Çin Vatandaşlığı ve Başvuru Prosedürü
10 Eylül 1980'de yürürlüğe giren Çin Vatandaşlık Yasası, bir kişinin Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşı olabilmesine yönelik tüm gereklilikleri ayrıntılarıyla açıklar. Yabancı uyruklular, Çin'in herhangi bir yerinde kalıcı ikametgahları olması halinde veya Çin vatandaşı olan yakın aile üyeleri bulunuyorsa Çin vatandaşlığına geçebilmektedir. Tayvan bölgesi sakinleri de Çin vatandaşı olarak kabul edilmektedir.
Anakara Çin, Hong Kong ve Makao'nun tümü Çin Halk Cumhuriyeti tarafından yönetilse de, Çin vatandaşlarının her üç yargı alanında da doğrudan oturma hakları yoktur; her bölgenin ayrı bir göçmenlik politikası vardır.
Çin Halk Cumhuriyeti Vatandaşlığı Hangi Yollarla Alınır?
Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşlığı aşağıda sıralanan yollarla alınabilmektedir.
- Doğum yoluyla Çin vatandaşlığı
- Başvuru yoluyla Çin vatandaşlığı
Doğum Yoluyla Çin Vatandaşlığı
Çin Halk Cumhuriyeti'nde doğan kişiler, ebeveynlerinden en az birinin Çin vatandaşı olması durumunda, doğumda doğrudan Çin vatandaşlığı almaktadır. Yurt dışında en az bir Çin vatandaşı ebeveynden doğan çocuklar da, doğumda yabancı vatandaş olmadıkça ve Çin uyruklu ebeveynlerden biri yurt dışında daimi ikamet izni veya yabancı vatandaşlık almadıkça, Çin vatandaşıdır.
Çin'de doğan, ebeveynleri vatansız veya uyruğu belirsiz olan ve Çin'e yerleşmiş olan herhangi bir kişi Çin uyruğuna sahip olur. Hong Kong ve Makao'da daha geniş düzenlemeler geçerlidir; her iki bölgede de ikamet etme hakkına sahip olan ve bir Çin toprağında doğan etnik Çin kökenli tüm bireyler, ebeveynlerinin milliyetlerine bakılmaksızın Çin vatandaşı olarak kabul edilir. Ayrıca, Tayvanlı kişiler de Çin vatandaşı olarak kabul edilmektedir.
Başvuru Yoluyla Çin Vatandaşlığı
Başvuru yoluyla Çin vatandaşlığı almak için bazı koşulları sağlayan kişiler, başvurularının kabul edilmesi halinde mümkündür. Yabancı uyruklu veya vatansız kişilerden, Çin vatandaşlarının yakın akrabaları olanlar, Çin'e yerleşmiş kişiler veya başka meşru sebepleri olan kişiler, başvuru yoluyla Çin vatandaşlığı alabilmektedir.
Çin Vatandaşlık Başvurusu İşlemleri
Çin vatandaşlığını kazanmak, vazgeçmek veya geri vermek isteyen kişilerin, Vatandaşlık Yasası’nın 9. maddesi dışında, bazı başvuru süreçlerini yerine getirmeleri gereklidir. 18 yaşını doldurmamış kişiler için başvuruları, velileri veya kanuni temsilcileri yapabilmektedir. Çin’de yapılan vatandaşlık başvuruları, ikamet edilen belediyelerin veya ilçelerin Asayiş Büroları tarafından; yurt dışında yapılan vatandaşlık başvuruları ise Çin diplomatik temsilcilikleri tarafından değerlendirilir.
Çin vatandaşlığına kabul ve Çin vatandaşlığından feragat veya geri alma başvuruları, Çin Halk Cumhuriyeti Kamu Güvenliği Bakanlığı incelemesine ve onayına tabidir. Kamu Güvenliği Bakanlığı, başvurusu onaylanan kişiye bir sertifika verir.
