Trump'ın seçilmesi öyle tek bir yazıyla geçiştirilecek bir 'olay' değil. Bu ilk yazıda üç noktaya bakalım.
Böyle değerlendirince iki önemli ve belirleyici faktör öne çıkıyor. Birincisi, ortaya saçılan istatistiklerden belli: 10-30 bin dolar arasında geliri olanlar Clinton'a oy verdi. 30 bin ve üstü gelir dilimindekiler açıkça Trump'a yöneldi.
Başlı başına bir gösterge. Hiç daha öteye gitmeden Trump'un öyle 'garibanlardan' toplumun azınlık kesiminden, yoksullarından ezilmişlerinden oy almadığını, tersine bu kesimlerin bütün bütüne Demokratları desteklediğini söyleyelim.
Ortada sınıfsal bir sonuç var. Bu sonucu Hillary'nin her yola başvurup yok ettiği Bernie Sanders hazırladı. Sanders kaybetti. Ama ABD'ye sınıfsal gerçeğini anımsattı. Hatta unuttukları bu hakikati onlara bir daha öğretti. Sonuç iki tarafı da etkiledi. Az gelirliler ve azınlıklar, ezilmişler sol olduğu kabullenilen Demokratları desteklerken zenginler gidip Trump'a arka çıktılar.
Velhasıl, sonuç evvela sosyolojiktir ve sınıfsaldır. ABD kendi gerçeğine dönmüştür. Orta sınıf yeni bir arayış içinde Trump'a yönelmiştir.
Narsistik bir kültürün, şımarıklığın, had, hudut tanımaz bir para kazanma hırsının hâkim olduğu bir anlayış Trump'ı yükseltti. Dünyanın sağ kulvardaki hızı git gide artıyor. Trump'ın zaferi bu gerçeği somutlaştırıyor. O kadın düşmanlığı, şu bu da dahil olmak üzere, bütün söylemine popülizm, sıradanlık, basitlik hâkim Trump'ın. Ama zaman içinde gösterdiği 'gerileme' bir yana, oğul Bush farklı mıydı? Evet, Baba Bush ile arasındaki farka bakarsanız sağın bu 'gerilemeli yükseliş'ini görebilirsiniz.
Bazı çevreler Hillary'nin seçilmemesini ABD'nin henüz kadın başkana hazır olmadığı şeklinde yorumluyor. Tümüyle yanlış. Siyahi başkana hazır olan ABD mi kadın başkan istemeyecek? Bunu söyleyenler siyahilerin o toplumda ne ifade ettiğini bilmeyenlerdir.
Toplum, doğrudan doğruya Hillary'yi istemedi. Çünkü temsil ettiği 'karanlık' yüzü istemedi. Temsil ettiği kurulu düzeni istemedi. Kocasının iki dönem Başkanlığından, kendisinin uzun süreli Dışişleri Bakanlığı'ndan sonra toplum onun temsil ettiği anlayışı istemedi.
Devletle olan ilişkisi, zenginlerle olan ilişkisi onu 'sol' (!) Demokrat Partinin en farklı (!) ilişkilere bulaşmış insanı olarak gördü. Bütün o FBI girişimleri vb bu karmaşık ilişkilerin iç çatışmasıydı. Şimdi ortada yıkılmış, lidersiz kalmış, çöküntü halinde bir Demokrat Parti var.
Daha çok yazacağım bu konuyu, istemeyen okumasın.