Pazartesi günü onaltı eyalet, Başkan Donald Trump’ın ABD-Meksika sınırındaki duvarı finanse etmek için ulusal acil durum bildirgesine meydan okuyan ve 2020 seçimlerine kadar sürecek olan idareye bir federal dava açtı.
Kaliforniya’nın Kuzey Bölgesinde yapılan şikayet, emri durdurmak için adli müdahaleye başvuruyor ve Bay Trump’ı güçlerin ayrılığına karşı saygısızlıkla suçluyor. Davada, Başkan Trump’ın, ülkeyi kendi hamleleri ile anayasal krize doğru yönlendirmesi de yer alıyor.
Kaliforniya, davaya liderlik ediyor. Demokratik avukatlara sahip olan Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Maine, Maine, Maryland, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, Oregon ve Virginia’ya da bu furya içerisinde yer almakta.
Donald Trump, Kongre’nin Başkan’ın aradığı şeyin bir kısmını oluşturan yeni duvar inşası için 1.38 milyar dolarlık bir harcama faturasını geçmesinden sonra ulusal bir acil durum ilan etti. Hareket, askeri inşaat projelerinden ve diğer federal kaynaklardan milyarlarca dolara Meksika sınırına bir duvar inşa etmesine izin verecek şekilde tasarlanmıştı. Bildirge, Demokratlar ve Kongrede bazı Cumhuriyetçilerden hızlı bir şekilde kınama almıştı.
Trump Kararına Karşı Davalar
Devletler, Bay Trump’ın Cuma günü yaptığı yorumda, “duvarı daha uzun bir süre boyunca yapabilirdim. Bu bildirimin acil olmadığının bir kanıtı olarak bunu yapmak zorunda değildim.” demişti. Dava, “Başkan’ın kendi düşüncelerine göre, bir acil durum bildirimi gerekli değil” diyerek, federal hükümetin verilerine göre, Güney sınırında bir duvar inşasını garanti eden ulusal bir acil durum olmadığı ifade edildi.
San Francisco’da bulunan Kaliforniya’nın Kuzey Bölgesi, özellikle yönetimin göç politikalarını içeren davalarda daha önce Başkan aleyhine karar vermişti. Beyaz Saray, dava hakkında henüz yorum yapmadı. Meclis Demokratik liderleri ise yalnızca Kongre’nin uygun fonları sağlama gücüne sahip olduğunu savunarak kendi takımlarını tartmakta.
Mülkiyeti duvarın inşasıyla tehdit edilen Teksas toprak sahiplerini temsil eden bir savunuculuk grubu, Cuma günü Bay Trump’a dava açarken, Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği gibi gruplar da aynı şeyi yapmayı planladıklarını söyledi. Ohio Eyalet Üniversitesi Moritz Hukuk Fakültesi’nden Profesör Peter Shane, davalar, iktidar şubeleri arasında güç tahsisi konusunda kapsamlı sorular ortaya koyuyor, ancak mahkeme salonlarında daha fazla teknik konuya odaklanılacağını söyledi.
Çevresel Zarar ve Belirsiz Süreç
Devletlerin davası, acil durum deklarasyonunun uygulanmasını durduracak ve muhafazakar hakimler Yüksek Mahkemeden önce ince elenip sık dokunan uzun süreli yasal savaşlar üretecek gibi görünüyor. Dava 2020’den önce çözülemeyebilir. Gelişme potansiyel olarak Bay Trump’ın bir sonraki Başkanlık seçimlerinde karşısına çıkabilecek olası bir soruna yol açabilir.
Eyaletlerin Trump yönetim önlemlerine, özellikle de göçmenlere karşı oluşturdukları diğer hukuki zorluklarda olduğu gibi, Bay Trump’ın ordudan dokunmaya çalıştığı 6.7 milyar dolara erişmesini geçici olarak engelleyen bir mahkeme kararı vermeyi başarması beklenebilir. Ancak, mahkemelerin Başkanı ulusal güvenlik meseleleri hakkında ikinci kez tahmin etmekte isteksiz oldukları için verilebilecek hükümler tarafı belirsizlik içeriyor.
Davaya göre davacılar, ulusal olağanüstü hal kapsamında federal fonlarda yasaları destekleme ve uyuşturucu karşıtı çabaları destekleyen fonlar da dahil olmak üzere milyonlarca kişiyi kaybediyorlar. Dava ayrıca, duvarın inşasının California ve New Mexico’nun güney sınırlarına ve devletlerin askeri inşaat fonu kaybından kaynaklanan ekonomik zararlara neden olacağına dair onarılamaz çevresel zarar olduğunu da içeriyor.
İddia Makamına Bir Fırsat
Harvard Hukuk Profesörü Mark Tushnet, devletlerin en iyi şansı sınır duvarının Başkan’ın iddia ettiği gibi askeri bir inşaat projesinin yasal tanımına uymadığını iddia etmek olabilir. Bu ayrıntının davacı tarafın bir amacı olmadığına değinen Tushnet, ayrıntının davada galip gelebilmek adına bir fırsat olduğunu belirtti.
Hukuk uzmanları benzer davalarda olduğu gibi, Adalet Bakanlığı’nın acil durum bildiriminin ulusal güvenlik kaygılarına dayandığını ve mahkemelerin bu kararlarda Başkan’a saygısızlık göstermemesi gerektiğini savunacaklarını belirtti.
Donald Trump, mahkemeye çıkmaya hazır olduğunu “Muhtemelen bir karar alacağız. Ve sonra bir başka karar daha alırız. Daha sonra Yargıtay’da sona ereceğiz ve umarım adil bir süreç olur.” sözleri ile ifade etmişti. Kaliforniya Başsavcısı Xavier Becerra ise Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın mahkemede bu davayı muhtemelen kaybedeceğini kabul ettiğini düşündüğünü dile getirmişti.
Eylemler ve Yetersizlik
Başkan Trump’ın ilanı, federal hükümetin kısmi bir şekilde kapanmasına kaynak görülen bir anlaşmazlık olan sınır duvarı üzerindeki milletvekilleriyle iki ay süren tartışmalar sonrasında gelmişti. Demokratlara ek olarak, bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri de, Başkan’ın planının Kongreyi baltaladığını ve gelecekteki Demokrat Başkanların öncelikleriyle ilgili acil durumları ilan etmek istiyorlarsa tehlikeli bir emsal teşkil ettiğini söyleyerek Sayın Trump’ın ilanını eleştirdi.
Demokratlar, Kongre döndükten sonra bildirgenin onaylanmamasına ilişkin ortak bir karar almayı düşündüklerini söylediler. Bazı Cumhuriyetçiler, Trump’a karşı oy kullanacaklarını söylese de başkanlık vetosunun üstesinden gelmek için yeterli oy bulunmuyor.
Önceki başkanlar, (11 Eylül 2001 ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere) terör saldırıları ve yaptırımlarını da içeren onlarca acil durum bildirimi imzaladı, ancak Kongre’nin fon vermeyi reddettiği girişimler için böyle bir ilan gerçekleşmemişti. ABD’nin dört bir yanındaki şehirlerdeki binlerce gösterici, Beyaz Saray Pazartesi günü Sayın Trump’ın ilanını protesto etti. Bay Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, eyleminin ulusal güvenlik için kritik olduğunu “Ülkemizin istilasından söz ediyoruz.” sözleri ile dile getirmişti.
Ücretsiz VİOP deneme hesabı açın ve 100.000 lira sanal para ile risk almadan nasıl yatırım yapacağınız öğrenin.