Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 12 Ağustos, 1995 tarihli birleşiminde kabul olunan “Taşınmaz Mal Vergisi Yasası”, Anayasa’nın 94(1) maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
Sayı : 50/1995
TAŞINMAZ MAL VERGİSİ YASASI (15/2006, 39/2006; 42/2007 ve 18/2008 sayılı değişiklik yasalarıyla değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle)
MADDE DİZİNİ:
Madde 1. Kısa isim.
BİRİNCİ KISIM – GENEL KURALLAR.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar.
Kısa İsim
1.
Bu Yasa, “Taşınmaz Mal Vergisi Yasası” olarak isimlendirilir.
BİRİNCİ KISIM
Kapsam ve Tanımlar
Tefsir 42/2007
18/2008
2.
Bu Yasa’da metin başka türlü gerektirmedikçe:
“Arazi”, Genellikle yerleşme birimleri dışında bulunan ve çevre niteliği dolayısıyla üzerinde doğrudan doğruya doğadan yararlanmak suretiyle tarımsal faaliyet yapılmasına elverişli olan toprak parçasını anlatır ve “tarla”deyimini de kapsar.
“Arsa”, yürürlükteki mevzuata göre inşa faaliyetlerin yapılmasına elverişli parsellenmiş arazi parçasını anlatır.
“Bina” , yapıldığı madde ne olursa olsun, inşaatın her türü ile binayı anlatır ve üzerine inşa edilen arsa veya arazinin de tümünü kapsar.
“Devlet”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletini anlatır.
“Elden Çıkarma” , Her türlü satış, takas, kamulaştırma, hibe veya intikal yoluyla yapılan mülkiyet veya tasarruf devir işlemini anlatır.
41/1977
5/1981
27/1982
23/1985
3/1988
12/1989
44/1990
24/1991
53/1991
17/1992
6/1994
“Elde Etme” , Herhangi bir şekilde satın alma, takas, miras, hibe veya inşa etme suretiyle veya İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası uyarınca mülkiyet hakkı elde etme işlemini anlatır.
42/2007
“İşyeri” ticari ve mesleki faaliyet amacıyla kullanılan binaları anlatır.
“Kagir”, taş ve tuğladan yapılmış yapıları anlatır.
“Kasaba Belediyesi” , nüfusu 5,000 (Beş bin) ve daha az olan belediyeleri anlatır,
“Kent Belediyesi” , nüfusu 5,001 (Beş bin bir) veya daha fazla olan belediyeleri anlatır,
“Kısıtlı” , 18 (On sekiz) yaşını tamamlamamış veya akıl hastası olması nedeniyle kendi işlerini idare etmekten aciz olan ve kendi işlerini görmekten mahkemece men edilmiş veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunmayan kişileri anlatır.
23/1978
52/1984
55/1987
“Mal Sahibi” , tapu kütüklerinde adına kayıtlı olsun veya olmasın, herhangi bir taşınmaz malın sahibi olarak, tapu kütüklerine kaydedilme hakkını kazanmış olan ve Sosyal Konut Yasası uyarınca sosyal konut verilen kişiler ile İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası uyarınca Kesin Tasarruf Belgesi ve/veya koçan verilen gerçek ve tüzel kişiyi anlatır ve mülkiyeti veya tasarrufu Devlete, Yerel Kuruluşlara ve Vakıflara ait olan taşınmaz malları uzun vadeli icar suretiyle tasarruf eden gerçek veya tüzel kişileri de kapsar.
“Matrah”, Verginin miktarını belirlemek için esas alınan öğe veya öğeleri anlatır.
18/2008
“Parsellenmiş Arazi”, yürürlükteki mevzuata göre inşai faaliyetlerin yapılmasına elverişli parsellenmemiş arazi parçasını anlatır.
“Silahlı Kuvvetler”, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Güvenlik Kuvvetlerini ve Kıbrıs Türk Barış Kuvvetlerini anlatır.
Fasıl 224
3/1960
7/1978
“Taşınmaz Mal” , Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası’nda ona verilen anlamı anlatır.
“Uzun Vadeli İcar”, Devlet, Yerel Kuruluşlar veya Vakıflar tarafından 5 (beş) yıl veya daha fazla süreyi kapsayan ve inkişaf koşulu içeren kiralama işlemini anlatır.
“Vakıf” , Temel Evkaf Kuralları (Ahkâmül Evkaf) uyarınca tescil edilen mülhak ve mazbut vakıf statüsündeki kuruluşları anlatır.
“Vergi”, bu Yasa kuralları uyarınca tarh edilen vergiyi anlatır.
