Kardeşleşmenin gerçekte ne olduğu konusundaki tartışmalar bugün de devam ediyor. Birisi, düşmana karşı insancıl bir tavrın ordunun gerçek bir belası olduğunu düşünür, bu da her türlü savaşan ruhu öldürür ve disiplinin bozulmasına katkıda bulunur. Çoğu zaman, bu düşünce tarzı, sıradan askerlerin aksine, savaşın amaçlarının çok daha fazla farkında olan ve ön saflarda görünmeyen kıdemli subayların karakteristiğidir. Asker ise çoğu zaman direk olarak hayatta kalacağını düşünür, bu nedenle çatışmalar ertelendiğinde ve savaşçı haftalarca, bazen aylarca düşmana yakın olur olmaz, yavaş yavaş onu düşmanı olarak algılamayı bırakır ve onu olarak düşünmeye başlar. Sıradan bir kişi. Ve Yuri Bondarev'in yazdığı gibi, onlar insan, dünya çok dillidir, ancak tüm insanlar aynı şekilde ağlar ve gülerler.
Er ya da geç, özellikle cephedeki durgunluk dönemlerinde, savaşan tarafların askerleri arasında artan bir kardeşleşme arzusu vardı. Üstelik durum kolay değil. Bir yandan, bu tür tezahürlere kötü ya da iyi tepki vermek her insanın ahlaki bir seçimidir. Öte yandan bu soruna hukuk açısından baktığınızda her şey çok daha kolay hale geliyor. Kardeşleşme her zaman yasaklanmıştı, savaşta bu tür davranışlar vatana ihanetle eş tutulur ve vatana ihanetten vurulabilirler.
Üstelik kardeşleşme gibi bir şey asla olmadı. Cephedeki askerlerin bu davranışının dolaylı ve doğrudan nedenleri arasında aşağıdakiler ayırt edildi:
- Düşman hakkındaki klişeleri yıkmak. Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önce, savaşan tüm ülkelerin hükümetleri, bir tür kötü canavar, barbar ya da vahşi olarak düşman imajını aşılamak için her şeyi yaptılar. Aynı zamanda, Rus basını Almanların zulmünü yazdı ve Hıristiyan olup olmadıklarından şüphe duydu ve Alman basınında meslekten olmayanları Kazak baskınları ve Rus ordusunu yağmalayarak korkuttu. Bu ilke Birinci Dünya Savaşı'nın bitiminden sonra bile ortadan kalkmadı. En son örnekler, her iki tarafın da bilgi alanında birbirini şeytanlaştırmaktan başka hiçbir şey yapmadığı Doğu Ukrayna'daki silahlı çatışmayı içeriyor. Aynı zamanda, Birinci Dünya Savaşı sırasında, düşmanın savaştan önce bile yaratılan karikatür propaganda görüntüsü, tutsaklarla veya yerel halkla uğraşırken, düşmanlıkların ilk günlerinde çoktan bozulabilirdi.
- Kardeşleşmenin bir başka nedeni, özellikle XNUMX. yüzyıl ordularının özelliği olan insanlık dışı tatbikattı. En sıradan köylülerden veya işçilerden seçilen askerler, ordunun tüm zevkleriyle karşı karşıya kaldılar. Uzun yürüyüşler, sonsuz shagistika ve bazı ordularda var olan bedensel cezalar da dahil olmak üzere askeri yaşamın diğer zevkleri, askerler arasında kendi komutanlarına gizli bir nefret uyandırdı.
- Savaşın ne için yapıldığı ve gerçek düşmanın kim olduğu konusunda bilgi eksikliği. Sıradan bir asker için neden tam olarak başını öne eğip diğerlerinin ölmesine yardım etmesi gerektiğini anlamak bazen çok zordu. Kafalarında, cephenin hangi tarafında olurlarsa olsunlar sıradan askerlerin savaştan sorumlu olmayacağı düşüncesi oluşuyordu. Hem orada hem de hükümetlerinin kaprislerinden muzdarip sıradan insanlar vardı. Savaşın askerler için yararlı olmadığı ve savaşı başlatanların nadiren ön saflarda göründükleri ve hatta daha az sıklıkla düşmanlıklara doğrudan katıldıkları düşüncesi kafalarında doğrulandı.
