Lejyoner Hastalığı Nedir?
Lejyoner hastalığı, legionella pneumophila adındaki bakterinin yol açtığı nadir görülen ancak ciddi seyirli bir akciğer enfeksiyon hastalığıdır. Hastalık; klima, jakuzili havuz, havalandırma sistemleri gibi yerlerden solunum yolu ile bulaşır. Bakteri çoğunlukla oteller, hastaneler ya da ofisler gibi sosyal ve kalabalık yerlerde bulunur. Lejyonella virüsüne ev ortamında yakalanma olasılığı yok denecek kadar azdır.
Lejyoner Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Legionella hastalığı belirtileri, genel olarak ilgili bakteriye maruz kaldıktan 2 -10 gün sonra ortaya çıkar. Hastalık diğer zatürre türlerine benzer belirtiler gösterir. Yaygın olarak şu semptomlara neden olur:
- Baş ağrısı
- Kas ağrıları
- Halsizlik
- Yorgunluk
- Titreme
- 40 derece veya daha yüksek olabilen ateş
Bazı vakalarda ilk başlarda yalnızca kas ağrıları ve hafif bir baş ağrısı bulunur. Ancak diğer belirtiler 1-2 gün sonra görülmeye başlar. Belirtiler şiddetlendikçe ateş yükselir, kas ağrıları kötüleşir ve hastada titreme meydana gelir. Kötüye giden belirtilerin ilk görülmesinden sonraki ikinci veya üçüncü günde, şu semptomlar eklenebilir:
- Balgamlı veya bazen kanlı öksürük
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Mide bulantısı, kusma ve ishal gibi sorunlar
- Zihinsel karışıklık, bilinç bulanıklığı, ajitasyon gibi nörolojik problemler
Lejyoner hastalığı ilk etapta akciğerleri etkilese de, diğer doku ve organlarda da bazı sorunlara neden olabilir. Yara enfeksiyonları veya kalp gibi organlar etkilenebilir. Ayrıca pontiak ateşi de denilen ve hafif seyreden lejyoner hastalığı şekli, ateş, titreme, baş ağrısı ve kas ağrısı gibi daha semptomlarla yaşanabilir. Bu türü akciğerleri etkilemez ve belirtileri çoğunlukla 2-5 gün içinde geçer.
Lejyoner Hastalığı Nereden Bulaşır?
Hastalığa sebep olan bakteri legionella çoğunlukla göller, nehirler ve akarsular dahil tatlı su ortamlarında yer alır. Legionella yanı ısra toprakta da bulunabilir, ancak çoğu insana topraktan bakteri bulaşmaz. Hastalığın klima gibi ev tesisat sistemlerinden bulaşması mümkün olsa da, birçok salgın otel gibi toplu ve büyük binalarda gelişir. Bu yerlerin karmaşık dağıtım sistemleri bakterilerin kolaylıkla çoğalıp yayılmasını mümkün kılar.
Hastalığa neden olan bakteri Ilık suda kolaylıkla çoğalabildiği için genellikle bir binanın kirlenmiş su dağıtım sistemi ile yayılır. Ancak hastalık havada asılı kalan su damlacıklarının solunması sonucu insanlara bulaşır. Bakteri su buharı gibi küçük su damlacıklarının içine yerleşecek kadar küçük bir yapıdadır. Kirlenmiş suların olduğu sauna, hamam ya da kaplıca havuzu gibi sıcak sulardan yayılan buhar damlacıklarının solunması bakterinin akciğerlere ulaşmasını sağlar. Çok nadir bakteri ile kontamine olan suların içilmesi neticesinde soluk borusuna kaçması esnasında da bulaşabilir. Kişiler arası bulaşan bir hastalık değildir. Gerekli bakımı yapılmadığında lejyonella için temel üreme yerleri şunlardır:
- Spa ve termal havuzlar
- Havalandırma sistemleri
- Manav reyonlarında bulunan sis püskürtme sistemleri
- Dekoratif fıskiyeler
- Otel, hastane ve bakım evlerinin su dağıtım sistemleri
Lejyoner Hastalığı için Risk Faktörleri Nelerdir?
Lejyonella bakterisine maruz kalan her bireyde hastalık oluşmaz. Şu durumlarda enfeksiyon geliştirme ihtimali daha fazladır:
- Sigara kullanımı
- Bağışıklık sisteminde zayıflık olması
- Kronik hastalığı olanlar.
- 50 yaş ve üstü bireyler
Lejyoner Hastalığı Komplikasyonları Nelerdir?
Lejyoner hastalığı bazı hayatı tehdit edici komplikasyonlara yol açabilir. Bunlardan bazıları şu şekildedir:
- Solunum yetmezliği: Akciğerler vücut için yeterli oksijen sağlayamadığı zaman solunum yetmezliği oluşabilir.
- Septik şok: Kan basıncında ani bir düşme olması bilhassa böbrekler ve beyin gibi hayati organlara kan akışını azalmasına neden olabilir. Bu da şok tablosu oluşmasına neden olabilir.
- Akut böbrek yetmezliği: Ani bir şekilde böbreklerin görevini yerine getiremediği bir durumdur. Kandaki maddeleri filtreleyemeyen böbrekler, vücutta tehlikeli miktarda sıvı ve atık birikmesine neden olurlar
Lejyoner Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?
Lejyoner hastalığı diğer pnömoni türleri ile benzer biçimde teşhis edilir. Hastalığın varlığından şüphe edildiği zaman hızlı bir şekilde idrarda legionella antijenlerine bakılır. Yanı sıra tanıyı kesinleştirmek adına bazı test ve görüntülemelerde kullanılabilir. Bunlardan bazıları:
- Kan testleri
- Akciğer grafisi
- Balgam örneği incelemesi ya da kültürü
- Akciğer doku örneği incelemesi
- Bilgisayarlı tomografi
Lejyoner Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Lejyoner hastalığı teşhis edilen hastalar genellikle hastanede takip ve tedavi edilir. Hastanede yatarak alınan tedavi şunları içerebilir:
- Damar içi antibiyotik tedavisi
- Oksijen desteği
Hasta iyileşme yolundayda evde ağız yoluyla antibiyotik verilerek tedaviye devam edebilir. Antibiyotik toplamda 1-3 hafta verilir. Çoğu kişi tedavi sonucu tam olarak iyileşir fakat belirtilerin tamamen yok olması birkaç hafta sürebilir.
- Hasta tedavide durumunun kötüleşmesini engellemek için şunlara dikkat etmelidir:
- Sigara içmemeli ve içilen ortamlarda bulunmamalıdır.
- Alkol kullanmamalıdır.
- İş ya da okula gitmemeli mümkün olduğunca istirahat etmelidir.
- Bol miktarda sıvı almalıdır.