Bilimsel bir çalışma tamamlandıktan sonra çok önemli bir aşama başlamaktadır: Yayın yapma.
Eğer yapılan çalışma yayınlanmazsa bu çalışmadan bilim dünyası haberdar olmaz. Ancak çalışmayı yayına göndermeden önce birçok noktaya dikkat etmek gerekmektedir. Yeterli literatür taraması yapıldı mı? Çalışma hangi dilde yazılacak? Yayın tipi (tam makalemi, kısa araştırma notumu, v.s.) ne olacak? Çalışma hangi dergiye gönderilecek? Dergi seçimi neye göre yapılacak? Bir de dergi yönetimi açısından bakarsak, bir dergi editörü ve/veya Yayın Kurulu Üyeleri, kendilerine bir çalışma sunulduğunda nasıl hareket edecekler? Makale değerlendirme aşaması nasıl olacak? Soruları çoğaltmak mümkündür. Bu çalışmada bu konuyla ilgili bilgiler verilmeye çalışılacaktır.
Uluslararası dergilerin editörleri, danışma kurulu üyeleri ve hakemleri, bazı genel noktalara çok dikkat ederler. Yazar, makalesini dergiye göndermeden önce aşağıdaki soruları kendine sorabilir:
– Çalışmanın yapılma gerekçesi nedir? Çalışmanın yapıldığı alanda hangi boşluk doldurulma-ya çalışıldı? Çalışmanın yapıldığı alanda, daha önce yapılan çalışmaların içinde bu çalışmanın yeri nedir?
– Çalışma bilime bir katkı sağlıyor mu?
– Çalışmada kullanılan metodolojinin uluslararası geçerliliği var mı?
– Çalışmada hangi sonuçlar bulundu? Bu sonuçlar ne anlam taşıyor ve ne gibi bir önemi olabilir?
– Bulunan sonuçların daha önce yapılmış benzer çalışmalardan elde edilen sonuçlarla benzer-lik veya farklılıkları var mı? Varsa nelerdir ve bunların muhtemel nedenleri ne/neler olabilir?
– Kaynaklarda verilen literatürler uluslararası düzeyde mi? Dünyanın herhangi bir yerindeki bir okuyucu bu literatürlere kolay ulaşabilir mi?
– Çalışmanın dil kalitesi nasıldır? Çalışma profesyonel bir dille yazılmış mı?
Doğaldır ki, detaya inildiğinde çok daha fazla dikkat edilmesi gereken noktalar vardır; bunlar genel olabileceği gibi (Makale başlığı ve özet kısmı metni iyi yansıtıyor mu, anahtar kelimeler iyi seçilmiş mi, metinde fazla tekrar var mı, makalenin organizasyonu nasıl?, v.s.), o alana-disipline has özellikler de olabilir. Makalede atıf gösterilen kaynak sayısını gereksizce arttırmak doğru değildir. Tipik bir araştırma makalesi, 25-3o arasında referans göstermektedir.
Hazırlanan makaleye en uygun derginin seçimi çok önemlidir. Birçok makalenin sadece o derginin yayın alanına girmediği için reddedildiği çok görülen bir durumdur. Ayrıca artık birçok dergi sadece online olarak makalelerin gönderilmesini istemektedir, bu konuyu da araştırıp ona göre davranmak gerekir. Bazı dergiler hakem isimleri de istemektedirler. Hakem isimleri verirken dikkatli olmak ve uluslararası yayın ve atıfları olan uzmanların isimlerinin sunulması yararlı olacaktır. Ayrıca yazarın/yazarların, çalıştığı birimden ve eğer mümkünse kendi ülkesinden isim bildirmemesi iyi olacaktır. Bu konuda daha fazla bilgi için mükemmel bir kaynak olan “Day RA. 1998. Bilimsel bir makale nasıl yazılır ve yayımlanır? (Çeviren: Altay GA). 233 Sayfa. TÜBİTAK Yayınları”na bakılabilir.
Prof.Dr.Ahmet Hasan’ın makalesinden alıntı yapılmıştır.