Yeni araştırma Arktik Okyanusu'nun 'Atlantifikasyonunu' açıklıyor
Uluslararası bir bilim insanı ekibi tarafından yapılan yeni araştırma, Arktik Okyanusu deniz buzu kaybında 2007'den bu yana yaşanan duraklama eğiliminin arkasında ne olduğunu açıklıyor.
Bulgular, Arktik dipol olarak bilinen atmosferik bir özelliğin tekrarlanan döngüsünde kendisini tersine çevirmesi durumunda deniz buzunda daha güçlü düşüşlerin meydana geleceğini gösteriyor.
Kuzey Kutbu dipolüne verilen birçok çevresel tepki, bugün Science dergisinde çevrimiçi olarak yayınlanan bir makalede anlatılıyor. Bu analiz, Kuzey Atlantik suyunun Arktik Okyanusu iklimini nasıl etkilediğini açıklamaya yardımcı olur. Bilim insanları buna Atlantifikasyon diyor.
Araştırma, Alaska Üniversitesi Fairbanks Doğa Bilimleri ve Matematik Koleji'nden Profesör Igor Polyakov tarafından yönetiliyor. Aynı zamanda UAF'taki Uluslararası Arktik Araştırma Merkezi'ne de bağlıdır.
Ortak yazarlar arasında Uluslararası Arktik Araştırma Merkezi'nde araştırma görevlisi Profesör Andrey V. Pnyushkov; UAF Jeofizik Enstitüsü ve UAF Doğa Bilimleri ve Matematik Koleji'nde atmosfer bilimleri profesörü Uma S. Bhatt; ve Massachusetts, Washington eyaleti, Norveç ve Almanya'dan araştırmacılar.
Polyakov yeni araştırma hakkında şunları söyledi: "Bu, Kuzey Kutbu'nda ve ötesinde neler olup bittiğine dair çok disiplinli bir bakış açısıdır." "Analizimiz atmosferi, okyanusu, buzu, değişen kıtaları ve iklim değişikliğine tepki olarak değişen biyolojiyi kapsıyordu."
Doğrudan aletli gözlemler, yeniden analiz ürünleri ve birkaç on yıl öncesine ait uydu bilgileri de dahil olmak üzere çok sayıda veri, Kuzey Kutbu dipolünün yaklaşık 15 yıllık bir döngüde değiştiğini ve sistemin muhtemelen mevcut rejimin sonunda olduğunu gösteriyor.
Bilim adamlarının 2007'den beri yürürlükte olduğunu söylediği Arktik dipolün mevcut "pozitif" rejiminde, yüksek basınç Kuzey Kutbu'nun Kanada kesimi üzerinde yoğunlaşıyor ve saat yönünde rüzgarlar üretiyor. Alçak basınç Sibirya Kuzey Kutbu üzerinde merkezlenir ve saat yönünün tersine rüzgarlara sahiptir.
Bu rüzgâr düzeni, bölgesel hava sıcaklıkları, atmosfer-buz-okyanus ısı değişimleri, deniz-buz kayması ve ihracatı ve ekolojik sonuçlar üzerinde yıl boyunca etkileri olan üst okyanus akıntılarını yönlendirir.
Yazarlar, "İskandinav denizleri ile Arktik Okyanusu arasındaki su alışverişinin Arktik iklim sisteminin durumu açısından kritik öneme sahip olduğunu" ve deniz buzunun azalmasının "iklim değişikliğinin gerçek bir göstergesi" olduğunu yazıyorlar.
2007'den bu yana rüzgâr düzenine okyanus tepkilerini analiz eden araştırmacılar, Atlantik Okyanusu'ndan Grönland'ın doğusundaki Fram Boğazı yoluyla Arktik Okyanusu'na akışın azaldığını, ayrıca Norveç'in kuzeyinde ve Batı Rusya'da bulunan Barents Denizi'ne Atlantik akışının arttığını buldular.
Yeni araştırma, Fram Boğazı ve Barents Denizi'ndeki bu alternatif değişiklikleri, Arktik dipol rejimlerinin neden olduğu bir "şalter mekanizması" olarak adlandırıyor.
Araştırmacılar ayrıca, mevcut pozitif Arktik dipol rejimi altındaki alçak basınç bölgesinden gelen saat yönünün tersine rüzgarların, Sibirya nehirlerinden tatlı suyu Arktik Okyanusu'nun Kanada sektörüne sürüklediğini buldu.
Tatlı suyun 2007'den 2021'e kadar batıya doğru hareketi, 1992'den 2006'ya kıyasla Kuzey Kutbu'ndaki deniz buzunun genel kaybının yavaşlamasına yardımcı oldu. Tatlı su katmanının derinliği arttı, bu da onu aşağıdaki daha ağır tuzlu su ile karışamayacak kadar kalın ve stabil hale getirdi. Kalın tatlı su tabakası, sıcak tuzlu suyun dipteki deniz buzunu eritmesini önler.
Yazarlar, Kuzey Kutbu'nun altındaki suların akışını düzenleyen şalt mekanizmasının deniz yaşamı üzerinde "derin" etkileri olduğunu yazıyor. Bu, Avrasya Havzası'nın batı kısmına göre doğu kısmına yakın Kuzey Kutbu'nun altındaki türler için potansiyel olarak daha uygun yaşam koşullarına yol açabilir.
Polyakov, "Şu anda olumlu olan Arktik dipol rejiminin zirvesinin ötesindeyiz ve her an yeniden eski haline dönebilir." dedi. "Bunun, tüm Kuzey Kutbu ve Kuzey Kutup altı iklim sistemlerinde potansiyel olarak daha hızlı deniz buzu kaybı hızı da dahil olmak üzere önemli klimatolojik yansımaları olabilir."