İnsan taşımak amacıyla tasarımlanmış asansörlerdir.
Özellikle İnsan taşımak için tasarlanmış Sınıf I asansörlerinde;
• 300 ve 450 Kg beyan yüklü küçük kabinler, yanlız insan taşımak için kullanılabilir. Yeni binalarda zorunlu bir durum olmadığı sürece 300 Kg lık asansörler artık kabul görmemektedir. 450 kg beyan yüklü kabinler yalnız insan veya refakatçi hariç bir tekerlekli sandalye taşımak için kullanılabilir,
• 630 Kg beyan yüklü kabinler, insan taşımaya ek olarak tekerlekli sandalye kullanan kişileri ve /veya çocuk arabalarını da taşımak için de kullanılabilir, fakat tam bir dönüş gibi hareket serbestliği sağlamaz. Bu asansörlerin kapıları 900 mm temiz açıklığında dizayn edilmektedir. Kabin alanı 1100*1400 mm olarak tasarlanıp tekerlekli sandalye ve bir refakatçının girebilmesi için uygun erişim şartları sağlanmaktadır.
• 1000 Kg beyan yüklü kabinler, a ve b şıklarında belirtilenlerin yanı sıra, tutamakları sökülebilen sedyelerin, tabutların ve mobilyalarınd taşınması içinde kullanılabilirler.
Esasen İnsan taşımak için tasarlanan, ancak gerektiğinde yük de taşınabilen asansörlerdir.
• Sınıf II asansörler yolcu asansörleridir aynı zamanda eşyada taşınabilir (bk. Şekil 5’ten Şekil 8’e ve Çizelge 2’den Çizelge 3’e)
• Lokal marketler için asansörler Şekil 9, 10 a), 10 b) ve 10 c)’de gösterilmiştir.
• Sınıf II asansörlerinin boyutları, Sınıf I veya Sınıf VI asansörlerine ait boyutlar arasından seçilmelidir. Özellikle konutlarda kullanılan 1000 kg beyan yüklü asansörlerin boyutları ve/veya Sınıf III asansörleri bu amaç için kullanılmalıdır.
Sınıf III asansörler sağlık hizmetleri asansörleridir (bk. Şekil 8 ve Çizelge 4)
Aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır:
• 2500 kg beyan yüklü asansörlerin kabinleri, özellikle 1000 mm x 2300 mm boyutlarındaki hastane
yataklarındaki hastaların tıbbî yardım cihazları ve ilgili görevlilerle birlikte taşınması için uygundur,
• b) 2000 kg beyan yüklü asansörlerin kabinleri, 1000 mm x 2300 mm boyutlarındaki hastane yataklarının (tıbbî yardım cihazları hariç) ilgili görevlilerle birlikte taşınması için uygundur,
• 1600 kg beyan yüklü asansörlerin kabinleri, esas olarak 900 mm x 2000 mm boyutlarındaki hastane yataklarının (tıbbî yardım cihazları hariç) ilgili görevlilerle birlikte taşınması için uygundur,
• 1275 kg beyan yüklü asansörlerin kabinleri, bakım evlerindeki 900 mm x 2000 mm boyutlarındaki
yataklarının (tıbbî yardım cihazları hariç) ilgili görevlilerle birlikte taşınması için uygundur.
Şekil-8
Çizelge-4
Ameliyathaneye çıkan bir hastanın içinde olduğu bir asansörün yarıda kaldığını ya da ayağı alçıda olan bir hastanın arızalanan bir kapı arasında sıkıştığını düşünebilir misiniz?
İşte bu yüzden, hastanelerde kullanılan sedye asansörlerinin özellikleri, her zaman için mümkün olan en yüksek teknoloji kullanılarak dizayn edilmelidir.
Sedyedeki hastanın gözünü almayan aydınlatmalar ve hastanın kendini daha iyi hissetmesini sağlaması amacı ile konfor, estetik gibi ayrıntılara özellikle dikkat edilir.
Frekans kontrollü kademesiz hız sistemleri sayesinde, hassas kat seviyesi ayarı ile tekerlekli sandalye, sedye gibi araçlar ile giriş çıkış yapılırken takılma riski minimuma indirilmiştir.
Sedye çarpma seviyesine konulan çarpma kirişleri kabinde oluşan çarpma sırasında hastaya ve kabine verebilecek zararları kaldıracak şekilde dizayn edilir.
1600 Kg, 2000 Kg ve 2500 Kg taşıma kapasitesine sahip olan Sınıf III tam otomatik, VVVF frekans kontrollü kademesiz hızlı sedye asansörlerimiz hastaneler için en uygunudur.
Hız seçimleri binalar çok yüksek olmasa da 1.6 m/sn seçilerek hastaların ya da doktorların en kısa zamanda istedikleri kata ulaşması sağlanmaktadır.
Hijyenik şartlara dikkat edilmesi gereken sedye asansörlerinde paslanmaz çelik kabin içi kaplamaları, antibakteriyel taban malzemeleri seçilir.
SINIF-IV ASANSÖRLERİ
Esas olarak yüklerin, genellikle şahıslar refakatinde taşınması için tasarımlanmış asansörler
Fabrika, depo ya da otoparklarda kullanılmak üzere tesis ettiğimiz tüm asansörlerimiz ağır ortam şartlarında başarıyla çalışır. Tesis edildiği binanın en zor şartlarına göre tasarlanan yük asansörlerimiz, 630 Kg’dan 10.000 Kg’a kadar çeşitli kapasitelerdedir. Yüksek taşıma kapasitesine sahip yük asansörleri çift hızlı olarak yapıldığı takdirde yüke bağlı olarak katlarda seviye problemleri yaşandığı için VVVF frekans kontrollü olarak tasarlanmaktadır. Kademesiz hızlı sistem sayesinde yükten bağımsız olarak seviyeleme sıfır hatayla yapılır. Tahrik düzeni ise makinalı veya hidrolik olabilir.
SINIF-V ASANSÖRLERİ
• EN 81-3 Standardına uygun
• Hastaneler, restoranlar, hukuk büroları, alışveriş merkezlerinde; yemek, dosya, alışveriş sepeti, çamaşır arabası gibi yükleri taşımak için ideal.
• AISI 304 kalite scotch brite desen, paslanmaz sacdan imal edilmiş kabin ve kapılar.
• Çelik konstrüksiyonu, rayları, halatları, makine motoru, kumanda panosu dahil komple paket sistemlerdir.
• Servis asansörleri, boyutları ve yapım şekli itibarıyla insanların giremiyeceği bir kabini olan sabit asansör tesisleridir.
• İnsanların kullanamıyacağı şartı olduğu için tamburlu olarakda tesis edilebilirler.
• Değişik kapasiteli servis asansörleri farklı amaçlar için tasarımlanabilirler
• İnsanların giremiyeceği kabin ölçüleri olarak en fazla aşağıdaki değerler kabul edilebilir.
• Taban Alanı : 1m2
• Derinlik : 1,00 m
• Yükseklik : 1,2 m
SINIF-VI ASANSÖRLERİ
Sınıf VI asansörler yoğun kullanım için olan asansörlerdir (bk. Şekil 7 ve Çizelge 2).
Yoğun olarak kullanılan asansörler esas olarak en az 2,5 m/s hızın gerekli olduğu 15 kattan fazla kata sahip
yüksek binalarda kullanılmalıdır.
Bu asansörlerin boyutları Çizelge 2’de gösterilmiştir.
Kesin yük, hız ve asansör sayısı ayrıntılı bir trafik hesabı ile belirlenmelidir.
MAKİNA DAİRELİ
Bu tip asdansörler ülkemizde ve dünyada en çok tercih edilen sistemlerdir. Makine Daireli Asansörler, asansör tahrik makinesinin asansör kuyusunun üzerinde projesine uygun olarak teşkil edilmiş bir oda içerisine konumlandırıldığı asansör tipidir. Bu şekilde inşa edilen asansörler, insan asansörleri, yük asansörleri, araç asansörleri, sedye asansörleri, servis asansörleri gibi taşıma amaçlarına göre sınıflandırılabilir.
Bu asansör tipleri kendi içlerinde kullanılaak makine tipine göre “dişlili (GEARED)” veya “dişlisiz (GEARLESS)” olmak üzere iki gruba ayrılır.
Dişlili asansörler, 75 metrenin altında seyir mesafesine sahip yapılarda ve max. 2.0 m/sn altında hızların yeterli görüldüğü durumlarda tercih edilir.
Dişlisiz asansörler ise, gökdelenler, baraj gövdeleri ve gözlem kuleleri gibi daha uzun seyir mesafeleri varsa ve asansörlerde daha yüksek hızlar gerekiyorsa kullanılır.
Asansör makine dairesi: Asansör kuyusunun bir parçası olarak genellikle kuyu üstünde bulunan, asansör makinesi ve asansör teçhizatının içinde bulunduğu makine dairesinin de incelenmesi gerekir.
Makine dairesi, asansör hızı ve beyan yükü olarak adlandırılan asansör yüküne göre belirlenmesi gereken bir alandır.
