Mide yanması çok sık rastlanan ve rahatsızlık veren bir durumdur. Genellikle mide asidinin yemek borusuna doğru hareket etmesinden kaynaklanır.
Boğaza kadar yanma hissi yayılabilir.
İlaçlarla ya da doğal yöntemlerle mide yanmasını önleyebilmek mümkündür.
Ayrıca yaşam tarzınızı değiştirme ve bazı tetikleyicilerden kaçınmak da mide yanmasını önler.
Mide yanması nedenleri nelerdir?
Mide yanmasına yol açan birçok sebep vardır. En sık rastlanılanlardan bazıları ise şu şekildedir:
- Gastrit
- Gastroözofageal reflü
- Besin alerjileri
- Gıda intoleransı
- İlaç yan etkileri
- Duygusal stres
- Huzursuz (irritabl) bağırsak sendromu
- Ülser
- Çölyak hastalığı
- Helikobakter pilori
- Mide asidinde artış
- Mide uçukları
- Sigara tüketimi
- Alkol tüketimi
- Mide iltihabı
- Egzersiz sonrası karın kaslarının yorulması
- Fazla yağlı, asitli ve baharatlı gıdalar tüketmek
- Çok fazla yemek
- Uyumadan önce yemek yemek
Mide yanmasını ne geçirir?
1) İlaç tedavisi
Mide yanmasını tedavi etmek için reçeteli ya da reçetesiz kullanılabilecek üç tip ilaç vardır. Bu ilaçların temel amacı mide asidini nötrlemek, engellemek ve mideyi rahatlatmaktır:
- Tekrarlayan, hafif şiddetli mide yanmalarının tedavisinde kullanılır, kalsiyum karbonat ya da magnezyum içerirler. Mide asidinin nötrlenmesini sağlarlar. Bazıları reflü hastalığını engeller. Magnezyum içerenler ülser hastalarında da kullanılabilir. Sıvı ya da hap formunda olurlar ve hemen etki ederler. Semptom tedavisinde kullanılırlar. Gaviscon, Asidopan, Talcid, Rennie gibi ilaçlar en sık kullanılan antiasitlerdir.
- H2 bloker ilaçlar. Midedeki asit oranını düşürerek mide yanmasını rahatlatır ve önlerler. Antiasitler kadar hızlı etki etmeseler de etkileri daha kalıcıdır. Doktorunuz antiasit ilaçlarla birlikte kullanılmalarını önerebilir. Genellikle en fazla 2 hafta kullanılırlar. Yemeklerden önce ya da uyurken tüketilirler. Hap ya da sıvı formdadırlar. Famotidin (Famodin, Gastover, Nevofam), Simetidin, Ranitidin (Ulcuran, Ranitab), Nizatidin (Nyzant, Axid) gibi ilaçlar bu gruba dahildir.
- Proton pompası inhibitörleri. Haftada ikiden fazla tekrarlayan mide yanmalarını engellemek için kullanılırlar. Mide asidi oranını azaltırlar. H2 blokerlerle birlikte kullanılırsa daha yararlıdır. H2 bloker ilaçlardan daha uzun süre kullanılabilir. Reçetesiz satılabilirler. Günde bir defa, aç karnına tüketilirler, genellikle kahvaltıdan 30-60 dakika önce alınması önerilir. En sık kullanılanlar Omeprazol, Lansoprazol, Pantoprazol, Rabeprazol, Esomeprazol adlı ilaçlardır.
2) Kıyafetlerinizi gevşetin
Mide yanmasının sebebi, midedeki asidin yemek borusuna doğru çıkması olduğundan sıkı kıyafetler giymek bu riski artırabilir ve mideyi sıkar. Eğer çok sıkı kıyafetler giyiyor ya da kemer kullanıyorsanız elbiselerinizin ön kısmını gevşetmeniz rahatlama sağlayabilir.
3) Dik durmaya çalışın
Duruş şekliniz mide yanmasını tetikliyor olabilir. Genellikle çok uzandığınızda ya da yatay pozisyonlarda oturduğunuzda mide asidi yemek borusuna doğru daha rahat hareket eder. Mümkün olabildiğince dik oturmaya çalışın. Eğer işe yaramıyorsa ayağa kalkıp dik durmayı da deneyebilirsiniz.
4) Gövdenizin üst kısmını yukarıda tutun
Uyurken çok daha fazla mide yanması hissedilir, bu yüzden asidin yemek borusuna gitmesini önlemek üçün üst gövdenizi yukarıda tutmalısınız. Bunun için iki yastıkla yatmak herkes tarafından önerilse de bu aslında yeterli değildir. Önemli olan bel bölgesini de yukarıda tutmaktır. Eklenebilir bir şilteyi yatağınıza koyarak daha dik uyumaya çalışın. Eğer böyle bir imkanınız yoksa eğimli reflü yastıklarını deneyin.
5) Sakız çiğneyin
Sakız çiğnemek de mide asidinin nötr hale gelmesine yardımcı olabilir. Sakız çiğnemek ağızdaki salya üretimini artırır. Bu da yemek borusuna doğru yükselen asidin salya tarafından bastırılıp temizlenmesini sağlar. Ancak şekersiz sakızları tercih etmekte fayda var.
Mide yanması için bitkisel çözümler
1) Aloe vera suyu
Dahili kullanım için onaylanmış aloe vera suyunu satın alabilirsiniz. Bu bitkinin suyu mideyi yatıştırır ve mide yanmasını dindirir. Avrupa’da uzun yıllardır mide yanması için kullanılan bir üründür.
2) Ananas suyu
Yemeklerden sonra 100 ml kadar ananas suyu içmek midedeki fazla asit üretimini engeller ve mide yanmasını geçirir. Ananasta, midedeki hidroklorik asit seviyesini kontrol edebilen bir enzim bulunur.
3) Sebze suları
Çiğ patates, kereviz ve lahana suyunun alkali özelliği vardır ve mide asidini dengelerler.
4) Elma
Elmanın bir dilimi bile mideyi rahatlatmaya yeterlidir. Elma yalnızca beş dakikada mide asidini nötralize eder.
5) Muz
Muz, doğal olarak antiasit görevi gören bir meyvedir. Yemeklerden yarım saat önce yenilen muz midede asidi dengeler ve mideyi yatıştırıp korur.
6) Üzüm
Mide yanması da dahil herhangi bir hazımsızlık sorununuz olduğunda 10-20 adet üzüm yemek rahatlatacaktır. Üzüm, hazımsızlığa çok iyi gelir ve mide ağrılarını da dindirir.
7) Fesleğen
Fesleğen ya da diğer adıyla reyhanın yaprakları mide yanması tedavisinde kullanılır, mide bulantısı ve gaz problemlerini de giderir. 2-3 yaprak fesleğen yemek mide asidinizi azaltacaktır.
8) Papatya çayı
Papatya çayı mide asidini nötrlemek için sık kullanılan bir içecektir. Aynı zamanda stresi gidermek için de kullanılır.
9) Tarçın
Biraz ezdiğiniz tarçın kabuğu ile çay yapabilirsiniz, bu çay mide yanmanıza iyi gelecektir. Bunun için 1 çubuk tarçını kırıp suda kaynatabilir ya da bir çay kaşığı toz tarçınla çay yapabilirsiniz.
10) Rezene
Bitki bilimcilere göre anason, frenk kimyonu ve rezene çayları midedeki yanmayı dindirebiliyor. Bu bitkilerin tohumlarından birini 2 çay kaşığı kadar alıp 1 fincan kaynar suya ekleyin, 10 dakika kadar demleyin. Ardından süzdürün ve için.
11) Zencefil
Kök zencefil kullanımı bilinen en eski mide yanması tedavilerinden biridir ve aynı zamanda mide bulantısını da geçirir. Kök zencefil yemeklere eklenebilir, çiğ tüketilebilir ya da çay olarak içilebilir. Bir iki dilim kök zencefil ve biraz limon suyunu iki bardak su ile birlikte kaynatın. Ardından içine iki çay kaşığı bal ekleyin ve ılık tüketin.
12) Zerdeçal
Zerdeçal sindirimi destekler ve midede asit birikmesini önler. Yemekelerinize ekleyerek ya da kapsül formunda zerdeçalı tüketebilirsiniz.
13) Çiğ badem
Çiğ badem sindirim için son derece sağlıklıdır çünkü içindeki sağlıklı yağlar mide asidini nötrler. 15-20 adet çiğ badem yiyin, yarım saat sonra mide yanmanız geçecektir.
14) Elma sirkesi
Yarım bardak suya iki çorba kaşığı elma sirkesi karıştırın ve her yemekten sonra için. Mide sorunlarınızı yatıştıracak ve sindirimi kolaylaştıracaktır.
15) Karbonat
Karbonat doğal bir antiasittir. Bir buçuk çay kaşığı karbonatı bir bardak su ile karıştırın ve mideniz yandığında için. Ancak eğer çok sık mide yanması sorunu yaşıyorsanız karbonat size iyi gelmeyecektir.
Mide yanmasını önlemek için neler yapmalı?
Bu sorunu önlemek için aşağıdaki maddelere dikkat etmelisiniz:
- Çok fazla yememeye çalışın, daha küçük öğünler tüketin.
- Uyumadan 3-4 saat kadar önce yemek yemeyi bırakın.
- Geğirmekten çekinmeyin, geğirmek mide yanmasını rahatlatabilir.
- Yağlı, baharatlı yemeklerle gazlı içeceklerden uzak durun.
- Tam taneli tahıllar tüketin.
- Sigara ve alkol kullanmayın.
- Öğünlerinizi atlamayın.
- Günde en az 30 dakika egzersiz yapın.
- Narenciye tüketmeyin, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve meyveler tüketin.
- Şekerli gıdaları çok tüketmeyin.
- Domates yememeye çalışın.
- Kahve ve çayı fazla tüketmeyin.
- Bol su için.
- Yemeğinizi yavaş ve küçük ısırıklarla yiyin.
- Kilonuzu kontrol altında tutun.
- Sıkı kıyafetler giymeyin.
- Stresten uzak durun.
Kaynaklar:
https://www.healthline.com/health/gerd/heartburn-relief#loosen-up
https://www.onegoodthingbyjillee.com/natural-remedies-for-heartburn
https://www.webmd.com/heartburn-gerd/guide/heartburn-relief-tips#2
https://www.webmd.com/heartburn-gerd/features/heartburn-foods-to-avoid#1