İLETİŞİMDE PROFESYONELLİK – 2 MORS ALFABESİ
Mors alfabesi, kullandığımız alfabelerin kısa ve uzun sinyallerden oluşan kodlara dönüştürülmüş halidir. Bu sinyaller iletişimde kullanılacak olan yönteme göre oluşturulur.
Mesela bir fener ile iletişim sağlanacak ise kısa ve uzun aralıklarla fenerin yakılıp sönmesi ile, ses çıkaran bir cihaz ile iletişim sağlanacaksa aynı şekilde kısa ve uzun aralıklarla ses çıkarmasıyla veya engelli bireylerin de kullandığı gibi göz kapaklarınızı açıp kapatarak dahi mors dilinde iletişim sağlanabilir.
En eski iletişim araçlarından biri olan telgraf iletişiminde de mors alfabesi kullanılır. Telgrafın çalışma mantığı gereği (en alttaki videoda telgrafın nasıl çalıştığını bulabilirsiniz) iletmek istediğiniz mesajların tamamını anlaşılır bir şekilde iletmek istiyorsanız elinizde mors alfabesinden başka pek bir seçeceğiniz bulunmuyor.
Alttaki resimde de gördüğünüz gibi alfabedeki harflerin karşılığı olarak kısa ve uzun çizgiler var. Her bir harf ve rakam için farklı bir iz vardır.
HARİTANIN KULLANIMI
- Mors kodlarını dinlerken kalemi en üstteki noktaya yerleştirin.
- Sinyalleri dinlemeye başlayın ve sinyalin uzunluğuna göre kaleminizi bir alt kademeye indirin.
- Kısa sinyallerde önce aşağı sonra sola,
- Uzun sinyallerde önce aşağı sonra sağa doğru hareket edin.
- Örneğin bir uzun iki kısa sinyal için; ilk sinyal olan uzun sinyali duyunca önce aşağı ve sağa doğru kaydırınız. Şu anda T harfinde olmanız gerekmektedir.
- Daha sonra iki kısa sinyal için iki kez aşağı ve sola doğru gidilmesi gerekmektedir.
- Yani önce N daha sonra D harfini elde etmeniz gerekiyor.
- Bir uzun ve iki kısa sinyalin karşılığı olan D harfi not alınıp diğer sinyaller dinlenmeye devam edilir.
Alfabede de gördüğünüz gibi Türkçe ve diğer yabancı dillerde kullanılan özel harfler bulunmuyor, bu yüzden ŞEHİRDEN UZAĞA yerine SEHİRDEN UZAGA şeklinde mesajımızı iletebiliyoruz sadece.
Bu örnekte de mors alfabesinin ışık sinyalleri ile iletimini görebilirsiniz
Mors alfabesi1832’de telgraf ile ilgilenmeye başlayan Samuel Morse tarafından 1835 yılında oluşturuldu. 1837’de kullanılmaya başladı. 1840 yılında patent için başvuruldu.
İlk hat ABD’de Baltimore, Maryland ile başkent Washington arasında kuruldu. İlk mesaj İncil’den bir cümleyi içeriyordu ve 24 Mayıs 1844 tarihinde gönderildi.
Orijinal mors kodu kısa ve uzun sinyallerin kombinasyonunun bir sayıya karşılık gelmesinden oluşmuştu. Her sayı da bir harfe karşılık geliyordu.
Ancak Morse’un bulduğu sistemin kullanımı kolay değildi. Asistanı Veil ile bu konu üzerine ortaklaşa çalışmaya başlayan Morse, bir süre sonra Veil’in önerdiği sistemin daha basit olduğuna ikna oldu. Veil’in sisteminde kısa ve uzun sinyallerin yanı sıra duraklamalar da kullanılıyordu. Bu sistem daha sonra Amerikan Mors Kodu olarak isimlendirildi.
Mors kodu; sesli olarak, radyo sinyallerinin açılıp kapatılmasıyla, telegraf tellerinden geçen elektrik akımıyla, mekanik yolla ya da görsel (ışıkların yanıp sönmesi) gibi çeşitli yollarla iletilebilir.
Sistem genel olarak Mors alfabesi olarak adlandırılsa da uygulamada İngiliz alfabesi ve buna bağlı noktalama işaretlerini ifade etmek için iki farklı tür mors kodu kullanılmaktadır. Bunların birincisi olan Amerikan Mors Alfabesi, genellikle telgraf sistemlerinde kullanılırken, Uluslararası Mors Alfabesi ise araları görmezden gelerek sadece kısa ve uzun sinyallere göre çalışır.
Telgraf şirketleri mesajların uzunluğundan şikayetçiydi. Bunun üzerine 5 koddan oluşan kısaltmalar geliştirildi.
Örneğin;
AYYLU : Mesaj düzgün anlaşılamadı, tekrar gönderin
LIOUY : Neden soruma cevap vermediniz?
Bu örneğimizde de esir alınan bir askerin düşman askerler tarafında zorla canlı yayına çıkartıldığında canlı yayında gözlerini kullanarak mors alfabesinde işkence gördüğünü ülkesine anlatmasını görebilirsiniz.
Mors alfabesi Amatör Telsizcilikte de çok sık kullanlılan bir yöntem. Arazi koşullarına göre ses iletim kalitesinin çok yüksek olmadığı yerlerde sadece bip seslerini iletmek ve anlamanın daha kolay olması sebebi ile halen çok uzak yerlere mors alfabesi ile bilgi iletiyoruz.
Aklınıza takılan veya eklemek istediğiniz her türlü şeyi bize sol altta bulunan WhatsApp ikonundan iletebilirsiz.