1-Sünnet Nedir?
Sünnet kelimesi dini bir terimdir. Türkçede sünnet olmak, erkek cinsel organını çevreleyen derinin uç kısmının cerrahi yolla kesilip alınması ve cinsel organın uç kısmının ortaya çıkarılması işlemi olarak tanımlanır.
2-Niye Sünnet Yapılır?
Bütün dünyada sünnet yapılmasının en büyük nedeni dindir. Bazı dinlerde sünnet mecburidir ve çocuk doğduktan kısa bir süre sonra sünnet edilir. Bazı din ve toplumlarda ise gelenekseldir. Bazı hastalıkların tedavisinde veya olası bazı sağlık sorunlarını önlemek için de sünnet yapılabilir. Dünyada en çok yapılan cerrahi operasyondur.
3-Hangi Sağlık Durumlarında Sünnet Yapılmalıdır?
-Sünnet derisinde darlık: Sünnet derisinin dar olması çocuğun idrarını güçlükle yapmasına ve sünnet derisinde idrar yaparken balonlaşmaya neden olabilir. Bu darlığın %5'i doğumsaldır ve kendiliğinden oluşmuştur. Sonradan ortaya çıkan %95 oranındaki darlıklar ise ailelerin çocukların cinsel organını temizlemesi sırasında oluşur. Sünnet derisinin temizleme amacıyla sık sık geri çekilmesi deride çatlaklara neden olur. Bu çatlakların iyileşmesi sırasında da daralma meydana gelir. Bu tip daralmalar, sık sünnet derisi iltihabı geçirenlerde de görülebilir.
-Parafimozis (sünnet derisin boğulması): Çeşitli sebeplerle geri çekilen sünnet derisinin tekrar yerine gelmeyerek cinsel organı sıkması ve burada bir boğulma oluşturması durumuna ‘parafimozis’ denir. Bu hastalara elle müdahale edilerek, deri yerine getirilir. Ancak bazen getirilemediği durumlar oluşabilir, bu durumda acil cerrahi müdahale veya sünnet yapılır. Elle yerine getirilen sünnet derisi daha sonra yeniden boğulma yapmasın diye uygun bir zamanda sünnet edilmesi önerilebilir.
-Sünnet derisi iltihabı: Kimi durumlarda sünnet derisi ve cinsel organda akıntı görülür. Sünnet derisi şişer, çocuk idrarını kesik kesik ve zorlanarak yapar. Bu hastalarda da iltihabın tedavi edilmesinden sonra sünnet yapılır.
-Sünnet derisinin yaralanması: Sünnet derisinin fermuara sıkışma ve benzeri yaşanabilecek kazalar sonucu zarar görmesi nedeniyle de sünnet yapmak gerekebilir.
-İdrar kaçağı (Vezikoüriner reflü): İdrar torbasından böbreğe idrar kaçışı olan hastalara sünnet uygulanabilir. Bu tip rahatsızlıklarda, sünnet, hastalığın yeniden geçirilme ihtimalini 10 kat azaltır.
-İdrar yolu enfeksiyonu: Sünnetsiz erkek çocukları, sünnetli çocuklara oranla daha fazla idrar yolu enfeksiyonu geçirir. Bu sebeple sık idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklara da sünnet önerilir.
4-Sünnet Olmanın Faydaları Nelerdir?
Sünnet olmak, penis kanseri riskini ve karşı cinste, Human Papillom Virus ( HPV) bulaşması nedeniyle oluşabilecek rahim ağzı kanseri riskini düşürür. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların azalmasına yardımcı olur.
5-Sünnet Hangi Durumlarda Sakıncalıdır?
Hemofili (kanın pıhtılaşmaması) hastalığı olan çocuklara sünnet yapılmamalıdır. Peygamber sünneti (hipospadias) ve mikro penis hastaları da sünnet edilmemelidir. Bu tip durumlar farklı bir cerrahi müdahale gerektirir ve sünnet derisi bu hastalıkları düzeltme operasyonunda kullanılmaktadır. Operasyon sonrası akut devrede de sünnet sakıncalıdır, enfeksiyon tedavi edildikten sonra sünnet yapılabilir.
6-Sünnet Hangi Yaşlarda Yapılmalıdır?
