Pakistan'daki en kötü şöhretli İslami ilahiyat okullardan biri olan Darul Ulum Hakkaniye'nin müdürü "Artık 'Cihat Üniversitesi' değil 'Taliban Hükümet Üniversitesi'yiz" diyerek gülüyor.
Etrafında kendisine hayran destekçileri var, içlerinden biri yere çömelip bacaklarını öpüyor, Mevlana Hamidul Hak okulu birçok defa radikalleşme yuvası olarak nitelendiren eleştirmenlerin taktığı lakap hakkında espri yapıyor. Çünkü mezunları arasında Taliban'ın en güçlü ve en çok korkulan liderleri var, birçoğu dünya genelinde arananlar listelerinde ve şimdi grubun geçen ay komşu Afganistan'da iktidarı ele geçirmesinin ardından yeni bir kabine oluşturdular.
Pakistan'ın kuzeybatısında Afgan sınırından yaklaşık 100 km uzaklıkta bulunan okulla yakın bağlantıları olanlar arasında Taliban'ı kuran ve Usame bin Ladin'e kanat geren tek gözlü münzevi din adamı-savaşçı Molla Muhammed Ömer de var. Hak, ilahiyat okulunun "Afganistan'a ve bölgeye barış" getirdiği için Ömer'e fahri doktora verdiğini söylüyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Taliban'la bağlantılı ve ABD tarafından terör örgütü kabul edilen kötü şöhretli Hakkaniye ağının, aralarında kurucusu Celaleddin Hakkani ve şimdi Taliban'ın mülteciler bakanı olan Halil Hakkani'nin de yer aldığı en büyük isimleri burada eğitim gördü. Taliban'ın sözcüsü Zabihullah Mücahid de bu okulun mezunlarından.
Fakat buna rağmen 54 yaşındaki Hak okulun bir şiddet fabrikası olduğu yönündeki suçlamaları kesinlikle reddediyor. Şu anda dini bir siyasi parti olan Cemiyeti Ulema-i İslam'a (JUI-S) başkanlık eden eski parlamento üyesi, Taliban bağlantılarından büyük gurur duyuyor, Celahuddin ve Taliban'ın yeni içişleri bakanı (ve aranan bir militan) olan oğlu Siracuddin'le görüşmelerinden heyecanla bahsediyor ve Siracuddin'in "alçakgönüllü", "iyi huylu" ve "vizyoner" olduğunu söylüyor.
Afganistan'da Taliban'ın iktidara gelişinin ve geçici kabinenin ilanının pozisyonlarını daha da meşrulaştırdığını düşünüyor ve “daha fazla savaşı önlemek” için Batı'yı onları tanımaya çağırıyor.
"Terör veya savaş üniversitesi olarak bilinmek istemiyoruz. Mezunlarımızdan bazılarının Taliban kabinesinde olmasından gurur duyuyoruz" diyen Hak, Taliban'ın bakanlarının 6'dan fazlasının ya medreseye gittiğini ya da aile üyelerini oraya gönderdiğini tahmin ediyor ve mutlulukla ekliyor:
Bu demek oluyor ki Taliban, bu kişilerin vizyon sahibi, insancıl ve iyi eğitimli olduğunu düşünüyor.
Siyasi iniş çıkışları bildikleri için seçildiler, dünyayla nasıl başa çıkacaklarını biliyorlar.
Hak'ın The Independent'a konuştuğu gün, Usame bin Ladin'in planladığı ve sığındığı Afganistan'ın ABD öncülüğünde işgal edilmesini tetikleyen 11 Eylül terör saldırılarının 20. yıldönümüydü.
Hak, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2 bin 700'den fazla kişiyi öldüren korkunç saldırıları kınıyor fakat Usame bin Ladin'in saldırılardan sorumlu olmadığını ve ABD işgalinin Taliban'ı "kendilerini savunmaya" zorladığını iddia ediyor.
Ve böylece, saldırıların 20. yıldönümünün ABD liderliğindeki NATO birliklerinin geri çekilmesinden sonra Afganistan tekrar Taliban'ın eline geçmişken gelmesinin “bir tür adalet” olduğunu söylüyor.
Amerika sevgi yaymak için gelmedi ve çiçek dağıtmadı. Bölgeyi bombalamaya geldiler ve bu adamlar (Taliban) kendilerini savunuyordu.