- Ortak inanç. Tüm Avrupa savaşlarının neredeyse yarısının dini nedenleri vardı, ancak aynı Hristiyan inancı, en azından yetersiz nedenlerle cinayeti yasaklıyor. Bu nedenle, çoğu zaman savaşan partilerin askerleri, askeri-dini propagandanın hiçbir hilesine girmeden, birdenbire, genel olarak dindar olduklarını anladılar.
- XX yüzyılda açıkça ortaya çıkan savaşın aşırı zulmü. Savaş alanında ortaya çıkan yeni silah türleri: makineli tüfekler, hava bombaları, uzun menzilli toplar, gazlar, daha sonra kimyasal, atomik ve biyolojik silâhartık askeri ve sivil nüfus arasında bir ayrım yapmıyordu. Her zaman, kazananın merhametine teslim olan kuşatılmış şehrin sakinleri ancak sempati duyabilirdi. Ancak şimdi sivil nüfus da önden binlerce kilometre ayrılabilen şehirlerde ölüyordu. Savaşın bu zulmü, bazılarında etrafta meydana gelen dehşeti herhangi bir yolla durdurma arzusunu uyandırdı, kardeşleşme onlardan biri oldu.
Askeri personel arasındaki en ünlü kardeşleşme vakaları, çağdaşları büyük insan kayıplarıyla dehşete düşüren ve aynı anda dört Avrupa imparatorluğunun çökmesine yol açan Birinci Dünya Savaşı dönemine atıfta bulunur. O dönemde, “kendini yaşa ve başkalarının yaşamasına izin verme” ilkesi yaygınlaştı - batı cephesinde uzun siper savaşları sırasında ortaya çıkan saldırgan olmayan işbirliği. Bu süreç, şiddete başvurmaktan gönüllü olarak kaçınma olarak tanımlanabilir. Bu süreç, yerel olarak askerler tarafından kurulan açık bir ateşkes veya geçici paktlar şeklinde olabilir. Bazı durumlarda, bu tür anlaşmalar, barışçıl niyetleri göstermesi beklenen, belirli bir modele veya ritüele göre ateşlenen silahları veya atışları kullanmayı zımnen reddetme şeklini aldı. Çoğu zaman, bu davranış, sorumluluğun küçük rütbelerin - erlerin ve çavuşların - ellerinde olduğu askeri hiyerarşinin alt seviyelerinin temsilcileri arasında bulunabilir. Bunun örnekleri, hem tespit edilen düşmana ateş etmeyi reddeden nöbetçiler arasında hem de makineli tüfek ekipleri, keskin nişancılar ve hatta topçu bataryaları arasında bulunabilir.
Aynı zamanda, XNUMX. yüzyılda ve özellikle XNUMX. yüzyılda teknolojinin gelişmesi, kardeşliği geçmişte bırakacak her şeyi yaptı. Tüm modern askeri operasyonların, savaş alanında düşmanla dostluğun ortaya çıkmasıyla pek ilgisi yoktur ve asıl mesele, insanların aniden daha zalim hale gelmesi değildir. Modern askerler rakibini kilometrelerce uzaktan öldürebilir. Bu, artık bir askerin siperinde düşmanının neden bahsettiğini duyabildiği Birinci Dünya Savaşı'ndaki düşmanlıklarla aynı değil. Modern askeri operasyonlar pratik olarak konumsal değildir ve genellikle mümkün olan en kısa sürede küçük mobil birimler tarafından gerçekleştirilir. Evet ve bir düşmana birkaç yüz metrelik bir mesafeden veya sadece optik bir görüşle görebileceğiniz bir mesafeden ateş etmek, ahlaki açıdan bir süngü saldırısında öldürmekten daha kolaydır. Bugün sadece iç karışıklık sırasında, hukuk ve düzen güçlerinin hükümet karşıtı gösterileri dağıtmayı reddedebildiği ve hatta protestoculara katılabildiği bir tür kardeşleşme görüntüsü görülebilir.
