Eli Whitney ismini duyduğunuzda, muhtemelen onun icadı olan pamuk cinini düşünürsünüz. Ancak, dünyanın (ve onun diğer icatlarının) dünyayı ne kadar değiştirdiğini fark edemezsiniz. İşte sana okulda hiç öğretmedikleri tarih.
İŞ ARAMAK
1792'de 27 yaşındaki bir Massachusetts Yankee, Eli Whitney adında Yale Üniversitesi'nden mezun oldu ve Güney Carolina'da bir özel derse başladı. Bunu elde etmekten memnun oldu - okul borçlarını ödemek için paraya ihtiyacı vardı. Fakat oraya vardığında, işin söz verildiği şeyin yarısını ödediğini keşfetti, bu da hiçbir zaman para biriktiremeyeceği anlamına geliyordu. İşi reddetti.
Aniden işsizdi, parasızdı ve güneyde, evden yüzlerce mil uzakta kaldı. Ama New York'tan, işverene refakat eden Phineas Miller adında bir arkadaşla, Bayan Greene adında bir Georgia'ya dönüş yaptı. Greene Whitney'i Savannah dışında bir hafta boyunca geçirmesi için davet ettiğinde memnuniyetle kabul etti. Gidecek başka yeri yoktu.
Whitney, Bayan Greene’in cömertliğini, onun için bir nakış çerçevesi tasarlayarak geri verdi. Greene tasarımın zekasıyla etkilendi ve onu düşünmeye başladı. Whitney bu kadar zekiyse, belki de onu ve diğer yetiştiricileri rahatsız eden bir sorunu çözebilirdi - pamuğun “çırçırlaması” ya da tohumları pamuktan nasıl çıkartabilirsiniz… elle yapmadan.
Güney'in iç bölgelerinde yetişen tek türden Upland pamuğu, Whitney'in dediği gibi “kadifeye benzeyen bir tür yeşil paltoyla kaplı” tohumlara sahipti. Bu bulanık tohumlar Velcro gibi pamuk liflerine yapışmış. Onları el ile kaldırmak çok fazla emek gerektiriyordu - bir kişi günde sadece yaklaşık bir kilo pamuktan temizleyebilirdi - bu yukarı pamuklar kesinlikle değersizdi.
SERİ ÜRETİM
Tohumları daha kolay çıkarmak için bir yol bulunabilirse, yayla pamukları çok değerli bir ihracat ürünü haline gelme potansiyeline sahiptir. Niye ya? Sanayi Devrimi, İngiliz tekstil endüstrisini (pamuğu iplik ve iplik haline getirdi) bir canavara dönüştürdü ve pamuğun yükselmesi talebine neden oldu.
1730'ların sonlarına gelindiğinde, iplikçiler ve dokumacılar, yüzyıllardır olduğu gibi, kumaşı yavaş yavaş ve el ile yapıyorlardı. Bir eğirme tekerleğinde oturan bir kişi, ham pamuğu bir seferde sadece bir iplik dizisine çevirebilir. Bir ya da iki dokumacının daha sonra tek bir kumaş parçası haline gelebileceği bir iplik ipliğinin yapılması 14 gün sürdü.
1700'lerin ortasında, uçan mekik (1733), eğirme (1764), su iskeleti (1769) ve katır (1779) gibi renkli isimleri olan İngiliz icatları, tüm bunları değiştirdi; Bu nedenle 1785'te buhar gücünün tanıtımı yapıldı. Artık tek bir vasıfsız işçi - bir çocuk ya da eskiden çalışmak için çok eski olduğunu düşündüğü bir kişi bile - yüzlerce ve sonunda binlerce iplikçiği aynı anda yapan ya da yardalara dokunan makineler olabilir. ve bezin yarısı, gözlerden daha hızlı görebiliyordu.
