Bir İntihar Öyküsü
Ruth Cavan
Bir bahar sabahı, Albert Cummings bir iş randevusunu kaçırınca,
arkadaşları onu, Black Belt mahallesindeki evinde aramaya geldiler.
Dairesinde, cesedini buldular. Uykudayken vurulmuş ve ölmüştü. Görünüşe
göre yanında yatan kız, önce onu sonra da kendini vurmuştu. Marion
Blake, ölümünden önceki son yedi yılını kapsayan ayrıntılı ve
kısıtlamasızca yazılmış bir günlük bırakmıştı. Bu defterin yaprakları
arasında, fırtınalı dönemleri, Marion'un sorunlara karşı tipik
reaksiyonlarını ve intihar etmeye yavaş yavaş karar verişini
izleyebilirdiniz.
Günlükte yazılmamış olan bilgiler de soruşturma sonucunda elde
edilmiştir. Marion, lise mezunuydu; annesi, zengin bir tüccar olan
babasından boşanmıştı. Evleninceye kadar annesi ve kızkardeşiyle beraber
yaşayan Marion, babasıyla ilişkisini de kesmemişti. Evlenmeden önce,
Chicago'da orta sınıftan ailelerin yerleştiği bir bölgede yaşıyordu.
Bir bahar günü, Thomas Whitford adında genç bir memurla, bir okul
partisinde tanıştı ve beş ay sonra onunla evlendi. Evlendiğinde ondokuz
yaşındaydı. İkisinin de daha önce yaşadıkları düzenli mahallelerden çok
farklı bir semte yerleştiler. Evleri, 45. cadde yakınında sık sık kiracı
değiştiren bir apartmandaydı ve barları, kabareleriyle pek iyi şöhreti
olmayan bir bölgedeydi.
Anılarını yazması, Marion'un evlenmesinden iki ay sonrasına rastlıyor.
Kabaca üç bölüme bölünen bu günlük hemen hemen 50.000 kelime
uzunluktaydı ve bir kısmını aşağıda okuyacaksınız. Bu üç bölüm şöyle
sıralanabilir:
a Marion'un evlilik hayatı; akli dengesizlik ve boşanmayla bitti.
b Geçici flörtlerle dolu düzensiz bir dönem.
c Albert Cunımings'in sevgilisi olarak yaşadığı daha uzunca bir dönem;
evlilik hayatındaki düzen vardı ama evliliğin verdiği güven yoktu.
1912'nin sonlarında yazdıkları, Marion'un sevilme ihtiyacını, para
sıkıntısını ve Tom'la olan kavgalarını yansıtıyor. Durmadan, ufak
değişiklerle şu cümleleri tekrarlamıştır. 'Ah, kocam ne kadar çok
sevilmek istediğimi bir bilseydi. Ona söylüyorum ama beni ciddiye
almıyor, ben her an sevilmek istiyorum'. Bu sabah para yüzünden
tartıştık. Ah nasıl, bir arada, hiçbir kötü söz sarf etmeden mutlu
yaşamak isterdim!
'Ters konuşması ve kayıtsızlığıyla kalbimi kırıyor. Her defasında
aramızdaki uçurum daha büyüyor. Onu daha az seviyor değilim ama daha çok
da sevmiyorum. Tanrım, onu uyandır, her zaman nazik ve düşünceli
olmasını sağla. Bazen bu kadar sinirli olması, hasta olduğundan mı,
yoksa aslında suçlu olan ben miyim? Her zaman, kocamla geçinemezsem
bunun sebebinin annemle yaptığımız kavgalar olacağını söylerdim. Ama
yanılmış olduğumu biliyorum, eğer öyleyse neden Tanrı yaşamama izin
vermiyor? Şimdi yaşamak benim için dayanılmaz bir hal aldı ve eğer durum
düzelmezse, bir şeyler olacak."
Kavgaların bir kısmı
Marion'un davranışları yüzünden çıkıyordu, özellikle kocasının ailesine
karşı tutumları yüzünden... Marion'un sevdiği ama Tom'un annesinin
sevmediği bir akraba geldiğinde:
"Hepimiz içmiştik, Tom
sarhoş olduğumu söyledi; ama değildim. Yalnızca kendimi iyi
hissediyordum. Annesinin beni görmesini isterdim. Ona da iyi
gelecekti.....Tom'un ailesinin yanında bir melek gibi davranmaktan
bıktım. Ona, şimdiye kadar düşünüp de söyleyemediğim pek çok şey
söyledim. Neyse, artık bu konuda neler hissettiğimi bilmesi gerekir.
Yine de, şehir dışında oturmak isterdim; akrabalarla yalnızca
yazışırdık. Bu da bana yetiyordu."
Günlükte bu
yakınmaların ve kavgaların arasında yer yer Tom'la sevişmelerinden ve
günlük hayatın önemsiz olaylarından bahsediliyordu.
1913'ün başlarında,
Marion çocuk düşürdü ama bu, kendisini ve Tom'u fazla etkilemedi. Bunu,
Tom'un şefkati ve mutlulukla geçen bir dönem izledi. Ekonomik sıkıntılar
ve Tom'un iş bulamaması yüzünden iki tarafın ailesi de yardım ediyordu.
Bu arada restoranlardan ve marketlerden küçük çapta hırsızlıklar da
yapıyorlardı. Marion, iş bulmanın şart olduğunu düşünüyordu ve erkek
giyim mağazalarının birinde işe girdi, bu arada Tom için birkaç şey
tırtıklamayı umuyordu.
Aynı yıl içinde
Marion'la Tom'un ailesi arasındaki gerginlik artmaktaydı.
"Tom'la birbirimize
karşı tamamen kayıtsız olduğumuza karar verdik. Onunla birlikteliğim
nasıl sona erecek acaba? Cumartesi akşamı saat 7den beri birşeyler
eksildi, koptu. Bana annesiyle babasından bahsedişi, kendimi hırsız gibi
(aslında öyleyim ya!) veya suçlu gibi hissetmeme ve onlara layık
olmadığımı düşünmeme neden oluyor."
