Kripto para piyasasında, coin’lerle ve bankalarla ilgili olarak zaman zaman “konsalidasyon” ve “konsalide etmek” tabirleri karşımıza çıkar. Bununla birliklte “moratoryum” da finansal açıdan benzer bir tabirdir. Peki konsalidasyon / konsalide etmek ve moratoryum nedir, ne demektir?
Konsalidasyon, mevcut bir borcun vadesinin, faizinin, türünün ya da tutarının ertelenmesi veya değiştirilmesi demektir. Konsalidasyon borçlu ve alacaklı arasında karşılıklı anlaşmayla olabileceği gibi, tek taraflı olarak da yapılabilir. Örneğin bir kripto para borsası, long pozisyon ve short pozisyon gibi vadeli işlemlerde veya Bitcoin futures gibi vadeli işlemlerde konsolidasyona gidebilir. Konsalidasyon ihtimali, bir kripto paranın değerinin tahmin edilenden çok çok fazla artması gibi durumlarda söz konusu olabilir. Öte yandan, coin ya da token piyasaya süren girişimler veya merkeziyetsiz borsalar da arz-talep dengesinde veya likiditede sorun yaşadıkları takdirde konsalidasyon ihtimali doğar. Ancak konsalidasyon, son çare olarak başvurulan durumlardandır.
Moratoryum nedir?
Moratoryum da benzer bir finansal terimdir. Borcun tamamını ya da bir kısmını ödeyememe durumunu ifade eder.
Kısacası konsalidasyon ve moratoryumda borçlular, alacaklılarla karşılıklı anlaşma masasına oturarak, borçların azaltılmasını, anaparanın kısmi olarak silinmesini, faizlerin düşürülmesini ya da silinmesini, vadelerin uzatılmasını vb. isterler. Bu isteklere karşılık alacaklılar da bir takım ek garantiler talep eder ve anlaşılırsa, yeni bir sözleşme işe yeni ödeme programı başlar.
Bitcoin ve genel oalrak kripto para piyasasında konsalidasyon ise uzun süreli fiyat düzeltmelerine verilen isimdir. Buna göre, beklenenden fazla yükselen ve arz-talep dengesini aşan bir kripto para birimi, bir süre sonra finansal değerinin gerçek karşılığını verememeye başlar. Örneğin x bir coin’in piyasa dengelerine aykırı olarak, hızlı ve suni bir şekilde birdenbire 1 Dolar’dan 100 Dolar’a yükseldiğini düşünelim. Söz konusu coin, Dogecoin gibi sınırsız arzı bulunan bir coin olursa, bir süre sonra cüzdanlardaki coin’lerin teorik karşılığı, pratik anlamda yani reel ekonomide kendisine bir karşılık bulamaz. Bu durumda coin’in fiyatı düşer ve düzeltmeye gider. Bu düzeltme işlemine konsalidasyon denir.
Bitcoin, hızlı yükselişlerden sonra sağlıklı düzeltmelere yani konsalidasyonlara çok sık uğrayan bir kripto para birimidir. Örneğin en son olarak 24 Ocak’ta 42 Bin Dolar’a ulaştığı seviyeden hemen sonra önce 28 Bin bandına düşen sonra 31 Bin – 33 Bin Dolar bantlarında alıcı bulan coin, bu düzeltmelerle kendini “konsalide etmiş” oldu.
Kripto paralarda konsalidasyona mutlaka kâr realize etme süreci de eşlik eder. Yani günlük veya kısa vadeli trade (al-sat) yapanlar, elde ettikleri kârları stabil coin’lere ya da geleneksel (fiziki) para birimlerine çevirerek borsalardan veya cüzdanlardan (piyasadan) çekerler. Bu durumda piyasadaki para miktarı azalacağı için talep de düşer ve arz-talep dengeleri yeniden kurulur.
Kripto para piyasaları, nispeten yeni ekonomik oluşumlardır. Bu piyasalardaki fiyat hareketlerini belli faktörlere bağlamak çok zordur. Her hareketin formüle edilmiş bir sebebi yoktur. Ancak para hareketlerinin borsadan çıktığını görmek, kâr realize etmektir.
Kripto para piyasalarında genellikle kâr realizasyonundan, yani elde edilen kârlar borsalardan çekildikten sonra, yeni yatırımlar bunları takip eder. Kısacası konsalidasyonları yeni ralliler izler ve fiyatını düzelten kripto paralar tekrar yükselişe geçer.
Ralliler yani hızlı ve sürekli yükselişler arasında bu tip fiyat düzeltmeleri ve inişler, durgunluklar olması, piyasanın sağlıklı ve istikrarlı kalması bakımından olmazsa olmaz bir gerekliliktir. Aksi takdirde kripto para piyasaları, gerçek anlamda ekonomik birer karşılığı olmayan balonlara döner.Bitcoin ve kripto paralarla ilgili en güncel ve son dakika haberlerine anında ulaşmak için Gazetecoin.com'u Twitter’da takip edin, Google News’te takip edin, Instagram’da takip edin, Facebook sayfamızı beğenin ve Telegram kanalımıza katılın!