2 Ülkemizde üretilen yıllık sebze-meyve miktarı yıllık 43 ile 45 milyon ton arasındadır. Dünya ölçeğindeki üretim göz önüne alındığında, Türkiye, dünyadaki toplam sebze meyvenin yüzde 4 civarında bir bölümünü üretmektedir. Dünyada üretilen incirin yaklaşık % 27'si, kayısının % 17'si, Kavunun % 12'si, karpuzun % 11'i, yeşil fasulyenin % 14'ü, patlıcan ve domatesin % 9'u, turunçgillerin % 13'ü ülkemizde üretilmektedir. Dünya sebze üretiminde Türkiye'nin payı ise %3 dolayındadır. Türkiye'de yaş sebze-meyve üretiminin yalnızca % 5 i dışsatıma konu olmaktadır. Aynı oran İspanya da % 45, İsrail de % 31 dir. Bu anlamda, üretilen yaş sebze ve meyvenin % 95 i ülke içinde kalmakta, bu miktarın % u ise tüketim merkezlerine ulaşamadan çürümektedir. Yaş sebze ve meyve ticareti, bu ürünlerin üretimi ile uğraşan üreticileri, üretici birlikleri ve kooperatifleri, taşıyıcıları, aracı ve komisyoncuları, toptan ve perakende çalışan tüccarları, dışsatımcı ve dışalımcıları, yerel ve merkezi kamu örgütünü ve en önemlisi bu ürünlerin tüketicisi konumundaki geniş halk yığınlarını çok yakından ilgilendirmektedir. Üyesi olmayı hedeflediğimiz AB açısından bakıldığında ise, ülkemizin sebze üretimi AB-25 ülkelerinin toplam üretiminin yüzde 20 si, meyve üretimi ise yüzde 40 ı civarındadır. Bu önemli bir rakamdır; ne var ki, bu üretimin yalnızca yüzde 7-8 i ihraç edilebilmektedir. Dünyada en fazla üretilen ve tüketilen sebze ve meyveler - Dünyada en fazla üretimi yapılan meyveler portakal ve mandalina. Turunçgillerin dünya genelinde üretimi 62 milyon ton. - Dünyada meyve üretiminde milyon ton ile ikinci sırayı muz alıyor. Muzu, en fazla Brezilya ve Meksika üretiyor. - Dünyanın en çok üretilen üçüncü meyvesi, elma. Dünyanın her yerinde yetişen elma, toplam 40 milyon ton üretiliyor. - Armut dünyada 9,4 milyon tonla en fazla üretilen dördüncü meyve. Armudu ise en çok Asya ülkeleri yetiştiriyor. - Limon, 6,6 milyon ton ile dünyada en çok üretilen altıncı meyve oluyor. En fazla Amerika ve İtalya üretiyor. - Dünyada en fazla yetiştirilen beşinci meyve şeftali alıyor. 8,6 milyon ton üretilen şeftaliyi en çok İtalya ve ABD üretiyor.
3 Türkiye nin Yıllar İtibariyle Sebze Üretimi (Ton) Ürün Adı 2003 Üretimi 2004 Üretimi 2005 Üretimi Patates Domates Karpuz Lahana Hıyar Patlıcan Kavun Havuç Marul Karnabahar Biber Ispanak Taze Fasulye Kuru Soğan Türkiye nin Yıllar İtibariyle Meyve Üretimi(Ton) Ürün Adı 2003 Üretimi 2004 Üretimi 2005 Üretimi Muz Üzüm Elma Armut Şeftali Kayısı Kiraz Vişne Kivi İncir Çilek Nar Erik Ayva
4 Türkiye nin Yıllar İtibariyle Narenciye Üretimi (Ton) Ürün Adı 2003 Üretimi 2004 Üretimi 2005 Üretimi Portakal Mandalina Limon Greyfurt Turunç Dış Ticaret: Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) istatistiklerine göre Türkiye nin 2005 yılında toplam ihracatı 73,4 Milyar dolardır. Yaş meyve ve sebze ihracatı ise 974,3 milyon dolar gibi düşük bir düzeyde kalmıştır. Ayrıca, Meyve ve sebze mamulleri ihracatı 777,2 milyon dolar, kuru meyve ve mamulleri ihracatı ise Milyon dolar olmuştur. 35,4 milyon dolar olan kesme çiçek ihracatını da hesaba katarsak, bu sektördeki toplam ihracat 2,4 Milyar dolara yükselmektedir. Buna göre, sektörün toplam ihracat içindeki payı yüzde 3,3 e, tarım ürünleri ihracatı içindeki payı ise yüzde 26 ya ulaşmaktadır. Bu sektördeki ithalatımız ise, genelde ülkemizde yetiştirilemeyen tropik meyvelerle sınırlıdır. Yine yaş meyve ve sebze ile çiçekçilik sektöründe ihracat iadesi uygulamasına gidilmektedir. Mevcut durumda; - Portakal, mandalina, greyfurt ve elmada 40 $/Ton, limonda ise 50 $/Ton, - Yine bu iadeye ilaveten portakal, mandalina, greyfurt 20 $/Ton, limonda ise 25 $/ton, - Domates ihracatında ise 50 $/ton, ihracat iadesi uygulanmaktadır.
