Non-Fungable token'ların (NFT'ler) önemi, yakında temel bir ihtiyaç haline gelebilecek ölçüde büyüdü. Son zamanlarda düşen kripto para piyasası sebebiyle durağanlaşmış gibi gözükse de NFT'ler hedef kitle olarak iki son kullanıcı grubunu (alıcılar ve satıcılar) da tercih etti ve aralarındaki boşluğu doldurarak güçlü bağlantılar kurdu. Bu bağlantılar bir toplululuğu oluşturdu ve bu ilişkiden karlı çıkan insanları tahmin edebilirsiniz. Bu da bize aslında Web3 döneminde topluluk odaklı pazarlama taktikleri kullanarak ne kadar büyük kitlelere ulaşabileceğimizi ve bu kitlelerin işletmeler üzerindeki gücü hakkında mükemmel bilgiler sağladı.
Demek oluyor ki; Web2'ye benzer şekilde Web3 döneminde de pazarlama için içerik üreticilere, iletişim uzmanlarına, ücretli pazarlama yöneticilerine ve Influencer Marketing'e ihtiyaç duyulacak.
Şu anda kendi topluluğunuzu oluşturmak için yapabileceğiniz en iyi şey, dijitalde zaman geçirmek ve kendi işletmeniz için nişinizi oluşturmak olabilir. Mesela kendinize bir NFT satın alın, bu NFT topluluğunun Discord'una katılın, Twitter'larını takip edin, üyeleriyle etkileşime geçin ve geliştirilmekte olan kültür hakkında bir fikir edinin. Bu, topluluk odaklı çalışmanın bir yolu.
Topluluk ne demek?
Topluluk terimi birçok anlama gelebilir. Bir destek grubu, bir ağ forumu, açık kaynaklı bir proje ve hatta hepsi bir topluluk olarak nitelendirilebilecek bir sanatçı taraftarları kitlesi olabilir. Daha yararlı bir sınıflandırma, toplulukları; ürün, uygulama veya herhangi bir sporla ilgili olsun, üyelerin motivasyonuna göre sınıflandırmaktan geçiyor. Ayrıca, bir topluluğun özü, insanların bir şirketin taahhüdü ve topluluğu için hedefleri hakkında neden bilgi topladığını anlamakta yatıyor.
Yani, belirli bir şirketin halka açık hisselerini satın almak için konuşmaya başlayan bir grup insan, aynı motivasyonla ve hedefle ilerlediği için bir topluluk olabilir. Ayrıca, topluluklar söz konusu olduğunda, dijital topluluklar pazarlama stratejilerine uygulandığında büyük bir büyüme gösteriyor. Çünkü artık dijitalden bir araya gelmek, bir konferansta aynı kahve masasında sohbete başlamaktan daha kolay.
Tabii dijital toplulukları fiziksel bağlantılar haline dönüştüren girişimler de mevcut. Pazar, bu fikri bir iş planına dönüştürmek isteyen girişimciler için oldukça açık. Türkiye’de dijitalleşen toplulukların gerçek hayatta da bir araya gelmesini sağlayan girişimlerden biri de Komünite.
Komünite, Türkiye’de kurulan ve girişimcilerin önce dijitalde nihayetinde de fiziksel olarak yanyana gelebilmesini hedefleyen yerli bir girişim. Aynı zamanda birçok fayda vaad ediyor. Bu faydalar arasında uzmanlığı ek gelire dönüştürmek adına yönlendirmeler, ürünleştirme eğitimleri, networking imkanları ve projelerinize fon bulmak var. Geçtiğimiz aylarda büyümek adına birçok yatırım ve işbirliği yapan Komünite ve yine aynı çizgide ilerleyen, kendi etkinliklerinizi paylaşabileceğiniz yerli girişimlerden biri olan Kommunity gibi toplulukları takip etmek size bu alanların bir parçası olmak için fırsat sağlayabilir.
O halde dijital toplulukların farkı ne?
Çevrimiçi topluluk, çevrimiçi bir platformda birbirleriyle etkileşime giren bir grup insan. Bu topluluklar, 1 milyardan fazla kişilik Instagram topluluğundan, şehirlerindeki esnaf kafelerini özel bir Facebook grubu aracılığıyla değerlendiren 10 kişilik bir kahve severler topluluğuna kadar değişebilir. Topluluklardan farklı değil, yalnızca dijital.
Bir çevrimiçi topluluğun nasıl sınıflandırılabileceği konusunda çok geniş bir yelpaze var ve markanız için en yararlı olan çevrimiçi topluluk türünün ne olduğunu anlamak, kendi topluluğunuzu oluşturmanın ilk adımı.
İki tür çevrimiçi topluluk var:
Birincisi, genel sosyal ağlar topluluğu. Instagram, Facebook, Twitter, TikTok'u düşünün, bunlar devasa bir çevrimiçi topluluklar. Genel sosyal ağlar, insanların topluluğun bir parçası olması için bir sosyal medya hesabına sahip olmasını gerektiren çevrimiçi topluluklar. Bu tür bir topluluğa kimlerin dahil olacağı konusunda çok fazla kural veya kısıtlama yok. Çevrimiçi alanda herkes istediği gibi davranmakta serbest.
