CUMA NAMAZININ ORGANIK HALİ
“Siz ey iman edenler! Cuma günü namaza çağrıldığınızda, alışverişi keserek Allah'ın öğüdüne koşun! Eğer (hayır ile çıkar arasındaki farkı) bilirseniz, bu sizin için daha hayırlıdır (Cuma 62/9).”
millivicdan.org - CUMA NAMAZI NEDIR.?
“Siz ey iman edenler! Cuma günü namaza çağrıldığınızda, alışverişi keserek Allah'ın öğüdüne koşun! Eğer (hayır ile çıkar arasındaki farkı) bilirseniz, bu sizin için daha hayırlıdır (Cuma 62/9).”
"Ve namaz kılındığı zaman da, artık yeryüzünde dağılın ve Allah'ın lütfundan (payınıza) düşeni talep edin! Ama Allah'ı hiç hatırdan çıkarmayın ki, ebedi mutluluğa ulaşabilesiniz (Cuma 62/10).”
"Ama onlar bir ticari menfaat veya bir eğlence gördüklerinde, hemen ona doğru seğirtip seni (konuşurken) ayakta öyle bir başına bırakıverdiler. De ki: "Allah katında bulunan, eğlenceden de, ticari menfaatten de daha hayırlıdır: zira Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır (Cuma 62/11).”
CUMA NAMAZI NEDİR?
Cuma namazı, Cuma günü hutbe ile birlikte kılınan iki rekât farz namazdır.
Cuma 5 vakte ilave edilen bir namaz değil, öğle vakti yerine ikame bir namazdır, yani cuma herhangi bir mazeretle kılınamadığında, yerini öğle namazı alır.
Cuma Arapça bir isim olup, "toplanma, bir araya gelme, toplu dostluk" anlamlarına gelir.
CUMA, MUHTEŞEM BİR ŞURA VE YAYGIN EĞİTİMDİR
Cuma namazı, insanlık tarihinde eşi görülmemiş bir “yaygın eğitim”uygulamasıdır. Üyesini yüz milyonların oluşturduğu Muhammed ümmeti, 1400 yılı aşkın bir zamandan beri yeryüzünün her yanında aynı gün ve aynı saatte eğitimden geçmektedir. Üstelik bu eğitim bir yaşa değil her yaşa, bir cinse değil her cinse hitap etmekte, bir konuya değil her konuya el atılmaktadır.
Öğle namazını Medine’de dört rekât kılan Peygamberimiz, Cuma günkü öğle namazını iki rekât olarak uygulamış, iki rekâtını da eğitime ayırmıştır.
Cuma namazı, kadın erkek her mümine farzdır. Aslında evde çocuklarına eşsiz öğretmenlik yapan annelerin eğitimindeki öncelikten dolayı, Cumaya önce kadınlar gelecekler, yer kalırsa erkekler oturacaklardır!
BEŞ VAKİT NAMAZ MİRAÇTAN ÖNCE FARZ KILINDI
Namaz, bütün peygamberlere ve bütün insanlara farz kılınmış bir ibadettir. Hz Muhammed ve ümmetine de, Miraçtan yaklaşık beş sene önce (Taha 20/130) 5 vakit olarak öğütlenmişti.
Cahiliye Arabı namazı abdesti ve guslü biliyordu; namazın nasıl kılınacağı da.
Mekke’de bütün namazlar iki rekât kılınmıştı.
Kuran, malûmu ilan etmez, malûmu var sayar ve onun üzerine konuşur.
Kuranda Cuma namazı diye bir namaz yoktur, Cuma günü kılınan namaza (namazlara) çağrı vardır, özel vurgu vardır.
Bu vurgu öğle vaktinde kılınan namaza olduğu gibi, diğer vakitlere de olabilir.
Namazlar Mekke’de farz kılındı. Allah, farz kıldığı bir ibadeti ilga edip yerine bir farz getirmez.
HİCRET ÖNCESİ MEDİNE’DE CUMA NAMAZI KILINIYORDU
Medineli Müslümanlar, Hicret öncesi Akabe biatlarını (621 ve 622) müteakip 2 yıllık süreçte İslam’ı yaşadılar ve Cuma namazı kıldılar.
1. Görüş:
Hicret öncesinde Ensâr: "Yahudilerin ve Hristiyanların bir günü var, her yedi günde bir araya toplanıyorlar. Bizim de bir toplanma günümüz olsun, o günde Allah'ı zikredelim; şükredelim" dediler.
Bunun üzerine: "Sebt: Cumartesi Yahudilerin, Ahad: Pazar Hristiyanların, o halde biz de Arube günü toplanalım" dediler. Esad İbn Zürâre'nin yanında toplandılar. Bu zat onlara iki rekât namaz kıldırdı ve vaaz etti. Toplandıkları ana cumaadını verdiler; yemek yediler, bayram yaptılar.
2. Görüş:
Resulullah, hicret etmeden önce Medine'deki Müslümanlara İslâm'ı öğretmek için gönderilmiş olan Musab İbn Umeyr'e mektup yazarak: "Yahudilerin açıktan Zebur okudukları güne bak, siz de kadınlarınızı ve oğullarınızı toplayın da zeval vaktinden sonra Allah'a iki rekât (namaz) ile yaklaşın." Bu emir üzerine Musab, Medine'de ilk Cuma kıldıran kişi olmuştur. Bu görevi Peygamber Medine'ye gelinceye kadar sürdürmüştür.
