Yavru köpeklerde kanlı ishal (Parvo viral enterit) maalesef ölümcül sonuçları olan yaygın bir hastalıktır, bu nedenle yavru köpeklerle düzenli olarak ilgilenen herkesin kanlı ishal semptomlarının ve bu konuda ne yapılması gerektiğinin farkında olması önemlidir.
İçindekiler
Köpeklerde kanlı ishal hastalığına parvovirüs neden olur. Bu virüs oldukça bulaşıcıdır ve enfekte olmuş bir köpekle doğrudan temas yoluyla veya kontamine bir nesneyle dolaylı temas yoluyla yayılır.
Parvo virüs, en çok ince bağırsakları etkileyerek, emilimi bozduğu ve bağırsak bariyerinde bozukluklara sebep olur. Yavru köpeklerde bu virüs ayrıca kemik iliğini, lenfopoietik dokuları ve bazı durumlarda kalbi de etkileyebilir.
Yavru köpeğiniz her kokladığında, yaladığında veya enfekte dışkı tükettiğinde parvovirüse maruz kalır. Dolaylı bulaşma, yakın zamanda enfekte bir köpeğe maruz kalmış bir kişi yavru köpeğinize dokunduğunda veya bir köpek yavrusu, bir yiyecek veya su kabı ve tasmalar gibi kontamine bir nesneyle temas ettiğinde meydana gelir.
Altı haftadan altı aya kadar olan yavru köpekelr kanlı ishal hastalığına en duyarlı olanlardır. Altı haftalıktan küçük yavrular, annelerinin antikorlarının bir kısmını hala korunduklarından bu hastalığa daha az maruz kalırlar . Yavrular yaklaşık 6, 8 ve 12 haftalıkken parvo virüse karşı aşılanır. Aşı serilerinde son doz yapılana kadar hastalığa karşı savunmasızdırlar. Bu sebepten bu süre zarfında yavrularının virüse yakalanmasını önlemek için ekstra önlemler alınması gereklidir. Yavrulara, yeterli korumayı geliştirmek için, daha önce kaç doz aldıklarına bakılmaksızın, 14 ila 16 haftalıkken bir doz köpek parvovirüs aşısı yapılmalıdır.
Köpekler enfekte olduğunda, ilk semptomların başlamasından önce 3-7 günlük bir kuluçka dönemi vardır. Köpeğin içinde virüs, başarılı bir şekilde hastalığa neden olmak için hızla bölünen hücrelerin yardımına ihtiyaç duyar ve virüs genellikle boğazın bademciklerine veya lenf düğümlerine saldırarak başlar. Lenf düğümlerine girdikten sonra virüs iki gün boyunca lenfositleri (bir tür beyaz kan hücresi) işgal ederek kendisinin birçok kopyasını oluşturur. Bu virüsler, konak savunmasından korundukları lenfositlerin içinde bir gezintiye çıkar ve kan dolaşımına girer. Enfekte olmuş lenfositlerin çoğu nihayetinde öldürülür ve lenfopeni adı verilen bir durum olan dolaşımdaki lenfositlerin sayısında bir azalmaya neden olur.
Kan dolaşımına girdikten sonra virüs yeniden hızla bölünen hücreleri hedef alır ve en çok kemik iliğine ve ince bağırsağın duvarlarını kaplayan hücrelere ulaşır. Çok genç köpeklerde, virüs kalbi de enfekte ederek kalp kası iltihabına, fonksiyon bozukluğuna ve aritmilere yol açabilir.
Kemik iliğinde virüs, genç bağışıklık hücrelerini yok ederek ve koruyucu beyaz kan hücresi sayısında düşüşe neden olarak vücudun kendini koruma yeteneğini zayıflatır. Bu muhtemelen virüsün en büyük zararı verdiği mide-bağırsak sistemini istila etmesini önemli ölçüde kolaylaştırır.
Virüs, besinleri emmeye yardımcı olan ve bağırsaktan vücuda bakteri istilasına ve sıvı kaybına karşı önemli bir bariyer sağlayan ince bağırsağın epitelini hedef alarak bu tahribata neden olur. Bunun sonucunda, bağırsak yüzeyi besinleri yeterince ememez, dışkıya sıvı kaybını önleyemez veya bakterilerin bağırsaktan vücuda geçmesini önleyemez hale gelir.
Amerikan Staffordshire Teriyer
Kanlı ishali olan köpek yavruları ve yetişkin köpekler, virüse maruz kaldıktan sonraki 4 – 5 gün içinde virüsü yaymaya başlar. Ne yazık ki, sahipler için bu süre her zaman ilk parvo semptomlarıyla örtüşmez, bu da köpeklerin sahipleri daha hasta olduklarını anlamadan önce bulaşıcı olabileceği anlamına gelir. Parvolu köpek yavruları, klinik iyileşmeden sonra 10 güne kadar virüsü yaymaya devam eder, bu nedenle iyileşen köpek yavrularını, aşılanmamış ve kısmen aşılanmış köpeklerden uzak tuttuğunuzdan emin olun.
Virüs, dışarıda aylarca ve hatta bir yıl kadar hayatta kalabilir. Parvovirüsü öldürdüğü kanıtlanmış bir temizleyici kullanmak önemlidir.
