Son zamanlarda, devletin ona harcayacak vakti kalmayacak kadar çok para vermesiyle övünen bir nano figür, bir nano pozisyondan gürültü ve toz olmadan çıkarıldı (hemen bir başkasına atanmış olmasına rağmen, daha az önemli değil - şimdi ilişkilerimizi denetliyor. Batı ile ve bizden değil, Batı'dan sorumludur). Ama bugün ondan bahsetmiyoruz. Bugün, MNS'nin (küçük araştırma çalışanları) çok sembolik maaşları için ve laboratuarların başının, ucuz halkla ilişkiler karşılığında ve görkemli kurumsal etkinliklere bütçe fonları harcamadan gerçek bir Anavatan kalkanını oluşturan nano-uzayın gerçek fatihlerinden bahsedeceğiz (I şirket partileri bile yok, bu yüzden tatillerden önce laboratuvarlarında bir yerde oturuyorlar, eski Mendeleev'i hatırlıyorlar ve dağılıyorlar).
Moskova ve Moskova bölgesinde yüzlerce bilimsel araştırma enstitüsü ve tasarım bürosu var. Bunların yarısı hakkında hiçbir şey bilmiyorsunuz, diğer yarısı hakkında bir şeyler duydunuz, ama orada ne yaptıkları hakkında hiçbir fikriniz yok. Bir araştırmacının maaşıyla nasıl yaşayacağınız ve oraya neden gittikleri genellikle sizin için bir gizemdir? Aptallar, muhtemelen? Bir milyon doları reddeden aptal Perelman gibi bir şey. İş bankacıları ve şov adamları, burada insanlar kendilerini buldular, kürek çekmek için kürek değiştirmek için zamanları yok. Ama bugün onlardan bahsetmiyoruz. Bugün alçakgönüllü bilim işçileri hakkında konuşacağız. Dahası, kaynaklarımızı değil, düşmanınkini ("kapalı" araştırma enstitülerimiz hakkında her şeyi biliyorlar) alıntılayacağım.
"Katyuşa" nın büyük torunları
Moskova'nın Nagatino-Sadovniki semtindeki Kızıl Meydan'ın yaklaşık 10 km güneyinde, çevredekilerin dikkatini çekmesi pek olası olmayan donuk on katlı bir bina var. İçeride neler olup bittiğiyle ilgilenen herkes, girişteki altın plakanın üzerine yazılan isimden çok az şey öğrenecek: D.I.I. Kimya ve Mekanik Merkez Araştırma Enstitüsü. Mendeleev (TsNIIHM). İlk bakışta, bunun Rus uzay programıyla bir ilgisi olduğuna inanmak için hiçbir neden yok. Bununla birlikte, açık kaynaklarda TsNIIHM'nin, askeri amaçlar için küçük uydu tellitlerinin geliştirilmesinde uzmanlaşmış, Roskosmos yapısı dışındaki en önemli uydu üreticilerinden biri haline geldiğine dair bol miktarda kanıt var.
TsNIIHM'nin tarihi, St.Petersburg'da, diğer şeylerin yanı sıra, en iyi Periyodik Element Tablosu'nun yaratıcısı olarak bilinen bir Rus kimyager olan Dmitry Mendeleev tarafından icat edilen yeni bir dumansız toz türü kullanma olasılıklarını inceleyen bir kimya laboratuarının kurulduğu 1894 yılına kadar uzanıyor (peki, Düşmanlarımızdan Mendeleev, aynı adı taşıyan elementler tablosunun yaratıcısı olarak bilinir, ancak onu Rus votkasının yaratıcısı olarak da biliyoruz). 1931'de laboratuvar Moskova'ya taşındı ve 1937'de NII-6 olarak adlandırılan bir araştırma enstitüsünün statüsünü aldı. Enstitünün ürünleri arasında, II.Dünya Savaşı sırasında Sovyet ordusu tarafından kullanılan kamyonlara monte edilen kötü şöhretli Katyuşa roketlerini iten nitroselüloza dayalı katı yakıt vardı (biliyorsunuz, kaynaklar düşmanca olduğu için onlar için efsanevi Katyuşa'mız rezil ve Sovyet Ordusu o zamanlar yoktu - Kızıl Ordu vardı). Çünkü fırlatıcılar bir org borusuna benziyordu ve roketler ateşlendiğinde bir uğultu sesi çıkardı. Almanlar onlara "Stalin'in Organı" lakaplarını taktılar (Almanlar genellikle bu sesten dehşete düşüyorlardı, ölümün geleceğini biliyorlardı, korkunç ve kaçınılmazdı, ama ben konudan sapıyorum).
