- 101
- 0
Suriye'nin s?cak temas hatlar?nda büyük devletler aras?nda payla??lan ve in?a edilen küçük s?n?rlar?n Büyük Ortado?u Projesi'nin temelini olu?turdu?u kan?s?nday?z.
Haritada görüldü?ü gibi Suriye'deki nüfuz alanlar? neredeyse defacto olarak yerlerini alm??lard?r.?am yönetimi, her ne kadar ABD ve Türkiye'nin Suriye'deki mevcudiyetini uluslararas? hukuk aç?s?ndan gayrime?ru oldu?unu sürekli ifade etse de Rusya ve ?ran'?n varl???na ses ç?karmamas?yla birlikte ABD'nin müttefiki PKK uzant?lar?yla el alt?ndan al??veri?te bulunmas? ve bu arada ?srail'in Golan tepelerini i?galinin devam etmesi küçük haritalar üzerinde parçalanm?? bir Suriye'yi göstermektedir.
Ba?ka bir ifade ile Suriye yabanc? devletler taraf?ndan fiilen ku?at?lm?? durumdad?r. Suriye'deki nüfuz alanlar? üzerinde hakimiyet kuran büyük devletler aras?nda uluslararas? konjonktürden kaynaklanan bask?lar nedeniyle gerek geni?leme gerekse yerlerinden kayd?r?larak küçülmeler ya?anmaktad?r.
Birkaç gün önce ?srail'in Suriye'nin kuzeydo?usunda Tahran-?am yolu olarak adland?r?lan Deyrizor'da bulunan Irak'?n Ha?di ?abi sava?c?lar? ve ?ran'?n destekledi?i Milisleri yo?un bir ?ekilde bombalamas?, Rus silahl? kuvvetleri temsilcilerinin Tel Aviv'de ?srail'in mevkida??yla Suriye'nin güneydo?usunda çat??mas?zl?k bölgesinin olu?turulmas? için görü?melerin yap?lmas? ile e? zamanl? ?am rejiminin Suriye güneyinde yer alan üçgene konu?lanmas? ve TSK'n?n Menbiç'te temas hatt?nda devriye gezmesi birer örnek te?kil etmektedir.
Ku?kusuz ABD ile Türkiye aras?nda kabul edilen yol haritas?n?n ba?ar? ölçüsü uygulamaya geçti?inde görülecektir. PYD-YPG kadrolar?n?n çekilece?i yerlere geri dönecek Menbiçlilerin Türk ve ABD makamlar? aras?nda kar??l?kl? onaydan geçirilece?i ileri sürülmektedir.
Öte yandan BM'nin uluslararas? temsilcisi Staffan de Mistura'n?n Astana sürecinin üçlü garantörleri temsilcileriyle yapt??? birinci turdaki görü?melerden sonra bat?l? ülkelerle yapaca?? ikinci turdan sonuç alabilecek mi?
?srail bu geli?melerle e? zamanl? olarak ?ran'?n Golan tepelerinden en az 80 km geriye çekilmesini Rusya'dan talep etmektedir.Her ne kadar Golan Bölgesi Suriye haritas? içinde gösterilse de 1967 y?l?ndaki ?srail-Arap sava?? sonras? fiilen ?srail taraf?ndan i?gal edilmi? durumdad?r.
ABD'nin hedefi ortadad?r. Bölgedeki stratejisi kapsam?nda Kuzey Suriye'den çekilece?i dü?ünülemez.
Trump'?n seçim propagandas?nda Suriye'den çekilece?ine dair verdi?i söz, ancak bu y?l?n Kas?m ay? ba?lar?nda ABD kongresinde yap?lacak yar? seçimlerin ard?ndan en az 6 ay sonra gerçekle?ebilecektir. Ancak bu ne kadar mümkün olabilecektir.
Arap Medyas?nda Idlib'de ya?ayan toplam nüfusun 2,5 Milyon oldu?u yer almaktad?r. BM bu rakam?n 1,5 Milyonunun sava??n ba?lamas?ndan sonra yerlerinden edilip ?dlib'e s???nm?? olan ki?iler oldu?unu ileri sürmektedir.
Ayr?ca Amerikal?lara göre ?dlib'te 12 bin yabanc? unsur yer almakta ve bunlar?n bir bölümü de Al Kaide'dir. Esad rejiminin ?dlib'de muhalif unsurlara kar?? sürekli karadan topçu ate?i ve havadan uçakla sald?r?lar?, Türkiye, Rusya ve ?ran aras?ndaki Astana sürecini baltalamakta ve TSK'n?n burada tesis etti?i 12 gözlem noktas? aç?s?ndan hassasiyet göstermektedir.
?imdi de Rejim'in ço?unlu?unu Türkmenlerin olu?turdu?u Golan yerine muhaliflerin kalesi olan Deraa'ya sald?raca?? iddia edilmektedir. Yeni bir göç dalgas? da ba?layabilir.Haritada görüldü?ü gibi Tel R?fat konum itibariyle stratejik bir noktada bulunmaktad?r. SDG güçlerinin yerle?ti?i ve Rusya denetiminde olan Tel R?fat, hem Türkiye hem de rejim aç?s?ndan büyük öneme sahiptir.
?ran'?n devrim muhaf?zlar?na ait Tasnim haber ajans?na göre Türkiye ile Rusya aras?nda yap?lan antla?maya göre Tel R?fat ?ehri aynen Afrin'de oldu?u gibi Türkiye'ye teslim edilecektir.Yine bu ajansa göre bu antla?man?n uygulanmas? durumunda Türkiye ile Rusya aras?nda yeni ve farkl? bir i?birli?inin ba?lang?c?n? te?kil edecektir.
Netice itibariyle geni?leme, daralma, kayd?rma ve çeli?kili ittifaklar?n Suriye'de sahnede oldu?u görülmektedir.Bu vesileyle bugün yap?lmakta olan genel seçimlerin Türkiye'ye hay?rl? olmas?n? dilerim.
Kaynak Yeniça?: Suriye'de küçük haritalar - Cüneyt MENGÜ