Akrasia Tesiri: Neler Yaptığımızı ve Neler Yapacağımızı Neden Takip Etmiyoruz
1830 yazında Victor Hugo ihtimalsiz bir son teslim tarihi ile karşı karşıya kaldı. On iki ay evvel, Fransız yazar yayıncısına yeni bir kitap taahhüt etmişti. Ancak yazmak yerine, o sene öteki projeleri takip etmek, konukları eğlendirmek ve çalışmalarını geciktirmek için geçirdi. Asaplı, Hugo’nun yayıncısı, altı aydan kısa bir zaman sonra bir son tarih tanımlayarak yanıt […]
1830 yazında Victor Hugo ihtimalsiz bir son teslim tarihi ile karşı karşıya kaldı. On iki ay evvel, Fransız yazar yayıncısına yeni bir kitap taahhüt etmişti. Ancak yazmak yerine, o sene öteki projeleri takip etmek, konukları eğlendirmek ve çalışmalarını geciktirmek için geçirdi. Asaplı, Hugo’nun yayıncısı, altı aydan kısa bir zaman sonra bir son tarih tanımlayarak yanıt verdi. Kitap 1831 Şubat’ında bitmiş olmalıydı.
Hugo erteleme kararını yenmek için ilginç bir tasarı yaptı. Tüm elbiselerini topladı ve bir asistandan büyük bir sandıkta onları kilitlemesini istedi. Büyük bir şal dışında giyecek hiçbir şeyi kalmadı. Dışarıda giyecek uygun giysileri bulunmadığı için çalışmalarına devam etti ve 1830 güzünde ve kış aylarında hiddetle yazdı. Notre Dame Kamburu, 14 Ocak 1831’de iki hafta erken yayınlandı.
Akrasia’nın Daha Önceki Meseleyi
İnsanlar asırlar süresince yapacakları çoğu şeyi ertelediler. Victor Hugo gibi üretken sanatçılar dahi günlük hayattaki dikkat dağınıklarına karşı ödünlü değildir. Zamansız bir problem,hakikatinde Sokrates ve Aristoteles gibi antik Yunan feylesoflarının bu cins tavırları belirlemek için geliştirdikleri bir kelime var: Akrasia.
Akrasia, sizin daha iyi karar vermenize karşı hareket eden bir vaziyettir. Başka bir şey yapman gerektiğini öğrenmene karşın bir şeyi yapmadığın zamandır. Gevşek bir biçimde çevrirerek, akrasia’nın erteleme veya öz hakimiyet yetersizliği olduğunu söyleyebilirsiniz. Akrasia, yapmaya karar verdiğiniz şeyi takip etmenizi önleyen bir şeydir.
Victor Hugo neden bir kitap yazmaya karar verdi ve bir sene süresince erteledi ve ileri bir tarihe vazgeçti? Neden tasarılar yaparız, son tarihler koyar ve maksatlar seçeriz, ancak daha sonra bunları takip etmekte zafersiz oluruz?
Neden Tasarı Yapıyoruz Ancak Harekete Geçemiyoruz
Akrasia’nın neden yaşamlarımızı idarediği ve ertelemenin bizi neden sürüklediği ile alakalı bir açıklama, “zaman meblağsızlığı” olarak adlandırılan tutumsal bir ekonomi terimi ile alakası var. Zaman meblağsızlığı, insan beyninin gelecekteki kazanımlardan çok daha yüksek kazanımlara değer katma meyline atıfta bulunuyor.
Kendiniz için tasarılar yaparken kilo vermek veya bir kitap yazmak veya bir dil bilmek gibi bir maksat tanımlamak gibi ama hakikatinde gelecekteki kendiniz için tasarılar yapıyorsunuz. Gelecekte yaşamınızın nasıl olmasını istediğinizi düşünüyorsunuz ve geleceği düşündüğünüzde, beyninizin uzun vadeli bereketlerle harekete geçmenin kıymetini görmesi kolaydır.Bununla beraber, karar verme zamanı geldiğinde, artık gelecekteki benliğiniz için bir tercih yapmıyorsunuzdur.Şimdi anın içindesiniz ve beyniniz şu anki kendini düşünüyordur. Tahlilciler, şu anki özün, uzun vadeli hasılatı değil, anında memnuniyetini hoşlandığını keşfetti. Bu, yatağınıza yaşamınızın değişmesi için motive edici sezmenizin nedenlerinden biridir, ancak uyandığınızda kendinizi daha önceki kalıplara girerken bulursunuz. Beyniniz ileride oldukları sürece uzun vadeli yararlara değer katar, ancak şimdiki zamana gelince anında memnuniyet verir.
Bu, memnuniyet vermeyi geciktirme kabiliyetinin hayattaki galibiyetin bu kadar iyi bir tanımlayıcısı olmasının bir sebebidir. Anlık memnuniyet sürükleyişine nasıl katlanılacağını kavramak en azından bazen meblağlı olmasa dahi nerede olduğun ile olmak istediğin arasındaki boşluğu kapatmana takviyeci olabilir.