Savaşı izleyen on yıllarda, NII-6, Mayıs 2'da Gary Powers'ın pilotu olduğu U-1960 keşif uçağını düşüren karadan havaya füze de dahil olmak üzere, çeşitli füzeler için katı itici gazlar ve savaş başlıklarının yanı sıra çeşitli tiplerde patlayıcılar üretti. ... 1969'da TsNIIHM olarak yeniden adlandırılan enstitü, Sovyet askeri uzay programına da katıldı ve IS olarak bilinen eş yörünge uydu karşıtı sistem için patlayıcı yükler üretti ("Uydu Destroyer"). Önleyici uydunun her iki tarafına uzanan kısa oklara patlayıcı yükler monte edildi. 1968 ile 1982 yılları arasında Sovyetler Birliği, IS programı kapsamında yaklaşık 20 önleme aracı fırlattı ve bunlardan birkaçı özel olarak fırlatılan hedef uyduları başarıyla yok etti.
Diğer birçok Rus şirketi gibi, TsNIIHM de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından zor günler geçirdi ve esas olarak sivil üretime geçti. Enstitü tarihinde yeni bir bölüm, 2005 yılında TsNIIHM'nin "devlet sırlarını korumak ve siber casusluğa karşı koymakla" görevlendirilmiş bir Savunma Bakanlığı olan Teknik ve İhracat Denetimi Federal Hizmetine (FSTEC) bağlı hale geldiğinde başladı. Bu, TsNIIHM'nin doğrudan kimya ile ilgili olmayan yeni alanlara girmesine izin verdi. Onlar hakkında çok az şey biliniyor, ancak Rus siber savaş programıyla ilgili olabilirler. Ekim 2019'da siber güvenlik şirketi FireEye, CNIIHM'nin endüstriyel tesislerin güvenli bir şekilde kapanmasına izin veren endüstriyel kontrol sistemleri yazılımını bozmak için TRITON olarak bilinen kötü amaçlı yazılımla bağlantısının kanıtını bulduğunu söyledi.
Enstitünün sorumlulukları, web sitesine göre, "Savunma Bakanlığı'nın yeni tip mühimmat, itici gazlar ve patlayıcı cihazlar da dahil olmak üzere gelişmiş silah geliştirme alanında lider enstitü" haline geldiği ve "silah modernizasyonunun kilit alanlarında araştırmalara başladığı 2009 yılında daha da genişletildi. ". Açıktır ki, bu sorumluluk genişlemesi aynı zamanda yörünge denetimi, uyduların inkar edilmesi ve muhtemelen diğer alanlarda ("inkar" kelimesi ile düşmanların muhtemelen uydularının imhası / engellenmesi veya yıkımdan saklanması anlamına gelen çok gizli askeri uzay projelerinde kilit bir rol de içeriyordu. çalışmamızı engelliyor). 23 Ağustos 2010'da şirket, uzay üretimi için Rus Uzay Ajansı'ndan bir lisans (No. 1373K) aldı. ekipman.
Anavatanın kozmik sınırlarını korumak
Dahası, düşmanlar zaten kahve gerekçesiyle tahmin ediyorlar. Enstitünün uzayla ilgili çalışmalarının büyük bir kısmının, anlaşılmaz bir adı olan "Design Bureau of Applied Mechanics" (KBPM) adlı bir alt bölümde yürütüldüğünü varsayıyorlar. Daha önce RSC Energia ve OAO Gazkom'da (şimdi Gazprom Uzay Sistemleri) üst düzey pozisyonlarda bulunan ve Yamal iletişim uydularının gelişimini denetleyen Vladimir Verkhoturov başkanlık ediyor. KBPM, web sitesinin tam anlamıyla şu şekilde tanımladığı şeyle ilgilenir:
- Uzay teknolojisi ve uzay malzemelerinin geliştirilmesi ve üretimi.
- Uydulardan alınan bilgilerin alınması, işlenmesi ve depolanması için yer altyapısının geliştirilmesi ve inşası.
