Son saldırı ve 1453’teki Konstantinopolis’in yıkılışı. İstanbul Askeri Müzesi'nden bir diorama parçası
Türk yazılarında yer alan imparatorluğa isim vermek zaten zordu. XV. Yüzyılın ortalarına kadar sahip olduğu Avrupa, Asya ve Afrika topraklarını içeren bir zamanlar büyük olan güç, Konstantinopolis Morea’nın yarı-bağımsız olan haritasında zorlukla görüldü. Büyük şehir, göz kamaştırıcı majestelerini kaybetmiş olmasına rağmen, muzaffer kazananlara gitti.
Osmanlı Türklerinin mülkiyeti artık Balkanlardan Basra Körfezi'ne uzanan sağlam bir bloktur. Yeni imparatorluk orada durmak istemedi - genişlemesi devam etti. Ancak, Türk tırpanı körelse ve saldırı saldırısı yerini dispne dispnesi ile değiştirse bile, padişahlar Karadeniz boğazı nabzında ellerini sıkıca tutmaya devam etti ve hilal pankartı Konstantinopolis'in antik duvarlarının üzerinden geçti.
Osmanlı İmparatorluğu'nun birçok rakibi vardı. Bazıları kazananların iradesine meyilliydi ve haritalardan kayboldu, diğerleri fatihi ile bir tür sembiyozda yaşamaya çalıştı, birincisinin kaderini er ya da geç paylaşmaya çalıştı. Üçüncü tür bir rakip vardı: Osmanlı İmparatorluğu ile eşit düzeyde savaşabilecek kadar az güçlü devlet. Kesintisiz zafer ve mağlubiyetlerle bir dizi savaşın eşlik ettiği bu çatışma, Osmanlı Portası'nın Avrupa'ya genişlemesini bırakmasına kadar bir asırdan fazla sürdü.
Sıcak Akdeniz'in kuzeyinde, düşmüş Bizans'ın halefi olarak kendisini ilan eden, diplomatik olandan başka bir cephede Türklerle henüz temas kurmayan Muscovy vardı. Bu ülkenin Avrupa'da çağrıldığı gibi, Muscovy'in kendine ve problemlerine pek çok düşmanı vardı ve sadık bir müttefiki ve İstanbul'un bir kaçağı olan Kırım'da bulunan Hanlığı, güney sınırlarını düzenli olarak terörize etti. İki büyük devlet oluşumu, Rus devleti ve Osmanlı Limanı, aralarında askeri olaylar olmadan uzun bir süre bir arada yaşadılar.
Bu durum, XVI. Yüzyılın ikinci yarısında, İvan IV'ün Korkunç olarak adlandırıldığı, Kazan'ı ve ardından Astrahan Hanlığı'nı topraklarına soktuğu ve ıslah ettiği dönemde ısınmaya başladı. Böylece, Rus devletinin nüfusuna çok sayıda Müslüman eklendi. Türk Sultanı, kendisini tüm inançlıların savunucusu olarak gördü ve bu durumu kabul edilemez buluyordu.
İki ülke arasındaki ilk silahlı çatışma mücadele edildi 1568'taki Astrakhan - 1570. Daha sonra, özellikle de XVII. Yüzyılın sonundan beri, Rus-Türk çatışmaları düzenli olarak ortaya çıkmaya başladı.
Peter Aynı anda iki jeopolitik hedef belirledim: Baltık Denizi'ne giriş ve Karadeniz'e giriş. Çözümü başlangıçta başarılı olan Azov kampanyasıyla başlatılan ikinci görev Prut barış antlaşması ile neredeyse geçersiz kılındı. 18. yüzyılda Türkiye ile yapılan ikinci ciddi askeri çatışma, Anna Ioannovna saltanatında meydana geldi ve açıkça orta düzeyde bir Belgrad dünyasıyla sona erdi.
