Rahim ağzı kanseri eskiden kadınlarda sık görülen bir kanserdi. İlk aşamalarının erken teşhisi ve zamanında tedavisi sayesinde artık çok daha az sıklıkta ortaya çıkıyor. Erken aşamalarda genellikle iyi bir şekilde tedavi edilebilir. HPV aşısı rahim ağzı kanserini önleyebilir.
Bir bakışta
- Uzmanlar rahim ağzı kanserine serviks kanseri de der.
- Çoğunlukla insan papilloma virüsleri (HPV) rahim ağzı kanserine neden olduğundan, bu kanser HPV aşısı ile önlenebilir.
- Almanya'da rahim ağzı kanseri için yasal olarak düzenlenmiş bir tarama programı bulunmaktadır.
- Erken evrelerde rahim ağzı kanseri genellikle ameliyatla iyi bir şekilde tedavi edilebilir.
- Doktorlar ileri evre rahim ağzı kanserini kemoterapiyle birlikte radyasyonla tedavi eder.
- Rahim ağzı kanseri gibi genital kanserler genellikle cinselliği doğrudan etkiler.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Rahim ağzı kanseri nedir?
Uzmanlar rahim ağzı kanserine serviks kanseri de der. Rahim ağzı kanseri, rahmin alt kısmındaki kötü huylu bir tümördür.
Rahim ağzı kanseri, esas olarak geçiş bölgesinde yer alan ön aşamalardan gelişir. Geçiş bölgesinde, servikal kanalın glandüler mukoza zarı vajinanın örtücü mukoza zarı ile birleşir. Bu, bez hücreleri ve örtü hücrelerinin bu bölgede birbirine bitişik olduğu anlamına gelir.
Rahim ağzındaki 10 tümörden 7 ila 8'i örtü hücrelerinden kaynaklanır. Daha sonra skuamöz hücreli karsinom söz konusudur. Bunların ön aşamaları, servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) olarak bilinir. Nadir olarak adenokarsinomlar ön safhalarıyla (ACIS) ortaya çıkar. Dejenere bez hücrelerinden oluşurlar.
Rahim ağzı kanserinde hangi semptomlar ortaya çıkabilir?
Rahim ağzı kanserinin öncüleri ve erken evreleri genellikle hiçbir belirtiye neden olmaz.
Bununla birlikte, aşağıdaki semptomlar rahim ağzı kanserine işaret edebilir:
- Vajinadan olağandışı akıntı
- İlişkiden sonra veya normal adet döngünüzün dışında kanama
İlerlemiş rahim ağzı kanseri ile bel ve pelvik bölgede ağrı, idrar yaparken veya dışkılarken ağrı ve bacaklarda lenfatik tıkanıklık mümkündür.
Vajinal akıntı veya ağrılı idrara çıkma gibi semptomlar sadece rahim ağzı kanserinde değil, genellikle iyi huylu hastalıklarda da görülür. Bu belirtiler birkaç hafta devam ederse, bir doktor önerilir. Aile hekimleri şikayetlerin nedenini uygun şekilde sınırlandırabilir ve gerekirse uzmanlarla daha ileri teşhis adımlarını başlatabilir.
Rahim ağzı kanserine ne sebep olur?
Rahim ağzı kanserine genellikle belirli insan papilloma virüsleri (HPV) ile bir enfeksiyon neden olur. Yüksek riskli tipler, özellikle HPV 16 ve 18 bundan sorumludur.
Bir HPV enfeksiyonu devam ederse, kanser öncesi evreler (displazi) gelişebilir. Bu öncüller tedavi edilmezse, öncüller rahim ağzı kanserine dönüşebilir.
İnsan papilloma virüsleri ve kanser arasındaki bağlantı hakkında ayrıntılı bilgi edinmek ister misiniz? Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde, bu konudaki en sık sorulan soruların cevaplarını bulabilirsiniz.
Rahim ağzı kanseri riskini ne artırır?
Rahim ağzı kanserinin görülme sıklığı nedir?
Almanya'da rahim ağzı kanseri, kadınlar arasında yeni kanser vakalarının istatistiklerinde on üçüncü sırada yer alır. Kadınlarda görülen 100 kanserden yaklaşık 2'si rahim ağzı kanseridir. Her yıl Almanya'da yaklaşık 4400 kadın bu hastalığa yakalanmaktadır.
Rahim ağzı kanserinin öncülleri yaklaşık 100 kat daha yaygındır.
Rahim ağzı kanseri nasıl seyreder?