- Yer testlerine katılım, fırlatma için hazırlık, uçuş kontrolü ve uyduların kullanımı.
TsNIIHM'nin diğer bir alt bölümü, Vladimir Turkov başkanlığındaki Nanoteknoloji Araştırma Merkezi'dir (Nanoteknoloji Araştırma Merkezi). "2008-2008 için Rusya Federasyonu nano endüstrisinin altyapısının geliştirilmesi" federal programının bir parçası olarak 2011 yılında kurulmuştur. Araştırma alanlarından birinin "gelişmiş roket ve uzay teknolojisi" olduğu söyleniyor, ancak web sitesinde daha fazla ayrıntı verilmiyor.
Gördüğünüz gibi, düşmanlar bilgilerini açık kaynaklardan alıyorlar, iş sahalarından bile çekinmiyorlar, enstitünün uzay endüstrilerindeki açık pozisyonlarını izliyorlar. TsNIIHM'nin, yaygın olarak Phystech olarak bilinen Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü (MIPT) adlı bir üniversite ile yakın bağları olduğunu biliyorlar. 2005 yılında MIPT, 2016 yılında Güvenlik Sistemleri için Gelişmiş Teknolojiler olarak yeniden adlandırılan Otomatik Biyoteknik Sistemler bölümünü oluşturdu. 2004'ten 2011'e kadar FSTEC'in direktörü olan Sergei Grigorov başkanlık etti. Bu isimler uzay programıyla herhangi bir bağlantı ifade etmese de, bölüm aslında Üniversitenin Aerofizik ve Uzay Araştırmaları Fakültesi'nin (FAKI) bir parçasıdır ve uzay ile ilgili çeşitli dersler sunmaktadır. Bölüm, diğer şeylerin yanı sıra, nanoteknoloji merkezi TsNIIHM'nin faaliyetlerini destekleyen nanoteknolojinin yanı sıra "ileri roket ve uzay teknolojileri" üzerine araştırmalar yapmaktadır. Bölümün birçok öğrencisi TsNIIHM'de eğitim alır ve enstitüde veya FSTEC'in diğer kuruluşlarında çalışmaya devam eder. FAKI'nin bir diğer bileşeni de, TsNIIHM nanoteknoloji merkezi ile eş zamanlı olarak kurulan ve onunla yakın işbirliği içinde olan, Uygulamalı Nanoteknoloji Laboratuvarı (Mikhail Ryazhakov başkanlığında) bulunan Uygulamalı Mekanik Departmanıdır.
Bilgilerinin geri kalanını devlet tedarik sitelerinden alıyorlar. Oradan, enstitünün askeri amaçlar için çeşitli mikro uydular ve nanosatellitler üzerinde çalıştığını, bir sistem entegratörü olarak hareket ettiğini, çeşitli taşeronlar tarafından sağlanan bileşenleri tek bir düğümde birleştirdiğini öğrendiler. Daha ileri liste projeler.
"Seviye"
TsNIIHM'nin genel yüklenici olarak görev yaptığı bir uzay projesi, askeri isim 14K167 olarak da bilinen Nivelir ("Dull Level") olarak adlandırılır. Proje resmi olarak 30 Eylül 2011'de, TsNIIHM'nin Devlet Bilimsel ve Teknik Merkezi "Garant" (SSTC "Garant") adlı gizemli bir organizasyondan "Seviye" için bir sözleşme aldığı zaman başladı. İnternetteki kaynaklar, 1995 yılında kurulmuş olması ve Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'na ait olması dışında, bu örgüt hakkında neredeyse hiçbir şey göstermemektedir. Bu, Nivelir'in, Savunma Bakanlığı'nın Roscosmos'un kanatları altında faaliyet gösteren bir şirketle sözleşme imzalamasıyla başlayan, geleneksel Rus askeri uzay projelerinin çoğundan tamamen farklı bir organizasyon tabanına sahip olduğunu gösteriyor.
