- Yumurtalık tümörleri kökenleri, saygınlıkları, klinik seyri ve tedavi seçenekleri açısından çok heterojendir.
- Patolojik tanılamanın rolü, varlığın tam olarak belirlenmesi ve lezyonun tam olarak yayılması dahil olmak üzere bu tümörlerin tam karakterizasyonudur.
- Patolojik bulgular daha ileri terapötik müdahaleler için temel oluşturur. Primer over tümörleri kökenlerine göre diğer yerleşim yerlerindeki metastatik yerleşim tümörlerinden ayırt edilebilirler. Primer yumurtalık tümörlerinin en yaygın temsilcileri epitelyal, germ-kord stromal ve germ hücreli tümörlerdir.
- Ek olarak, yumurtalığın diğer nadir primer tümörlerinin yanı sıra başka yerlerde metastatik karsinomlar da vardır. Metastazlar genellikle primer gastrointestinal tümörlerin (Krukenberg metastazları) veya lobüler meme karsinomlarının yerleşimleridir.
Epitelyal yumurtalık tümörleri
Bu tümörler over tümörlerinin en sık görülenidir (%70-80). Histolojik farklılaşmalarına göre 3 gruba ayrılırlar:
- (Kist) adenomları (açıkça iyi huylu)
- Borderline tümörler (morfolojik özellikler ve klinik seyir orta, hücresel atipi, olası metastaz,f)
- (Kist) adenokarsinomlar (açıkça malign)
Adenokarsinomlar söz konusu olduğunda, genetik değişiklikler ve morfoloji açısından önemli farklılıklar gösteren prognostik olarak ilgili iki alt grup ayırt edilebilir.
- Tip I (düşük dereceli) tümörler oldukça sakin bir klinik seyir gösterirler, teşhis edildiklerinde genellikle organla sınırlıdırlar ve nispeten genetik stabilite ile karakterize edilirler. TP53 geninde nadiren mutasyona sahiptirler, bunun yerine sıklıkla KRAS, BRAF, PTEN, CTNNB1, ERBB2 ve PIK3CA genlerinde mutasyonlar içerirler. Genetik değişiklikler, ilgili histolojik farklılaşmanın karakteristiğidir. Histolojik farklılaşmalarına göre tip I epitelyal over tümörleri aşağıdaki alt tiplere ayrılabilir:
- Seröz-papiller (düşük dereceli)
- Müsinli
- Endometrium
- Geçiş hücresi (Brenner tümörü, ürotelyumu andırır)
- Tip II yumurtalık karsinomları ise %80’in üzerinde TP53 geninde mutasyon gösterir. Aşağıdaki alt türler ayırt edilebilir:
- Seröz-papiller (yüksek dereceli)
- Farklılaşmamış
- Müller’in mikst tümörü (karsinom sarkomu)
- İmmünohistokimyasal ve genetik çalışmalar, daha önce primer over tümörleri olarak adlandırılan bu tümörlerin, diğer organlardan overe daha sekonder olarak yayılma eğiliminde olduğunu göstermektedir.
- Seröz-papiller tümörlerin, tüpten yumurtlama sırasında yumurtalığa implante olabilen pul pul dökülmüş tüp epitel hücrelerinden kaynaklandığı gösterilebilir. Endometrioid veya şeffaf hücreli tümörlerin, endometriyal mukozanın uterus dışında anormal kolonizasyonları olan endometriyal odaklardan ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir.
- Transizyonel hücre (Brenner) tümörleri ve müsinöz tümörler, metaplastik süreçler yoluyla tubomesotelyal bileşkedeki ürotelyum benzeri hücre yuvalarından kaynaklanabilir. Bu sınıflandırma, yumurtalık tümörlerinin şu anda geçerli olan WHO sınıflandırması tarafından yansıtılmaktadır.
- Sınıflandırma, şu anda geçerli olan pTNM / FIGO kriterlerine dayanmaktadır. Epitelyal over tümörleri, tüm jinekolojik maligniteler arasında en yüksek mortaliteye sahiptir. Hastaların genel sağkalımı, büyük ölçüde hastalığın evresine ve histolojik alt tipine bağlıdır. Kalıtsal ailesel tümör sendromlarındaki yumurtalık karsinomları, tüm hastalıkların yaklaşık %5-10’undan sorumludur. En sık mutasyonlardan kaynaklanırlar.
- BRCA1 ve BRCA 2 genlerinde veya HNPCC grubunun genlerinde (MSI, Lynch sendromu).
Germ kord stroma tümörleri
Bu tümörler over stromasından köken alır ve tüm tümörlerin yaklaşık %5-10’unu oluşturur. Granulosa, Theca, Sertoli veya Leydig hücrelerinden oluşabilirler ve tümörler bu baskın hücre tiplerinden sonra adlandırılır. Çoğu zaman, bu tümörler paraneoplastik endokrin semptomlarla (tümör hücrelerinin hormon üretiminin neden olduğu) kendini gösterir. İmmünohistokimyasal olarak tümörler çoğunlukla alfa-inhibin ve kalretinini eksprese eder.
Üreme hücreli tümörler
Germ hücreli tümörler, embriyonik germ hücrelerinden elde edilir. Tüm yumurtalık tümörlerinin yaklaşık %10-20’sine neden olurlar. Aşağıdaki varlıklar arasında bir ayrım yapılır:
- Teratomlar
- Embriyonik karsinom
- Disgerminom
- Yolk kesesi tümörü
- Koryon kanseri
Olgun, kistik teratomlar vakaların %95’inde mevcuttur. Bu tümörler genellikle genç yaşta ortaya çıkar ve üç kotiledondan türetilen olgun doku türlerini içerir. Bu tümörlerin en yaygın bileşenleri şunlardır:
- Deri ve uzantılar
- Düz kas sistemi
- Yağ dokusu
- Kıkırdak ve kemik dokusu
- Solunum veya bağırsak epiteli
- Daha az sıklıkla nöronal doku (çoğunlukla farklılaşmamış tümör parçalarının kaynağı)
Nadir durumlarda, matür teratomlar baskın bir doku tipi içerebilir, örn. Tiroid dokusu (guatr yumurtalıkları). Koryokarsinomlar molar gebeliklerden sonra ortaya çıkabilir. Gebelikle ilişkili koryonik karsinomlar sporadik vakalara göre daha olumlu prognoz göstermektedir.