Soğuk Savaş yıllarında Sovyetler Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri arasında teknoloji savaşı yaşanıyordu. Bu teknoloji savaşı en çok da kendini askeri anlamda göstermekteydi.
1950'lerin sonunda 60'ların başında Amerika SR-71 adında 3 Mach hıza sahip bombardıman ve keşif uçağı tasarlamaktaydı. Bu uçak Sovyet hava sahasına rahatlıkla girip görevler gerçekleştirebilmekteydi. Sovyetler Birliği bu uçağın engellenmesi için yeni bir uçak projesi başlattı. Bu proje ise hala irtifa rekorunu elinde bulunduran Mig-25'lerin ortaya çıkmasına neden oldu.
Proje 1960'ların başlarında başladı ve 1964'de uçar bir prototip elde edildi. 6 yıl boyunca süren uçuş testlerinin ardından 1970 yılında Mig-25 ler hizmete girdi. Hizmete giren bu Mig-25'ler 3.2 Mach hıza ulaşabilmekte ve 20.000 ile 22.0000 metre irtifada görev yapabilmekteydi. Uçak hizmete girinceye kadar hiç kimse Sovyetler'den bu kadar yüksek performanslarda bir uçak beklememekteydi. Tüm bu yüksek performansın ve yüksek irtifaya olan dayanıklılığın başında şüphesiz o yıllarda Sovyetler'in sahip olduğu madenlerin çokluğundan gelmekteydi. Uçağın gövdesi hafif ve yüksek irtifaya dayanması için titanyum madeninden yapılmıştı. Amerika'nın çok güvendiği SR-71 keşif ve bombardıman uçaklarından daha hızlı ve daha yüksek irtifalarda görev gerçekleştiren bu uçak Amerika'da şaşkınlık yaratmıştı. Uçağın bu etkileyici özelliklerinin yanında büyük eksiklikleri bulunmaktaydı bunların başında ise alçak irtifada uçuşunun zorlaşması, yüksek yakıt tüketimi ve kontrol sorunları gelmekteydi. Uçak özellikle batılı çerçevelerce merak edilmekteydi bu merak 1976 yılında Sovyet Pilot Viktor BELENKO'nun uçakla birlikte Japonya'ya iltica etmesiyle giderildi. Uçak Amerikalı uzmanlar tarafından uzun bir süre incelendi. Özellikle aynı anda birden çok hedefe kitlenebilmesi, yüksek itiş gücüne sahip motorları ve radarlarının uzun menzilli oluşu uzmanları şaşırtmıştı.
Mig-25 toplamda 1190 adet üretildi ve 1984'de üretimi durduruldu. Bu süreçte bazı doğu bloğu ülkeleri ve Hindistan, Suriye, Irak gibi ülkeler tarafından da kullanıldı. Ortadoğu'da ki birçok savaşta aktif olarak bulundu bunlar arasında Irak-İran savaşı, Körfez savaşı sayılabilir. Ortadoğu'nun haricinde Asya'da Hindistan tarafından da bir çok keşif görevinde kullanıldı. Karmaşık yapıları yüksek yakıt tüketimleri ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla kullanımları iyice azalmaktaydı fakat hala aktif olarak Azerbaycan, Suriye, Ermenistan gibi ülkelerce kullanılmaktadır.
Her ne kadar eski bir uçak olsa da hala 37.600 metre ile dünya irtifa rekorunun sahibidir. Gökyüzünde görmek istenilecek kadar da etkileyici bir savaşcıdır.
YAZAN: Ali Ekber GONCA