Brezilya, 33 yıl önce sona eren diktatör rejiminden beri en önemli seçimlerinden birine hazırlanıyor.
Eski Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın yolsuzluk suçlamaları sonucunda seçimlere katılamayacak olması ve seçimlerdeki favori adayın aşırı sağcı parti lideri Jair Bolsonaro olması, ülke politikasının 180 derece değişebileceği anlamına geliyor.
'Brezilyalı Trump'ın' yükselişi
Eski bir subay olan ve aşırı sağ Sosyal Liberal Parti'den meclis üyesi Jair Bolsonaro, Brezilya siyasetinin en tartışmalı kişiliklerinden biri. 63 yaşındaki başkan adayı, ayrımcı görüşleri sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'a benzetiliyor.
Bolsonaro, bireysel silahlanmayı destekleyen, idam cezası yanlısı, kürtaj karşıtı ve Brezilya'da 1964 ile 1985 yılları arasında yaşanan diktatörlük rejimine hayranlık besleyen bir politika güdüyor.
Breziya Kamuoyu ve İstatistik Enstitüsü'nün (IBOPE) bir araştırmasına göre eski subayın anketlerdeki yükselişindeki en önemli sebepler arasında politikadaki yolsuzluk ve artan suç oranları var. Verilere göre 2017 yılında ülkedeki cinayetler rekor kırarak 63 bin 880'i buldu.
Aday, YouTube üzerinden yayınladığı bir seçim manifestosunda suç oranlarını düşürmeye ve bireysel silahlanmayı kolaylaştırmaya söz veriyor.
Serbest pazar politikası izleyeceğini söyleyen Bolsonaro, güçlü iş adamlarının desteğini alıyor. Bunun yanında çevre koruma politikalarına karşı çıktığı için Brezilya'nın ziraat endüstrisinde nüfuza sahip çiftçi lobisinden de destek görüyor.
Buna rağmen cinsiyetçi ve homofobik olarak değerlendirilen yorumları çok sayıda tepki de topluyor. Geçtiğimiz ay bir seçim kampanyası sırasında bıçaklı saldırıya maruz kalan aday, bir hafta önce Sao Paulo'daki bir hastaneden taburcu oldu.
Ayrımcı yorumları, Bolsonaro'nun anketlerde yükselişine engel olmuyor. Euronews'e konuşan Brezilyalı siyaset bilimci Roberto Romano, "Bolsonaro'nun kazanma ihtimali var. Bunun sebebi 1964 diktatörlüğü sırasında yetişen ve muhafazakar bir kültüre sahip geniş kesimler. Bu topluluklar, modern demokratik standartlardan, insan haklarından, kadın haklarından ve azınlıklardan hoşlanmıyor." dedi.
Lula'nın partisinin düşüşü
Bolsanora'nın zirveye çıkışından önce anketlerde başı çeken aday İşçi Partisi'nin eski lideri Lula da Silva'ydı. Ancak yolsuzluk ve kara para aklama suçlamalarıyla 12 yıl hapis cezası alan Lula'nın başkanlık seçimlere katılması yasaklandı.
Yerine gelen adaysa eski Sao Paula belediye başkanı ve akademisyen Fernando Haddad. Fakat Haddad'ın işçi kesiminden uzak olduğu eleştirileri nedeniyle çok popüler olmadığı söyleniyor. Bu nedenle anketlerde sürekli olarak Bolsonaro'nun arkasında, ikinci sırada çıkıyor.
Akademisyen için "Lula'nın oylarından çoğunu alsa da hepsini alamaz." diyen Romano, "İşçi Partisi ve Bolsonaro arasında kararsız kalmış büyük bir kesim var." ifadelerini kullanıyor.
Haddad her ne kadar Brezilya'nın mavi yakalıların yaşam standartlarını yükseltecek sosyal politikalar uygulayacağının sözünü verse de, son 15 yılın 13'ünde iktidarda olan İşçi Partisi, ülkedeki küçülmenin, şiddet ve suç oranlarındaki yükselişin ve yolsuzluktaki artışın sebebi olarak görülüyor.
Son anketler, Bolsonaro'nun Haddad'ın önündeki birinciliğini sağlamlaştırdığını gösteriyor. Pazar günü gerçekleşecek seçimlerde aşırı sağcı adayın en az yüzde 27 oy alması bekleniyor. Ancak ilk turda herhangi bir adayın yarıdan fazla oy alamaması durumunda, en fazla oy alan iki aday 28 Ekim'de ikinci turda yarışacak.
İkinci tura çıkanlar Bolsonaro ve Haddad olursa, seçimlere katılımın düşük olacağı ve eski subayın kazanma ihtimalinin artacağı düşünülüyor.
Seçimlerdeki diğer adaylar ise kendilerini daha merkez olarak tanıtan Ciro Gomes, Geraldo Alckmin ve Marina Silva. Fakat anketler bu adayların hiçbirinin ilk iki adayı yakalamaya yakın olmadığını gösteriyor.
Bolsonaro karşıtı hareketler
Bolsonaro'nun ayrımcı siyaseti ülke genelinde kendisine karşı bir hareketin başlamasına da neden oldu. Kadın hakları savunucuları dernekleri önderliğinde başlatılan akım çerçevesinde ülkenin farklı kentlerinde #EleNao (#ODeğil) sloganlarıyla gösteriler düzenlendi.
Brasilia Üniversitesi'nde öğretim görevlisi Flavia Biroli, "Brezilya'daki aşırı sağcı adaya karşı kadınların önderliğinde bir hareket başlatıldı. Militarizm, insan haklarının çiğnenmesi ve ultraliberal bir ekonomi kadınlara ve özellikle de yoksul ve azınlık kadınlarına büyük zarar veriyor." şeklinde konuştu.
Bu haberler de ilginizi çekebilir