Sadakatsizlik Ve Üçlü İlişkiler
B. Hellinger, G. Weber, H. Beaumont
Soru: Kocamın yıllardır başka bir kadınla ilişkisi var. Önceleri bunu
kabullenmek benim için zor oldu ama zaman içinde onu değiştirmeye
çalışmaktan vazgeçtim Sadakatsizlik ve evlilik dışı ilişkilerden biraz söz
edebilir misin?
Hellinger: Bir kadın davranışını düzeltmeye çalışıp
onun için en iyisini kendisi bilirmiş gibi davranarak kocasına çocuk
muamelesi yaptığında erkek genelde bir sevgiliye gider. Sevgilisi asıl
partneri olmuştur. Eğer karısıyla iyi bir ilişkisi olmasına rağmen yine de
bir sevgilisi varsa, aşığı büyük olasılıkla annesini temsil etmektedir. Aynı
şey muhtemelen aşığı olan kadın için de geçerlidir: Ya kocası tarafından
çocuk muamelesi görmekte ya da aşığında babası ya da annesinin yerine
geçecek birini aramaktadır.
Kural olarak, üçlü ilişkiden hoşnut olan bir kadın
babasının kızıdır. Bir çözüm arayacak olursa bunu babasının etki alanından
çıkıp annesinin etki alanına dönerek bulacaktır. Üçlü ilişki yaşayan bir
erkek çoğunlukla annesinin oğludur, onun için de çözüm babasının alanına
geçmektir.
Evlilik dışı bir ilişki çoğunlukla ahlaki açıdan kabul
edilmez bir şey olarak görülür. Böyle bir durumda sözüm ona masum partner
kimi zaman diğeri üzerindeki hak talebi kendi tekelinde ve sürekli imiş gibi
davranır. Haddini aşmaktır bu. İlişkileri kollayan vicdan böyle hak
iddialarından etkilenmez. Bu vicdan sadece bağın gerçek niteliğini ve alma
verme ekolojisini gözetir. Eşini sevgiyle geri kazanmak yerine incinen
partner çoğu kez, ihtiyaç ve arzuların karşılanıp karşılanmadığına
aldırmadan hayatında sadece kendisinin olması talebiyle eşine eziyet eder.
Ancak bu davranış eşini geri kazanmasını sağlamaz.
Ben daha gerçekçi bir şey ileri sürüyorum Sadakate
derin bir saygım var ama Sana bir anlam ifade etmesine ve istediğini almana
iznin olan yegane insan benim talebini dayatan sadakat değil bu. Sizin için
önem kazanan bir insanla her zaman karşılaşabilirsiniz ve tıpkı yol açtığı
acı ve kayıp gibi bu olgunun da sayılması gerekir. Böyle bir karşılaşmanın
ilişki üzerinde gayet olumlu bir etkisi olabilir. Nasıl olacaksa olsun,
gerçekten tatmin edici bir karar ancak sevgiyle mümkündür.
Kıskançlık
Soru: Kıskançlıktan söz eder misin? Kıskançlık
nöbetlerine kapılıp eşimin akla hayale gelmedik şeyler yaptığını kuruyorum.
Hellinger: Kıskançlığın sistemik doğasını sonuçlarına
dikkatle bakarak görebiliriz. Bazen kıskançlık çifti birbirine
yaklaştırabilir. Sözgelimi kadının kıskançlığı çocuklarıyla kocasını geçici
bir maceradan ya da başka bir kadının ailesine müdahalesinden koruyabilir.
Ama çoğu kez istediğini ileri sürdüğü şeyin tam tersine yol açarak eşleri
birbirlerinden daha da uzaklaştırır. Kıskançlık nöbetlerine kapılıyorsan
duruma dürüstçe bak; seni eşinden uzaklaştıran sistemik bir baskı
keşfedeceksin muhtemelen. Kıskanan, eşinin gitmesini istemektedir
bilinçsizce.
Eşimizi gitmeye itmemize neden olan birçok bilinçdışı
sistemik dinamik vardır:
Örneğin, eskiye dayanan bir sevilmeye layık
olmadığımız ya da mutsuzluğa yol açacağımız inancı. Bazı insanlar terk
edileceklerinden korkar ve partnerlerini bilinçsizce iterler. Terk edilmek
seçilmiş bir ayrılığa tercih edilecek bir şeymiş gibi, korktuklarını
gerçekleştirirler.
Ailemizin inanç ve örneklerine sadık olmak.