“Vergilendirme Dönemi” , Ocak ayı ile başlayan 12 (on iki) aylık takvim yılını anlatır.
“Yerel Kuruluş” , Köy, Kasaba ve Kent halkının ortak mahalli ihtiyaçlarını karşılayan ve genel karar organları mahalli halk tarafından seçilen kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşları anlatır.
Diğer kelime ve tabirler, bu Yasada aksine kural bulunmadıkça, Taşınmaz Mal (Tasarruf, Kayıt ve Kıymet Takdiri) Yasası ile İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası ve bu Yasalar uyarınca çıkarılacak Tüzüklerde kendilerine verilen anlamı taşır.
Kapsam
3.
Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunan tüm taşınmaz malları kapsar.
İKİNCİ KISIM
Yükümlülük ve Muafiyetler
Vergiye Bağlı Taşınmaz Mallar
4.
Bu Yasa’nın muafiyet ve istisna kuralları saklı kalmak koşuluyla, bu Yasa kapsamında olan tüm taşınmaz mallar Taşınmaz Mal Vergisine tabidir.
Vergi Yükümlülüğü
5.
Taşınmaz Mal Vergisi yükümlülüğü aşağıda belirtildiği gibidir.
(1)
Taşınmaz Mal Vergisini, o taşınmaz malın sahibi ödemekle yükümlüdür.
(2)
Müşterek mal sahipliliğine bağlı taşınmaz mallarda hisse sahibi, hak sahibi veya ortak tasarruf sahibi, hissesi veya hakkı oranında vergi ödemekle yükümlüdür. İştirak halindeki mal sahipliğinde ise, mal sahipleri vergiden müteselsilen sorumludur.
(3)
Yukarıdaki (1)’inci ve (2)’inci fıkralarda belirtilen yükümlülerin bulunmaması veya bunların kısıtlı veya tereke veya mülhak vakıf statüsünde olması halinde, vergi yükümlülüğü, bunların yasal temsilcilerine veya tereke idare memurlarına veya vakıf mütevellilerine; bunların da olmaması veya bulunmaması halinde, taşınmaz mala mal sahibi gibi sahip olan veya bedelli veya bedelsiz olarak kullanımında bulunduran gerçek veya tüzel kişilere veya bunların temsilcilerine ait olur.
(4)
Bu maddenin (3)’üncü fıkrası kuralları uyarınca, tasarrufunda veya kullanımında bulunan taşınmaz malın vergisini ödemekle yükümlü olanlar, ödedikleri bu vergi dolayısıyla ilgili taşınmaz malın vergi yükümlüsü tarafından tazmin edilir veya ödenen bu vergi kendilerine ödemeleri gereken kiradan, ödemiş oldukları vergi miktarını alıkoyma hakkını kazandırır.
(5)
Bu Yasa uyarınca ödenmesi gerekli vergiyi ödemiş olmak, herhangi bir vergi yükümlüsüne veya vergi sorumlusuna, bu taşınmaz mal vergisini ödemiş olması nedeni ile vergisini ödediği taşınmaz mal üzerinde yasal herhangi bir hak kazandırmaz.
Bir vergilendirme dönemi içerisinde herhangi bir şekilde elde edilen taşınmaz mallar için taşınmaz malın elde edildiği vergilendirme dönemini izleyen vergilendirme döneminin;
(3)
Yeni inşa edilen binalarda, inşaatın tamamlandığı (su, elektrik ve benzeri altyapı hizmetlerinin sağlanmış olması veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen kullanılmaya başlanması halinde inşaat projesinin tamamlanmış olduğu kabul edilir) vergilendirme dönemini izleyen vergilendirme döneminin;
(4)
Bu Yasa’nın 12’nci maddesinde belirtilen nedenler dolayısıyla taşınmaz malın kategorisini, türünü veya genişliğini değiştiren durumların veya özelliklerinde eksiltme veya eklerin meydana gelmesi durumunda bu değişikliğin gerçekleştiği vergilendirme dönemini izleyen vergilendirme döneminin; ve
(5)
Bu Yasa’nın 8’inci maddesinde öngörülen taşınmaz mal vergisinden sürekli muaf taşınmaz mallar için, muafiyet durumlarının kalktığı vergilendirme dönemini izleyen vergilendirme döneminin;
başından başlayarak başlar.
Yükümlü-lüğün Sona Ermesi
7.
(1)
Taşınmaz Mal Vergisi yükümlülüğü, taşınmaz malın herhangi bir şekilde elden çıkarıldığı veya taşınmaz malın, 8’inci madde kuralları uyarınca muafiyet kapsamına girdiği vergilendirme dönemi sonunda sona erer.
(2)
Taşınmaz malın kamulaştırılması veya taşınmaz mala el konulması durumlarında da yukarıdaki (1)’inci fıkra kuralları uygulanır.
Vergiden Sürekli Muaf Taşınmaz Mallar ve Muafiyetin Sınırı
8.
(1)
Aşağıda belirtilen taşınmaz mallar, Taşınmaz Mal Vergisinden sürekli muaftır.
(A)
Camiler, camilere ait taşınmaz mallar, kiliseler ve mezarlıklar;
(B)
Uzun vadeli icar kapsamı dışındaki Devlete ait taşınmaz mallar;
(C)
Yerel kuruluşlara ait veya bunlara tahsis edilen ve uzun vadeli icar kapsamı dışındaki taşınmaz mallar;
(Ç)
Esas olarak bağış veya gönüllü olarak yapılan katkılarla faaliyet gösteren ve Bakanlar Kurulu tarafından kamu yararı amaçları için “Hayır Kurumu” ilân edilen kuruluşlara ait olan veya tahsis edilen taşınmaz mallar;
(D)
Silahlı Kuvvetlere ait olan veya kullanımında bulunan taşınmaz mallar;
Ancak, kira karşılığı tasarruf edilen taşınmaz mallar bu bent kapsamı dışındadır.
(E)
Kullanımı Bakanlar Kurulu kararı ile sakıncalı görülen taşınmaz mallar;
(F)
Karşılıklı olmak koşulu ile yabancı devletlere ait olup elçilik veya konsolosluk olarak kullanılan binalar ile elçilerin ikametine tahsis edilen binalar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerine ait binalar;
(G)
Özel eğitim kurumları dışında yasa ile kurulan öğretim kurumlarına ait olan ve münhasıran eğitim amaçlarında kullanılan taşınmaz mallar;
Yukarıdaki (1)’inci fıkranın (Ç), (G) ve (I) bentlerinde belirtilen taşınmaz malların ilgili kurumlarca kiraya verilmesi, bunların muafiyet hakkını ortadan kaldırır.
(3)
Diğer Yasalardaki vergi muafiyetleri bu Yasa bakımından geçersizdir. Uluslararası antlaşma kuralları saklıdır.
Vergiden
Geçici Olarak Muaf Olan
9.
Aşağıda belirtilen taşınmaz mallar, taşınmaz mal vergisinden geçici olarak muaftır.
Taşınmaz Mallar
(1)
Deprem, sel, su baskını veya yangın gibi doğal afetler veya savaş nedeni ile yanan, yıkılan veya kullanılmaz duruma gelen taşınmaz mallar;
(2)
Yürürlükteki mevzuata göre kullanımı yaşamsal tehlike arz etmesi nedeni ile kullanılmayan binalar;
Ancak, binanın bulunduğu arazi bu muafiyetin dışındadır.
(3)
Mülhak Vakıf statüsünde olup, kullanılamaz durumda olan terkedilmiş binalar.
Bu fıkrada öngörülen muafiyetlerden yararlanmak için yükümlünün taşınmaz malları ile ilgili durumu yetkili makamlardan alacakları resmi belge ile kanıtlamaları koşuldur.
(4)
Yukarıdaki (1)’inci ve (2)’inci fıkralarda belirtilen taşınmaz mallar için yükümlülük, söz konusu olayların gerçekleştiği tarihten başlayarak sona erer ve muafiyet, üç vergilendirme dönemi veya mevcut durum ortadan kalkıncaya kadar, hangisi daha erken ise devam eder.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Taşınmaz Malların Vergi Takdirleri
Vergi Takdirleri Bakımından Taşınmaz
10.
(1)
Bu Yasa kapsamında bulunan taşınmaz mallar, vergi takdirleri bakımından bina ve arazi türlerine göre bölümlere ayrılırlar.
Malların Sınıflandırıl-ması ve Diğer
(2)
Binalar; “Konut” ve “İşyeri” olmak üzere iki sınıfa ayrılırlar. Bu sınıflar kapsamındaki taşınmaz malların vergi takdirlerinin yapılmasında inşaatın yıllar itibarıyla yıpranmışlık durumuve toplam alanı dikkate alınır.
Özellikler
42/2007
(3)
Araziler; “Arsa” ile “Diğer Arazi ve Taşınmaz Mallar” olmak üzere iki sınıfa ayrılırlar. Bu sınıflar kapsamındaki taşınmaz malların vergi takdirlerinin yapılmasında, arsa veya arazinin yüzölçümü dikkate alınır.