- Bu taşların hangi etkenlerden dolayı oluştuğu ve oluşum mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Ancak,
- Ailevi yatkınlık,
- Doğuştan idrar yolları anomalileri,
- Bazı sistemik hastalıklar (Gut, Sistinüri vb) neden olabilir
Nerede ve nasıl oluşur?
- Oldukça sık görülür.
- Kadınlarda mı erkeklerde mi daha çok görülür?
- Erkeklerde kadınlara oranla 3 kat daha fazla görülmektedir.
- Hangi sağlık sorunları kişide böbrek taşı oluşumunu hızlandırır?
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları böbrek taşları açısından risk doğurur. Bunun dışında sistinüri gibi böbrek hastalıkları, tiroid hastalıkları benzeri metabolizma hastalıkları veya kronik pankreas hastalığı böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabilir. Bir tür romatizmal hastalık olan gut, vücutta ürik asit oranını arttırır ve ürik asit taşlarının sıklıkla oluşmasına neden olur. Ürik asit taşları, kadınlara oranla erkeklerde daha çok görülür.Kronik bağırsak iltihabı da, sık sık böbrek taşı oluşmasına neden olan hastalıklardan biridir.
Taş oluşum riskini artıran faktörler nelerdir?
Gün içerisinde yeterince sıvı almamak
Genetik Faktörler
- Aile öyküsü ve kişisel öykü: Ailesinde taş öyküsü olanların taş oluşturma olasılığı yüksektir.
- Yaş cinsiyet ve ırk: Böbrek taşı hastalığı çoğunlukla 30-50 yaş aralığında görülür
- Az hareket veya hareketsizlik
Diyet
- Değişik şiddette ağrı
- Bulantı / Kusma
- İdrarda kan
- Sorun başka hastalıklarla karıştırılır mı? Eğer öyleyse bunlar hangileridir?
- Karın ağrısı yapan diğer hastalıklar aka gelmelidir. Sağ alt kadrandaki taş ağrılarında akut apandisit mutlaka tetkikler yapılarak ekarte edilmelidir.
Böbrek taşı tanısı hangi yollarla konulur?
Böbrek taşının tanısında görüntüleme yöntemleri ve laboratuar tetkikleri kullanılır.Röntgen filminde böbrek taşı varsa genellikle görülür. Bu film çekilirken hasta yatırılır. Fakat bütün taşlar direkt röntgen filminde görülmeyebilir. Bütün taşların görüldüğü sistem bilgisayarlı tomografidir.
Böbrek taşı tedavisi deyince akla hangi yöntemler gelir?
Medikal Tedavi: 5 mm’ye kadar olan taşların büyük çoğunluğu verilen ağrı kesici, antispazmodik ilaç tedavisi ve bol sıvı alımı ile düşürülebilir. Taşın boyutu büyüdükçe müdahalesiz düşürme olasılığı azalır.ESWL: Vücut dışından şok dalgaları ile taş kırma Perkutan Nefrolithotomy (PNL): Böbrek içindeki taş 2 cm’den büyük olduğunda veya ESWL ile kırılamadığında uygulanan güncel bir yöntemdir. Genel anestezi altında bel bölgesinde 1 cm’lik kesiden oluşturulan bir yoldan böbreğin içerisine girilerek taşlar bir bütün halinde veya kırılarak aynı yoldan dışarı çıkartılır. Endoskopik yani kapalı bir ameliyat yöntemi olan perkütan nefrolithotomy ameliyatında görüntüler endokamera ile bir televizyon ekranına büyütülmüş olarak taşınır.Taşlar genelde pnömatik, ultrasonik veya lazer taş kırıcılar ile parçalanırlar.
Hangi durumlarda ameliyat hangi durumlarda ameliyat dışı yöntemler uygulanır ve bunların başarı oranı nedir?
- Artık güncel yaklaşımda en az girişimsel olan tedavi metotlarını öngörüyoruz. Taşın yapısı, sayısı, büyüklüğü, bulunduğu yer tedavi metodu seçiminde rol oynayan en önemli öğelerdir.Böbrek taşı tedavisi olan hastalarda taş oluşumunu engelleyici önlemler alınmaz ise sorunun tekrarlama riski nedir?
- Engelleyici önlemler alınmaması ve bir takım hayat tarzı değişikliklerine gidilmemesi halinde, böbrek taşlarının çevresel ve genetik faktörler sebebi ile tekrar etme riski oldukça yüksektir.
- Böbrek taşı olan kişi ne yapmalıdır?
- Bol su tüketmeli, özellikle yaz aylarında bu daha da önemlidir.
- Çay, kahve ve kola gibi içeceklere mümkün olduğunca kısıtlama getirmeli
- Tuz tüketimini kısıtlamalı,
- Düzenli egzersiz veya yürüyüş yapmalı,
- Ani kilo kayıplarından kaçınmalı,
Böbrek taşının oluşumu engellenebilir mi?Eğer yanıtınız evet ise engellenebilir mi?