Kanser hormon tedavisi, büyümek için hormonları kullanan kanserin büyümesini yavaşlatan veya durduran bir kanser tedavisidir . Hormon tedavisi hormonal tedavi, hormon tedavisi veya endokrin tedavisi olarak da adlandırılır.
Hormon tedavisi için kullanılır:
- Kanser tedavisi. Hormon tedavisi, kanserin büyümesi için geri dönmesi veya durması veya yavaşlatması olasılığını azaltabilir.
- Kanser semptomlarını kolaylaştırır. Hormon tedavisi, prostat kanseri olan ve cerrahi ya da radyasyon tedavisine sahip olmayan erkeklerde semptomları azaltmak ya da önlemek için kullanılabilir.
Kanser hormon tedavisi, vücudun hormon üretme yeteneğini ve hormonların vücutta nasıl davrandığını engelleyen iki geniş gruba ayrılır.
Kanser Hormon Tedavisini Kim Aldı?
Hormon tedavisi, büyümek için hormonları kullanan prostat ve meme kanserini tedavi etmek için kullanılır. Hormon tedavisi çoğu zaman diğer kanser tedavileriyle birlikte kullanılır. İhtiyacınız olan tedavi türleri, kanser türüne bağlıdır, eğer yayılmışsa ve ne kadar uzaksa, eğer büyümek için hormon kullanırsa ve başka sağlık problemleriniz varsa.
Kanser Hormon Tedavisi Diğer Kanser Tedavileriyle Nasıl Kullanılır?
Diğer tedavilerle kullanıldığında hormon tedavisi şunları yapabilir:
- Ameliyat veya radyasyon tedavisi öncesi bir tümör yapın. Buna neo-adjuvan tedavi denir.
- Ana tedaviden sonra kanserin geri gelme riskini azaltın. Buna adjuvan tedavi denir.
- Vücudunuzun diğer bölümlerine dönen veya yayılan kanser hücrelerini yok edin.
Kanser Hormon terapisi, vücudunuzun hormon üretme yeteneğini bloke ettiği veya hormonların nasıl davrandığına müdahale ettiği için istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Sahip olduğunuz yan etkiler, aldığınız hormon tedavisinin türüne ve vücudunuzun buna nasıl tepki vereceğine bağlı olacaktır. İnsanlar aynı tedaviye farklı cevap verirler, bu yüzden herkes aynı yan etkilere sahip olmaz. Bir erkek ya da kadın iseniz bazı yan etkiler de değişir.
Prostat kanseri için hormon tedavisi alan erkekler için bazı yaygın yan etkiler şunlardır:
- Sıcak basmaları
- İlgilenme veya cinsel ilişkiye girme kaybı
- Zayıflamış kemikler
- İshal
- Mide bulantısı
- Büyütülmüş ve yumuşak göğüsler
- yorgunlukMeme kanseri için hormon tedavisi alan kadınlar için bazı yaygın yan etkiler şunlardır:
- Sıcak basmaları
- Vajinal kuruluk
- Menopoza henüz ulaşmamışsanız, dönemlerinizdeki değişiklikler
- Cinsiyete olan ilginin kaybı
- Mide bulantısı
- Mood değişiklikleri
- yorgunluk
Kemik kanseri ilk olarak kemik hücrelerinde başlayan ve ardından vücudun pek çok yerine yayılan bir kanser türü olarak bilinmektedir. Genellikle bacak ve kollardaki kemiklerde görülen kemik kanseri özellikle uyluk kemiğinde ve omuzda sıkça görülmektedir. Bazı durumlarda kalça kemiğinde de kemik kanserine rastlanılabilmektedir. Kemik kanseri türleri arasında yer alan Osteosarkom ise en yaygın tür olarak bilinmektedir.