BÜYÜK PATLAMA
Bu icatlardan dolayı, İngiliz tekstil endüstrisinin pamuk iştahı büyük oldu ve yıldan yıla katlanarak arttı. 1765 yılında İngiltere'deki iplikçiler ve dokumacılar yarım milyon sterlin pamuklu bir beze dönüşmüştü; 1790 yılına gelindiğinde, yeni makineler yılda 28 milyon pound pamuk tüketiyordu; bunların neredeyse tamamı diğer ülkelerden ithal ediliyordu. Ham pamuk talebi arttıkça, tüm yeni makineleri beslemek için yeterli bulması gittikçe zorlaştı.
İthal ham pamuk ne kadar Amerikan Güneyinden geldi? Neredeyse hiç. Whitney’in Gürcistan’a gelmesinden bir yıl önce 1791’e kadar, tüm Güney’in ihracatı en fazla birkaç yüz çanta aldı. Ama uzun sürmez.
SORUN DEĞİL
Peki, ne zamandan beri, uzun süredir Güneyli ekicileri sinirlendiren sorunu çözmek için Whitney’i ne kadar süre aldı? On gün. Tasarımı mükemmelleştirmek birkaç ay sürdü, ancak sadece 10 gün sonra, Greene’in plantasyonuna sadece tesadüfen gelmiş olan bu Yankee, bu devrimci makineyi icat etti.
Tasarım o kadar kolaydı ki, daha önce hiç kimsenin aklına gelmemişti. Pamuk liflerini tutan ve delikli demir bir ekrandan çektiği “diş” telli bir tahta makaradan oluşuyordu. Ekrandaki yuvalar dişlerin ve pamuk liflerinin içinden geçmesine yetecek kadar genişti, ancak ayrılan ve bir kutuya düşmüş tohumlar için çok dardı.
Hızlı dönen bir fırça daha sonra pamuk liflerini dişlerden çıkardı ve bir çöp kutusuna attı. Bu, kullanıcının, dişleri temizlemek için her birkaç dakikayı durdurmak zorunda kalmadan, ham pamuğu süresiz olarak makineye sürmesine izin verdi.
Whitney’in pamuk çırçırını kullanarak, bir günde emekçi 10 liraya kadar pamuktan temizleyebilirdi. Eğer su veya atla çalışan daha büyük bir çırçır kullanılırsa, bir işçinin elden çıkarmak için yedi haftadan fazla süreceği gibi bir gün içinde çok fazla pamuk temizleyebilir.
CESUR YENİ DÜNYA
Önümüzdeki birkaç on yılda, Whitney’in pamuk çanı Güney’i dönüştürdü. Binlerce ve sonunda milyonlarca dönümlük vahşi doğada, büyük pamuk tarlaları için yol açmak için temizlendi. 1810'a kadar.Pamuğun İngiltere'ye ihracatı neredeyse hiçbir şeyden 38 milyon liraya çıkarak Güney'i bu ülkeye en büyük pamuk tedarikçisi haline getirdi.
Ve bu sadece bir başlangıçtı. İç Savaşın başlangıcında, bilinen “pamuk kuşağı”, her yıl olduğu gibi, pamuk ithalatının% 90'ından fazlası, İngiltere'ye 920 milyon liralık pamuk ihraç ediyordu. Bir tarihçi, “Amerika'nın büyüyen servetinin en büyük tek kaynağı” olarak nitelendirilen pamuk haline gelmişti. Pamuk kraldı.
GERİ SİZİN İÇİN GİYİM
Fakat Whitney’in buluşunun ABD’nin ihracatını arttırmaktan çok daha geniş kapsamlı etkileri vardı. Pamuk üretiminin sanayileşmesi, pamuklu kumaş tedarikini büyük ölçüde artırdı. Bu, pamuğu Dünyanın en pahalı kumaşlarından birinden en ucuza değiştirdi - ve bu süreçte dünyayı örttü.
1785 yılına gelindiğinde, tekstil endüstrisine buhar gücü verildiği ve 1860'ların başlarında, pamuklu kumaşın fiyatı% 99'dan fazla düştü. Bu, Tommy Hilfiger kotlarının fiyatı 5,000 dolardan 50 dolara düşüyor.
