Şarlman
- Önem : Batı Avrupa’daki Hristiyanlar’ın yaşadığı toprakları ilk kez birleştirmeyi başaran Frank Kralı
- Doğum : 742
- Ölüm : 824
Batı Avrupa’daki Hristiyanlar’ın yaşadığı toprakları ilk kez birleştirmeyi başaran Frank Kralı Şarlman, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu’nun ilk hükümdarıydı. Kısa Pippin’in oğlu olan Şarlman, babasının ölümünden sonra ülkeyi kardeşi Carloman ile birlikte yönetti. Carloman’ın ölümünün ardından ülkenin tek egemeni haline geldi. Şarlman’ın miras aldığı Frank Krallığı, Pirinne Dağları’nın kuzeyi boyunda neredeyse Batı Avrupa’nın tümüne yayıldı. Hakimiyetinin ilk yıllarında, krallığın sınırlarını Almanya, İspanya ve İtalya’ya doğru genişletti.
Papa 3. Leo Şarlman’ı batının yeni imparatoru ilan ederek güçlü bir müttefik kazanmış oldu. Zira imparator unvanını alan kişinin, Roma’yı ve kiliseyi koruması gerekiyordu. Bu nedenle imparator ilan edilmek Şarlman’a büyük bir prestij kazandırdı. Batı Avrupa’da güçlü bir devlet yapısı oluşturarak Roma İmparatorluğu’nun çöküşüyle başlayan kaosa son verdi. Onun başlattığı huzur dönemi “Carolingian Rönesansı” olarak bilinen kültürel ve edebi yükselişe neden oldu. Ne var ki Frank İmparatorluğu, Şarlman’ın ölümünün ardından zayıflamaya başladı ve çok geçmeden torunlarının başında bulunduğu küçük krallıklara ayrıldı. Şarlman’ın taşıdığı “Kutsal Roma İmparatoru” unvanı, bu unvanın ortadan kaldırıldığı 1806 yılına kadar Almanya ve Orta Avrupa’da başka liderler tarafından kullanılmaya devam etti.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Richard Wagner
Geliştirdiği birleşik sanat eseri kavramıyla müzik dünyasında etki oluşturan Alman besteci ve müzisyen Richard Wagner Leipzing’de dünyaya geldi. Dresden’de eğitim gören sanatçının ailesi üvey babasının ölümü üzerine buraya yerleşti. Wagner’in ilk aşkı tiyatroydu. Operalarının hem müzik hem de sözlerini yazan birkaç opera yazarından biriydi. İlk operası “Die Feen”i 1833 yılında yazdı. Bundan üç yıl sonra ise aktris Christine Planer ile evlendi. Saxony Hümümeti’ne karşı bir başkaldırıda rol adlığı için ülkeden ayrılmak zorunda kaldı. 1850’ler boyunca Fransa, İtalya ve İsviçre’de kaldı. Sürgündeyken Yahudi karşıtı hicivler kaleme aldı.
-
Erwin Schrödinger
Özellikle kuantum mekaniğine olan katkılarıyla bilinen ve çalışmaları neticesinde ortaya koyduğu Schrödinger Denklemi ile Nobel Ödülü’nü kazanmasıyla tanınan Avusturyalı fizikçi Erwin Schrödinger, Viyana’da dünyaya geldi. 1910 yılında fizik doktorasını alan Schrödinger 1927 yılında Berlin’de prestijli bir profesörlük kazandı. Nobel ödülünü aldığı yıl içerisinde Nazi karşıtlığı nedeniyle ülkeden ayrılmak zorunda kaldı. Savaş yıllarında genellikle İrlanda’da bulundu. 1956 yılında Avusturya’ya dönen Schrödinger ölene dek orada yaşadı.
-
Hekimoğlu Ali Paşa
Son derece nazik, bilgili, cömert, diplomasinin inceliklerini çok iyi bilen Ali Paşa kabiliyeti sayesinde III. Ahmed döneminde silâhşorlukla saraya girdi ve dergâh-ı âlî kapıcıbaşılığına yükseldi. Bu sıfatla Kızlar Ağası Süleyman Ağa’nın öldürülmesi ve metrûkâtının ele geçirilmesiyle görevlendirildi. Mîr-i mîrânlık pâyesiyle Adana valiliğine getirildi. Bu görevde iken Adana ve Kilis dolaylarının asayişini sağlamaya çalıştı. Bölgedeki bazı Türkmen aşiretlerini itaat altına aldı. Tebriz’in fethi sırasındaki başarılarından dolayı vezirlikle Anadolu beylerbeyiliğine getirilen Ali Paşa ertesi yıl, hastalanan Abdullah Paşa’nın yerine Şark seraskeri ve Tebriz muhafızı oldu. Önce Rûmiye’yi, ardından da Tebriz’i alan Ali Paşa, Dârüssaâde Ağası Hacı Beşir Ağa’nın girişimiyle başarılarının mükâfatı olarak sadrazamlığa getirildi. Kandiye muhafızı ve ardından Bosna valisi oldu. Üç yıl kadar süren bu valiliği sırasında Ruslar’la birleşerek savaşa giren Avusturyalılar’a karşı başarılı mücadeleler yaptı ve büyük şöhret kazandı. Belgrad’ın işgalden kurtarılmasında yararlılık gösterdi; Belgrad’ın Osmanlılar’a iadesiyle sonuçlanan Belgrad Antlaşması görüşmelerine bizzat katıldı.
-
Otto Liman von Sanders
Otto Liman Van Sanders, 1915 yılında Gelibolu Müdafaası'nda Osmanlı kuvvetlerini yöneten Alman general. Von Sanders, askeri yönetimde yaptığı reformlar nedeniyle Enver Paşa ile anlaşamadı. İngiliz Generali Hamilton, Liman Von Sanders’in Gelibolu’daki başarısını Hatırat’ında övmüştür. ''Türkiye’de 5 Sene'' ve ''Silahlanmış Millet'' adlı 2 tane eseri bulunmaktadır.
-
Abidin Dino
Çağdaş Türk resminin önde gelen isimlerinden olan Abidin Dino, çok yönlü kişiliğiyle tanınır. D Grubu ve Yeniler Grubu adlı sanat akımlarının da öncülüğünü üstlenen Dino, sanat alanındaki çalışmalarıyla ses getirerek yurt içinde ve yurt dışında sergiler açıp tanınma imkânı buldu. Fransa ve ABD’de sanat danışmanlığı yapması da bu alandaki başarılarının sonucu olarak zikredilebilir. Abidin Dino'nun sanata olan genetik yatkınlığı aileden gelmektedir; abisi şair Arif Dino’dur. Abisinin desteğini aldıktan sonra gazetelerde karikatürlerini ve yazılarını yayımlayan Abidin Dino’nun resim alanına girmesi ise Nazım Hikmet’in kitap kapaklarına çizim yapmasıyla başlar.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun