Avustralya’daki Koonalda mağarasında bulunan 30.000 yıllık kaya sanatının üzerine kazıyarak yazı yazıldı.
Vandallar, Güney Avustralya’daki kutsal bir mağarada 30.000 yıllık bir sanat eserini yok etti. Uzmanlar “büyük bir trajik kayıp” olarak nitelendirdikleri olayı kınıyor ve bölgedeki koruma eksikliğinden duydukları hayal kırıklığını dile getiriyor.
Vandallar, Nullarbor Ovası’ndaki Koonalda Mağarası’na girdiler ve miras listesindeki alana “şimdi bakma, ama bu bir ölüm mağarası” yazarak grafitiler karaladılar.
Yetkililer, vandalların bölgeye girmek için çelik bir kapının altını kazdığını ve bir bölümünü tamamen yok ettiğini söylüyor.
Antik Aborijin sitelerinde uzmanlaşmış bir arkeolog olan Dr. Keryn Walshe, söz konusu sanat eserinin “Avustralya’da benzersiz” olduğunu ve nadir olması nedeniyle ulusal miras alanı olarak tescil edildiğini söylüyor.
“Vandallar ciddi derecede hasara neden oldu. Sanat eseri artık geri döndürülemez durumda.”
“Mağaranın yüzeyi çok yumuşak. Altındaki sanat eserini bozmadan grafitileri kaldırmak mümkün değil. Bu dereceye kadar tahrip edilmiş olması çok büyük, trajik bir kayıp.”
Walshe, sanatın 30.000 yıldan fazla bir süredir mağarayı ziyaret eden geleneksel sahipleri Mirning halkı için “çok önemli” olduğunu söylüyor.
Walshe, 1980’lerde kurulan parmaklıkların zamanla “yetersiz” hale geldiğini, daha önce birçok kişinin mağaraya erişip isimlerini veya tarihlerini yazdığını sözlerine ekliyor.
Güney Avustralya hükümeti sözcüsü ise vandallığın “şok edici ve yürek burkan” olduğunu söylüyor: “Bu vandallar yakalanabilirse, yasanın tüm gücüyle yüzleşmeleri gerekir.”
Son aylarda Güney Avustralya hükümeti, bu önemli siteyi daha iyi korumak için kapsamlı bir plan geliştirme konusunda Geleneksel Sahiplere ve diğer paydaşlara danışıyor.
Mevcut parmaklıklar ve mağaralara erişimdeki genel zorluk, ziyaretçilerin büyük çoğunluğunu izinsiz girmekten caydırıyor. Mağaranın daha iyi korunması için alanın kapalı devre kameralarla canlı izlenmesi düşünülüyor.
Güney Avustralya başsavcısı ve Aborijin işleri bakanı Kyam Maher, vandalizmi kınadı ve “ağır bir ceza” verilmesi çağrısında bulundu: “Bu şok edici bir şey.”
“Bana anlatılanlara ve gösterilen fotoğraflara göre, mağaranın içindeki çok yumuşak kayanın üzerinde vandallar… parmaklarını kullandılar ve çok eski bir sanat eserinin üzerine çizdiler.”
Ancak Maher, hükümeti vandalizmden Haziran ayında haberdar ettiklerini ve o zamandan beri site çevresinde güvenliği artırmak için çok az şey yapıldığını söyleyen uzmanlar tarafından eleştiriliyor.
Avustralya Mağaracılık Federasyonu Koruma Komisyonu başkanı Dr Clare Buswell, Temmuz ayında Aborijin toprakları parlamento daimi komitesine sunduğu bir sunumda vandalizmi gündeme getirdi.
Sunumunda, hem Güney Avustralya’nın Aborijin Mirası Yasasının hem de Başsavcılık Departmanının Aborijin işleri ve uzlaşma kolunun siteyi koruyamadığını söyledi.
Buswell sunumunda şöyle yazdı: “Etkili bir kapı inşa edilememesi veya 7/24 çalışan yaban hayatı izleme kameraları gibi modern güvenlik hizmetlerinden yararlanılamaması birçok yönden bu vandalizme yol açtı.”
Buswell, eyalet hükümetinin harekete geçmesi için baskı yapılması gerektiğini, aksi takdirde daha fazla sanat eserinin vandallar tarafından kaybedilebileceğini söylüyor.
“Kasıtlıydı, derinden kazınmıştı, sanat eserine zarar veriyordu ve o zamandan beri siteyi korumak için hiçbir şey yapılmadı. Dolayısıyla bu, bir miktar koruma önlemi alınana kadar devam edebilir.”
“Bakanın, sadece para cezalarını veya diğer cezai işlemleri artıracağız demesi yeterince iyi değil. Konu bu değil. Bu, güvenliği artırmakla ilgili.”
Mağara, 2014 yılında ulusal miras alanı olarak listelendi ve Mirning halkının bir parçası olduğu Çevre ve Su Departmanı ve Uzak Batı Kıyısı Aborijin Şirketi tarafından yönetiliyor. Ancak Mirning halkında mağaranın mülkiyeti olmasına rağmen, eyaletin Aborijin Mirası Yasası 1993 tarihli federal Yerli Tapu Yasası’ndan önce geldiği için mağarayı gerektiği gibi korumaları engelleniyor.
Eyalet kanunu, yerli tapu sahiplerine yetki veren federal mevzuatı tanıyacak şekilde hiçbir zaman değiştirilmedi.
The Guardian. 21 Aralık 2022.