Tekrarlayan Gebelik Kayıpları
Düşükler veya spontan gebelik kayıpları, kadınlar için büyük travmalardan biridir. Çiftlerde, fiziksel ve duygusal olarak büyük bir stres oluşturmaktadır. Özellikle iki veya daha fazla sayıda gerçekleşen vakalar tekrarlayan gebelik kayıpları olarak bilinir. Sorunun ne olduğunun anlaşılabilmesi için kapsamlı bir inceleme gerekmektedir. Üreme tıbbındaki önemli gelişmeler, tekrarlayan gebelik kaybının nedenlerini belirlemeye yardımcı olmuştur. Günümüzde, bu tür problemlerinin büyük bir kısmının hangi sebeple gerçekleştiği çoğunlukla bilinebilmektedir.
Tekrarlayan gebelik kaybı nedir?
Bir kadının iki veya daha fazla sayıda hamileliğinin 20.haftaya ulaşmadan önce son bulması durumuna tekrarlayan gebelik kayıpları denir. Gebelik kaybı, ultrason ile yapılan görüntüleme sonrasında teşhis edilir. Çoğu durumda, 5-6 haftalık erken gebeliklerde görülmektedir. Biyokimyasal gebeliklerde herhangi bir embriyo bulunmadığı için genellikle gebelik kayıplarına dahil edilmemektedir.
Gebeliklerin yaklaşık %15’i düşükle sonuçlanır. Genellikle hamilelik kayıpları rastgele bir şekilde gerçekleşir ve altta yatan bir üreme problemi olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak, kadınların yaklaşık %2’si art arda iki veya daha fazla sayıda gebelik kaybı yaşarlar ve bu durum üreme problemini gösterebilir. Bunun sonucunda tam bir tıbbi muayene önerilir.
Annenin ve babanın yaşı arttıkça, gebelik kaybı riskleri artar. Diğer risk faktörleri ise şöyledir:
- Sigara bağımlılığı,
- Alkol tüketimi,
- Uyuşturucu madde kullanımı,
- Steroid olmayan antienflamatuar ilaçların kullanımı,
- Yüksek kafein tüketimi,
- Kadının fazla kilolu olması.
Tekrarlayan gebelik kayıpları neden olur?
Bir kadının rahmindeki miyom, endometriyal polipler, adezyonlar gibi anormallikler; hamilelik sırasında sorunlara neden olabilir. Hamilelik kaybına yol açan en yaygın rahim anormalliği, rahim boşluğunu bölen bir doku duvarının bulunmasıdır. Rahim anormallikleri doğuştan veya sonradan edinilmiş olabilir. Edinilmiş rahim anormallikleri, rahim astarını tahrip edebilen ve skar oluşumuna yol açabilen cerrahi prosedürler, dilatasyon ve kürtaj prosedürlerinden kaynaklanabilir.
Kontrolsüz diyabet, tiroit hastalığı veya polikistik over sendromu (östrojen dengesizliği), tekrarlayan gebelik kaybına katkıda bulunabilir. Başarılı hamilelik için uygun hormon seviyelerine ihtiyaç duyulduğu için, yüksek prolaktin seviyeleri de gebelik kayıplarına neden olacaktır.
Vakaların yaklaşık %50’sinde, gebelik kaybı embriyodaki anormal sayıda kromozomla ilişkilendirilebilir. Bu sorunlar, genellikle gebe kalma anında kendiliğinden ortaya çıkar. Ancak, bazı durumlarda kalıtım yoluyla ebeveynlerden alınabilir.
Birçok erken düşük, embriyo veya fetüsteki genetik anormalliklerden kaynaklanır. Normal gelişimde genleri içeren 46 kromozom vardır. Fetüsün fazladan bir kromozomu olduğu veya bir kromozomu eksik olduğu için gebelik sonlanabilir. Genetik anormallikler, tipik olarak sağlıklı bir bebeğin gelişmesine izin vermemekte, ilerleyen yaşla birlikte risk artmaktadır.
