiği program. Tek kelimeyle, şehrin ve kalenin inşası için beş yıllık plan engellendi ve İmparatorluk Rusya tarafından gerçekleştirilen yüzyılın inşası, Pasifik Okyanusu'nda ihtiyaç duyulan parayı zaten yetersiz olan bütçeden emerek 14 yıl sürdü. , Murman'da, Moonsund'un güçlendirilmesi ve gemilerin inşası için ...
Planlar sürekli düzeltildi, değiştirildi, II. Nicholas genellikle buna inanıyordu:
“Kendimizi limanın inşasında halihazırda tamamlanmış işlerle sınırlayamayız ve Baltık Filosunun geleceği için gerekli olduğu ölçüde genişlemeye devam edilmesi gerekir.
1917'ye kadar Libava'nın aşağıdakileri barındırabilen filonun ana üssü haline gelmesi gereken Rus-Japon Savaşı'nın patlak vermesinden sonra:
"9 yeni filo zırhlısı, 7 eski zırhlı, 3 kıyı savunma zırhlısı, 6 eski 1. sıra kruvazör ve 28 muhrip."
İkinci ve Üçüncü Pasifik Filoları Libava'dan ayrıldı ve sonra neyse ki bütçe ve sağduyu için her şey dondu. Dondu, çünkü yeni savaş gemileri, eskileri, kıyı savunması, para yoktu ... Yetersiz takviye Port Arthur ve tahkim edilmemiş Sahalin düştü ve Baltık'ta kalanlar sadece İsveçlilerle rekabet edebilirdi. Her şeye sıfırdan başlamak gerekiyordu ve içine on milyonlarca devlet parasının dövüldüğü kötü oyuncak atıldı. Daha doğrusu, onu terk etmediler, ancak olması gerektiği gibi yaptılar - ışık kuvvetlerinin temeli. Libau Kalesi'nin kendisi 1907'de kaldırıldı ve inşaatçılar kaldırıldı. Ardından, Libava'nın Baltık, eyalet ve üçüncül üslerden biri olarak geçirdiği yedi yıl barış ve sessizlik vardı. Ve sonra savaş vardı.
savaşta libau
Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında, bir tüplü dalış eğitim müfrezesi, Libau'da bir hidro havacılık müfrezesi kuruldu ve Baltık Filosunun nadir gemileri girdi. Gerçekte, iki İngiliz denizaltısı ve denizaltımız "Crocodile" Libava'dan askeri kampanyalara gitti. 17 Nisan 1915'te Alman saldırısı sırasında bir emir alındı - Libau'dan ayrılmak için: bir şey havaya uçtu, bir şey sular altında kaldı ve 24 Nisan'da Almanlar şehre girdi. Hochseeflote, savaş sırasında rıhtımlar, kışlalar, tamir atölyeleri ve gelişmiş bir demiryolları ağı ile birinci sınıf bir liman elde ettiği için Rusya'ya minnettar olmalıydı - bu bir hediye değil mi? Bu arada Almanlar limanı aktif olarak kullandılar ve Rus komutanlığının yaptığı devasa yapı kompleksini devre dışı bırakma girişimleri buna müdahale etmedi. Ve Almanlardan sonra, Baltık filosu müdahale sırasında güvenilir bir üs elde eden İngilizler geldi.
Sonuçları özetlemek - Rus İmparatorluğu'nun Libava'sı hiç kullanışlı değildi. Herhangi bir balıkçı köyü, denizaltı için geçici bir üs olarak uygun olacaktır. Ancak, III.Alexander limanının bu kadar büyük bir şevkle tasarlanıp inşa edildiği Almanlar ve İngilizler için, üs doğru bir şekilde hizmet etti ve bir kez daha basit bir gerçeği kanıtladı - savaşta lojistik sorunları birincil. Ve Rus-Japon Savaşı bizi en kötüsünden kurtardı, politikayı farklı şekilde değiştirdi ve Baltık'ta Port Arthur'u ve filonun ölümüyle Sivastopol'un kahramanca savunmasına ek olarak okullardaki öğrencilerin okumasını riske attık. ile Libava'nın kahramanca savunması ... Fare kapanı o zaman işe yaramadı, savaşın sonucu olarak düşmana düşman olan Müttefik İtilaf ile müttefik Letonyalılara giden düşman için harika bir üs inşa ettik. yeni doğan SSCB ve Baltık'ta potansiyel bir tehdit. Bu işe yaramasa da ve 25 yıl sonra hak sahipleri Libau'ya geri döndü.
