Çiçek hastalığı ölümlerinin ortadan kaldırılması için büyük mücadele vermiş olan J. Michael Lane hayatını kaybetti. Epidemiyolog Lane, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nde (CDC) uzun yıllar görev yaparak, çiçek virüsünün (Orthopoxvirus: Variola virus) yok edilmesinde büyük rol oynadı.
Epidemiyolog J. Michael Lane (fotoğrafta sağda), bir süredir mücadele ettiği kolon kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. 21 Ekim 2020 günü 84 yaşında iken kolon kanserine yenik düşerek hayata gözlerini yuman Lane, CDC’nin çiçek hastalığını ortadan kaldırmaya yönelik başarılı küresel programının son yöneticisiydi. Lane, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) çiçek virüsünün ortadan kaldırılması gerektiğini ilan etmesinden yedi yıl önce, 1973’te şu anda CDC olan Küresel Çiçek Hastalığı Eradikasyon Programı’nın yöneticisi olmuştu.
CDC’nin çiçek hastalığı programının eski direktörü William Foege (üstteki fotoğrafta ortada), The New York Times‘a verdiği demeçte, “Mike ile yarım asır çalıştım. Çiçek hastalığını yok etme programının başarısı için son derece önemliydi. Birçok ülkede çalıştı ve tüm programı Atlanta’dan yürüttü. Aşının uygulanmasının komplikasyonlarını anladı ve o harika bir öğretmendi.” dedi.
Çiçek hastalığı virüsünü yok etmek için çabalayan bir yaşam
Lane, 1961’de Harvard Üniversitesinden tıp diploması aldı ve ardından California Üniversitesinde halk sağlığı alanında yüksek lisans yaptı. Lane, çiçek hastalığı programının başına geçmeden önce CDC’nin yalnızca 20. yüzyılda 300 milyon insanı öldüren ve binlerce yıldır insanlığı zorlayan bu hastalığa karşı mücadelesinde yoğun bir şekilde yer aldı. CDC’de 1963’te çalışmaya başladıktan bir yıl sonra Lane çiçek hastalığı programına atandı ve kısa bir süre sonra yerel liderlere salgınları nasıl izleyeceklerini, patlak verenlerle nasıl başa çıkacaklarını ve aşılama kampanyalarını yürütmeyi öğretmek için dünyanın dört bir yanındaki gelişmekte olan ülkelere seyahat etmeye başladı. Aynı zamanda Lane, çok nadir de olsa ölümcül olabilen çiçek aşısı riskini fark etti. Çiçek hastalığının yaygın olmadığı ABD’de risklerin devam eden rutin aşılamayı haklı çıkarmak için çok büyük olduğunu ve 1972’de ülkenin uygulamayı resmi olarak durdurduğunu savundu. The Washington Post raporuna göre Lane, son çiçek hastalığı vakası görüldükten sonra virüsün laboratuvar örneklerinin yok edilmesi gerektiğini düşünüyordu.
Michael Lane, Atlanta’daki Emory Üniversitesinde ve Avustralya Ulusal Üniversitesinde dersler verdiği 1987 yılına kadar CDC’de kaldı. ABD’deki 2001 tarihli terör saldırılarından sonra Lane, bir süre boyunca ordu üyelerine biyoterörizm savunma eğitimi verdi. 2002 yılında resmi olarak emekli oldu ancak uzmanlık alanları hakkında ders vermeye ve bilimsel makaleler yazmaya devam etti.
Kaynak;