Washington ayrılmakla doğru kararı verdi. Çok para harcıyordu ama ekonomik, siyasi ve güçleri arasındaki can kaybı açısından çok sıkıntı çekmişti.
Diyubendi İslam olarak bilinen köktendinci bir Sünni İslam türünü öğreten dünyaca ünlü medrese, Pakistan'ın 1947'de İngilizlerden bağımsızlığını kazanmasından sonraki haftalarda Hamidul Hak'ın büyükbabası Abdul Ul-Hak adlı bir İslam alimi tarafından kurulmuştu.
Abdul Ul-Hak'ın halefi "Taliban'ın babası" olarak bilinen oğlu Sami Ul-Hak'tı ve aile bu lakabı hala bir onur nişanesi olarak görüyor. Sami, 2018'de kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından suikasta uğramıştı.
Şimdi, güneş ışığında parıldayan yeni, pembe renkli büyük kampüs yaklaşık 2 bin 800 öğrenciye ev sahipliği yapıyor; öğrenci topluluğu şu anda okulun en kalabalık döneminin yaklaşık yarısı kadar.
Kalaşnikoflarla silahlanmış muhafızların bulunduğu bir kapının ardında omuzlarına seccade atmış geleneksel İslami kıyafetli adamlar, cumartesi sabahı namazından sonra camiden dışarı akın ediyor.
Önlerinde, cam pencerelerin arkasında 1940'lardan kalma klasik bir araba var. Tabeladaysa bu arabanın 1970'lerde Abdul Ul-Hak tarafından ülkeyi gezip konuşmalar yaparken kullanıldığı ve Ul-Hak'ın aynı zamanda (zulüm gören) Ahmediye cemaatine karşı harekete katıldığı yazıyor. Bu, okulun ideolojik eğilimini net şekilde hatırlatan bir işaret. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Ahmedilerin onlarca yıldır cinayetlerle hedef alındığını ve şiddete maruz kaldığını söylüyor.
Bir diğer hatırlatma da, elbette, mezunların listesi. Darul Ulum Hakkaniye'nin en ünlü öğrencileri arasında 2016'da Pakistan'ın güneybatısında ABD'nin düzenlediği bir insansız hava aracı saldırısında öldürülene kadar Molla Ömer'in halefi olan Taliban'ın dini lideri Ahtar Mansur da yer alıyor.
Kötü şöhretli Hakkani ağı ve kurucusu Celaleddin Hakkani, isimlerini bu okuldan alıyor çünkü Celaleddin burada okudu. (Taliban ayrı bir Hakkani ağının varlığını reddediyor ve Celaleddin'in Taliban'ın önde gelen isimlerinden biri olduğunu söylüyor.)
Bununla birlikte Celaleddin, bildirilenlere göre Taliban'ın yeni içişleri bakanı Siracuddin de dahil (Hak bunu reddetse de) birkaç oğlunu buraya göndermişti. ABD, Siracuddin üzerine 2008'de Kabil'deki bir otele düzenlenen saldırıya karıştığı iddiası ve El Kaide'yle bağları nedeniyle 10 milyon dolar (yaklaşık 85 milyon TL) ödül koymuştu.
Hak, Taliban'ın eğitim bakanı Abdulbaki Hakkani ve mülteciler bakanı Halil Hakkani de dahil birçok başka bakanın da burada eğitim aldığını doğruluyor. Aralarında Taliban'ın kurucularından biri olan Başbakan Yardımcısı Molla Abdulgani Birader'in de olduğu diğer bakanlar ya oğullarını bu okula gönderdi ya da burada okuyan amcaları ve babaları vardı.
Dolayısıyla ilahiyat okulunun tarihi, 2 bin 500 km'lik bir sınırı ve sayısız siyasi, dini ve kültürel bağı paylaşan Afganistan ve Pakistan'daki çatışmaların karışık tarihine sıkıca bağlı.
Pakistan uzmanları The Independent'a okulun 1980'lerde, okulu sınırın hemen ötesindeki Sovyetlerle savaşan mücahit güçlerini yetiştirmek için işe yarar bir yer olarak gören Batılı istihbarat servisleri tarafından desteklendiğinde parladığını söyledi. Aynı uzmanlar okulun daha sonra büyük ölçüde Suudi Arabistan tarafından finanse edildiğini ve 1990'ların başında Sovyet birliklerinin Afganistan'dan çekilmesinin ardından grubun Pakistan'ın kuzeyinde ortaya çıkmasıyla Taliban'a bağlı hale geldiğini söylüyorlar.
