Tanım
Diskit olarak da yazılan diskit, omurilik kemikleri (omurlar) arasındaki boşlukların tahriş olduğu ve iltihaplandığı bir durumdur. Omurlar arasındaki boşlukta, omurga esnekliğine ve sıkılığına yardımcı olan ve amortisör görevi gören intervertebral (IV) diskler olarak bilinen süngerimsi diskler vardır. Omurlar arasındaki doku, omurlar gibi enfeksiyona eğilimlidir. Kemikler iltihaplandığında veya enfekte olduğunda osteomiyelit olarak bilinir. Diskit, özellikle omurlar arasındaki dokuya, yani intervertebral disklere atıfta bulunur, ancak enfeksiyon aynı zamanda omurilik kanalındaki boşluğu ve paraspinal kaslar gibi omurgayı çevreleyen dokuyu da içerir.
patofizyoloji
Diskit esas olarak bir enfeksiyondan kaynaklanır. Ancak çoğu durumda bu enfeksiyonlar disklerde ve hatta çevreleyen omurlarda başlamaz. Bunun yerine uzak bölgelerde ortaya çıkar ve omuriliğe ulaşmak için kan akımı (hematojen yayılım) boyunca ilerler. Daha sonra endojen enfeksiyon olarak bilinir. Bu vakaların çoğunda önce omurlar enfekte olur ve daha sonra enfeksiyon disk boşluğuna yayılır. Omurgaya kan temini spinal arterler yoluyla ve daha az ölçüde radiküler arterlerden sağlanır. Omurlararası diskin kendisi doğrudan bir kan beslemesinden yoksundur ve oksijen ve besinler, omurların her iki tarafındaki uç plakalarından yayılmak zorundadır.
Wikimedia Commons’tan resim
Omurga enfeksiyonu
Enfeksiyon uzak bir bölgeden yayıldığında, sonunda diskleri etkilemek için vertebral uç plakalardan geçmesi gerekir. Bu nedenle omurlar da genellikle enfekte olur. Enfeksiyon önce omurilik uç plakasının ölümüne neden olur ve daha sonra intervertebral diske yayılır. Spinal kanalın iç duvarlarına epidural boşluğa uzanır. Omurganın etrafındaki yumuşak doku da daha sonra enfekte olabilir. Bu noktada risk, enfeksiyonun merkezi sinir sistemi dokusunu, yani omurgayı etkilemesi ve hatta beyne kadar uzanabilmesidir. Bunun ciddi sonuçları vardır ve diskiti olan yaklaşık 10 hastadan 1’inde kalıcı nörolojik komplikasyonlar olabilir.
Konum
Diskit, herhangi bir intervertebral disk alanını etkileyebilir. Omurga, eklem yapabilen 24 omurdan ve disk alanı olmayan 9 kaynaşmış omurdan oluşur. Bu nedenle, insan omurgasında 6 adet servikal bölgede, 12 adet torasik ve 5 adet lomber bölgede olmak üzere 23 intervertebral disk bulunmaktadır.
Wikimedia Commons’tan resim
Diskitte en sık lomber bölge etkilenir, bunu servikal bölge takip eder. Göğüs bölgesi en az etkilenen bölgedir. Sakrum birkaç omurun kaynaşması olduğundan ve koksiks sadece kaynaşmamış kemikler arasında kıkırdağa sahip olduğundan, bu yerlerde diskit oluşmaz.
Belirtiler
Diskit, başlangıçta spesifik olmayan semptomlarla kendini gösterir. Durum esas olarak 10 yaşından küçük çocuklarda görüldüğü için, semptomların bildirilmesi bazen kafa karıştırıcı veya abartılı olabilir. Semptomları rapor edemeyen daha küçük çocuklar arasında, durumu değerlendirmek için davranış değişiklikleri, özellikle hareketlilik not edilmelidir.
- Sırt ağrısı, diskitiste görülen başlıca semptomlardır. Şiddetlidir ve etkilenen bölgeye bastırılarak hassasiyet görülebilir. Bel bölgesi etkilendiğinde, belirgin bel ağrısı vardır. Servikal bölgedeki diskit şiddetli boyun ağrısı ile kendini gösterir. Ağrı etkilenen bölgede daha kötü olmasına rağmen, hastalar sıklıkla genel sırt ağrısı bildirirler.
- Hareket etme zorluğu, diskitin bir başka önemli belirtisidir. Bu, büyük ölçüde, diskler üzerinde artan baskının olduğu zamanlar olduğu için, yürürken ve ayakta dururken ağrının şiddetlenmesinden kaynaklanır. Çocuklar bunu yapmanın acı verici olduğunu ifade etmeden ayakta durmayı veya yürümeyi reddedebilir. Ayrıca, etkilenen bölgede daha da kötüleşen, özellikle eğilme (lomber diskit) veya aşağı veya yukarı bakma (servikal diskit) hareketini engelleyen sırt sertliği de vardır.
- Özellikle ağrıyı telafi etmeye çalışan çocuklarda sırtın eğriliğini artırmak amacıyla öne eğilme görülebilir.
- Düşük dereceli ateş ve diğer grip benzeri semptomlar da diskit ile birlikte bulunur.
- Çocuklar sinirli olabilir ve semptomları belirleyemeyebilirler.
Durum kendi kendine çözülmediği için diskit tedavi edilmezse semptomlar zamanla kötüleşme eğilimindedir. Enfeksiyon kalıcı olabilen nörolojik komplikasyonlara neden olduğu için diğer semptomlar da görülebilir.
nedenler
yayılma yöntemleri
Enfeksiyon ortaya çıkabilir:
- Bitişik yapılardan.
