Buz Pateni Nedir Nasıl Yapılır
Buz Pateni Nedir Nasıl Yapılır, Buz Pateni Hakkında Bilgi
Buz pateni, buz üstünde kayarak yapılan spor ve eğlence. Altında demir bir çubuk bulunan patenlerle ve bacakların birbirini izleyen hareketiyle kayılır.
Buz pateninin İÖ 1000’lerde İskandinavya’da ortaya çıktığı sanılır. İlk patenler, geyik, öküz, ren geyiği ya da başka hayvanların baldır kemiklerinden ve kaburgalarından yapılırdı. Patenlerde metalin ne zaman kullanılmaya başladığı kesin olarak bilinmemektedir, ama İngiltere’de 12. yüzyıl sonlannda hâlâ kemik kullanılıyordu.
Ortaçağdan beri Felemenk’teki su kanallarında yapılan paten, hem erkekler, hem de kadınlar arasında görülen bir eğlenceydi. 17. yüzyılda İngiltere’de yaygınlaştı ve ilk paten kulübü 1742’de Edinburg’da kuruldu. 1740’larda İngiliz askerleri buz patenini Kuzey Amerika’ya tanıttı. Buz pateni 1776 dolaylarında Fransız sarayında da çok tutulan bir eğlence oldu; sarayda paten yapanlar arasında Marie-Antoinette de vardı. Napo- 16on Bonaparte da 1781’de Auxerre’de paten yaptı.
İngiltere’de ilk sürat yarışı 1814’te Fens’de yapıldı. Amatörler arasında ilk yarış ise 1823’te düzenlendi. Londra’da 1830’da, artistik patinajı kapsayan Paten Kulübü kuruldu. Çizme üstüne takılan ve tümüyle demirden yapılmış ilk buz patenini 1848’de Philadelphialı E.W. Bushnell yaptı. 1860’ta New York Paten Kulübü kuruldu ve Chicagolu usta bir dansçı olan Jackson Haines, 1864’te dans hareketlerini de içeren yeni bir tekniği Avrupa’da sergiledi. 1867’de kurulan Viyana Buz Sporları Kulübü, Haines’in düşüncelerinden yola çıkarak patende Viyana akımını başlattı. Sonradan uluslararası bir spor olan artistik patinaj bu teknikten gelişti. Kanada’daki ilk buz pateni pisti 1868’de Toronto’da açıldı. 1877’de İsviçre’nin Davos kentinde de bir pist açıldı. Yapay olarak dondurulan ilk paten pisti ise Glaciarium adıyla 1876’da Londra’da açılan özel bir pistti. 19. yüzyıl boyunca yapay olarak dondurulan, daha büyük ve halka açık pistler yapıldı. 20. yüzyıl başlarında Kanada’da Melbourne ve Güney Afrika’da Johannesburg kentlerinde de böyle pistler yapıldı.
Buz üstünde oynanan takım oyunlarından İS 2. yüzyıldan kalma belgelerde söz edilir. Ama sayı yapmaya dayanan bandy (buz hokeyine benzer bir oyun), shinty ve buz hokeyi gibi oyunlar ancak 19. yüzyılda Kanada ve Kuzey Avrupa’da görülmeye başladı.
Buz patenini içeren sporlarla ilgili ilk örgütler Büyük Britanya Ulusal Buz Pateni Federasyonu (1879), ABD Artistik Patinaj Federasyonu (1886) ve Kanada Amatör Paten Federasyonu (1888) oldu. Bu kuruluşlar, öteki ulusal örgütlerle birlikte 1892’de uluslararası Artistik Patinaj Birli- ği’ni (ISU) oluşturdu. Sürat pateni, buz dansı ve artistik paten karşılaşmalarını bu tarihten sonra bütün dünyada ISU düzenledi. İlk dünya şampiyonluk yarışmaları 1890’larda, artistik paten ve yalnızca erkeklerin katıldığı sürat pateni dallarında yapıldı; 1924’te düzenlenmeye başlayan Kış Olimpiyat Oyunları’na paten de alındı. Kadınlarla erkeklerin katıldığı artistik paten ve yalnızca erkeklere açık olan sürat pateni aynı yıl Olimpiyat Oyunları’nda yer aldı. 1960’tan başlayarak, kadınlar da Olimpiyat Oyunları’ndaki sürat pateni yarışlarına katıldılar; buz dansı ise 1976’da olimpiyatlarda yer almaya başladı. 19. yüzyıl ortalarında yaygınlık kazanmaya başlayan buz hokeyi de, 1920’lerde buz pateninin yaygınlaşmasıyla daha çok tanınıp sevildi. Yapay olarak dondurulan pistlerin sayısının 20. yüzyılda artması, dinlenme amacıyla yapılan buz pateninin de yaygınlaşmasını sağladı.