Pakistan'ın militan İslam'la mücadelesi ve Afganistan'la ilişkisi hakkında birkaç kitap kaleme alan önde gelen Pakistanlı gazeteci Zahid Hüseyin, "Sami Ul-Hak'la (Hamid'in babası) birkaç kez görüştüm. Bir noktada Usame bin Ladin'le olan bağlantısıyla övünmüştü" diye anımsıyor:
Okul sınırın her iki tarafında da Taliban için ideolojik bir merkez olarak adlandırılabilir.
Taliban hakkında birkaç kitap yazmış olan Ahmed Raşid, medresenin 1990'ların başında Pakistan tarafından da komşu Afganistan'ın hemen bitişiğindeki topraklarda konuşlanan ve önemli ticaret yolları üzerinde hakimiyet sahibi olan savaş ağalarıyla savaşmanın bir yolu olarak desteklendiğini söylüyor.
Okul bu noktada "dünyaca ünlü" oldu.
Raşid, "Dünyanın her yerinden öğrenciler gelirdi. Bu onların cihatla ilk tanışmalarıydı" diyor.
Her iki uzman da, bağlantılara rağmen, okulun Pakistan hükümetleriyle hiçbir zaman karşı karşıya gelmediğini söylüyor. Okulun kapıları hiçbir zaman kapanmadı, hükümetin 2014'te yakındaki Peşaver kentinde 100'den fazla öğrencinin katledildiği ve Taliban'ın Pakistan kanadı Tehrik-i Taliban'ın (TTP) üstlendiği katliamın ardından ruhsatsız din okullarına karşı harekete geçeceğine ant içtiği zamanda bile. (TTP'nin de okulla bağlantıları olduğu söyleniyor.)
Bunun yerine, 2018'de Pakistan medyası yerel hükümetin ilahiyat okuluna 277 milyon rupiden (yaklaşık 12 milyon TL) fazla bağışta bulunduğunu bildirmişti; Başbakan İmran Han bunun müfredatta düzenlemelere gidilmesini sağlamak için olduğunu söylemişti fakat eleştirenler politik gayeler olabileceğini düşünüyordu.
Aynı yıl gerçekleşen bir seçim öncesinde Hak'ın babası Sami ve liderliğini yaptığı JUI-S partisi, Başbakan'ın Pakistan Tahrik-i İnsaf (PTI) partisiyle destek kitlesini genişletmek için seçim öncesinde kısa süreliğine ittifaka girmişti.
Bugünse okul yeniden ilgi odağı olmuş durumda.
The Independent'a ofisinde konuşan Hamidul Hak, "Taliban kabinesi açıklandığında onları telefonla tebrik ettim ve dünya onları izlerken çok dikkatli bir şekilde devam etmelerini istedim" dedi.
"Batı" tarafından "insan hakları ihlali" olarak görülebileceği için Taliban'ı en katı Şeriat kanunu cezalarının (kadınları kırbaçlama örneğini verdi) hemen uygulanmasına karşı uyardığını söyledi.
Açıklandığında geniş hükümetin daha kapsayıcı olacağını ve kadın üyelere sahip olacağını umduğunu söylüyor.
"Dikkatli olmalılar ki mücadele boşa gitmesin" diye ekliyor.
Ve bu, bir yandan Afgan Taliban yönetimiyle bağlar inşa edip diğer yandan iltisaklı TTP'de vücut bulan iç terörizm sorununu kontrol altında tutarak ip üstünde yürümesi gereken komşu Pakistan için meselenin can alıcı noktası.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/311 Nisan 2023 - Finlandiya Sosyal Demokrat Partisi Genel Başkanı ve Finlandiya Başbakanı Sanna Marin, başkent Helsinki'de yaptığı mitingde destekçileriyle bir araya geldi. Kuzey Avrupa ülkesinde halk yarın genel seçimler için sandık başına gidecek. Finlandiya'da siyasi partiler, meclisteki 200 sandalye için yarışacak (Jonathan Nackstrand/AFP)
-
2/3131 Mart 2023 - Ukrayna'nın başkenti Kiev yakınlarında merasim kıtasından askerler, Buça'nın kurtuluşunun birinci yıldönümünde bayrak törenine hazırlanıyor. Rusya'nın Ukrayna istilasında 401 gün geride kaldı (Gleb Garanich/Reuters)
-
3/3130 Mart 2023 - Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Brezilya'nın başkenti Brasilia'da, Liberal Parti genel merkezi önüne gelen destekçilerini selamlıyor. Üç aydır ABD'nin Florida eyaletinde kalan Bolsonaro, siyasi sahnede yeni bir rol arayışıyla ülkesine döndü. Bolsonaro'nun geçen seçimde kaybettiğini kabul etmeyen destekçileri, 8 Ocak'ta Kongre Sarayı, Devlet Başkanlığı Sarayı ve Yüksek Mahkeme'yi basmıştı. Söz konusu olaylardan sonra 14 Ocak'ta Bolsonaro hakkında soruşturma açılmıştı (Eraldo Peres/AP)
-
4/3129 Mart 2023 - Britanya Kralı III. Charles ve Konsort Kraliçe Camilla, Almanya'ya gerçekleştirdikleri resmi ziyarette Berlin Brandenburg Willy Brandt Havalimanı'na iniş yaptı. Bu, Kral Charles'ın tahta çıktıktan sonra yaptığı ilk yurtdışı ziyareti. Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile eşi Elke Büdenbender, Kral ve Konsort Kraliçe'yi ünlü Brandenburg Kapısı'nda karşıladı. Karşılama törenini yüzlerce kişi izledi (Michele Tantussi/Reuters)
-
5/3128 Mart 2023 - Fransa'nın batısındaki Nantes kentinde eylemciler, hükümetin meclisin oylamasına sunmadan kabul ettiği yeni emeklilik yasasını protesto etmek için bir araya geliyor. Hükümete geri adım attırmak isteyen sendikalar, protestolardan vazgeçmeme sözü verdi. Çok sayıda sektör, 10'uncu kez ülke çapında iş bıraktı (Sebastien Salom-Gomis/AFP)
-
6/3127 Mart 2023 - İsrail'in Tel Aviv şehrinde, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin yargı reformu planlarına karşı düzenlenen protesto gösterilerinde polis, bir otoyolu kapatan göstericileri dağıtmak için tazyikli su kullanıyor. İsrail halkı yargı reformunu haftalardır protesto ediyor. Sözkonusu reformun durdurulmasını söyleyen Savunma Bakanı Yoav Gallant'ın görevden alınmasının ardından onbinlerce İsrailli sokakları doldurdu (Oren Ziv/AP)
-
7/3126 Mart 2023 - Protestocular Hong Kong'da düzenlenen miting sırasında numaralı yaka kartları takıyor. Pazar günü onlarca kişi, Kovid-19'a yönelik büyük kısıtlamaların kaldırılmasından bu yana ilk kez izinli gösteri düzenledi. Protestocular hükümet karşıtı eyleme, boyunlarına numaralandırılmış kartlar takmanın da aralarında yer aldığı son derecede katı kurallar altında katılım gösterdi (Louise Delmotte/AP)
-
8/3125 Mart 2023 - Emeklilik yaşı protestolarının ülkeyi kasıp kavurduğu Fransa'nın Sainte-Soline komününde, tarımsal sulama için yeni bir su havzası kurulması çeşitli çevre kolektifleri ve sendikaların çağrısı üzerine protesto edildi. 1500 eylemcinin katılmasının beklendiği protesto için 3 binden fazla polis memuru ve jandarma görevlendirildi (Thibaud Moritz/AFP)
-
