Ermenistan-Azerbaycan savaşının tarihçesi. 1905
Ermeniler Hristiyanlar ve Azeriler Müslümanlar arasındaki çatışmanın derin kökleri var. Sadece dini değil, aynı zamanda daha geniş kültürel farklılıklar var. 20. yüzyılın başında, Ermeni ve Azerbaycan toprakları arasında net bir sınır yoktu. Her şey bir imparatorluğa aitti. İki millet başka bir milletin "topraklarının içine" yerleşti; yani, örneğin ilk önce Azerbaycanlıların, sonra Ermenilerin, sonra tekrar Azerbaycanlıların olduğu bir durum vardı. “Bölgelerin içi” tırnak işaretlerinde kullanılır, çünkü bu bölgeler 1917'nin sonuna kadar Rusya İmparatorluğu'na aitti. Hiç kimse az önce toprakların barışçıl bölünmesini önemsemedi, böylece herkesin kendi ülkesi vardı. Sonuç olarak, anket bu kadar sıcak olmasa da şu ana kadar gerçekleşti. Eski sömürgelerin topraklarındaki tipik bir hikaye: imparatorluk, milletlerin yaşamı değil, önemli "verimlilik" tir. Burada bir dereceye kadar Orta Doğu'yu hatırlamak uygun: imparatorluğun “etkin yönetiminin” bir sembolü olarak yetersiz sınır tutma. Daha fazla - daha fazla benzerlik.
1905 Bakü'de yanmış petrol sahalarına yakın kazak devriyesi
XX yüzyılın ilk çatışmaları, tam da imparatorluk merkezi bozulduğunda meydana geldi - 1905'te. Şubat 1905'te Bakü ve Nahçıvan'da (bugün Ermenistan sınırındaki bölge) bir katliam yaşandı. Ardından Bakü'nün çayevlerinde Ermenilerin Şii bir tatilde Müslümanlara saldırmak istediği söylentileri yayıldı, sözleşme cinayetleri mağdurlarının cenazeleri gösterilere dönüştü. Durum gergindi. Sonra bir grup Ermeni Azeri işçi vurdu. O zaman pogromlar patladı.
Çatışmanın XIX yüzyılın sonundaki başlaması
Arkaplanı daha ileriye götürürsek, 19. yüzyılın son onyıllarında çeşitli çatışma nedenleri bulacağız. Rusya, Kafkasya'yı ilhak ettikten sonra, imparatorluk aynı bölgeleri Avrupa topraklarına yaptığı gibi uyguladı. Özellikle, Hristiyan olmayanlar yerel yönetimdeki sandalyelerin üçte birinden fazlasını alabilirler. Başlangıçta, bu önlem Yahudilere yönelikti, ancak Güney Kafkasya'da Müslümanlara karşı yöneldi. Sonuç olarak, toplantılarda sandalyelerin çoğunu Ermeniler işgal etti.
Dahası, Rusya İmparatorluğu Ermenilere bölgedeki güçlerinin ajanı olarak güvenmeye çalıştı (Hıristiyanlar). Bununla birlikte, bu yalnızca imparatorluğun amaçlarına aykırı olan Ermeni soyluları arasında bir ayrıcalık duygusu geliştirdi. Giderek daha fazla Ermeni, büyük Ermeni krallığını hatırlar. İnsanlar sadece onu düşünmekle kalmaz, aynı zamanda vali ve politikacı Transkafkasya'da değiştiğinde de yazar. 1886'da atanan Grigory Golitsyn, Müslümanları destekleyecek: Ermeni yetkililerin sayısını büyük ölçüde azaltacak ve Azerbaycanlılar onların yerini alacak. Golitsyn, aynı Yahudi oldukları için Ermenilerde tehlike görecek - bu da St. Petersburg raporlarında yazılan şeydi. Ermeni okulları kapatılacak, çocuklar Rus modeline göre eğitim alacak, Ermenistan'ın tarihi ve coğrafyası okul programlarının dışında tutulacak. Ermeni milliyetçileri, özellikle de Daşaktsutyun partisi, terör yoluna girecekler.
Genel olarak, imparatorluk temsilcilerinin etkisiz olması dikkat çekicidir. Bolşevikler daha sonra, emperyal otoritelerin daha sadık Müslüman Azeri nüfusuna ve devrimci görüşlü Ermeni'ye kasten çukur çektirmelerindeki katliamın nedenini gördü.
1918−20'de Ermeni-Azerbaycan savaşı
1919-1920'de Azerbaycan ve Ermenistan
Daha önce de belirtildiği gibi, Ermenistan-Azerbaycan çatışması etrafındaki hikaye, Orta Doğu'da nasıl savaştıklarını hatırlatıyor. Sadece küçük alanlarda, çok yakın ve daha az kafa karıştırıcı değil. Azerbaycan, dost Türkiye sınırlarına ulaşmaya ve Azerilerin yaşadığı bölgeleri kontrol altına almaya çalıştı. Ana eylemler Karabağ, Zangezur ve Nahçıvan'da gerçekleşti. Hepsi Azerbaycan'dan Türkiye sınırına kadar. Ermeniler ayrıca Ermenilerin yaşadığı tüm bölgeleri kontrol etmek istedi.
Karabağ'da Azerbaycanlı topçu
Savaş sırasında, komşuların karşılıklı nefreti, her iki tarafın da düşman yerleşim alanlarını tahrip ettiği bir düzeye ulaştı. Yabancılar göre, savaş bölgelerindeki arazi sadece boşalmakla kalmadı - sadece hiçbir şey kalmadı. Her iki taraf da düşman halklarını kovdu, ateş etti, köyleri yıktı, bölgeleri tamamen Ermeni ya da Azerbaycan topraklarına dönüştürdü.
Azerbaycan'da Ermenilerin yaşadığı bölgeler boştu ya da Azerbaycanlılar ve Kürtler tarafından yerleşti. Shemakhi bölgesinde, Nukhinsky bölgesinde 24 köyde 17 bin Ermeni öldürüldü - 20 köyde 20 bin Ermeni. Benzer bir resim Aghdam ve Ganja'da da gözlendi. Ermenistan'da, Azerbaycanlıların yaşadığı bölgeler de asıl sakinleri olmadan kaldı. Dashnaktsutyun partisi ve kontrol birliklerinin üyeleri olan Taşnaklar, Novobayazetsky, Erivan, Echmiadzinsky ve Sharuro-Daralagezsky bölgelerini Azerbaycanlılardan “temizledi”.
Karabağ Ateşkes Komisyonu, 1918
İtilaf bir şeyler yapıyor (Bolşevikleri kazandı)
Hareketsizlik karşısında, bariz sebeplerden dolayı, Rus makamları bu yöndeki anlaşmazlığı gidermek için durumu Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırlarına yerleştirmek için, İngilizlerle Amerikalıları ilgilendirdi. Ve ilk başta her şey Ermeniler için elverişli bir şekilde gitti, hatta İngiliz müttefiklerini bile çağırdılar. Dünya Savaşı’nın galipleri Batı Ermenistan’ı kağıt üzerinde yenmeyi başardı - 1920’de Sevr Antlaşması’nın imzalanması ile Türkiye’nin bölünmesini ifade etti. Gazetecilerin gerçekleşmesi, Türkiye'deki Kemalistlerin iktidara gelmesiyle önlendi. Sultan hükümeti tarafından imzalanan anlaşmayı onaylamadılar.
Bakü'de İngilizler
Paris Sevr Konferansı'ndan bir yıl önce gerçekleşen Sevr Antlaşması'na ek olarak (örneğin, ABD’ye Orta Doğu’da kurulanların ruhuna göre Transkafkasya’ya görev verildi), müzakerelerde İngiliz’lerin müzakerelerde kalıcı arabuluculuğunu, partileri pasifleştirme girişimlerini not etmek gerekir. Fakat görünüşe göre, Paris’teki bazı hedefler nedeniyle, İngilizler Ermeni’nin kınanmasına neden olan Azerbaycan yanlısı bir politika izlemiştir. İkincisi, kendilerini Britanya'nın “küçük müttefiki” olarak görüyorlardı. Genel olarak, İtilafın bölgede barışı sağlama çabaları boşuna idi. Bolşeviklerin gelip Kızıl Ordu'nun bütün güçlerini fethettikleri gerçeğinden bile değil. Basitçe, görünüşe göre, böyle derin bir nefret gazeteler ve diplomatlar tarafından düzeltilmemiştir. Bugün görülebilir.