Gebelik döneminde yirmi haftadan önce ya da fetusun 500 gramın altında olduğu dönemde gebeliğin kendiliğinden sonlanması düşük olarak adlandırılır. Bu şekilde bebeğin kaybedilmesi yani gebeliğin kendiliğinden sonlanmasında, rahimde olan kasılmalarla beraber embriyo ve onu saran zarlar plasentayla birlikte rahimden atılır. Burada rahim fizyolojik olarak kendi içeriğini boşaltmaktadır. Bu durum tamamlanmış düşüktür. Bazı durumda boşaltma işlemi tamamen olmaz ya da uzun bir süreçte gerçekleşir ve içeride gebelik materyalinden parçalar kalır. Buna tamamlanmamış düşük denir. Tamamlanmış düşükte herhangi bir müdahale yapılmasına gerek yokken, tamamlanmamış düşükte rahim içindeki parçaların alınması yani rahmin boşaltılması gerekli olabilir. Bu sonradan enfeksiyon olmaması için, önemsenmelidir. Bu sebeple düşük yaptığını düşünen kadınlar, mutlaka doktor muayenesine gitmelidir. Gerektiğinde küretaj uygulanarak, rahim içinin boşaltılması yapılmalıdır. Düşüğün ardından kadınlar bazı konulara dikkat etmelidir. Toplumda gebeliklerin yaklaşık % 20 oranı düşükle sonuçlanmaktadır.
Düşükten sonra neler yapılmalı?
- Düşük yapmış olan kadının moralini bozmaması tavsiye edilir. İlk üç ay içinde düşükle sonuçlanmış olan gebeliklerde fetusların % 50 ile % 80 kadarı anormal fetüstür. Bu düşükler genellikle kromozom anomalileri yüzünden olur.
- Kadın düşük yaptıktan sonra daha fazla miktarda sıvı almalıdır.
- Çalışan kadınlar birkaç gün izin alıp, istirahat etmelidir. Özellikle işleri ağır olan çalışanlar ve sürekli ayakta çalışan kadınlar daha dikkatli olmalıdır.
- Sağlıklı beslenmeye özen gösterilerek, yeterince vitamin alınmalı ve uyku düzeninde dikkatli olunmalıdır.
- Düşükten sonra bir miktar kanamanın belirli bir süre gelmesi normal kabul edilir. Ancak çok miktarda ve uzun süren kanamalarda doktor bilgilendirilmelidir.
- Doktorun vereceği ilaçlar düzenli olarak kullanılmalı. Özellikle enfeksiyonu önlemek için verilen antibiyotikler ihmal edilmeden alınmalıdır.
- En az iki hafta kadar egzersiz yapılmamalı, arzu edilirse kısa yürüyüşler tercih edilebilir.
- Yine iki hafta kadar havuza girilmemeli, banyo yapılırken ayakta duş alınmalıdır
- İki hafta kadar üç kilodan daha fazla ağırlık kaldırılmamalı
- 2-4 hafta kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalı, kanama sırasında tampon kullanılmamalı ve vajina içinin suyla yıkanmasından kaçınılmalıdır. Bu yapılacaklar düşükten sonra enfeksiyon oluşumunu tetikleyebilir.
- Kan grubu Rh (-) negatif olan kadınların eşi Rh (+) pozitifse, 72 saat içerisinde kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır.
- Özellikle ilk defa düşük yapan kadınlar, 40 gün sonra düşüğün neden olduğunun araştırılması için doktora gitmelidir. Bu sonraki gebeliklerinde tekrar düşük yapmamaları için faydalı olur.
- İstemli düşük yapanlar yani istemli kürtaj olanlar, bunu yaptıklarından dolayı kısırlıkla karşılaşmaz. Dilediklerinde gebe kalma şansları vardır.
Düşükten sonra genellikle rahim içinde gebelik materyali kalması sonucunda kürtaj işlemi uygulanırsa, ortalama iki hafta içinde ovulasyon yani yumurtlama olacağı için, kadının gebe kalma riski vardır. Bu nedenle kadının fiziksel ve duygusal açıdan hazır hissetmeden cinsel ilişkiye girmemesi tavsiye edilir. Bu yüzden önce kadının eşiyle beraber gebelik planlamasını yapması uygundur. Bu planlara göre, doktorunuza danışıp kendinize uygun olacak doğum kontrol yöntemini kullanmalısınız.
Düşükten sonra göğüslerden süt gelmesi
Bu genellikle dokuz hafta üstündeki gebeliklerin düşükle sonuçlanması halinde yaşanabilir. Düşüğü yapan kadının göğüslerinden süt gelebilir. Bu tamamen gebelik hormonları yüzünden kaynaklanır. Gebeliğin sonlanmasıyla birlikte, memeler gergin bir hale gelebilir, şişlik olabilir ve meme uçlarından süt gibi bir akıntı gelebilir. Bunun engellenmesi için, dar sütyen giyilebilir ya da sıkı göğüs bandajı yapılabilir. Bunlarla ilaca gerek kalmadan ortalama 1-4 hafta içerisinde memelerden süt gelmesine engel olmak mümkündür. Memelerde hassasiyet olması, ateşin yükselmesi gibi etkiler olması halinde mastit yani meme enfeksiyonu geliştiği düşünülebilir. Böyle bir gelişmede mutlaka doktora gidilmelidir. Doktorun önereceği süt gelmesini engelleyen ilaçlarda kullanılabilir.
Düşüğün ardından doktor kontrolü
Düşük yapmış olan kadın 1-2 hafta içerisinde doktor tarafından kontrole çağırılmaktadır. Yapılan kontrol sırasında rahimde oluşabilecek enfeksiyon ve genel sağlık durumu değerlendirilir. Bu sürede iyileşmenin gelişimi incelenir. Serviksin yani rahim ağzının kapanması değerlendirilir. Normal olarak rahim ağzının düşükten iki hafta sonra kapanmış olması gerekmektedir. Rahim ağzı kapanınca banyo yapmak, havuza girmek ve cinsel ilişki daha güvenli olarak yapılabilir. Rahim ağzı henüz kapanmadıysa, bakterilerin rahmin içine ve üst genital bölgeye yayılmasıyla enfeksiyon oluşabilir. Enfeksiyon olursa ağrı ve kanamanın yanı sıra, dokularda hasar gelişebilir. Bu kontrolde rahmin içerisinde gebelik materyali kalıp kalmadığı kontrol edilir. Gerektiği takdirde kadına kürtaj işlemi yapılabilir.