Kripto Protokolü
Kripto protokolü, operasyonlarını güvende tutmak için kriptografi
kullanan merkeziyetsiz bir ağda katılımcıların davranışlarını yöneten bir dizi kural ve prosedürdür. Kripto protokolleri genellikle açık kaynaklı ve şeffaftır, bu da herkesin dayanak kodu incelemesine ve doğrulamasına olanak tanır. Doğası gereği merkeziyetsiz olacak şekilde tasarlanan bu sistemler, ağın tek bir varlık veya otoritenin kontrolü altında olmamasını sağlar. Bunun yerine, katılımcılar işlemleri onaylayarak ve ağın mutabakatını
koruyarak operasyonlara katkıda bulunur.
Protokoller kripto paralara
özel değildir ve hemen hemen her yerde protokollerle karşılaşmak mümkündür. Örneğin, web sitelerinin protokoller sayesinde çalıştığı interneti ele alalım. En yaygın internet protokolleri HTTP ve HTTPS'dir. Bunlar, tüm internet uygulamalarının çalışmasına imkan tanıyan temel kodu oluşturur. Google, Facebook, Twitter ve diğer birçok web sitesi bu internet protokollerinden biri üzerinde çalışır.
Kripto protokolleri güvene dayalı olmayacak
şekilde tasarlanmıştır, yani katılımcılar güvenilir bir aracıya ihtiyaç duymadan işlem yapabilir. Bu da işlemlerin güvenlik ve bütünlüğünü sağlamak için kriptografinin kullanılmasıyla mümkün olur.
Örneğin, en önde gelen kripto protokolü Bitcoin
'i ele alalım. Bitcoin, kullanıcıların bankalar gibi üçüncü taraflar olmadan doğrudan para aktarmasına olanak tanır. Bitcoin'in mutabakat algoritması, ağdaki katılımcıların işlemleri doğrulamak ve ödül olarak yeni bitcoin'lerden kazanmak için karmaşık matematiksel bulmacaları çözmesini gerektiren İş İspatına (PoW)
dayanmaktadır.
Kripto protokolleri, geleneksel finansa rakip olmak için merkeziyetsiz ağlar üzerinde çalışan yeni finansal sistemler ve ürünler
yaratmayı amaçlayan, gelişmekte olan merkeziyetsiz finans (DeFi) alanında büyük bir öneme sahiptir.