Geçmişte neredeyse hiç kimse pamuk almayı başaramamıştı (kaç tane 5.000 çift kot pantolona sahip olabilirdiniz?) Ve deri ve yün gibi şeyler kötü ikame yaptı. (Sakın inanmayın. Bir çift yün iç çamaşırına kendinizi bırakın ve ne demek istediğimizi göreceksiniz.) “İnsanlığın çoğu,” tarihçi Paul Johnson şöyle yazıyor: Amerikan Halkının Tarihi“Yıkanması zor ve bu nedenle pis olan giysilerde kıyafetsiz bir şekilde giyindi.”
Ucuz, bol pamuklu bez de bunu değiştirdi. Johnson, “Potansiyel olarak evrensel talepte bulunan bir ürünün fiyatının o kadar hızlı düştüğü dünya tarihinde hiçbir örnek yoktur” diye yazıyor Johnson. “Sonuç olarak, yüzlerce milyon insan, tüm dünyada, rahat ve temiz bir şekilde giyinmeyi başardılar.”
PAMUK ZİNCİRLERİ
Eli Whitney’in pamuk çırçırına, çirkin, insanlık dışı bir tarafa, yaptığı tüm iyilikleri gölgeleyen başka bir yönü daha var. Amerikalıların birçoğu Whitney’in bir kurtarıcı olarak icat ettiğini, kölelerin el çırçırlarını çırçırlamak zorunda kalmasını engelleyen bir makine olduğunu düşünüyor. Tam tersine, Güneydeki pamuk yetiştiriciliğinin artması, kölelik kurumunun kötülük karşıtı olduğunu düşünürken, milyonlarca siyah Amerikalıyı kendi korkularına kınayan kölelik kurumuna gerçekten yardımcı oldu.
1775 ile 1800 arasında kölelerin fiyatı köle başına 100 dolardan 50 dolara düşmüştü ve kölelikçiler kurumun yalnız kalması halinde kendi başına öleceğini tahmin etmişti. Ya da en azından köleliğin zayıflaması gibi, ortadan kaldırılması daha kolay olurdu.
Ancak pamuk çırçır buluşu her şeyi değiştirdi. Güneyde ekim altına alınan toprak miktarı arttığı için kölelerin tarlalara yönelik talepleri de arttı. 1800 ile 1850 arasında, bir kölenin fiyatı 50 $ 'dan 1000 $' a yükseldi. Eskiden düşüşte olduğu düşünülen kölelik, hızla yeni Güney ekonomisinin ayrılmaz bir parçası haline geldi.
Böylelikle, Güney eyaletlerinin liderleri, onu savunma kararlılığında ve hatta Güney'in ötesine doğru genişledikçe artan bir biçimde militan bir hale geldi. Yeni bir Güneyli liderler kuşağı için, köleliğin kurumu - onunla birlikte gelen refahtan dolayı - ölüme bile olsa savunulacak bir şeydi.
Pamuk cin onu yaptı ... ve iç savaşı kaçınılmaz yaptı.
BANKA'DA PARA GİBİ
Eli Whitney'in ilk avuç içi pamuk püresini yumuşatmadan önce bile, zengin bir adam olma yolunda olduğuna inanıyordu. Whitney, babasına bir mektup yazdığında, “Pamuk çanı hakkında bir şey bilenler tarafından genel olarak söylendi,” diye yazdı. Arkadaşının Phineas Miller'ı kesinlikle kabul etti - Miller, Whitney’in iş ortağı oldu ve Whitney’in makineleri kurmak için kullanacağı parayı sağladı. İkisi de birlikte zengin olacaklardı ... ya da öyle düşündüler.
kopyac
İşler planlandığı gibi işe yaramadı. Whitney ve Miller'ın ihtişam hayalleri ile iki problem vardı:
Öncelikle, Whitney'in istediği gibi, onun çırçır sırtı o kadar basitti ki, sadece aletlerle iyi olanlardan biri bunu yapabilirdi. Yani, çok sayıda yetiştirici, Whitney'in patentini ihlal etmiş olsa bile.