Birkaç gün sonra da
şöyle yazmış:
"Tom'a ne yapmak
istediğini sordum, o da ayrılmamızı önerdi. Birden, bunun benim için ne
anlama geldiğini farkettim ve delirecek gibi oldum. Şimdi, onunla
beraberken mutsuzum ama onsuz ne yapacağım ben?"
"Kalbinin
derinliklerinden, bencil olduğumu; çünkü ona yardım etmediğimi
düşündüğünü biliyorum. Galiba aslında öyleyim ama küçük evimde bütün gün
amaçsızca dolaşmayı çok seviyorum; burası bizim, ikimizin yuvası."
191314. Evleneli bir
yıl olmuş. Marion yazıyor: "Tom ve ben hergün gittikçe birbirimizden
uzaklaşıyoruz. Bu kimin hatası? Ben her zaman sevmeye ve sevilmeye
hazırım, ama Tom gazetelerdeki beyzbolla ilgili yazılan kesmekle
öylesine meşgul ki, değerli zamanını beni öpmekle ziyan etmiyor. Bundan
bir yıl sonra bu deftere neler yazacağımı veya yazmak için burada
olabilecek miyim diye çok merak ediyorum."
Daha önce bahsi geçen
gerilimler devam ediyordu. Evliliğinin ikinci yılında Marion rastgele
seçtiği erkeklerle 'şov'lar sergilemiş, Tom da kuvvet gösterisine
girişmişti. Ara sıra bu tatsızlıklar unutuluyor, birarada mutlu
oluyorlardı.
1915 Şubat'ındaki
yaşgününde, tahminen 2.5 yıllık evli olan Marion şöyle yazmış: "Gelecek
yıl burada, yazmıyor olmayı umuyorum."
Evliliğin üçüncü yılı
tamamlanmak üzereyken Tom evi terketti ve ailesiyle yaşamaya başladı,
ama bu ayrılık birkaç gün sürdü. O yokken, Marion bir başka adamla
buluştu. Tom döndükten kısa bir süre sonra Marion sigaraya başladı, bu
da ikisi arasında çekişmelere neden oldu.
1916 Ocağının başlan
Marion için zor bir dönem oldu; sık sık ölmeyi istiyordu. Tom ona, başka
bir kadınla bir gece geçirdiğini itiraf etti.
"Tek düşüncem, her
şeyin çok haksız olduğu. Daha çok yaşamak istemiyorum, artık
dayanamayacağım. Bütün bunlardan uzaklara kaçmak istiyorum. Artık kimse
bana telefon bile etmiyor. Geçen akşam VVilson caddesine doğru yürüdük
ve bütün yol boyunca birbirimiz hakkında düşündüklerimizi ve Tom'un beni
ilk defa gördüğü x restoranını konuştuk. O gece bir kadınla beraber
olduğunu söyledi.....Hayatımda ilk defa öldürmek
istedim; o kadının
kalbine bir bıçak saplamak istedim. Aslında o masum. Tom'un evli
olduğunu bilmiyordu; bilse bile benim suçlayacağım kişi o değildi. Bütün
hata Tom'un. Duyduğum his, acaba kıskançlık mı? Zannetmiyorum. Bu sadece
tüm inşan ırkına, onun fikirlerine ve haksızlıklarına karşı duyduğum
tiksintiydi. Bu erkeklerin dünyası; onlar yarattıkları için de idare
onlarda. Kadınlar yalnızca, onların kullanmaları için uygun
araçlardır.... Neden bir kadın, erkeklerin yaptıklarını yapamaz? Çünkü
kadın hep bir erkek tarafından desteklenir. Kadın başkaldınrsa', evden
atılır ve çocukları elinden alınır.... Tanrım, bir kadın aptal ve
korkaktır ve efendilerinin önünde eğilen bu kadınların aslında bu
davranışlara layık olduklarını düşünüyorum. Haklarını aramayı
bilmiyorlar. Ama bunu yapabilirler? Ellerinde hiç bir şey yok veya
yalnızca erkeklerin onlara verdikleri var... Ah Tanrım, neden bunları
anlayamıyorum? Neden kadınlar, erkeklerin yaptıklarını yapamazlar? Dünya
bu şekilde nasıl devam ediyor? Ah Tanrım, anlat bana. Birileri
anlatsın... Kadının hiç önemi yok mu? O bir hiç mi? Bir erkeğin
yapamayıp da bir kadının yaptığı bir şey var mıdır acaba? Aklıma gelen
tek şey çocuk doğurmak. Bütün bunlar beni öldürüyor, gitmek istiyorum.
Eve gitmek istiyorum, bu dünyada bana yer yok.... Tanrıya yalvarıyorum,
bu dünyadan gideyim, yaşamım sona ersin, ama olmuyor işte."
Tom ona öbür kızdan
hoşlandığını söyleyince, Marion şunları yazmış:
"Artık kıskanmıyorum.
Yaşamaktan da, savaşmaktan da bıktım......Ah Tanrım, bir kişi bile bana
ihtiyaç duysaydı, bir işim olsaydı, asla ölümü düşünmezdim. Bunu iki
yaşımdan beri düşünürdüm ve anladım ki ben mutlu olmak için doğmamışım.
Yapacak bir işim olsaydı, burayı terkeder, bir oda tutup doğru dürüst
bir yaşam sürmeye çalışırdım. Bunu beceremezsem de, sınırlarımı zorlar
ve göle atlardım. Hangisi daha kötü? ben gölü tercih ederim. Tom bir kez
daha denememizi istiyor. Ama ona, ben sigara içmek istediğimde
sinirleneceğini söyledim. Bütün istediği bir kez daha denemekti, ben de
söz verdim.... Söz vermiş olmasaydım, şimdi belki daha mutlu
olacaktım.....
İntihar edenlerin
korkak olduklarını söylüyorlar. Julius Caesar zamanında, Romalılar
intiharı şerefli bir ölüm olarak görürlerdi. intiharın korkakça olduğunu
sanmıyorum ve esas bunu yapacak gücü veya cesareti olmayan insanlar
tanıyorum.