İkincisi ise markalı topluluklar. Bu tür bir topluluk, genel bir sosyal ağın tam tersi. Topluluğun içine girmek için bir e-posta adresi ve şifreden fazlasını sağlamanız gerekmekte. SOHO evi veya özel üyeler kulübü gibi düşünebilirsiniz, ancak tüm iletişim çevrimiçi. Topluluğa erişmek için doğru kimlik bilgilerine (deneyim, ortak ilgi alanları, konum vb.) ihtiyacınız olmalı —topluluğa açık bir sosyal medya platformunda olsa bile.
Pazarlama rollerinin Web3'e uyarlanmasına ek olarak, topluluk çeşitleri üzerinden tamamen yeni iş kollarının yaratıldığını görüyoruz. Bunun en güzel örneği Discord'a dayalı bir topluluk yöneticisi rolü.
Bilmeyenler için Discord, ilk kez oyun toplulukları arasında popülerlik kazanan bir VoIP anlık mesajlaşma platformu. Bu platform NFT de dahil olmak üzere birçok marka ve işletme için müşterilerle daha hızlı, daha etkili iletişim gerçekleştirdikleri bir etkinlik kanalı. Bu etkinlikler arasında trivia geceleri, yarışmalar, topluluk tarafından oluşturulan etkinlikler, çekilişler bulunmakta.
Yeni bir meslek çeşidi olan Discord Topluluk Yöneticilerinden, soruları yanıtlama ve destek sağlama gibi günlük işlerin yanı sıra bu etkinlikleri organize etmeleri ve yönetmeleri bekleniyor.
Ocak 2022'de Gucci, diğer lüks markaların yanı sıra aktif olarak Discord Yöneticileri işe almaya başladı. Bir yıl önce, “Discord Yöneticisi” olmak, işsiz olduğunuz anlamına geliyordu. Bugün, bu kariyer seçimi birçok küresel marka tarafından aranan bir rol. Buradan çıkarmamız gereken en büyük ders ise şu: Topluluklar hızla büyüyor.
Topluluklar düşündüğümüz kadar önemli mi?
Bu sorunun cevabı evet olmakla beraber, toplulukların ileride düşündüğümüzden belki de daha önemli olacağını da belirtmemiz gerek.
Topluluklar, katılımı teşvik ettikleri için önemli. Her aktif katılım, kullanıcıları markanıza yaklaştıyor. Platformda marka görünürlüğünüzü arttırıyorlar. Profillerinize daha fazla potansiyel müşteri çekiyorlar. Davetkar, ilgili bir ortam yaratıyorlar. Topluluk üyeleri, olumlu deneyimlerinden ve büyümelerinden sorumlu varlık olarak markanıza atıfta bulunacağından, marka yakınlığını ve sadakatini teşvik ediyorlar. Topluluklar ilham için harika kaynaklar çünkü üyeleri kendi hikayelerini paylaşmaya teşvik ederler, bu da bağlantılar kurabilir ve diğerlerini harekete geçirmeye teşvik edebilir. Güveni besliyorlar. Takipçilerinizin bir topluluk olarak işlev görmesini sağlayabilirseniz, bu, markanızın güvenilir olduğunun bir işareti olacak. Sonuç olarak dijital topluluklar daha fazla takipçi çekiyorlar ve daha yüksek elde tutma oranları kazanıyorlar.
Çevrimiçi topluluğunuzu oluşturmak
Çevrimiçi bir topluluk oluşturmak değerli bir pazarlama stratejisi. Kendi kopyalarını ve ürünlerini geliştirmek için onlara sürekli geri bildirim veren çevrimiçi bir topluluğa sahip marka, odak grupları veya müşteri araştırmalarını bir araya getirmeye çalışan markaya göre çok büyük bir avantaja sahip olacak.
Ama bu zor bir süreç olduğu anlamına gelmez. Daha önce de Discord toplulukları ile neler yapabileceğinizi anlatmıştık. Topluluk platformları (sosyal ağlar dahil) bu toplulukları tam olarak desteklemekte ve markanız için bir topluluk oluşturmayı kolaylaştırmakta. Bir topluluk oluşturmanın arkasındaki işin çoğu, amacını ve onu nasıl tanıtacağınızı bulmak.
Kendi çevrimiçi topluluğunuzu oluşturmak için 7 adım şu şekilde özetlenebilir.
- Çevrimiçi topluluk için kilit adımları ve işbirliklerini belirleyin.
- Amacı ve hedefi tanımlayın.
- Discord, Reddit, Twitter gibi bir topluluk platformu seçin.
- Bir üye profili oluşturun.
- Kurallar ve normlar geliştirin.
- Topluluğunuzu kurun.
- Çevrimiçi topluluk için kilit paydaşları belirleyin.
- Topluluğunuzu tanıtın.
