24.03.1998 - 00:00 |
Seçmen vekilin ensesinde
Seçmen vekilin ensesinde
Muğlalı sivil toplum örgütlerinin kurduğu Milletvekillerini İzleme Komitesi Bodrum'da bir araya geldi. Toplantıda komitenin tüm Türkiye'ye yayılması kararlaştırıldıAYDA yürüyen ilk insan Neil Armstrong'a gazeteciler, "İlk adımı attığınızda neler hissettiniz?" diye sormuşlardı. Ünlü astronot "insan için küçük, ama insanlık için çok büyük bir adım" yanıtını vermişti. Geçtiğimiz hafta sonu Bodrum'da Mumikom tarafından düzenlenen "Milletvekili İzleme Semineri" de bu tanımlamaya çok benziyordu. Organizasyon açısından küçük, ama demokrasi açısından çok büyük bir adım atıldı Bodrum'da...
Mumikom'un açık yazılımı Muğla Milletvekillerini İzleme Komitesi. Komitenin kuruluşu iki buçuk yıl öncesine kadar gidiyor. Muğlalı sivil toplum kuruluşları bir araya geliyor: "Oy verip seçtiğimiz milletvekilleri acaba Ankara'da ne yapıyor?"
Bu sorunun sihirli yanıtı seminerde klasör klasör ortaya çıkıyor. Muğla milletvekilleri önceleri bu girişime "serin" yaklaşıyorlar. Örneğin Yalım Erez, polisiye bir kuşkuyla soruyor: "Siz ne hakla bizi izliyorsunuz?"
Mumikom'cular anlatıyorlar ki, sizin ümmüğünüzü sıkmak için değil, yardımcı olmak için kurulduk. Muğla eski Valisi şimdi ANAP milletvekili Lale Aytaman da önce kuşku duyup, sonra işbirliğine gidiyor. CHP'li Zeki Çakıroğlu ile DSP'li Fikret Uzunhasan en baştan baştan "okey" diyorlar.
* * *
Mumikom kısa sayılacak bir sürede uluslararası bir ilgiye ulaşıyor. Amerika'daki Ulusal Demokrasi Enstitüsü (National Democratic İnstitute) haftasonundaki toplantının organizasyonunda görev alıyor. Temsilciler yolluyor. Seminere Türkiye'nin 30 ilinden gelen delegeler Mumikom'u yurt geneline yaymanın temellerini atıyorlardı.
Kuruluşun sözcülerinden Tayyip Yelen, Mumikom'un esas etkisinin seçimlerde ortaya çıkacağını anlatırken, milletvekili adaylarına nasıl bir "engelli koşu" takdim edeceklerini de şöyle dile getiriyordu:
"Aday adaylarının iş hayatı, başarıları ve başarısızlıkları, aile düzeni, sosyal hayatı, borçları - alacakları, eğitim durumu, temsil kabiliyeti hakkında oluşturulan bilgi dosyaları seçimden önce kamuoyuna, delegelere, seçmenlere, parti merkezlerine gönderilecek!"
Yani bir anlamda "iyi hal kağıdı" sunacaklar. Mumikom'dan geçer not alamayan adaylara daha baştan "ayva tatlısı" servisi yapılacak.
Toplantıya milletvekillerinden sadece CHP'li Zeki Çakıroğlu katıldı. Lale Aytaman ise çalışmalarını faksladı. Diğerlerinden şimdilik "tık" yoktu.
* * *
Mumikom'da "başkan", "sekreter", falan gibi hiyeyarşik yapılanma bulunmuyor. Sadece "sözcüler" var. Onlar da her seferinde değişiyor. Mumikom'un Ankara'da da bir sekreteryası görev yapıyor. Muğla milletvekillerinin Meclis devam durumu, yapılan oylamalarda kullandıkları oylar, verdikleri kanun teklifleri, yaptıkları konuşmalar hepsi dosyalanıyor. Çalışmalar sadece Türkiye ile sınırlı değil. Örneğin Avrupa Konseyi'nde görev yapan ANAP'lı Lale Aytaman'ın yurt dışındaki çalışmaları internet aracılığıyla takip edilip kayıt altına alınıyor.
Toplantının ikinci günü bu projeyi başka kentlerde hayata geçirmek için gelenlerin sorularıyla renklendi. Örneğin milletvekillerinin "partizanlık" vaziyeti ne alamdeydi? Mumikom kurucularından Dr. Hakan Toksöz, yiğidin hakkını parlamentere teslim ediyordu: "Bizim milletvekilleri haksız, keyfi olarak bürokrat kıyımı işine girmiyorlar. Ama seçmenleri işe yerleştirme gibi şeyler yapıyorlar."
Toplantıdaki tek milletvekili Zeki Çakıroğlu (CHP) bu türden soruları yanıtlarken, "sistemsel mecburiyeti" bulunduğunu da açıklıyordu:
"Bakanlıklarda yeni kadro açıldığı zaman parti örgütlerine başvuru yapılması için haber yolluyorum. Neden? Çünkü devlet kadroları yıllardan beri sağ kadrolarla dolduruldu. Sosyal demokratlar bu olanaklardan istifade edemedi. Anayasa'nın 10. maddesi herkesin eşit olduğunu belirtiyor. Bu eşitlik çerçevesinde davranıyorum."
* * *
Bodrum'a Joanna Levison adlı Amerikalı hanım da gelmişti. Ulusal Demokrasi Enstitüsü yıllardan beri bu tür bir izlemeyi yapıyordu. Hatta milletvekillerine not bile veriyorlardı. Kendi izleme yöntemlerini anlatacaktı. Ancak Mumikom öylesine detaylı ve titiz bir "Milletvekili İzleme Rehberi" hazırlamıştı ki, "buna ekleyecek bir şey bulamıyorum" dedi.
Seminerin bir amacı da Mumikom'u 80 kente yaygınlaştırmaktı. Şimdilik 35 il temsilcisi gelip bilgi aldı. Mumikom'un ilke kararlarından biri de "gösteri - şov" nitelikli etkenlikler yapmayacak olmasıydı. O yüzden Bodrum'daki "demokrasi filizi"ne medya ilgi göstermedi. Toplantıyı sadece Milliyet ve atv izlendi.
Doğrular güç haline gelene kadar "haklı" olamıyorlar! Bodrum'daki niceliği az fakat niteliği yüksek toplantı gelecek için ümit verdi. Toplumsal duyarlılığımız "şaklabanlık" gösterilerinden arınıp da, Mumikom türü kahırlı işlere yönelebilirse demokrasinin akıbetini manşetlerden izleme talihsizliğinden kurtulabileceğiz.
Not: Mumikom filizine ilgi duyanlar 0252 212 22 74 numaralı telefona veya 0252 212 21 35 numaralı faksa başvurabilirler.