5 Sektörün Sorunları: - Yaş meyve sebzenin çabuk bozulabilir hassas ürünler olması ihracatında bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Ürünlerin ihracatında bazı altyapı eksiklikleri mevcuttur. Bu unsurlar ihracatımızı olumsuz yönde etkilemekte, yeterli seviyede ihracat yapılmasını engellemektedir. Bu eksiklikleri etkin bir tarım politikasının olmayışı, hasat sonrası sorunlar, üretici ve ihracatçının örgütlenememesi, bilgi yetersizliği, finansman sıkıntısı ve nakliye sorunları olarak sıralamak mümkündür. - Arazilerin miras yoluyla bölünmesi üretim alanlarını sürekli küçültmekte, bu durum da verimliliği olumsuz yönde etkilemektedir. Yaş meyve sebze üretiminin küçük ve dağınık birimlerde gerçekleştirilmekte oluşu nedeniyle, finansman sıkıntısı içinde olan üreticiler, yeni üretim teknolojilerinden yeterince yararlanamamaktadır. Ayrıca üreticilerin eğitim eksikliği, fiyat ve satış garantisine sahip olmamaları, üretimde kalitenin yükselmesini sınırlamaktadır. Bu sebeple ihracatçılar, dış talepler doğrultusunda standartlara uygun, istenilen cins ve miktarda ürün temin edememektedirler. - Uluslararası standartlara ve tüketici tercihlerine uygun üretim yapılamaması nedeniyle, yurt dışı pazarlarda diğer ihracatçı ülkelerle rekabette zorlanmaktadır. Türk ürünleri, özellikle narenciye, Avrupa pazarında ikame ürün niteliğindedir. Başta İspanya ve Güney Amerika ülkeleri olmak üzere, esas satıcı ülkelerden ürün gelmediğinde Türk ürünleri talep edilmektedir. - Üretimde gübre ve zirai ilaçların bilinçsiz kullanımı ve hormonlu üretim ihracatımızı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle zirai ilaç kullanımı Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından bir düzenlemeye tabi tutularak reçeteye bağlanmalı ve kontrol altına alınmalıdır. - Yurtdışı piyasalarda tüketici tercihleri organik tarım ürünlerine kaymaktadır. Bu itibarla anılan ürünlerin üretimi özendirilmelidir. Bu çerçevede, anılan ürünlerin üretim ve ihracatının teşvikine yönelik çalışmalar Müsteşarlığımızca tamamlanmış olup, konuya ilişkin Karar Taslağı, Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu na sevk edilmiştir. - İklim koşullarının değişmesi nedeniyle teknoloji desteğine, soğuk hava deposu, paketleme tesisi gibi yatırımlarda altyapı desteğine ihtiyaç duyulmaktadır.