tuzak çınlaması
Ana limanına geri dönen Libau, filonun ciddi bir altyapısını ve en önemlisi mükemmel bir fabrikayı korudu. Baltık deniz üssünün oluşumu ve bileşiminde Kaptan 1. Derece Klevansky tarafından komuta edilen Libau üssü başladı. Libau'daki kuvvetler azdı: beş torpido botu, dört avcı, dokuz sınır botu ve üç batarya - iki 130 mm ve bir 180 mm. Bu anlamda çarlık döneminden farklı olarak Libava'ya ayıkça baktılar. Ancak tesis ... Baltık'taki onarım kapasitesi çok eksikti ve 22.06.1941 Haziran 15'de "Lenin" muhrip ve 23 denizaltı Libau'da tamir edildi. Şehre yönelik saldırı 29 Haziran'da başladı ve şehir XNUMX Haziran'da düştü. Çarlık zamanlarının aksine, onu sonuna kadar tuttular, ancak bu durumu düzeltmedi, Libau'da kayboldular:
“24 Haziran gecesi, üssü terk etme fırsatı bulamayanlar, M-71 (komutan Binbaşı L.N.Kostylev), M-80 (komutan Teğmen Komutan F.A. Mochalov), S denizaltı ekipleri tarafından havaya uçuruldu. -1 (komutan Binbaşı IT Morskoy), Ronis (komutan Yarbay AI Madisson), Spidola (komutan Kıdemli Teğmen VI Boytsov). Demonte bir araç ve kaldırılmış topçu ile "Lenin" muhripi de kendi ekibi tarafından imha edildi. Buzkıran "Silach" havaya uçtu.
Ayrıca, hizmete elverişli gemi ve gemilerin tabanından bir atılım sırasında, denizaltılar "S-3", "M-78" ve iki TKA öldürüldü. Üssün kendisinde kayboldu:
“Savaş başlamadan önce Libau'daki depolarda 493 mayın (diğer kaynaklara göre 3.532 mayın ve savunucu), 146 torpido, 41 trol, 3.000 derinlik şarjı, 9.761 ton fuel oil, 1.911 ton mazot, 585 ton vardı. benzin, 10.505 ton kömür (diğer verilere göre sadece 15.000 ton yakıt).
Bir sürü mülk. Tuzak bir çınlamayla kapandı. Şehrin savunması Kızıl Ordu'ya 10 bin kişiye mal oldu. Ve sonra Libava, savaşın sonuna kadar Almanlara tekrar hizmet etti, şehir sadece 9 Mayıs 1945'te kurtarıldı.
Tekrar
Fotoğraf: kultpohod.wordpress.com
Savaş sonrası yıllarda, çoğunlukla eski denizaltılar Libau'ya dayanıyordu. En ilginç şey, ülkenin sonunda, çekirdeği benzersiz ucubelerimiz olan - 14 ve 629 projelerinin balistik ve ağır seyir füzelerine sahip dizel denizaltıları olan 651 denizaltı filosunun orada bulunmasıydı. Bunun anlamı - eski ve savunmasız tekneler, eğer nerede NATO üzerinde çalışabilirlerse, silah - Baltık'ta öyle. Ancak 1991 geldi, tekneler ve kıyı üssü terk edildi ve 1 Haziran 1994'te son Rus gemileri limandan ayrıldı. Letonyalılar uzun süredir yarı su basmış Sovyet denizaltılarını söküyorlardı ... Şimdi Liepaja'da bir NATO üssü var ve yine çok pahalı bir şekilde inşa edilmiş anlamsız ve sabotaj kalesi Rusya'nın düşmanlarına hizmet ediyor. Savaş sonrası dönem dışında, ülkemize faydalı olduğu zamanlar dışında, Libava Almanlara (iki kez, sekiz iki dünya savaşından toplam yedi yıl), İngilizlere, İtilaf'a, NATO'ya yardım etti ...
Baltık'ta Rusya'nın düşmanları için böylesine havalı bir kale inşa eden İmparator III.Alexander ve amirallerini kaba bir kelimeyle bir kez daha hatırlamak için kalır. Ve kışın bitirmeye değer haber:
“Şu anda, Letonya Savunma Bakanlığı'nın dokuz yapısı, savaş gemileri, sivil milis“ Ev Muhafızları ”nın birimleri vb. Dahil olmak üzere Liepaja'da bulunuyor. Bu şehirde bir askeri üssün geliştirilmesi planı iki aşamaya ayrılıyor. . İlk aşamada, bir kışla, bir karargah binası, bir kantin, bir gıda deposu, bir tıp merkezi, bir spor kompleksi, bir garnizon deposu, "Ev Muhafızları" ve deniz kuvvetleri için depolar, bir tamirhane inşa edilmesi planlanmaktadır. , nakliye kutuları vb. İkinci aşamada mühimmat deposu, benzin istasyonu, marinalar ve diğer tesisler yapılacak. Liepaja limanının, tatbikatlara katılmak üzere Letonya'ya gelen NATO ağır teçhizatını boşaltmak için periyodik olarak kullanıldığını burada hatırlamakta fayda var. "
Sadece bir hatanın ne kadara mal olabileceğini ölçmek için.