Bunlardan biri de
benim; yoksa çok uzun bir zaman önce ölmüş olurdum. Ya yeterince
cesaretim yoktu ya da ölecek kadar ümitsiz değildim. Bence, cesaretim
olmadığı için hâlâ yaşıyorum."
Birkaç hafta sonra aklı
hala karışıktı:
"Yataktan sürünerek
çıktım. Uyuyamıyorum.... Şimdi tek duam son uykuya dalmak. Tanrım beni
almanı kaç kez istedim, beni al, al, al. Ya delireceğim, ya da fikrimi
değiştireceğim. Tom'un yaptıkları yüzünden neden acı çekmem gerekiyor?
Evlenmeden önce bana kendi hakkında yalan söylemiş. Şimdi gözüm açıldı,
onun ne olduğunu anladım, acı çekiyorum. Tanrım, Tom'u dünyamn en
sevecen, en şefkatli hissiyle seviyorum ve sonunda benim küçük ilahım
parçalanıyor, yok oluyor."
Bu huzursuz dönemde iki
kez, Tom'u öldürmek istediğini yazmıştı. Hemen her gün cinsler
arasındaki ahlak standartlarındaki eşitsizlikten yakınıp, Tann'ya onu
alması için yalvarıyordu. Mayıs'ta ayrılmaya karar verdiler ve Marion,
pisliğe yuvarlanmadan önce ölmek için dua ediyordu.
Mayıs ayı sorunsuz
geçti, yeniden mutlu oldular. Marion da mutlu olduğunu kabul etmesine
rağmen bazı kereler Tom ona dokununca öteki kadını düşündüğünü
yazıyordu.
Artık kendini
suçlamıyordu. "O öylesine kaba ki, ondan nefret ediyorum. Öyle basit ve
cimri ki. Büyük yüreği olan bir erkek asla böyle davranmaz."
1917 Kasım'mda kesin
olarak ayrıldılar. Bu yıl içinde Marion'la Tom arasındaki ilişki
gittikçe daha gerginleşmişti.
"Cici eşyalarıma bakıp,
bunlardan benim gibi hoşlanacak bir yakınım olmasını çok isterdim. Tom
hiç ilgilenmezdi, ama ona bunu söylesem bana kızar. Okumaktan, resim
yapmaktan veya piyano çalmaktan başka yapacak bir şey yoktu. Üzgünüm,
yalnızım. Tanrım, çok yalnızım. Açlıktan ölüyorum. Son şans için
hazırım, daha önce iki şansım vardı ama kullanamadım. Yaşamak ilk
şansımdı, evlenmek ise ikincisi ve şimdi ölmeye hazırım, bu da son
şansım. Bu yaşantımdan daha kötüsü olamaz.
Kesin olarak
ayrılmalanndan birkaç ay önce şunları yazmıştı:
"Ne kötü bir gece
geçiriyorum! Sevgi, anlayış, beğeni yok.... Bu akşam eve geldiğimde
aklıma tuhaf bir fikir geldi. Tom'suz bir dünyada daha mutlu olacağımı
biliyorum. Yalnızca ayrılmak sanki yetmeyecek gibi geliyor... Elimde 40
dolar var. Acaba benden sonra bu defter bulunup bana karşı kullanılacak
mı?.... Bütün yaralan en iyi, zamanın geçirdiğini söylerler, bu bir
yalan, zaman geçtikçe öfkem artıyor. Böyle hissettiğim için deli
olmalıyım. Tom'un elindeki parayla ne yaptığını çok merak ediyorum....
Biraz önce anneme mektup yazdım. Her şeyimi ona bırakıyorum. Benim
gitmem, çevremdekilere yarayacak. Tom'un, "durumun bu kadar kötü
olduğunu bilmiyordum" dediğini duyar gibiyim. Evet, durum bu kadar kötü,
dayanılmaz bir halde. Gitmem lazım, gitmek istiyorum ve Tanrının
yardımıyla gideceğim, kendimi ona vereceğim. Barış içinde olmak, huzur
içinde dinlenmek istiyorum ve Tom'a yalnızca şunları demek istiyorum;
yeniden evlenmeden önce, kendini buna değer bir adam haline getir ve o
kızın kalbini bilerek veya bilmeyerek kırmamaya dikkat et...
7 Ekim akşamı saat
altı. Bütün günü yalnız ve hasta geçirdim. Gün ölüyor, keşke ben de
ölseydim. Üzgünüm, yalnızım ve unutulmuş bir haldeyim.... Tom akşama
yemeğe gelmeyecek. Ona, çamaşırcı kadına para vermezse yemek
yapmayacağımı söyledim, o da çekip gitmemi söyledi. Keşke beni seven,
beni düşünen biri olsaydı, belki o zaman mutlu olurdum."
13 Kasım'da, Marion
kendini yalnız başına, kiraladığı küçük bir odada buldu. Kafasında iki
sorun vardı: "telefona 20 Sent harcadım, 60 dolarım ne kadar dayanır?"
ve "sevilmeye, şefkate ihtiyacım var."
On ay boyunca Marion,
ekmek peynirle yaşadı; samimi olduğu birkaç erkeğin cömertliğine muhtaç
kalmıştı. Zamanını yeni erkek arkadaşlar, kabareler ve şovlarla
geçiriyordu. Herzaman para sıkıntısı çekmesine karşın, bu dönemde ölmek
için hiç bir istek belirtmiyordu. Günlüğü ufak tefek günlük olaylarla
doluydu. Tom onu birkaç kez ziyarete geldi, son gelişinden sonra
defterine evli olduğu zamanlardaki gibi şu satırları yazdı: "Yalnızca
sorunlar ve düş kırıklıkları. Tom'un bavulu arka verandada, alıp
götürülmeyi bekliyor. Bu akşam tek bir söz söylemeden çıktı, dünyanın
sonu gelmiş gibi oldu. Yoksa çektiğim acılar hiç dinmeyecek mi? Onu
istiyor muyum? Roy'u (en sık gördüğü erkek arkadaşı) istiyor muyum?
