ileri
Endeksler
SEYAHAT ACENTALARI VE SEYAHAT
ACENTALARI BİRLİĞİ KANUNU
Kanun Numarası : 1618
Kabul Tarihi : 14/9/1972
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 28/9/1972 Sayı: 14320
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 11 Sayfa: 3049
BİRİNCİ KISIM
Seyahat acentaları
I - TANIM
Madde 1 - Seyahat acentaları kar amaciyle turistlere ulaştırma, konaklama,
gezi, spor ve eğlence imkanları sağlayan,onlara turizmle ilgili bilgiler veren,
bu konuya ilişkin tüm hizmetleri gören ve turizm ekonomisine ve genellikle öde-
meler dengesine katkıda bulunan ticari kuruluşlardır.
II - SEYAHAT ACENTALARININ KURULUŞ VE İŞLEYİŞİ
İzin
Madde 2 - Seyahat acentaları,Turizm ve Tanıtma Bakanlığının vereceği işlet-
me belgesi ile kurulurlar.
Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır.
Gruplandırma
Madde 3 - Seyahat acentaları gördükleri hizmetlere göre üç grupta toplanır-
lar:
A) (A) Grubu seyahat acentaları - 1 inci maddede söz konusu olan tüm seya-
hat acentalığı hizmetlerini görürler.
B) (B) Grubu seyahat acentaları - uluslararası kara, deniz ve hava ulaştır-
ma araçları ile (A) grubu seyahat acentalarının düzenliyecekleri turların bi-
letlerini satarlar.
C) (C) Grubu seyahat acentaları - yalnız Türk vatandaşları için yurt içi
turlar düzenlerler.
(B) ve (C) grubu seyahat acentaları kendi hizmetleri dışında kalan diğer
seyahat acentalığı hizmetlerini göremezler. Ancak kendilerine (A) grubu seyahat
acentalarının verecekleri hizmetleri görürler.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
(A) Grubu seyahat acentaları tertipledikleri turistik gezilerle bir önceki
yıl yurt dışından getirdikleri dövizin % 25 ini geçmemek üzere,yurt dışına tur-
lar düzenliyebilirler. Söz konusu % 25 in hesabında,ulaştırma aracı ücreti, ye-
mek, ikamet ve sair masraflar adı altında müşteriden alınan her türlü paralar
katılır.
Yabancı uyruklu seyahat acentaları yurt dışına tur tertibedemezler.
(A) grubu seyahat acentaları, yurt dışına tertipleyecekleri turlarda kara
ulaştırma araçlarını kullanmak istedikleri takdirde, kendilerinden dış hatlara
karayolu ile yolcu nakliyatı ruhsatnamesi istenmez. Ancak, aracın Turizm ve Ta-
nıtma Bakanlığınca tespit edilen vasıflara uygunluğu aranır.
İşletme belgeleri
Madde 4 - (A) grubu seyahat acentaları Turizm ve Tanıtma Bakanlığından ge-
çici işletme belgesi, (B) ve (C) grubu seyahat acentaları ise işletme belgesi
aldıktan sonra faaliyete geçerler. Seyahat acentalığı belgesi almak istiyenler
Bakanlıkça hazırlanan soru fişlerini doldurmak ve müesseselerinin bu kanundaki
şartlara uygunluğunu belgelendirmek suretiyle Bakanlığa bir dilekçe ile başvu-
rurlar. Bakanlık bu konuda birliğin görüşünü de alır. Birlik gerekçeli görüşünü
en geç 15 gün içinde Bakanlığa bildirir.
(A) grubu seyahat acentalarına iki yıl süreli geçici işletme belgesi veri-
lir. Bu süre içinde, yurt dışından tertipliyecekleri turistik turlarla ilgili
olarak toplam 80 000 dolarlık döviz geliri temin eden (A) grubu seyahat acenta-
sının geçici işletme belgesi, işletme belgesine çevrilir. Yabancı uyruklu seya-
hat acentaları veya yabancı seyahat acentalarının şubeleri için bu miktar üç
mislidir.
Söz konusu miktarlarda dövizi iki yıl içinde yurt dışından getiremiyen (A)
grubu seyahat acentalarının geçici işletme belgeleri Bakanlıkça geri alınır.
İşletme belgesi alan (A) grubu seyahat acentalarının her iki senede bir,
yukarıda söz konusu edilen miktarlarda dövizi yurt dışından getirdiklerini bel-
gelendirmeleri şarttır. İşletme belgesini haiz (A) grubu seyahat acentasının
temin ettiği döviz miktarı iki senelik bir devre içinde 80 000 doların altında
kaldığı takdirde, acentanın son beş sene zarfında yurt dışından temin etmiş ol-
duğu döviz miktarı ortalaması göz önüne alınarak Turizm ve Tanıtma Bakanlığı
tarafından iki senelik bir süre daha tanınır. Bu süre sonunda da 40 000 dolar-
lık yıllık ortalamayı tutturamıyan (A) grubu seyahat acentası hakkında 27 nci
maddenin (f) fıkrası hükmü uygulanır.
(B) ve (C) grubu seyahat acentalarına asgari döviz transferi mecburiyeti
aranmaksızın işletme belgesi verilir.
Yabancı uyruklu seyahat acentaları veya yabancı seyahat acentalarının şube-
lerine işletme belgesi verilebilmesi için yurt dışından temin etmek zorunda ol-
dukları öz sermaye miktarı, her yıl Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Turizm
ve Tanıtma Bakanlığınca tespit edilir.
