Side
Side, Antik Çağ’da salt Pamphylia’nın değil, tüm Akdeniz’in en önemli liman kentidir. Bir yarımada üzerinde kurulmuş olan Side’de; görkemli tiyatro, agora (pazar alanı), anıtsal çeşme, bugün müze olarak kullanılan hamam kalıntıları ile bir bölümü günümüze kalan surlar ve sütunlu cadde varlığını korumaktadır. Yarımadanın güneydoğu ucunda yer alan, çevre düzenlemesi ve birkaç sütunu ayağa kaldırarak restore edilen Apollon Tapınağı çeşitli anma etkinliklerine ev sahipliği yapmaktadır. Ve elbette kente 30 kilometre uzaktan, Melas (Manavgat Irmağı) kaynaklarından su getiren devasa su kemerlerinin bir bölümü varlığını bugün de sürdürmektedir. Kentin simgesi, bastırdıkları paralara ve taşlara kazıdıkları “nar” meyvesidir. Kaynaklar Side Limanı’nın sık sık kum dolmasıyla işlemez hale geldiğini, temizlenmesinin büyük sorun yarattığını yazmaktadır. Öyle ki Antik Çağ’da işi sık sık bozulanlara “senin işin Side limanına döndü” sözü ünlüdür. Side; M.Ö. 4. yüzyılın ikinci yarısında bölgeye giren Büyük İskender’e direnmez ve güçlü kralın istediği her şeyi verir. Kaynaklar, istekleri kabul edilen İskender’in Aspendos yönüne döndüğünü yazar. Side halkı, ünlü Kartacalı General Hannibal’in, M.Ö. 190’lı yılların başlarında Romalılar adına savaşan Rodoslulara karşı Side önlerinde yaptığı ve kaybettiği deniz savaşını da görmüştür.