Ağır, sıkışık yaşam koşulları, temiz olmayan su ve yetersiz aşılama kapsamı Rohingya mültecileri bulaşıcı hastalık salgınlarına maruz bıraktı. MSF’nin yaklaşmakta olan kasırga ve muson mevsimi için hazırlıkları sürüyor.
2017 Ağustos’unda Myanmar’daki vahşetten kaçan 700 binden fazla Rohingya, sınırı geçerek Bangladeş’e gelmeye başladı. 20 ay geçti ve Cox’s Bazar’daki kamplarda yaşayan mülteci nüfusu hâlâ ciddi sağlık risklerine karşı savunmasız. Rohingya mülteciler kalabalık ve dar alanlarda barınıyor ve acil durum şartlarına benzer koşullarda yaşamaya devam ediyor. Bu durum bulaşıcı hastalıkların potansiyel salgın tehdidini artırıyor.
Aşı ile önlenebilir hastalıkların popülasyon içinde görülme sıklığı, zayıf aşılama seviyelerini vurgularken, çok sayıda akut sulu ishal vakası, suyun temiz olmadığını ve sanitasyon tesislerine erişimin kısıtlı olduğunu göstermekte. Ağustos 2017 ile Mart 2019 arasında MSF, 7.032 difteri, 4.987 kızamık şüphesi ve 99.681 akut sulu ishal vakasını tedavi etti.
Myanmar'da yıllarca sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olması sonucu Rohingyalarda aşılanma oranı genel itibarıyla düşük. MSF bu durumu iyileştirmek amacıyla, difteri, kızamık ve koleranın yayılmasını önlemek için Bangladeş Hükümeti tarafından yürütülen bir dizi aşı kampanyasına destek verdi. MSF ayrıca, iki yaş ve altındaki Rohingya çocuklar için mevcut olan rutin Genişletilmiş Aşı Programı’nı güçlendirmek için Bangladeş Hükümeti ile birlikte çalışıyor. Genişletilmiş Aşı Programı’nın beş yaş altındaki tüm çocukları kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekiyor.
MSF, mültecilerin yerleşim yerlerinde halk sağlığını iyileştirmek ve salgın hastalık riskini azaltmak için bir dizi faaliyette bulundu. MSF, 2017'den bu yana, 77.430 kişiye 193 milyon litreden fazla klorlanmış su sağladı ve beş su şebekesi ve bir dışkı çamuru yönetim sistemi inşaatını tamamladı. Bu faaliyetlerin içinde, 390 sahra tuvaleti inşası, 760 mevcut tuvaletin temizlenmesi, 1.433 milyon litre dışkı çamurunun işlemden geçirilmesi ve yaklaşık 12.000 hijyen geliştirme seansının düzenlenmesi yer aldı. Elverişli suyun ve sağlık tesislerinin sağlanması Rohingyaların sağlığını ve insanlık onurunu korumanın en önemli unsuru.
Cox’s Bazar’daki mülteciler ve ev sahibi topluluklar için uzmanlaşmış sağlık hizmetinin eksikliği, MSF için ciddi bir endişe olmaya devam ediyor. 24 saat nitelikli cerrahi kapasite, kapsamlı bir doğum servisi ve yenidoğan bakımı, pediatrik servisler gibi ikincil sağlık hizmetleri ile ruh sağlığı ve kronik hastalıklar gibi bulaşıcı olmayan hastalıkların tedavi imkanları yetersiz. MSF, çocuk, yenidoğan ve yetişkin hastalar için yatarak tedavi sağlayan başlıca kuruluşlardan biri olmaya devam ediyor. Kasırga ve muson mevsiminin mayıs ya da haziran aylarında başlaması bekleniyor. MSF’nin bunun için hazırlıkları devam ediyor. Kasırgalar ve şiddetli yağışlar, mülteci yerleşimlerindeki binaların çoğunu oluşturan, çoğunlukla bambu ve plastik kaplamadan oluşan yarı kalıcı yapılara zarar verebiliyor. Kasırga barınakları gibi acil önlemler mülteciler için mevcut değil, ev sahibi topluluk içinse yetersiz. MSF, salgın müdahale merkezimizi aktif hale getirmeyi ve gıda dışı ürün kitlerini dağıtmayı da içerecek şekilde saha düzeyindeki iki hastanede bir kitlesel afet yönetimi planı üzerinde çalışıyor.
Rohingyalar, neredeyse tamamen mülteci kamplarında insani yardım kuruluşları tarafından sağlanan sağlık hizmetlerine bağımlı. Yerel sağlık hizmeti sağlayıcılarının mültecilerin ihtiyaçlarını karşılama kapasitelerini artırmak, mültecilerin ve ev sahibi topluluğun uzun vadeli sağlık ihtiyaçlarını yönetmek açısından son derece önemli.
Rohingyaların, kamplarda ve kamp dışında, günün her saati hayat kurtaran cerrahi bakım hizmetlerine erişimi kısıtlı ve bu zaman içinde daha da azalabilir. Acil doğum gibi, cerrahi bir müdahaleye ihtiyaç duyan hastalar, yakınlarda onları kabul edebilecek bir tesis bulunmadığında risk altında kalabiliyor. Ameliyat olması gereken hastalar ya Cox’s Bazar kasabasındaki insan kaynaklarının kısıtlı olduğu tesislere ya da karayoluyla birkaç saat uzaklıktaki Chittagong şehrine gönderiliyor. Bu gecikmeler, birçok stabil vakanın, hayati tehlike içeren kritik vakalara dönüşmesine neden oluyor.