Aydınlanmış mutlakiyetçiliğin yüzyılın ortalarına kadar Rusya, sadece Ayasofya'ya bir haç kaldırmaktan değil, aynı zamanda Karadeniz'e erişimden de uzaktı. Genç İmparatoriçe Catherine II, birçok iç ve dış politika sorununu çözmek zorunda kaldı ve en önemlilerinden biri güney yönü idi. Karadeniz aslında bir Türk gölü idi ve Kırım'da hala aşırı derecede düşmanca bir hanat vardı.
Projenin kökeni
Düşmüş Bizans İmparatorluğunu bir biçimde ya da başka bir biçimde yeniden yaratma fikri hiç de yeni değildi. Bu konuda ilk düşünceler, kısa bir süre sonra Avrupalı politikacıların kafasında ortaya çıktı. Konstantinopolis'in yıkılışı. 1459’te Papa II. Pius, Bizans’ı eski haline getirmek için Türklere karşı bir haçlı seferinin organizasyonunu tartışmak olan Mantua’da bir konsey topladı. Olası başarı konusunda yanılmayın: en iyi ihtimalle, tamamen Katolikliğin egemenliği altında Batı'ya bağlı bir kukla devlet yaratılabilir.
Bununla birlikte, o zaman, Haçlı Seferleri fikri gibi planlar, Avrupa soyluları arasında özel bir popülerliğe sahip değildi ve süreç, daha fazla konuşma ve sempati ifadeleri ilerletmedi. 16. yüzyılın ikinci yarısında, Moskova’nın Üçüncü Roma olarak kabul edilmesi fikri, Moskova’nın Bizans İmparatorluğu’nun doğrudan ruhani ve devlet varisi olduğu, dolayısıyla Prensip’te güç ve etki kazanıyordu. Bu fikrin yazarı hem Metropolitan Zosima hem de Hegumen Filofey'e atfedilir.
Büyük Dük'ün mührü, muhtemelen 1497 yılı
Resmi düzeyde, son III. Bizans imparatoru Sophia Paleolog'un yeğeni ile III. Ivan'ın evlenmesiyle güvence altına alınmıştır. Palaeologov arması, Rus devletinin resmi devlet arması seçildi. "Moskova - Üçüncü Roma" teorisi, XVII. Yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu ile düzenli savaşların başlangıcına kadar, temelde kilise-dinsel nitelikteki bir dizi tartışma çerçevesinin ötesine geçmedi. Daha sonra, Karadeniz üzerinde kalıcı bir kontrol sağlama arzusuyla, Konstantinopolis'i Türklerden kurtarma fikri yavaş yavaş bu teoriye dayandı.
1760-ler. Rus dış politikasında, Kuzey Akor döneminde, diplomatik bölüm başkanı Kont Nikita İvanoviç Panin tarafından geliştirilen ve ilham alan bir sistem olarak nitelendiriliyor. Bu sisteme göre, Rusya, Fransa ve Avusturya arasında ortaya çıkan yakınlaşmaya karşı çıkarken, kuzey Avrupa monarşileriyle (Prusya, İsveç, Commonwealth) birlikte olmalıydı. Bu oldukça gevşek ittifakın gerçek Rus desteğinin yanı sıra, mekanizmasının ağır bir şekilde İngiliz altınıyla bulaşmış olduğu belirtilmelidir. Londra, Avrupa mutfağındaki liderlikte yorulmadan Paris ile rekabet etti.
Count Panin’in günahlı sisteminin dişlileri 1768-1774 Rus-Türk savaşının patlak vermesine kadar ikiye katlanmıştı. Sonra aniden Polonya-Litvanya Topluluğu'nun en dayanıklı ittifaktan çok uzaktaki en zayıf halka değil, aynı zamanda umutsuz bir öfkeye düşme şekli de olduğu ortaya çıktı. Buna ek olarak, güçlü bir Rus ortaya çıkması filo aydınlanmış denizciler aniden orada biraz altın harcadıklarını fark eden Akdeniz'i pek sevmiyorlardı. Türkiye ile savaşın patlak vermesi Rusya ve Avusturya'yı birbirine yaklaştırdı, üstelik her iki yarda da Polonya sorunu üzerinde benzer görüşlere sahipti.