6 - Yaş meyve sebze ihracatında faydalanılan deniz taşımacılığında ödenen liman ücretlerinin rakip ülkelerde uygulananların oldukça üstünde olması rekabet gücünü azaltmaktadır. - Ülkemizin mevcut tarım ve ihracat potansiyeli ve giderek artan dünya talebi dikkate alınarak ihracatçılara potansiyel pazarlarda rekabet imkanı sağlanabilmesi ve üretim fazlasının ihracat yoluyla değerlendirilebilmesini teminen başta narenciye ürünleri olmak üzere yaş meyve sebze sektörünün ihracat iadesi sistemi aracılığıyla desteklenmesine çalışılmaktadır. - İhracat iadeleri sezonluk kısa vade sorunlarını çözmekte ancak yeni türlerin geliştirilmesi yönünde uzun vadeli planların uygulamaya konulmasını engellemektedir. Bu çerçevede; başta narenciye olmak üzere birçok üründe değişik türlerin üretilmesi yönünde çalışmaların yapılması sektörün devamlılığı ve ihracatın artırılmasını sağlamak açısından önem arzetmektedir. Diğer taraftan, anılan ürünlerde başlıca pazarlarımızda tüketici tercihinde yaşanan değişimlere paralel üretim planlaması, sektörün geleçeği açısından önem arzetmektedir. Toptancı Halleri Toptancı Halleri kuruluş izni daha önce 80 sayılı Kanunla belediyeler tarafından verilmekte iken, 552 sayılı KHK nin tarihinde yürürlüğe girmesiyle bakanlıkça verilmeye başlanmış olup, bu çerçevede 17 Toptancı Halinin kuruluşuna izin verilmiştir. Toptancı halleri, bugün, büyükşehir belediyeleri ile belediyeler ve/veya gerçek ve tüzel kişiler tarafından birlikte veya ayrı ayrı kurulabilmektedir. Şu anda ülkemizde - Belediyeler tarafından kurulmuş 179 adet, - Özel kişiler tarafından kurulmuş 1 adet toptancı hal bulunmaktadır. Belediye toptancı hallerinin 69 tanesi il merkezinde, 110 tanesi ilçe ve belde merkezlerinde bulunmaktadır tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu ile toptancı ve perakendeci halleri kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek veya bu yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce açılmasına izin vermek yine Belediyelerin yetkisine bırakılmıştır (madde 15/j). Belediyeler bu yetkiyi, Bakanlığın 05/04/2005 tarihli 2461 sayılı yazısı uyarınca, 552 Sayılı KHK ve bu Kararnameye istinaden Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan Toptancı Hallerinin Kuruluş Esasları Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak kullanabilmektedirler.
7 Toptancı Hallerin işlevleri Üzerinde bu kadar sık oynanmasına karşın, Toptancı Haller Yasası yeterince uygulanamamaktadır. Örneğin, Türkiye de üretilen toplam 44 milyon ton sebze ve meyvenin yalnızca 9 milyon tonu, yani yüzde 20 si Hallere girmekte ve kayıt altına alınmaktadır. Geri kalan bölümü, değişik yollarla kayıt dışı işlem görmektedir. Bu kayıt dışı işleyiş, üretici ve tüketiciye verdiği zararın yanı sıra, önemli bir vergi kaybına yol açmaktadır. Toptancı hallerde sebze ve meyvenin genel ortalama fiyatı 50 Ykr Perakende satış fiyatı ise 1 YTL olarak hesaplanmaktadır. Bu durumda kayıtdışı işlem gören 35 milyon ton sebzemeyvenin satış değeri 35 milyar YTL yapmaktadır. Bu rakam, yaklaşık 26 milyar dolara denk gelmektedir. Bunun yaklaşık iki buçuk milyar dolarlık bir bölümünü ihraç rakamına sayarsak, bu rakam üzerinden tahsil edilemeyen KDV, stopaj, gelir ve kurumlar vergisi hesaplandığında Hazine nin kaybının yaklaşık 5 milyar dolar olduğu görülmektedir. Ancak, bu tahsilatın olması gerekenin çok altında kaldığı bilinmektedir. Yine, yol denetimlerinde çok sayıda sahte fatura, sevk irsaliyesi ve müstahsil belgesi kullanıldığı da bilinen bir gerçektir. Tabii burada şu soru gündeme gelmektedir: Sebze ve meyvenin üreticiden çıkışı ile tüketiciye ulaşması arasında gerçekleşen bu spekülatif fiyat artışından kimler yararlanmaktadır ve bu haksız kazanç ile kayıt dışı ya da kaçak sebze meyve arasında nasıl bir ilişki vardır? Hallere giren ürünlerin fiyatını etkileyen aşamalar şöyledir: Toptancı hallerinde fiyatları artıran komisyoncuların yüzde 8 oranındaki karları ile Devletin aldığı vergiler ile Bağ Kur primleridir. Bazı zamanlarda bu yüzde 8 lik oranın üzerine çıkıldığı bilinen bir gerçektir. Fiyatları artıran bir diğer unsur ise bir malın bazen iki ya da üç halden geçmesidir. Bu takdirde örneğin Mersin Halinde Ykr olan portakalın Ankara Haline geldiğinde Ykr a yükseldiğini görüyoruz. Ancak, daha sonrasında bu ürün marketlerde ve manavlarda 1.50 YTL ye satılmaktadır. Demek ki, Üreticinin elinden yaklaşık 20 Ykr a çıkan bir ürün Mersin Halinden ve Ankara Halinden geçtikten sonra en fazla 35 Ykr olmuşken son satış noktasında yaklaşık dört kat fiyat artışına uğramaktadır. Özellikle üreticiden ürünü bahçeden alan toptancı ve marketlerin son satış noktasındaki fiyatlar arasındaki farka bakarsak, bu artış 7-8 kat olabilmektedir.
