AİLELERİ PARÇALIYOR
The newYork Times
Telma Pedro Córdoba, 2009 yılında rastgele açılan bir ateş sonucu kocasını kaybettiğinde, yaralanan annesi fabrikadaki işinde çalışamaz hale geldiğinde ya da silahlı bir çete üyesinin birkaç ay önce bir arkadaşının 3 yaşındaki oğlunun gözleri önünde komşusunu öldürdüğünde, kan ve silah kokan bu şehri terk edebilirdi.
Ama o kalmayı tercih etti. Kırmızı ve gümüş renkli duvar kâğıtlarıyla özenle döşenmiş tek odalı küçük evini annesi, büyükannesi, ablası, erkek kardeşi ve iki çocuğuyla paylaşıyor. Onlar, terk edilmiş evleri talan edilen komşularının aksine, yöre dilinde "Ciudad Juárez'e bağlı kalan aile" anlamına gelen bir "familia anclade".
Kamyon şoförleri ve fabrika işçilerinin yaşadığı bu hareketli şehirde, kısa süre öncesine kadar bu terim mevcut değildi. Ancak son birkaç yıldır uyuşturucunun yol açtığı şiddet olayları ve ekonomik durgunluk, şehrin karakterini ve nüfus dağılımını yeniden şekillendirdi ve nüfus git gide azalmaya başladı. Büyümeyle geçen onlarca yıl, yerini göçe bıraktı.
Şehir son üç yılda nüfusunun neredeyse yüzde 20'sini, yani yaklaşık 23 bin sakinini kaybetti. Yeni hükümet istatistikleri ve röportajlar, bir zamanlar dalgalar halinde şehre gelen erkeklerin, bugün şehri kadınlardan bile daha fazla terk ettiğini gösteriyor.
Bu durum, ortaya Pedros gibi aileler çıkardı. Birkaç neslin bir arada yaşadığı, kadınların yönettiği, 14 yaşın altında çok sayıda çocuğun olduğu aileler. Nüfus uzmanları bu değişikliğin, en büyük şehri Ciudad Juárez olan Chihuahua dışındaki eyaletlerde de hız kazandığını söylüyor.
Kadınların nüfusa oranı, geçen yıl en dehşet verici cinayetlerin bazılarına ev sahipliği yapan Tamaulipas eyaletinde de arttı. Küçük çocuğu olan ailelerin sayısı ülke çapında sabit kalmasına rağmen burada, Tijuana'nın yer aldığı Baja California eyaletinde artış gösterdi. Meksika Ulusal Nüfus Konseyi'ne danışmanlık yapan nüfus uzmanı Carlos Galindo, "Buna neden olan üç faktör var: İş bulmanın zorlaşması, tarih boyunca göçün erkeklere özgü bir şey olması ve şiddet olayları, erkeklerin şehri terk etmesine yol açtı.
Ciudad Juárez'de pek çok örnek var. 1970'lerde ve 1980'lerde, elektronik eşya üreticileri birbiri ardına fabrikalar kurduğunda, kadınlar düşük ücretli işlerde çalışmak için buraya akın ederek seri üretim hatlarında erkeklerin sayıca beş katına çıktı. Erkekler de peşlerinden geldi ve hem nüfusu hem de fabrikadaki kadın-erkek dağılımını eşitledi. Buna karşın hükümetin işgücü piyasasıyla ilgili yaptığı araştırmalara ve özel sektör verilerine göre, kadınlar yine çoğunluğu ele geçirmek ve fabrikalardaki varlıklarını artırmak üzere.
Bunun nedeni genellikle refah değil, azim. Bu şehrin dört bir yanında yapılan röportajlarda, kadınlar erkeklerin ayrıldığını ya da öldüğünü ve geride bıraktıkları aile üyelerinin duruma alışmak zorunda kaldığını belirtiyor. Küresel durgunluk, bu şehre büyük darbe vurdu. 2008'den geçen yılın ortalarına kadar şehirdeki fabrikalar işçilerinin yüzde 30'unun, yani 72 bin kişinin işine son verdi. İş olanakları tekrar artmaya başladı. Yerel sanayi birliğinin başkanı José L. Armendáriz Bailón, en büyük fabrikaların yüzde 20'sinin yeniden işçi almaya başladığını söyledi. Ancak şehrin yüzde 7'lik işsizlik oranı, ülkenin resmi işsizlik ortalaması olan yüzde 5'in üzerinde. Pedro 14 sene önce Oaxaca eyaletinden Cuidad Juárez'e geldiğinde, iş bolluğu yaşanıyordu. "Sokağa çıkar çıkmaz iş bulabiliyordunuz.
Biraz daha yürüyünce, karşınıza yeni bir iş çıkıyordu" diyor. Ciudad Juárez Üniversitesi'nden Sosyolog Velázquez Vargas, bazı bölge sakinlerinin umutlu olduğunu söylüyor. Federal polisin başarısız bir baskın girişiminde silahsız iki sivili öldürdüğü hafta, Profesör Velázquez, "İnsanların hükümete inancı yok. Komşularına güveniyorlar" diyor.
Hükümetin bu ay yayınladığı suç istatistikleri Aralık ayında 166'ya, Ekim ve Ağustos aylarında rekor bir düzeye çıkarak 300'e ulaşan şehirdeki cinayetlerin sayısının, Ocak ayında 99'a düştüğünü gösteriyor. Ancak gevşek bağlantılarıyla tanınan bir şehirde, geriye kalan azıcık inanç sakinlerin şehirde kalma isteğinden kaynaklanıyor. Bir semtin girişini kapayan beş kaya parçası; başka bir semtin sakinlerinin ortaklaşa aldığı bekçi köpekleri; pek çok bölgede açık kalabilmek için dükkânlarını beyaza boyayarak ev gibi görünmelerini sağlayan büfe sahipleri…
Bir de çoğunlukla kadınların ön ayak olduğu eylem örnekleri var. Örneğin her Pazar fakir semtlerde yaşayanlara yardım etmek için pembe motosikletlerine binen bir grubu görebilirsiniz.
Ancak böylesi bir vahşetin içinde yaşayan insanların (burada 2008'den beri 7 bin kişi öldürüldü) kan dökülmesine ve çatışmaya git gide alıştığı kesin. Pedro gibiler kalmayı planlıyor. Bu, çetelerle savaşmak için uçakla gelen özel polis kuvvetleri uzaktaki havaalanına inerken çocukları tahta parçalarının arkasına sokup korumak anlamına geliyor.