İngiltere daima değişken siyasi rüzgarın akımları altında ustalıkla mücadele edebildi ve hüzünlü bir şekilde Türkiye'nin kaderi hakkında derin bir endişe ile iç içe geçti. Osmanlı Portası, belirgin anıtsallığına rağmen gittikçe donuk, eskimiş ve fakir bir hal aldı. Bu anıtsallık zaten içeriden cömertçe kemirilmişti. Ancak şimdi İngiliz altını, Haliç Körfezi kıyılarına doğru aktı.
Yine de İngiliz diplomasisi, Rusya'yı olumlu bir politika sonrasında tutma umudunu kaybetmedi. Amerika Birleşik Devletleri'nin bağımsızlık savaşı sırasında, Londra ilk önce asi sömürgelere Rus birlikleri göndermelerini istedi ve bakımlarını cömertçe ödeyeceklerini söyledi. Reddedilmiş olan Londra, Catherine II’nin tutumunu yumuşatmanın yollarını aramaya başladı. Silahlı Tarafsızlıkbir ücret olarak Menorca adasını sunarak. Ancak, İmparatoriçe kararlıydı. Rus diplomasisinde eğilimlerin yönü değişti.
Kyuchuk-Kaynardzhi barış anlaşması, öncekilerden çok daha elverişli koşullara sahip, başka bir ateşkesden başka bir şey değildi. İmparatorluk, yalnızca pahalı Adalar seferinde ve geniş kara ordusunda değil, aynı zamanda yaygın olarak yayılan Pugachev isyanının bastırılmasında da cömertçe harcama yaparak gücünü arttırdı. Karadeniz boğazı sorunu çözülmedi. Ayrıca mahallenin durumunu huzursuz Kırım Hanlığı ile çözmek gerekiyordu.
Catherine II. Portre F. S. Rokotov, 1763 tarafından
Catherine II, Osmanlı Porto ile bir sonraki savaşın daha da ikna edici bir sonuçla sona ermesi için, Rusya'nın o zaman Avusturya olan yeterince güçlü bir müttefike ihtiyaç duyduğuna inanıyordu. Kurnaz ve pratik bir Viyana'yı Türklere karşı sendikaya çekebilmek için çok lezzetli ve iştah açıcı bir zencefilli kurabiye gerekti. Böyle bir “havuç” un rolü, Osmanlı Limanları'ndan birlikte itilen toprakların bölünme planını yerine getirebilirdi. Ne de olsa, Avusturya Türklerin çok daha eski bir düşmanıydı. Uygun ipuçları ve işaretlerle, Catherine II, Viyana mahkemesinin merakını arttırarak, kendisinin daha büyük bir coşkuyla olsa bile yakınlaşmaya başladı.
1779'te Avusturya ve Prusya arasında, durgun savaş sona ermişti ve tarihe “patates” adını verdi. Kefili Rusya olan Teshensky barış anlaşması imzalandı. Avusturya, büyük bir Alman devletleri ve beylikleri grubu arasında hegemonya arayarak, acı veren Polonya-Litvanyalı İngiliz Milletinin kaderi üzerindeki rolünü güçlendirdi ve elbette Balkanlardaki lehine durumu değiştirdi. Rusya'nın desteği olmadan, bu iddialı planların uygulanması zordu.
St. Petersburg'da Avusturya paralı asker coşkusu onayı ile kabul edildi. Hepsi, kendi planlarını yaptıkları için çok daha geniş kapsamlı planlar yaptılar. Yaklaşık olarak 1779'ta Ekaterina ve en sevdiği Grigory Potemkin, daha sonraları “Yunan projesi” olarak bilinen bir fikir ortaya çıkardı ve oluşturdu. Özü, Osmanlı İmparatorluğu'nun geniş çapta yeniden yapılandırılmasına indirgenmiştir. Bu plana göre, Türklerin geldikleri yerden Asya'ya, topraklara sürülmesi gerekirdi.
Hristiyan nüfusun büyük oranda egemen olduğu hala geniş Avrupa toprakları olan Porta'da, iki resmi olarak bağımsız devlet oluşturulmalı: Dacia ve Yunan İmparatorluğu. Dacia'nın yapısının modern Romanya, Moldova ve kuzey Bulgaristan topraklarını da içermesi gerekiyordu. Yunan imparatorluğunun güney Bulgaristan, Yunanistan'a uygun adalar, Takımadalar ve Makedonya adaları olması gerekiyordu. Yunan İmparatorluğu'nun başkenti tartışmasız Konstantinopolis seçildi. İki imparatorluğun birleşik iktidarından önce, Türklerin mevcut sınırlarında hayatta kalamadıkları varsayılıyordu.
Gelecek vaat eden Yunan İmparatorluğu'nun başında, Catherine'in kesin görüşüne göre, torunu, doğumda Konstantin olarak adlandırılan Tsarevich Paul'un ikinci oğlu durması gerekiyordu. Nisan 27'in 1779'inde doğdu ve doğum manifestosunda "Birinin yeni doğuştan Rusya'nın ihtişamında ve gücünde bir artış bekleyebileceğini" belirtti. İmparatoriçe, gelecekteki bir imparatorun uygun bir şekilde hazırlanmasını sağladı. Konstantin’in doğumunun şerefine, Ayasofya ve Karadeniz’in tasvir edildiği bir madalya verildi. Türklerin, Konstantinopolis'in yıkılmasından sonra camiye döndüğü katedral üzerinde, haç açıkça görülebilirdi. Yenidoğan onuruna, empatik Yunan mahallesinde görkemli kutlamalar düzenlendi. Konstantin'in ıslak hemşiresi de bir Yunanlı kadındı.
Türkiye toprakları pahasına yapılması beklenen ikinci devlete gelince, Dacia, yöneticisinin adaylığı meselesi açık kaldı. İmparatoriçe, bunun şüphesiz Hristiyan hükümdarı olması gerektiğine inanıyordu - ayrıntıların Avusturya tarafıyla koordine edilmesi gerekiyordu. Yunan projesini parlatma süreci devam ederken, Petersburg ve Viyana yakınlaşma yollarını aramaya devam etti ve en üst düzeyde.
Gizli üst seviye irtibatlar
İki hükümdarın ilk toplantısı Mogilev'deki 1780'te gerçekleşti. II. Joseph, Count Falkenstein adıyla gizli kalmıştır. Genç Avusturya imparatoru kısa süre önce otokratik yönetici oldu - yakın geçmişte tahtı annesi Maria Theresa ile paylaştı. Şimdi, her şeyden önce Balkanlardaki mülkleri genişleterek ve Avusturya’nın Avrupa’daki etkisini güçlendirerek kendi özlemlerini gerçekleştirmek istedi.
Alexander Andreevich Bezborodko'yu say. Johann Baptista tarafından portre portre Lumpy Elder, 1794
İlk temas, şimdi söyledikleri gibi, “yapıcı” idi ve Joseph II de aynı zamanda daha sonra Moskova'yı ve ardından St. Petersburg'u ziyaret etti. Aynı zamanda gelecekteki Rusya-Avusturya Birliği'nin kontürleri belirtildi. Bu arada, Eylül ayında, II. Catherine’nin, emanet edilen Catherine II sekreteri Kont Alexander Andreevich Bezborodko, emirleri “Siyasi İşler Anıtı” başlıklı bir belge ile sundu. Genel olarak, “Yunan projesi” konusunda kâğıt düşünceler ve Rusya'nın sendikaya katılması için Avusturya'ya verebileceği imtiyazları da içeriyordu.
