Moskova veba isyanı
Moskova veba isyanı ( Rus Чумной бунт ) bir olarak 1771 yılında patlak ayaklanmasından kiliseye karşı halkın, devlet ve tıp camiası. Moskova'nın nüfusunun yarısını kaybetmesine neden olan bir veba dalgası tarafından tetiklendi . Ordu tarafından yönetilen, Grigory Orlov , ayaklanmayı bastırmak. İdari ve sağlık reformları vebayı ortadan kaldırdı.
verimli toprak
İsyanın üzerinde yükseldiği toplumsal üreme zemini zıtlıklarla belirgindi. Toplumda ve Kilisede, eğitimli bir üst sınıf ile batıl inançlı bir alt sınıf arasında büyük bir boşluk vardı . Örneğin, eğitimli olanlar Batı tıbbındaki gelişmelerden haberdardı, diğerleri inançlarına ve ilahi düzene güveniyorlardı.
1721'de Büyük Peter, “Kilise Tüzüğünü” yayınladı. Sonuç olarak, kilise devlete bağlı bir denetleyici otorite rolüne zorlandı. Bu, halk arasında kilise konusunda ve ayrıca kilise hiyerarşileri içinde memnuniyetsizliğe yol açtı. Halk ve Kilise tarafından sevilmeyen "Kutsal Sinod'un Baş Savcıları " ( Patrik ) Amwrossi (Ambrosius) önemli bir rol oynayacaktı . 1768'den beri, fazla ve yetkisiz din adamlarını Moskova'dan kovmaya çalıştı.
Vebanın yayılması
Rus ordusu, hıyarcıklı vebayı Güneydoğu Avrupa'dan getirdi ve 1770 ve 1771'de Rus İmparatorluğu'na yaydı . Rumjanzev'in sahra ordusu tek başına 1770'in ortalarına kadar 11.000'den fazla asker kaybetti. Rusya İmparatoriçesi II. Catherine , “Sınır Şartı ve Liman Karantinası” ile karantina önlemlerini genişletti . Tedbirler, salgınların Moskova da dahil olmak üzere iç bölgelere nadiren nüfuz etmesi için yürürlüğe girdi . Ancak bu patlama Ağustos 1770'de Bryansk'a ve kısa bir süre sonra 380 km uzaklıktaki Moskova şehrine ulaştı .
Moskova'da Salgın
Kasım 1770'de Moskova dışındaki bir asker hastanesinde sözde bir tifüs patlak verdi ve geçmişe bakıldığında veba olduğu ortaya çıktı. Bu patlama azaldıkça, başka bir işlem yapılmadı. Aynı ay, bir banliyö tekstil fabrikasında başka ölümler meydana geldi. Bu kurbanlar gizlice fabrikaya gömüldü. İmparatoriçe Catherine II başlangıçta salgın söylentileriyle alay etti. Vebanın Moskova'ya asla ulaşamayacağına dair algılanan kesinlik, ilk işaretlerin yetersiz ilgi görmesine katkıda bulundu. İlk 27 veba kurbanı hastanede öldüğünde, yukarıdaki doktor Afanassi Filimonowitsch Schafonski panik yaratmakla suçlandı. Nisan 1771'de yaklaşık 400 kişi öldü ve bahar boyunca Moskova Kumaş Mahkemesinde birkaç bin kişi öldü . Bu arada hastalık bir veba olarak teşhis edildi ve İmparatoriçe tarafından bu şekilde tanındı. Bu sefer de, salgın 1771 Haziran'ına kadar yeniden azalmış gibi görünüyordu .
