Bir toplumda geçerli olan hukuki normlar, toplumsal düzenin sağlanmasına vesile olur. Ancak hukuki normlar tek başına toplum asayiş ve refahının sağlanmasına muktedir değildir. Kurallara, yani normlara uymayan ve ihlal eden bireyler için, kurallara uymasını sağlayan bir zorlayıcı güç bulunmalıdır. Esasında bu zorlayıcı güç yaptırımdır. Zira yaptırımlar sayesinde bireyler kuralları ihlal etmekten ve dolayısıyla cezalar ile muhatap olmaktan kaçınır.
Hukuk kurallarına aleyhte hareket eden bireylerin davranışları sonucunda zarar gören toplumsal düzenin tekrar tesis edilmesi için kurallara aykırı hareket eden bireylerin cezalandırılması hukuki yaptırım olarak adlandırılır.
Hukuki Yaptırım Türleri Nelerdir?
Hukukun kendi içinde birçok farklı dalı bulunmaktadır. Hukukun dallarında uygulanmak üzere çok çeşitli yaptırım türleri bulunur. Peki, hukuki yaptırım türleri nelerdir?
Ceza Hukuku Yaptırım Çeşitleri
- Ağır Hapis Cezası (Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet)
- Hapis
- Hafif ve ağır para cezası
Şeklinde sıralanmaktadır.
Medeni Hukuk Yaptırım Çeşitleri
- Tazminat,
- Butlan
- Hükümsüzlük,
- Aynen iade
Şeklinde sıralanmaktadır.
İdare Hukuku Yaptırım Çeşitleri
- Uyarma
- Kınama
- Aylıktan kesme
- Görevden çekilmiş sayılma
- Ruhsatın iptali
- Kaçak inşaatın yıkılması
Gibi yaptırımlar sayılabilir.
Anayasa Hukukunda Yaptırım Çeşitleri
- Milletvekilliğinin Düşmesi
- CB ve bakanlar hakkında meclis soruşturması
Gibi yaptırımlar sayılabilir.
Uluslararası Hukuk Yaptırım Çeşitleri
- Ambargo
- Güç Kullanılması
Gibi yaptırımlar bulunmaktadır.