İkincisi, Whitney ve Miller kendi iyilikleri için çok açgözlülerdi. Her ekici için bir pamuk çeneği yapmak için yeterli paraya sahip olsalar bile, (eğer yapmadılar) ekiciler, bunları satın almak için yeterli paraya sahip olmadıklarını biliyorlardı. Satılık jineler yapmaktan ziyade, Whitney ve Miller Güney'de, çırpılmış pamuğun bir payı karşılığında çırçırlama yapacakları bir ağlar ağı kurmayı planladılar. Büyük bir pay -% 40, tam olarak. Bu, ekicilerden en azından bir Yankee'ye katılmaya istekli olduklarından daha fazlasıydı. Yetiştiriciler, pamuklarını çektikleri makinelerde çırparak veya rakipler tarafından üretilen yasadışı kopya makinesi satın alarak savaştılar.
Ve söylentiler vardı: Whitney'in kendisi, bir Güney mucitinden gelen çırçır fikrini çalmıştı; copycat cinlerinin aslında Whitney’in patentlerini ihlal etmeyen “geliştirilmiş” modeller olduğunu; En önemlisi, Whitney’in makineleri çırçırlama prosesinde pamuk liflerine zarar verdi. Bu son söylentiye takılmıştı: 1795'in sonunda, İngilizler Whitney & Miller makinelerinde çırçırlanmış pamuk almayı reddettiler; Sadece yasadışı (ve genellikle daha az) makinelere pamuk yapıştırılmıştı. Miller, herkesin pamuktan korkuyor, diye yazdı Miller, 1795 sonbaharında. “Savannah'daki bir alıcı bunun için tam ücret ödemez.”
MAHKEME SAVAŞLARI
Whitney ve Miller yıllarca fotokopileri mahkemeye çıkarıyor ve İngiliz tekstil fabrikalarını pamuklarının hala en iyisi olduğuna ikna ediyorlardı. Stres, Miller'ın sadece 39 yaşındayken 1803'teki ateşten ölmesine katkıda bulunmuş olabilir. Whitney devam etti ve son olarak 1806'da son mahkeme mücadelesini kazandı. Ancak, zafer pamuk üzerinde patent olduğu için herhangi bir iyilik yapmak için çok geç çıktı. cin geçen yıl sona ermiştir. Şimdi Whitney’in pamuk çırçısını kopyalamak kolay olmadı, aynı zamanda mükemmel bir yasallıktı.
Whitney, Güney plantasyon sahipleri için büyük servetler yaratan bu buluşta ne kadar para kazandı? Neredeyse hiç. Aslında, bazı tarihçiler, birkaç yıllık yasal harcamalarının hesaba katılmasının aslında para kaybettiğini tahmin etmektedir.
Pamuk çırçırlığı insanlığı kapatacaktı, ama icat etme sürecinde, Whitney gömleğini yitirmişti. “Bir buluş, mucit için değersiz olacak kadar değerli olabilir” diye haykırdı.
BU, SAVAŞ DEMEK
Ama Whitney zaten bir başka icat üzerinde çalışıyordu - ki bu onun servetini kurar ve dünyayı yeniden dönüştürür ... pamuk çırçırından bile daha fazla.
1798 yılının mart ayında, Fransa ve ABD arasındaki ilişkiler, köşede bir savaşın olabileceği noktasında kötüleşti. Bu bir sorun sundu, çünkü Fransa, Amerika Birleşik Devletleri'nin başlıca silah tedarikçisi oldu. Ülke şimdi tüfekleri nereden alır?
Kongre, 1794'te başlayarak iki ulusal zırh kurmuştu, ancak dört yılda sadece 1.000 tüfek ürettiler ve hükümet Fransa ile bir savaş geldiğinde 50.000'e ihtiyaç olduğunu tahmin ediyordu. Özel yükleniciler geri kalanı tedarik etmek zorunda kalacaklardı. Whitney, iflasıyla karşı karşıya kaldı, bunlardan biri olarak belirlendi.