8 Toptancı Hallerinin yeterli donanıma sahip olmamaları: Haller konusunda bir başka sorun da toptancı hallerinin yasaların öngördüğü donanıma sahip olmamasıdır. Yasaların öngörmesine karşın, Türkiye'deki toptancı hâllerinde soğuk hava deposu ile standart ve analiz laboratuvarı bulunmamaktadır. Hallerin denetlenmesi konusunda en büyük engellerden biri de yetki karmaşasıdır. Haller, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Belediyeler arasında bir yetki tartışmasının içine çekilmiş bulunmaktadır. Ürünün yalnızca yüzde 20 sinin Hallere girmesi, yasanın yeterince etkili olamadığının bir kanıtıdır. Üretici Birlikleri nin pazarlama yetkisi kağıt üzerinde vardır. Türkiye Sebze ve Meyve Komisyoncuları Federasyonu, üretici birliklerinin haller olmadan ürün satamayacağını savunarak hallerin ürün fiyatlarının belirlenmesi açısından bir tür borsa görevi gördüğünü savunmaktadır. Ancak, spekülatif fiyat artışlarının önlenmesinde üreticiden tüketiciye sağlıklı bir zincir kurulması gerekmektedir. Aksi takdirde, üreticiden son derece ucuza satın alınan ürünler bile marketlerde 3-4 katı fiyattan satılmaktadır. Hallerde giriş ve çıkışlarda alınan vergiler, ürün birden fazla hale girdiği takdirde önemli bir fiyat artışı faktörünü oluşturmaktadır. Hallere giren ürünlerde zorunluluk ve istisnalar 552 Sayılı KHK ya göre, yaş meyve ve sebzenin belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde toptan alım ve satımı toptancı hallerde yapılmak zorundadır. Toptancı hal dışında toptan alım ve satım yapılması yasaktır. Bu kuralın istisnaları şunlardır: - İhracat edilecek yaş sebze ve meyveler - Salça, konserve, meyve suyu ve meyve konsantresi gibi sınai üretimde kullanılmak üzere bu işletmelerce satın alınan yaş sebze ve meyveler - Organik tarım ürünleri - Üretimde arz fazlası bulunduğu dönemlerde, sektörden gelen talepler de dikkate alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından belirlenen dönemlerde, bazı ürünler. Ancak, şurası da belirtilmelidir ki, bu tür istisnai uygulamaları zorunlu kılan nedenler, Haller Yasası nın işleyişindeki bozukluktan çok uygulanan genel tarım politikalarıdır.