9/3124 Mart 2023 - Almanya'nın batısındaki Hagen kentinde, demiryolu yükleme istasyonunda yük vagonları rayların üzerinde bekliyor. Hızla yükselen enflasyonla başa çıkabilmek için daha yüksek ücretler talep eden işçiler, 27 Mart'ta greve giderek Almanya genelindeki ulaşımı durma noktasına getirecek. Verdi ve EVG sendikaları havalimanları, limanlar, demiryolları, otobüsler ve metrolardaki çalışanların iş bırakacağını açıkladı (Ina Fassbender/AFP)
-
10/3123 Mart 2023 - Britanya'nın başkenti Londra'da, Birleşik Krallık'ta ulusal karantina ilan edilmesinin üçüncü yıldönümünde yakınlarını Kovid-19 sebebiyle kaybedenler Ulusal Kovid Anı Duvarı'na mesajlarını yazdı. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre 21 Mart 2023 itibarıyla dünya genelinde 761 milyondan fazla vaka görüldü ve yaklaşık 7 milyon kişi hayatını kaybetti (Henry Nicholls/Reuters)
-
11/3122 Mart 2023 - Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta emekli bir asker, daha iyi ücret talep etmek için katıldığı protestoda ordu ve çevik kuvvetle karşı karşıya geldi. Lübnan güvenlik güçleri, hükümetin merkezine giden yoldaki çitleri aşmaya çalışan yüzlerce protestocuyu dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Ülkedeki zorlu ekonomik duruma yönelik öfke büyümeye devam ediyor (Hüseyin Malla/AP)
-
12/3121 Mart 2023 - ABD'nin Florida eyaletinde Donald Trump'ın destekçileri, eski başkanın Palm Beach'teki Mar-a-Lago malikanesinin yakınlarında eylem düzenledi. Trump daha önce salı günü tutuklanmayı beklediğini duyurmuş ve destekçilerini sokağa çıkmaya çağırmıştı. ABD'de polis teşkilatları yaşanan gelişmeler üzerine büyük protestolara karşı hazırlık yapılıyor (Giorgio Videra/AFP)
-
13/3120 Mart 2023 - Kenya'nın başkenti Nairobi'nin gecekondu mahallesi Kibera'da, yanan bir barikatın yanında polise taş atan bir protestocu havaya zıplıyor. Son seçim sonuçları ve artan hayat pahalılığı nedeniyle Kenya'nın başkentinde sokaklara dökülen yüzlerce muhalif, muhalefetin düzenlediği protesto gösterilerinde Devlet Başkanı William Ruto'nun istifa etmesini talep ediyor. Protestolara polisin biber gazıyla müdahale ettiği bildirildi (Ben Curtis/AP)
-
14/3119 Mart 2023 - Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu'nun da aralarında bulunduğu grup, 15 Mart 1943'te Auschwitz-Birkenau toplama kampına tehcir edilenleri taşıyan trenin kalktığı istasyona doğru ilerlerken "Bir Daha Asla" yazılı bir pankart taşıyor. Yunanistan Yahudilerini Auschwitz-Birkenau'ya götüren ilk tren 15 Mart'ta kalkmıştı. Yunanistan bu ilk tehciri 80. yıldönümünde andı. Ellerinde "Bir Daha Asla" yazılı beyaz balonlar taşıyan her yaştan yaklaşık bin kişi, Selanik'teki eski tren istasyonuna yürüdü (AFP)
-
15/3118 Mart 2023 - Günün erken saatlerinde Yogyakarta'daki Merapi Yanardağı lav püskürtüyor. Endonezya'daki Merapi Yanardağı'nda volkanik hareketlilik yaşandığı bildirildi. Yogyakarta'daki Jeolojik Afet Teknolojik Araştırma ve Geliştirme Birimi, alarm seviyesinin 3'e çıkarıldığını aktardı. Endonezya'nın en aktif yanardağının önceki günlerde faaliyete geçmesiyle dağın yamaçlarında turizm ve madenciliğe ara verilmişti (Devi Rahman/AFP)
-
16/3117 Mart 2023 - Fransa'da çöpçülerin emeklilik reformunu protesto etmek için greve gitmesi nedeniyle Paris'in birçok sokağında fotoğraftaki gibi manzaralar oluştu. Emniyet Müdürlüğü, kentte oluşan binlerce tonluk çöp yığınının halk sağlığını tehdit ettiği gerekçesiyle grevdeki temizlik işçilerini zorla çalıştırmaya başladı (Bertrand Guay/AFP)
-
17/3116 Mart 2023 - Yunanistan'da geçen ay gerçekleşen ve ülkenin en fazla can kaybı yaşanan tren kazası sebebiyle sendikalar ülke genelinde grev çağrısı yaptı ve protesto gösterileri, fotoğrafın çekildiği Atina'da yoğunlaştı. 57 kişinin hayatına mal olan tren kazasındaki ihmalleri ve ülkenin demiryollarındaki yetersizlikleri protesto eden eylemciler polisle çatıştı. Genel grevde ana caddeler kapatıldı, gemi seferleri iptal edildi, metro istasyonları açılmadı ve havayolları seferlerinde değişikliklere gidildi (Stoyan Nenov/Reuters)
