C vitamini genel olarak çok güçlü bir antioksidandır ve hastalıklardan korunmada etkilidir. Peki C vitamini tamamen sağlıklı beslenen ve düzenli egzersizini yapan birinde gribe iyi gelir mi?
C vitamini almak, özellikle C vitamini eksikliğiniz varsa hastalıklardan korunmada fark yaratabilir. Ancak yeterli C vitaminini zaten düzenli olarak alabilen birinin, ek olarak C vitamini takviyesi alması soğuk algınlığına yakalanmaktan korumayabilir.
Diğer taraftan C vitamini almak soğuk algınlığının şiddetini ve süresini azaltabilir. Daha kısa sürede iyileşmenize veya soğuk algınlığını daha hafif atlatmanıza yardımcı olabilir.
C vitamini enfeksiyon sırasında bağışıklık sistemi tarafından kullanılır ve hızla tüketilir. Bu nedenle soğuk algınlığı başladığında daha fazla C vitamini almaya çalışmak iyi bir fikirdir.
İçindekiler
Gribi önleyebilir mi?
C vitamini takviyesi almak, soğuk algınlığına yakalanmanıza engel olamamasına rağmen, hastalığın şiddetini ve süresini azalttığı görülmektedir (1).
11.306 katılımcıyı içeren 29 çalışmanın analizine göre (1):
- 200 mg veya daha fazla C vitamini takviyesi soğuk algınlığına yakalanma riskini azaltmadı.
- Düzenli olarak C vitamini almak soğuk algınlığı semptomlarını azaltarak gribi daha az şiddetli hale getirdi.
- C vitamini takviyeleri, soğuk algınlığı ile geçirilen hasta gün sayısını yetişkinlerde ortalama %8 ve çocuklarda ortalama %14 oranında kısalttı.
- Çocuklarda soğuk algınlığı süresini %18 oranında kısaltmak için günlük 1 ila 2 gram ek C vitamini alımı, doz olarak yeterliydi.
- Askerlerde, maraton koşucularında ve kayakçılarda veya diğer sporcularda C vitamini soğuk algınlığına karşı daha etkili bir koruma sağlayabilir.
Yetişkinlerde yapılan diğer araştırmalar ise soğuk algınlığına karşı günde 6 ila 8 gram C vitamini almanın etkili olduğu sonucuna varmıştır (2).
C vitamini takviyesi, genel popülasyonda soğuk algınlığı insidansını azaltmadaki başarısızlığı, rutin C vitamini takviyesinin haklı olmadığını, ancak C vitamininin kısa süreli şiddetli fiziksel egzersize maruz kalan kişiler için yararlı olabileceğini göstermektedir.
Bağışıklık sistemini güçlendirebilir
C vitamini bağışıklık hücrelerinde yüksek oranda bulunur ve bir enfeksiyon sırasında hızla tükenir (3).
Hem doğal hem de adaptif bağışıklık sisteminin çeşitli hücresel fonksiyonlarını destekleyerek bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkıda bulunur (4).
C vitamini takviyesinin, antimikrobiyal aktiviteleri ve lenfosit çoğalması gibi insan bağışıklık sisteminin bileşenlerini daha iyi hale getirdiği bulundu (3).
C vitamini eksikliği bağışıklık sistemini önemli ölçüde zayıflatır ve enfeksiyon gelişme riskini artırır (4).
C vitamini ayrıca ciltte kollajen üretmek için de gereklidir.
Kolajen, cilde yapısal özelliğini verir. Kemiklerin, cildin, kasların, tendonların ve bağ dokusunun ana yapı taşlarından biridir. Kan damarlarında, gözün korneasında ve dişlerde de kolajen bulunur. Kolajen bulunduğu dokuları sert, dayanıklı ve esnek tutar.
Grip tedavisi
Bir kez soğuk algınlığına yakalandığınızda, onu kesin şekilde tedavi edecek doğal bir kür ya da kimyasal ilaç olmadığını bilmelisiniz.
Kimyasal ilaçlar genellikle soğuk algınlığı belirtilerini hafifletmek için reçete edilirler. Örneğin, ağrınız veya yüksek ateşiniz varsa ibuprofen, balgamınız varsa asetilsistein veya alerjik belirtileriniz varsa bir antihistaminik ilaç reçetenize eklenebilir.
Doğal besinler ise bağışıklık sisteminizin güçlenmesi ve güçlü kalmaya devam etmesi için size fayda sağlayabilir. Üstelik bazı doğal besinlerin soğuk algınlığına iyi geldiği araştırmalarla da kanıtlanmıştır. İşte bazıları:
- Sarımsak: Solunum yolu enfeksiyonlarıyla savaşmaya yardımcı olabilecek allisin gibi bazı antimikrobiyal bileşikler içerir.
- Polifenoller: Koyu yeşil yapraklı sebzeler ve çay polifenol adı verilen güçlü bir antioksidan açısından zengidir. Polifenollerin farklı virüslere karşı büyük potansiyeli olduğuna dair çok sayıda kanıt sağlanmıştır (5).
- Flavonoidler: Portakal ve mandalina gibi turunçgiller ile elma, bol miktarda flavonoid içerir. Bol miktarda flavonoid almak soğuk algınlığı ile geçirilen gün sayısını yaklaşık 3’te 1 oranında azaltabilir.
Öneriler
C vitaminini meyve ve sebzelerden almaya öncelik verin.
Örneğin portakal iyi bir C vitamini kaynağıdır. Portakal yiyerek alabileceğinizden çok daha fazlasını basit küçük bir hap yutarak alabilirsiniz.
Ancak ilaç veya takviye olarak C vitamini aldığınızda sadece C vitamini almış olursunuz. Oysa ilaç veya takviye yerine portakal yemeyi tercih etmiş olsaydınız, portakal içerisindeki flavonoidlerden de fayda sağlayacaktınız.
Portakal hem içerisindeki C vitamini ile hem de flavonoidler ile soğuk algınlığına karşı bağışıklık sisteminize destek olur ve daha hızlı iyileşmenize yardımcı olur.
Üstelik C vitamini açısından zengin sebze ve meyveler genel olarak çok iyi lif kaynaklarıdır ve sindirim sistemini kabızlık ve hemoroid dahil olmak üzere birçok hastalığa karşı korurlar.
Sağlıklı ve doğal beslenmeyi hayatınızın merkezine yerleştirin.
C vitamini vücutta uzun süre depolanamaz. Fazlası atılır. Depolanamadığı için C vitaminini düzenli olarak almalısınız. Basit bir örnekle, bir haftada yiyebileceğiniz toplam 7 portakalınız varsa her gün bir tane yemeyi tercih edin.
Önerilen dozlar
Eğer C vitamini almak için takviye alıyorsanız aşırı C vitamini almaktan kaçının.
Aşırı C vitamini, ishal, bulantı ve karın krampları gibi sorunlar yaşamanıza neden olabilir. Böbrek taşı gelişme riskini arttırır.
C vitamini için tolere edilebilir en yüksek dozlar (6):
- 1 – 3 yaş erkek ve kız çocuklarında: 400 mg
- 4 – 8 yaş erkek ve kız çocuklarında: 650 mg
- 9 – 13 yaş erkek ve kız çocuklarında: 1200 mg
- 14 – 18 yaş erkek, kadın, gebelerde ve emzirenlerde: 1800 mg
- 19 yaş ve üzeri erkek, kadın, gebe ve emziren kadınlarda: 2000 mg