Diyaliz hastalarının bakıcılarında bakım yükü ve depresyon
Amaç: Hemodiyaliz ve ayaktan sürekli periton diyalizi alanlarının bakıcılarında bakım yükü, depresyon ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi.
Yöntem: Çalışmaya nefroloji kliniğinde yatan ve diyaliz ünitesinde ayaktan takip edilen 41 hemodiyaliz ile 21 periton diyalizi hastasının bakıcısı dahil edildi. Bakıcılara hastanın ve kendilerinin demografik verilerini içeren anket formu, Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulandı.
Bulgular: Bakıcıların %62.9’u kadın, %37.1’i erkekti, yaş ortalaması 45.9±15.1 yıldı. Diyaliz tipi ile bakıcılardaki bakım yükü arasında anlamlı ilişki yoktu (p=0.297). Buna karşın, hemodiyaliz hastalarının bakıcılarında depresyon gelişme ihtimali periton diyalizi hastalarına göre 4.5 (p=0.001, %95 GA=1.39-14.71) kat daha fazlaydı. Bakım ihtiyacı olan hastalar arasında eğitim düzeyi ilköğretim olanların bakıcılarında orta ve hafif düzeyde bakım yükü olması anlamlı olarak daha fazlaydı (p=0.039). Bakım yükü görülme sıklığı bakıcının yaşının ilerlemesi, bakımı üstlenen kişinin kardeş hariç diğer yakınlardan biri olması ve bir işte çalışmıyor olmasıyla artmaktaydı (sırasıyla, p=0.038, p=0.048 ve p=0.038). Depresyon riski ile bakım yükü arasında aynı yönlü anlamlı birliktelik gözlendi (p<0.001).
Sonuç: Depresyon ile bakım yükü arasında pozitif bir ilişki mevcuttur. Bakım yükü arttıkça depresyon sıklığı artmakta veya depresyon bakım yükünü artırmaktadır.