Tabii ki söylemesi yapmasından daha kolay. Bir topluluk oluşturmak 7 cümleye sığabilecek kadar kısa bir efor değil. Ama tutarlı ve kararlı adımlarla ilerleyerek dijitalin sizlere sunduğu fırsatları değerlendirmek sizi öne çıkaracaktır.
Mesela topluluğunuzu tanıtmak için sosyal medya trendlerini kullanmak faydalı olabilir.
Sosyal medya, Web 2.0 dijital pazarlama devriminden bu yana güçlü bir pazarlama aracı olmasına rağmen, NFT işletmeleri gibi dijital işletmeler, Web 3.0 sosyal platformları tamamen gelişene kadar bir süre daha bu platformlara bağlı kalmalı. Herhangi bir dijital topluluk odaklı pazarlama stratejileri izleyen işletmeler için, tüm sosyal medya platformlarında resmi hesaplara sahip olmak, kitlelere ulaşmak için söylenmemiş zorunlu bir kural. Herhangi bir şirketin sosyal medyada gelişmesi için bir hedef kitle oluşturmak, takipçilerin ilgisini çekmek ve takipçileri ödeme yapan müşterilere dönüştürmek gerekli
Benzer şekilde, ürünlerinizi ve hizmetlerinizi ilgi çekici reklamlar ve içeriklerle sosyal medya platformlarında tanıtabilirsiniz. İnsanlar çeşitli hashtag'leri takip ettiğinden ve içeriğiniz onlara kolayca ulaşacağından, ilgili hashtag'leri eklemek de önemli. İletişimi arttırmak için işbirlikleri kurabilir ve influencer’lar ile birlikte çalışabilirsiniz. Aynı zamanda sunduğunuz hizmetlerle alakalı kısa videolar kullanarak topluluğunuza hap bilgi sağlayabilirsiniz.
Discord, Telegram, Reddit, Clubhouse ve Quora gibi topluluklara dayalı çeşitli etkileşimli platformlardan da ulaşabilirsiniz. İçeriğinizi bu platformlardaki tüm ilgili gruplarda paylaşabilirsiniz, böylece birçok işletmeniz ve sunduklarınız hakkında bilgi sahibi olur ve web sayfanıza gelir. Bu taktik, uzun vadede topluluğunuz haline gelen sabit bir takipçi ağı oluşturmaya yardımcı olabiilir.
Kitlenizle etkileşim kurmanın anahtarı iletişim. Topluluğunuzu gelişmeleriniz ve hizmetleriniz hakkında güncel tutmak, daha fazla teklif çekmek için çok önemli. Topluluk geniş ve güçlüyse, proje yatırımcılardan, hayranlardan ve basından hızla ilgi çekebilir. Sonuç olarak, hedef kitlenizi mümkün olan en kısa sürede oluşturmaya başlamak oldukça önemli.
Peki markalar ne yapıyor?
NFT’lerden ve kurulan topluluklardan örnek verelim. Markalar, kendilerini bu alana sokmak için halihazırda kurulmuş NFT projeleriyle ortak olmanın genellikle daha ucuz ve daha iyi olduğunun farkında. Bunu yaparak, NFT yerlileri tarafından anında bir marka desteği elde etmenin yanı sıra, markaların başlatmak istediği tüm teknik NFT oyunlarını beta testi yapabilen bir grup insana erişim sağlıyorlar.
Örneğin, bir NFT projesi başlatmak ve NFT olmayan yerel müşterilerinizi dahil etmeye çalışmak yerine, ortak kanallarınız aracılığıyla mevcut NFT sahiplerine pazarlamak daha kolay.
Samsung, Metaverse'de arazi satın aldı.
Burada amaç sonunda kendi sanal mağazalarını kurmak, mağazalarına sanal yaya trafiği sağlamak ve müşterilerine ürünlerinin AR/VR deneyimlerini sunmak. Bunun için birçok marka gibi Samsung da arazi satın aldı.
Adidas ve Prada Metaverse’de topluluk odaklı pazarlama adımlarını hızlandıracak bir iş birliği gerçekleştirdi.
Bu alanda satın almalar hızlanmaya devam edecek ve pazarlamacıların çeşitli sektör değişikliklerini yakından takip etmesi gerekiyor. Nike'ın RTFKT'yi satın almasıyla birlikte, ayakkabılarını sergilemek için AR/VR yeteneklerini genişletiyorlar ve potansiyel olarak meta veri tabanı merkezli ürün yerleştirme anlaşmaları akışını açıyorlar.
Snoop Dogg ve diğer ünlüler ve markalar Metaverse merkezli konserler ve etkinlikler başlattı.
Bundan örnek alarak ileride metaverse etkinlikleri organize etmek isteyen markalar ve insanlar, geleneksel olası satış yaratma taktiklerine ihtiyaç duyacaklar. Ücretli reklamlar, Influencer pazarlama stratejileri ve geleneksel medya, metaverse olay kayıtlarını yönlendirmek için çok önemli pazarlama araçları olacak. Bunun için de tabii ki bu konuda deneyim edinmiş insanlara ve işletmelere olan güven artacak.