Yoksa ikisini birden mi istiyorum? Acaba delirdim mi, yoksa hiç birini
sevmediğim için yalnızca mutsuz muyum?
Mantığım bana Roy'u
sevmem gerektiğini söylüyor, öyle iyi ki."
İki ay sonra Roy
hakkında şöyle yazmış; "hep sevmediğim, hoşlanmadığım şeyleri yapıyor,
asla öğrenemeyecek."
Daha sonra Marion, evli
bir adam olan Albert Cummings'le tanıştı; ve eski erkek arkadaşlarının
yerini bu adam aldı.
"Bu gece «Bert,
herkesin benim için rastgele, kolay bir kadın olduğumu düşündüğünü
söyledi.... Ona, benim dürüst olduğumu göstermenin tam zamanı. Bert'le
öyle mutluyum ki.... o harika bir insan ve ben onun yanında kendimi çok
değersiz hissediyorum.... Bert beni seviyor galiba yoksa benimle o kadar
çok beraber kalmazdı. Sesi çok nazik; özellikle "Oh kedicik, kedicik"
derken. Ah, Bert, Bert!. Zavallı Roy dün sabah uğradı.... Ben yalnız
Bert'i istiyorum."
Ekim'in sonlarına doğru
Marion bir daire kiraladı ve Bert sık sık ziyaretine geliyordu.
"Kilerden eşyalarımı da
çıkarınca çok mutlu olacağım. Bert'le benim sevimli, küçük bir yuvamız
olacak. Tanrım, bir yıl sonra Bert'le ilişkimiz hakkında acaba ne
yazacağım? Tom'un "küçük dostu" gönlünce eğleniyordur. Tanrı yardımcım
olsun, ben aciz ve iğrenç bir insanım, ama öyle yalnızım ki. Bert beni
yeterince sevmiyor, hafifçe, tutkusuzca seviyor, bu bana yetmiyor. Daha
fazla sevmesini sağlamalıyım yoksa çok acı çekeceğim.
Ben, arkadaşlığın,
aşkın ve şefkatin özlemini çekiyorum. Bert bana bunları verebilseydi,
beni sevdiğini anlardım.
Ama o yapamıyor ona
ilginç gelmiyorum ben basit bir oyuncağım ve en kötüsü de; o yanımda
olduğu sürece, gerçekten öyle davranıyorum. îşte bu gece, yalnızım onu
bekliyorum ve gelmeyeceğini de biliyorum. Tanrım acı bana, rahatlat
beni. Beni al ve yanında tut.
9 Kasım.... birkaç
dakika sonra onunla buluşacağım. Umutsuzluk, sıkıntı ve yalnızlıktan çok
acı çektim.
Kendimi dağıtmak
istiyorum; her şeyi, kendimi, sorunlarımı, yaşamımı unutmak istiyorum.
Neden bitmiyor bunlar? Tanrının bile istemeyeceği kadar kötü müyüm ben?
16 Kasım Pazar gecesi
saat 11. Dün Bert'ten hiç bir haber almadım. İsterse hiç aramasın.
Kalbim artık daha çok kınlamaz ya! Yine ölmüş olmayı istemeye başladım,
herhalde sonbahar melankolisi.... Bu sıkıntı, her türlü hastalıktan daha
çok acı veriyor. Yaşam bir yük. Boş, huzursuz bir hayata doğmuşum.
26 Kasım. Uç haftadan
beri Bert'i bekliyorum. Aptalın biriyim ben.... En geç saat 7'de
geleceğini söylemişti. Of, Tannm, öyle mutsuzum ki. Beş şişe bira içtim
ama ne sarhoş olabiliyorum ne de unutabiliyorum. Evvelki gün Tom'u
gördüm; nerede yaşadığımı sordu, ben de söyledim. Sonra bana mektup
yazdığını ama geri geldiğini söyledi. Tannm, Bert'le bir aldatmaca
oynadığımızı düşünmekten kendimi alamıyorum. Onun aldırmadığına eminim,
ben de öyle. Beni mutsuz eden de bu. Keşke kayıtsız kalabilseydim....
17 Aralık. Bir başka
kutlama günü. Biraz sarhoşum ve çok yorgunum ölü gibiyim. Bert'in eve
gelmesini bekliyorum. Durmadan bekleyen hep ben oluyorum. Tom geceyi
burada geçirdi, benimle dörde kadar kaldı. Cebinde on centi vardı,
babasına biraz daha para almaya gitti
21 Aralık Pazar sabahı.
Bert'in şehir dışında olduğunu söyledikleri için, dün gece eve geç
döndüm. Evde anahtarı ve bir not buldum. Bana 4, 5, 8, 8:30 ve 9'da
telefon etmiş. Neden yedide Joe'nun lokantasını aramamıştı? Bu adam hiç
doğru bir şey yapmaz mı? Yıkıldım. O gelince, dizlerimin üstünde
sürüneceğim."
Bert yine ona döner ve
kısa bir süre sonra askere alınır.
"17 Ocak Bert gidiyor!
Bert gidiyor! Düşünebildiğim tek şey bu. Kalbim ağrıyor. Çok mutsuzum.
Her şey kötü gidiyor. Artık yaşamak istemiyorum. Yaşamaya değer hiçbir
şey yok. Her şey evdeki her eşya bana Bert'i hatırlatıyor; masanın
üstündeki küçük köpek, salondaki menekşeler.... Oh Tanrım, ben yalnızca
Bert'i istiyorum, benim sevgili Bert'imi. Onu benimmiş gibi düşünerek
aptallık ediyorum. O benim değil, olmak da istemiyor. Ama bana iyi ve
kibar davranıyor ve ben onu seviyorum. Geçen gece annem ve Bert'le
restorandayken, askere alındığını söyledi. Oturup ağlamaktansa, içmek
daha iyi geldi. Tanrım, ben deliyim. Bert, benim annemle oturmamı
istiyor. Böyle yapmazsam, herkesle yatacağımı söyledi. Umurunda mı
acaba? Aldırdığına bir inanabilsem! İki veya üç hafta içinde X şehrine
gidecek ve galiba orada ordunun idare bölümüne verilecekmiş. Tanrıya,
buradaki bir bölüme verilmesi için dua ediyorum. Bu çok zayıf bir
olasılık ama şu andaki tek umudum bu, eğer o giderse hiçbir şeyim
kalmayacak hiçbir şey! Bu olay bana Bert'i sevdiğimi gösterdi. O
gidince ne yapacağımı bilmiyorum.
