Niasin fazlalığı, kolestrol problemlerini tedavi etmek için reçete edilebilen yüksek niasin dozlarının alınmasının ortak bir yan etkisidir.
Zararsız olmasına rağmen, bazen belirti olarak; kırmızı, sıcak ve kaşıntılı cilt oluşabilir. Bu nedenle insanlar niasin almayı bırakabilmektedir.
Niasin fazlalığı olasılığı azaltılabilir.
Bu yazı niasin fazlalığıyla ilgili ne bilinmesi gerektiğini, ne olduğunu, neye sebep olduğunu ve ne yapabileceğini anlatmaktadır.
Niasin Fazlalığı Nedir?
Niasin fazlalığı, yüksek dozda niasin takviyeleri alınmasının ortak bir yan etkisidir. Zararsızdır ama rahatsız edebilir.
Deride kırmızı renkte bir kaşıntı veya yanma hissi görülebilir.
Niasin ayrıca B3 vitamini olarak bilinir. Vücutta enerji dönüşümü için kullanılan B vitamini kompleksinin bir parçasıdır.
Niasin öncelikle yüksek kolesterol düzeylerini tedavi etmek için kullanılır. Nikotinik asit, insanların genellikle bu amaçla kullandıkları ek şeklidir.
Diğer tamamlayıcı form, niasinamid, fazlalık yapmaz. Bununla birlikte, bu form, kolesterol gibi kan yağlarının değiştirilmesinde etkili değildir.
Nikotinik asit takviyelerinin iki temel formu vardır: ani salınımda bütün doz bir defada emilir, uzun süreli salınımda ise daha yavaş çözülmesini sağlayan özel bir kaplama vardır.
Niasin fazlalığı, ani salınan nikotinik asit formunun çok yaygın bir yan etkisidir. Ani salınan niasin takviyelerinin yüksek dozlarını kullanan insanların en az yarısı deneyimlemektedir.
Yüksek miktarda nikotinik asit, kılcal damarların genişlemesine, cildin yüzeyine doğru kan akışını arttırmaya neden olabilmektedir.
Bazı raporlara göre, yüksek miktarda nikotinik asit kullanan neredeyse her kişi fazlalığını görebilir.
Bazı antidepresanlar ve hormon replasman tedavileri de dahil olmak üzere diğer ilaçlar fazlalığı tetikleyebilir.
Niasin Fazlalığı Belirtileri
Niasin fazlalığı meydana geldiğinde, semptomlar takviyeyi aldıktan yaklaşık 15-30 dakika sonra belirir ve yaklaşık bir saat sonra hafifler.
Belirtiler ağırlıklı olarak yüz ve üst vücudu etkiler ve şunları içerir:
Cildin kızarması: Güneş yanığı gibi kırmızı olabilir.
Karıncalanma, yanma veya kaşıntı: Rahatsız edici ve ağrılı olabilir.
Sıcak bir cilt: Güneş yanığı durumunda olduğu gibi cilt de sıcak olabilir.
İnsanlar genellikle yüksek doz niasine tolerans geliştirirler. İlk başta niasin fazlalığına maruz kalınsa bile zamanla geçebilecek bir durumdur.
İnsanlar Neden Yüksek Dozlarda Niacin Alıyor?
Doktorlar, hastalarının kolesterol düzeylerini iyileştirmelerine ve kalp hastalıklarını önlemelerine yardımcı olmak için uzun süre niasinin yüksek dozlarını reçete etmişlerdir.
Yüksek dozda niasin almak kan kolesterolü ve lipitlerde aşağıdaki gelişmeleri ortaya koymuştur:
HDL kolesterolü artırmak: ‘İyi’ HDL kolestrolü oluşturmak için kullanılan apolipoprotein A1’in parçalanmasını önler. HDL kolesterolü % 20-40’a kadar artırabilir.
LDL kolesterolü azaltmak: Niacin, “kötü” LDL kolesterolündeki apolipoprotein B’nin parçalanmasını hızlandırarak karaciğer tarafından daha az salınmasına neden oluyor. LDL kolesterolü % 5-20 azaltabilir.
Düşük trigliseritler: Niasin, trigliseridi oluşturmak için gerekli olan bir enzimi etkiler. Kandaki trigliseridleri % 20-50 azaltabilir.
İnsanlar, günde 1.000-2.000 mg aralığında niasinin tedavisel dozlarını aldıklarında, kan yağları üzerindeki bu olumlu etkileri yaşayabilirler.
Çoğu erkek ve kadın için önerilen günlük alım 14-16 mg/gün’dür.
Niasin tedavisi, kolestrol sorunlarına karşı ilk başvurulan yöntem değildir.
Bununla birlikte, genellikle kolesterol düzeyleri statinlere cevap vermeyen kişiler için önerilmektedir.
Ayrıca bazen statin tedavisine eşlik edilmesi önerilir.
Niasin takviyeleri, ilaç gibi tedavi edilmeli ve yan etkileri olabileceğinden sadece tıbbi gözetim altında alınmalıdır.
Niasin Fazlalığı Zararlı Mı?
Niasin fazlalığı zararsızdır.
Fakat, yüksek dozda niasin, diğerlerine nazaran daha tehlikeli yan etkilere neden olabilir.
Bunların en zararlıları karaciğer hasarıdır. Mide krampına da neden olabilir, bu nedenle mide ülseri veya aktif kanama varsa tüketilmemeli.
Ayrıca, yüksek dozlarda alımı doğum kusurlarına neden olabileceği için hamilelikte kullanımı önerilmez.
Araştırmalara göre, fazlalığı zararsız olsa da, insanlar genellikle tedavilerini bırakmak istediklerini belirtirler.
Doktora başvurmadan bırakmaya karar verilirse problem olabilir, çünkü niasin reçete edildiği gibi alınmazsa, kalp hastalığını önlemede etkili olmayabilir.
Raporlara göre, niasin reçete edilenlerin % 5-20’si fazlalığından dolayı kullanmayı bırakıyor.
Niasin fazlalığı yaşanırsa veya bu takviyelerin olası bir yan etkisi hissedilirse, doktora başvurulmalı.
Ayrıca, bu takviyeleri almayla ilişkili daha başka, daha zararlı yan etkiler olduğundan, doktora başvurmadan niasin ile ilaç vermek denenmemeli.
Niasin Fazlalığı Nasıl Önlenir?
Başlıca şunlar önerilir:
Farklı bir formül kullanmayı deneyin: İnsanların % 50’si ani salınan niasinden dolayı fazlalık yaşarlar, uzun süreli salınan niasinin buna daha az neden olması muhtemeldir. Olsa bile belirtiler daha az şiddetli olur ve uzun sürmez.
Aspirin kullanımı: Niasin’den 30 dakika önce 325 mg aspirin almak fazlalığı azaltmaya yardımcı olabilir. İbuprofen gibi antihistaminlerle risk en aza indirilebilir.
Kolaylaştırın: Bazı uzmanlar, 500 mg gibi daha küçük bir dozla başlamayı ve daha sonra 2.000 mg’a kadar artmadan önce iki ay boyunca 1.000 mg’a kadar çıkmasını önerirler.
Atıştırmalıklar: Niasin’i yemeklerle veya az yağlı bir akşam aperitifiyle almaya çalışın.
Elma: Bazı araştırmalar, niasin almadan önce elma tüketmenin aspirine benzer bir etkisi olabileceğini önermektedir. Pektinin koruyucu etkisi olmasından dolayı böyle düşünülmektedir.