-
18/3115 Mart 2023 - Pakistan'ın Lahor kentinde protestocular, eski Başbakan İmran Han'ın gözaltına alınmasını engellemek için polislerle çatıştı. Lahor Yüksek Mahkemesi, eski başbakanın gözaltına alınması için başlatılan operasyonun ertelenmesine karar verince, yüzlerce protestocuyla şiddetli bir çatışmaya giren polis, Han'ın evine uyguladığı ablukayı kaldırdı. Başbakanlığı döneminde yabancı devlet yetkililerinden aldığı hediyelerin satıldığı iddiasıyla ilgili davada duruşmalara katılmadığı için Han hakkında tutuklama emri çıkarılmıştı. Eski başbakan 2022'de, aldığı hediyelerin ayrıntılarını açıklamadığı gerekçesiyle 5 yıllığına siyasetten men edilmişti (Arif Ali/AFP)
-
19/3114 Mart 2023 - Belçika'nın Zellik kasabasında, Delhaize süpermarket zincirinin çalışanları eylem düzenledi. Yakın zamanda Delhaize, Belçika'da bulunan 120'den fazla şubesini maliyetleri düşürmek amacıyla bağımsız alıcılara satacağını açıklamıştı. Bugün sendika temsilcileriyle market yöneticileri arasındaki görüşmelerde uzlaşma sağlanamayınca protestolar patlak verdi. Satış duyurusunun ardından grevler nedeniyle 128 şubenin çoğu bir haftadır kapalı (Benoit Doppange/AFP)
-
20/3113 Mart 2023 - Britanya'daki monarşi karşıtları İngiliz Milletler Topluluğu Günü'nde, Kraliyet Ailesi üyeleri tören için Londra'daki Westminster Abbey Kilisesi'ne gelmeden önce protesto düzenledi. Kilisenin önünde toplanan protestocular "Benim Kralım Değil" yazılı pankart taşıyor. 8 Eylül'de II. Elizabeth'in ölümünün ardından tahta geçen Kral III. Charles'ın taç giyme töreninin 6 Mayıs'ta yapılması planlanıyor (May James/Reuters)
-
21/3112 Mart 2023 - Moldova'nın başkenti Kişinev'de, Rusya yanlısı Şor Partisi'nin üyeleri ve Halk Hareketi isimli grubun düzenlediği protestoda halk "Moldova'da savaşa hayır" yazılı bir pankartla yürüyor. Eylem, Batı yanlısı hükümet ve düşük yaşam standartlarına karşı yapıldı. Moldova polisi yaptığı açıklamada, ülkenin Batı yanlısı yeni hükümetine karşı başkentte aynı gün düzenlenen bir protestoda, kitlesel kargaşaya neden olmayı amaçalayan Rusya destekli bir grubun planını engellediklerini açıkladı (Aurel Obreja/AP)
-
22/3111 Mart 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te emeklilik reformunu protesto eden ve ülke genelinde grev düzenleyen eylemciler, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u Fransız hükümdar XIV. Louis olarak gösteren afişin etrafında toplanıyor. Hükümet tarafından önerilen reformda emeklilik yaşı 62'den 64'e çıkacak ve çalışılması gereken yıl miktarı da artacak. Protestolarda 7 gün geride kalırken sendikalar hükümet üzerinde baskı kurma sözü veriyor. Hatta bazı sendikalar sonu belirsiz grevler yapmaya devam edeceklerini belirtiyor. (Emmanuel Dunand/AFP)
-
23/3110 Mart 2023 - Bir asker, Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda düzenlenen anma töreninde "Da Vinci" kod adlı Ukraynalı subay Dmitro Kotsyubaylo'nun fotoğrafını taşıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin "Ukrayna Kahramanı" nişanı verdiği Kotsyubaylo, 7 Mart'ta Donetsk bölgesindeki Bahmut yakınlarında çıkan bir çatışmada hayatını kaybetti (Efrem Lukatsky/AP)
-
24/319 Mart 2023 - Ukrayna'nın Lviv kentinin yaklaşık 50 kilometre yakınlarındaki Velyka Vilshanytsia köyünde bir Ukrayna yurttaşı, Rusya'nın yaptığı saldırıda yıkılan evin enkazında yürüyor. Rusya'nın haftalardır Ukrayna'ya düzenlediği en büyük saldırıda 6 kişi hayatını kaybetti ve savaşın harap ettiği ülke genelinde elektrik kesintileri yaşandı (Yuriy Dyachyshyn/AFP)
