Tarih Terimi Olarak Hafız :
Kur'an-ı Kerim'i ezberlemiş olan kişi.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Terimi Olarak Hafız :
Kuran-ı Kerimi bütünüyle ezbere bilen kişiye hafız denir. Peygamberimize Kuran-ı Kerim ayetleri birer birer indikçe inananlar bu ayetleri yazıyorlardı. İçlerinden bazıları da gelen ayetleri ezberliyordu. Böylece ta o zamanda Kuran-ı Kerimi ezberleme geleneği ortaya çıkmıştı. Bu gelenek yüzlerce yıldır Müslümanlar arasında hâlâ devam etmektedir.
Müzik-Dans Terimi Olarak Hâfız :
(Kur'an-ı Kerimin tamamını ezberleyen kimse) Arapça da "korumak ezberlemek" manasındaki "hıfz" kökünden türemiş bir sıfat olan "hâfız" (çoğulu, huffaz) sözlükte "koruyan, ezberleyen" anlamına gelip Kuranın tamamını ezberleyene hâfız denilmiştir. Bazı rivayetlerde Kur'an-ı Kerimin tamamını ezberlememiş olsa bile ahkamı konusunda geniş bilgi sahibi olanlara da "kurrâ" denildiği görülmektedir.
Hz. Peygamber (sav) bir hadislerinde Sizin en hayırlınız Kur'anı öğrenen ve öğreteninizdir buyurmuşladır. Kur'an öğrenimi ile ilgili teşviklerin çoğu onu sadece ezberlemeyi değil, manasını anlamayı, muhtevasına vakıf olup gereğince amel etmeyi amaçlamaktadır.
Kuranı ezberleme müessesi Hz. Peygamberden bu yana eksiksiz olarak süregelmiştir. Bu da Yüce Allahın Hicr suresi 9. ayetinin4 tecellisi olduğunu gösterir. Bu müessese kıyamete kadar da sürecektir.
Osmanlılarda kıraat ilminde büyük bir gelişme olmuş ve binlerce hâfız yetişmiştir. Evliya Çelebinin verdiği bilgiye göre Amasyada dokuz dârûlkurrâ vardı ve bunlardan sadece sultan Beyazıt Dârûlkurrâsında 300den fazla hâfız bulunmaktaydı. Yine Evliya Çelebiye göre bu sayı İstanbulda 3000i kadın olmak üzere 9000 hâfız bulunmakta idi.
Cumhuriyetten bu yana Türkiyede bulunan Kur'an kurslarının sayısı 5000i aşmıştır. 1970den bu yana Türkiyede Kuran kurslarında yetişen ve belge alan hâfız sayısı 30.000den fazladır.
Osmanlı döneminde, bir çocuğun güzel sesli olduğu anlaşılınca hâfız olması için gerekli eğitim kurumuna verilirdi. Temayüz edenler, imparatorluğun her yöresinde tavsiye ile dersaadete (İstanbula) gönderilirdi. İstanbulda musiki mahfillerine girerler ve usta müzisyenlerle dini ve lâdinî musiki meşk ederek ustalaşırlardı.
Osmanlıca Terimi Olarak Hafız :
Kur'an'ı ezberlemiş olan kişi.
Yazma Eser(Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimi Olarak Hafız :
Kurân-ı Kerîmi tamamen ezberleyen ve ezberinde tutan kimse.
Benzer Tarih Terimleri :
Filika : Kürek ve ya yelkenle yürütülen güvertesiz savaş gemisi....
Nüfuz : 1- İçine geçme. 2- Söz geçirme, güçlü olma....
Bozkır : Ağaçsız, susuz geniş ova....
Tirkeş : Ok mahfazası....
Celp : Askerlik ödevini yapmaya çağırma....
Fetret Devri : Hükümet boşluğunda devlet otoritesinin yeniden kurulmasına kadar geçen süre. İki peygamber ya da iki hükümdar arasında peygambersiz ya da hükümdarsız geçen döneme verilen addır. İslama göre Hz. İsa ile Hz. Muhammed arasında geçen peygambersiz dönemdir. Anadolu Selçuklu Devleti'nde 1155-1175 yılları arasında, Osmanlı Devleti'nde 1402-1413 yılları arasında yaşanmıştır. Bu dönemlerde hükümdar adaylarının savaşları ve mücadeleleri oldukça serttir, devlet otoritesi, zayıftır. Toplumsal, ekonomik ve siyasal alanlarda belirsizlikler yaşanmıştır. Osmanlı'da Fetret Devri: I. Bayezit'in oğullarından Süleyman Rumeli'de, Musa Bursa'da, İsa Balıkesir'de ve Mehmet de Amasya'da hükümdarlığını ilan etti. Kardeşler arasında taht kavgası başladı ve Anadolu'nun siyasi birliği sarsıldı. Mehmet Çelebi 1413'te kardeşlerini ortadan kaldırarak Osmanlı tahtına geçti. Osmanlı Devleti, 11 yıl süren Fetret Devri'nde, sağlam devlet örgütü ve yerleşmiş sosyal kurumlar sayesinde yıkılmaktan kurtuldu....
Diğer terim sözlüklerini de inceleyebilirsiniz...
Online Tarih Terimleri Sözlüğü