Elma Sirkesi Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?
Elma sirkesi savunucuları aşağıdaki sağlık koşullarının tedavilerinde elma sirkesinin yardımcı olabileceğini iddia etmektedir:
- Akne
- Alerji
- Artritler
- Kronik yorgunluk sendromu
- Diyabet
- Grip
- Gut
- Mide ekşimesi
- Yüksek kolesterol
- Boğaz ağrısı
Buna ek olarak kilo kaybını önleme konusunda da elma sirkesi kullanılmaktadır. Fakat bu amaçla kullanılan elma sirkesinin sağlığa olabilecek olumlu etkileri ve yan etkileri konusunda net bir bilgi bulunmamaktadır. Bu tip araştırmalar destek eksikliği nedeniyle, elma sirkesinin herhangi bir sağlık sorunun tedavisi veya önlenmesi için tavsiye edilemez.
Elma Sirkesinin Faydaları Nelerdir?
Bugüne kadar elma sirkesinin sağlığa olan etkileri konusunda birkaç test bulunmakta, aşağıda mevcut araştırmalardan bazı temel bulgulara bir göz atalım:
1) Diyabet
Bazı ön araştırmalar sirkenin (elma sirkesi ve diğerleri) diyabetli insanların yararına olabileceğini düşündürmektedir. Örneğin 2007 yılında yayınlanan çalışmada, araştırmacılar yatmadan önce iki çorba kaşığı elma sirkesi tüketen tip 2 diyabet hastalarında ertesi sabah kan şekeri düzeylerinde olumlu değişiklikler gözlemlendi.
Ayrıca, Pakistan Journal of Biological Sciences dergisinde yayınlanan hayvan tabanlı bir çalışmada, bilim adamları diyabetik farelere dört hafta süresince geliştirilmiş elma-sirke diyeti verildiğinde HDL kolesterol seviyesinde kolesterolde (ayrıca zararlı kan yağ türü ve trigliserid düzeylerinde azalma görüldü) “iyi” anlamda artış gözlenmiştir.
2) Kilo Kaybı
Elma sirkesinin kilo kaybına teşvik ettiği iddiası ile ilgili bilimsel destek sınırlıdır. Ancak, 2009 yılında yapılan küçük bir çalışmada (Bioscience, Biyoteknoloji ve Biyokimya dergilerince yayınlanan) 12 hafta boyunca günde asetik asit tüketilen obezite hastası olan insanların vücut ağırlığı, abdominal yağ, bel çevresi ve trigliserid konusunda önemli düşüşler yaşandığı bulunmuştur. Fareler üzerinde yapılan testlerde, 2009 yılında Tarım ve Gıda Kimyası Dergisi’nde yayınlanan çalışmada asetik asit vücut yağ oranını ve bazı karaciğer yağ oluşumunu önlemede yardımcı olabilirliği bulunmuştur. Bu çalışmaların, elma sirkesi ya da diğer sirke türlerinden türetilen asetik asit ile test edilmiş olup olmadığı bilinmemektedir.
3) Tansiyon
2001 yılında Bioscience, Biotechnology and Biochemistry dergilerinde yayınlanan hayvan tabanlı bir araştırmaya göre yüksek kan basıncını düşürmede asetik asitin etkili olabileceği gözlemlenmiştir. Yine, bu çalışmada elma sirkesi ya da başka türden türetilmiş sirke ile asetik asitin test edilmiş olup olmadığı bilinmemektedir.
4) Kolesterol
2006 yılında Beslenme Dergisi’nde yayınlanan fareler üzerinde yapılan bir çalışmaya göre, asetik asit kullanımının yüksek kolesterol ve trigliserid düzeylerinde önemli bir azalma olduğunu bulunmuştur.
Elma Sirkesini Kullanabileceğiniz Doğal Çözümler
Elma sirkesi içeren evde uygulanabilecek popüler çözümler;
1) Kepek
Kepeği önlemek için, ¼ su bardağı su ile ¼ bardak elma sirkesi karıştırılmalıdır. Sirke, kafa derisindeki pH dengesini düzenleme ve maya benzeri mantar oluşumu sonucunda kepeği tetiklediği düşünülen “Malassezia furfur” etkisiz hale getirdiği düşünülmektedir. Sirke karışımı genellikle sprey şişe içine dökülür, göz ve kulaklara temas ettirilmemesine dikkat edilerek saç ve kafa derisi üzerine sıkılır. Başınızı bir havluyla sararak bir saat 15 dakika sürerince kapalı tutulur. Bundan sonra sirke yıkanıp saç durulanabilir. Bu işlemin genellikle haftada iki kez tekrarlanması tavsiye edilir.
2) Akne
Akne tedavisi için elma sirkesi kullanılırken üç ölçek su ile bir kısım elma sirkesi karıştırılarak uygulanması tavsiye edilir. Çözelti hazırlandıktan sonra sivilce üzerine sürülür. Bazı durumlarda hassas ciltlerde yüzde sirkeye bağlı hasar veya yanıklar oluşma riski olduğundan bu tarz ilaçları kullanırken dikkatli olmak ve bir uzmandan yardım almak gerekmektedir.