-
25/318 Mart 2023 - Almanya'nın başkenti Berlin'de halk, Dünya Kadınlar Günü'nde İran ve Afganistan'daki kadınlara desteklerini sunmak için eylem düzenledi. Birleşmiş Milletler Afganistan Özel Temsilcisi Roza Otunbayeva, Kadınlar Günü sebebiyle yayımladığı açıklamada Taliban yönetimindeki Afganistan'ın dünyada kadın haklarının en fazla baskılandığı ülke olduğunu belirtti. UNESCO verilerine göre Afganistan'da okul çağındaki kadınların ve kız çocuklarının yüzde 80'i eğitimin dışında kalmış durumda (Markus Schreiber - AP)
-
26/317 Mart 2023 - Fransa'nın kuzeydoğusundaki Metz kentinde eyleme katılan protestocuların meşalelerini yakması, kameraya böyle yansıdı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un emeklilik yaşını 62'den 64'e yükseltecek reforma karşı bu yılın başından itibaren ülke genelinde düzenlenen büyük çaplı protestolar bugün de sürdü. Sendikaların ülkeyi "durma noktasına" getirme sözü vermesiyle enerji, ulaşım, eğitim ve daha birçok alanı kapsayacak muazzam boyutta grevler yapılması bekleniyor (Jean-Christophe Verhaegen/AFP)
-
27/316 Mart 2023 - Halk, Hindistan'ın Haydarabad kentinde Holi festivali kutlamasında şarkı söylüyor, dans ediyor ve birbirlerine boya atıyor. Eski bir Hindu festivali olan Holi 8 Mart'ta kutlanacak olsa da etkinlikler neredeyse bir hafta önceden başlıyor. Renklerin Festivali diye de bilinen Holi'de baharın gelişi ve iyiliğin kötülüğe karşı zaferi kutlanıyor (Mahesh Kumar A./AP)
-
28/315 Mart 2023 - Yunanistan'ın kuzeyinde yer alan Rapsani'deki tren istasyonunda, 57 kişinin ölümüyle sonuçlanan tren kazasında hayatını kaybedenler için düzenlenen anma etkinliğinde raylara çiçekler kondu. Yunanistan'ın tarihindeki en ölümcül tren kazasın gerçekleştiği Tempi Vadisi'nde öğrenciler ve yurttaşlar bir araya geldi. 28 Şubat'taki kazanın ardından başlayan kitlesel protestolarsa 5. gününde devam ediyor (Sakis Mitrolidis/AFP)
-
29/314 Mart 2023 - Endonezya'nın başkenti Cakarta'da yurttaşlar akaryakıt deposunda çıkan yangın sonucu kullanılmaz hale gelen araçlardan birinin yanından geçiyor. Mahalleye yayılan yangın, binlerce kişiyi bölgeyi terk etmek zorunda bıraktı. Devlete bağlı enerji şirketi Pertamina'ya ait akaryakıt depolama istasyonundan yükselen alevler en az 17 kişinin ölmesine sebebiyet verdi, en az 50 kişi de yaralandı. Şirketin CEO'su özür diledi ve bu tür bir olayın tekrar etmeyeceğini söyledi (Tatan Syuflana/AP)
-
30/313 Mart 2023 - İtalya'nın başkenti Roma'da Gelecek için Cumalar hareketine destek veren binlerce genç, iklim eylemi protestosunda sokaklara döküldü. Eylemcilerin taşıdığı pankarttaysa "çevre farkındalığına sahip bir nesil" yazıyor. Bu haftaki yürüyüşte devletlerin karbon salımına yol açan fosil yakıtların kullanılmasını caydırmak yerine bunları sübvanse edip bunlara yatırım yapmasına dikkat çekildi (Filippo Monteforte/AFP)
-
31/312 Mart 2023 - Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde Witwatersrand Üniversitesi öğrencileri, düzenledikleri eylem sırasında okula girmeye çalışırken güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Protesto, üniversitenin barınma imkanı olmayan ve harçlarını ödeyemeyen öğrencilere yeterince destek sağlamadığı iddiasıyla düzenlendi. Üniversite yaptığı açıklamada ek güvenlik önlemlerinin alındığını ve akademik programın olduğu gibi devam edeceğini belirtti (AFP)
Yaklaşık 20 dini partiden oluşan bir platformun da başkanı olan Hak, Pakistan'da Taliban'ın Afganistan'ı hızla ele geçirmesini Batı emperyalizmi ve laiklik karşısında bir zafer olarak alkışlayan birçok tutucu dini şahsiyet arasındaydı.
