Modern CNC işleme dünyasında, üretim tipik olarak bir 3D CAD modelleme yazılımı kullanılarak oluşturulan bir 3D CAD modeli ile başlar. CAM yazılımı kullanılarak, 3D model daha sonra CNC takım tezgahlarının anladığı bir makine dili olan G koduna dönüştürülür ve makine parçayı belli bir malzemeden üretir. Bir 3D CAD dosyası, CNC işleme merkezinin parçayı üretmek için ihtiyaç duyduğu tüm ayrıntıları taşır.
Bu sayede Anlık Fiyat Motoruna 3D bir model yükleyebilir ve saniyeler içinde fiyat teklifi alabilirsiniz. Ancak çoğu durumda 3D CAD dosyaları, teknik resimlere olan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırmaz.
Teknik çizimler, üretilecek bir parçanın ayrıntılı iki boyutlu çizimleridir, bunun yanı sıra çeşitli önemli üretim verilerini içeren dosyalardır. Bu dosyalar, tasarımcı ve CNC operatörü arasındaki projelerin teknik gereksinimlerinin açık ve eksiksiz bir şekilde iletilmesini sağlar.
Birçok durumda, CNC operatörü yalnızca teknik çizimlerle çalışarak bir parçayı manuel olarak üretebilse de CNC işlemede, teknik çizimler 3D modellerin tamamlayıcısı niteliğindedir. Bu yazıda, teknik çizimlerin önemini ve bu çizimlerde nelerin yer aldığını inceleyeceğiz. Daha sonra adım adım mükemmel bir teknik çizimi oluşturma sürecini anlatacağız.
Teknik Çizimler Neden Önemlidir?
Daha önce de belirtildiği gibi, CNC işlemede teknik çizimler 3D CAD dosyalarına eşlik eder. Teknik çizimlerin bazı önemli işlevlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
- İç ve dış dişler gibi 3D CAD modelinde yeterince aktarılamayan unsurları tanımlarlar.
- Boyutları, toleransları ve notları aracılığıyla, üreticinin veya CNC operatörünün oluşturulacak parçayı tam olarak anlamasını sağlar.
- Standart toleransları aşan toleranslar gibi kritik detaylar içerirler.
- Tasarımcı tarafından belirtilmiş yüzey işlemleri ve yüzey pürüzlülüğü gibi belirli gereksinimlerin üreticiye doğru bir şekilde iletilmesini sağlar.
Tasarımınızın herhangi bir farklı özelliği veya gereksinimi olmasa bile, 3D modelinize ek olarak teknik bir çizim de eklemeniz her zaman önerilir. Böylece üretimin farklı aşamalarında referans olarak bu dosyalar kullanılabilir.
Ayrıca, bu dosyalar parçaların net ve kesin bir görünümünü vererek üreticinin parçanın geometrisini yorumlamasını ve boyutlarını, işlevlerini ve önemli detaylarını tanımlamasını kolaylaştırır. Dahası maliyet tahmininde de kolaylaştırır. Tasarımınız dişler, özel toleranslar veya çeşitli alanlarda farklı ardıl işlemler içeriyorsa teknik çizim dosyaları zorunludur.
Teknik Çizimi Oluşturan Nedir?
Teknik çizimler genellikle koordinatlar, bir başlık bloğu, parçanın ortografik görünümleri, kesit görünümleri, detay görünümleri ve üreticiye notlar gibi kısımlardan oluşur.
Başlık
Başlık bloğu belgenin sağ alt köşesinde yer alır. Parça adı, parça üzerinde çalışan kişilerin adları (tasarım, kontrol ve onay), şirketin adı vb. dahil olmak üzere parça hakkındaki temel bilgileri içerir. Ayrıca ölçüm protokolü, projeksiyon açısı, yüzey gereksinimleri, ölçek ve malzeme gibi teknik bilgiler de yer alır. İsim blokunun şablonu (boyut ve içerik olarak) standart veya özel olacak şekilde hazırlanabilir.
Koordinatlar
Koordinatlar genellikle büyük veya karmaşık teknik çizimlerde kullanılır ve çizim sınırları boyunca yerleştirilir. Çizimin içeriği tartışılırken referans noktaları olarak kullanılırlar.
Ortografik Görünüm
Ortografik görünüm dosyaları, bir parçanın geometrisi hakkındaki en önemli bilgileri içerir. Boyutlar ve toleranslar hakkındaki bilgiler genellikle burada yer alır. Bunlar, üç boyutlu bir nesnenin, tipik olarak ön, üst bakış ve uç olmak üzere çeşitli bakış açılarından elde edilen iki boyutlu gösterimleridir.
Görünmeyen temel özellikleri göstermek için ortografik görünümlere gizli çizgiler dahil edilebilir. Çoğu durumda, bir parçanın tüm geometrisini doğru bir şekilde tanımlamak için iki ila üç ortografik görünüş yeterlidir.