Tüm kanser türlerinde olduğu gibi kemik kanserinde de erken teşhis çok önemlidir. Bu nedenle hastalığın belirtileri çok iyi bilinmeli ve araştırılmalıdır. Eğer belirtiler erkenden fark edilip teşhis edilirse, hastalığın tedavisi de çok kolay olacaktır ve hasta çok kısa bir sürede iyileşecektir.
Kemik kanserinin en yaygın belirtisi uzun süre geçmeyen kemik ağrılarıdır. Bu ağrılar ilk başta sıradan gibi görünür ve hastayı çok fazla rahatsız etmez. Fakat daha sonrasında bu ağrı şiddetlenir ve hastanın dayanamayacağı bir hale gelir. Ağrının çok uzun sürmesi de hastanın doktora gitmesini sağlar. Bu sürede de hastalık biraz ilerlemiş olur. Bu nedenle eğer küçük de olsa ağrılarınız varsa mutlaka doktora görünmelisiniz. Çünkü siz ağrının geçmesini beklerken aslında hastalığınız yayılıyor olabilir, bu nedenle çok dikkatli olmalısınız.
Kemik kanseri belirtileri yalnızca ağrı ile sınırlı değildir. Uzun süren ve ağrı kesicilerle de geçiremediğiniz kemik ağrıları en yaygın ve geçerli belirti de olsa bunun haricinde de bazı belirtiler bulunmaktadır. Öncelikle kemik ağrınızı iyice takip etmeniz gerekmektedir. Ağrınızın şiddeti artıyorsa ve gün geçtikçe ağrı olan kemiğiniz şişiyor ve kızarıklık oluşmaya başlıyorsa bu da kemik kanseri belirtileri nelerdir sorusuna cevap niteliğinde olacaktır. Ayrıca ağrı olan bölgeyi elinizle de kontrol etmenizi tavsiye ederiz. Bazı durumlarda kemikteki kitle elle farkedilmektedir. Siz de mümkünse dikkatlice kontrol etmelisiniz. Son olarak kemik ağrınıza iştahsızlık, halsizlik, yüksek ateş, yorgunluk ve döküntü gibi belirtiler eşlik ediyorsa bu da oldukça güçlü bir belirtidir.
Kemik kanserinin genel olarak belirtilerinden bu şekilde bahsedebiliriz. Bu belirtilere sahipseniz en kısa zamanda doktora gitmelisiniz çünkü kanser hastalıklarının tamamında en büyük düşman zamandır. Kısa sürede doktora giderseniz tedaviniz de o kadar mümkün olacaktır.
Kan kanseri her ne kadar çok yaygın ve kötü bir kanser türü olsa da günümüzde tedavisi mümkündür. Bu nedenle kesinlikle endişe edilmemesi ve mutlaka erken teşhis edilmesi gerekmektedir. Kan kanseri tedavisi farklı aşamalardan oluşur. Yetişkinler ve çocuklar için kan kanseri tedavisi birbirine benzese de çocuklarda daha fazla etkili olmaktadır. Özellikle çocuklarda en sık görülen kanser türünün lösemi olduğu düşünülürse bu durumun oldukça olumlu olduğunu söyleyebiliriz.
Kan kanseri tedavisine başlamadan önce teşhisin kesin olarak konması gerekmektedir. Bunun için bazı kan testleri yapılır ve yapılan kan testleri ile akyuvarların sayısı belirlenerek anormal bir artış olup olmadığı incelenir. Eğer akyuvarlarda ciddi bir artış varsa kan kanseri teşhisi koyulur ve buna göre bir tedavi yöntemi izlenir.
Kan kanseri tedavisinde kanser türünün de büyük bir önemi bulunmaktadır. Çünkü her lösemi türüne aynı tedavi uygulanmamaktadır. Mesela bazı lösemiler kroniktir ve çok yavaş ilerlemektedir. Buna bağlı olarak ilaçlar ve uygulanan tedavi yöntemleri de farklıdır. Ancak bazı lösemiler akut lösemi olarak geçmektedir ve çok hızlı bir şekilde vücuda yayılır. Bu durumda tedaviye çok hızlı bir şekilde başlanması gerekmektedir.