9 Üretici Birliklerine sağlanan imkanlar 552 Sayılı KHK de Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasında, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu uyarınca kurulmuş ziraat odalarına kayıtlı üreticilerce kurulan en az 50 ortaklı kooperatifler ve üst kuruluşlar üretici birlikleri olarak isimlendirilir. ifadesine yer verilmiştir. Malların, üretici birliklerinden alındığının belgelenmesi halinde toptancı hallerine giriş zorunluluğu aranmamakta olup, üretici birliklerinin bu şekilde yaptıkları alım satımları hale sonradan bildirebilmektedirler. Ayrıca bu KHK da, üretici birliklerine hal içinde öncelikli olarak yer tahsisinde bulunulacağı hükme bağlanmıştır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca, bugüne kadar toplam 141 kooperatife, yaş meyve ve sebze alım satımına ilişkin belge verilmiştir.5200 sayılı yasaya göre tarımsal üretici birliği olarak toplam 36 adet meyve, 16 adet sebze üretici birliği bulunmaktadır. Denetim sorunu 552 Sayılı KHK ya göre Belediyeler, bu KHK hükümleri çerçevesinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetkilidirler. Semt pazarlarının denetim yetkisi ilçe belediyelerine aittir. Şehrin giriş ve çıkışlarında kurulan kontrol ve denetim noktalarında ise yol denetimleri yapılır.kontrol noktalarında kolluk kuvvetlerinden, belediye zabıtasından, toptancı halden, bu illerde faaliyet gösteren ticaret ve sanayi odası veya ticaret odası ile ticaret borsasından, o yer ziraat odasından, komisyoncu derneğinden ve defterdarlıktan birer görevli bulundurulur. Kontrol ve denetim noktalarında araçlar durdurularak; Müstahsil makbuzu veya fatura, çiftçi belgesi, toptancı hal çıkış faturası,üretici belgesi ve sevk irsaliyesi bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Eksik belgeli veya belgesiz olarak mal nakli ve satışı bu şekilde engellenir ve gerektiğinde bu mallar açık arttırma ile satılır.ancak, bütün bu önlemlere rağmen, kayıt dışı ürünlerin özellikle büyük şehirlere girişi ve buralarda satışı önlenememektedir. Ülke içi kaçak dolaşımın yanı sıra bir de ülkemize yurtdışından büyük ölçüde kaçak sebze meyve girişi olmaktadır. Kaçak girişin en fazla gerçekleştiği yer, İran sınırındaki giriş kapısıdır. Buradan her gün yaklaşık minibüs dolusu elma, armut, kivi, muz gibi meyve ile patlıcan, biber ve benzeri sebze girdiğine ilişkin bilgiler alınmaktadır.
10 Avrupa Birliğinde Toptancı Haller Avrupa Birliği ülkelerindeki toptancı hallerine ilişkin uygulamaların bazı ortak özellikleri şunlardır: - Genel olarak haller bir yönetim birimi tarafından yönetilmekte, bu çoğu kez şirket statüsünde olmaktadır. - Bu şirketin hissedarlığının büyük çoğunluğunun devlet üstlenmektedir. - Haller sadece yaş sebze ve meyve değil et balık ürünleri, süt, süs bitkileri gibi diğer mamullerinde alınıp satıldığı yer olarak dikkati çekmektedir. - Alınıp satılan tüm mallar kayıt altına alınmaktadır. - Altyapı, standartlaşma bakımından modern anlamda bir görüntü çizmektedir. - Hallerde ortaya çıkan çöpler geri dönüşümle ekonomiye kazandırılmaktadır. Bazı AB Ülkelerindeki Hal Örnekleri Fransa: - Fransa da toplam 17 hal içinde yaş sebze ve meyvenin yanında et ürünleri, süt, kuru gıda, lokantalar için hazırlanmış yarı mamul ürünler, çiçek ve süs bitkilerinin de satışına olanak veren bir yapılanma vardır. - Üretici kooperatifleri, komisyoncular ve hipermarketlerin şubeleri aynı kompleks içindedirler. - Paris Hali, devlet kuruluşları, Paris Belediyesi, yerel kuruluşlar ve kamu bankası ile toptancı esnafın ortak hisse sahibi olduğu bir şirket tarafından yönetilmektedir. - Üretici ürettiği malı doğrudan toptancıya satmakta, toptancı ise bu ürünleri toptancı halinde pazarlamaktadır. Her dükkana ait soğuk hava deposu bulunmakta, tüm esnafın faaliyetleri bilgisayar ortamında izlenmektedir. İspanya: - İspanya da 23 adet toptancı hal bulunmaktadır. Madrid halinde; et, kuru gıda ve balık satılan işyerleri ile birlikte 700 şirket faaliyet göstermektedir. - Haldeki işyerleri soğutma teşkilatı ve modern forkliftlere sahiptir. Ambalajlar karton kutu, plastik dönüşümlü ve az miktarda da ağaçtandır. - Halde komisyoncular çalışmakta, ancak üreticiler de tüccarlık ve komisyonculuk yapabilmektedir. Halde belediye rüsumu olmayıp sadece kira ödenmektedir.