Taliban, Afganistan İslam Emirliği'ni ilan ettikten kısa süre sonra takipçilerine yaptığı açıklamada Hak, Taliban'ın "Afganistan'da eşsiz bir barış ve güvenlik" tesis ettiğini ve bunun Pakistan'da da benzer bir değişikliğe "ilham vermesi" gerektiğini söylemişti.
The Independent'a verdiği demeçte "Evet, bunun Pakistan'da gerçek bir İslami sistem için mücadeleye ilham vermesini umuyorum" ifadelerini kullanan Hak, mücadelenin "demokratik" ve "barışçıl" olması gerektiğini de ekledi:
Anayasamız şeriat kanunu olacağını ve tüm kanunların Kuran kanunlarına göre yapılacağını söylüyor ama ülkemizde hala Britanyalıların kanunları var.
Ve asıl soru, bu mücadelenin pratikte Pakistan için nasıl görüneceği.
Pakistanlı üst düzey güvenlik kaynakları The Independent'a, Afgan Taliban'ına terörist faaliyetlerdeki rolü nedeniyle Taliban'ın Pakistan dalıyla bağlarını koparması, onu yalnızlaştırması ve nihayetinde etkisizleştirmesi için lobi faaliyetlerinde bulunduklarını söyledi. Pakistan Dışişleri Bakanı, The Independent'a yaptığı açıklamada Taliban'ın Pakistan'a, Afganistan'ın Pakistan topraklarındaki TTP (veya IŞİD) terör saldırıları için hazırlanma alanı olarak kullanılmasına izin vermeyeceklerine dair sözlü güvence verdiğini söyledi. Bu TTP'nin yalnızca iki hafta önce güneybatıdaki Ketta kentinde meydana gelen bir intihar saldırısını üstlenmesiyle daha da elzem oldu.
Hatta Pakistan'ın bu konuyu gündeminin en başında tuttuğu iddia edilen istihbarat şefi Kabil'e uçtu.
The Independent, Pakistan'da yasaklanan TTP'yle kesin ilişkisi konusunda Hakkaniye ilahiyat okuluna defalarca baskı yaptı fakat net bir yanıt alamadı.
Fakat okul ve Hak, terörist faaliyetlere karıştığını defalarca yalanladı.
Rahatsız edici bağlantılar var. 2007'de Eski Başbakan Benazir Butto'ya düzenlen suikastı araştıran polis, (Pakistan Taliban'ı üyesi olduğu düşünülen) katillerin plan hakkında medresenin çok sayıdaki bölümünden birinde ön bilgilendirme aldığını söyledi.
TTP daha sonra 2014'te hükümetle yaptığı kısa süreli barış görüşmelerinde örgütü temsil etmesi için Hamid'in babası Sami Ul-Hak'ı aday göstermişti.
Hak "Bizi suçlayan ve terör üniversitesi olarak etiketleyen çok fazla kişi var çünkü İslam'a karşılar" diye ısrar ediyor:
Bizi 'terör örgütü' kampüsü olarak yaftalayarak insanları bizden ve İslam'dan korkmasını istiyorlar.
Okulun Pakistan Başbakanı'nın yanı sıra ABD ve Afgan Büyükelçileri gibi isimleri ağırladığını, babasının bölgeye uzlaşma ve barış getirmek için Pakistan, Afganistan ve Taliban arasında önemli bir arabuluculuk rolü oynadığını söylüyor.
Hak "Babam son nefesine kadar tüm insanlık için barışçıl bir rol oynadı" diyerek bu mirası sürdürdüğünü de sözlerine ekliyor.
Başka bir destekçi ayağa kalkıp bacağına masaj yapmaya başladığında Hak, Afganistan konusuna geri dönüyor. Sözlerini bir uyarıyla bitiriyor.
Artık Taliban iktidarda olduğundan Batı dünyasının ve tüm dünyanın umutları gerçekleşecek. Ama Taliban hükümetini tanımaları gerekiyor.
Eğer bunu yapmazlarsa, dünya bir 40 yıl daha savaş istiyor demektir.
Bel Trew'in makalesinin tasarımdan kaynaklanan nedenlerle kısalttığımız başlığının tamamı şöyledir: Pakistan'ın kötü şöhretli medresesinden: "Artık 'Cihat Üniversitesi' değil, 'Taliban Hükümet Üniversitesi'yiz"
https://www.independent.co.uk/asia/south-asia
Independent Türkçe için çeviren: Noyan Öztürk
© The Independent