Greyder
Greyder, farklı endüstrilerde kullanılan uzun bir bıçakla tasarlanmış benzersiz bir şekle sahip iş makinalarından biridir. Greyderler, inşaatta, yol yapımında, altyapı projelerinde ve madencilik sahalarında pürüzsüz ve düz yüzeyler oluşturmak için kullanılır. Genel olarak greyderler, yüzey tesviyesi, kesme, serme, karıştırma ve figüre etme, kar temizleme gibi bir çok işi yaparlar. Yüzey tesviyesi, mevcut sahalardaki düzensizliği ortadan kaldırarak yüzeyin düzeltilmesini kapsar. Kesme, yüzeydeki malzemenin alt kısmından malzeme sökümü olarak adlandırılır. “Serme” olarak adlandırılan kısım ise tesviye işleminin son adımıdır. Karıştırma ve figüre, iki malzemenin karıştırılacak dar ve uzun yığınlar oluşturulmasıdır. Kar temizleme işlemi de yağan karın yollardan temizlenmesidir. Tüm bu işlere bakıldığında, her şantiyede, her sahada greyderleri, kolaylıkla görmek mümkündür.
Greyder tipik olarak, motor ve kabin üstte, arka akslar aracın bir ucunda ve üçüncü bir aks aradaki bıçakla aracın ön ucunda olmak üzere üç akstan oluşur. Greyderlerde akslar arasında bir bıçak bulunur. Ayrıca, bazı greyderler ikinci bir bıçağa da sahiptir. Bu bıçaklar, zemini düzleştirmek, araziyi sınıflandırmak, katmanları kazımak ve kompakt yolları uygun bir eğime getirebilmek için söz konusu zemine ince kaplama yaparlar. Greyderler, farklı işler için bıçak boyutlarını ve bıçak tiplerini projenin gerekliliklerine göre değiştirebilirler. Bıçaklar, bıçağın açısını ayarlamak için dikey olarak dönen bir halka ile çerçevenin altına tutturulmuştur; bu greyderlerin hendek oluşturma gibi işlerde yanlamasına çalışabileceği anlamına gelir. Greyder bıçağı, her iki yönde 360 derece döndürebilir. Yapılan uygulamaya göre doğru bıçak seçimine gelince, greyderlerin ne tür bir yüzey ve ortamda çalışacağını bilmek en önemli noktadır. Kazıyıcı bıçakları sert yüzeylerde kullanırken, çift karbür planya bıçakları düşük darbeli, oldukça aşındırıcı işler için daha iyidir. Daha kalın bir bıçak kırılmaya karşı daha az hassastır, ancak daha ince bir kenara kıyasla penetrasyonun daha az olduğu anlamına gelir. Ayrıca, Greyderler, 10ft (304cm), 12ft (366cm), 14ft (427cm), 16ft (488 cm) ve 24 ft (731 cm)’e kadar olan bıçak genişliklerine göre de sınıflandırılırlar.
Bir şantiyede kullanılan greyderin türü, çalışılan malzemenin türüne ve çalışma alanının boyutlarına bağlı olarak değişecektir. Örneğin, dönüş alanı kısıtlı yerlerde, tek akslı makina tercih edilirken, daha fazla işin yapılacağı daha geniş alanlarda ise çok akslı makinalar tercih edilebilir. Ayrıca, greyderlerin çekişi, palet yerine lastik lastik kullanıldığı için sınırlıdır. Greyderler, bıçağın konumu nedeniyle de dozerler gibi ağır yükleri taşımak için de uygun değildir.
İnşaat projelerinin planlanmasında büyük öneme sahip olan konulardan biri hangi özellikteki greyderin hangi işler için uygun olduğunu tespit etmektir. Projelerdeki diğer önemli konulardan biri ise; inşaat işleri başlamadan önce zeminin uygun bir şekilde sıkıştırılması ve derecelendirilmesidir. Greyderler, daha ağır inşaat makinaları, ekskavatörler veya buldozerler gibi, işin kendilerine düşen kısmını tamamladıktan sonra işe koyulurlar. Bu nedenle projelerde greyder kullanımı çok önemlidir. Greyder modellerinin çoğu yol çalışması için kullanılırken, bazı modeller sığ çukur kazma ve kaba tesviye için de kullanılabilir. Ancak kaba ve ince tesviye arasında yapılması gereken bir ayrım vardır. İnce tesviye, tasnif makinelerinin asfaltın yerleştirileceği düzgün ve ince bir yüzey oluşturması demektir. Buldozer ve sıyırıcı gibi ağır inşaat ekipmanları ise kaba tesviye işlemini gerçekleştirir. Bu makinalar tamamen greyderlerden farklıdır ve başka amaçlara hizmet ederler. Asfaltsız yol bakımı genellikle motorlu greyder ile yapılır. Sert hava koşulları nedeniyle, asfaltsız yollar tekerlek izine karşı savunmasızdır. Bu, asfaltsız yolların düzenli olarak uygun bir motorlu greyderle bakılması gerektiğinin en önemli nedenlerinden biridir. Bu özelliklerine ek olarak, greyderler asfaltsız yollardan kayaları çıkarmak için de kullanılabilirler.
Modern motorlu greyderler, daha karmaşık ve hassas işlerin üstesinden gelmek için tasarlanmışlardır. Önceki modellere göre daha çok yönlü ve esnek olarak tanımlanmaktadırlar. Birçok inşaat ve madencilik şirketi, greyderleri birden çok görev için kullanılabilecek bir inşaat veya madencilik ekipmanı parçası olarak görmeye başladı ve gün geçtikçe filolarında daha çok yer vermeye devam ediyor. Markalar da bu sebeple modellerinde daha verimli sonuçlar elde etmek için kontrol birimlerini geliştirmeye çalışıyor.