Lösemi tedavilerindeki ilk amaç akyuvar sayısını azaltmaktır ve bunun için de radyoterapi yöntemi kullanılmaktadır. Radyoterapi ile kan kanseri tedavisi yapılırken X ışınları kullanılır. Bu yöntem ile kullanılan X ışınları, hücreleri öldürerek çoğalmalarını engellemektedir. Radyoterapi tedavisinde X ışınlarının miktarı çok iyi ayarlanmalıdır. Ayrıca bir yandan da lösemi türüne göre ilaç tedavisi de uygulanır. Böylece hastanın radyoterapiden etkilenme miktarı da azaltılmış olur.
Kemoterapi ise saç dökülmelerinin başladığı evre olarak bilinmektedir. Eğer kemoterapi uygulandığı halde tedaviden sonuç alınamıyorsa son olarak kemik iliği nakli yapılır. Kemik iliği nakli sonrasında hastanın tamamen iyileşmesi beklenmektedir. Bu yöntem genellikle hastalığın son evresinde olan hastalara uygulanmaktadır. Doku uyuşmazlığı olmaması durumunda yeni kemik iliği sayesinde yeni akyuvar hücreleri üretilir ve hasta iyileşir. Uyum süreci 3-4 hafta arasında sürmektedir. Bu 3-4 hafta çok önemlidir ve hastanın çok dikkat etmesi gerekmektedir. Genellikle nakilden sonraki 3-4 haftalık süreçte hasta gözlem altında tutulur.
Kanserden Korunma Yolları
Kanser hem ülkemizde hem de dünya çapında en fazla görülen hastalıklardan bir tanesidir yani oldukça yaygındır. Eğer erken teşhis edilmezse sonuçları ölümcül olabilmektedir. Bu nedenle kanserden korunma yollarını bilmek ve bunları mümkün olduğunca uygulamaya çalışmak oldukça önemlidir. Yazımızda kanserden korunmak için neler yapılabileceğinden söz edeceğiz.
Kanserden Korunma Yolları Nelerdir?
Kanserden korunma yollarının en başında sigara ve alkol alışkanlıkları gelmektedir. Sigara içerisinde 100’e yakın zehir bulunmaktadır ve bundan dolayı pek çok organa zarar vermekte ve kansere neden olmaktadır. Akciğer başta olmak üzere ağız, gırtlak, karaciğer, yemek borusu ve mide kanserlerinin en büyük nedeni sigara olarak bilinmektedir. Aynı şekilde alkol kullanımı da kanseri tetiklemektedir. Alkol de ağız, karaciğer, kalın bağırsak ve boğaz gibi pek çok kanser türüne neden olmaktadır. Eğer alkol bağımlısı olduğunuzu düşünüyorsanız mutlaka en yakın hastaneye giderek bu konuda yardım almalı ve tedavi olmalısınız. Sigara için de pek çok hastanede sigara bırakma bölümleri yer almaktadır. Bu şekilde hem sigarayı hem de alkolü bırakabilirsiniz.
Uzun süre radyasyona maruz kalmak da kanser yapan şeyler arasında yer almaktadır. Radyasyonda ve güneş ışığından mümkün olduğu kadar uzak durmalısınız. Güneşe çıkarken mutlaka güneş kremleri kullanmalı ve güneşin zararlı ışınlarından bu şekilde korunmalısınız. Aynı şekilde uzun süre solaryuma girmek de kanser riskini ciddi anlamda arttırmaktadır.
Kanserin enfeksiyonlarla da olabileceğini düşünerek mutlaka enfeksiyonlardan korunmalısınız. Bunun için özellikle AIDS hastalığından uzak durmak amacıyla güvenli bir cinsel yaşama sahip olmanız oldukça önemlidir.