- Kan akışı yoluyla (hematojen yayılım).
- Doğrudan implantasyon ile.
- Ameliyat sonrası.
Omurların ve disk boşluğunun enfeksiyonu, en yaygın olarak mikroplar, özellikle bakteriler vücudun başka bir bölgesinden arkaya geçtiğinde ortaya çıkar. Genellikle bu uzak bölgelerdeki enfeksiyon, kan akımı yoluyla yayılmadan (hematojen yayılım) önce iyi bir şekilde yerleşmiştir ve sonunda omurgaya ulaşır. Bu nedenle endojen enfeksiyon olarak adlandırılır. Omurga dışındaki diğer bölgeler aynı anda etkilenebilir. Diskite yol açabilecek önceden var olan enfeksiyonlar arasında idrar yolu enfeksiyonları, pnömoni, bakteriyel endokardit veya yumuşak doku enfeksiyonları bulunur.
Bakterilerin kandan geçerek sırta ulaşmasının daha az yaygın bir yolu, damardan uyuşturucu kullananlardır. Kirlenmiş bakterilerin vücudun başka bir yerinde enfeksiyon oluşturmadan kan dolaşımına girmesine ve omurgaya ulaşmasına izin verir. Bir enfeksiyonun diskleri doğrudan etkileyebileceği başka bir yol, ameliyat sırasında veya hatta açık sırt yaralanması sırasında omurgaya giren bakterilerdir. Bu nadirdir ve ekzojen enfeksiyon olarak bilinir. Vücudun başka bir yerinde önceden var olan bir enfeksiyon yoktur. Nadir de olsa akupunktur iğneleri ile diskitin ortaya çıktığı bildirilmiştir (Akupunktur tedavisi sonrası erişkinde diskit ).
bakteri
Çeşitli bakteriler diskite neden olabilir. Daha yaygın bakteriler şunları içerir:
- stafilokok aureus
- Escherichia koli
- Pseudomonas aeruginosa
- Klebsiella türleri
- proteus türleri
Risk faktörleri
Herhangi bir kişi diskit geliştirebilir, ancak aşağıdaki risk faktörlerinden bir veya daha fazlasında olması daha olasıdır.
- 10 yaşın altındaki çocuklar.
- 50 yaş civarında yetişkinler.
- Mellitus diyabeti.
- HIV enfeksiyonu / AIDS
- Uzun süreli steroid kullanımı.
- Kanser hastaları, özellikle kemoterapi sırasında.
- Böbrek yetmezliği.
Teşhis
Diskit, yalnızca semptomlarla her zaman kolayca teşhis edilmez. Bu nedenle, diskiti kesin olarak teşhis etmek için çeşitli teşhis araştırmaları gereklidir. Kan testleri bir enfeksiyonun doğrulanmasında yardımcı olur, ancak enfeksiyon bölgesini kesin olarak tanımlamaz. Balgam ve idrar testleri, sırasıyla akciğerlerden veya idrar yollarından yayılan enfeksiyonlar için de yardımcı olabilir. Diskit tanısı için görüntüleme çalışmaları gereklidir.
Bir röntgen, BT taraması veya MRI kullanılabilir. Diskiti erken ve daha kesin olarak teşhis edebildiği için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları tercih edilir. Bir röntgen ayrıca diskiti teşhis edebilse de, yalnızca enfeksiyonun birkaç haftasında teşhis için yararlıdır. Biyopsiler (iğne biyopsisi veya açık biyopsi), diskiti doğrulamak için diğer daha kesin tanı teknikleridir.
Tedavi
Diskit, antibiyotik tedavisi ve enfeksiyon düzelene kadar uzun süreli yatak istirahati gerektirir. Bundan sonra birkaç ay boyunca ortotik bir korse kullanılabilir.
İlaç tedavisi
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
İdeal olarak, neden olan bakteriler, diskit tedavisi için kullanılan kültürler ve spesifik antibiyotiklerle izole edilmelidir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılmalıdır. Tedavi geciktirilmemelidir. Bu antibiyotikler, tedavinin tamamı boyunca intravenöz veya intramüsküler olarak uygulanabilir. Kullanılan antibiyotiğin tipine bağlı olarak, rejim bir süre sonra oral uygulamaya kaydırılabilir. Diskit için kullanılan antibiyotikler şunları içerir:
- Seftazidim
- Antibiyotik
- nafsilin
- vankomisin
Diskitte ağrı kontrolü için analjezikler reçete edilebilir. Hareketsizleştirme ayrıca ağrı kontrolüne, uygun iyileşmeye ve enfeksiyonun daha fazla yayılmasını önlemeye yardımcı olur. Hasta en az 2 hafta veya ağrı kesici kullanmadan ağrı geçtikten sonra yatak istirahati yapmalıdır.
Ameliyat
Enfeksiyon erken teşhis edilirse, nörolojik rahatsızlıklar gibi komplikasyonlar görülmez ve hasta antibiyotiklere yanıt verirse diskit için cerrahi çoğu zaman gerekli değildir. Diskitte cerrahi işlemler, hastalık süreci ile ilişkili çeşitli nedenlerle yapılabilir. Bazı durumlarda, etkilenen omurlar cerrahi olarak kaynaşabilir, ancak bu genellikle diskit tedavisini takiben kendi kendine olur.