Ajax, tam adıyla Amsterdamsche Football Club Ajax. Bir zamanların Avrupa şampiyonu, Avrupa’nın oyuncu deposu, genç yeteneğin harman olduğu yer, Hollanda’nın en başarılı takımı, IFFHS’ye göre 20. yüzyılın en başarılı 7. kulüp takımı. Tek bir şeyle hatırlayacaksak Cruyff‘un takımı. Forma kültürünü 100 yılı aşkın süredir tertemiz taşıyan, Hollanda’nın parlayan yıldızı.
Ajax, 19 Mart 1900 yılında Floris Stempel, Carel Reeser ve Han Dade adında Amsterdamlı Museviler tarafından kurulmuştur. Kulübün ismi, Yunan mitolojisi kahramanlarından Ajax‘tan gelmektedir. Mitolojiye göre Ajax, Truva Savaşı’nda Truvalılara karşı savaşmış kahraman bir savaşçıdır, İlyada‘ya göre en büyük Yunandır.
Ajax kurucuları, kulüp rengi olarak kırmızı ve beyazı seçmiştir ancak Ajax’ın ilk forması bildiğimiz düz siyah formadır. Futbolcular, ayırt edilebilmek için bellerine kırmızı kuşak bağlamışlardır. Bu forma yalnızca 1 sene giyilmiş, 1901 yılında yerini kırmızı beyaz çubuklu formaya bırakmıştır. Bu formayı siyah şortlar tamamlamaktadır. (Bu renk cümbüşü Amsterdam şehir armasının renklerini sembolize etmekteydi.)
1911 yılında Ajax, Hollanda 1. Ligi‘ne (bugünkü adıyla Eredivisie) çıkma başarısı gösterdi. Bu başarı sonunda lig yönetimi, Ajax’tan formasını değiştirmesini istedi çünkü aynı forma kombinasyonunu başka bir takım daha giyiyordu: Sparta Rotterdam. AFC Ajax yöneticileri de yakadan eteğe uzanan bir kırmızı panelli beyaz formayı seçti. Yani bu ikonik forma, bugünlere tamamen bir tesadüf üzerine gelmiştir.
Ajax Amsterdam, 33 kere kazandığı Eredivisie kupasını kaldırırken de, 4 kere kazandığı UEFA Şampiyonlar Ligi kupasını kaldırırken de, UEFA Kulüpler Kupası‘nı ve 2 kere kazandığı UEFA Süper Kupası‘nı kaldırırken de; futbolcuların üzerinde bu ikonik forma vardı. Forma aslında çok basit bir tasarıma sahip olsa da onu ikonik yapan, hiç bozulmaması ve 106 yıldır hiç değişmemesi.
Kulübün arması ilk yıllarda, ortasında bir Ajax futbolcusu olan basit bir armaydı. 1911 yılında formanın değişmesi ile birlikte, armadaki futbolcunun üzerindeki forma da değişti. 1928 yılına gelindiğinde armaya Büyük Yunan Ajax‘ın bir çizimi eklendi ve yanında Amsterdam şehir arması eklendi. 1990 yılında armada revizyona gidildi, Ajax’ın çizimi 11 futbolcuyu temsil etmek üzere 11 çizgiden oluşturuldu.
AFC Ajax, belki hatıralarımıza ilk kez, 90º döndürülmüş göğüs sponsoru ile kazındı. O ne benzersiz bir görüntüydü öyle… Formanın yıllar boyu değişmemesini bir kenara bırak, bir de yan yatırılmış bir sponsor. Şöyle bir düşününce, forma kültürü hakkında aklıma kazınan ilk şey belki de. 1991’den 2008 yılına kadar devam etmişti Ajax – ABN AMRO ortaklığı.
Ajax, bugüne kadar 5 farklı forma üreticisi ile ortaklık kurmuştur. Ajax’ın güncel forma üreticisi Adidas ile 2019 yılına kadar devam edecek bir sözleşmesi var, Ajax bu sözleşmeden yıllık 9M€ kazanıyor.
Ajax, forma tarihinde deneysel deplasman formalarına öncülük eden bir kulüp olarak da yer alır. Özellikle 90’lardaki ilginç desenli garip renkli deplasman forması akımında önemli yerlere sahiptir.
Tabi Adidas da Ajax’a olağandışı deplasman ve alternatif formalar yapmakta bir beis görmemiştir. Hatta bu çalışmalarda çoğu zaman başarılı olduğu bile söylenebilir.
Adidas, retro temasını işlediği bu sezonda AFC Ajax’a mükemmel bir forma daha yaptı. Tertemiz görüntüsüyle sadeliği, 1911’de giyilen formanın naifliğini taşıyor. Açık gri yan bantları ön plana çıkmıyor, aksine göğüsteki kırmızı paneli öne itiyor. Kol ucundaki kırmızı ve yakadaki beyazın zıtlığı formayı daha da yukarı taşıyor. Çok güzel forma gerçekten.
Sizin AFC Ajax’ın forma kültürü hakkında ekleyeceğiniz bir şey var mı? Yorum kısmından bizimle paylaşın.