Dünya Temmuz ayı boyunca sanayi öncesi dönemden 1,5 santigrat derece daha sıcak bir gezegende yaşamanın nasıl bir şey olduğunu ilk kez gerçek anlamda tecrübe etti. Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin verilerine göre geçen ay fosil yakıtların yaygın olarak kullanılmasından önceki ortalamadan 1,5 ila 1,6 santigrat derece daha sıcak olarak kayıtlara geçen en kavurucu Temmuz ayı oldu.
İklim bilimci Zeke Hausfather, Temmuz ayının bir önceki rekorun 0,35 santigrat derece üzerinde gerçekleştiğine dikkat çekerek, "Bunun daha önce gördüklerimizden bu kadar büyük bir sapma olması şok edici" dedi. Daha önce de dünya birkaç kez kısa süreliğine 1,5 derecenin üzerine çıktı ancak bunlar Kuzey Yarımküre için kış aylarıydı, dolayısıyla en büyük nüfus merkezleri üzerindeki çok etkili olmadı. Bu nedenle Temmuz ayı sıcaklıkların endüstri öncesi seviyelerin bu kadar üzerinde olduğu ve dünya nüfusunun çoğunun sıcak yaz koşulları altında olduğu ilk ay oldu.
İklim hedefi henüz geçilmedi
Bu dünyanın 1,5 derecenin üzerinde bir sıcaklık artışını önleme yönündeki iklim hedefini kaçırdığı anlamına gelmiyor. Bunun için sıcaklıkların sadece tek bir ay değil, arka arkaya birden fazla yıl boyunca ortalama olarak bunun üzerinde olması gerekiyor. Halihazırda bilim insanları, emisyonlarda dramatik bir azalma olmadığı takdirde, 1.5 derecenin 2030 yılı civarında geçileceğini tahmin ediyor.
Dünya için zor bir deneyim
Ancak bu, dünyanın dört bir yanındaki insanların yaz aylarında böyle bir dünyada olmanın nasıl bir his olabileceğini kısa süreliğine deneyimledikleri anlamına geliyor. Ne yazık ki bu pek de hoş olmadı. Örneğin ABD'nin Phoenix şehrinde sıcaklıklar 31 gün boyunca 43 derecenin üzerinde seyretti. Yerel adli tıp kurumu, corona virüs pandemisinin zirve yaptığı dönemden bu yana ilk kez ceset taşıyabilmek için soğutucular getirmek zorunda kaldı.
Avrupa'da Roma'da 42 derecelik rekor bir sıcaklık kaydedilirken, Pekin sakinleri kendilerini güneşten korumak için facekinis adı verilen tam yüz maskeleri sipariş etti. İran'ın Basra Körfezi'nde ısı endeksi 66 dereceye ulaşarak insanlar için ölümcül risk seviyesine ulaştı. Bir açıdan bakıldığında bu bir sürpriz değil. Bilim insanları Temmuz ayındaki kavurucu sıcaklıkların iklim değişikliğine uğramış bir dünya için beklentilere oldukça uygun olduğunu söylüyor. Texas A&M Üniversitesi'nde iklim bilimci olan Andrew Dessler, "Bu bizim ölçüm modellerimizin aralığındaydı" dedi.
Emisyonlar sıfıra ulaşmadığı sürece ısınma devam edecek
Şu anda iklim sisteminin bazı sonuçları, örneğin Antarktika'daki rekor düşük deniz buzu bilim insanlarının henüz açıklayamadığı anomaliler. Ancak çoğu, fosil yakıtları yakmaya devam eden bir dünyadan bekleyebileceğimiz şeyler. Bazı gelişmiş ülkeler kömür, petrol ve gaz kullanımını azaltmış olsa da emisyonlar sıfıra ulaşmadığı sürece gezegen ısınmaya devam edecek.
Sıcaklıklar yeni normal mi?
Yaklaşmakta olan daha sıcak dünyayla ilgili en korkutucu şeylerden biri, insanların zihinsel olarak buna ne kadar çabuk uyum sağlayacağı olabilir. Neredeyse 10 yıl önce, 2014 yılı kayıtlara geçen en sıcak yıl oldu. Şimdi geriye dönüp baktığımızda, 2014 serin görünüyor. Araştırmacılar, insanların sıcak havalara dikkat çekmeyi çabucak bıraktığını ve iki ila sekiz yıl sonra, bir zamanlar rekor düzeyde yüksek olan sıcaklıkların yeni normal gibi gelmeye başladığını tespit etti.
Ancak ısınan sıcaklıkların bazı yönleri sıradan gelebilirken, diğerleri gelmeyecek. Orta Doğu ve Afrika'nın bazı bölgelerinde sıcaklıklar insan vücudunun dayanabileceği sınırlara ulaşıyor. Aynı zamanda, elektrik şebekeleri, yollar, köprüler ve diğer altyapılar, sıcaklıklar inşa edildikleri ve planlandıkları seviyenin üzerine çıktıkça baskı altında kalıyor. Dessler, "Gördüğümüz şey, dünyamızın küçük bir sıcaklık aralığı için çok hassas bir şekilde tasarlanmış olduğu. Sıcaklıklar bu aralığın dışına çıktığında, tüm sistem patlıyor" ifadelerini kullandı.
1,5 santigrat derece sihirli bir kırılma noktası değil. Ancak dünya hükümetlerinin iklim değişikliğini bir şekilde yönetilebilir bir seviyede tutma umudunu temsil ediyor. Isınmanın her küçük parçasında, olası etkiler daha da kötüleşiyor.