"Tarıma destek artarsa, açlık azalır"
BM Gıda ve Tarım Örgütü FAO'nun verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık bir milyar kişi açlık çekiyor. G8 tarım bakanları zirvesinde de açlıkla mücadelede belirlenen BM hedeflerinin tutturulamayacağı belirtildi.
İtalya'da gelişmiş sekiz sanayi ülkesinin (G8) tarım bakanlarını bir araya getiren zirvede BM'nin 2015 yılına kadar açlık çekenlerin sayısını yarıya indirme hedefinin ancak tarımın rolünün artırılmasıyla mümkün olabileceği kaydedildi.
Gelişmiş sekiz sanayi ülkesinin tarım bakanları İtalya'nın Treviso kentinde iki gün süreyle bir araya geldi ve "Küresel Sorunlar: Acil Gıda İhtiyacını Azaltma" adlı Dünya Tarım Raporu'nu ele aldı. Yıllardır tartışılan rapor, 2008'de kabul edilmişti. Farklı uzmanlık alanlarından 580 bilim adamının dört yıl boyunca dünya tarımını analiz ederek hazırladığı Dünya Tarım Raporu'na katkıda bulunan bir sivil toplum örgütünün temsilcisi olan Benedikt Haerlin, raporda dünyadaki gıda maddesi paylaşımının yanlış olduğu sonucuna varıldığı görüşünde.
Dünyada herkese yetecek kadar gıda maddesi var mı?
Haerlin, "Dünyada herkese yetecek kadar gıda maddesi var mı? Sorusu artık geride kaldı. Yeterince üretiyoruz. Gelecek nesiller için gereğinden fazla gıda üretiliyor ve hala tüketilmeyen besin kaynakları var. Sorun; 'yeterli miktarda gıda üretebiliyor muyuz' değil, 'açlık çekilen yerde sofraya yeterli miktarda yemek geliyor mu?' sorusunda düğümleniyor." diyor.
Modern tarım küresel ısınmayı artırıyor Zirvenin sonuç bildirisinde yer alan en önemli konuysa "Açlıkla mücadelede tarım rolü artırılmalı" oldu. Ancak üretilen yeterli miktardaki gıdanın adil paylaşılmamasını dünyayı tehdit eden küresel ısınma da körüklüyor.
Afrika ve Asya'da küçük üreticiler, şimdiden iklim değişikliklerinden etkileniyor. Su sıkıntısı, kuraklık, sel baskınları sonucu meydana gelen toprak kaymaları ürüne zarar veriyor. Modern tarım ise küresel ısınmayı arttırıyor. Her yıl aynı ürünün ekilmesi ile ortaya çıkan tek yönlü tarım doğaya zarar veriyor. Ayrıca tarımlık arazi açmak için ormanların yok edilmesi de atmosferdeki karbondioksit miktarını artırıyor
Bir milyar insan açlık çekiyor
BM Gıda ve Tarım Örgütü FAO'nun verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık bir milyar kişi açlık çekiyor.
Gelişmiş sekiz sanayi ülkesiyle Rusya'nın tarım bakanının katıldığı zirvede, "gelecek için en önemli hedeflerden birinin gıda ve içme suyunun kalite ve miktarının garanti edilmesidir" denildi.
Tarım sektöründe değişiklik zorunlu
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)'in Başkanı Achim Steiner'e göre, 2050 yılında dünya nüfusu 9 milyara ulaşacak ve bu yüzden tarımda küresel değişiklik zorunlu. Steiner, "Bu dokuz milyar insanın gıda ihtiyacını karşılamanın mümkün olduğu kanaatindeyim. Ancak, bugünün tarım yöntemlerini sürdürürsek, şüphesiz problemler yaşanacak. Çünkü dünyanın pek çok ülkesinde şimdiden su sıkıntısı çekiliyor. Araziler giderek daha kötü bir kalitede işleniyor. Modern tarım alanlarında sıklıkla doğaya zarar veriliyor. Modern tarımcılık, dokuz milyar insanın gıda ihtiyacını karşılayacak kaynakları yok ediyor. Bu da sürdürülebilir organik tarımın giderek önem kazandığı anlamına geliyor." diyor.
Bir yıl önce açıklanan Dünya Tarım Raporu'nda da doğaya zarar veren değil, doğayla uyumlu tarımcılığın gerekliliği vurgulanıyordu. Raporda, ayrıca gıda maddelerinin adil dağıtılması ve daha iyi değerlendirilmesi gerektiği de belirtiliyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) Başkanı Achim Steiner, iki önemli noktadan birinin de sağlıklı gıdalar üretilmesi olduğunu dile getiriyor.
