1. 3 yaşındaki kızımıza 6 aydan beri tuvalet eğitimi veriyoruz. Gittikçe daha da kötüleşiyor ve artık lazımlığa bile oturmayı reddediyor. Onunla ilgili bir sorun mu var?
Küçük kızınla ilgili hiçbir sorun yok. Sadece tuvalet eğitimine karşı biraz direniyor o kadar. Tuvalet eğitimi gerçekten zor ve stresli bir süreç ve kızın denemeye çok erken başladığı için ya da lazımlık kullanma konusunda baskı hissediyor olabilir.
Bazen ara verip kısa bir süreliğine tekrar alt bezi kullanmak iyi gelebilir. Onunla ikinizin de sakin olduğu bir gün konuş. Peki, bu konuşmada nasıl bir yol izlemelisin?
- Zorlama. Bu zamana kadar zorlama ve baskıya karşılık vermediyse, farklı bir strateji uygulamanın zamanı gelmiş demektir. Ona tuvalete gitmesi gerektiğini hatırlatma.
- Sorumluluk almasını sağla. Artık büyük bir kız olduğunu anlat ve ne zaman ihtiyacı olsa yardım edeceğinden bahsetsen bile, lazımlığa kendisinin gitmesini gerektiğini söyle.
- Başarısını alkışla, kazalarını görmezden gel. Lazımlığa gittiğinde onu kutla ve tüm gün altını ıslatmamayı becerirse güzel bir hediyeyle ödüllendir. Herhangi bir kazasında onu cezalandırma, fark etmemiş gibi yap. Sarıl, öp, iltifat et.
- Seçenekler sun. Eğer lazımlığa gitmek istemiyorsa, başka bir lazımlığa oturmayı ya da lazımlığı farklı bir yere koymayı öner. Kontrolün elinde olması hoşuna gider.
- Başarılarını ölümsüzleştir. Ne kadar başarılı olduğunu gösteren bir takvim ya da pano hazırla. Seni memnun ettiği anları bu takvime ekle.
- Altını ıslak bırakma. Çocuğunun altını ıslak bırakırsan, buna alışır ve bir süre sonra rahatsızlık duymamaya başlar. Altına kaçırırsa, hemen üstünü değiştir. "Altına kaçırdı mı?" derdini ortadan kaldır: Nedir, Nasıl Kullanılır, Hangilerini Öneriyoruz: 11 Maddede Alıştırma Külodu
- Yardım al. Baktın ki hiçbir şey sonuç vermiyor ve kendini başarısız hissediyorsun, sana yardım edebilecek uzmanlara danış.
2. Oğlumun altı yaklaşık 6 aydır kuru kalıyor ama çişini yapmak için bez kullanmakta ısrar ediyor. Lazımlığa işemeyi reddediyor.
Bu sık rastlanılan sorunlardan biri. Çocuklar kakalarını vücutlarının bir uzvu olarak görüyorlar ve onlardan kopmayı asla istemiyorlar. Özellikle tuvalet yapmayı reddediyorlar, çünkü kendilerinden tamamen uzaklaşıp gittiğini düşünüyorlar. Ve büyük su sıçramalarından hoşlanmıyorlar, bunun iyi yanı, çocukların mesane kontrolüne hakim ve farkında olmaları.
Peki, ne yapabilirsin?
- Enuresis Araştırma Kurulu bu durumda, çocuk alt bezine işemek istese de onu tuvalete götürüp orada işemesini sağlamayı öneriyor.
- Tatlı sözlerle tuvalete işemesini sağlamak da bir başka seçenek.
- Küçük başarılarını bile öv. Biraz katı olmakta yarar var ama bir yandan da onu teşvik etmen gerekiyor.
- Zamanlamanı iyi yap. Örneğin yemekten sonra, çocuğunla lazımlıkta oturup sohbet et, kitap oku, hatta baloncuk püskürtme gibi oyunlar oynayabileceğiniz bir alan yarat. Amaç, onun kendisini rahat hissetmesini sağlamak. Eğlenceli dakikalar geçirirken bu rahatlığı kazanmış olur.
Burada işi daha keyifli hale getirecek modeller var: Müziklisinden Çantalısına Annelerin En Çok Tercih Ettiği 10 Lazımlık
3. Beş yaşındaki kızım altına işemeye başladı ve tuvalete gitmeyi reddediyor. Ne yapabilirim?
Çocukların altına işemesinin en bilinen nedeni kronik kabızlık. “Çocuğum çişini düzenli yapabiliyor, nasıl kabız olabilir ki?” diye düşünme. Arka bölgede kuruyup kalan kaka ve idrar yolunda aralardan sızan idrar nedeniyle altını ıslatmış olabilir.
