CNN’in haberine nazaran, bilim insanları, keşiften elde edilen bilgilerin, insan beslenmesindeki değişikliklerin, çürüklerin ve diş eti hastalıklarının yaygınlaşmasına tesirini anlamaya yardımcı olabileceğini belirtti.
İrlanda’nın Limerick kentindeki kireçtaşı mağarasında, 1993-1996 yıllarında yapılan arkeolojik hafriyatlarda, insan diş ve kemik kalıntıları bulundu.
Bilim insanları, milattan evvel 2280-2140 yıllarında Bronz Çağı’ndaki beşere ilişkin olduğu ortaya çıkan iki diş üzerinde araştırma yaptı.
Araştırmanın baş müellifi, Dublin Trinity College Genetik Kısmı Öğretim Üyesi Dr. Lara Cassidy, dişlerden birinde bol ölçüde, çürüklere yol açan ağız bakterisi “Streptococcus Mutans’ın (S. Mutans)” bulunduğunu açıkladı.
Cassidy, dişlerde çürümeye ve DNA bozulumuna yol açan bu bakterinin, asit üreten tabiatı nedeniyle uygun korunamadığından genomik kayıtlarda nadiren bulunduğunu kaydetti.
Araştırmada, öbür antik buluntularda da diş çürükleri gözlemlendiği lakin “S. Mutans” çeşidi bakterilerin, güneybatı Fransa’da bulunan ve milattan evvel 3400-2900 yıllarına tarihlenen eski bir Neolitik diş ve İskandinav Mezolitik periyodundan kalan ve milattan evvel 9890-9540 yıllarına tarihlenen çiğnenmiş kara sakız buluntusu üzere az örneklerde, sadece çok düşük ölçülerde keşfedildiği belirtildi.
Tahıl ve şekerin diyetlere girmesi diş çürüklerini ve bakterilerin ziyanlı tesirlerini artırdı
Cassidy, araştırmacıların, bakterilerin arkeolojik hafriyatlarda bulunan antik dişlerde bugünkü kadar yaygın olmadığını düşündüğünü belirterek, o devirlerde tüketilen besinlerin daha az rafine şeker ve işlenmiş besin içerdiğini söyledi.
Yaklaşık 10 bin yıl evvel insan hayatına tarımın girmesiyle değerli bir beslenme değişiminin görüldüğünü kaydeden Cassidy, buğday ve arpa üzere tahılların yetiştirildiği antik periyotlarda diş çürüklerinin sık görüldüğünü, son birkaç yüzyılda ise şekerin yaygınlaşmasıyla beslenme alışkanlıklarının da değiştiğini vurguladı.
Cassidy, Bronz Çağı’ndan kalan dişteki “S. Mutans”ın bugünkü örnekleriyle karşılaştırılmasının, bakterinin ziyana yol açma yeteneğinin şeker ve tahılın yaygınlaşmasıyla daha da arttığını ortaya koyduğunu söyledi.
Araştırmacı, “Geçtiğimiz birkaç yüzyıl (insan beslenmesinde) çılgınca değişime şahit oldu. Bu nedenle bunun mikrobiyomu (insan derisinde ve bedeninin üzerinde doğal olarak yaşayan bakteriler üzere mikroorganizmalar), yalnızca ağız değil birebir vakitte bağırsak mikrobiyomunu nasıl etkilediğini anlamak, son birkaç yüzyılda Batı toplumlarında yahut Batılılaşmış toplumlarda birtakım hastalıkların neden bu kadar yaygın hale geldiğini anlamamıza bir ölçü yardımcı olabilir.” sözlerini kullandı.
Araştırmaya dahil olmayan, Londra Tabiat Tarihi Müzesi İnsan Gelişimi Araştırma Merkezi çalışanı Dr. Louise Humphrey ise antik ve çağdaş “S. Mutans”ın mukayeseli tahlilinin, son birkaç yüzyılda artan şeker tüketimiyle irtibatlı büyük bir değişikliği ortaya çıkardığını ve 19. yüzyılda rafine şekerin yaygınlaşmasıyla daha yüksek çürük oranları görüldüğüne dair evvelki araştırmaları desteklediğini bildirdi.
Antik çağlardaki mikrobiyomlar çok daha zengindi
Dublin Trinity College’dan yapılan açıklamada ise incelenen iki dişte, antik genom kayıtlarında daha yaygın görülen ve diş eti hastalığına yol açan “Tannerella Forsythia (T. Forsythia)” bakterisinin DNA örneğinin de bulunduğu belirtildi.
Araştırmacılar, incelenen dişlerde bakterinin iki farklı tipini bulurken, bugün kelam konusu bakterinin yalnızca bir tipine rastlandığı kaydedildi. Araştırmada, antik mikrobiyomların bugüne göre çok daha fazla biyolojik çeşitlilik içerdiği ve bunun kaybının insan sıhhati üzerinde olumsuz tesirleri olabileceği vurgulandı.
Araştırma “Molecular Biology and Evolution” mecmuasında yayımlandı.