Transit25 Ağustos 2023
Cevap: Transit Rejimi, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş ve ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanır.
Transit rejimine tabi eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde taşınması;
a) Transit rejimi beyanı kapsamında,
b) TIR karnesi kapsamında,
c) Transit belgesi olarak kullanılan ATA karnesi kapsamında,
d) Kuvvetlerin Statüsüne Dair Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki Sözleşme ile öngörülen form 302 kapsamında,
e) Posta kolileri dâhil olmak üzere posta yoluyla,
f) Yönetmelik ile belirlenecek hallerde, demiryolu ile taşımada CIM Taşıma Belgesi, büyük konteynerler ile taşımada TR Transfer Notu, havayolu ve denizyolu ile taşımada eşya manifestosu kapsamında yapılır.
Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde;
- Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye,
- Yabancı bir ülkeden Türkiye’ye,
- Türkiye’den yabancı bir ülkeye,
- Bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine,
taşınmasına izin verir.
Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesi zorunludur. Ancak; havayoluyla, boru hattıyla, demiryoluyla, denizyoluyla yapılan taşımalar için, yönetmelikle belirlenen haller dışında teminat aranmaz.
Cevap: Transit Rejimine ilişkin düzenlemeler;
- Ortak Transit Sözleşmesi,
- Gümrük Kanunu’nun 84 ila 92 nci maddeleri,
- Gümrük Yönetmeliğinin 212 ila 244 üncü maddeleri,
- 4 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğinde (Transit Rejimi),
- 5 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğinde (Transit Rejimi),
- 6 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğinde (Transit Rejimi),
- 8 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğinde (Transit Rejimi),
- 14 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi),
- 2012/4, 2013/23, 2013/54, 2014/21, 2018/19 2022/7 sayılı Genelgeler,
- Transit El Kitabı’nda yer almaktadır.
Cevap: Ülkemizin de 01.12.2012 tarihinden itibaren akit tarafı olduğu Ortak Transit Sözleşmesinin diğer akit tarafları; 28 ülkeden oluşan Avrupa Topluluğu (Avrupa Topluluğu ülkeleri ayrı birer akit taraf değil Avrupa Topluluğu bir bütün olarak akit taraftır.), Makedonya, Sırbistan, İsviçre, İzlanda ve Norveç’dir. Ayrıca Sözleşme hükümleri İsviçre ile aralarında gümrük birliği anlaşması bulunduğu sürece Liechtenstein’a da uygulanır. Ortak Transit Rejimi’nde eşyanın yetkili makamların denetimi altında yukarıda belirtilen Akit Taraflardan birinin bir idaresinden en az bir sınır geçerek aynı Akit Tarafın başka bir idaresine veya başka bir Akit tarafın idaresine taşındığı rejimdir.
Eşyanın Topluluk sınırları içindeki iki nokta arasında gümrük vergilerine tabi tutulmaksızın taşınmasını sağlayan rejim ise Birlik Transit Rejimidir.
Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde yer alan bir hareket idaresinden başlayıp herhangi bir ülke sınırı geçişi olmaksızın yine Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde yer alan bir varış idaresinde sonlandırılan transit işlemlerinde kullanılan rejim ulusal transit rejimidir.
T1 rejimi, Topluluk dışı eşyanın ortak transit hükümleri çerçevesinde eşyanın taşınmasına uygulanan rejim iken T2 rejimi ise topluluk eşyasının ortak transit hükümleri çerçevesinde taşındığı rejim türüdür.
TR rejim kodu, ulusal transit işlemlerinin ayırt edilebilmesini teminen Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde başlayıp biten taşıma işlemlerinde kullanılır.
IR rejim kodu ise ihracat ile ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın karayoluyla Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde ulusal transit rejimi içerisinde taşınmasında kullanılır.
Bunun dışında; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre; uluslararası eşya taşımacılığında Bakanlığımız sınır kapılarındaki birimler gerek denetim görevi ile gerekse denetim görevlerini yerine getirmek ve denetimler sırasında tespit ettikleri kusurlar ve ihlaller için tutanak düzenlemekle yükümlüdürler. İlgili Kanuna göre söz konusu kusur ve/veya ihlallerin gümrüklü sahalarda tespiti halinde; gümrük personelince ihlal veya idari para cezası karar tutanağı düzenlenmektedir. Kusur ve/veya ihlalin sınır kapıları haricindeki gümrüklü sahalarda tespiti halinde ise bu tespitler ihlal veya idari para cezası karar tutanağı düzenlenmek üzere en yakın ulaştırma birimine intikal ettirilir.
Öte yandan, Ağırlık ve boyutlar itibariyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda belirlenen limitleri aştığı tespit edilen taşıtların yurda girişlerinde Karayolları Genel Müdürlüğü’nce düzenlenmiş izin belgesi aranmakta olup; ilgili mevzuatında belirlenen ağırlık ve boyutları aştığı tespit edilen ancak söz konusu izni bulunmayan taşıtların yurda girişine izin verilmemektedir.
İzin sahibi firmalar tarafından, sürücü izni talebinde bulunan kişilere ait başvuru tarihi itibarıyla en son 15 gün önce alınmış olan adli sicil belgeleri ile isimlerinin Bakanlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.