Kanserin en büyük düşmanlarından biri ise sağlıklı beslenmek ve düzenli olarak spor yapmaktır. Sağlıklı beslenmek yalnızca diyet yapmak ve aç kalmak değildir. Burada bahsettiğimiz şey vücudunuzun ihtiyaç duyduğu tüm besinleri düzenli olarak almaktır. Düzenli spor da organlarımızın düzgün çalışmasını sağladığı için kanserle savaşmaktadır. En etkili kanserden korunma yollarından ikisi olan beslenme ve sporu kesinlikle unutmamalı hatta bunları bir rutin haline getirmelisiniz.
Son olarak kanserin tedavisi olduğunu unutmamalı ve mutlaka genel olarak belirtileri bilmelisiniz. Kanserin belirtilerini bilerek bu belirtiler başladığında doktora gitmeniz erken teşhis konmasını sağlar. Böylece hastalık ilerlemeden hemen harekete geçirilir ve tedaviye en kısa zamanda başlanır.
Kök hücre transplantları, bazı kanserleri tedavi etmek için kullanılan çok yüksek dozda kemoterapi veya radyasyon terapisi ile imha edilmiş kişilerde kan oluşturan kök hücreleri restore eden prosedürlerdir.
Kan oluşturucu kök hücreler önemlidir çünkü farklı kan hücrelerine dönüşürler . Ana kan hücreleri şunlardır:
- Bağışıklık sisteminizin bir parçası olan ve vücudunuzun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olan beyaz kan hücreleri
- Vücudunuzda oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri
- Kan pıhtılarına yardımcı olan trombositler
Sağlıklı olmak için üç tür kan hücresine ihtiyacınız var.
Kök Hücre Transplantları Çeşitleri
Bir kök hücre nakli sırasında, damarınızdaki bir iğne yoluyla sağlıklı kan oluşturan kök hücreleri alırsınız. Kan dolaşımına girdikten sonra, kök hücreler kemik iliğine giderler , burada tedaviyle yok edilen hücrelerin yerini alırlar. Transplantlarda kullanılan kan oluşturan kök hücreler, kemik iliğinden, kan dolaşımından veya göbek kordundan gelebilir. Transplantlar olabilir:
- Otolog, yani kök hücreler sizden geliyor, hasta
- Allojenik, yani kök hücreler başka birinden gelir. Bağışçı bir akraba olabilir ama aynı zamanda ilgili olmayan biri olabilir.
- Syngenik, yani kök hücreler aynı ikizinizden geliyor, eğer varsa
Olası yan etkileri azaltmak ve allojeneik kök hücre transplantları işe yaraması olasılığını arttırmak için, donörün kanı oluşturan kök hücreleri, belirli şekillerde sizinkilerle uyuşmalıdır. Kan oluşturan kök hücrelerin nasıl eşleştiği hakkında daha fazla bilgi için doktorunuza da danışabilirsiniz.
Kök Hücre Transplantları Kansere Karşı Nasıl Çalışır?
Kök hücre nakilleri genellikle doğrudan kansere karşı etkili değildir. Bunun yerine, çok yüksek dozda radyasyon tedavisi, kemoterapi veya her ikisi ile tedavi edildikten sonra kök hücreler üretme becerinizi kurtarmanıza yardımcı olurlar .
Bununla birlikte, multipl miyelomda ve bazı lösemi tiplerinde , kök hücre nakli doğrudan kansere karşı çalışabilir. Bu, allojeneik transplantasyonlardan sonra ortaya çıkabilen graft-versus-tümör adı verilen bir etki nedeniyle gerçekleşir. Graft-versus-tumor, donörünüzün (greft) beyaz kan hücreleri, yüksek doz tedavilerinden sonra vücudunuzda (tümör) kalan kanser hücrelerine saldırdığında ortaya çıkar. Bu etki tedavilerin başarısını artırır.Böylece kök hücre transplantları konusunda da daha net bir şekilde hareket edilmiş olacaktır. Elbette yine doktorun vermiş olduğu kararlar doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.