Onun için dürüst
olacağım ama nasıl yaşayacağım nasıl dayanacağım akıllı kalmayı,
delirmemeyi nasıl başaracağım?...
21 Ocak gece saat 11.
Dün gece Bert'le yemek yedik... Kullandığımız sözcükler yalnızca
şunlardı, 'sevgilim' veya 'canım' veya 'tatlım'. Tannm, onu çok
seviyorum. Keşke sevmeseydim. Bana neden bu kadar iyi davranıyor?
Gülerek ona sordum, 'yakında gideceğin için mi, bana acıdığın için mi
böyle iyisin?' diye. Bert'i herkes seviyor, öyle tatlı ve öyle kibar ki.
Bu gece bana, gittiği zaman her ay biraz para yollayacağını söyledi.
Beni düşündüğü için Tanrı onu korusun. Hep onu düşünüyorum. Bert, Bert,
Bert.
[Günlüğünde Bert'in
yazdığı birşeyler gördük:] "Kediciğimin günlüğüne birşeyler yazmak mı?
Ne yazayım? Sonsuza kadar kalacak birşey yazmak isterdim ama benim
sözlerim rüzgâr gibi geliyor ona onu sevdiğimi söyleyemiyorum; çünkü
bana asla inanmaz... Dizlerimin üstünde ona gitsem mi? Ayaklarının
dibine oturup dizlerini öpsem, ona taptığımı söyleyebilir miyim? Hayır,
bunu kimse yapamazbu yalnız düşünülür, hissedilir ve bilinir, inanılır.
Benim için o, kusursuz, iyi ve güzel. Benim için o, bütün yaşamım
boyunca düşlediğim, istediğim, özlediğim herşey... Adeta kendimden
geçiyorum; gözlerimi kapatıyorum, sevgimin şiddetinden. Aynı anda
heryerini, gözlerini, dudaklarını, dizlerini öpebilmek isterdim... Onu
seviyorum onu dünyadaki herşeyden daha çok seviyorum ama yine de bunu
ona söylememeliyim. Çünkü gidiyorum, çok uzağa ve bu herşeyi ikimiz için
de daha zorlaştıracak... Hoşçakal sevgilim. Sana sevgilim diyorum çünkü
benim için sen en sevgili, en tatlı şeysin. Seni, yalnız seni
seviyorum."
Birkaç gün içinde
sorunlar başladı, Bert, Marion'dan şüpheleniyordu, haklı olup olmadığını
bilmiyoruz. Sonra yine mı tlu bir dönem geldi, Marion, sevgilisi
askerdeyken Fransa'ya gidip hemşirelik eğitimi görmeyi planlıyordu.
"8 Mart akşamı saat
10.30. Üç haftadan beri hemen her günümü Bert'le beraber geçirdim. O çok
iyi bir insan. Hep yanımda olmasına öyle alıştım ki, kendimi yeniden
evli gibi hissediyorum... Tam bir evkadını oldum çamaşır, temizlik,
dikiş, yemek yapmak, bulaşık yıkamak ve bu Bert'in hoşuna gidiyor. Onu
elimde tutabilmek için hizmetçilik yapmak zorunda kalmam çok kötü. Şu
anda tırnaklarım mahvoldu. Bert sadakate hayrandır."
Bert, küçük kızı
Janet'i Marion'u görmeye getirdi ve Marion ona hayran oldu.
"22 Mart gecesi saat
9.00. Bert biraz önce gitti. Yemekten sonra yatak odasına gitmeyi kabul
etmediğim için kızdı. Hep önce benim onu öpmemi bekler. Öyle mutsuzum
ki. Bert ne kadar haksız olduğunu biliyor. Geçen gece sarhoşken, bana
Ethel'i nasıl korkuttuğunu anlattı. Galiba aynı oyunu bana da oynuyor.
Her zaman dizlerimin üstünde kalmamı istiyor, ama ben bu kadar
aşağılanmaya dayanamıyorum. Giderken yarın uğrayacağını söyledi ama pek
inanmadım. Ben yapacağımı biliyorum; ona telefon edeceğim. Aslında en
doğrusu, onun gelmesini beklemek olacak. Yapmak istediğim şey ise onu
izleyip, gerçekten eve mi gittiğini görmek!
24 Nisan Pazar,
geceyarısı... Tabii, en önemli şey para! Para bulmalıyım, hiçbir şey
kolay olmuyor. Bana yetecek kadar parayı nasıl bulacağımı bilmiyorum,
daha önce yaptıklarımı yapamam. Bir yanda Bert'in aşkı ve kendimi ona
adamak, öbür yanda ise kendimi tanımadığım birilerine satmak. Bert'im
beni öldürür. Onsuz içki bile içmeyeceğim. Şu son birkaç günden beri her
an ağlamaya hazırım."
4 Mayıs'ta Bert askere
gitti. Günlükteki yazılarda Bert'ten haber aldığı zamanlardaki 'delice
mutluluk' ve mektup gelmediğindeki 'feci anlar' görülüyor. Haziran'da
Bert Şikago'ya döner.
"Öyle mutluyum ki; o
artık burada; ama yanımda olmayınca yine mutsuz oluyorum. Bu ayrılığın
büyüyü bozacağını sanıyordum ama yanılmışım. Hâlâ onun esiriyim, hâlâ
onu delice seviyorum.
24 Mayıs... Bert
yatakta, uyuyor. Bir buçuk saat önce beni çok üzdü. Neden boşanmıyorum
da oturup bunları yazıyorum?... Kahrolasıca Bert, bana çok zarar verdi.
