Ancak yeni araştırmaya göre, bu henüz vaquita porpoise için kıyameti hecelemeyebilir.
Yunuslarla aynı habitatı paylaşan karides ve totoaba balıklarını yakalamak için kullanılan yasa dışı solungaç ağları nedeniyle Vaquitaların nesli tükenmenin eşiğine geldi. Yaklaşık 4 ila 5 fit (1,2 ila 1,5 metre) uzunluğundaki vaquitalar, ağların amaçlanan hedefi olmadıkları için “yan avlanma” olarak sonuçlanır.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi’nde statüsü savunmasız olan totoaba balığının, Çin’de çok değerli olan ve geleneksel tıpta kullanılan ve hatta finansal bir yatırım olarak görülen bir yüzme kesesi var. Meksika, totoaba balıkçılığını yasakladı ve vaquitaların yaşadığı yerlerde solungaç ağlarını yasa dışı hale getirdi, ancak uygulama hız kesmeden devam ediyor.
Bu kadar küçük bir popülasyonla, araştırmacılar, vaquitaların akrabalı yetiştirme nedeniyle daha büyük bir yok olma riski altında olup olmadığını sorguladılar.
Şimdi, Taylor ve Rojas-Bracho da dahil olmak üzere bir bilim insanı ekibi, 1985 ve 2017 yılları arasında Meksikalı araştırmacılar tarafından toplanan vaquita doku örneklerinden genetik modeller üzerinde çalıştı. Taylor, Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin La Jolla, California’daki Güneybatı Balıkçılık Bilim Merkezi’nde kıdemli bir bilim insanıdır ve Rojas-Bracho, bir koruma biyoloğu ve Meksika’daki Ulusal Korunan Alanlar Komisyonu üyesidir.
Çalışmanın yazarlarından Rojas-Bracho yaptığı açıklamada, “Bu aynı örneklerin birkaç on yıl sonra bize bu kadar çok şey anlatabileceğini kim düşünebilirdi” dedi. “Genomik bize türlerin geçmişine dair ipuçları veriyor ama aynı zamanda geleceğe bakmamıza da izin veriyor.”
San Francisco’daki California Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olan ortak yazar Jacqueline Robinson, “Bu hayvanların hayatta kalmasına izin verebilirsek, gerisini onlar yapabilir” dedi. “Genetik olarak, solungaç ağları gelene kadar yüz binlerce yıl boyunca gelişmelerini sağlayan çeşitliliğe sahipler.”
Küçük ama gelişen
Vaquitalardan elde edilen genetik bilgiler, yaklaşık 2,5 milyon yıl önce ortaya çıktıklarını ve kuzey Kaliforniya Körfezi’nin sığ sularında yaşama adapte olduklarını gösteriyor.
Son 250.000 yılda, popülasyon birkaç binden yaklaşık 5.000 vaquita arasında dalgalandı – bu, diğer deniz memelileriyle karşılaştırıldığında nadirdir. Bu kadar uzun süre küçük bir popülasyonu sürdürmeleri gerçeği, aralarında daha az genetik varyasyon olduğu için akrabalı yetiştirme risklerini azaltmaya yardımcı oldu. 1997’de kapsamlı bir nüfus araştırması, 570 yunus olduğunu gösterdi, ancak bu sayı son 25 yılda büyük ölçüde azaldı.
Vaquitas ayrıca küçük popülasyonlarla ilişkili daha az zararlı genetik mutasyon yaşar. Negatif genetik özelliklere sahip hayvanlar çiftleştiğinde, yavrularının ölmesi daha olasıdır.
Bu popülasyon söz konusu olduğunda, bu aslında zararlı özelliklerin vaquita popülasyonuna yayılmasını önlemeye yardımcı oldu.
Robinson, “Aslında bir ada türünün deniz eşdeğeri” dedi. “Vaquitas’ın doğal olarak düşük bolluğu, akrabalı yetiştirme altında sağlıklarını olumsuz yönde etkileyebilecek oldukça zararlı resesif gen varyantlarını kademeli olarak temizlemelerine izin verdi.”
Varyantlar, daha büyük hayvan popülasyonlarında nadiren görülür çünkü bu özelliklere sahip iki hayvanın birbirini bulması ve çiftleşmesi daha olası değildir. Ancak bir popülasyon hızla azaldığında, bu olasılıklar artar ve yavruları “aile içi üreme depresyonu” yaşar. Bu, sağlıklarını zayıflatır ve nesli tükenmeye doğru giden bir tür gönderebilir.
Los Angeles California Üniversitesi’nde ekoloji ve evrimsel biyoloji ve insan genetiği doçenti olan kıdemli çalışma yazarı Kirk Lohmueller yaptığı açıklamada, “Koruma biyolojisi ve popülasyon genetiğinde yaygın olan bir görüş, küçük popülasyonların zararlı mutasyonlar biriktirebileceğidir” dedi. .
“Ancak, vaquita’nın popülasyonda saklanan daha az güçlü zararlı mutasyonlara sahip olduğu yönündeki bulgumuz, onların gelecekteki akrabalı yetiştirmede hayatta kalmaya daha iyi hazır oldukları anlamına geliyor, bu da genel olarak iyileşmeleri için iyiye işaret ediyor.”
onları nasıl kurtarabilirim
Gillnet’ler en büyük tehdidi oluşturuyor çünkü yunusların boğulmasına neden oluyorlar.
Araştırmacılar, onları korumak için en iyi senaryonun hangisi olduğunu görmek ve gelecek 50 yıl boyunca neslinin tükenme riskini hesaplamak için vaquitalardan elde edilen genetik bilgilere dayanan simülasyonlar yürüttüler.
Solungaç ağlarını habitatlarından hemen çıkarmak, vaquitaların hayatta kalması için en iyi bahisti. Ne yazık ki, solungaç ağlarının mütevazı kullanımı bile geri tepme şanslarını azaltabilir. Çalışmaya göre, yan av olarak vaquita ölümleri %80 oranında azalırsa, nüfusun %62’sinin nesli tükenebilir.
“Bireylerin ve türlerin hayatta kalması bizim elimizde. Onları solungaç ağlarından korur ve türlerin tarihi sayılara en kısa sürede iyileşmesine izin verirsek, genetik olarak iyileşebilmeleri yüksek bir olasılık” dedi. NOAA Balıkçılık Güneybatı Balıkçılık Bilim Merkezi’nde araştırma moleküler genetikçisi olan ortak yazar Phillip Morin yaptığı açıklamada.
Kalan birkaç canlıyı gözlemlemek için araştırmalar da yapıldı ve araştırmacılar, sağlıklı göründüklerini ve hatta buzağıların onlarla birlikte yüzdüğünü, yani aktif olarak çoğaldıklarını görmekten memnun oldular.
UCLA’da ekoloji ve evrimsel biyoloji alanında doktora öğrencisi olan çalışma yazarı Christopher Kyriazis, “Vaquitas’ın çok az zamanı kaldı” dedi. “Onları kaybedersek, bu doğuştan gelen genetik faktörlerin değil, insan seçimlerimizin sonucu olur.”
Bilim adamları, vaquitaları aktif olarak izlemeye devam ediyor. Araştırmacılar, bu çalışmaya yaklaşımlarının, nesli tükenmekte olan diğer türlerin genetiklerine dayalı olarak yok olma riskini tahmin etmek için kullanılabileceğine inanıyorlar.
Kaynak : https://www.cnn.com/2022/05/05/world/vaquita-porpoises-endangered-scn/index.html