Belgeler kişiseldir ve bir işletmeye mahsus olmak üzere verilir. İşletme
belgeleri Bakanlığın izni olmadan devredilemez. Seyahat acentalığı geçici iş-
letme veya işletme belgesini alan gerçek ve tüzel kişiler, sahip sayılır.
Yurt dışına yolcu götüren veya yurt içinde otobüs işletmeciliği yapan mües-
seselerin hizmetleri nakliyecilik hizmeti niteliğindedir. Bu müesseseler bu ka-
nun hükümlerine tabi değildir.
Seyahat acentalarına verilen geçici işletme ve işletme belgelerine, hangi
gruba dahil oldukları kaydolunur.
İşletmenin adı
Madde 5 - Mevcut bir seyahat acentasının herhangi bir sicil dairesinde daha
önce tescil edilmiş ünvanı başka bir seyahat acentası tarafından alınamaz. Bu
ünvan, başka bir seyahat acentası tarafından iltibasa yol açacak nitelik belir-
ten kelimeler veya yeni bir isim katılarak benzetme yapmak suretiyle dahi kul-
lanılamaz.
Turizm Müessesesi Belgesini haiz tesis isimleri için de yukardaki fıkra hü-
kümleri uygulanır.
Şubeler
Madde 6 - Seyahat acentaları yurt içinde ve yurt dışında sürekli veya geçi-
ci şubeler açabilirler.
Şube açacak seyahat acentaları bu hususu Turizm ve Tanıtma Bakanlığına bil-
dirmeye ve kuruluş izni almaya mecburdurlar.
Şubeler, levhalarında, antetli kağıtlarında, mühür ve kaşelerinde bağlı ol-
dukları merkezi belirtirler.
Şubeler, seyahat acentalarına verilen işletme belgelerine yazılır.
Şubelerin 8, 9, 10 ve 11 inci maddelerde gösterilen nitelikleri haiz olması
şarttır. Yurt dışında şube açacak olan seyahat acentalarının açılacak şubeleri
için döviz tahsisine ilişkin esaslar Turizm ve Tanıtma Bakanlığı ve Maliye Ba-
kanlığı tarafından ortaklaşa tespit edilir.
Yasak faaliyetler
Madde 7 - Seyahat acentaları ve şubeleri, işyerlerinden seyahat acentalığı
hizmetleri dışında faydalanamazlar. Ancak, seyahat acentaları işyerlerinin be-
lirli bir yerinde hatıra eşyası, turist rehberi, kartpostal ve benzeri şeyler
satabilirler.
III - NİTELİKLER
Seyahat acentası sahibinin nitelikleri
Madde 8 - Seyahat acentalarının sahiplerinde, tüzel kişiliği haiz seyahat
acentalarının yönetim kurulu üyelerinde ve yetkili yöneticilerinde aşağıdaki
nitelikler aranır:
a) 18 yaşını bitirmiş olmak,
b) Ağır hapisle veya yüz kızartıcı suçlardan veya hileli iflastan hükümlü
olmamak,
c) Ticari itibar bakımından yeterli olmak,
d) 30 uncu madde hükmüne göre cezalandırılmamış olmak.
Seyahat acentası sorumlu müdürünün nitelikleri
Madde 9 - Seyahat acentalarını bizzat sahipleri işletebileceği gibi, işlet-
meyi kendi sorumlulukları devam etmek üzere bir sorumlu müdüre de tevdi edebi-
lirler. Sorumlu müdürlerin, sahiplerde aranacak niteliklerden başka en az lise
veya dengi okuldan mezun olmaları ve (A ve B) grubu seyahat acentaları sorumlu
müdürlüklerini deruhde ettikleri hallerde İngiliz, Fransız, Alman,İtalyan ve
Arap dillerinden birini bildiklerini Bakanlıkça kurulacak bir komisyon tarafın-
dan yapılacak yabancı dil sınavını kazanmak suretiyle belgelendirmeleri şart-
tır.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra kurulacak seyahat acentaları
sorumlu müdürlerinde yukardaki şartlar yanında en az iki yıl süre ile bir seya-
hat acentasında çalışmış olmak şartı da aranır.
Sorumlu müdürün T.C. uyruklu olması zorunludur.
Seyahat acentasını bizzat sahibi işletiyorsa sorumlu müdürde aranan nite-
likleri de haiz olması gerekir.
Seyahat acentası personelinin nitelikleri
Madde 10 - (A) ve (B) grubu seyahat acentaları merkez ve şubelerinde,devam-
lı olarak en az iki enformasyon memuru ve tertip edecekleri turlarda Turizm ve
Tanıtma Bakanlığınca verilen tercüman - rehber belgesini haiz en az bir tercü-
man - rehber çalıştırırlar. Enformasyon memurlarının İngiliz, Fransız, Alman,
İtalyan ve Arap dillerinden birini bilmeleri ve bilgilerini 9 uncu maddenin
1 inci fıkrasında belirtildiği şekilde belgelendirmeleri şarttır.
(C) grubu seyahat acentaları, merkez ve şubelerinde en az bir enformasyon
memuru çalıştırırlar. Bu memurlarda yabancı dil bilme şartı aranmaz.
Seyahat acentası işyerinin nitelikleri
ileri