11 - Madrid Toptancı Hali, Devletin ve Belediyenin ortaklığında kurulmuş bir şirket tarafından yönetilmektedir civarında tarımsal kooperatif bulunmakta, bunlar ortaklarına danışmanlık hizmeti ile ürünlerinin pazarlanmasında hizmet vermektedirler. Öneriler Yukarıda aktarılan koşullar göz önüne alındığında, yapılması gereken, kayıt içi ürünlerden alınan vergilerin azaltılması, komisyon oranlarının azaltılması, buna karşılık kayıt dışı dolaşımın kayıt altına alınmasıdır. Ancak bu yapılsa bile, halden çıkan ürünün fiyatının son satış noktasında yaklaşık dört kat artması kabul edilemez. Bu durum serbest piyasa adına da mazur gösterilemez. Bu tür artışlar rekabetin de ortadan büyük ölçüde kalktığını göstermektedir. Rekabetin ortadan kalkmasında ise büyük marketler zincirinin son satış aşamasında kurduğu egemenlik önemli bir rol oynamaktadır. Bu noktada ya Halden çıkan malın üzerine konacak kar tıpkı komisyoncu karlarının belirli bir orana bağlanması gibi belirlenmeli ya da Üretici Birliklerine yasalarda tanınan haklar kullanılabilir hale getirilmelidir. Ancak şurasını da belirtmek gerekir: Üretici Birliklerinin çiftçinin ürününü pazarlayabilecek hale gelmesi mevcut durumda mümkün değildir. Bu ancak, Devletin destek ve katkılarıyla mümkün olabilir.
TOPTANCI HALLERİ SEKTÖR PROFİLİ HAZIRLAYAN Bahar Özsu Uzman Yardımcısı İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ Ağustos 2005 1. GİRİŞ Ülkemizde tarım sektörü gerek istihdam
TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE TOKAT İLİ MERKEZ İLÇEDE YAŞ SEBZE VE MEYVE TOPTANCI HALİNİN YAPISI, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Doç. Dr. Murat SAYILI Onur CİVELEK Gaziosmanpaşa
TOKAT İLİ MERKEZ İLÇEDE YAŞ SEBZE VE MEYVE TOPTANCI HALİNİN YAPISI, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Onur CİVELEK Yüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Doç. Dr. Murat SAYILI 2011 Her Hakkı Saklıdır
T.C. GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI 2013 YILI DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ PROGRAMI AYDIN İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ AYDIN İLİ STRATEJİK TARIM ÜRÜNLERİNDE LİSANSLI DEPOCULUK İHTİYACININ TESPİTİ PROJESİ
ŞANLIURFA YAŞ MEYVE VE SEBZE YETİŞTİRİCİLİğİ İHTİYAÇ ANALİZİ RAPORU www.pirigroup.com Bu rapor, Şanlıurfa Yaş Meyve ve Sebze Yetiştiriciliği İhtiyaç Analizi Raporu, 2013 yılı TRC2/13/DFD Doğrudan Faaliyet
AYDIN DA ORGANİK VE İYİ TARIM UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI STRATEJİSİ VE YATIRIM ÖNERİLERİ ANALİZİ PROJESİ AYDIN ORGANİK VE İYİ TARIM YOL HARİTASI RAPORU 02/05/2014 ZOBU CONSULTING impartially on
II. TARIM ŞURASI VI.KOMİSYON ÜRETİM VE PAZARLAMA POLİTİKALARI İÇİNDEKİLER 6. Üretim ve Pazarlama Politikaları 6.1. Üretim Politikaları 6.1.1 Bitkisel Üretimde Değişme ve Gelişmeler 6.1.2 Hayvansal Üretimde
Ağustos 2003 TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ ELMA RAPORU 1. GİRİŞ Ülkemiz sahip olduğu iklim ve ekolojik özellikler bakımından bazı tropik meyveler dışında birçok meyvenin yetişmesine elverişlidir. Elmanın