Asit-Alkali Dengesi
Uzmanlar, asit-alkali dengesini düzenlemek için elma sirkesi kullanımını önermektedir. Asit-alkali teorisinin savunucuları asit üreten gıdaların yüksek enerji eksikliği, aşırı mukus üretimi, enfeksiyonlar, anksiyete, sinirlilik hali, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun ve sinüs tıkanıklığı, alerjik reaksiyonlara yol açtığına ve bu riskin artrit ve gut gibi koşullar artırdığına inanılmakta. Asidik bir çözüm olmasına rağmen, bazı uzmanlar elma sirkesinin vücutta bir alkalinize etkisi oluşturduğunu belirtmekte.
Bu nedenle, bir günlük sağlık toniği olarak suyla karıştırılmış bir iki çay kaşığı elma sirkesi tavsiye edilebilir. Bu popüler bir çözüm olmasına rağmen, etkinliği konusunda kesin bilgiler elde edilebilecek bir araştırma bulunmamaktadır.
Elma Sirkesi Yan Etkileri ve Güvenilirliği
Sulandırılmamış elma sirkesi, sıvı veya hap şeklinde tüketilmesi durumunda, yemek borusu ve sindirim sisteminin diğer parçalarına zarar verebilir. Elma sirkesini direkt olarak yudumlamak ise diş minelerine zarar verebilmektedir.
Bir araştırmaya göre, düşük kan potasyum düzeyleri (hipokalemi) ve düşük kemik mineral yoğunluğu aşırı elma sirkesi tüketimiyle orantılıdır. Osteoporoz (kemik erimesi) olan kişiler, düşük potasyum düzeyleri ve potasyum düşürücü ilaçlar kullanan kişiler elma sirkesi kullanımında dikkatli olmalıdır.
Elma alerjisi olan kişiler elma sirkesi kullanımından kaçınmalıdır.
Doğrudan cilde uygulanan sirke, yanık ve yara izlerine neden olabilir.
Aşırı dozda elma sirkesi kullanımı hayvanlarda mide, duodenum ve karaciğere zarar verdiği gözlemlenmiştir.
Elma Sirkesinin İlaçlar İle Olası Etkileşimleri
Teorik olarak, elma sirkesinin uzun süreli kullanımı Lanoxin (digoksin), insülin, laksatifler, Lasix (furosemid) ve diüretik gibi kardiyak glikozit ilaçların toksisite riskini artırabileceği ve düşük potasyum düzeylerine yol açabilmektedir.
Elma sirkesi kan şekeri ve insülin düzeylerini etkileyebileceğinden dolayı, diyabet ilaçları ile birlikte teorik olarak bir katkı sağlayabilir. Elma sirkesi, aynı zamanda kan basıncı düşürebileceği için yüksek tansiyon ilaçlar ile birlikte etkili olabilir.
Elma Sirkesi Nereden Temin Edilir?
Elma sirkesi, beyaz sirkenin aksine açık sarı-kahverengi bir renkte genellikle filtresiz ve şişe dibine çökmüş bir tortu ile pastörize edilmemiş olarak satılır. “Sirke anası” olarak bilinen bu tortu asetik asit bakterilerinin esas maddesini oluşturur. Filtresiz ve pastörize edilmemiş elma sirkesi online sağlık gıda mağazaları ve bazı bakkallarda satılmakta.
Elma sirkesi tablet şeklinde de satılmaktadır. Bununla birlikte, elma sirkesi tabletlerinin kalitesi değişkendir. Örneğin 2005 yılında yapılan bir çalışmada, elma sirkesi takviyesi üzerine sekiz markanın belirttiği değerlere göre ve paket üzerinde listelenen malzemelerle göre karşılaştırma yapıldığında hiç birisinin ürününde iddia ettiği seviyede değerleri içermediği görüldü. Dahası, kimyasal örneklerin analizinde herhangi bir üründe aslında elma sirkesi ya da sadece asetik asit olup olmadığı sorusuna ortaya attılar. Buna ek olarak, elma sirkesi tabletleri boğaz veya yemek borusuna teması sonrasında dokuların ciddi zarar görmesine neden olabilir.
Elma Sirkesinin Tarihi
Sirke birçok türü (beyaz sirke, balzamik sirke, kırmızı şarap sirkesi ve pirinç şarabı sirkesi gibi) olsa da genellikle pişirme ağırlıklı olarak kullanılır. Amerikan askerleri tarafından hipokrat bir sağlık toniği olarak hazımsızlık, pnömoni ve iskörbüt ile mücadele için kullanıldığı da söylenmektedir.
Elma sirkesinin faydaları ile ilgili DC Jarvis tarafından yazılmış A Vermont Doctor’s Guide kitabında elma sirkesi ve tıbbi kullanımı ile ilgili yazılar içeren kitap 1958 yılında çıkartıldı. Jarvis, tavsiye edilen elma sirkesini bir derde deva olarak potasyum bakımından alışılmadık seviyede zengin (diğer gıda kaynaklarına kıyasla) olduğunu açıkladı. Ayrıca Jarvis, elma sirkesinin sindirim sisteminde zararlı bakterileri yok etmek ve tüketilmesi gereken bir sindirim toniği olarak tavsiye etti.
1970’lerde elma sirkesi Jarvis savunucuları yardımı ile, bir kez daha popüler oldu ve elma sirkesi insanların metabolizmasını hızlandırmalarına ve daha hızlı oranda yağ yakmalarına yardımcı olabileceği gözlemlendi.
Sağlık Editörü