27 Mayıs Pazar
gecesi... Bert'i hergün daha çok seviyorum ve benden uzaktayken çok
mutsuz oluyorum. Bert, benim bütün hayatım. Bütün isteğim onun da beni
sevdiğini bilmek.
25 Eylül... Bert'in de
beni sevdiğini düşünerek kendimi aptal yerine koyuyorum. O hiç kimseyi
sevemez. Benden hoşlanıyor hepsi bu. Ama Tanrı şahidimdir ki, bütün
bunlara bir son vereceğim. Eğer Bert'im 'oraya' giderse, beni hayatından
ebediyen çıkarmış olacak. Sivil kıyafetleri gibi, beni de terketmiş
olacak."
4 Ekimde daktilo
yazmayı öğrendiğini yazıyor.
"7 Kasım Cumartesi,
akşamüstü. Bert'imden bugün mektup gelmedi. Jim, Bert'in sarhoş olduğu
bir gece, benden ayrılmaya çalıştığını söylediğinden bahsetti. Tanrım,
bunu düşünmek bile çok zor. Ne düşüneceğimi şaşırdım Bert beni
sevdiğini gösteren birçok hareket yapmıştı. Ama sevmediğini anlatan pek
çok davranışı da olmuştu. Diğer yönlerim gibi, gövdem de ölebilseydi
keşke. Unutmak ve unutulmak istiyorum. Biraz içebilseydim iyi olurdu.
İşsiz olsaydım içerdim. Ama bu iş, bir yönden beni kurtardı. Bürodayım
ve bir işle meşgulken pek sorunlarımı düşünemiyorum."
Aralık ayında Bert,
Doğu'da askerliğini yaparken, Marion da yanında, dosyalama memuresi
olarak çalışıyor ve küçük bir kulübede yaşıyorlardı.
"5 Şubat. Çalışmaktan
nefret ediyorum. Tanrım, oraya gidip hergün yedi saat okuyup yazmaktan
iğreniyorum. Dışarıda pırıl pırıl güzel bir dünyâ varken..."
11 Şubatta kulübeden
odaya taşındılar, bir tartışma sırasında Marion Bert'e vurunca, dayak
yedi. Günlüğünde üç gün sevgilisinin geri dönüşünü beklediğini yazan
Marion, sonunda ona telefon etti ve yemekte buluştular. Mart'ta
Şikago'ya döndüler.
"8 Nisan. Pazar akşamı,
saat 8, Bert'i dün sabahtan beri görmedim. Beni sevmediğini biliyorum,
beni görmek istememesi kalbimi kırıyor. Buna nasıl dayandığıma
şaşıyorum. Durmadan ağlıyorum, bu kadar zayıf mıyım ben? Mutsuzum.
Kendime acıyorum. Ama göl çok yakında ve bir süre sonra ısınacak.
Tanrım, senin kollarına sığınmak huzur ve barışa kavuşmak ne güzel
olacak!
27 Nisan. Sabah saat
10... Bu şekilde yaşamakla kendime olan saygımı yitirdim. Galiba
evlenmek ve hep birisiyle beraber olmak istiyorum. Çok günah işledim ve
bunun karşılığını da fazlasıyla ödedim. Bert'e karşı dürüst olmanın ne
yararı var? Süt alacak kadar bile para vermiyor. Verdiği üç kuruşu da
kendim için harcamıyorum, ama viski için o, her zaman para buluyor.
21 Mayıs Kahvaltıda
yalnızım, hep yalnız... Bert parası olmadığını söyledi, bu yüzden beni
görmeye gelmiyormuş. Şimdiye kadar bu ay içinde 23 Dolar verdi. Bu
parayla idare etmemi nasıl bekleyebilir? Sağduyum Bert konusunu
kapatmamı söylüyor ama kalbim mantığımı dinlemiyor. Onu hala istiyorum
ve seviyorum.Benim Bert'im! Hiçbir zaman ondan istediklerimi alamadım,
yine de birgün beni ilk öpenin o olacağını umuyorum.
26 Mayıs. Bert durmadan
parasının olmadığını söylüyor, galiba herşey bitti. Burada yaşadığı
halde hiç kira ödemedi. Ne âlâ!"
Haziranın ilk
haftasında Marion, Stout adında başka bir adamla Ohio'ya gitti. Bu
yolculuğun nedeni açıklanmıyor. O yokken Bert dairelerine girdi ve kendi
resmini yaktı.
"Bert yarım saat kadar
bağırıp çağırdıktan sonra çıktı, sonra geri döndü ve bütün gece içti,
bana hakaret etti, ağladı. Bert'in beni bu kadar sevdiğini bilmiyordum.
Bundan sonra beni haftada bir gün göreceğini söyledi. Masum olduğumu
söyledim ama bana inanmıyor, aslında haksız da değil. Benim zavallı
Bert'im, ne yaptım ben? Bana, açlıktan ölmemi istediğini söyledi. Ben de
isterdim ama bu öyle yavaş bir ölüm ki?
8 Haziran (Bert, Stout
yüzünden hâlâ kuduruyor.)... Bert geçmişle ilgili yalanlarımı ortaya
çıkaracağına yemin ediyor ve eğer yalan söylemişsem herşey bitecekmiş.
Galiba sonun yaklaştığını hissediyor ve Bert olmadan bir yaşamı
düşünemiyorum. Beynimi kemiren öyle çok şey var ki bunlar huzurumu
bozuyor ve beni yavaş yavaş öldürüyorlar.
14 Haziran Bert'le tek
bir kötü söz sarfetmeden geçiniyoruz. Bu harika mutluluk için Tanrıya
şükrediyorum. Bunu uzun süre beklemiştim. Her akşam ayık olarak yemeğe
geliyor. Tanrı onu korusun."
Ağustosa kadar mutluluk
ve uyum dolu yaşamlarından bahsediliyor. Sonra Marion'a başka bir adamın
telefon etmesi üzerine, Bert'in kuşkuları yeniden uyandı.
"Bert yemekte içtiği
bir şişe şarapla sarhoş oldu. Bana hakaret etti yine. Benim için
mutluluk yalnızca Bert'le beraber olmak anlamına gelmiyor artık. Geçen
gece benim dürüst olmamın önemi olmadığını söyledi, artık bana
inanmıyor. Zaten bana pek önem vermiyor. Benimle beraber ama yalnızca
onun için herşeyi yaptığım için. İki haftadır çamaşır ve temizlik için
bir kadın geliyor ve bunun çok pahalıya geldiğini söyledi... Yalnızca
ölmek istiyorum. Böylece huzur içinde dinlenebileceğim. Cuma gecesi,
Bert bana orkideler ve güller getirdi, uzun zamandan beri ilk defa..."
Ağustosun son
haftasında bir kabarede Bert'in çok içmesi yüzünden kavga ettiler, Bert,
Marion'u yumrukla dövdü. Bu konuda, onu dayanılmaz bulduğunu ve onun
dokunmasından bile tiksindiğini; onun sevdiği Bert'in öldüğünü ve
düşlerinin bir kâbusa döndüğünü yazıyor. Onun okşamalarından tiksinmesi
ve buluşmalara geç gitmesi üzerine Bert bir ültimatom verir.
"Kanunlar koyduonun
istediği herşeyi yapacaktım ve yapmazsam çıkıp gideceğini söyledi.
(Birkaç gün sonra) Beni
kucağına aldı ve bir süredir sinirli olduğunu söyleyerek özür diledi.
İşte bu uzun zamandan beri duymayı beklediğim sözlerdi. Şimdi herşey
yolunda. Artık bana inanacağını söyledi ama bemm de iyi davranmam
gerekiyordu. Evet, şimdi çok iyiyim.
11 Eylül. Şu son iki
yıldır Bert hakkında yazdığım aptalca şeyleri okudum. Bu defter baştan
sona yakınmalarla dolu birbiri ardına bir sürü yakınmalar. Bütün
bunlardan nasıl sıkılmamışım, nasıl yorulmamışım hayret! Bert'in beni
yatarken öpmemesi yüzünden birçok kereler ağladığımı yazmışım, artık
ağlamıyorum. Bu da bir gelişme sayılır. Acaba daha az sevdiğimi mi
gösteriyor? Yoksa neden? Yıllardır evli olan çiftlerin bütün gün ayrı
kaldıktan sonra akşam buluşunca yaptıkları gibi kayıtsızlığa düşmek
istemiyorum. Bert akşam yemeğe gelince koşup onu karşılamazsam, o
kendiliğinden bir adım atmaz. Görünürde, düzeyde herşey normal gidiyor.
Kötü sözler kullanmıyoruz, o bana kedicik diyor ve biriki kez yanıma
gelip kulağıma tatlı sözler fısıldıyor. Hayır, Bert gibi birisini hiç
tanımamıştım; ara sıra onu unutmak istememe karşın böylesine kibar ve
tatlı olduğu zamanlar yaşamın tadını alıyorum ve kötü günlerimizi
unutuyorum. O tatlılığının ve sevecenliğinin altında, kendini birkaç
erkeğe vermiş olan o kadına karşı duyduğu tiksintiyi hâlâ hissettiğinden
eminim.
Bert'in o çocuğu
(kızını) görmeye gitmesinden pek hoşlanmıyorum. Ama bir metres olarak
başka ne yapabilirim?
11 Ekim.... Bert,
zamanının bir bölümünü evde geçireceğini söyledi. Buna ne kadar
dayanacağımı Tanrı bilir. Bana ayda 200 Dolar verecek... Marjorie
(Bert'in karısı) 300 dolar artı kira alıyor... Bert'i kalbimden ve
yaşamımdan çıkarmak istiyorum ama onu hiç görmezsem şimdikinden daha
mutsuz olacağımdan korkuyorum. Benim hiçbir amacımın olmayışı onu
kızdırıyor. Ama ne için veya kimin için mücadele etmem gerekiyor? Ben
hastayım, zayıfım, yorgunum Bert'le bir gelecek bile düşleyemiyorum.
Beni sonsuz karanlığa atlamaktan alıkoyan tek şey yalnızca bir düşünce
(bir umut bile değil); belki birgün bizi sonsuza dek birarada tutacak
birşeyin olabileceği düşüncesi. Ve böylece, günden güne varlığımı
sürdürüyorum.
26 Ekim. Dört gün önce
Bert beni tam istediğim gibi sıkı sıkıya kucakladı. O çok çalışıyor, çok
yoruluyor. Geçen akşam, hayatının sonuna dek benimle böyle yaşamaya
devam edemeyeceğini söyledi. Janet büyüdükçe onunla daha çok beraber
olması gerekeceğinden, ben de daha çok yalnız kalacakmışım, dolayısıyla
da başkalarıyla beraber olacakmışım. Ve o beni biriyle beraber
yakalayınca da herşey bitecekmiş. Bağımsız olabilmem için bir meslek
öğrenmem için ısrar ediyor.
2 Kasım... Tanrım,
Bert'in benimle kalması için şart olan işleri yapmama yardım et... Beni
mutlu etmek için para ve giysilerin yettiğini zannediyor. Böyle şeylere
ne kadar az önem verdiğimi anlamıyor. Yalnız Bert önemli, Bert, Bert...
Ona karşı duyduğum sevgi beni eziyor, harcıyor, tüketiyor. Bert'in beni
umursamadığını biliyorum. Benim yapacak bir işim var. Tanrım onun beni
sevmesini, bana ilgi duymasını sağlamalıyım ve bunu ancak onunla iş
konusunda konuşarak başarabilirim. İş! O yalnız işle ilgileniyor, benim
ise aşktan içim eriyor. Onun düzeyine yükselmem gerekiyor. Soğuk, zalim,
hesapçı olmalıyım; insanları kendi başarılarım için kullanmalıyım.
Gerçekten, başarıya ulaşabilmek için yapacak çok şey var, özellikle onun
bakış açısından... Bugün Bert'e iki yıl önce aldığım gömleği
düzeltiyorum ve yine benim aldığım yeşil kravatı takıyor."
15 Kasımda onun
sevgisine karşılık vermeyen Marion, Bert gitmeye kalkınca da onunla
kalması için yalvardı.