Erteleme Yapmanız Gereken Çerçeve
İşte akrasia’yı yenmenin, ertelemeyi yenmenin ve ne yapmaya karar verdiğinizi takip etkenin üç yolu.
Strateji 1: Gelecekteki eylemlerinizi planlayın. Victor Hugo elbiselerini kilitlemeye başladığında yazmaya odaklanabildi, psikologların “vaat aygıtı” olarak adlandırdığı şeyi yaratıyordu. Bir vaat aygıtı, şimdiki zamanda gelecekteki eylemlerinizi hakimiyet eden bir tercihtir. Gelecekteki tutuma kilitlenmenin, iyi alışkanlıklara bağlanmanın ve sizi makûs tavırlardan sınırlamanın bir yoludur.
Bir vaat aygıtı oluşturmanın bir hayli yolu vardır. Gıdaları toplu boyutlarda değil, tek tek kolilerde satın alarak fazla yemek yemeyi eksiltebilirsiniz. Gelecekteki kumar oynama tehlikesini önlemek için, kumarhaneler ve çevrimiçi poker sitelerinde menedilmiş listesine gönüllü olarak ilave edilmelerini isteyebilirsiniz. Tartımdan evvelki hafta süresince cüzdanlarını konutta vazgeçmeyi seçen bir müsabaka için “ağırlık vermesi gereken” sporcuları dahi duydum, böylece fast-food almaya başlamayacaklardı.
Şartlar değişik, ancak ileti aynı: vaat makineleri gelecekteki eylemlerinizi planlamanıza takviyeci olabilir. Anın istemine güvenmek yerine, tavrınızı evvelden otomatikleştirmenin yollarını bulun. Gelecekteki hareketlerinin mimarı ol, onların kurbanı değil.
Strateji 2: Başlama sürtünmesini eksiltin. Erteleme kabahatliliği ve hayal kırıklığı genellikle iş yapmanın acısından daha makûstur. Eliezer Yudkowsky’nin laflarıyla, ‘‘Şu an için, işi yapmanın ortasında olmak genellikle ertelemenin ortasında olmaktan daha az acı vericidir. ”
Peki o halde neden hala erteliyoruz? Zira güç olan işte olmak değil, işe başlamak. Harekete geçmemizi önleyen sürtünme genellikle tutuma başlama çevresinde odaklanır. Başladıktan sonra, işi yapmak genellikle daha az acı vericidir. Bu sebeple, yeni bir alışkanlığa başlarken başlama alışkanlığı oluşturmak, yeni alışkanlıkta zaferli olup olmamanız mevzusunda kaygılanmaktan daha ehemmiyetlidir.
Alışkanlıklarınızın ebadını kesintisiz eksiltmek zorundasınız. Tüm gayretinizi ve enerjinizi bir ritüel oluşturmak için kullanın ve başlamayı olası olduğunca basitleştirin. Şov sanatında ustalaşana kadar neticeler hakkında kaygılanmayın.
Strateji 3: Uygulama emellerini kullanın. Bir uygulama emeli, gelecekte belli bir zamanda belli bir tutumu uygulama gayenizi belirtmenizdir. Misalin, [SAAT] ‘de [YER]’ de [TARİH] ‘da en az 30 dakika egzersiz yapacağım.
Uygulama gayelerinin egzersiz alışkanlıklarından grip çekimlerine kadar her şeyi nasıl pozitif güzergahta etkilediğini gösteren suratlarca zaferli çalışma vardır. Grip aşısı çalışmasında tahlilciler, bir Orta batı işletmesindeki 3,272 çalışanı olan bir gruba baktılar ve grip aşısı yaptırmayı tasarladıkları belli tarih ve saati yazan çalışanların, haftalar sonra takip etmeleri daha mümkün olduğunu buldular.
Evvelden işleri tasarılamanın bir fark yaratabileceğini söylemek basit gözüküyor, ancak daha evvel de bahsettiğim gibi, uygulama maksatları sizi gelecekte bir eylem asıllaştırma ihtimalinin 2 ila 3 kat daha fazla motive edilebilir hale getirebileceğini söyleyebilir.
Akrasia ile Çaba
Beyinlerimiz, uzun vadeli hasılatlar için anında mükâfatları seçim eder. Bu yalnızca zekalarımızın nasıl çalıştığının bir neticeyidir. Bu meyil göz önüne alındığında, sık sık işleri yapmak için deli taktiklere müracaat etmek zorundayız – Victor Hugo’nun bir kitap yazması için tam elbiselerini kilitlemesi gibi. Ancak amaçlarınız sizin için ehemmiyetliyse, bu vaat makinelerini oluşturmak için zaman tüketmenin kıymeti olduğuna inanıyorum.
Aristoteles, enkrateia terimini akrasia’nın tersliği olarak belirledi. Akrasia erteleme mağduru olma meylimize atıfta bulunurken, enkrateia “kendi üzerinde efor” anlamına kazanç. Gelecekteki eylemlerinizi planlamak, iyi tutumlara başlama sürtünmesini eksiltmek ve uygulama maksatlarını kullanmak için atmanız gereken kolay adımlardır. akrasialardan ziyade bir enkrateia yaşamı yaşamak daha basit.