Kardeşleşmenin tarihsel örnekleri
1812'nin sonundaki olaylar en parlak değil, düşmana sempatinin bir göstergesi oldu. Napolyon'un mağlup ordusu Rusya'dan kaçtı. Bu göçün ilk aşamalarında, Rus askerleri ve milisleri, Büyük Ordu'nun yaralı ve bitkin askerleri yollarda yatarken özellikle törene katılmadılar. Bununla birlikte, soğuk havanın başlamasından ve Napolyon'un emriyle Berezina'daki köprüler yakıldıktan sonra, Rus köylü öfkesini merhamete çevirdi. Berezina'yı geçmeyi başaramayan ve Napolyon tarafından soğukta ölmek üzere atılan Fransız ordusu ve sivil personelin askerleri kısmen şanslıydı. Onları beslemeye başladılar. Ve bu eyleme kardeşleşme denemezse de, Rus askerlerinin mağlup düşmana kimsenin talebi veya emri olmadan yardım sağladığını gösterir. Bunu kendi özgür iradeleriyle yaptılar ve memurlar bunu görmezden geldi. Birisi bunu sıradan bir köylü hevesi olarak görürken, biri kendi rasyonlarını tutsaklarla paylaşarak alt sınıfların inisiyatifini isteyerek destekledi. Her halükarda, kimse bunu yapmayı yasaklamadı. Napolyon ordusunun tüfeğini bırakıp esareti seçen askerlerinin çoğu Rusya'da kaldı, bazıları daha sonra asil ailelerin çocukları için öğretmen ve vali olarak çalıştı.
İkinci ve şimdiden en gerçek kitlesel kardeşleşme vakası, Fransa'daki Şubat Devrimi zamanı olan 1848 ile ilgilidir. Görevi sivil hak ve özgürlükleri tesis etmek olan Avrupa burjuva-demokratik devrimlerinden biriydi. Devrimin nedeni, 21 Şubat'ta ateşli konuşmaların ve değişiklik çağrılarının yapıldığı halka açık ziyafetlerin yasaklanması ve iktidardaki rejime yönelik açık eleştirilerdi. Fransız hükümeti tarafından bu tedbirlerin ilk yasaklanması, 22 Şubat 1848'de yani ertesi gün Parislilerin şehrin sokaklarına çıkıp barikatlar kurmaya başladıkları gibi, ellerinden gelen her şeyi silahlandırmaya, işçi kalabalığının silah dükkanlarına girmesine ve orada bulunan tüm silahları aldılar, bu da düşmana en azından biraz zarar verebilir. Kargaşadan korkan hükümet başkanı Francois Guizot, Ulusal Muhafızları başkentin sokaklarına gönderdi, ancak muhafızlar isyancı Parislilere ateş etmek istemediler ve direk barikatlarda isyancılarla dostluk kurmaya başladılar ve askerlerden bazıları devrimcilerin safına geçti.
24 Şubat 1848'de Tuileries Sarayı'nda isyancı halkın askerlerle kardeşleşmesi
Bununla birlikte, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce, bu tür vakalar özeldi ve bu fenomenin özünü tam olarak yansıtmıyordu. Ne bu silahlı çatışmadan önce ne de sonra kardeşlik bu kadar büyük bir boyut kazandı. Bu zamana kadar, çok uzun zaman önce savaş alanlarında ortaya çıkan makineli tüfek, pratik değerini açıkça kanıtladı ve "katliam" kelimesi şimdiye kadar pek çok kişi tarafından bilinmeyen bir anlam kazandı. Batı cephesinin en ünlü kendiliğinden ateşkeslerinden biri olan ve "Noel Ateşkesi" olarak adlandırılan 1914 Noelinde savaş sadece 4 ay sürmüş olmasına rağmen, şimdiden insanlık tarihinin en kanlı ateşlerinden biri haline gelmişti. Birinci Dünya Savaşı sırasında, kimsenin olmadığı topraklara bireysel insanlar değil, tüm şirketler ve hatta alaylar girmişti. Aslında, 1914'teki "Noel Ateşkesi" sırasında tüm cephedeki çatışmalar durduruldu. Savaşan partilerin askerlerinin büyük çoğunluğu Noel'i kutlayan Katolikler veya Protestanlardı. Cephede o günlerde yaşananlar gerçek bir fantazmagoriyi andırıyordu, savaşan tarafların askerleri cepheyi geçip düşmanla hediye alışverişinde bulunabiliyordu. Ayrıca dostluk maçları, Noel şarkılarının ortak performansları ve düşenler için cenaze törenleri vardı. Yüksek komuta bu olaylara gecikmeli olarak tepki gösterdi, ancak sonuçlarından korkarak, yasağı ihlal eden bu tür eylemleri kesinlikle yasakladı, bir askeri mahkemeyi bekliyordu.
