

Venüs'te Ozon Tabakası Keşfedildi


Venüs'ün karanlık yüzündeki ozon keşfi.
Venüs Ekspress uzay aracı, Venüs'te ozon tabakası gözlemledi.
''Icarus'' dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, dünyadaki ozon tabakasından yüzlerce kat daha düşük yoğunluktaki bu ince tabaka, Avrupa Uzay Ajansı'nın(ESA) Venüs Ekspress aracı tarafından keşfedildi.
Bugüne kadar ozon tabakası, sadece Dünya ve Mars'ın atmosferinde keşfedilmişti. Venüs'teki keşif ise bir sürpriz oldu.
Venüs Ekspress aracı ozon tabakasını Venüs'ün atmosferi arasından uzak yıldızlara odaklandığı sırada gözlemledi. Uzaktaki yıldızların ultraviyole ışınlarının bir kısmının, ozon tabakası tarafından absorbe edilmesi sebebiyle, gözlem sırasında bu yıldızlar beklenenden daha sönük göründü.
Fransa'daki LATMOS atmosfer araştırmaları merkezinde çalışan, makalenin başyazarı Franck Montmessin, Venüs'ün ozon tabakasının 100 km yukarıda, bizim ozon tabakamızdan yaklaşık üç kat daha uzakta bulunduğunu açıkladı.
Üç oksijen atomundan oluşan ozon molekülü, Venüs atmosferinde, karbondioksitin Güneş ışığıyla oksijene parçalanması sonucunda oluşuyor.
Güneşin zararlı UV ışınlarının çoğunu absorbe ederek yeryüzüne ulaşmasını engelleyen ozon, yeryüzünde de benzer şekilde oluşuyor. Bununla beraber bu süreç, karbondioksit alıp oksijen salan mikroplar tarafından da takviye ediliyor.
Venüs Ekspress görevinde yer alan ESA bilim adamlarından Hakan Svedhem, keşifle ilgili şunları söyledi:
"Bu ozon tabakasının tespiti, bizlere Venüs atmosferinin kimyası ve sirkülasyonu hakkında çok bilgi veriyor. Bunların da ötesinde bu çalışma, kayasal gezegenler arasındaki temel benzerliğin kanıtlarını içeriyor ve bu tür gezegenleri anlamak için Venüs üzerinde çalışmanın önemini gösteriyor."
Bazı astrobiyologlar, bir gezegen atmosferinde oksijen, karbon ve ozon tespit edilmesini, o gezegen üzerinde yaşamın varlığının bir göstergesi olarak görüyor.
Yeni sonuçlar ise, bu varsayımın aksini ispatlıyor. Artık bir atmosferde sadece oksijenin var olması, yaşamın aranması için yeterli kanıt olarak görülmüyor.
Bilim adamlarına göre, bu gazların dünya atmosferinde olduğu gibi büyük miktarlarda bulunması yaşamın varlığına iyi bir kanıt olabilir.
Güncelleme: 02/11/2011
Kaynak: Jennifer Carpenter, "Venus Springs Ozone Layer Surprise", bbc.co.uk, çev. Hatice Öztürk, yaklasansaat.com, 07/10/2011.