Şeyhülislâm Berdeî hazretleri hazretleri Anadolu'yu aydınlatan
meşhûr velîlerdendir. Osmanlı pâdişâhı Kânûnî Sultan Süleymân Han zamânında
Isparta Vâlisi Hızır Bey'in dâveti ile Horasan'dan Anadolu'ya gelmiş
Eğirdir'de, Eğirdir Gölü'nün kenarında Mezâr-ı şerîf denilen yerde
yerleşmiştir. Kabri oradadır. Buyurdu ki:
"Ölüm ânında üç çeşit söz söylenir: Bâzılarına, ey Allah'ın
kulu, sana Allah'ın rızâsını ve Cennet'ini müjdelerim, denir. Bâzılarına, ey
Allah'ın kulu, sana cezânı çektikten sonra Cennet'e gideceğini müjdelerim,
denir. Bâzılarına da, ey Allah'ın düşmanı, sana Allahü teâlânın gazâbını ve
Cehennem'ini bildiririm, denilir." "Müslümanın din husûsunda nasîhati
gizlemesi, yapmaması helâl olmaz. Kim nasîhati yapmazsa, Müslümanlara hîle
yapmış olur. Müslümanlara hîle yapan, dîne hîle yapmış olur. Dîne hîle yapan
da, Allahü teâlâya, Resûlullah efendimize ve müminlere ihânet etmiş olur."
"Münâkaşaya oturmak, fayda kapılarını kapatır."
"Bid'at ehli olanlar, başlarını ve vücutlarını toprakta
gizleyip, kuyruklarını açıkta tutan ve yaklaşanı sokan akrepler gibidirler.
İnsanlar arasında gizlenmişlerdir, yanlarına yaklaşanı bid'ate düşürürler,
bid'at yayarlar."
"Allahü teâlâ semâyı yedi kat yarattı. Her katta mahlûklar
ve melekler yarattı. Bunlar O'na ibâdet ve itâat ederler. Birinci kat, yâni
dünyâ semâsında bulunanların ibâdeti korku ve ümid üzere bulunmaktır. İkinci
semâda bulunanların ibâdeti, muhabbet ve hüzün üzere bulunmaktır. Üçüncü semâda
bulunanların ibâdeti, minnet ve hayâ üzere bulunmaktır. Dördüncü semâda
bulunanların ibâdeti, şevk ve heybet üzere bulunmaktır. Beşinci semâda
bulunanların ibâdeti, münâcaat ve iclâl, saygı üzere bulunmaktır. Altıncı semâda
bulunanların ibâdeti, inâbet, tövbe ve tâzim, saygı gösterme üzere bulunmaktır.
Yedinci semâda bulunanların ibâdeti ise, mürüvvet, cömertlik ve kurb, yakınlık
üzere bulunmaktır."
"Tövbe iki çeşittir. Biri avâmın tövbesi, biri de
seçilmişlerin tövbesidir. Avâmın tövbesi günâhlardan tövbedir. Seçilmişlerin
tövbesi gafletten tövbedir. Avâm ile havâssın, seçilmişlerin tövbelerinde fark
vardır. Avâm, günahlardan ve kötülüklerden tövbe eder. Havâs ise bunları zâten
işlemez. Fakat onların tövbesi yanılmaktan, gaflete düşmekten ve yaptığı ibâdet
ve tâatı sebebiyle kendini beğenme korkusundan tövbedir.