Bir önceki yazımda ayrıntılı değindiğim gibi, Birleşmiş Milletler’in Mülteci Sözleşmesi’nin 1A(2). Maddesindeki mülteci tanımı sınırlı bir tanımlamadır. Bu tanım, mülteci tanımı dışında kalan ve korunma ihtiyacına sahip olan herkesi kapsamamaktadır.
Birleşmiş Milletler Mülteci Sözleşmesi’nin imzalanmasından sonra, İşkence, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme (CAT), Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi (İCCPR), ve Çocuk Hakları Sözleşmesi(CRÇ) gibi bir dizi başka uluslararası anlaşmalar imzalandı. Bu uluslararası antlaşmaları imzalayan ülkeler, kendisinden koruma talep eden kişileri keyfi olarak hayatlarından yoksun bırakılma, işkenceye veya diğer insanlık dışı veya onur kırıcı muamele veya cezaya maruz kalma riskiyle karşı karşıya kaldıkları ülkelere geri gönderemezler. Avustralya 1980’de Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’ni, 1989’da İşkence, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmesi’ni, Aralık 1990’da Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni imzalamıştır.
24 Mart 2012 tarihinden itibaren Avustralya’da Koruma Vizesine başvuru yapan kişilerin BM Mülteci Sözleşmesi’nde tanımlanan mülteci statüsünde olmadığına ve Avustralya’nın bu kişiyi korumakla yükümlü olmadığına karar verildiğinde, başvuru yapan kişinin koruma talebi tamamlayıcı koruma kriterleri kapsamında da değerlendirilmektedir.
1958 tarihli Göç Yasası’nın 36(2)(aa) Maddesine göre, koruma vizesi başvurusunda bulunan kişinin tamamlayıcı korumadan yararlanabilmesi için:
- a) Başvuru yapan kişi Avustralya’da olmalıdır.
- b) Başvuru yapan kişi Avustralya vatandaşı olmamalıdır
- c) Başvuru yapan kişi BM Mülteciler Sözleşmesi’nde belirtilen tanıma göre mülteci statüsüne girmemelidir
- d) Başvuru yapan kişinin geldiği ülkeye gönderilmesi durumunda ciddi bir zarar görme ihtimali söz konusu olmalıdır.
Göçmenlik Kanunu’nun 36(2B) maddesi ciddi zarar kapsamına giren durumları belirtmektedir. Bu maddeye göre, başvuru yapan kişinin geldiği ülkeye geri gönderilmesi durumunda:
- a) Kişinin keyfi olarak yaşama hakkından mahrum bırakılması ihtimali
- b) Kişinin idam cezası alması ihtimali
- c) Kişinin işkenceye maruz kalması ihtimali
- d) Kişinin zalimce veya insanlık dışı muamele veya cezaya maruz kalması ihtimali
- e) Kişinin aşağılayıcı muamele veya cezaya maruz kalması ihtimali
“ciddi zarar” kapsamında değerlendirilmektedir.
Avustralya Göçmelik Yasasının 36 (2B) bölümü kişinin:
- a) Ülkenin başka bir bölgesine taşınmasıyla ciddi zarar riskinin ortadan kalkması
- b) Ülkenin güvenlik güçlerinden koruma sağlanabilmesi
- c) Ciddi zararın sadece kişiyi değil ülkenin genelini kapsaması
durumlarında kişinin gerçekten ciddi bir zarar görme riski taşımadığını kabul etmektedir.
Avustralya Göçmelik Yasasının 36 (2C) bölümü tamamlayıcı koruma kapsamında değerlendirilemeyecek durumları belirtmektir. Bu maddeye göre koruma talebinde bulunan kişi eğer:
- a) Barış karşıtı, bir savaş suçu ya da insanlığa karşı bir suç işlemişse
- b) Avustralya’ya giriş yapmadan önce siyasi olmayan ciddi bir suç işlemişse
- c) Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı hareketlerden dolayı suçlu bulunmuşsa
- d) Avustralya’nın güvenliği için bir tehdit oluşturuyorsa
- e) Ciddi bir suçtan dolayı hüküm giymişse
bu kişinin yaptığı koruma başvurusu tamamlayıcı koruma şartlarını yerine getirmemektedir.
2013-2015 yılları arasında Avustralya Hükümeti, tamamlayıcı koruma sistemini ortadan kaldıracak veya önemli ölçüde değiştirecek bir dizi insan haklarına ciddi sınırlamalar getiren yasa değişikliği önergelerini parlamentoya getirmiş ancak bu yasa değişikliği teklifleri şu ana kadar başarısız olmuştur, yasalaşmamışlardır.