Vatandaşlık başvurusu için, Asayiş Bürosu Giriş-Çıkış İdaresi tarafından hazırlanmış formun doldurulması gereklidir. Form, kimlik kartı, oturma izni gibi destekleyici belgeler ve Çin dil bilgisini kanıtlayan belge ile birlikte, başvuru ücreti ödenerek teslim edilmelidir. Kamu Güvenliği Bakanlığı vatandaşlık başvuru dosyasını inceler ve karar verir.
Sık Sorulan Sorular
Çin vatandaşlık işlemlerine dair sık sorulan sorulara danışmanlarımız tarafından verilen yanıtlar aşağıda sıralanmıştır.
Evlilik Yoluyla Çin Vatandaşlığı Alabilir Miyim?
Evlilik yoluyla Çin vatandaşlığı alabilirsiniz. Evlilik sebebiyle vatandaşlığa kabul işlemlerine dair sürecin, bir Çin vatandaşı ile evlenilmek istenmesi durumunda bir danışmanla yürütülmesi önerilmektedir.
Evlilik ile Çin vatandaşlığına başvurmak isteyen kişilerin, Çin aile birleşimi vizesi alarak ülkeye seyahat etmeleri gerekmektedir.
Çin Vatandaşlığı Kaybedilebilir Mi?
Çin vatandaşlığı, yurt dışına yerleşerek yabancı bir vatandaşlığa alınan kişiler tarafından veya kendi özgür iradesiyle yabancı uyruklu olan herhangi bir Çin vatandaşı tarafından otomatik olarak kaybedilmektedir.
Yabancı uyruklu kişilerin yakın akrabaları olan, yurt dışına yerleşmiş olan veya başka meşru sebepleri bulunan Çin vatandaşları, başvurularının onaylanması üzerine Çin vatandaşlığından vazgeçebilmektedir.
Çin vatandaşlığından çıkmak için başvuran herhangi bir kişi, başvurusunun onaylanması ile Çin vatandaşlığını kaybeder.
Önceden Çin Vatandaşı Olan Biri Yeniden Vatandaşlık Alabilir Mi?
Önceden Çin vatandaşlığına sahip olan yabancı uyruklu kişiler, meşru sebepleri varsa Çin vatandaşlığının iadesi için başvurabilir ve yeniden vatandaşlık alabilir. Çin vatandaşlığının iadesi için yaptıkları başvuruları onaylananlar, yabancı bir uyruk sahibi olamamaktadır.
Çin Çifte Vatandaşlığa İzin Veriyor Mu?
Çin Vatandaşlık Yasası uyarınca, bir Çin vatandaşı için çifte vatandaşlığa izin vermez. Başka bir ülkenin vatandaşı olan kişiler, Çin vatandaşlığını kaybeder. Çin vatandaşı olmak isteyen yabancı uyruklu kişiler, vatandaşlık başvuruları onaulandıktan sonra, önceki vatandaşlıklarından vazgeçtiklerini resmi olarak beyan etmelidir.
Çin Pasaportu Dünyanın En Güçlü Kaçıncı Pasaportudur?
Çin pasaportu, Guide Passport Ranking Index'e göre Çin küresel pasaportlar arasında 71. sırada yer almaktadır.
Çin Vatandaşlık Hakları ve Kısıtlamaları Nelerdir?
Anakara Çin, Hong Kong ve Makao tek bir ülke oluştursa da, Çin vatandaşları her üç yetki alanında da hareket özgürlüğüne sahip değildir. Her bölgenin ayrı bir göçmenlik politikası vardır ve bu bölgenin dışından gelen yerleşik olmayan Çin vatandaşlarının girişine izin vermeme veya onları sınır dışı etme yetkisi kullanabilmektedir. Diğer ülkelere vizesiz seyahat, Çin vatandaşının kalıcı olarak nerede ikamet ettiğine bağlı olarak değişebilmektedir.
Elif Nur Güzhan, 2019 yılında giriş yaptığı Hacettepe Üniversitesi'nde İngiliz Dilbilimi okuyor, 2021 yılından beri Vizemnette yazarlık ve editörlük yapıyor.