21.09.2003 - 01:00 | Son Güncelleme: 21.09.2003 - 01:00
1001 Osmanlı Hikâyesi - 209/ Vezirinden borç alan padişah! /Vehbi Tülek
Osmanlılarda Hazine teşkil edilmeden önce, padişahlar saraylarda istedikleri gibi harcama yapamazlar ve onların da haplerde elde edilen ganimet ve madenlerden başka bir geliri yoktu. Bir gün, parası biten II. Murat Han, veziri Çandarlıdan borç istemişti...
Sultan II. Murat Han zamanında, henüz Osmanlılarda Hazine teşkil edilip padişahlar saraylarda istedikleri gibi harcama yapamazlar ve onların da haplerde elde edilen ganimet ve haraçlardan ve madenlerden başka bir geliri yoktu. Halktan vergi toplayıp saray erkanı için harcanmazdı. Hal böyle olunca, padişahlar da zaman zaman parasız kalabiliyordu.
Bir ferman yetişir
Bir gün Fazlullah Paşa, II. Murad Hanın, Çandarlı Halil Paşadan borç para istediğini görüp:
-Sultanım, Padişahın vezirlerden ve şundan bundan para istemesi yerinde olmaz. Müsaade buyurursanız bir hazine teşkil edilsin ve oradan saraya tahsisat ayrılsın, dedi.
Fazlullah Paşayı dinleyen Sultan Murad Han:
- Bu parayı nereden ve kimden toplayacaksın? diye sordu.
Fazlullah Paşa:
-Sultanım bu memlekette çok zenginler var, bir fermanla bazılarından bir miktar mal toplamak mümkündür, dedi.
Sen nice teklif edersin!
Sultan Murad, fermanla toplanan paraya haram da karışabileceğini düşünerek, şu cevabı verdi:
- Sen nice teklif edersin Fazlullah Paşa! Bilmez misin, bizim idaremizde üç helâl lokma vardır: Biri madenler, biri haraç, biri de gazâlarda alınan ganîmetlerdir. Bizim askerimiz gâzî askerlerdir. Bize ve bizim askerimize helâl lokma gerektir. Bizim askerimizin boğazına helâl lokma girmez de, onun bunun hakkı girerse bu askerle, meydan-ı gazada nasıl harp edebiliriz? Haram üzerine bina kurulursa ayakta durma imkanı var mıdır?
Diyerek Fazlullah Paşanın teklifini reddetti ve Çandarlı Halil Paşadan bir miktar borç alarak idare etti ve sonra ödedi.