Doğu Cephesinde, kardeşleşme ilk olarak bir yıl sonra, 1915'te Paskalya'da geldi, bu nedenle buna "Paskalya Ateşkesi" adı verildi. Rus askerleri için, tıpkı Avrupalılar gibi, tam anlamıyla 100 metre uzakta oturan ve ölümü bekleyen düşmanlarıyla ilişki kurmamak zordu. Başka bir nüans daha vardı: Rus askerlerinin oranı kalori bakımından daha yüksekti ve besleyiciydi, Almanlar genellikle yiyecek kıtlığı yaşıyorlardı ve yiyecekleri daha az lezzetliydi, dahası, Alman askerleri her zaman alkol kullanıyordu ve Rus siperlerinde çok nadirdi. ... İlk ortak kutlamalar olaysız gerçekleşti, ancak büyük değildi, komut onlara önem vermedi. Ancak zaten 1916'da, Rus ordusunun 10 alayı Paskalya ateşkesine katıldı ve subaylar da buna katıldı.
Ancak bundan sonra bu tür eylemleri yasaklama emri geldi, ancak kimseyi cezalandırmadılar. Daha sonra, birçok araştırmacı, muhaliflerin de ahlaki olarak eşit derecede çürümüş olduğunu unutarak, bu tür eylemlerin Rus ordusunun askerlerinin ahlaki çürümesi amacıyla icat edildiği gerçeğiyle Avusturya-Macaristan ve Almanya'yı suçlamaya başladı. Orduyu parçalamada daha başarılı olan, monarşik hükümet biçimine karşı ideolojik bir silah olarak düşmanla kardeşleşmeyi kullanan kendi devrimcileriydi.
II.Dünya Savaşı sırasında kardeşleşmeyi andıran olaylar çok nadirdi. Çatışma, Birinci Dünya Savaşı sırasında taraflarca yapılanlardan önemli ölçüde farklıydı. Bu nedenle, savaşan tarafların askerleri sivillerle dostane ilişkiler kurmaya çalıştı. Ve İkinci Dünya Savaşı, eşi benzeri görülmemiş zulmüyle sonsuza dek hatırlanacak olsa da, komuta tarafından sansürlenmelerine rağmen, Wehrmacht askerleri ile SSCB'nin işgal altındaki topraklarındaki Rus kızları arasında ve Sovyet askerleri ile Alman kadınları arasındaki romantik ilişkiler vakaları gerçekleşti. Müttefikler de bu konuda endişeliydi. General Eisenhower, Amerikan askerleri ile Alman halkı arasında "kardeşleşme olmaması" gerektiğini söyledi. Ancak yavaş yavaş bu yasaklayıcı önlemler zayıflatıldı. Örneğin, Haziran 1945'ten bu yana, Amerikan askerlerinin Alman çocuklarla konuşmasına izin verildi, Temmuz'dan beri bazı durumlarda yetişkinlerle iletişim kurdu ve Ağustos ayında iletişimi yasaklama politikası tamamen iptal edildi. Zamanla, komuta, beyaz Amerikan askerleri ile Avusturyalı kadınlar arasında evliliklere de izin verdi (Ocak 1946'dan; aynı yılın Aralık ayından itibaren, Alman kadınlarla evlenmek mümkündü).
Ve hiç kimse, 1945 yılının Mayıs ayında Almanya'daki müttefik orduların buluşmasındaki kendiliğinden sevinç tezahürlerini durduramadı. Sözde "Elbe toplantısı" sırasında Amerikan ve Sovyet askerleri arasında münferit kardeşleşme dönemleri yaşandı. Her şey, Kızıl Ordu'da Müttefik birliklerin askerlerine aşinalığı yasaklayan bir talimat olduğu gerçeğinin arka planında gerçekleşti.
Bilgi kaynakları:
http://christianpacifism.org/2014/12/30/братания-между-солдатами-враждующих
http://warspot.ru/2544-shtyki-v-zemlyu
http://afmedia.ru/udivitelnoe/rozhdestvenskoe-peremirie-1914-goda-kak-vragi-otmetili-rozhdestvo-vmeste
Açık kaynaklı materyaller