Haliyle bu durum geçmişten günümüze Dante portrelerinde geniş bir yorumlama serbestliğine sebebiyet vermiştir.
Erken örneklerden olan Giotto’nun Bargello’daki Dante’si ile Palazzo dell’Arte dei Giudici e Notai ‘deki Dante tasviri hiçbir şekilde benzerlik göstermemektedir.
Bargello’daki Dante genç bir adam olarak görülmektedir. Yuvarlak hatlı ve hafif sivri burnu ile dikkat çekmektedir. Uzun yıllar boyunca bu yapıt Dante’nin en erken tarihli tasviri olarak bilinmekteydi. Ancak 2005’de 1366 yılına ait olduğu düşünülen Palazzo dell’Arte dei Giudici e Notai’deki freskler keşfedilmiştir.
Palazzo dell’Arte dei Giudici e Notai’deki Dante ise daha sonraki örneklerinin aksine kanca burunlu değil daha düz bir burunla görülmektedir. Bu tasvir gerçeğe en yakın Dante tasviri olarak kabul edilmektedir.
Ortaçağ ve Rönesans’daki Dante tasvirlerinin referans noktası Boccaccio ve Villani olmuştur. Boccaccio Dante’yi ‘’uzun, gaga burunlu, gözleri nispeten küçük, çenesi alt dudağı üst dudağından üstünde olan ağzıyla birleşirdi. Teni esmer, saçı ve sakalı siyah , ifadesi ise daima hüzünlü ve düşünceliydi.’’ şeklinde tanımlamıştır.
Sonraki yüzyıllarda da bu tanım sanatçılar için çıkış noktası olmuştur.
Domenico di Michelino 1465 de resmettiği Dante ve 3 Krallığı’nda ise Dante’yi daha yaşlı bir şekilde betimlemiştir. Sağ tarafta Santa Maria della Fiore ile Floransa şehri sol tarafta ise Araf dağı arasında kalmış Dante hüzünlü bir bakış atmaktadır.
Botticelli’nin 1495 yılında yaptığı Dante portresi ise en klasik Dante tasviri olarak resim sanatında yerini almıştır. Sivri burunlu, kırmızı elbisesi ve hüzünlü bakışlarıyla Botticelli’nin Dante’si ,Boccaccio’nun tanımına uygun bir şekilde resmedilmiştir.
Bu resimden 35 yıl sonra Bronzino 1535 tarihinde çok daha sembolik bir Dante portresi resmetmiştir. Tipik Dante özellikleri gösteren resimde Dante’nin sol eliyle açık olarak tuttuğu İlahi Komedya’ nın Cennet’in 25.kantosu görülmektedir. Sağ eliyle Floransa’nın sembolünü korumaktadır.
Yüzyıllar geçtikçe Dante imgesi resim sanatında çok daha fazla işlenmeye başlanmış, hayatının çok daha çeşitli bölümleri 2 boyuta aktarılmıştır. Özellikle Pre-Rafael’ci Dante Gabriel Rossetti, Dante ve Beatrice’yi takıntı derecesinde önemsemiş ve yapıtlarında sık sık bu ikiliye yer vermiştir.
Hazırlayan: Yemliha TOKER