BİR SEFERDE BİR ŞEY
O zamana kadar, bütün silahlar, tüm silahı yaratan, her bir parçayı çizerek elden geçiren ve bunları elle yerleştiren son derece yetenekli zanaatkârlar tarafından yapıldı. Her bölüm ve her bir tüfek, bir türden biriydi - bir silah için yapılan tetik, başka hiçbir yerde çalışmayacaktı çünkü sadece bu tüfe uyuyordu. Kırık tüfekler sadece uzman ustalar tarafından tamir edilebilir. Silah bir askeri kampanyanın ortasında kırıldıysa, şansın kalmamıştı. Bu yetenekleri olan zırhçılar azdı ve yenileri sonsuza kadar sürdü, bu yüzden ABD cephanelikleri bu kadar zor zaman geçiriyordu.
BİR SİZİN GİDİYORSANIZ, HER TÜRLÜ GİTTİNİZ
Whitney, pamuklu çöreklerinin üretimini hızlandırmaya çalıştığından beri düşündüğü tüfekleri yeni bir yöntem önerdi:
- Bütün bir silah ustası yapmak için bir usta zanaatkâr kullanmak yerine, görevleri ortalama becerilerden birkaç işçiye ayıracaktı. Eğitilmeleri daha kolay olacak ve bıraktıkları taktirde daha kolay olacaklar.
- Her bir işçinin nasıl bir parça yapılacağı öğretilecek. Whitney tarafından tasarlanan özel, yüksek hassasiyetli takım tezgahlarını kullanacaklar.
- Aletler, parçaların birbirine hemen hemen aynı olacağı kadar hassas olacaktır. Her bir parça, Whitney’in fabrikasında yapılan tüm tüfeklerde birbirinin yerine kullanılabilir.
- Bir tüfek için parçalar yapıldıktan sonra, onları nihai silah haline getirmek, tam anlamıyla bir çırpıda olacaktır.
- Hazır değiştirilebilir yedek parçalar, herhangi bir askerin tüfeğini tamir etmesini mümkün kılar.
GEÇ OLSUN GÜÇ OLMASIN
14 Haziran 1798'de Whitney, ABD hükümetiyle iki yıl içinde 10.000 tüfek teslim etmek için bir sözleşme imzaladı. Ama Fransa ile savaş hiç gelmedi. İyi bir şey de, çünkü Whitney son tarihini sekiz yıldır kaçırdı. Arz kıtlığı ve sarı humma epidemileri programı bozdu, bu yüzden makine aletlerini ilk başta düşündüğünden daha uzun sürdü.
Whitney’in bir dahilik olarak saygınlığı onun hükümet sözleşmesine karşı uzantıları ve avanslar elde etmesine yardımcı oldu. Ama her şeyden çok, Whitney özgürlüğünü, yeni sistemini mükemmelleştirmek için gerekli zamanı alması, Başkan Thomas Jefferson ve diğer üst düzey yetkililere 1801 yılında verdiği bir gösteriydi. Değişen büyük tüfek parçalarını masaya yığmak, Whitney onları rastgele yığından parçalar almaya ve tam tüfeklere toplamaya davet etti. Tarihte ilk defa, yapabilirlerdi.
AMERİKA SİSTEMİ
Büyük bir anlaşma gibi gelmeyebilir, ama öyleydi. Whitney daha önce mümkün olandan daha az zamanda ve daha az parayla daha yüksek kalitede daha fazla tüfek üretme yöntemi geliştirmişti. Ve çok yetenekli emeği kullanmadan yaptı. Bir kez daha, Whitney dünyayı değiştirecek bir şey icat etti.
Tüfeklerle çalışılan şey aynı zamanda giyim, tarım ekipmanları, mobilya, aletler, bisikletler ve insanların üretebileceği hemen hemen her şeyle çalışacaktı. Whitney, sürecini “Amerikan sistemi” olarak adlandırdı. Bugün, bugün seri üretim olarak biliniyor. Zamanla, Amerikan ekonomisini dönüştürecek şekilde pamuk cinini bile gölgede bırakacaktı.
Sadece bu sefer, dönüşüm Kuzeyde en çok hissedilecek… ve Güney’i dizlerine getirecekti.