ABD Merkez Bankası şu andaki Başkanı Ben Bernanke 1953 doğumlu ve fakir bir aileden gelip kendini dünyanın bir numaralı “Büyük Depresyon” yani (1929 krizi ) uzmanı haline getirmiş, Harvard mezunu (1975), MIT doktoralı (1979) ve Stanford ve Princeton üniversitelerinde uzun süre hocalık yapmış, çok uzman bir kimsedir.
Hatasız insan olmaz. Bernanke hepimiz gibi bazı hatalar yapmış olabilir. Nitekim bu yıl mayıs ayında piyasalar tarafından yanlış anlaşılan açıklamalarını yaparken daha tedbirli olabilirdi. Ama bazı insanlar yaşamlarını bilimsel konularda dünyanın bir numaralı uzmanı olmaya harcamışlardır ve bu fedakârlıkları, varsa hatalarını affettirir.
BAŞKANLIĞA BUSH GETİRMİŞTİ
Temel siyasi eğilim olarak Cumhuriyetçi olan Bernanke 2002-2005 arasında Bush döneminde FED Yönetim Kurulu’na seçilmiş, 2005-2006 arasında gene Bush tarafından Başkanın Ekonomik Danışmanlar Kurulu Başkanlığı’na seçilmiş ve 2006 yılında Bush tarafından FED Başkanlığı’na atanmış, ve kriz ortamında Obama tarafından Ocak 2006 tarihinde ikinci defa FED Başkanı yapılmıştı. İkinci dönemi Ocak 2014 tarihinde bitiyor ve üçüncü bir defa atanma hakkı da var. Burada Obama’nın ABD’nin içinde bulunduğu çukurdan çıkmasında, Bernanke’nin akademik hayatını Büyük Depresyon uzmanlığı için harcamış olmasının etkisini ve bu uzmanlığı sayesinde de krizi çıkartan ülke olan ABD’nin krizden Batı ekonomileri arasında en çabuk ve en güçlü çıkan ülke olmasında oynadığı rolü unutuyor gibi. Nereden biliyoruz?
Bernanke üçüncü bir defa atanmayı hak etmişken, Obama ABD medyasına göre göreve atanmayacak.
Yeni Başkan atanması şu andaki duruma göre sonbaharda açıklanacak deniyor. Şu anda FED Başkan Yardımcısı olan, FED’in krizdeki politikalarının başarısında en az Bernanke kadar katkısı olan Berkeley Üniversitesi Profesörü Janet Yellen çok bilgili ve ilkeli bir kadın iktisatçı. İki gün evvel geçmişini bu sütunda aktardık. Siyaseten Demokrat Parti eğilimli. Bu, işsizliğe enflasyondan fazla ağırlık verir demek ve bu nedenle de şu andaki likidite bollaştırma politikalarına, gerek olduğu sürece devam edecek bir yaklaşımı destekleyen çok üst düzey bir uzaman. Janet Yellen atanacak olursa da likiditeyi geri çekme operasyonu 2015 yılına kadar başlamaz. İşsizliğin düşmesi beklenir. Bu dünya, ABD, gelişmiş ülkeler ve gelişen ülkelerin tümü için iyidir ve Yellen doğrunun ne olduğunu bilen biri.
OBAMA, JANET YELLEN'I ATAMALI
Ama dün gene bu sütunda tanıttığımız diğer aday Larry Summers üstün iktisatçı formasyonuna rağmen çok büyük günahları olan ve krizin arkasındaki temel nedenler olan türev ürünlerin ve yatırım bankalarının regülasyon dışında bırakılması olgusunda büyük günahları olduğu (kişisel günhları da var). Ayırımcı söylemleri, son yıllarda ortaya çıkan para merakı ve finans kurumlarıyla halvet olması da “Inside Job” adlı dokümanterde detaylı bir şekilde aktarılıyor ve Summers yerden yere vuruluyor. Başkan olduğu takdirde de nisan ayında medyaya verdiği beyanata göre likidite bollaştırılmasının faydasına inanmıyor ve işbaşına gelince de likiditeyi ortadan kaldırma girişimi yapacak gibi. Bu nedenle de atanması tüm dünya için kötü olur ve risk yaratır. Ayrıca referans gerekirse “Inside Job” adlı dokümanter Summers hakkında en iyi enformasyon kaynağı.
Obama FED Başkanlığı için siyasi tercih yapmamalı veya Bernanke’yi üçüncü defa atamalı veya illa Başkan değiştirecekse Janet Yellen’i ABD’nin ilk kadın FED Başkanı olarak atamalı ki, şu andaki likidite politikaları devam etmeli ve dünya rahatlamalı!