Çin'de 2014'ten bu yana hapiste olan Uygur akademisyen ve aktivist Prof. Dr. İlham Tohti ile Balkanlar'da çalışmalar yapan İnsan Hakları için Genç İnisiyatifi (YIHR), "Vaclav Havel İnsan Hakları Ödülü"ne layık görüldü.
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Genel Kurulu'nda "Vaclav Havel İnsan Hakları Ödülü"nü Tohti ve YIHR'nin aldığı açıklandı.
Genel Kurul'da Tohti adına ödülü alan "İlham Tohti Girişimi" yöneticilerinden Enver Can, yaptığı açıklamada, "Bu ödül bir kişiyi onurlandırıyor ancak bu ödülün verilmesiyl Uygur toplumunun tamamına söz verilmiş oldu" dedi. Tohti'ye 2016'da İsviçre'de İnsan Hakları Ödülü verilmişti.
YIHR yöneticisi Ivan Djuric de "Balkanlar'daki savaş seslerine sağır olmayın. Biz yabancı değiliz, biz Avrupalıyız" diye konuştu.
Ödül, eski Çekoslovakya'da 1989'da gerçekleşen Kadife Devrim'in mimarı olarak bilinen Devlet Başkanı Vaclav Havel'in adına veriliyor.
- Malezya Başbakanı: Müslümanların Uygur konusundaki sessizliği Çin'in güçlü olmasından kaynaklanıyor
- Video: Uygurların gözleri bağlı, ayakları zincirli görüntüleri tepki çekti
- Video: Çin'de Uygurlara asimilasyon iddiaları: "Selamünaleyküm bile diyemiyorlar"
Tohti'nin tutuklanması ve dava süreci
Tohti, 15 Ocak 2014'te ''kanunları ihlal ettiği'' gerekçesiyle Pekin yönetimi tarafından tutuklanmış ancak suçunun içeriğine ve nerede tutulduğuna dair bilgi verilmemişti. Güvenlik makamları, daha sonra akademisyenin ailesine gönderdikleri resmi tebligat ile Tohti'nin Urumçi'deki gözetim merkezinde tutulduğunu açıklamıştı.
Tutuklamanın ardından Batı dünyası, Tohti'nin insan hakları ve özgürlükleri kapsamında serbest bırakılması için çağrıda bulunmuş ancak Çin Dışişleri Bakanlığı, açıklamalardan memnun olmadığını belirterek, ABD başta olmak üzere Batı'ya "Çin'in iç meseleleriyle ilgili söylemlere son vermeleri" çağrısı yapmıştı.
İnternet üzerinden yayımladığı makalelerinde etnik grupları kışkırtmak suçlamasıyla 2009 ve 2011 yıllarında gözaltına alınan Tohti, Eylül 2011'de Minzu Üniversitesinde ders vermeyi bırakmıştı. Tohti, 2013'te bir konferansa katılmak üzere kızı ile ABD'ye gitmek istemiş ancak Çinli yetkililer tarafından engellenmişti.