Okulda tuvaleti kullanmaktan çekinebilir. Hastalık, korkutulmak ya da evde yaşadığı sorunlar gibi pek çok psikolojik kaynaklı durum çocuğun altına işemesine sebep olabilir. Böyle bir problemle karşılaştığında onu cesaretlendirip destek olmak en iyisi. Neler yapabilirsin, şimdi bunlara bakalım.
- Beslenme düzenini aksatma. Meyve, sebze ve lif açısından zengin yemekler kabızlığı önleyebilir. Çocuklar üzüm, haşlanmış bezelye gibi ilginç liflerden çok hoşlanıyorlar. Burada faydalı şeyler var: Hilal Mocan'dan Çocuğunun Bağışıklık Sistemini Güçlendirecek Beslenme Önerileri
- Konu hakkında onunla konuş. Ona kızgın olmadığını söyle ve onun iyiliğini düşündüğünü belli et. Belki de okulda kendi başına kakasını yapmaktan çekiniyordur.
- Düzene sok. Çocuğunu her gün kısacık bir süre de olsa tuvalete gitmesi için cesaretlendir. Böyle anlarda ona kitap oku ve birlikte sohbet edin. Her gün aynı saatte klozete oturması bağırsak hareketlerini geliştirmede etkili olabilir.
4. Oğlum 3,5 yaşında ve tuvalet eğitimine en ufak ilgi göstermiyor. Daha denemeye bile başlamadık çünkü alt bezini çıkarır çıkarmaz, hemen altına yapıyor. Yardım almadan daha ne kadar beklemeliyiz?
Son derece parlak ve mutlu olan çocukların tuvalet eğitimine başlamaları zaman alabiliyor, 3 yaşına gelmeden önce endişe etmene gerek yok. Ayrıca erkekler kızlara göre daha yavaş olabiliyorlar, bu nedenle panik yapma.
Fakat çocuğun 3,5 yaşına gelinceye kadar alt bezini çıkarmış ve onu düzenli olarak lazımlığa oturtmuş ol. Eğer 4 yaşına kadar tuvalet eğitimini tamamlamamış olursa, o zaman bir uzmana götürebilirsin.
Problemli yaşlara meydan oku: 3 Yaş Sendromu Nedir? Nasıl Atlatılır?
5. 3,5 yaşındaki kızım hala lazımlık kullanıyor, bense onu tuvalete yönlendirmeye çalışıyorum. Ama onu ne zaman klozete oturtsam çığlık çığlığa bağırıyor.
Birçok çocuk tuvaleti korkutucu buluyor. Tuvalet küçük bir çocuğa kocaman gelebilir ve minik kızını bu geçişe zorlamaman ya da acele ettirmemen önemli. Şu öneriler işine yarayabilir:
- Lazımlığı tuvaletin hemen yanına koy. Banyonun yanında lazımlığa oturmaya alışacak ve zamanla tuvalet fikrine ısınacaktır.
- Seni tuvalete otururken izlemesine izin ver. Eğer bundan memnun görünüyorsa, sifonu çekerken yardım etmesine müsaade et.
- Tuvaletin yanına sağlam bir basamak ya da güvenli bir yükselti koy. Bu onun tuvalete tırmanmasına yardım edecek ve ayaklarını sabitlemesi için güvenli bir platform sağlayacak. Kendini güvende hissetmesi önemli.
- Tuvalet adaptörü al. Yetişkin klozetine monte edilen adaptör modelleri çocuklar için daha az korkutucu ve dost canlısı oluyor.
- Çocuğun klozette otururken, sifonu çekmemeye dikkat et. Gürültü ve su sesi onun için dehşet verici olabilir.
- Ellerini yıkama konusunda onu yönlendir. Tuvalete oturduğu ilk zamanlar minik ellerini her yere bulaştırabilir. Tuvaleti olabildiğince temiz tutmaya çalış.
- Rahatladığında lazımlığı sessizce ortadan kaldır. Emin ol bu durumu fark etmeyecek bile.
6. Oğlumun kakasını temizlediğim zaman, inanılmaz üzülüyor. Ne yapmalıyım? Onları öylece lazımlıkta bırakamam ki.
Bazı çocuklar yaptıklarını bir anlamda kendilerinin bir parçası gibi görüyorlar. Bu sana garip gelse bile, onları temizlemek bazen ürkütücü ve üzücü olabilir. Bu problemi çözmek için birkaç yol var:
- Tüm olanları anlamaya çalış. Çöpün ne anlama geldiğini ve sen sifonu çekince nereye gittiğini açıkla.
