Biyografi
Bir kişinin hayatının anlatıldığı yazılardır. Bunlarda amaç o kişiyi tüm yönleriyle ( hayatı, eseri, kişiliği, görüşleri vs.) tanıtmaktır. Biyografi açık, sade bir dille anlatılan kişinin devrini, çevresini dikkate alarak yazılır. Divan edebiyatında şairleri anlatan bu tür eserlere tezkire denirdi. Türk edebiyatında bunun ilk örneğini Ali Şir Nevai vermiştir.
Biyografi hakkında ansiklopedik bilgi Biyografi
bir kişinin hayatının anlatıldığı yazılardır. Bunlarda amaç o kişiyi tüm yönleriyle (hayatı, eseri, kişiliği, görüşleri vs.) tanıtmaktır. Biyografi açık, sade bir dille anlatılan kişinin devrini, çevresini dikkate alarak yazılır. Divan edebiyatında şairleri anlatan bu tür eserlere tezkire denirdi. Türk edebiyatı
nda bunun ilk örneğini Ali Şir Nevai
vermiştir.
Bir kimsenin hayat hikâyesi. Tanınmış kişilerin hayatını anlatan yazı veya eser. Eskiler tercüme-i hal derlerdi. Biyografiler kişilerin hayatını, çalışmalarını ve düşüncelerini anlatırlar. Birçok tanınmış, ünlü kişinin hayatını ve eserlerini konu edinen eserler bu adla anılır.
Bir biyografi yazısında konunun anlatılışında tarafsızlık, ifadede açıklık ve sadeliktir esastır. Çok eski bir tarihe sahip olan biyografi, her devirde önemli bir tür olmuştur.
Biyografisi hazırlanacak kişinin çevresini, yaşadığı devri hayatını ayrıntılarına kadar araştırarak incelemek gerekir. Edebiyatımızda ilk biyografi yazan Ali Şir Nevai'dir.
Yazar eğer kendi hayatını anlatmışsa yazıya otobiyografi denir. Çoğu zaman bunlarda sanatçı kendiyle beraber aile büyüklerinden, çevreden, aile içi durumlardan da söz eder. Otobiyografi
ler üslup yönüyle anıya benzer; anc Yaşamı yazılan kişinin kendisi tarafından değil, onunla ilgili araştırma yapan, bilgi ve belgelere ulaşan veya onun yaşamına yakından tanıklık etmiş kişiler tarafından kaleme alınır.
Biygrafinin özellikleri
Tarafsız olunmalıdır.
Gerçekçi olunmalıdır.
Bilgi ve belgelere, kanıt ve tanıklara dayandırılmalıdır.
Kronolojik (zaman dizinsel) sıra izlenebilir.
Yaşamöyküsü yazılan kişinin doğumu, aile çevresi, eğitim süreci, kişiliği, arkadaşlık ve akrabalık ilişkileri, sosyal yaşamı, aşkları, evliliği ve çocukları, alanındaki başarısına ulaşma süreci, ulusal ve uluslararası başarıları konu edilmelidir.
Kişinin önemi, değeri, benzerlerinden farkı belirlenmelidir.
Söylenti ve dedikodulara, asılsız bilgilere yer verilmemelidir.
Öznel bir tutum izlenmemelidir. Kişinin yaşamı aşırı yüceltmeden ya da yerin dibine geçirmeden sergilenmelidir.
Öğretici türler arasında yer alan "Biyografi"
Çeşitli alanlarda şöhret olmuş insanlar hakkında oluşturulan metinlerdir. Biyografinin boyutu, bur makale uzunluğunda olabileceği gibi kir kitap büyüklüğünde de olabilir. Biyografi yazılırken, biyografisi yazılacak kişiyle ilgili belgeler ve bilgilerin toplanması önemlidir. Ayrıca konu olan kişinin yaşadığı çevreyle ilişkisi kurulur. Ailesi ve çevresi hakkında bilgi toplanır. Çünkü söz konuşu kişinin mizacının ve bazı önemli kişisel özelliklerinin açıklanması gereklidir. Biyografi metinleri örnek teşkil ettikleri için eğitici yönleri de vardır. MEKTUP : İnsanların duygu ve düşüncelerini birbirine iletmek için yazdıkları yazılardır. Mektupların; özel mektup, resmî mektup, iş mektubu, edebî mektup gibi türleri vardır. Özel mektuplar; açık, sade ve samimi bir ifade taşır. Dostlar arasında konuşulan her konuda özel mektup yazılabilir. Özel mektuplarda anlatım türünü yazanla okuyan arasındaki ilişki belirler.