Düşmanlar, Nivelir'in uzaydaki diğer uyduları incelemek için tasarlanmış küçük uydular inşa etme projesi olduğunu düşünüyor. Şimdiye kadar, Rusya bu tür 4 uyduyu başlattı. İlk üçü (Kosmos-2491, 2499 ve 2504 olarak faturalandırıldı) 25.12.2013/23.05.2014/31.03.2015, 2519/2/1 ve 23/2017/2519 tarihlerinde Rokot fırlatma aracında üç iletişim uydusu ile yol arkadaşı olarak fırlatıldı. Son ikisi onları yörüngeye yerleştiren RB "Briz-KM" ile karşılaştı. Dördüncüsü, 14 Haziran 150'de Soyuz-23-2017V roketiyle fırlatılan Kosmos-2521 uydusu ile birlikte fırlatıldı. 2519F2018 askeri endeksli "Cosmos-XNUMX", Design Bureau NPO im. Lavochkin, bilimsel uyduların ve derin uzay sondalarının üreticisi olarak bilinir. Yeryüzünün uzaktan algılanması ve / veya yörüngedeki diğer nesnelerin uzun menzilli gözlemleri için kullanılabilir. Müfettiş uydusu XNUMX Ağustos XNUMX'de ana uydudan serbest bırakıldı ve "Cosmos-XNUMX" olarak adlandırıldı. Ardından Nisan XNUMX'e kadar Kosmos-XNUMX ile tekrar tekrar yakınlaşma operasyonları gerçekleştirdi.
Düşmanlarımızın endişesi, 2521 Ekim 30'de Kosmos-2017'in kendisinin, Rusya Savunma Bakanlığı'na göre "Rus uydusunun teknik durumunu teşhis eden" ve "iade edilip edilemeyeceğini belirleyen" bir alt uydu (Kosmos-2523) yayınlaması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. çalışma durumunda ". Bununla birlikte, Cosmos 2521'den ayrıldıktan kısa bir süre sonra, perigee'sini yaklaşık 100 kilometre indirdi ve o zamandan beri başka hiçbir uyduya yaklaşmadı, bu da resmi olarak ilan edilen amacı için kullanılmamış olabileceğini düşündürdü. Ağustos 2018'de, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Silah Kontrolü Doğrulaması Ilim Poblet, davranışını "daha önce yörünge içi teftiş veya uzay durumsal farkındalık yeteneklerinden görülen herhangi bir şeyle uyumsuz" olarak nitelendirdi ve bunun olasılığına işaret etti. uzay silahları geliştirme programı ile ilgili olabilir.
2 Kasım 2016'da TsNIIHM, St. Petersburg şirketi NII "Ferrit-Domen" ile "Seviye" projesi için bir sözleşme imzaladı. Bu sözleşmeyle ilgili dokümantasyon, hangi amaca hizmet edeceğini belirtmeksizin sadece "koruyucu kaplama" testinden bahseder. Bununla birlikte, Araştırma Enstitüsü "Ferrit-Domen" in, ferromanyetik nanopartiküller ile ince hidrojene karbon filmleri kullanarak radyo emici malzemeler ürettiği bilinmektedir. Şirketin web sitesi, malzemenin "kara, deniz, hava ve uzay teknolojilerinin radyo görünürlüğünü azaltmayı" amaçladığını ve spektrumun optik ve kızılötesi bölgelerindeki radyasyonu absorbe etme yeteneğinden bahsettiğini söylüyor. Ferrit-Domain tarafından TsNIIHM için yapılan işe Levelir-RP denir, burada RP "radyo emici kaplama" anlamına gelir. Bu çalışmanın gizli materyalle ilgili olduğuna dair ek kanıtlar, Nota-D araştırma projesi çerçevesinde TsNIIHM ile radyo emici materyaller üzerine ortak çalışmadan bahseden 2012 ve 2013 Araştırma Enstitüsü "Ferrit-Domen" yıllık raporlarıdır. TsNIIHM Nanoteknoloji Araştırma Merkezi ayrıca, 2014 yılında yayınlanan bir patentin de kanıtladığı gibi radyo emici malzemeler üzerinde araştırma yaptı.
Sonuç, Nivelir projesi tarafından başlatılan gelecekteki uyduların büyük olasılıkla gizli materyallerle kaplanması, onlara potansiyel olarak fark edilmeden diğer uydulara gizlice girme yeteneği vermesi.
"Petrel"
Tedarik belgeleri ayrıca TsNIIHM'nin 14K168 askeri endeksine sahip olan Burevestnik olarak bilinen başka bir çok gizli uzay projesine dahil olduğunu ortaya koydu. Projenin 1 Eylül 2011'de esrarengiz organizasyon SSTC Garant ile Moskova'nın güneyindeki Kolomna'da bulunan Machine Building Design Bureau (NPK KBM) arasında bir sözleşmenin imzalanmasıyla başladığına dair göstergeler var. NPK KBM, özellikle taktik balistik füzeler, tanksavar füzeleri ve taşınabilir uçaksavar füze sistemleri üreten bir silah üreticisidir. Geçmişte herhangi bir uzay projesi üzerinde çalıştığı bilinmemektedir, bu da bu projedeki başrolünü biraz gizemli kılmaktadır. TsNIIHM, 30 Eylül 2011'de NPK KBM'den Nivelir sözleşmesinin imzalandığı gün tam olarak aynı gün sözleşme alarak projeye katıldı.
Dahası, düşmanlar, tek bir uydu veriyoluna sahip oldukları ve aynı mono-yakıtlı elektrik santralini kullandıkları için "Seviye" ve "Petrel" in bir şekilde birbirleriyle ilişkili olduğu sonucuna varırlar. "Petrel" hakkında ayrıntılı olarak yazdım zaten buradaKendimi tekrar etmeyeceğim. Düşmanların bir sebepten dolayı endişelendiğini söyleyebilirim. İşte sonuçları:
“Burevestnik projesi için yükleniciler ve alt yükleniciler üzerinde yapılan çalışma, yeni bir Rus eş-yörünge anti-uydu sistemi ile uğraştığımızı varsaymak için her türlü sebebi veriyor. Bundan önce, alçak yörüngelerdeki uyduları devre dışı bırakmak için çeşitli yer ve havadan uydu anti-uydu sistemleri geliştirdiler, ancak Burevestnik'in ana hedefleri çok daha yüksek yörüngelerdeki uydular (örneğin sabit kemer gibi) olabilirdi. Küçük boyutları göz önüne alındığında, bir veya daha fazla Burevestnik uydusu, Plesetsk'ten fırlatılan Angara-5 roketlerindeki daha büyük bir yük ile birlikte gizli bir şekilde sabit bir yörüngeye fırlatılabilir. 36 bin km yükseklikte ve muhtemelen Nivelir uyduları ile aynı gizli materyali kullanarak, bunların Dünya'dan tespit edilmesi imkansız (veya çok zor) olacak. Burevestnik'in diğer uyduları tam olarak nasıl devre dışı bırakacağına dair hiçbir şey kesin olarak söylenemez, ancak TsNIIHM ve KB Tochmash gibi şirketlerin geçmişi, uzay enkazına rağmen, bir patlayıcı yükün veya kinetik silahın kullanıldığı iddiasını gösteriyor. yarattıkları Rusya'nın kendi uyduları için tehlike oluşturacak. "
Projenin bir diğer alt yüklenicisi de adını taşıyan Hassas Mühendislik Tasarım Bürosu'dur. Nudelman (KB Tochmash), taktiksel karadan havaya füzelerin yanı sıra uzaydan uzaya füzelerin, Salyut askeri istasyonu için hızlı ateş eden bir topun ve Nudol'un yer tabanlı sağ yükseliş uydu karşıtı sistemi için bir güdümlü kafa üreticisi olarak bilinir. Yoğun Sovyet zamanlarından beri bu yönde çalışıyor. Bu nedenle, düşmanlar hiç soğuk esmiyor.
"Nümismatçı"
TsNIIHM'nin kilit bir oyuncu olduğu bir diğer projeye Numismatist (madeni para toplayıcı) adı verilir. Resmi olarak 1 Temmuz 2014'te TsNIIHM ile Savunma Bakanlığı arasında bir devlet sözleşmesi imzalanmasıyla başladı. Projenin alt yüklenicileri, St.Petersburg'daki Bilimsel Televizyon Araştırma Enstitüsü (NIIT) ve NIISI im. Nizhny Novgorod'da Sedakov. Birincisi proje için bir tür televizyon kamerası geliştiriyor, ikincisi ise uzay tabanlı ultra geniş bant (UWB) radarı. UWB radarı muhtemelen sözde gürültü radarıdır. Bu tür radarların geleneksel radarlara göre temel avantajı, parazit, algılama ve harici parazitlere karşı içsel bağışıklıkları ve ayrıca uzaydaki görece yakın nesnelere (600 ila 6000 metre) kesin mesafe ölçümleri gerçekleştirme becerileridir.