Rusya Ülke Raporu Rusya Ülke Günü, 19 Nisan 2010 İSO Odakule Meclis Salonu, İstanbul Sayfa 2 / 2 Author: XXXXXXXX Date: XX-XX-XXXX İçindekiler ÖZET BİLGİLER 5 GENEL EKONOMİK DURUM 7 Genel Ekonomik Yapı
ORGANİK TARIM ÜRÜNLERİ DIŞ PAZAR ARAŞTIRMASI Hazırlayan Dilek KOÇ Uzman Tarım Dairesi MAYIS 2009 ÖNSÖZ 1. TÜRKİYE DE MEVCUT DURUM 1.1. TÜRKİYE'DE ÜRETİM 1.2. TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 2. DÜNYA DA MEVCUT
TÜRKİYE SİYAH ÇAY SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2.SEKTÖRÜN DURUMU 2.1.Çay Üretiminin Dünya Ekonomisindeki Yeri 2.1.1.Dünya Çay Ticareti 2.2.Türkiye de Çayın Ekonomideki Yeri ve Gelişimi 2.2.1.Çaykur
MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİ DERNEĞİ (MEYED) TÜRKİYE MEYVE SUYU v.b. ÜRÜNLER SANAYİ RAPORU Ebru AKDAĞ Genel Sekreter 2011 M e h m e t Ş e v k i P a ş a C a d. N o : 2 2 / 8 B o s t a n c ı / İ S T A N B U L İçindekiler
LİSANSLI DEPOCULUK FİZİBİLİTE RAPORU 24.10.2013 1 ÖNSÖZ Bu rapor Ünye Ticaret Borsası ile Öztaş Fındık Sanayi Mühendislik İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi arasında yapılan görüşmeler sonucunda Borsamız
BUĞDAY RAPORU TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ Mayıs 2005 İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ... 2 2. BUĞDAY ÜRETİM VE TÜKETİMİ... 2 2.1. Dünya Buğday üretimi... 2 2.3. Dünya Buğday Tüketimi... 4 2.4. Türkiye Buğday Üretimi...
TÜRKİYE TARIM POLİTİKALARI, DARBOĞAZLAR VE ARAYIŞLAR Panel Yöneticisi: Gülcan Eraktan 1 Sayın Konuklar, Bayanlar, Baylar, Türkiye Ziraat Mühendisliği V.Teknik Kongresi çerçevesi içinde ele alınması planlanan
KONYA DA TARIMSAL SANAYİDE YAPISAL ÖZELLİKLERİN ANALİZİ VE REKABET STRATEJİLERİNİN BELİRLENMESİ Sonuç Raporu Süt ve Süt Ürünleri İmalatı Sektörü Ağustos 2012 1 İçindekiler Yönetici Özeti... Hata! Yer işareti
TURKIVE'NIN YAS 1 MEYVE- SEBZE IHRACATI (MEVCUT DURUM, SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERiLERi) Prof. Dr. Gülcan ERAKTAN Dr. Hasan ARISOY YAYlN NO: 2010-92 İstanbul, 2012 Copyright İTO (İstanbul Ticaret Odası) Tüm
10513 SEBZE VE MEYVELER İLE YETERLİ ARZ VE TALEP DERİNLİĞİ BULUNAN DİĞER MALLARIN TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 5957 Kabul Tarihi : 11/3/2010 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 26/3/2010
GÜNEY KORE GIDA ÜRÜNLERİ YERİNDE PAZAR ARAŞTIRMASI Hazırlayanlar Tülay UYANIK - Uzman Pınar ASLAN - Uzman Ülke Masaları II Dairesi Temmuz 2012 1 İÇİNDEKİLER TABLOLAR... 3 1. GÜNEY KORE PAZARINA GENEL BAKIŞ...
Sayfa No DÜNYA ŞEKER DURUMU 1-3 SUNUŞ 4 DÜNYA DURUMU 4-9 ÜRETİM 10-11 TÜKETİM 12-14 FİYATLAR 15 TİCARET 15-16 İHRACAT 16-17 İTHALAT 18-21 AVRUPA BİRLİĞİ 22-23 DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ 24 HFCS ÜRETİMİ TÜRKİYE
1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 5 2. Dünya ve Türkiye de Kanatlı Ürünleri Üretiminin Seyri 7 3. Türkiye Yem Maliyetleri 9 4. Kanatlı Yeminde Kullanılan Hammaddeler Ağırlıklı Olarak İthal Edilmektedir 9 5. Türkiye