Borderline kişilik bozukluğu (BKB), kimlik ve kişilik özellikleriyle ilgili kronik problemler, duygu olarak labilite, dikkat dağınıklığı ve öfke nöbetleri gibi belirtileri olan kişilik bozukluğudur. BKB kişiyi narsistik, şizoid, yaygın panik atak ve depresif bozukluklar gibi diğer problemlere daha yatkın hale getirebilir. BKB, kişinin problemli davranışlarının ve duygusal açıdan zorluklarının daha iyi anlaşılabilmesine yardımcı olan teorik bir model olarak kabul edilmektedir.
BKB diğer kişilik bozukluklarından farklı olarak, hastanın kişilik özellikleriyle ilgili farklılıklar gösterir. BKB'li bireyler, zor bir durumda yaşadıkları zamanların ya da yaşadıkları ilişkilerin kötü olacağı hissine sahiptirler. BKB'li kişiler, genellikle diğerlerine ve kendilerine karşı ani değişen duygusal tepkiler gösterirler. BKB, kişinin kişilik özellikleri ve duygu durumu arasındaki kararsız birlikteliği ve bazı davranışsal eğilimleri açıklayan bir kavramdır.
Belirtileri
BKB'li kişiler aşağıdaki belirtilerde sık sık karşılaşılır:
- Kendine zarar verme eğilimi
- Otomatik kontrol kaybı
- Kontrolsüz öfke nöbetleri
- Ani değişen duygular
- Tıkanmışlık duygusu
- Kendini kötü hissetme
- Kendini aşağılama
- Alınganlık
- Paranoik düşünceler
Tanısal Kriterler
Bir kişinin BKB olduğu anlaşılabilmesi için, DSM-5 (Duygusal Bozuklukların Sınıflandırılması ve Tanısı) göz önünde bulundurulmalıdır. DSM-5, BKB tanısı için göz önüne alınması gereken temel kriterleri listelemektedir. Ayırt edici kriterler aşağıda listelenmiştir:
- Kendini zarar verebilecek davranışlar
- Kişilik özelliklerindeki ani değişimler
- Kendini kötü hissetme
- Düşmanca davranışlar
- Hırçın tepkiler
- Duygusal labilite
- Kontrol kaybı
- Dürtüsel davranışlar
Tedavi
BKB, kişisel terapi, grup terapi, aile terapisi veya bazı ilaçlarla tedavi edilebilir. Kişisel terapinin amacı, hastanın duygularını kontrol edebilmesini, kötü alışkanlıklarını ve düşüncelerini değiştirebilmesini, mantıklı düşünme becerilerini geliştirebilmesini sağlamaktır. Grup terapisi, hastanın yaşadıklarını paylaşmasını, diğer başkalarıyla iletişim kurmasını ve destek almasını sağlar. Aile terapisi, hastanın ailesinin hastaya destek verdiği ve hastanın sorunlarına gerçekçi bir yaklaşım geliştirdiği anlamına gelir. Bazı durumlarda, doktor tarafından reçete edilen, belirtileri hafifletmek için kullanılan bazı ilaçlar da verilebilir.
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB), sosyal interaksiyonlarda ve davranışlarda ortaya çıkan kronik durumdur. BKB, kişilerde belirgin duygu ve düşünce değişiklikleri nedeniyle farklı tedaviler gerektirir. BKB, doğumdan itibaren edinilen ve kalıcı olan bir bozukluktur. Bu bozukluk, kişinin davranışını, duygularını ve düşüncelerini etkileyerek yaşamını değiştirebilir.
BKB’li kişilerin yaşamlarında, düşünce düzensizliği, davranışsal ani değişiklikler veya duygusal olarak üstesinden gelinemeyen hareketler görülebilir. Bu kişilik bozukluğuna sahip olanlar, ilişkilerinde gelgitler yaşamakla kalmayıp, kendilerine veya başkalarına zarar vermekten de korkabilir. BKB’li kişiler, çoğunlukla depresif duygular ya da öfke nöbetleri gibi duygusal yoğunluklar ve gerginlikler yaşar. Ayrıca, bu duruma sahip olanlarda suicide eğilimler de ortaya çıkabilir.
BKB tedavisinde çoğunlukla psikoterapi kullanılır. Psikoterapinin amacı, hastanın duygularını ve düşüncelerini keşfetmesi, onları anlaması ve değiştirmesidir. Kişinin yaşadığı problemleri anlaması, bu problemleri çözmeye yönelik stratejiler geliştirmesi ve bunları daha sağlıklı şekilde uygulamasını sağlamaktır. Ayrıca, BKB tedavisinde psikofarmakoloji kullanılabilir. Bu tedavi türü, tam olarak hastanın gereksinimlerine göre uygulanmalıdır.
Borderline Kişilik Bozukluğu, kişilerin hayatlarını ciddi şekilde etkileyebilen ciddi bir hastalıktır. Bu hastalığın tedavisi çok kapsamlı bir şekilde ele alınmalıdır. Hastanın çevresindeki kişilerin desteği, hastanın BKB ile başa çıkmasında büyük önem taşır. İlgili kişiler, hastanın bu durumla başa çıkmasına yardımcı olabilirler.