İzometrik Görünüm
İzometrik görünüm, parçanın 3 boyutlu görsel bir temsilidir. Her zaman gerekli olmasa da, operatörün parça geometrisini anlamasını kolaylaştırdığından izometrik görünümü teknik çizime dahil etmek iyi bir yöntemdir. Bir parça hakkında daha fazla ayrıntı sağlamanın yanı sıra, izometrik görünüm montaj doğrultusu ve yapı oryantasyonu gibi bilgiler de sağlayabilir.
Kesit Görünüm
Kesit görünüşü, parçanın kesilmesiyle oluşan iki boyutlu tasviridir. Kesit görünüşleri, bir parçanın izometrik ve ortografik görünüşlerinde seçilemeyen iç özellikleri göstermek için kullanılır. Genellikle ortografik görünüşle aynı hizada konumlandırılırlar.
Ortografik görünüşteki işaretli kesim çizgisi, kesit görünüşünü ve kesim yönünü göstermek için parçanın nereden kesildiğini tasvir eder. Kesit görünüşleri, malzemenin kesildiği alanları gösteren çapraz tarama desenleri ile karakterize edilir. Karmaşık geometriye sahip parçalar birden fazla kesit görüntüsüne sahip olabilir.
Detay Görüntüleri
Ortografik görünüş karmaşık ve boyutlandırılması zor alanlar içerdiğinde, bu alanları daha rahat göstermek için ayrıntılı detay görüntüleri kullanılır. Detay görüntülerin ortografik çizim dosyalarıyla aynı boyutta olması veya aynı hizada yerleştirilmesi gerekmez. Çizimde herhangi bir yere yerleştirilebilir. Detay görüntü dosyaları, ortografik görünüşün hangi alanının detaylandırıldığını gösteren tek bir harfle etiketlenir.
Üreticiye Not
Üreticiye notlar genellikle teknik çizimin sol alt kısmında yer alır ancak başlık bloğunun üzerine de yerleştirilebilir. Çizimde yer almayan her türlü ek bilginin yanı sıra CNC operatörü için talimatlar da içerir. Örneğin, notlarda tüm pah kırma ve çapak alma talimatlarını, ardıl işlem gereksinimlerini, parça ile birleştirilecek diğer bileşenleri gibi detayları bulabilirsiniz.
Açık İletişimin Önemi
Teknik çizimleri oluştururken kesin olarak belirlenmiş, zorunlu olarak uygulanan teknikler veya kurallar olmadığını lütfen unutmayın. Çeşitli standartlar ve farklı uygulamalar söz konusudur. Bu nedenle, tüm teknik gereksinimler açıkça iletildiği ve çiziminiz CNC operatörü tarafından yorumlanabildiği sürece, çizim teknikleriniz çok büyük önem taşımaz. Örneğin, temel boyutlar 3D CAD dosyasında halihazırda bulunduğu için, çiziminizin her yönünü tam olarak boyutlandırmanız önerilse de zorunlu bir uygulama değildir. Bunun yerine, yalnızca CNC operatörleri tarafından ölçülmesi gereken kritik unsurları not ederek zamandan tasarruf edebilirsiniz.
Mükemmel bir teknik çizim hazırlamak için 10 adım ve çizime dahil edilmesi gerekenler
Daha önce de belirtildiği gibi, modern üretim bir 3D CAD modeli ile başlar. Çoğu 3D CAD yazılımı, mevcut bir kart modeline bağlı olarak kolay bir şekilde teknik çizim oluşturmanıza olanak tanıyan bir arayüze sahiptir. Bu arayüz genellikle görünümler oluşturmak ve çiziminize not eklemek, boyutlandırmak ve tolerans uygulamak için ihtiyacınız olan her şeyi içerir ve görünümleri sıfırdan tasarlama ihtiyacını ortadan kaldırır.
3D model dosyanız olmadan teknik çizimler oluşturmanızı sağlayan yazılım programları da vardır.
Aşağıda, mükemmel bir teknik çizim hazırlamak için bazı ipuçlarıyla birlikte uygulamanız gereken adımlar yer almaktadır:
1. Adım. Şablonunuzu seçin
Koordinatları, koruma açısını ve başlık bloğu özelliklerini belirleyen standart ASTM, DIN ve ISO şablonlar bulunur. Ayrıca özel bir şablon da oluşturabilirsiniz, ancak başlık bloğuna gerekli tüm ayrıntıları eklemeyi unutmayın.
2. Adım. Ortografik görünümleri mümkün olduğunca ortalayarak yerleştirin
Boyut eklemek için aralarında yeterince boşluk bırakmayı unutmayın. Çizimi kafa karıştırıcı ve düzensiz hale getirebileceğinden, gizli çizgilerin aşırı kullanımından kaçının.
3. Adım. Uygun şekilde detay ve/veya kesit görünümleri ekleyin
Parça çok karmaşık bir geometriye ve gizli detaylara sahipse veya boyutlandırılması zor alanlar varsa bu adımı uygulayın.
4. Adım. İzometrik görünümü ekleyin
İzometrik görünüm her zaman gerekli değildir, ancak yer olduğunda ve parça geometrisi yalnızca ortografik görünümden kolayca yorumlanamayacak kadar karmaşıksa dahil edilmelidir.
