İletişimi oluşturan üç temel unsur; sözler(30%), beden dili(60%) ve ses tonudur(10%).
Sözler yanıltıcı olabilirken, beden dili gerçekleri daha çok yansıtmaktadır. Bir insanın yalan söylediğini anlamak için öncelikli olarak beden dilini incelemek gerekir.
“Yüzde yalan söylediğini gösterecek birçok ipucu vardır: mikro ifadeler, bastırılmış ifadeler, güvenilir kaslarda kaçaklar, göz kırpıştırma, gözbebeklerinde genişlemeler, terleme, yüzün kızarması ve solması, asimetri, zamanlama hataları, konum hataları ve sahte gülümsemeler. Bunlardan bazıları saklanmaya çalışılan bilgiyi dışarı sızdırır; bazıları bir şeyler saklandığına dair ipucu verirken bunun ne olduğu konusunda yardımcı olmaz; bazıları da yalnızca ifadenin sahte olduğunu gösterir.”
Paul Ekman – 1976
Bir insanın yalan söylediğini anlamak için “Yalan Makinesine” bağlayabilirsiniz. Yalan makinesi, göğüs, parmaklar gibi bedenin çeşitli bölümlerine sensörler takılarak ölçüm yapılması ile çalışır. İnsanın nefes alıp verişi, kalp atışı ve nabzı, terleme gibi durumları gözlemlenerek yalan söyleyip söylemediği tahmin edilir. Yalan makinelerini kandırmak gibi bir durum söz konusudur ama bu kişilerin kendilerini bu konuda eğitmeleri gerekmektedir.
Sizin yalanı anlamak için karşınızdakini yalan makinesine bağlamak gibi bir şansınız olmayacaktır. Yapabileceğiniz tek şey karşınızdakinin söylediği kelimeleri bırakıp vücut ifadelerini gözlemlemektir. Yani beden dilini incelemektir. Çok temel bazı yalan belirtileri vardır ve bunları yakalarsanız, yalan söylendiğini ortaya çıkarabilirsiniz.
Bir insanın yalan söylediği nasıl anlaşılır? Yalan söylemenin en temel belirtileri nelerdir?
Yalan söylemekle ilgili birçok ipucu duygusal ve sözsel işaretlerle anlaşılacaktır.
- Konuşma esnasında, karşınızdan gelen gecikmiş bir yanıt yalan belirtisi olabilir. Sorunuzu sorduktan sonra cevabın gelme süresi ne kadar uzarsa kişinin yalan söylediği o kadar düşünülebilir.
- Duraklama sıklığı ve uzunluğu, yani kişinin ne söyleyeceğinden ya da söylediği şeyden kaç kez emin değilmiş gibi görünmesi.
- Konuşma dilindeki soyutluk. Kendi yaşadığı olayları bile ben veya o kişi olarak değilde soyutlaştırarak bahsetmek. Olaylarda özne kullanmamak.
- Konuşmada çok fazla duraksamalar. “eee”, “şey” gibi ifadeler.
- Yavaş, düzensiz ritimle konuşma. Kişinin konuşurken düşünmeye çalıştığını gösterir ve buda konuşma ritminde düzensizliğe neden olur.
- Sessizlikleri doldurma çabası. Yalan söyleyen biri sessiz bir ortam istemez ve bu yüzden gerekli, gereksiz konuşma başlatmaya çalışacaktır.
- Konuşma esnasında sesteki tizleşmeler. Cümle sonlarına doğru gelirken sesin düşmesi gerektiği yerde yükselmesi.
- Sesin mat, derinliksiz ve monoton olması.
- Sürekli kıvranma hali. Tuhaf baş, ayak, bacak ve gövde hareketleri.
- Çok fazla göz teması. Göz teması güvendir ve çok fazla göz teması kurduğunda yalanını kapayacağını düşünmektedir.
- Rahatlama jestlerinde artış. Kendi yüzüne ve üst bedenine dokunmalar.
- Yüz ifadelerindeki değişiklikler. Gülümseme, göz kırpma ve bakış kalıpları.
Temel olarak bilinen yalan söyleme belirtileri yukarıdaki gibidir. Bu belirtileri gösteren biri için kesin olarak yalancı diyemesekte, yalan söylerken bilinçdışı olarak gerçekleşen temel belirtiler bunlardır. Belirtilerin sıklığı ve karşınızdakine olan güveniniz doğrultusunda kendi sonuçlarınızı çıkarabilirsiniz.
Bu yazımdan başkalarınıda haberdar etmek için aşağıda yer alan sosyal medya paylaşım düğmelerini kullanabilirsiniz.
Fikir ve eklemelerinizi yorumlarda bekliyorum.
Hepinize sağlıklı, mutlu bir gün dilerim…