Enfeksiyonlar ve sperm problemleri de dahil olmak üzere tekrarlayan gebelik kaybının başka potansiyel nedenleri vardır. Çevresel toksinlere maruz kalma ve yaşam tarzı faktörleri de probleme katkıda bulunmaktadır.
Erken gebelik kaybı ile kan pıhtılaşma çağındaki kalıtsal anormallikler arasında bir ilişki olduğu varsayılmıştır. Plasentayı besleyen arterlerde pıhtı oluşumunun rahim ve plasenta arasındaki dolaşımı bozabileceği, erken gebelik kaybına yol açabileceğine inanılmaktadır.
Tekrarlayan gebelik kayıplarında yapılan testler nelerdir?
Tekrarlayan gebelik kayıpları bir teşhis koymak adına birtakım testler gerekmektedir:
- Karyotip kan testi: Çiftlerin kromozomal anormalliklerini incelemek için yapılır.
- Histerosalpingogram (HSG): Konjenital veya edinsel olarak gebelik kayıplarına yol açan anatomik anormallikleri dışlamak için rahim değerlendirmesi yapılmalıdır. Rahmin incelenmesi sonohisterogram (SHG), 3 boyutlu ultrasonografi veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) kullanılarak da yapılabilir. HSG ve SHG; uygun maliyetli, basit ve en güvenilir testtir.
- Kan testi: Tiroit fonksiyonunun TSH düzeyinin değerlendirilmesi, AMH düzeyi kullanılarak yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi, antikardiolipin antikorları ve lupus antikoagülanı kullanılarak olası immünolojik faktörlerin ortadan kaldırılması kan testi ile yapılır.
- Diyabet taraması: Yalnızca hastalığın klinik belirtileri olan kadınlara yapılır.
Tekrarlayan gebelik kayıplarında değerlendirilmesi gereken tıbbi geçmiş unsurları ise şöyledir:
- Gebe kalma zamanı,
- Kayıp meydana geldiğindeki gebelik haftası,
- Düşük tespit edildiğinde gebeliğin özellikleri,
- Ultrason sonuçları ve fetal doku üzerinde yapılan genetik testler de dahil olmak üzere tüm testlerden elde edilen veriler,
- Önceki gebelikler, rahim ameliyatları geçmişi, düzensiz adet döngüsü öyküsü, tıbbi hastalıklar, endokrin anormallikleri ve jinekolojik olmayan ameliyatlar hakkında geçmiş elde etmek de önemlidir.
Her çiftin, daha önce var olan veya devam eden kimyasal / çevresel toksinlere maruz kalma durumu, kan pıhtılaşması, ailede tekrarlayan gebelik kaybı, ölü doğumlar, zihinsel gerilik ve konjenital anormallikleri araştırılmalıdır. Endokrin veya jinekolojik anormalliklerle ilgili herhangi bir belirti mevcutsa, hasta üzerinde genel bir fiziksel muayene yapılmalıdır.
Tekrarlayan gebelik kayıpları nasıl tedavi edilir?
İki veya daha fazla hamilelik kaybından sonra, bir dizi tanı testi yapılır ve sonuçlar değerlendirilir.
Altta yatan birçok potansiyel neden olabileceği için gerektiği durumlarda genetik uzmanları, yüksek riskli gebelik uzmanları, üreme endokrinolojisi, üreme immünolojisi ve patoloji de dahil olmak üzere diğer tıbbi alanlardan destek alınabilir.
Tekrarlayan kaybın nedeni cerrahi olarak giderilebiliyorsa, ameliyat için hazırlıklar yapılır. Genetik bir problemin var olması halinde ise, tüp bebek tedavisiyle birlikte yapılacak olan genetik taramalar sonrasında hamileliğin oluşturulması tavsiye edilir.
İncelemeler dahilinde herhangi bir problem bulunamamış ise, bir sonraki hamilelik kan testleri ve ultrason yardımıyla her hafta düzenli olarak izlenmelidir.
Ayrıca sigara içme, alkol tüketimi, kafein kullanımı, toksik maruziyeti ve obezite gibi gebeliği etkileyebilecek yaşam tarzı faktörlerinin değiştirilmesi de tekrarlayan gebelik kayıpları için tedavi yöntemlerindendir.