Bu iki rivayeti birleştirmek gerekirse;Musab'ın, Medine'nin merkezinde ve Peygamber'in emri üzerine Cuma namazı kıldırdığı; Esad'ın ise Medine yakınında bir yerde ve Peygamber'in emri gelmeden kıldırdığı söylenebilir.
Hz. Peygamber Medine'ye hicretinde ilk defa Benu Sâlim yurdunda hutbe okuyup Cuma namazını kıldırdı. Sonra Medine’de bunu hep devam ettirdi.
Cuma ayetleri bu olaydan çok sonra (8-9 yıl) nazil oldu.
CUMA AYETLERİ NİÇİN İNDİ? MEDİNE’DE PAZAR VE PANAYIRLAR…
Arabistan’da hac mevsimi içinde ve dışında panayırlar kurulurdu.
Medine de, çevresinde Pazar ve Panayırların düzenlendiği önemli ticaret merkeziydi.
Buralarda ticarî, toplumsal ve kültürel etkinlikler gerçekleştirilir, mallar takas edilir, hısımlıklar kurulur, antlaşmalar yapılır, ihtilâflar çözüme kavuşturulurdu.
Bütün düşmanlıkların askıya alındığı haram aylar uygulaması, kan davalarının ticareti kösteklememesi ve panayırlara rağbetin artması bakımından özel bir önem taşımaktaydı
Medine’deki pazarlardan biri münafıkların reisinin, diğer iki pazar ise Yahudilerin hâkimiyeti altındaydı.
Yahudilerin Medine’nin geneline hitap eden pazarı, Cuma günündeydi.
Ticaret kervanları şehir pazarına indiği zaman törenlerle karşılanırdı. Davullar tefler çalınır, ilahiler söylenir, kervanın geldiği duyurulurdu. Müslümanlar da onların pazarlarında alışveriş yaparlardı.
Cuma ayetlerinin nüzul sebebi;
Panayır günü namaz kılınırken, kervanın geldiğinin duyulması üzerine, Allah Resulünün hutbede yalnız bırakılıp Müslümanların Kervana gitmesiydi.
Bunun üzerine ayetler geldi: “Alışverişi keserek namaza koşun, ticari menfaat karşılığında Peygamberi ayakta bir başına bırakmayın.”
Görülüyor ki, Cuma namazının referansı Cuma 62/9-10-11 ayetleri değildir. Cuma suresi vahyin son yıllarında inmiştir ve Cuma Medine’de yıllardır kılınmaktadır.
CUMA NAMAZI KADINLARA DA FARZ BİR İBADETTİR
Allah’ın emirleri kadın ve erkek arasında eşittir. Efendimiz zamanında bayanlar Cuma namazına geliyorlardı, Bayram namazını da erkek kadın birlikte kılıyorlardı.
Günümüzde de hanımlar Perşembe ve Cumartesi öğle namazına geliyorlar da, Cuma gelemiyorlar! Sünnet olan Teravihe gidiyorlar da, farz Cumaya gidemiyorlar.
Neymiş, kadınlar evlerindeki annelik ve kadınlık görevini yapamazlarmış!
Kadınlar sizin köleniz mi? Bulun bir formülünü ve eşinizle birlikte gelin Cuma’ya.
CUMA HUTBESİNDE KADINLAR SORU SORARDI
Hz Ömer (sertliğiyle tanınan Koca Halife), bir Cuma Hutbesinde kadınlara hitaben:
- “Mehirle ilgili çok istiyorsunuz”deyince, cemaatten bir kadın kalkıyor ve:
- “Allah’ın bize verdiği hakkı sen nasıl alıyorsun? Allah kantarla veriyor, siz geri alıyorsunuz”. Koca Ömer cevap veriyor:
- “Kadın doğru söyledi, Ömer yanıldı.”
Peygamber bize, insan olunmadan İslam olunmayacağını öğretmişti. O gün kadın sorgulayabiliyordu; bugün sanırım kimse…
CUMA NİÇİN MÜBAREKTİR?
Cumanın önemi, cem olunmasıdır, bir araya gelmektir, tanışmak bilişmektir, kucaklaşmaktır, biz olmaktır. Asr suresini birlikte okumak, hakkı ve sabrı birlikte savunmaktır. Allah’ın ipine hep beraber sarılmaktır; kardeş olunduğunu ispat etmektir
Ve tabi, Cumanın önemi Hutbedir. Hutbede o yerin, beldenin, bölgenin, insanların güncel problemlerini ortaya koymak,tartışmak, çözüme kavuşturmaktır.
Sonuçta Cuma harika bir ŞURA’dır, MEŞVERET’dir, DANIŞMA MECLİSİ’dir, ORTAK AKIL’dır.
Eğer böyle yaparsanız, camileri ve camiye gelen cemaatleri böyle verimli kılarsanız, her gün Cuma olur, her gün mübarek olur.
Cuma bunun için bayramdır.
Seni sınırsızca övüyor ve çok seviyoruz Allah’ım.
Hayırlı Cumalar diliyorum...