"Dün gece sonun
geldiğini sandım ve eğer gitmiş olsaydı, ben de gidecek ve hiç
dönmeyecektim. Bert beni çıldırtıyor. Onu memnun etmek için elimden
geleni yaptım, hastayım, yorgunum ve beni hiç sevmiyor. Artık sınıra
ulaştım. Bert'in sevgisini kazanmaya çalışmamın artık hiç bir yaran yok
ve; şimdi veya pek yakında gidebilirim. Bana bu konuda epeyi cesaret
verdi."
10 Aralıkta, Marion
evde yokken Bert eşyalarını toplayıp gitti, ama birkaç saat sonra geri
döndü.
"Bir daha böyle çıkıp giderse, geri döndüğünde ben yaşıyor olmayacağım;
tabii dönerse! Mutsuz olmanın ne anlamı var? Bu sabah benimle konuşmadı,
bana dokunmadı, hiçbir şey yapmadı. Kendime bakacak, hatta yemek yiyecek
gücüm bile kalmadı.
12 Aralık Pazar Bert bir
saat önce gitti. Dün gece büyük bir tutkuyla beni, öptü.... Yıkılmak
üzereyim. Bazen bunu devam ettirmek istiyorum ama aklımda hep bu dünyadan
çekip gitmek var. İki gün önce. Bert'i de yanımda götürmeyi düşünüyordum.
Zenci hizmetçim Fanny yerleri siliyor. Bu planın çılgınca olduğunu biliyorum
ama başka türlü devam edemem. Bert'in kulüpte birkaç gömleği ve traş
malzemesi kalmış, onları bir poşette karısının dairesine götürmek için
getirmişti ve bu sabah bana 'o çocuğu' haftada 34 gece görmesi gerektiğini
söyledi. Onu tamamen kendime saklayamam. Kış geliyor, kışlık giyeceklerim
hakkında hâlâ konuşulmadı. Çok yorgunum. Bütün bunları, sonra (eğer
yapabilirsem!), okunması için yazıyorum.
3 Ocak.... Portakal reçeli
hakkında konuşuyorduk. Ben yapabileceğimi söyledim; aslında tek bir şey
dışında her şeyi yapabileceğimi, o şeyin de 'onun beni sevmesini sağlamak'
olduğunu söyledim. Bert de, "küçük kediciğimi seviyorum, onu kendi tarzımda
seviyorum" dedi. Bunu söylediğini duymak hoşuma gitti, doğru olmasa da...
16 Ocak.... Onunla dün gece
ve bu sabah konuştuk. Bana, aslında hep burada kalmak istediğini ama yerine
getirmesi gereken görevleri olduğunu söyledi.... Hayatının sonuna kadar
benimle geçirmeye niyeti olmadığını, ben de ona, beni bırakırsa çok
üzüleceğini söyledim. Tanrım, son çok yaklaştı galiba.
21 Ocak. (Marion, Bert'in
bir yalanını yakalar ye onun bir kadınla beraber olduğundan şüphelenir.)
Kanapeye uzandı, ben de
oturdum, onu seyrettim. Yaptıklarının beni ilgilendirmeyeceğini söyledi.
Öyle mutsuzum ki.
Bert'e ateşle oynadığını
anlatmaya çalıştım ama dediğim hiçbir şeyi ciddiye almıyor ki.... Başından
beri beni aldattığını anladım artık."
Birkaç gün sonra yine
'harika Bert'inden bahsetmeye başladı. Şubat ayında kısa, olağan iş öyküleri
yazmış, Bert'le olan ilişkilerinden pek bahsetmemiştir.
14 Mart Dün Bert'imi
görmedim.... ben zavallı, yalnız bir kediciğim ama her nasılsa dayanıklıyım
ve henüz delirmedim. Bert hayatımdaki son erkek olacak. Asla başka birisi
onun yerini almayacak. Bunu Bert'e de söyledim ama 'boş laf dedi. Bugün beni
telefonla aradı bu gece gelmeyecekmiş.
Tanrım, şimdi delirsem yeri
değil mi? Her şey çok, çok kötü. 15 Mart. Bert yine telefon etti, bu gece de
gelmiyormuş. Başka yerde yatacakmış. Bana acı Bert. Deliriyorum. Kendimi
uzun zamandan beri tutuyorum. Ne gözyaşı, ne hıçkırık ne de öfke belirtisi
gösterdim yalnızca umutsuzluk ve çılgınlık var bende. Aklımın kayıp
gittiğini hissediyorum. Ah, keşke her şeyi unutabilseydin! bu benim için bir
kurtuluş olurdu.
17 Mart sabahı saat 9:45.
Uykusuz bir gece geçirdim. Bert'i bekledim ve ölümü bekledim.....
16 Nisan Biraz önce Bert'le
konuştum. Hafta sonunda buluşamamıştık; bana büroya gitmemi ve para
vereceğini söyledi. Benimle beraber olma konusunda hiçbir şey söylemedi.
Yıkıldım, parça parça oldum...."
Bert'in soğukluğu ve
ziyaretlerini seyrekleştirmesi üzerine, başka bir kadının varlığından
şüphelenmeye başlar. Bir gün onu telefonla arayıp bulamayınca şöyle yazmış:
"6 Mayıs Cumartesi sabahı
saat 9:45. Geçen perşembe, Bert telefon etti, bir gece önce beni aradığına
yemin ediyordu. Dün onu aramadım, o da aramadı. Biraz önce yine telefon
etti, bana biraz para yollamak istediğini söyledi; ben de şehire ineceğimi
öğle yemeği için buluşabileceğimizi önerdim. Önce ben aramadığım için
memnunum. Kendime saygım Bert'i terketmemi emrediyor. Bir gün bunu
yapabilecek gücü bulacağım."
Bunlar günlüğe yazılmış
olan son anılardı. Buluştukları zaman neler olduğunu bilmiyoruz. Bert,
onunla 6 Mayıs gecesi beraber olmuş ve uyurken de Marion önce onu, sonra da
kendini vurmuştu.