Düğüne, G ve Görme Biçimleri kitaplarını yazan İngiliz yazar ve eleştirmen John Berger 90 yaşında yaşamını yitirdi. Sanat hayatına ressam olarak başlayan ve daha sonra sanat eleştirmenliği de yapan dünyaca ünlü İngiliz yazar John Berger, “G.” adlı kitabıyla, dünyanın en saygın edebiyat ödüllerinden biri olan “Man Booker Prize”ı 1972 yılında kazandı. Berger, aldığı para ödülünün yarısını ABD’deki siyah hakları hareketi Siyah Panterlere bağışladı. Berger, ayrıca “Golden PEN” ve “Petrarca-Preis” ödüllerine de layık görüldü.
‘G.’nin yanı sıra ‘Görme Biçimleri’, ‘Yedinci Adam’, ‘Düğüne’ gibi önemli eserlerin de sahibi olan John Berger, çağın en etkili yazarlarından biri olarak gösteriliyordu. John Berger 1940’lı yılların sonlarına doğru Londra’da birçok sergiye de katıldı. 1948-1955 yılları arasında sanat eleştirmenliğinin yanı sıra, resim dersleri de verdi.
İngilizce yazan en etkili sanat eleştirmenlerinden biri olarak tanınıyor. Senaryo ve belgesel yazarı olarak da biliniyor. İlk romanı ‘Zamanımızın Bir Ressamı’ (A Painter of our Time) 1958’de yayımlandı. 1970’li yıllarda BBC’de yayınlanan ‘Görme Biçimleri’ belgesel dizisiyle ünlenen Berger, Batılı kültürel estetik anlayışına getirdiği eleştirel yaklaşımla tanınıyordu.
‘Bize o öğretti’
John Berger’in biyografisini kaleme almaya devam eden editörü Tom Overton, Berger’in ölümünün ardından “Bize sanatın hayatlarımızı zenginleştirdiğini öğretti” dedi.
‘Bakış açımızı değiştirdi’
BBC Sanat Editörü Will Gompertz de yaptığı açıklamada şunları söyledi: Berger’in BBC’de yayımlanan belgesel dizisi ‘Görme Biçimleri’ pek çoğumuzun dünyaya bakış açısını değiştirdi. Hep medyanın sanatı algılayış biçimimizi derinden etkilediğini savundu. O program bugün hâlâ bir simge niteliğinde. Ama daha birkaç ay önce görüştüğüm Berger, bugünün şartlarında benzer bir program çekmenin imkânsız olduğunu söylemişti.
Alışkanlıkları, yerleşik düzeni ve bizi, yani medyayı eleştiriyordu. Bir sanatçının bakış açısına, bir akademisyenin bilgi birikimine ve doğuştan yetenekli bir sahne sanatçısının karizmasına sahipti. Ama her şeyden önce bir yazardı. Şiirleri, romanları ve eleştirileriyle hayatımızı zenginleştirdi. Bize bireysel olarak değil ama toplumsal olarak nasıl görmemiz gerektiğini öğretti.”
‘Şimdi her yerdesin’
Berger’in ölümünü İngiliz oyuncu ve yazar Simon McBurney, Twitter hesabından duyurdu. McBurney, “Dinleyici, şair, ressam. Rehberim. Filozof. Arkadaş. John Berger bu sabah bizi terk etti. Şimdi her yerdesin” ifadelerini kullandı.