Dermoid kist, bir tür kistik teratomdur. Tabii bu tanım birçok okurumuza hiçbir şey anlam ifade etmeyecektir, o yüzden biraz açarak anlatalım: bir kist, komşusunda bulunan dokudan bariz bir şekilde ayrılabilen, kapalı bir keseciktir. Bu kesecikler, belli hücrelerin aşırı bölünmesiyle oluşur. Kistleri özellikle ayırt edebilmemizi sağlayan faktörlerden birincisi vücutta normal olmayan bir şişkinlik halinde kendisini belli etmesidir. İkincisiyse, kistik dokunun kendi etrafında "kabuksu" bir zırh oluşturmasıdır. Bu keseciğin içerisinde ise sıvı, katı, yarı-katı maddeler bulunabilir. Bir kist, bir apse ile karıştırılmamalıdır. Kistin içerisinde irin (iltihap) bulunmaz; eğer bulunuyorsa o apsedir.
Kistin ne olduğu yeterince ilginç değilmiş gibi, sözünü edeceğimiz dermoid kist, bir de teratomdur! Bu ne demek? Kapsül halindeki bir çeşit tümördür. Buraya kadar garip değil. Ancak bir tümörü teratom yapan şey, normal bir vücut yapısına (bir organa veya germ hücrelerinden üretilen dokulara) benzeyebilmesidir. Fotoğrafa bir göz atın. Bir tümörden söz ediyoruz; ancak o beyaz şey de ne? Bir dişe benziyor sanki? Evet, çünkü o bir diş! Neredeyse tam olarak gelişmiş bir diş... Ve bu tümör, bir insan dişisinin vajinasından alındı!
İşte dermoid kisti şimdi tanımlayabiliriz: vücudumuzun deri tabakasında oluşan bir çeşit keseciktir ve bu kesecik üzerinde, normalde orada olmaması gereken dokular oluşabilir: kıl yumakları, dişler, çeşitli kemikler ve çok çok nadir vakalarda görülüyor olsa da gözler, insan vücudu, eller, ayaklar ve diğer uzuvlar! Bunlar, vücudunuzun herhangi bir yerinde, bir tümör içerisinde oluşup büyüyebilir. Dermoid kist içerisinde genellikle sadece fazladan deri tabakaları, kıl kesecekleri ve ter bezleri gibi daha "normal" oluşumlar gözlenir. Fakat buna rağmen sebum, kan, yağ, kemik, tırnak, diş, göz, kıkırdak ve tiroid dokusu da kısmen sıklıkla görülen dokulardır.
Bunun olma sebebi, kisti oluşturan germ hücrelerinin hemen hemen tüm doku ve organlara dönüşebilme kapasitesinde olmasıdır. Hangisine dönüşeceğini ise çevre şartları ve genetik yapı belirler. Bir kere aktive olduğunda, yavaşça büyüyerek az önce sözünü ettiğimiz herhangi bir doku, vücudunuzun herhangi bir kısmında oluşabilir. Ancak genellikle bu oluşuma üreme organlarında, kaş-göz bölgesinde ve omurga hattında görülür. Kimi zaman tiroit dokusu oluşur ve hatta bu dokudan tiroit bezinin normalde salgılayacağı hormonlar salgılanabilir!
Demoid kistlerin özellikle sık rastlanan formlarından biri olan yumurtalık dermoid kisti, dişilerin üreme organlarında oluşur. Bunun sebebi ise döllenmemiş bir yumurtanın bölünmeye başlamasıdır. Yumurta, yapısı gereği herhangi bir dokuya dönüşme potansiyeline sahip olduğu için, dişinin üreme organlarında yukarıda sayılan herhangi bir organın oluşmaya başladığı görülebilir.
Bu yapı her ne kadar neredeyse her zaman (ortalama olarak vakaların %98'inde) zararsız dokular olsa da; derhal müdahale edilmelidir. Müdahale yöntemi de çok önemlidir, çünkü hatalı bir işlem sonucunda doku ölümcül bir hal alabilir. Genellikle cerrahi yöntemlerle tümör kesesi alınır.
Başka dermoid kist örneklerini ise aşağıda gösteriyoruz. Ancak uyarıyoruz, fotoğraflar birçok okurumuz için rahatsızlık verici olabilir:
Kulak arkasında büyüyen bir dermoid kist
60 yaşındaki Maa Ji isimli hastada son 20 yılda büyüyen bir dermoid kist.
Dermoid kistler kuyruk sokumu etrafında olduklarında kimi zaman pilonidal apse ile karıştırılabilirler. Çünkü ikisinin içi de kıl dolu olabilmektedir. Ancak dokuların analiziyle aradaki farklar anlaşılabilir.
Kaynaklar ve İleri Okuma: