Deyimleri Anlamlarına Göre Sınıflandırma
Anlamlarına göre deyimleri iki grup altında değerlendirebiliriz
a) Gerçek anlamlı deyimler
b) Mecaz anlamlı deyimler
Gerçek Anlamlı Deyimler
Bu gibi deyimler anlatıma güzellik katmak amacıyla kurulmuştur. Deyimi oluşturan sözcüklerin anlamı benzerlik (mecaz) anlamını düşündürmeden, kavramları olduğu gibi karşılayan kalıplaşmış söz öbekleridir.
Örnek:
Canı sağ olsun
Beyni atmak
Baskın çıkmak
Ayda yılda bir
Nerde akşam orda sabah vb.
Yukarıda verdiğimiz örneklerde görüldüğü gibi deyimi meydana getiren sözcüklerin anlamları ayrı ayrı gözden geçirildiğinde cümleye verdiği anlam ne ise sözcüğün anlamı da tek başına aynıdır (gerçektir).
Mecaz Anlamlı Deyimler
Bu tür deyimlerde, kullanılan deyimin okuyucuya verdiği anlamın, gerçek anlamından farklı bir anlama büründüğünü görmekteyiz.
Mecaz anlamlı deyimlerde kullanılan sözcüklerin ya biri ya da tümü gerçek anlamını yitir-miştir.
Türkçemizde bu çeşitteki deyimler gerçek anlamlı deyimlere nazaran daha çok karşımıza çıkmaktadır.
Örnek:
Buz gibi soğumak
Beyninden vurulmuşa dönmek
Başının etini yemek
Dilini bağlamak vb.
Yukarıda verdiğimiz örnekler mecazlı sözcük-lerden meydana gelmiştir. Yukarıdaki örneklerde geçen sözcükler benzetmeler yoluyla farklı anlamlar içermektedir.