Sünnet her yaş grubunda yapılabilir. 2-7 yaş arasında, çocuğun psikolojisine zarar verebileceği düşüncesiyle, lokal anestezi ile sünnet önerilmez. Ailenin bu süreçteki tutumu, rahatlığı ve çocukla kurduğu açık iletişim önemlidir. Çocuğa operasyonun nasıl yapılacağı ve sonrası hakkında, anlayabileceği bir dille bilgi verilmelidir. 0-2 yaş ile 7 yaş üstü dönemlerde hem lokal hem de genel anestezi ile sünnet yapılabilir. İdeal olanı sünnetin genel anestezi altında yapılmasıdır.
7-Sünnet Nerede Yapılmalıdır?
Sünnet, ciddi bir ameliyattır. Hastane koşullarında, sterilitenin sağlandığı ve hijyenin ideal olduğu ameliyathane ortamında gerçekleştirilmelidir. Sünnet öncesi, çocuk doktor tarafında muayene edilmeli, sünnete engel olacak bir durum veya bir hastalık olup olmadığını kontrol etmelidir. Kanamaya yol açacak ilaçlar bir hafta öncesinde kesilmelidir.
8-Sünneti Kim Yapmalıdır?
Sünnet, bu cerrahi işlem hakkında eğitimi ve deneyimi olan doktorlar tarafından yapılmalıdır. Hatalı müdahaleler, yapısal ve psikolojik kalıcı hasarlar bırakabilir.
9-Sünnet Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocuk sünnet işleminden hemen sonra yürüyebilir, oynayabilir ve hatta bir hafta sonra yüzebilir. Ancak tüm bunları yaparken, sünnet bölgesinde çarpma veya sürtünme olmamasına dikkat edilmelidir. Bisiklete binmek, sabunlu suyla bu bölgeyi ovalamak gibi işlemler yapılmamalıdır. Şayet sünnet olan çocuk bez kullanıyorsa, büyük boy bez kullanılması önerilir. Daha büyük çocukların bu bölgeyi koruyan sünnet külotu kullanması önerilir. Tedavi sürecinde doktorun vermiş olduğu ilaçların uygun biçimde kullanılması önemlidir.
10-Sünnet Sonrası Ne Gibi istenmeyen Durumlar Olabilir?
Sünnet çok düşük bir oran (%2-%5) da olsa istenmeyen durumlar ortaya çıkabilir.
-Enfeksiyon: Özelikle toplu sünnetlerde ve evde yapılan sünnetlerde, gerekli hijyen şartlarının sağlanmadığı durumlarda görülür. Toplu sünnetlerde, Hepatit B, Hepatit C ve HİV gibi hastalıkların bulaşma ihtimali de yüksektir.
-Kanama: Sünnet sonrası en sık karşılaşılan istenmeyen durumdur. Damarın yetersiz bağlanması veya travma sonrası yaşanan açılma kanamaya neden olur. Müdahale edilmesi gerekir.
- Cinsel organ yaralanması: Erkek cinsel organının ucu hafif ya da tamamen kesilebilir. Kısmı kesilmeler kolay tamir edilirken, tam kesilerin tamiri için büyük operasyonlar gerekebilir.
-Sünnet derisinin yetersiz veya fazla kesilmesi
-Psikolojik sorunlar
-Darlık: Yaranın kötü iyileşmesi veya sünnet için uygun olmayan aletlerin kullanılması nedeniyle olur.
-İdrar kanalı delinmesi: Uygun olmayan aletlerle ve ehil olmayan kişiler tarafından sünnet yapıldığı durumlarda olur. Cerrahi müdahale gerekir.
11-Sünnet Korkusu Nasıl Yenilir?
Çocuğa korkularının yersiz, duyduğu hikayelerin yanlış ve abartılı olduğu anlatılmalıdır.
İnsanların bu konuda yaptığı şakaların gerçek olmadığı belirtilmelidir.
Çocuğun yaşına uygun kelimeler kullanılarak, sorduğu sorular cevaplanmalıdır.
Çocuğun kafasında bir soru işareti kalmamalı, sünnet öncesi ve sonrasında neler yaşayacağı anlayabileceği bir dille anlatılmalıdır.
Gerekirse bir uzmandan yardım alınmalıdır.