Sözgelimi, birbirlerini bütünüyle almadıkları, ayrıldıkları ya da ilişkileri
sürerken ikisinden birinin zamanından önce öldüğünde ebeveyniniz nasıl
davranmışsa öyle davranmak.
Sistemin borçlu olduğu başka birisiyle bilinçdışı
özdeşleşme. Örneğin, bir kadın yaşlı ebeveyninin bakımını üstlenmiştir, bu
nedenle evlenmez. Onunla bilinçdışı özdeşleşen genç yeğeni de evlenmez.
Kişisel bir yükümlülüğü telafi etmek. Sözgelimi erkek
şimdiki ilişkisine girmek için önceki ailesini terk etmiştir. İkinci karısı
onu çok kıskanır ve ayrılmak ister. Aile dizimi yapıldığında kadının,
erkeğin önceki ailesiyle dayanışma içinde ve onlara karşı yükümlü olduğunu
hissettiği anlaşılır.
Eşlerden biri kıskanıyorsa ilişki çoğunlukla aslında
bitmiş ama taraflar bunu henüz kabul etmemekte ya da görmek istememektedir.
Eğer her iki eş de isterse, kıskançlığın patlak verdiği ilişkiyi yeniden
düzene sokmak kimi zaman mümkündür ama bu onları birbirlerinden uzaklaştıran
sistemik baskılarla yüzleşmelerini gerektirir. Genelde, belki suçluluk,
yalnızlık ya da kaybetme veya yetersizlik korkusu gibi acı verici bir
deneyimle karşılaşmaları gerekmektedir. Birbirlerine Seni er geç
kaybedeceğim diyebilirler. Hakiki bir biçimde söylemesi çok acı veren bir
cümledir bu ama ilişkideki düzeni yerine getirebilir.
Çoğu zaman da, kıskançlık bir kez su yüzüne çıktıktan
sonra eşlerin ilişkiyi düzene sokması mümkün olmaz. Bu durumda iki tür acı
arasında bir seçim yapmak zorundadırlar: Ayrılık acısı ya da doyum vermeyen
bir ilişkiyi sürdürme acısı. Sürdürmeyi seçerlerse değişeceği umudu ve
beklentilerinden vazgeçerek ilişkilerini nasılsa öylece devam ettirmeye razı
olmaları onlar için daha iyi olacaktır. Yapabilecekleri en kötü seçim de
doyum vermeyen bir ilişkide her şeyin değişeceği umudunu koruyarak
kalmaktır. Ancak çoğu çiftin tercihi de bu olur.
Seninle Olduğu Surece Varlığından Mutluluk Duy
Bir kadın, terapi grubuna kocasına kıskançlığıyla
eziyet ettiğini, davranışının mantıksız olduğunu bilse de önüne geçemediğini
anlatmıştı. Kıskançlığından söz ederken, grup lideri bunun sistemik işlevini
görmüş, kadına bir çözüm önermişti. Kocanı er geç kaybedeceksin. Seninle
olduğu sürece varlığından mutluluk duy dedi. Birkaç gün sonra kocası grup
liderini arayarak Teşekkür ederim. Karıma yeniden kavuştum dedi.
Kocası yıllar önce aynı grup lideri yönetimindeki bir
çalışmaya yedi yıl birlikte olduğu bir kadınla katılmıştı. Adam çalışma
sırasında kadına daha genç bir kız arkadaşı olduğunu, onunla evlenmeyi
planladığını söylemişti. İkinci bir grup çalışmasına da hamile kalışından
kısa bir süre sonra evlendiği yeni eşiyle geldi. Dışardan bakıldığında yeni
karısı adamın daha önceki eşiyle hiçbir bağı yokmuş gibi davranıyordu. Ancak
kıskançlıkla ve herkesin ortasında yaptığı baskıyla eşinin üzerinde hak
iddia etmeye devam ediyordu. İçten içe, kocasıyla eski eşi arasındaki bağı
hissediyor ve onların ayrılmalarındaki payından ötürü suçluluk duyuyordu.
Dolayısıyla kıskançlığı kocasının hareketlerinin sonucu değil, eski eşe
içten içe duyduğu borçluluk hissindendi.
Kıskançlık onu içsel kocasından ayırmıştı. Bu da
kocasının ilk eşi ile arasında hala varolan bağı yansıtmakta ve kadının ilk
eşle dayanışmasının ifadesi olmaktaydı.
Bu içgörüye rağmen yıllar sonra boşandılar.