Uyduların, bir TV kamerası ve UWB radarına ek olarak, Burevestnik için en az bir sözleşme aldığı bilinen Kazan'daki Devlet Uygulamalı Optik Enstitüsü (GIPO) tarafından geliştirilen bir kızılötesi kamera ile donatılacağına dair bazı kanıtlar var. Proje için geliştirilmekte olan yük türleri, Numizmat uydularının yörüngede buluşma operasyonları gerçekleştireceğine dair hiçbir şüpheye yer bırakmamaktadır, ancak bunun uyduları test etmek, uyduları reddetmek veya diğer amaçlar için olup olmayacağı hala belirsizdir.
Nanosatellitler
Nivelir, Burevestnik ve Numismatus, genellikle mikro uydular olarak adlandırılan 50 ila 100 kg ağırlığındaki uydulardır. Ek olarak, TsNIIHM, yaklaşık bir ila on kilogram ağırlığındaki nanosatellitler üzerinde çalışıyor gibi görünüyor. Detaylar çok kabataslak. Çalışmaların bir kısmı, en az üç bileşenle Naveska (menteşe) araştırma projesinin bir parçası olarak gerçekleştirilmiş gibi görünüyor.
"Menteşe-N": 30 Aralık 2016'da TsNIIHM ve MIPT Üniversitesi arasında imzalanan bir sözleşme uyarınca başlatılan ve MIPT'nin kendisi de nanosatellit üreticisi olan Sputnix'ten Cubesat sınıfı uydular için bileşenler sipariş ettiği bir proje.
"Menteşe-X": Kimyasal-Teknoloji Üniversitesi ile işbirliği içinde proje. Mendeleev (2016–2017), Cubesat sınıfı uydular için minyatür katı yakıtlı itme sistemleri geliştirmeyi amaçladı.
"Menteşe-I": Nükleer Fizik Enstitüsü ile ortak girişim. Moskova Devlet Üniversitesi'nden Skobeltsyn (2017), yalnızca "radyasyonun madde ile etkileşimini incelemek" amacıyla tanımladı. Skobeltsyn Enstitüsü, uzay ortamının uydu malzemeleri üzerindeki etkisini incelemek konusunda uzmanlaşmıştır.
Bu ayrı araştırma çabaları arasındaki bağlantıların ne olduğu ve bunların gerçek uyduların üretimine yol açıp açmayacağı bilinmemektedir. Bu nano uydu projelerinin amacı henüz belirlenemiyor, ancak araştırmanın gizli niteliği askeri hedefleri gösteriyor. Nanosatellitler, randevu operasyonları da dahil olmak üzere çok çeşitli askeri görevlerde kullanılabilir.
Sonuç
Mevcut kanıtlar, TsNIIHM'ye bu on yılın başlarında yörünge denetimlerinde ve uydu karşıtı savunma projelerinde önemli bir rol verildiğini gösteriyor. 2013'ten bu yana, dört LEO araştırma uydusu başlatıldı ve en az bir tane daha fırlatma için hazırlanıyor. Batı'da bu uyduların amacına ilişkin bazı rahatsız edici haberlere rağmen, esasen hiçbir şey yapmadılar, ancak 2000'lerin ortalarından bu yana birçok ABD ve Çin araştırma uydusunun gösterdiği aynı yetenekleri tam olarak gösterdiler.
SSCB'nin sahip olduğu ve başka hiçbir uzay gücünün sahip olmadığı ve şu anda kullanmadığı görünen Rus uzay karşı önlem yeteneklerini geri kazandıracak yeni bir eş-yörünge karşıtı uydu sisteminin (Burevestnik) açık bir şekilde geliştirilmesi büyük endişe kaynağıdır. Bu, Rusya'nın kara tabanlı uydu karşıtı sistemlerinin olası gelişimi ile birlikte, Rusya'nın uzayda yeni bir silahlanma yarışına agresif bir şekilde hazırlandığının açık bir işaretidir.
Amerika Birleşik Devletleri için bu tür üzücü sonuçlar, son 25 yıldır Rus uzay programını yakından takip eden Amerikalı analist Bart Hendrix tarafından yapıldı. Onunla tartışamam.