Adına 'para basılan' kadınlar
Türk ve dünya paralarının üzerinde resimlerini gördüğünüz kadınlar o toplumun aynı zamanda dönemsel gelişiminin yüzü olmuşlardır
2021-09-26 20:49:42
Her ülkenin bir milli parası ve her milli paranın üzerinde de o toplumun önemli olay ve kişileri yer alır. Paraların üzerine resmedilen kadınlar ise o toplumun yenilikçi ve değişimci yüzü olmuşlardır.
İşte adına para basılan, resimleri paralarda yer alan kadınlardan bazıları:
Paraya resmi basılan ilk Türk kadını; Kalkık biçimli bir burnu, sivri, küçük bir çene ve başında Anadolu başlığıyla Sabiha Hanım. Sabiha, Gümülcine'de doğmuş, ailesiyle birlikte 1941'de Türkiye'ye göç etmiş. Çocukluğunu Ege'nin güzel iklim ve tabiatı içerisinde ama yoksullukla geçirmiş. 1968'te Galatasaray Lisesi'nin yanındaki Yapı Kredi binasında ''Anadolu Kadın Başlıkları'' adlı ilk sergisini açmıştır. Dönemin Darphane Müdürü de sergideki başlıklardan biriyle Sabiha Hanım'ın fotoğrafını çekip madeni paraya basmayı ister. Sabiha hanım da bu teklifi kabul eder. 1970'lerde basılan tüm 50 kuruşlara Ankara gelin başlığıyla portresi basıldı.
Türk lirasında romancı
Türkiye'de 2009 yılında tedavüle giren 50 Türk Lirası'nın üzerinde 1862-1936 yılları arasında yaşamış ilk Türk kadın romancı Fatma Aliye Topuz'un fotoğrafı bulunuyor. Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e uzanan süreçte roman, felsefe, İslam, kadın hakları, tarih üzerine eser verdi. Fatma Aliye, 13 Temmuz 1936 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Cenazesi Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.
Yedi ülkenin parasına adını yazdırdı
İngiltere kraliçesi II. Elizabeth'in 30 farklı portresi başta İngiliz Sterlini olmak üzere 30'dan fazla ülkenin parasına basılı. 6 Şubat 1952'de tahta çıktığında Topluluk Başkanı ve yedi ülkenin (Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Pakistan ve Seylan) kraliçesi oldu.
Nobel ödüllü para figürü
1889 doğumlu Şilili şair Gabriela Mistral, 1945 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı ve ülkesi 5000 Peso üstünde portresine yer verdi.Latin Amerikan edebiyatının tanınmış yazarlarından. 1945'te edebiyat dalında Nobel Ödülü'nü aldı. Bu ödüle layık görülen ilk Latin Amerikalıdır ve beşinci kadın. Şiirlerinin temasını doğa, aşk, anne şefkati oluşturmaktadır.
Meksika'nın reformist yüzü
Meksikalı ressam Frida Kahlo'nun fotoğrafı 2010 yılında tedavüle giren 500 Peso üstünde bulunuyor.1907 yılında Meksiko'nun güneyindeki Coyoacán'da dünyaya geldi. 6 Temmuz 1907 günü doğmuş olmasına rağmen kendisi doğum tarihini Meksika Devrimi'nin gerçekleştiği 7 Temmuz 1910 günü olarak ilan etmiş, yaşamının modern Meksika'nın doğuşuyla başlamış olmasını istemiştir.
Sterline yazar katkısı
1775-1817 yılları arasında yaşamış İngiliz kadın yazar Jane Austen'ın fotoğrafına 2017 yılında 10 Sterlin üstünde yer verilmişti.İngiliz roman yazarı Jane Austen 16 Aralık 1775'te dünyaya geldi. Düzensiz bir eğitim hayatı olan yazar, aile içinde eğlence amacıyla erken yaşlarda yazmaya başladı. Dünya Klasiklerinde büyük yeri olan yazarın tüm eserleri beyaz perdeye uyarlandı. 18 Haziran 1817'de göğüs kanseri sebebiyle hayata gözlerini yuman yazarın “İkna” ve “Northanger Manastırı” adlı kitapları ise ölümünden sonra yayımlandı.
Köle karşıtlığıyla tarihi adını yazdırdı
Sterlin üstündeki başka bir kadın da hapishanedeki kadın tutukluların hakları için mücadele eden ve hayırseverliğiyle tanınan 1780 doğumlu Elizabeth Fry. Elizabeth Fry, nüfuzlu ağını kullandı ve köle ticaretinin kaldırılması için kampanya yürütmek için diğer önde gelen Quaker'larla birlikte çalıştı . Kocası 1828'de iflas ettikten sonra, Fry'ın erkek kardeşi onun işletme müdürü ve hayırsever oldu. Onun sayesinde çalışmaları devam etti ve genişledi.
Paradaki opera sanatçısı
1918 doğumlu İsveçli opera sanatçısı Birgit Nilsson 2005 yılında hayatını kaybetmişti ve 2015'te tedavüle giren 500 Kron'da fotoğrafına yer verildi. Ünlü bir İsveçli dramatik soprano. Geniş bir opera ve vokal repertuarına sahip olmasına rağmen , Nilsson en çok Richard Wagner ve Richard Strauss'un operalarındaki performanslarıyla tanınıyordu. Sesi ile birlikte parada da gücünü göstermiş bir karakter halini aldı.
Ukrayna'nın kadın şairi
Ukrayna edebiyatının tanınmış isimlerinden şair Lesya Ukrainka, portresiyle Ukrayna parası 200 Grivna üstünde yer aldı.
Soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi Olyona Pçilka yazar. Çocukluğunda kemik veremine yakalandı. Ukraynka, Kırım, Gürcistan, İtalya ve Mısır'da yaşamını sürdürdü. Evinde tarih ve filoloji eğitimi alarak yabancı dil öğrendi.1 Ağustos 1913'te Gürcistan'da öldü ve Kiev'e defnedildi.
Arjantinin devrimci yüzü
“Evita” lakabıyla tanınan ve 100 Peso üstünde portresi bulunan Eva Perón, Arjantin'de çok sevilen bir isim ve Arjantin Başkanı Juan Perón'un eşiydi.Arjantin'in Los Toldos kentinde, beş çocuklu fakir bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. Babasını yedi yaşındayken kaybetti ve 14 yaşında aktris olmak için Buenos Aires'e gitti. Buenos Aires'te bir süre işsiz ve parasız kaldıktan sonra radyolarda çalışmaya başladı.Evita, kocasının diktatörlüğü döneminde kadın hakları için çalıştı ve aktif anlamda siyasetin içinde yer almamasına karşılık, her zaman siyasetle ve halkla iç içe oldu.
Kadınları baş üstü tutan Japon yazar
Japonya 5000 yenin üzerinde yazar Higuchi Ichiyo'nun resmi var. Ichiyo' kadınların hayatını anlatan öyküleriyle ün kazandı.Bir samurayın çocuğu olarak dünyaya gelse de özellikle 1889'da babasının ölümünden sonra çektiği yoksulluk bu noktada tüm kadınlardan oluşan bir ailenin reisi olarak sorumluluğu üstlenmesine neden oldu.Meiji dönemindeki ilk önemli yazarlardan biri ve modern Japon tarihinin önde gelen kadın yazarı.24 yaşında hayatını kaybetti.
Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.