Parvolu bir köpek yavrusu çok hasta bir köpektir. Yavru köpeklerde virüsün erken belirtilerini ne kadar erken yakalarsanız, köpeğinizi o kadar çabuk veteriner hekiminize götürebilirsiniz. Parvo genç yavrularda yaygın olduğu için, yavru köpeğiniz kendini kötü hissettiği her an veterinerinizi aramalısınız, ancak yavru köpeklerde parvo’nun spesifik semptomlarının da farkında olmalısınız:
Bu semptomların tümü kendi başlarına ciddidir ve parvo veya başka bir ciddi hastalığın belirtisi olabilir. Yavru köpeğinizin parvo olduğundan şüpheleniyorsanız hemen veteriner hekiminizle iletişime geçmelisiniz.
Köpeklerde kanlı ishal (canine parvo virüs CPV) varlığını test etmenin açık ara en yaygın ve en uygun yöntemi dışkıdan bakılan ELISA testidir. Veteriner hekimler ayrıca dışkı örneklerinden CPV’yi teşhis etmek için polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) adı verilen teknikleri kullanan bir teste güvenebilirler.
Beyaz kan hücresi sayımının basit bir ölçümü, genellikle bir parvo teşhisi için önemlidir. Parvovirüsün enfekte ettiği ilk şeylerden biri kemik iliği olduğundan, düşük beyaz kan hücresi sayısı parvo enfeksiyonunu düşündürebilir. Bir köpeğin hem pozitif ELISA okuması hem de düşük beyaz kan hücresi sayımı varsa, oldukça güvenli kanlı ishal teşhisi yapılabilir.
Kanlı ishalden muzdarip köpekler için tedavi seçenekleri, destekleyici bakımı ve semptomların yönetimini kapsar. Tedavi seçenekleri, köpeğin ne kadar hasta olduğuna bağlı olarak değişecektir, ancak bazı yönlerin tüm hastalar için hayati olduğu düşünülmektedir.
Köpeğin kusma ve ishal yoluyla kaybedilen büyük miktarları yerine koymak için intravenöz sıvıları ve besinleri alabilmesi için genellikle hastanede yatması gerekir. Sindirim sistemi hasar aldığı ve kusma mevcut olduğundan parenteral ilaç uygulamaları ve sıvı tedavisi yapılır .Kan transfüzyonları, Parvo’nun kemik iliğini enfekte etmesinden kaynaklanabilecek düşük kan hücresi sayımlarını artırmaya da yardımcı olabilir.
Parvo gibi ciddi virüsler, bir köpek yavrusunun bağışıklık sistemini zayıflatır ve beyaz kan hücresi sayısını düşürerek ikincil bakteriyel enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini azaltır. Virüsün bir köpeğin bağırsak duvarına verdiği hasar, ikincil bir enfeksiyon olasılığını artırır. Antibiyotikler, bağırsak bakterileri kan dolaşımına girmişse enfeksiyonla savaşmaya yardımcı olmak için damardan veya enjeksiyon olarak uygulanan uygun tedavi olabilir. Ek olarak, bulantı ve ishali kontrol altına almak için ilaçlar yararlıdır. Pek çok köpek, tıbbi tedaviye zamanında başlanırsa yanıt verecektir ve kanlı ishal enfeksiyonundan kurtulan köpekler, onları enfekte eden suşa karşı ömür boyu koruyucu bağışıklığı korur.
Veteriner hekiminiz, yavru köpeğinizin durumu için uygun tedavi adımlarında size yol gösterecek ve evinizdeki diğer köpek yavruları ve köpekler için atmanız gereken önlemler konusunda size tavsiyede bulunacaktır.
Köpeklerde Parvo önlenebilir bir virüstür. Tüm yavru köpekler ve yetişkin köpekler parvo aşılarını yaptırmalıdır. Tüm aşıları tamamlanana kadar yavruların aşılanmamış köpeklerle temas etmesine izin vermemelisiniz. Evinizdeki tüm köpeklerin aşılandığından emin olun ve yavru köpeğinizi sosyalleştirirken çok dikkatli olun. Köpek parkları ve köpeklerin toplandığı diğer yerler potansiyel parvo kaynaklarıdır, bu nedenle yavru köpeğinizi daha az açık bir ortamda aşılı hayvanlarla sosyalleştirmelisiniz.
Yavru köpekler için sosyalleşme ve eğitim çok önemlidir. Tüm aşıları yapılmış yetişkin köpeklerle yavru köpeğinizi eviniz gibi bir ortamda güvenle sosyalleştirebilirsiniz.
Köpeklerde kanlı ishal (Parvo) ciddi ve oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Parvo’nun nasıl yayıldığını, semptomlarını, tedavi seçeneklerini ve önleme yollarını anlamak, yavru köpeğinizi güvende tutmanıza yardımcı olacaktır.
Veteriner hekimler genellikle kanlı ishal (parvo) aşısını, distemper, köpek adenovirüsü ve parainfluenza aşılarını içeren bir kombinasyon aşısının parçası olarak uygularlar. Bu karma aşılar, bir köpek yavrusu 6 haftalıkken en az 16 haftalık olana kadar her 3 ila 4 haftada bir yapılır. Bir yıl sonra ve daha sonra üç yıllık aralıklarla bir kez tekrar aşı yapılması önerilir.
Köpek parvovirüsü hemen hemen her ortamda bulunabilir, ancak virüsle temas eden her köpek enfekte olmaz. Köpeğin bağışıklık durumu ve köpeğin maruz kaldığı virüs sayısı da dahil olmak üzere enfeksiyonda çeşitli faktörler devreye girer. Faktörlerin kombinasyonu doğruysa ve bir köpek enfekte olursa, virüs vücuda saldırdığında belirli bir olaylar dizisi başlar.