Kiracısı olu kirada oturanlar vergi vermeyip hatta "vergi iadesi" bile alabilirler. Duruma göre, daha az vergi de ödeyebilirler.
Herkesin durumu ve seçenekleri farklı olabiliyor ve sonuçta "Aaa... ben bunu bilmiyordum" diyebileceğiniz birçok ayrıntı var.
Bunları demek için de öncelikle, vergi yasalarında yer alan "özel avantajları" bilmek gerekiyor. Tek başına bilmek de yetmiyor, "tercihleri de doğru yapmak" gerekiyor.
Örneğin, kira gelirlerinden indirilecek giderler yönüyle, "seçilecek yöntem" önemli. Kira geliri olanların, vergi durumu ile ilgili genel bir açıklama yapmak doğru olmaz.
Herkesin durumunu (konut ya da işyeri kirası, banka kredisi kullanılıp kullanılmadığı, evin son 5 yılda alınıp alınmadığı, kira geliri elde edenin kendisinin kirada oturup oturmadığı, kiranın tahsilat durumu, gayrimenkulün yakın akraba veya arkadaşa bedelsiz kiralanması, yapılan bağışlar, eğitim ve sağlık harcamaları, bireysel emeklilik vs) ayrı ayrı ele alıp değerlendirmek gerekir.
Hangi Yöntemi Seçmeli?
Kira gelirleri beyan edilirken, hangi yöntemin tercih edileceği çok önemli.
Birincisi: Götürü gider yöntemi, İkincisi: Gerçek gider yöntemi.
Birinciyi yani götürü gider yöntemini seçerseniz, "iki yıl" bu yöntemden dönemezsiniz. Sizin için hangisinin daha avantajlı olduğunu öğrenip, tercihinizi ona göre yapın.
Götürü Yöntem Yüzde 25 Gider Demek
Götürü gider, 1 lira masrafınız olmasa bile, yıllık kiranın (istisna sonrası), yüzde 25'ini düşebilmeniz anlamına geliyor. Götürü gider uygulamasında, yıllık konut kira gelirinizden;
1- Önce 6 bin 600 lira istisna düşüyorsunuz. İstisna sadece konutlara: 6 bin 600 liralık istisna uygulaması, sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkuller için söz konusu.
2- Sonra da kalan tutarın yüzde 25'ini "götürü gider" olarak düşüyorsunuz.
3- İstisna + götürü gider toplamı, yılık kira gelirinden indiriliyor.
Gerçek Gideri Seçip Hiç Vergi Ödemeyebilirsiniz
Kira gelirini beyan etmeden önce durumunuza bakın. Gerçek gider yöntemi, sizin için daha avantajlı ise, götürü gider yöntemini değil gerçek gider yöntemini seçin.
Evi Son 5 Yıl İçinde Alanlar Yaşadı
Kiraya verdiğiniz konutu, son 5 yıl içinde satın aldıysanız ciddi bir avantajınız var.
Kira gelirini beyan ederken "Gerçek gider" yöntemini tercih ettiğinizde, evin satın alma bedelinin, yüzde 5'ini kira gelirinizden düşebilirsiniz.
Banka Kredi Faizi Ödemenin Cazibesi
Kiraya verdiğiniz evi, banka kredisi kullanarak satın aldıysanız, "ödediğiniz faizleri", kira gelirinizden düşebilirsiniz .
Burada altını çizeceğimiz husus; bankaya yaptığınız ödemeleri değil, o ödemelerin içinde yer alan "faizleri" indirebiliyorsunuz.
Bankadan kredi kullanıldığında, ilk yıllarda daha yüksek tutarda faiz ödendiği için "gerçek gider" yöntemi seçildiğinde, çoğu kez hiç vergi ödenmeyebiliyor.
Bu avantajdan, sadece konut kira geliri elde edenler değil, işyeri kira geliri elde edenler de yararlanabiliyor.
Evini Kiraya Veren Kirada Oturuyorsa İndirim Oluyor
Evini kiraya veren, kendisi de kirada oturuyorsa, gerçek gider yöntemini seçmesine bağlı olarak, ciddi bir indirim avantajı var.
Sahibi bulunduğu konutu ya da konutları kiraya verenler, kendileri de başka bir evde veya lojmanda kira ile oturuyorlar da, ödedikleri kirayı tahsil ettikleri kiradan indirebilirler.
Gerçek Gider Belgeleri 5 Yıl Saklanacak
Gerçek gider yöntemini seçenler, yaptıkları giderlerle ilgili belgeleri 5 yıl süre ile saklamak ve vergi dairesince istenildiğinde, ibraz etmek zorundalar.
Zarar Doğması Halinde Ne Olacak?
Kira geliri elde edenler, giderlerinin fazlalığı nedeniyle "zarar doğması halinde, bu zararlar beş yılı geçmemek üzere", gelecek yıllarda elde edilecek. Ancak bu olayda iki istisnai durum var:
Konutunu kiraya veren kişinin, kendisi de kirada oturuyorsa ödediği konut veya lojman kirasından kaynaklanan zararı, gelecek yıllarda indiremez.
Kira alınan konutun, satın alma bedelinin yüzde 5'ini indirmeden kaynaklanan zarar, gelecek yıllarda indirilemez.
Amortisman da Emlak Vergisinden İniyor
Amortisman, bakım-onarım gideri ve Emlak Vergisi de indirilebiliyor. Kira geliri elde edenlerin, "gerçek gider" yöntemini seçmeleri halinde. İndirebilecekleri başka giderler de var.
Örneğin, kira alınan gayrimenkullerin;
-- Amortisman
-- Kira aldığı evin bakım onarım gideri
-- Sigorta giderleri
-- Emlak vergileri
-- Sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar kira gelirlerinden gider olarak indirilebiliyor.
Yurt Dışında Ödenen Kiralar
Yabancı ülkede kira ödeyen, Türkiye'de de konut kira geliri olan kişinin, yurt dışında ödediği kirayı Türkiye'de ödeyeceği kiradan düşmesini Danıştay, değişik tarihlerde verdiği kararlarında kabul etti.
Ancak Maliye Bakanlığı kabul etmiyor. Bu aşamada, "Maliye ile ihtilaf yaşamaya gerek yok" diye düşünenlerin indirmemesinde yarar var.
"Ben indiririm, yargıda da hakkımı ararım" diyenler ise "ihtirazi kayıtla" beyanname verip, dava açabilirler.
Hürriyet