Vitaminler ‘suda eriyen’ ve ‘yağda eriyen’ vitaminler olmak üzere ikiye ayrılıyor. Birden fazla çeşidi olan B vitaminleri suda eriyen vitaminler grubuna giriyor. Suda eriyen vitaminler idrarla vücuttan dışarı atıldığı için vücutta birikme riski taşımazlar.
B grubu vitaminler sinir sisteminin düzenli çalışmasında önemli görevler üstlenir. Bunun dışında, sindirim sistemi, karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında işlev görürler. B grubu vitaminler, karaciğer, et, süt, yumurta gibi hayvansal gıdalarda bol miktarda bulunurlar. Ayrıca yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller de B grubu vitaminler açısından zengindir. B grubu vitaminlerin vücutta eksik olması durumunda, sinirsel bozukluklar, depresyon, sindirim sistemi bozuklukları, kansızlık ve ciltte yaralar görülür.
B1 Vitamini: Sinir sisteminin sağlığı açısından oldukça önemli bir vitamindir. Yetersizliği durumunda, sinirsel sorunlar, gözlerde güçsüzlük, iştah azalması ve dolaşım sistemi problemleri ortaya çıkar. Zihinsel performansta eksiklikler gözlenmeye başlar ve fiziksel koordinasyonda bozukluklar ortaya çıkar. Kuru fasulye, bütün hububatlar, yumurta, bira mayası, kahverengi pirinç ve deniz ürünleri B1 vitamini açısından zengin gıdalardır.
B2 Vitamini: Protein, karbonhidrat ve yağ metabolizmasının düzenlenmesinde önemli görevler üstlenir. Vücutta B2 vitamini eksikliği olması durumunda, deride, dudaklarda, burun ve göz kenarlarında yaralar oluşur. Görme bozukluğu ve sinirsel rahatsızlıklar ortaya çıkar. Et, yumurta, süt, yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller B2 vitamini yönünden zengindir.
B6 Vitamini: Sinir sisteminin çalışmasında ve bağışıklık sisteminin sağlıklı olarak işlemesinde önemli rol oynar. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda, hamilelerde ve menapoz döneminde B6 vitamini ihtiyacı fazlalaşır. Vücutta B6 vitamini eksikliği olması durumunda sinirsel sorunlar, depresyon, kansızlık gibi problemler ortaya çıkar. Et, süt, karaciğer, böbrek, tam tahıllı (kepeğinden arındırılmamış, rafine edilmemiş) ekmekler ve pirinçte bol miktarda bulunur.
B12 Vitamini: Sinir sisteminin sağlıklı çalışmasında ve kan hücrelerinin yapımında işlev görür. B12 vitamini eksikliği durumunda sinirsel sorunlar ve kansızlık ortaya çıkar. Bazı kişiler genetik özelliklerinden dolayı B12 vitaminlerinin vücuttaki emilimini tam olarak yapamazlar. Bu kişilerde kronik B12 vitamini eksikliği görülür. B12 vitamini, karaciğer, böbrek, yürek ve kırmızı ette bol miktarda bulunur.
B grubu vitaminler sinir sisteminin sağlıklı bir şekilde işlemesi ve stresin zararlı etkilerinin önlenmesi için etkilidir. Ayrıca, cildin sağlıklı olması, saç ve tırnakların oluşması gibi beden hücrelerinin yapımı ve sağlıklı kalmasıyla ilgili vücut işlevlerine yardım ederler. Bağışıklık sistemimizin sağlığında B grubu vitaminlerin rolü büyüktür. B vitaminlerinden herhangi birinin eksikliği sonucunda yorgunluk, enerji düşüklüğü, isteksizlik vb. belirtiler ortaya çıkar.
B grubu vitaminleri 20’den fazla çeşitten oluşur. Yukarıda sayılanların dışında pantotenik asit, folik asit, pangamik asit gibi B grubu vitaminleri de bulunmaktadır. Vücuttaki işlevleri yukarıda sayılan B grubu vitaminlerinin işlevine benzerdir. Bulundukları besinler de yaklaşık olarak yukarıda sayılanlardan ibarettir.
Günümüzün modern beslenme biçiminin beraberinde getirdiği bazı sorunlar nedeniyle birçok insanda B grubu vitaminlerin eksikliği gözlemlenir. Hamilelik, doğum kontrol hapı kullanımı, depresyon, sinirsel rahatsızlıklar, alkol kullanımı vb. özel durumlarda B grubu vitaminlerinin eksikliği daha yüksek seviyelere çıkar. Bu tür durumlarda dışarıdan B grubu vitaminlerin takviye olarak alınması gerekebilir. Bu sorunları yaşayanların hekime danışarak ve kontrollü olarak B grubu vitaminlerini takviye olarak almasında yarar olabilir. Bazı B grubu vitaminlerinin düzenli olarak alınması durumunda bazı yan etkilere yol açtığı gözlenmiştir. O nedenle doktor tavsiyesi ile ve kontrol altında kullanılmasında yarar vardır.