- Çocuğun bir şeyle meşgul olurken, sessizce banyoya gir ve hepsini temizle.
- Eğlenceye yer aç. Son yöntem ve en başarılısı, tüm süreci bir oyuna dönüştürmek! Kakası fışırtılı sular içinde kaybolup giderken, çocuğuna el sallayıp ona hoşça kal demeyi öğret. Ee tuvalet alışkanlığı kolay kazanılmıyor.
Küçük diye düşünme, asıl mesele temelden başlamak: E.A.S.Y. Yöntemine Göre 9 Aylıktan 15 Aylığa Tuvalet Eğitimi Nasıl Verilir?
7. Oğlumun altı hep kuru kalıyordu ama altını ıslatmaya şimdilerde yeniden başladı. Bu onu rahatsız etmişe benzemiyor ama beni çıldırtmakta. Ne yapmalıyım?
Çocuklar pek çok nedenden dolayı kazalar yapabiliyorlar. Çünkü etraflarında ne olup bittiğine aşırı duyarlılar. Aileye giren yeni bir bebek, ev taşıma ya da tatil gibi etkenler onları bir adım geriletebiliyor.
Eğer sabrın tükendiyse, ikinizin de nefes alabilmesi için bir süre ara ver. Gelişmede gerileme durumu, çoğunlukla ebeveynler çocuklarına uğraşabileceklerinden daha fazla şeyi yüklediğinde gerçekleşiyor.
Kaş yapayım derken göz çıkarma, bunlar önemli: Çocuğunu Kişiliğine Zarar Vermeden Büyütmek İçin Adem Güneş'in Bu Sözlerine Kulak Ver!
8. Kızım altına yapacak duruma gelene kadar çişe gitmiyor. Apaçık ortada olsa da, gitmesi gerektiğini reddediyor. Ne yapabilirim?
Kız çocukları bu duruma daha yatkınlar. Tuvalet eğitimi konusunda daha hızlı olsalar da buna bir kere alıştıklarında hep öyle gideceğini zannediyorlar. Çişe gitmek için çocukları sürekli zorlamanın hiçbir etkisi yok. Genellikle o an yaptığı şeye yoğun konsantre oldukları için odayı bir kere bile terk edince bir şeyleri kaçıracaklarını düşünüyorlar. Sen neler yapabilirsin?
- Tuvalete gittiğinde onu da yanında götür. Eğer onunla gidersen, bir şeyler kaçırdığı hissine kapılmaz.
- Bir yıldız takvimi oluştur. Eğer altına hiç yapmadıysa onu ödüllendir ve lazımlık kullanımına daha erken başlaması konusunda cesaretlendir.
Her çocuğun mizacı farklı, dolayısıyla farklı bir eğitim metodu daha etkili olabilir. Kişiliğe göre tuvalet eğitimini duymuş muydun: 5 Kişilik Tipine Göre Çocuklarda Tuvalet Eğitimi Metotları
9. Oğlumun özel bakıma ihtiyacı var. Tuvalet eğitimine başlamak için doğru zamanın geldiğini nasıl anlayacağım ve ne yapmalıyım?
Tuvalet eğitimiyle ilgili olan yöntemler ve prensipler tüm çocuklar için geçerli. Özel bakıma ihtiyacı olan çocuklarda bu süreç biraz daha uzayabilir. Bu yola girmiş olan herkes gibi senin de sabra ve desteğe ihtiyacın var.
Tuvalet eğitiminde başarılı olabilmek için, bir çocuğun sadece tuvalete gitmesi gerektiğini anlaması yetmiyor. Tuvalete zamanında ulaşabilmesi, kıyafetini açıp, pantolonunu indirmesi, son olarak da zamanlamayı lazımlığa oturacak kadar iyi yapması önemli. Çocuğa bakan kişinin her bir aşamayı gözlemleyerek bunlarda başarılı olup olamayacağını ölçmesi gerekiyor.
Kayıt tutmak da bu anlamda işe yarayabilir. Örneğin çocuğun yemek yediği zamanla bağırsaklarının çalışmaya başladığı zaman aralığını kaydetmek, tuvalet takibi için faydalı olur.
Zamanlama çok önemli, unutma: Doğru Zamanı Kaçırma: Tuvalet Eğitimi Hangi Aylarda Verilmeli?