Üretilen gıda maddelerinin yüzde 30 ila 40’ının ziyan ediliyor
Steiner'e göre ikinci önemli konu ise eldekinin iyi değerlendirilmesi. BM Çevre Programı'nin, birkaç hafta önce 'Çevresel Gıda Krizi' adlı bir rapor yayınladığını belirten Steiner rapora göre üretilen gıda maddelerinin yüzde 30 ila 40’ının ziyan edildiğini söyledi
Genetiği değiştirilmiş mısıra yasak
ABD'nin biyo-teknoloji devlerinden Monsanto'nun ürettiği, genetiği değiştirilmiş mısır tohumunun Almanya'da üretimi yasaklandı. MON 810 türü tohumların doğaya verdiği zararlar hala tam olarak bilinmiyor.
Federal Almanya Tarım Bakanlığı son haftalarda yoğun baskı altındaydı. Kısa bir süre içersinde mısır ekimine başlayacak olan Alman çiftçiler, Tarım Bakanı Usa Aigner'in, genleri değiştirilmiş "MON 810" türü mısır tohumunun yasaklanıp yasaklanmayacağı konusunda acilen karar vermesini istiyordu. Bakan Aigner'in üyesi olduğu Hıristiyan Sosyal Birlik Partisi içersinde de, sadece hayvan yemi olarak öngörülen bitkinin ekilmeye devam edilmesine izin verilmemesi isteniyordu.
Parti, Avrupa Parlamentosu seçimleriyle Almanya'daki genel seçimler öncesinde, Bavyeralı tüketicilerle çiftçileri karşısına almak istemedi. Ancak beklenen açıklamayı yapan Alman Bakan Aigner, kararının siyasi nitelik taşımadığını vurguladı: "Bu kararın, 'Yeşil gen tekniği' konusunda geleceğe dönük bir ilke kararı olmadığının altını çizmek istiyorum. Bu, tek bir konuya ilişkin, lehte ve aleyhteki tüm unsurlar titizlikle tartılarak, bilimsel zeminde alınmış bir karardır. Avrupa'da izin verilen bu genetik değişikliğe uğramış tek organizmaya ilişkin yanıtsız kalan birçok soru daha güçlü bir güvenlik araştırmasının yapılmasının önemini açıkça ortaya koyuyor."
Tarım Bakanlığı, uğur böcekleri, su piresi ve kelebekleri tehdit ettiği görüşünde. Karar öncesinde politikacılar "MON 810" türü mısır türünün polenlerinin balda tespit edildiğini gündeme getirmişlerdi. Arıcılar ürünlerinde hayvan yemi içeriği ya da gıda ürünlerinde bulunmasına izin verilmeyen içerik bulunduğu takdirde üretimlerini sürdüremiyorlar. Federal Tarım Bakanlığı uzmanlarından Christian Grugel'a göre ise bu argüman kararda belirleyici bir rol oynamadı: "Elimizde şu anda, arılarda, somut bir tehlike olduğunu ortaya koyacak türde etki olduğunu belgeleyen bir bilimsel araştırma yok. En azından benim arılarla bir bağ olduğunu ortaya koyan bir araştırmadan haberim yok. Ancak mevcut araştırmaların belirli sorulara yanıt vermediği bir durumla karşı karşıyayız."
Şirket yargı yoluna gidiyor
Genetiğiyle oynanmış mısır tohumlarının üreticilerinden Monsanto, Federal Alman Hükümeti'nin bu kararına karşı dava açabilir. Hatta şirketin sözcüsü bu yönde adım atmaya hazırlandıklarını bir haber ajansı aracılığıyla duyurdu bile.
Tarım Bakanı Aigner ise endişeli değil. Zira diğer Avrupa ülkeleri de bu mısır türünü yasakladı: "Avusturya, Macaristan, Yunanistan ve hatta Lüksemburg'a karşı dava açılmadı. Fransa'ya karşı 2008 yılında dava açıldı ve halen karar çıkmış değil. Bizde süreç farklı bir zeminde ilerledi. 2007 yılında önce koruma önlemi alındı. Horst Seehofer başkanlığında bir izleme süreci kararlaştırılmıştı. Şimdiki hukuki durum ise işte geldiğimiz noktadır."
Çevreciler karardan memnun
Siyasetten farklı tepkiler yükselirken çevre ve doğal hayatı koruma örgütleri kararı memnuniyetle karşıladı. Alman Çiftçiler Birliği'nden Adalbert Kienle da genetiği değiştirilmiş mısırın yasaklanmasını memnuniyetle karşıladıklarını duyurdu: "Almanya'da bu karardan etkilenen çiftçi sayısı çok az. Bu mısırın ekilmesi için yapılan başvurularda toplam 3 bin 600 hektarlık bir alan öngörülmüştü. Bu Almanya'daki ekilebilir alanların sadece yüzde 0,02'sini oluşturuyor. Ancak yine de etkilenen çiftçiler var."
Le Monde Diplomatique Türkiye Mayıs 2009 -(Türkçe'ye Değer Akal çevirdi- www.dwelle.de)