Koruyucu önlemler
Halk sağlığı politikasının koordinatörü Pyotr Jeropkin'di . İmparatoriçe Catherine , Moskova çevresinde 30 km'lik bir dışlama bölgesi talep etti , ancak Jeropkin ve Pyotr Saltykov , kıtlıktan korktukları için bunu engelledi . Paçavra ticareti , yasaklandı hamamlar kapatıldı ve genel yasağı kurul edildi yayınladı. Jeropkin panikten kaçınmak istedi. Geceleri hastaneye nakledilen insanları enfekte etti veya evlerinde karantinaya aldı . Gizli eylem, söylenti değirmenini körükledi, böylece hastalar semptomlarını sakladı ve ölenler gizlendi. Hükümet, nüfusu kızdıran şehir sınırları içinde cenaze törenlerini yasakladı. Ölen kişinin kutsal topraklarda, şehrin kiliselerinin mezarlıklarında yer alma hakkı vardı . Şimdiye kadar yalnızca Hıristiyan bir yaşam sürmemiş "kirli" insanlar şehrin dışına gömüldü. Başpiskopos Amwrossi'nin desteğiyle Jeropkin, kalabalığın tehlikesini iletmeye çalıştı. Cenaze alayı ve dilekçe alayları yasaklandı ve cenaze törenleri ciddi şekilde kısıtlandı. Halkın gözünde, ölen kişinin haysiyeti sonuç olarak yaralandı. Yaslılardan teselli ayinleri alındı.
Tıbbi prosedür
Haziran 1771'de Ugrescha'daki Nicholas Manastırı'nda ilk veba hastanesi kuruldu (Rusça: Николо-Угрешский монастырь ). Rahipler başka manastırlara götürüldü. İlk başta bu hastanede 20 hasta vardı ve kısa bir süre sonra sayıları on kat arttı. Önümüzdeki ay merkeze daha yakın bir hastane gerekli hale geldi. Simonov Manastırı (Rusça: Симонов монастырь ) 2.000 yatak kapasitesi olan, bu amaçla kuruldu. Danilov Manastırı sonraki hastane için kullanıldı. Görünüşe göre, "şehrin her köşesinde bir tane" olmak üzere toplam dört hastane kuruldu. Hastanelerde hastalar, hastalığın şiddetine göre ayrı alanlara yerleştirildi. Tıp uzmanları vebanın yalnızca dokunma yoluyla bulaşabileceği konusunda hemfikirdi. Dezenfeksiyon için şarap sirkeli tatlı su tavsiye edildi. Bakıcılar eldiven ve daha sonra kaynatılması gereken ek giysiler giymelidir. Hasta insanlar yatakta mümkün olduğunca terlemelidir. Vebadan muzdarip bir kişinin ölümünden sonra, tüm kıyafetlerinin yakılması gerekirdi.
amaçsızlık
Karşı önlemler işe yaramadı. Haziran ayından Eylül 1771'e kadar salgın, tekstil şirketlerinin bulunduğu şehir bölgelerine yayıldı. Ağustos 1771'de her gün 600 kişi öldü, salgının zirvesinde her gün binin üzerindeydi. Ölümlerin çoğu Eylül 1771'de 20.000'den fazla kaydedildi. Ekim 1771'de neredeyse 18.000 kişi vardı.
Polisin hastaları ve ölüleri nakletmek için ne insanları ne de araçları vardı. Cesetler genellikle üç dört gün boyunca evlerde veya sokaklarda kaldı. Polis, cesetleri atmak için hükümlüleri kullandı. Hükümlüler, gözleri ve ağızları için delik olan katranlı giysiler giydirildi . Evlere girdiler ve ölüleri demir kancalarla arabalara sürüklediler. Mezarlıklarda dini törenler yapılmadan toplu mezarlara gömüldüler .
8 Eylül 1771'de İmparatoriçe Katharina bir manifestoda halka seslendi. Tedbirlere uyulmadığından şikayet etti. Hastaları saklamak ya da ölümlerin yollara atılması gibi eylemler "ağır cezalar olmadan kalmamalı [...] Herkes şimdi ve gelecekte barışçıl ve kargaşa olmadan boyun eğer ve hükümete itaat eder." ( Büyük Katerina : Avrupa : Avrupa ) erken modern zamanlar )
Şehir kaçış
Ağustos 1771'de soyluların çoğu ve onlarla birlikte üst düzey yetkililerin çoğu şehri terk etmişti. Çok sayıda yetkili kapatıldı, fabrikalar ve garnizon birlikleri kırsal bölgelere nakledildi. Orta sınıf Eylül başında kaçtı. Geriye kalanlar, idarenin ve ordunun, din adamlarının, tıp mesleğinin ve fabrika işçilerinin kalıntılarıydı. General Field Mareşal Kont Pyotr Semyonovich Saltykov şehirde olduğu sürece asayiş sağlanabildi, şehir kapıları ve karantina tesisleri izlendi. Vali Saltykov, hayatından endişe duyunca kır malikanesine kaçtı, bunun üzerine birkaç gün sonra bir isyan çıktı. Polis, sağlık müfettişliği ve idare başsızdı ve cenaze sistemi harap haldeydi. Şehrin asıl başkanı artık Jeropkin'di.
Moskova önlem olarak kordon altına alınmadığı için veba Rusya'nın içlerine kadar yayıldı. Moskova'dan sonra en çok Kiev ve Nieszin etkilendi. Tahminlere göre, toplam 120.000 kişi kurban oldu, başka bir kaynağa göre 133.000'den fazla kurban oldu. Sadece Moskova'da vebayla savaşmak, imparatoriçeye tahminen 400.000 rubleye mal oldu.
isyan
İsyancıları nüfus sınıfına göre analiz ederken kaynaklar çelişkili bilgiler veriyor. İsyancıların, serflerden tüccarlara ve askerlere ve (çoğunlukla alt düzeydeki) din adamlarına kadar hayatın her kesiminden geldiği kesin görünüyor .
ön sevişme
Gerçek isyanın başlangıcında bile, halk arasında huzursuzluk vardı. Doktorlar, hastanelerde hastaları kasten öldürmek, hatta zehirlemekle suçlandı. 29 Ağustos 1771'de doktor Schafonski, Lefortowo bölgesindeki hastanede linç edilmekten kıl payı kurtuldu . 1 Eylül 1771'de, öfkeli bir kalabalık, korumaları altında veba kurbanlarının eşyalarının yakılacağı askeri birlikleri sürdü. Aynı gün, paçavra satıcılarının dükkânlarının kapanması Kızıl Meydan'da ayaklanmalara yol açtı. Yetkili ve yetkisiz rahipler , bulaşma riskine rağmen dilekçe alayı düzenlediler . Para bağışları da dahil olmak üzere mucizevi azizlere ibadet edilmesini tavsiye ettiler. Başpiskopos Amwrossi, yoksulların ayaklanmasını kınamış ve böylece isyanı körüklemiştir. Saltykov, 15 Eylül 1771'de şehre dönmesine rağmen, o akşam isyanın başlamasını durduramadı.
tetiklemek
İsyancıların örgütlü bir eylemi kaynaklarla kanıtlanamaz. O söyleniyordu simgesi Tanrı'nın Annesi düzgün saygı olsaydı Kitai-Gorod Barbara Kapısı'ndaki şifa vaat ediyorum. Orada toplanan kalabalıklar enfeksiyonun yayılmasına katkıda bulundu . Kilise tarafından tanınmayan din adamları, sitede ayin düzenledi ve para topladı. Jeropkin ve başpiskopos, simgenin kaldırılması emrini verdi. Bu, Kilise uygulamalarında bir dönüm noktasıdır. Amwrossi, ortak sağlığın arkasına mucizevi simgelere olan inancı yerleştirdi. Akılcı etkiler görülebilir. Halkın gözünde Amwrossi böylece gerçek inançtan saptı. Özellikle kontrolü altındaki yetimhanede tek bir veba ölümü olmadığı için karanlık güçlerle bir antlaşması olduğu söyleniyordu.
Simge için bağışların olduğu sandık, konsorsiyumun bir mührünü almalıdır . Böylece Amwrossi'nin mucizevi ikonu çalıp soymak istediği söylentisi ortaya çıktı. İnsanlar bu yaklaşımı bekliyordu ve 15 Eylül 1771'de özellikle çok sayıda göründü. Proje için gönderilen katip kalabalıktan korunamadı. İsyancılar , Kremlin'deki fırtına çan kulesindeki çanı çaldılar, yavaş yavaş diğer kiliselerin çanlarını çalarak tüm şehri alarma geçirdiler. Zengin evler yağmalandı. Cinayetler ve soygunlar güpegündüz işlendi.
Bugünlerde fırtına çan kulesinde zilin çalması tarihteki son kez olmalı. Ayaklanmalardan sonra, Büyük Catherine tokmağı çanın içinden çıkardı ve 1803'te çanın kendisi kaldırıldı. Bunu yaparken, Moskova halkını ortak çıkarlarını savunmak için toplanma hakkından sembolik olarak mahrum ettiler. Çan bugün Kremlin Devlet Cephaneliğinde sergileniyor .
Başpiskoposu öldürmek
Öfkeli vatandaşlar kendilerini sopa , balta ve taşlarla silahlandırdı ve suçlu olduğu iddia edilen Başpiskopos Amwrossi'yi linç etmek için Chudov manastırına gitti . Kalabalık Amwrosis dairelerini yıktı, dini nesneleri yağmaladı ve şarap mahzenini tahrip etti. Din adamı çoktan Donskoy manastırına kaçmıştı . Paket geldiğinde orada bir servis yapılıyordu. Yaklaşık 200 kızgın vatandaş bitmesini bekledi. Sonra koroyu yok ettiler . Gizli başpiskoposu buldular ve ona son bir ritüel jest yapmalarına izin verdiler. Daha sonra onu kiliseden dışarı sürüklediler ve ölümüne dövdüler. Belirleyici darbe bir katip tarafından yapıldı. Prosedür, isyancıların kör bir öfkeyle hareket etmediğini, aksine tanrısal olduğunu gösteriyor. Onların gözünde yaptıkları ilahi düzeni yeniden sağlamaktı. Onlara göre öldürme, eski gelenekler tarafından onaylanmış yasal bir infazdır.
Ekim 1771'de İmparatoriçe Katharina, Fransız filozof Voltaire'e yazdığı bir mektupta bu olayı şöyle anlatmıştı: Başpiskopos, bir azizin resmini kaldırmak ve onu daha geniş bir yere taşımak istedi. Bağışların nakliyesi sırasında “bakirenin hazinesini” çalmak istediği varsayıldı. Kargaşa çıktı, Kremlin basıldı, manastırlar basıldı ve yağmalandı ve sonunda "saygıdeğer yaşlı adam" öldürüldü. Bu arada, II. Catherine Voltaire'e bunun veba ile ilgili olduğundan bahsetmedi. Bu daha sonra ona şöyle cevap verdi: "Moskova'daki salgının veba olmadığı için doğaya şükrediyorum." ( Voltaire : Erken Modern Dönemde Avrupa )
Doktorlara isyan
İsyan sadece hükümete ve kilise liderlerine değil, aynı zamanda doktorlara ve eczacılara da yönelikti . Doktorların önemli bir kısmı Batı Avrupa ülkelerinden geldi. 16 Eylül 1771'den itibaren şöyle bildiriliyor: "Ayakkabı bütün doktorlara ve cerrahlara karşı ayaklandı". Doktorların vebaya neden olduğu ve simgenin kaldırılmasını emrettiği söylendi. Halk, vebanın daha çok tapınılmak isteyen Tanrı'nın bir cezası olduğuna inanıyordu. Doktorların davranışları, özellikle de gömme geleneklerine müdahale eden kurallar, küfür gibi görünüyordu. Gözaltına alınan veba hastaları zorla serbest bırakıldı. Birkaç doktor şehirden kaçtı.
Kremlin'de isyan
Yönetim açısından en tehdit edici durum 17 Eylül 1771 akşamı Kızıl Meydan'da meydana geldi . Bunun öncesinde, muhtemelen bir saldırı işareti olarak, fırtına çanının bir kez daha çalması geldi. Yaklaşık 130 askerden oluşan bir grup vatandaşlar tarafından taş ve sopalarla saldırıya uğradı. İsyancılar Kremlin'e girmeye çalıştı . Resmi açıklamaların yapıldığı ve infazların gerçekleştirildiği Lobnoje mesto'ya ulaşmak istediler . Bu hedef, isyancıların eylemlerinin meşru olduğuna inandıklarını gösteriyor. Ancak meydandaki atılım boşunaydı. Jeropkin'in iadesini de boşuna talep ettiler. Jeropkin'in ölümüyle "eski güzel düzeni" yeniden kurmaya söz verdiler. Onlar da bu planı meşru görüyorlardı. Haklı olduklarını hissettiler ve II. Catherine'in ayaklanma için onları bağışlamasını beklediler.
Bazıları askerlerle bir talepler kataloğunu müzakere etmeye çalıştı. Talepler arasında karantina tesislerinin kaldırılması, şehir mezarlıklarına defnedilmesine izin verilmesi, tüm doktorların şehirden sürülmesi ve cesetlerin demir kancalarla çıkarılmasının yasaklanması yer aldı. Sonunda askerler top ve tüfeklerle ateş açtı. Yaralıları kurtaran kalabalık geri çekildi. Aralarında müzakerecilerin de bulunduğu yaklaşık 100 kişi öldü ve 200 ila 300 kişi tutuklandı.
sonlandırma
Üç gün sonra isyan azaldı. Bu yüzden bir kaynak ayaklanmanın sadece üç gün sürdüğünü söylüyor. Ancak bazı şiddet olayları devam etti. O zaman başkent olan St. Petersburg'da , Moskova'nın neslinin tükenebileceği endişesi nedeniyle harekete geçildi. Kurbanların sayısı 100.000'i aşmıştı - o sırada şehir nüfusunun neredeyse yarısı. Katarina II'nin emriyle Kont Grigory Orlov , 26 Eylül 1771'de St. Petersburg'dan geldi. Kendisine geniş bir doktor kadrosu ve dört alay eşlik etti . Üç amacı vardı: ayaklanmaya dahil olanları bulmak, vebayla mücadele sistemini yeniden düzenlemek ve hoşnutsuz nüfusu sakinleştirmek. Veba isyanı nihayet askeri operasyonla sona erdi. Kamu düzeni yeniden sağlandı. Dört elebaşları edildi asıldı , katılan 150 kişi alenen çırpılmış edildi. Kont Grigory Orlov'un başarısının anısına, II. Catherine , üzerine kazınmış bir onur madalyası yarattı: "Moskova'nın 1771'de ülserlerden kurtarılması için ".
Bu arada, ne Orlov ne de Jeropkin tartışmalı ikonu kaldırmaya cesaret edemedi. Takip eden yıllarda, nüfus önemli miktarda bağışta bulundu.
reformlar
Yaygın salgınla başa çıkmak için Moskova 14 sıhhi alana bölündü. Her bölgeye bir doktor ve bir gözetmen, genellikle bir memur görevlendirildi. Şehrin eteklerinde ek hastaneler ve karantina istasyonları kuruldu. Orlov, hastaneler ve karantina tesisleri için iyileştirmeler yaptı. Hastaların gönüllü olarak hastanelere gitmesi için hastanelerin itibarını geri kazanmayı başardı. Hastalar, serbest bırakıldıktan sonra ücretsiz yiyecek ve giyecek ve maddi tazminat aldı. Orlov , soyluların hasta üyelerine kendi evini teklif etti. Vatandaşlara veba ölümlerini kurtarmak için para verildi, erkeklere günde 15, kadınlara 10 kopek verildi . Şehre gömülen cesetlerin kanıtını sunabilen vatandaşlar yüksek bir ödül aldı. İsyanın bastırılmasından sonra, İmparatoriçe Katerina, erkeklerden daha fazla kadının öldüğünü yazdı. Gerekli dini defin ayinleri için şehir dışındaki mezarlık yerlerinin her birine bir kilise inşa edilmesini sağladı. Orlov , insanların hareketini ve malların ithalatını ve ihracatını sıkı bir şekilde kontrol etmek için şehrin ileri karakollarını güçlendirdi . Vebadan etkilenen evler kırmızı haçlarla işaretlendi ve tahtalarla kaplandı. Terk edilmiş evlerin yağmalanması ve hırsızlık ölüm cezasına çarptırıldı .
Bu önlemler dizisi salgını kontrol altına almayı mümkün kıldı. Ekim 1771'den Mart 1772'de 30 veba kurbanı olana kadar ölümlerin sayısı istikrarlı bir şekilde düştü. Uzun vadeli ve geleceğe yönelik bir önlem olarak, 12 Ekim 1772'de iki komisyon kuruldu: “Vebaya Karşı Komisyon” ve “Uygulama Komisyonu” (önlemler).
Doktorlar Schafonsky ve Samoilowitsch önemli bir rol oynadı. İkincisi, etkili dezenfeksiyon konusundaki bulgularını kaydetti . Eserleri denirdi özellikle sermaye Moskova, 1771 yılında Rus İmparatorluğu'nu harap Veba, üzerinde Çalışmaları ve ilaçlar onları ve bunu önlemek için araçlar aşmak için ne bulundu. Tüm dünyada yayınlandı ve yazar on iki yabancı akademiden onur bildirisi aldı.
Edebiyat
Veba isyanı edebiyatta pek ilgi görmez çünkü Pugachev ayaklanmasının gölgesinde kalmıştır .
- Nikolai Kühl: Moskova'nın veba ayaklanması 1771. İçinde: Heinz-Dietrich Löwe (Ed.): Rusya'daki halk ayaklanmaları: kargaşa zamanından Sovyet yönetimine karşı “Yeşil Devrim”e (= Doğu Avrupa tarihi üzerine araştırma; 65) . Otto Harrassowitz Verlag, Wiesbaden, 2006, ISBN 3-447-05292-9 , s. 325–352.
- Erich Donnert: Rusya'da isyan ve kitlesel isyan: Catherine II ve "Marquis de Pougatschef". İçinde: Erich Donnert (Ed.): Erken modern zamanlarda Avrupa: Bilinmeyen kaynaklar. Avrupa'da ve çevresinde erken modern çağın gelişimi, ön aşamaları, sınırları ve devam eden etkileri üzerine denemeler. Cilt 7. Böhlau, Köln / Weimar, 2008, ISBN 3-412-10702-6 , s. 873-894.
- Danilo S. Samojlowitz (ayrıca: Samojlovič): 1771'de Rus İmparatorluğu'nu, özellikle de başkent Moskova'yı harap eden veba üzerine bir inceleme. Böhme, Leipzig, 1785 (çevrimiçi görünüm).
Bireysel kanıt
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Nikolai Kühl: Moskova'nın veba ayaklanması 1771. s. 325 ff.
- ↑ a b c d e f g h Erich Donnert: Rusya'da isyan ve kitlesel ayaklanma. s. 874.
- ↑ a b c d e f g h Erich Donnert: Rusya'da isyan ve kitlesel ayaklanma. S. 874 ff.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Larissa Evgenjewa Gorelowa (Лариса Евгеньевна Горелова): Чума в Москве (1771–73 гг.). İçinde: Русский медицинский журнал «РМЖ». 16, 15 Ağustos 2002, s. 738 , erişim tarihi 15 Eylül 2021 (Rusça).
- ↑ Nikolai Kühl: Moskova'nın veba ayaklanması 1771. S. 326.
- ↑ Danilo S. Samojlowitz: Veba üzerine inceleme. 69.
- ↑ a b c d e f g h Danilo S. Samojlowitz: Veba Üzerine İnceleme. S. 50 f.
- ↑ Ekaterina Kersipowa (Екатерина Керсипова): 8 ay. Венценосный поэт. İçinde: Tarih Zamanı Rusya. 8 Nisan 2017, arşivlenmiş orijinal üzerinde 27 Eylül 2020 ; Erişim tarihi: 15 Eylül 2021 (Rusça).
- ↑ a b Erich Donnert: Rusya'da isyan ve kitlesel ayaklanma. S. 875.
- ↑ Danilo S. Samojlowitz: Veba üzerine inceleme. s.81.
- ↑ a b c d e Erich Donnert: Rusya'da isyan ve kitlesel ayaklanma. s. 876.
- ↑ Jan Balster: Rusya Gezi Rehberi: Moskova'da Kremlin (Bölüm 1). İçinde: editioneurasien.de. 16 Temmuz 2019, erişim tarihi 15 Eylül 2021 .
- ↑ Birgit Borowski, Veronika Wengert, Rainer Eisenschmid: Moskova (= Baedeker Alliance gezi rehberi). Baedeker, Ostfildern, 12. baskı, 2011, ISBN 978-3-8297-1252-1 , s. 240 f.
- ↑ Danilo S. Samojlowitz: Veba üzerine inceleme. 61.
- ↑ Christoph Schmidt: Rus tarihi 1547-1917 (= Oldenbourg tarihin zemin planı; 33). Oldenbourg, Münih, 2. baskı, 2009, ISBN 978-3-486-58721-0 , s. 56.