Kalemin ucundaki bilyenin dönmemesi sebebi ile.
Tükenmez kalemlerin haznesinde mürekkep var. Bu mürekkep kalemin ucundaki bilyeye temas ediyor. Siz kalemi bir yüzeye sürttüğünüzde bilye dönüyor, mürekkeple boyanmış bölge ön tarafa geçiyor ve mürekkebi yüzeye bulaştırıyor. Temel mantık bu. Eğer siz bilyeyi, yani kalemin ucunu fazla kaygan bir yüzeye sürterseniz o bilge dönmez ve bu nedenle de mürekkebe bulanan kısmını yüzeye döndüremez. Ya da bilyeyi sabit tutan kısım eğilip bükülmüşse ve bilye hareket etmiyorsa yine kalem yazmaz. Kağıt kuru ve pürüzlü bir materyaldir. Bilyeyi döndürecek sürtünmeyi yaratır. Ama fayansta kalem yazmak çünkü yüzey çok parlak ve pürüzsüz. Bazı plastikler de öyle.