Bu alanın dış etkenlerden korunmuş rutubetsiz, yeteri aydınlıkta (en az 200 lüx ve stroboskopik yanılgıdan etkilenmeyecek şekilde aydınlatılmış), iyi havalandırılan, ortam sıcaklığı +5~+40 derece arasında korunabilen, ses ve titreşimleri önleyecek şekilde düzenlenmiş olması gerekir.
Özellikle çalışma alanları üstünde en az 2 mt serbest yükseklik olmalı ve Kumanda panoları ve tablolarının önünde serbest çalışmayı sağlayacak yatay bir alan bulunmalıdır.
Gerekli olan yerlerde hareketli parçaların bakım ve kontrolü için bakımın yapılacağı tarafta ve varsa elle kata getirme tertibatı için en az 0,5 m x 0,6 m’lik bir serbest yatay alan bulunmalıdır.
Geçiş yolları üstündeki serbest yükseklik en az 1,8 mt olmalıdır.
Serbest alanlara geçiş yolları en az 0,5m genişliğinde olmalıdır.
Hareketli parçaların bulunmadığı yerlerde bu genişlik 0,4 m’ye kadar azaltılabilir.
Tahrik makinesinin dönen parçalarının üstünde en az 0,3 m yüksekliğinde bir serbest düşey mesafe bulunmalıdır. Makine dairesindeki farklı seviyedeki döşemeler arasında 0,5 m’den fazla bir yükseklik farkı varsa, korkulukları olan merdiven veya basamaklar bulunmalıdır.
İhtiyaca göre ağır asansör parçalarını kaldırmak için makine dairesi tavanına veya taşıyıcı putrellere bir veya birden fazla uygun şekilde yerleştirilmiş; üzerlerine taşıma kapasiteleri yazılmış taşıyıcı veya kanca monte edilmelidir.
MAKİNA DAİRESİZ
Makine daireleri binaların üzerinde belirgin bir yapıya sahiptir ve bina üzerinde belli bir yer kaplamaktadır.
Makine dairesinin kapladığı alan çoğu zaman bina estetiğine uymaz.
Bu yüzden dişlisiz makineler üretime girmiştir.
Dişlisiz makine sayesinde, makine dairesi ortadan kalkmakta ve asansör kuyusu içerisinde, montajın gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır.
Montajı yapılan dişlisiz makine bir disk şeklinde olup, asansör makinesinin ağırlığının yarısı kadar ağırlıktadır.
Dişlisiz makine diğer asansör makinelerine oranla çok daha verimlidir. Ayrıca enerji tüketiminde geleneksel asansör motorlarına göre %40 daha az enerji tüketmektedir.
Bu tip asansörler özellikle yolcu terminalleri, çok katlı mağazalar, alışveriş merkezleri ile eğitim kültür ve sağlık kuruluşları için uygun bir çözüm oluşturmaktadır.
Makine dairesiz asansörler bina maliyeti açısından makine dairesi yapılmadığı için avanataj gibi gözükse de yapım maliyeti açısından Makine daireli asansörlere göre daha yüzksektir. Çünkü bu sistemde daha yüksek maliyetli dişlisiz makine ile beraber, sistemi 1:2 palanga olacak şekilde dizayn ederek 3 adet saptırma kasnağı ve neredeyse 2 kat metrajda özel sertifikalı halatlar kullanılmaktadır.
Hidrolik asansörler trafiği yoğun olmayan ve yukarıda makina dairesi yapılamayan yerlerde uygun çözümlerdir. Genelde özel kullanım için villalarde ve ağır tonajlı yük asansörlerinde uygulanır.
Mevcut binalarda asansör için yer bırakılmamış veya makina dairesi yapılması mümkün değilse kolay ve ekonomik çözüm haline gelir.
Binanın üstünde bir yük uygulanmayacağında yük hesabı tabana göre yapılır.
Hidrolik Asansör Avantajları
• Bina statiğine yük getirilmesinin istenmediği durumlarda. (Örn.: Revizyon veya restorasyonlu yapılarda)
• Çatı tasarımında serbestlik ve teras katına ulaşma imkânı
• Makine dairesi yerinin serbest seçimi.(Alt, ara veya üst katta asansör kuyusuna en fazla 5 Metre mesafede)
• Yüksek taşıma kapasitesi ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilme,(100 Kg./20 ton)
• Aşağı inişte masrafsız çalışma, Tahrik motoru sadece asansör yukarı giderken çalışır, aşağı yönde ise sistem kendi ağırlığı ile hareket eder. Bu avantaj herhangi bir olası arızada ( enerji kesilmesi, sigorta atması gibi) ilave enerji kaynakları olmadan kabinin aşağı yönde hareketini sağlar.
