Senaryo Nedir?
- Senaryo, bir filimin çevrilmesine temel olan ya da bir televizyon dizisinin gerçekleştirilmesine kılavuz olmak üzere hazırlanan metindir.
- Senaryo, seyircinin ne göreceğinin, ne işiteceğinin geliş sırasıyla gösterir.
- Senaristin işi, seyircinin peşine takılacağı bir düş ortamı tasarlamaktır.
- Senaryo, seyirciyle sinemanın yaratıcı tarafında çalışanların buluşmasını sağlayan bir kılavuzdur.
- Bir filmin başarılı olabilmesinin temel koşulu, içeriği ile biçimi ile iyi bir senaryosunun olmasıdır.
- Senaryo, hiçbir zaman roman gibi okunmak için yazılmaz. Senaryo oyuncular, görüntü yönetmeni ve tüm teknik ekip için yazılan ve filmi nasıl çekeceklerini anlatan bir belgedir.
- Genellikle 90 dakikalık bir süreyi kapsayan film senaryolarının uzunluğu ortalama 90 120 sayfa arasında olur.
- Sinema izleyicisi, sinema salonuna çeşitli beklentiler içerisinde gider: Korkacak, gülecek, ağlayacak, şaşıracak, eğlenecek, bilmediği şeyleri öğrenecek, beyaz perdeden yansıyan serüvenin içinde bir yolculuğa çıkacaktır. Senaryo, bu yolculuğun haritası, uçuş rotasıdır.
- Senaryo tıpkı bir mimarın çizdiği inşaat planı gibidir. Mimar nasıl ki binanın inşaası için gerekli tüm unsurları tamamlar ve inşaat mühendislerinin anlayabileceği bir şekilde temel yapıyı gözler önüne serer, gerisini inşaat mühendislerine bırakırsa; senaryo yazarı da yönetmenin öyküyü ekranda göstermesi için gerekli tüm unsurları içeren senaryoyu yazar ve gerisini yönetmene bırakır.
Senaryo ve Edebi Metin
- Başarılı ve üretken bir senarist olmanın yolu edebiyattan geçer. İyi bir edebiyat okurluğunun getirdiği birikimler sinemasal birikim bir araya geldiğinde başarılı senaryolara imza atılabilir.
- Senaryo ilk haliyle bir bakıma edebiyat türü sayılabilir. Bununla birlikte çekim senaryosu haline getirildiğinde edebiyatla hiçbir bağı kalmaz, çekim senaryosu filmin nasıl çekileceğinin şematik bir belgesidir.
- Senaryolar edebiyat eserleri gibi bir dergide ya da bir kitap olarak yayınlamak amacıyla değil, filme çekilmek amacıyla yazılır.
SENARYO YAPISI
Bir film senaryosu genel olarak bir kompozisyondur. Kompozisyonun düzenli ve sistemli olması gerekir.
Senaryonun yapısında üç ana bölüm vardır: giriş, gelişme, sonuç. Bu üç bölüm olmadan senaryo tamamlanmış sayılmaz. Bu çizelgede sürekli bir gelişmeyle gidilmelidir. Senaryo kendini tekrar etmemelidir. Sürekli bir ilerleme yasası bulunmalıdır.
GİRİŞ
Seyirciye filmde anlatılmak istenenleri kabataslak göstermektir. Seyirci giriş bölümüne bakarak hangi film türünde hangi tarz bir film izlediğini anlamalıdır. Bazı Hollywood yapımı aksiyon filmlerinde film aksiyonla başlar sonra sakinleşerek standarda döner, bunun en önemli sebebi seyirciyi filmde tutmaktır. Giriş bölümünün en önemli görevlerinden biri seyirciyi filmde tutmaktır.
GELİŞME
Gelişme bölümünde karakter genel olarak bir çatışma içinde ve çözülemeyen sorunlar içinde boğularak sonuca kadar gider. Gelişme bölümü genellikle çatışmalar problemlerin en hat safhada olduğu bölümdür. Giriş bölümündeki sıradanlığı doruk noktasındaki heyecana bağlayan bölümdür.
SONUÇ
Sonuç bölümü seyirciye sunulan bütün problem ve çatışmaların çözüldüğü bölümdür. Bu bölümde en yoğun fiili faaliyet oluşumu, mutluluk ya da hüzün ile sonuçlanan bir çözümleme vardır. Giriş bölümünde seyirciye sunulan vaatler burada açıklığa kavuşur.
TEMA
Tema filmin ana düşüncesini oluşturur. Vermek istenilen mesajın kısa bir teması olur. Örneğin “aşk her yaşta güzeldir”. Verilen tema kısa ve özdür. Film ise bu öz temanın canlandırmasıdır. Verilen tema filmde gerçekleştirilir.
KARAKTER
Bir senaryoda oluşması gereken en önemli şey karakterin kendisidir. Senaryo yazan bir insan o senaryoya başlamadan önce karakterle yatıp karakterle kalkmalıdır.
ÇATIŞMA
Senaryo içinde insanın kendisi ile ya da karşısındaki insanlar veya doğa ile olan anlaşmazlıklarıdır. Çatışma zıtlıkların ortaya çıkmasıdır. Genellikle bu zıtlık iyi kötü zıtlığıdır. Çözülmesi gereken bir sorun, meydan okumayla oluşan problemler gibi oluşumlar bunlara örnek olarak verilebilir.
Senaryo yazarken ise şunları unutmayın;
- Sağlam senaryo, sağlam temeller üzerine inşa edilir. Bol bol okuyun!
- Sağlam senaryo, sağlam hikayeler üzerine inşa edilir. Bol bol gözlemleyin!
- Sağlam senaryo, sağlam karakterler üzerine inşa edilir. Bol bol karakterize edin!
- Sağlam senaryo, sağlam bir dil ile inşa edilir. Bol bol film izleyin!