5. Adım. Yapı çizgilerini yerleştirin
Tüm görünüşlerde merkez çizgileri, merkez işaretleri ve kesit çizgileri gibi özellikler için ekleyebilirsiniz.
6. Adım. Çizimlerinize boyutlar ekleyin
Ortografik ve detay görünümlerdeki en önemli boyutlara odaklanın. Tüm ölçü çizgilerinin ve şekillerin açıkça görülebildiğinden ve birbirleriyle veya çizimle kesişmediğinden emin olun. Aşağıdaki çizim ortografik, detay ve kesit görünümlerine yerleştirilen boyutları göstermektedir. Boyutlar tanımlama için numaralandırılmıştır.
Boyutlar teknik bir resim için oldukça önemli unsurlardır. Müşterinin boyutları belirtmediği durumlarda, boyutların Xometry uzmanlarının takdirine bırakıldığı varsayılır; bu uzmanlar, yüksek kaliteli parçalar teslim etmeyi garanti ederken, müşteri tarafından yapılan herhangi bir boyut tutarsızlığı iddiasından sorumlu tutulamaz. Bununla birlikte, teknik çiziminizi doğru şekilde boyutlandırmanıza yardımcı olacak bazı ipuçlarını aşağıda bulabilirsiniz:
- Parçanın nihai kullanımı için kritik olan boyutları eklemeden önce genel boyutları ekleyerek başlayın. Ardından, diğer tüm unsurlara boyutlar ekleyin.
- Bir görünümdeki tüm boyutları ortak bir taban çizgisinden eklemeye çalışın.
- Bir unsur birden fazla görünümde mevcutsa, tüm görünüşlerde boyutlandırmaya gerek yoktur. Bunun yerine, özelliği en net şekilde tanımlayan görünüme boyutlar ekleyin.
- Aynı unsur birden fazla varsa, bunlardan yalnızca birine, özelliğin geçerli görünümde kaç kez göründüğünü belirten boyutlar ekleyin. Örneğin, bir parçanın üst bakış ortografik görünümünde 2 mm çapında üç özdeş delik varsa, deliklerden birine bu boyutu ekleyin – 3 x ø2.0.
7. Adım. Tüm deliklerin ve dişlerin konumunu, uzunluğunu ve boyutunu belirtin
Tasarımınızda standart boyutlu delikler kullanmanızı öneririz, çünkü bunlar işlendikten sonra kolayca delinebilir. Aşağıdaki resimde yer alan 5 ve 12 numaralı unsurların sırasıyla bir diş ve bir delik belirtmektedir.
Delikler havşa veya düz havşa delikleri olabilir. Bir deliğin tüm yönlerini ölçülendirmek zahmetlidir ve bu nedenle bunun yerine belirtme çizgileri kullanılır. Tipik bir delik belirtme çizgisi, delik derinliğini ve çapını, özdeş deliklerin sayısını ve bu unsurları derinliği ile birlikte havşa veya düz havşaların varlığını belirtir. Dişler de standart diş boyutlarında olmalıdır ve ayrıca belirtilmelidir.
8. Adım. Kritik unsurlara toleranslar ekleyin
ISO-2768 orta tolerans standardı tarafından tanımlananlardan daha sıkı toleranslar gerektiren kritik detaylara ait tolerans değerlerini belirtin. Xometry Türkiye daha sıkı toleranslar belirtilmediği sürece varsayılan olarak, standart toleransları uygular. Boyutlara benzer şekilde, tolerans değerleri de bir parçanın nihai kullanımında hayati bir rol oynar ve uygularken çok dikkat edilmelidir.
Toleranslar, bir boyutun değerlerinden yola çıkarak kabul edilebilir sapma aralığını belirtir. Bir teknik çizime uygulanabilecek çeşitli tolerans türleri vardır. Bunlar arasında çift yönlü toleranslar, tek taraflı toleranslar, sıkı geçme toleransları ve geometrik boyutlandırma & toleranslandırma (GD&T) vb. türler yer alır.
9. Adım. Başlık bloğunu doldurun
Tüm temel ve teknik ayrıntıların dahil edildiğinden emin olun.
10. Adım. Üreticiye verilen tüm notları ve ek talimatları dahil edin
Teknik çizimi oluşturduktan sonra, Anlık Fiyat Motorumuzda sipariş esnasında yüklenmek üzere bitmiş teknik çizimi PDF dosyası biçiminde dışa aktarın.
Sonuç
Xometry Türkiye olarak, sipariş verirken 3D modelinizle birlikte teknik çizimleri de eklemenizi öneririz. Böylece projenizi mükemmel bir şekilde yürütebilir ve yüksek kaliteli parçaları doğru bir şekilde tarafınıza teslim edebiliriz. Artık mükemmel teknik çizimi nasıl hazırlayacağınızı öğrendiğinize göre, modellerinizi ve teknik çizimlerinizi yüklemek için anlık fiyat platformumuzu ziyaret edin. Hızlı, stressiz ve verimli üretim yolculuğunuza başlayın.