Rahim ağzı kanserinin ön evreleri tedavi edilmezse kansere dönüşebilir. Gelişen kanser hücreleri, çevreleyen dokuyu serviksin yüzeyinden istila edebilir (invaziv karsinom).
Rahim ağzı kanseri çoğu hastada uzun süre sadece pelviste yayılır. Daha sonra komşu lenf bezlerine (lenf nodu metastazları) ve diğer organlara (uzak metastazlar) da yayılabilir.
Relapslar pelviste lokal relaps (lokal relaps), lenf nodu metastazı veya uzak metastaz olarak ortaya çıkabilir. Ön işleme bağlı olarak sıklıkları değişir.
Rahim ağzı kanseri önlenebilir mi?
İnsan papilloma virüsüne karşı aşılama (HPV aşısı), HPV enfeksiyonlarını ve dolayısıyla rahim ağzı kanserinin öncülerini önleyebilir. Robert Koch-Institut'un (RKI) Sistematik Aşı Kurulu (STIKO), bu aşıyı 9 ila 14 yaşındaki kızlara ve erkeklere önermektedir. 17 yaşına kadar, yasal sağlık sigortası şirketleri, bir telafi aşısının masraflarını karşılar.
Aşı, kansere neden olan tüm HPV tiplerini kapsamadığından, aşı olan kadınların rahim ağzı kanseri tarama programına katılmaya devam etmeleri gerekmektedir.
HPV aşısı hakkında ayrıntılı bilgi edinmek ister misiniz? Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde bu konuyla ilgili sık sorulan soruların yanıtlarını ve ayrıntılı arka plan bilgilerini bulacaksınız.
Rahim ağzı kanseri erken teşhis edilebilir mi?
Almanya'da 20 yaş ve üstü ve üst yaş sınırı olmadan her kadın, rahim ağzı kanseri taramasından ücretsiz yararlanma hakkına sahiptir. Bu, yasal kanser tarama programının bir parçasıdır.
Muayenenin önemli bir kısmı, Pap smear olarak adlandırılan rahim ağzından hücre yaymasıdır. Jinekolog, rahim ağzındaki hücreleri alır ve bir laboratuvara gönderir. Orada hücreler boyanır ve mikroskop altında incelenir.
2020'den beri yeni: Erken teşhis programı artık 35 yaş üstü kadınlara yıllık Pap smear yerine 3 yılda bir HPV testi ve Pap smear kombinasyonu sunmaktadır.
Ön aşamaların tedavisi
Doktor bazen tarama muayenesindeki anormal bulguları ileri tetkiklerle netleştirir. Bu, örneğin doktorların doku örneği alabilecekleri bir vajinal numuneyi içerir. Bu muayene anormal bulguları doğrularsa doktorlar keşfedilen ön aşamaları (displazi) tedavi edebilir. Doktorlar genellikle bunun için konizasyon işlemi uygular. Bunu yaparken, displazileri içeren bir doku konisini çıkarırlar.
Rahim ağzı kanseri taramasındaki diğer muayenelerin nasıl seyrettiği, hastanın bundan hangi avantajları olduğu ve bununla birlikte dezavantaj da getirip getirmediğini, Deutsches Krebsforschungszentrum,
Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde açıklamaktadır.
Rahim ağzı kanserinin erken teşhisiyle ilgili toplu bilgileri Gemeinsamer Bundesausschuss'un (G-BA) (Ortak Federal Komite) hasta broşüründe bulabilirsiniz.
Rahim ağzı kanseri nasıl teşhis edilir?
Rahim ağzı kanseri teşhisinin temeli jinekolojik muayenedir. Doktor, aynalı bir alet yardımıyla rahim ağzının vajinaya (serviks) ve vajinaya doğru çıkıntı yapan alt kısmına yakından bakar.
Doktor ayrıca bir spatül ile rahim ağzından (pap smear) ve bir fırça ile rahim ağzı kanalından sürüntü alır. Ayrıca vajinayı, uterusu ve rektumu muayene eder.
Muayene sonuçlarına bağlı olarak özel bir büyüteçle (kolposkopi) servikal mukoza ve vajinanın incelenmesi de gerekebilir. Eğer bulgular anormal ise doktor ayrıca kolposkopi sırasında doku örnekleri (biyopsi) alır ve/veya rahim ağzının içini kazıyarak çıkarır.
Ek olarak, sıklıkla vajina (vajinal ultrason) ve böbrek ultrasonu yoluyla iç genital organların ultrason muayenesi yapılır.
Tümörün yayılımını değerlendirebilmek için ek görüntüleme prosedürleri faydalı olabilir. Doktor, özellikle tümörün ne kadar uzağa yayıldığını değerlendirmek için manyetik rezonans tomografisi (MRT) kullanabilir. MRT yapılamıyorsa hastalara bilgisayarlı tomografi (BT) taraması yapılır.