• Sessiz çalışma
• Hassas kat ayarı ( ) ve kabini kat hizasına her iki yönde otomatik seviyelime,
• Olası arızalarda asansör otomatik olarak kata ulaşması,Tahrik motoru sadece asansör yukarı giderken çalışır, aşağı yönde ise sistem kendi ağırlığı ile hareket eder. Bu avantaj herhangi bir olası arızada ( Enerji kesilmesi, sigorta atması gibi) ilave enerji kaynakları olmadan kabinin aşağı yönde bir alt kata hareketini sağlar.
• Darbesiz kalkış ve duruş; Kademesiz hız ayarı,
• Panoramik asansör uygulamalarında az donanımla daha fazla estetik görünüm.
• İniş hızı, çıkış hızına bağımlı olmadan yükseltilebilir. Bu avantaj, motor gücünü yükseltmeden, bina trafiğinin arttırılmasında kullanılabilir.
• Kabine dört taraftan giriş sağlanabilir.(Direk alttan pistonlu hidroliklerde)
• Büyük kabin alanları sağlar.
• İlk harekette pompa tarafından basılan yağ, depoya geri döndüğünden tahrik motorunun kalkışı ( demerajı) yaklaşık yüksüz gerçekleşir. Bu nedenle motorun yıldız / üçgen bağlantısı mümkündür.
Hidrolik Asansör Dezavantajları
• Yüksek süratli asansör uygulamaları için uygun değildir. Asansör hızı maksimum 1.00 m/sn.ye kadar yükseltilebilir.
• Seyir mesafeleri sınırlıdır.(Maksimum 30 metre)
• Gerekli motor gücü aynı hızda ve aynı kapasitedeki Makine tahrikli asansörlere oranla fazladır.
• Kullanılan yağın özellikleri sıcaklık ile değiştiğinden performans değişiklikleri olabilir.
• Zaman içinde olabilecek yağ kaçakları çevredeki su kaynaklarını kirletebilir.
• Yağın ısı seviyesini sabit değerlerde tutabilmek için sıcak bölgelerde klima soğuk bölgelerde ise ısıtıcı gerekebilir.
Bir estetik harikası, binanızın mimarisine ayrı bir özellik katan panoramik asansörler her bina için ayrı ayrı tasarlanır.
Panoramik asansörlerin en belirgin özelliği, kabinin cam ile çerçevelenmiş olmasıdır.
Kabinin cam ile çerçevelenmiş olması kullanıcısına ayrı bir ferahlık vermekte ve insanlar kapalı bir kabin yerine panoramik asansörleri tercih etmektedir.
Günümüzde artan modern binalar ve estetik mimari tasarımlar, beraberinde asansör tasarımlarını da etkilemiştir.
Panoramik asansörler binalara güzellik ve zarafet katarken kullanıcılara alışılmışın dışında bir görünüm sağlamaktadır.
Bu sayede kullanıcısına görsel bir keyif ve ferahlık vermektedir. Asansörü kullanan kişilerin, seyir halindeyken kabin dışını görebilir olması, kapalı asansörlere göre çok daha rahatlatıcı ve asansör korkusu olanlar için huzur vericidir.
Panoramik asansörde kullanılan camlar, kullanıcılarının güvenliğini koruyacak şekilde kırılmaz ya da kırıldığı zaman dağılmaz özellikte üretilmektedir. Hidrolik ve elektrik tahrik sistemler sayesinde panoramik asansörlerde çok geniş kapsamlı yerleştirme çözümler üretilebilmektedir.
Teknik olarak panoramik asansörler 4 kişiden 21 kişi taşıma kapasitesine ve 0,63 m/s hızdan 2,5 m/s hıza kadar tasarlanıp üretilebilirler.
Panoramik asansörler her bina için ayrı ayrı tasarlanır. Binanın mimarisine uygun olarak dairesel, kare, üçgen ve benzer şekilde tasarlanmaları mümkündür. Panoramik asansörlerin diğer bir özelliği ise, bina içine montajı olduğu gibi, bina dışına da montajı yapılabilir.
Bu nedenle yapı içerisinde kullanım alanı avantajı sağlar. Alışveriş merkezleri panoramik asansörlerin en fazla tercih edildiği binalardır. Bununla beraber otellerde, eğlence merkezlerinde, yüksek ofis bloklarında, büyük metro ve tren garlarında geniş kullanım alanları vardır.