5.000 yıl önce yaşadığına inanılan ve ilk kadın doktor olarak anılan “Antik Mısırlı Merit Ptah”ın yüksek ihtimalle hiç yaşamadığı ortaya çıktı. Colorado Üniversitesi’nden Jakub Kwiecinski, popüler tarih kitaplarından oyunlara kadar pek çok materyalde adı geçen bu kişinin gerçekte yaşadığına dair herhangi bir kanıt olmadığını söylüyor
Merit Ptah hakkında bir kanıt bulmaya çalışan Kwiecinski, aradığını 1938 basımı olan ve tıptaki kadınların tarihinden bahseden, doktor ve aktivist olan Kate Campbell Hurd-Mead’in kitabında buldu.
Kitabın yazarı Hurd-Mead, Merit Ptah’ın ilk kadın doktor olarak tanımlandığından ve M.Ö. otuzuncu yüzyılın başında, Mısır’în Eski Krallık’ın beşinci hanedanlık döneminde yaşadığını belirtiyor. Ayrıca, Krallar Vadisi’nde diğer önemli Mısırlı soylular ve firavunlarla gömülmüş olan bir yüksek rahibin annesi olduğunu da söylüyor. Bu yüksek rahibin mezarının duvar resimlerinde ve mezarın içinde bulunan bir tablette, annesi Merit Ptah’tan “Baş Doktor” olarak bahsedildiğini de ekliyor. Ancak Krallar Vadisi Mısır’ın Yeni Krallık dönemine, yani M.Ö. ikinci bin yılın ikinci yarısına kadar var olmamıştı.
Yani Merit Ptah’ın yaşadığı söylenen tarihten yaklaşık 1.000 sene sonra. Ayrıca Merit Ptah’ın adı, herhangi bir Mısırlı şifacılar listesinde de yer almıyordu.
Merit Ptah’tan başka, yine Eski Krallık’ın beşinci hanedanlık döneminde yaşamış olan bir kadın doktor daha vardı, Peseshet. Peseshet hakkında bilgi, oğlunun mezarında yapılan 20. yüzyıl kazısından geliyor. Krallar Vadisi’nden çok da uzak olmayan Gize’de bulunan mezar, babanın ve annenin “İyileştirici Kadın Müfettişi” olarak tasvir edilen bir sahte kapı içeriyordu. Haberimize konu olan araştırmanın sahibi Kwiecinski’ye göre Hurd-Mead isimleri, tarihleri ve mezarların yerlerini karıştırmıştı. Bu yanlış anlaşılmadan da Peseshet yerine Merit Ptah isimli ilk kadın doktor karakteri doğmuş.
Bu hikâye, amatör tarihçilerin yanlış bilgiyi nasıl da kolayca yayabileceğini de gösteriyor. Kwiecinski’nin Journal of the History of Medicine and Allied Sciences’ta yayınlanan makalesi, Merit Ptah’ın Antik Mısırlı bir şifacı olmasa da kadınları tarih kitaplarına yazma konusunda feminist mücadelenin gerçek bir sembolü haline geldiğini de vurguluyor.
Peki siz bu yanılma hakkında ne düşünüyorsunuz? Antik zamanlarda yaşayan insanlara dair dile getirilen anlatıların ne kadarı doğru olabilir? Her şey bir yanlış anlaşılma mı?
Görüşlerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizlerle paylaşmayı unutmayın.
* * *
Kaynak: Live Science