Doktorlar rahim ağzı kanserini tümörden alınan doku örneklerini inceleyerek teşhis eder.
Rahim ağzı kanseri nasıl tedavi edilir?
Doktorlar en uygun tedavi şeklini seçerken 3 ana faktörü göz önünde bulundurur:
- Tümör evresi: rahim ağzı kanseri ne kadar ilerlemiştir?
- Hastanın genel sağlık durumu ve yaşam durumu: Çocuk sahibi olmak istiyor mu veya menopozdan önce mi sonra mı yani hayatındaki son adet dönemi mi?
- Tümörün doku özellikleri
Gerçek tedaviye başlamadan önce, uzmanlar genellikle cerrahi evrelemeyi önerir: Doktorlar, tümörün pelviste ne kadar yayıldığını ve lenf düğümlerinin zaten tutulup tutulmadığını değerlendirir. Çoğunlukla bunun için laparoskopi yaparlar.
Tedavi seçenekleri
Rahim ağzı kanseri için ilk tedavi, cerrahi veya kombine radyasyon ve kemoterapiden oluşur. Bu durumda uzmanlar radyokemoterapiden bahseder.
Doktorlar, kısa mesafeli ışınlama (brakiterapi) olarak adlandırılan bir yöntemle rahim ağzındaki bir tümörü hem dışarıdan hem de içeriden ışınlar. Brakiterapi için doktor rahim ağzına bir kovan sokar. Bu, ışınlama sırasında radyoaktif malzeme ile doldurulur ve seanstan sonra tekrar çıkarılır. Doktorlar lenf nodu istasyonlarını dışarıdan ışınlar.
Erken aşamalarda
Hastalığın erken evrelerinde tümör rahim (ve vajinanın üst kısmı) ile sınırlıdır. Daha sonra doktorlar genellikle ilk tedavi olarak ameliyatı önerir.
- Menopoz öncesi hastalarda, doktorlar hastalığın erken evrelerinde serviksin sadece bir kısmını çıkarabilir. Bu kadınlar ameliyattan sonra da hamile kalabilir.
- Menopoz sonrası (postmenopozal) kadınlarda veya çocuk sahibi olmak istemeyen kadınlarda, doktorlar genellikle erken evrelerde tutucu ve rahimin bölümleri ile rahmi alırlar. Menopoz sonrası kadınlarda ayrıca fallop tüplerini ve yumurtalıkları da çıkarırlar.
- Daha genç kadınlarda (premenopozal) hormonların üretildiği yer olarak yumurtalıkları bırakmak mümkündür.
Genellikle operasyon sırasında doktorlar ayrıca pelvik lenf düğümlerini ve bazen ana arter boyunca lenf düğümlerini de çıkarır.
Bazı hastalar operasyondan sonra destekleyici (adjuvan) tedavi alır. Örneğin, tümör en küçük lenf ve kan damarlarına kadar büyüdüğünde veya çok büyük olduğunda bu durum söz konusudur. Kural olarak, doktorlar bunun için adjuvan radyokemoterapi kullanır.
Kanser nasıl tedavi edilir?
Aşağıdaki videodan, kanser hastalıklarının nasıl tedavi edildiğini öğrenebilirsiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Kanser daha fazla ilerlemişse
Bu durumda uzmanlar ilk tedavi olarak kombine radyokemoterapiyi önermektedir.
Tümör pelviste daha fazla yayılmışsa ve uzak organlarda bile (uzak metastazlar) yerleşimler oluşmuşsa, doktorlar tedaviyi bireysel olarak ve ilgili hastalık durumuna bağlı olarak seçer. Radyokemoterapi genellikle bir seçenektir, bazen tek başına kemoterapi ve daha nadiren pelvik organların tamamen veya kısmen çıkarılmasıdır.
Rahim ağzı kanseri için yaygın olarak kullanılan tedaviler ve bunların olası yan etkileri hakkında ayrıntılı bilgi edinmek ister misiniz? Rahim ağzı kanseri ilerlemişse ve artık tedavi edilemezse hangi tedavi seçenekleri var? Çeşitli tedavi biçimlerinin ayrıntılı açıklamalarını Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde bulabilirsiniz.
Rahim ağzı kanserinde tedavi sonrası bakım nasıl olur?
Rahim ağzı kanseri olan kadınlar için tedavi sonrası bakım, hastalığın olası nükslerini ve sekellerini belirlemeye ve erken bir aşamada tedavi etmeye hizmet eder. Ayrıca hastaların yaşam kalitesi korunmalı veya restore edilmelidir.