MSF, bölgede kapsamlı ruh sağlığı ve psikiyatrik bakım sağlayan az sayıda kuruluştan biri. Birçok Rohingya, Myanmar'daki şiddetten kaçarken travmatik deneyimler yaşadı. Bununla birlikte, işsizlik ve geleceğin belirsiz oluşu, mültecilerin ruh sağlığını etkiliyor. MSF ayrıca sağlık tesislerinde cinsel şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetten kurtulanlara da destek ve tedavi sağlamakta. Ağustos 2017’den bu yana MSF, cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağduru 1.000’den fazla kişiyi tedavi etti. MSF’nin hizmetleri arasında psikososyal bakım, HIV teması olmuş kişilerin tedavisi ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar, acil doğum kontrol yöntemleri, hepatit B aşıları ve adet düzenlemesi için tedavi (planlanmamış gebeliklerin bakımı için Bangladeş’te kullanılan tıbbi terim) sayılabilir.
Mülteci krizi Cox’s Bazar’daki halk sağlığı hizmetlerini de etkiledi. MSF, Bangladeş Hükümeti ve Aile Refahı ve Sağlık Bakanlığı ile işbirliği içinde Ukhiya Upazila sağlık merkezinde ruh sağlığı hizmeti ve psikiyatrik bakım sağlıyor. Ayrıca MSF, Cox’s Bazar’daki Sadar Hastanesi’nde enfeksiyon önleme ve kontrol, hijyen protokolleri ve atık yönetimini geliştiriyor.
Yasal statü eksikliği, hareket özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalar ve geleceğe dair belirsizlik, Rohingyalar için en büyük endişe kaynağı ve bu durum sağlıklarını etkiliyor. Uzun vadeli ihtiyaçların artmaması ve yerel sağlık sistemi üzerinde daha fazla baskı oluşmaması için, insani yardım çalışmalarında daha fazla koordinasyonun yanı sıra nitelik ve kapasitenin geliştirilmesine ihtiyaç var. İkincil sağlık hizmetlerine erişimdeki büyük boşlukları gidermek için sağlık hizmetlerine yeterli fon sağlanması gerekiyor.
COX’S BAZAR’DAKİ MSF PROJELERİ
ROHINGYA MÜLTECİLERİ’NE YÖNELİK MSF PROJELERİ
Bangladeş 2019
Yatarak tedavi gören hastaya yönelik, birinci basamak sağlık merkezleri ve sağlık ocakları
Hazır bekleyen sağlık tesisleri
Mülteci kampları
FAALİYET ÖZETİ
Sağlık tesisleri: Yatan hasta tesislerine sahip üç sahra hastanesi, 24 saat hizmet veren dört birinci basamak sağlık merkezi, bir üreme ve ruh sağlığı alanında uzman klinik, salgın hastalıkları önlemeye yönelik bir karantina merkezi ve iki sabit sağlık ocağı.
Hasta sayısı (Ağustos 2017 – Mart 2019): 7.032 difteri vakası, 4.987 kızamık şüphesi, 47.556 doğum öncesi konsültasyon, 2.750 doğum, 1.087 cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağduru, 25.679 bireysel ve 41.480 grup ruh sağlığı danışmanlığı dahil olmak üzere toplam 1.242.500 ayakta, 21.549 yatılı hasta.
Başlıca sağlık sorunları: Solunum yolu enfeksiyonları, ishal ve cilt hastalıkları.
Su ve sanitasyon faaliyetleri: 77.430 kişiye 193 milyon litreden fazla klorlanmış su sağlandı. Beş su şebekesi ve 1.433 milyon litre dışkı çamurunu işlemden geçiren bir dışkı çamuru yönetim sistemi kuruldu, 390 sahra tuvaleti inşa edildi, mevcut 760 mevcut tuvalet tortudan arındırıldı ve 11.990’ın üzerinde hijyen seansı düzenlendi.
Topluma erişim: Sağlığın geliştirilmesine odaklanarak olası salgın hastalıkların araştırılması, aşı kampanyalarını destekleyerek topluluk ve diğer aktörler ile ilişkiler sürdürüldü. Gözetim ekipleri, sağlık ihtiyaçlarını izlemek ve öngörmek için çoğu yerleşim yerinde demografik, beslenmeye, ölüm ve doğum oranlarına dair göstergeler topladı.
Personel sayısı: 1.600’den fazla
BANGLADEŞ’TEKİ DİĞER PROJELER
MSF, Dakka'nın Kamrangirchar bölgesindeki Alinogor ve Madbor Bazar'da, küçük ölçekli fabrikalarda çalışan 7.000 işçi için bir iş sağlığı programı yürüten iki uzmanlaşmış sağlık kliniği işletiyor. Sunulan hizmetler arasında iş sağlığı ile ilgili sağlık sorunlarının (yaralanmalar dahil) tedavi edilmesi, önleyici tetanoz aşıları ve fabrikalarda işyeri güvenliğini artırmaya yönelik tehlike önleme faaliyetleri bulunuyor. Ayrıca, öncelikle 20 yaşın altındaki kadınlara odaklı, cinsel ve üreme sağlığı hizmetleri sunuluyor. Bu hizmetler arsında doğum öncesi ve sonrası konsültasyon, jinekolojik konsültasyon, beslenme desteği, rutin aşılama, aile planlaması ve sezaryen doğumlar da dahil olmak üzere doğumlarla ilgili destek yer alıyor.
Cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kalmış kişiler, kapsamlı tıbbi bakım ve psikososyal desteğin yanında, yasal destek için dış aktörlere yönlendirme şeklinde de destekleniyor. Ayrıca Kamrangirchar'daki MSF ekipleri, ruh sağlığı hizmetine ek olarak sağlığı geliştirme ve topluma erişim faaliyetleri yürütüyor.