Anıt, aslında bugüne kadar havada olan “Yunan projesinin” amaçlarını ve hedeflerini belgeleyen ilk girişimdi. Bu belgenin düzenlenmesinde Grigori Potemkin'in aktif bir rol üstlendiği bilinmektedir. Aslında, Avusturya tarafı ile gelecekteki müzakereler için de bir ev ödeviydi. Bu arada Viyana pasif bir gözlemci rolünden uzaktı ve yararı hissetmek büyük ilgi gösterdi. Özellikle II. Joseph'in Catherine'le buluşmasından çok memnun olmasından beri.
Şimdi, hükümdarlardan sonra, diplomatlar karmaşık kelimelerini ifade etmek zorunda kaldılar. Ocak ayında, St. Petersburg’un Avusturya Büyükelçisi 1781, gizlilik içinde Kont Ludwig von Kobenzl, Rusya Şansölyesi Kont İvan Andreevich Osterman’a sendikanın tasarımı konusunda doğrudan çalışmaya başlamasını önerdi. İki hükümdar arasındaki nezaket ve iltifatların değişimi, imza ve mühürlerle mühürlenmiş, karşılıklı güvencelere ve yükümlülüklere sahip bir belgeye dönüştürülmek zorunda kaldı.
Joseph II. Portre Carl von Zales tarafından
Anlaşma ile diplomatik ilişkide oldukça çabuk gelmek mümkün olsaydı, o zaman özellikle teknik konularda ciddi hıçkırıklar vardı. Gerçek şu ki, şahsen mütevazı bir adam olan İmparator Joseph II'nin öznelerinin dizlerinin üzerine düşmesini ve elini öpmesini yasaklayan monarşik parokalizmin geleneklerini dikkatlice gözlemledi. Kutsal Roma İmparatorluğu'nun imparatoru imzasını, halihazırda oluşturulmuş belgede ve hatta Rus tarafı için hazırlanan kopyada ikinci sıraya koymak istemedi. II. Catherine'in konumu aynıydı; “yeri almamak ve kimseye vermemek”. Sözleşmenin sonucu, kime ve nasıl abone olunacağına dair bir çıkış yolu aramak için durdu. Son olarak, Rus İmparatoriçe, her iki yüksek akit partinin de kişisel imza ile onaylanan aynı içerik mektuplarını takas ettiklerini öne süren bir çözüm buldu. Mesajlar Mayıs 21’ta 24 ve 1781’e gönderildi.
Benzer nitelikteki diğer birçok anlaşma gibi, bunun resmi ve gayri resmi hükümleri vardı. Birincisine göre, Rusya ve Avusturya, Avrupa'da barışı sürdürmekten yanaydı. Partilerden birine saldırı yapılırsa, diğeri müttefiki askeri güçle veya sübvansiyonla destekleme sözü verdi; bunun tutarı ayrıca belirtildi. Her iki güç de, ancak son yıllarında yaşamış olan Commonwealth'in bütünlüğünü güvence altına aldı.
Anlaşmanın gizli bölümünde Joseph II, Kyuchuk Kaynardzhi barış antlaşmasının şartlarını tanıdı. Bunu ayrıca halefleri adına da yaptı. Catherine ise, Osmanlı Limanı ile yaptığı çok sayıdaki savaşın bir sonucu olarak Avusturya'nın tüm toprak devralmalarını tanıdı. Ve en önemlisi, Avusturya imparatoru Türkiye ile gelecekteki savaşa katılmayı kabul etti. II. Catherine'e göre, "Yunan projesi" nin uygulanmasına yol açabilecek savaş. Rus tarafı, Avusturya ile ittifakı imzaladıktan kısa bir süre sonra ayrıntılarını tartışmaya devam etti.
Devam edecek ...