Kadınlar, tedavinin bitiminden sonra, önce kısa, sonra daha uzun aralıklarla düzenli olarak muayene edilir.
Takip muayenesi sırasında jinekolog şikayetleri sorar ve hastayı (bu organlar hala mevcutsa) vajinadan veya rahim ağzından alınan Pap smear ile muayene eder. Gerekirse, insan papilloma virüsü (HPV) testi veya kolposkopi gibi ek testler eklenebilir.
Rahim ağzı kanserinin sonuçları ve tedavisi ile nasıl başa çıkılır?
Rahim ağzı kanseri hastalarının çoğu, iyileşmelerine katkı sağlamak için kendileri de aktif olmayı ister. Bunun için çeşitli seçenekler vardır. Hastalıkla ve tedavinin sonuçlarıyla daha iyi başa çıkmaya neyin yardımcı olabileceği, bireysel duruma bağlıdır.
- Psikoonkolojik danışmanlık, endişe ve korkular baş edilemeyecek hale geldiğinde yardımcı olabilir.
- Kadınlar rahim ve yumurtalıklarının kaybı nedeniyle doğurganlıklarını kaybeder: Tedaviyi yapan doktorun konsültasyonu, genç kadınların kanser tedavisine rağmen çocuk sahibi olma arzusunu gerçekleştirmelerine yardımcı olabilir.
- Yumurtalıklar kaybolursa, daha genç kadınlar menopoza erken girer: Destekleyici önlemler bununla ilişkili şikayetleri hafifletebilir.
Peki ya cinsellik?
Genital alandaki kanserler genellikle cinselliği doğrudan etkiler. Hastalığın kendisi ve gerekli tedavi, cinsel duyularda bozulmalara ve cinsel işlevlerde bozulmaya neden olabilir.
Yaşam durumuna bağlı olarak bu, kadın ve eşi üzerinde ağır bir yük oluşturabilir.
Tedavi eden doktorlara ek olarak, seks terapisi sunan psiko-onkologlar da değerli profesyonel yardım sunabilir. Cinsellik konusunda tavsiye veren danışma merkezleri de vardır.
Rahim ağzı kanseri için temas kurulacak kişiler kimlerdir?
Rahim ağzı kanserinin tedavisinde farklı uzmanlık alanlarından hekimler yakın işbirliği halinde çalışır. Özellikle rahim ağzı kanserli hastaların tedavisinde deneyim sahibi hastaneler bunu sertifika ile teyit ettirebilir. Deutsche Krebsgesellschaft (Alman Kanser Derneği), belirli mesleki gerekliliklere uygunluğu düzenli olarak kontrol etmektedir.
Sertifikalı merkezlerin adreslerini OncoMAP web sitesinde bulabilirsiniz. Bunun için arama ekranında "Merkez" altında "Jinekolojik Kanser Merkezi" seçimini yapmanız gerekir.
Günlük yaşamda hastalıkla başa çıkma ve diğer destek olanakları hakkında başka sorularınız mı var? Bununla ilgili bilgileri Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde bulabilirsiniz.
Rahim ağzı kanseri ile ilgili tüm sorularınız için Krebsinformationsdienst (Kanser Bilgi Hizmeti) ile 0800 - 420 30 40 numaralı ücretsiz telefondan veya email@example.com e-posta adresinden kişisel olarak da iletişime geçebilirsiniz.
- Cibula D et al. (2018). The European Society of Gynaecological Oncology/European Society for Radiotherapy and Oncology/European Society of Pathology. Guidelines for the Management of Patients with Cervical Cancer. Virchows Arch. 2018. 472(6): 919-936. doi: 10.1007/s00428-018-2362-9. Aufgerufen am 26.06.2020.
- Deutsche Krebsgesellschaft, Deutsche Krebshilfe, AWMF: Diagnostik, Therapie und Nachsorge der Patientin mit Zervixkarzinom. S3-Leitlinie. Langversion 2.0. AWMF-Registernummer 032/033OL. 03.2021. Aufgerufen am 21.04.2021.
- Deutsche Krebsgesellschaft, Deutsche Krebshilfe, AWMF. Prävention des Zervixkarzinoms. S3-Leitlinie. Langversion 1.1. AWMF-Registernummer 015/027OL. 03.2020. Aufgerufen am 21.04.2021.
- Zentrum für Krebsregisterdaten (ZfKD) des Robert Koch-Instituts (RKI). Gebärmutterhalskrebs (Zervixkarzinom). Aufgerufen am 21.04.2021.
Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: