Anal fissür
Anal fissür- Bu çoğunlukla ağrılı yırtığın semptomları, nedenleri ve tedavisi
Anüste yırtık, anüsü çevreleyen nemli dokunun (mukozanın) ince, nemli dokuda küçük bir yırtıktır. Anüste yırtık bir bağırsak hareketi sırasında sert veya büyük dışkının geçişi esnasında oluşabilir. Anüste yırtıklar tipik olarak, bağırsak hareketleri ile acı ve kanamaya sebep olabilir. Aynı zamanda anüsünüzün son kısmındaki kas halkasında kramplar hissedebilirsiniz (anal sfinkter).
Anüste yırtık küçük bebeklerde çok yaygındır fakat her yaştaki insanı etkileyebilir. Bir Anüste yırtığı genellikle dört veya altı hafta içinde kendi kendine iyileşir. Eğer iyileşmezse tıbbi tedavi veya cerrahi müdahale rahatsızlığı giderir.
Belirtileri
Anüste yırtığın bulgu ve semptomları şunlardır:
- Bağırsak hareketleri sırasında bazen şiddetli ağrı
- Bağırsak hareketleri sonrası birkaç saate kadar sürebilen ağrı
- Bağırsak hareketinden sonra dışkı veya tuvalet kağıdı üzerinde parlak kırmızı kan
- Anüs çevresinde kaşıntı ve tahriş
- Anüs çevresindeki deride gözle görülür çatlak
- Anüste yırtığa yakın deride küçük bir yumru veya deri döküntüsü
Ne zaman doktora gitmelisiniz
Eğer bağırsak hareketi sonrası veya bağırsak hareketleri esnasında ağrı veya dışkı veya tuvalet kağıdında kan görürseniz doktorunuza başvurun.
Nedenleri
Anüste yırtığın yaygın nedenleri şunlardır:
- Büyük veya sert dışkı geçişi
- Kabızlık ve bağırsak hareketleri sırasında ıkınma
- Kronik ishal
- Crohn hastalığına neden olan anorektal alanda veya başka bir enflamatuvar bağırsak hastalığı iltihabı
- Doğum
Anüste yırtığın daha az yaygın olan nedenleri şunlardır:
- Anal kanser
- HIV
- Tüberküloz
- Frengi
- Herpes
Tedavi ve ilaçlar
Anüste yırtık genellikle, dışkının yumuşak tutulması sağlanması için, lif ve sıvı alınmasının arttırılması gibi adımların atılmasıyla, birkaç hafta içerisinde geçebilmektedir. Günde birkaç kez, 10-20 dakika boyunca ılık suya oturma, özellikle bağırsak hareketlerinden sonra, sfinkterin dinlenmesi ve iyileşmenin hızlandırılmasına yardımcı olabilir.
Belirtiler devam ederse, büyük olasılıkla daha fazla tedaviye ihtiyacınız olacaktır.
Cerrahi Olmayan Tedaviler
Doktorunuz şunları önerebilir:
- Harici nitrogliserin uygulaması, sayesinde yırtığa kan akışının arttırılması ve iyileşmenin hızlandırılmasına yardımcı olunur ve anal sfinkterin dinlenmesi sağlanır. Diğer koruyucu önlemler başarısız olduğunda, nitrogliserin genellikle tercih edilen bir tıbbı tedavi yöntemidir. Yan etki olarak baş ağrısına neden olabilmektedir.
- Steroid kremler, rahatsızlığı gidermek için kullanılır.
- Botulin toksin tip A (Botox) enjeksiyonu, anal sfinkter kas spazmlarını gidermek ve rahatlatmak için kullanılan bir yöntemdir.
- Tansiyon ilaçları, anal sfinkterin dinlenmesine yardımcı olabilmek için bu ilaçlar ağızdan da alınabilmekte veya harici olarak uygulanabilmektedir, nitrogliserin tedavisinin etkili olmadığı veya önemli yan etkilere sebebiyet verdiği durumlarda kullanılır.
Cerrahi Diğer tedavi yöntemlerine dirençli olan kronik anüste yırtık belirtileriniz varsa ya da durumunuz şiddetli konumdaysa, doktorunuz ameliyat önerebilir. Ameliyat genellikle spazmı ve ağrıyı azaltmak ve iyileştirmeyi hızlandırmak için kullanılan, anal sfinkter kasından küçük bir bölümün kesilmesini kapsamaktadır. Cerrahi idrar tutamamaya neden olabilecek küçük de olsa bir risk vardır.
Yaşam tarzı ve evde bakım
Yaşam tarzında yapılacak çeşitli değişiklikler sayesinde, rahatsızlığın giderilmesi ve anüste yırtığın iyileşmesinin yanı sıra nüksetmeyi de önleyebilir:
- Diyetinize lifli yiyecekler ekleyin. Günde yaklaşık olarak 25 - 30 gram lifli yiyeceklerin yenmesi, dışkının yumuşak tutulmasını ve yırtığın iyileşmesini sağlamaya yardımcı olur. Lif açısından zengin yiyecekler meyve, sebze, fındık ve kepekli tahıllardır. Ayrıca lif takviyeleri de alınabilir. Besinlerinize lif eklemeniz gaz ve şişkinliklere neden olabilir, bu nedenle alımlarınızı yavaş yavaş arttırabilirsiniz.
- Yeterli sıvı alın. Sıvılar kabızlığı önlemeye yardımcı olur. .
- Düzenli egzersiz. Haftanın çoğu günlerinde, yürüme gibi, yaklaşık 30 dakika veya daha fazla yapılacak orta derecede fiziksel aktiviteler yapmalısınız. Egzersiz bir anüste yırtığın iyileşmesini hızlandırabilir, düzenli bağırsak hareketlerinin olması sayesinde vücudun tüm bölgelerine kan akışı arttırılmış olur.
- Bağırsak hareketleri sırasında ıkınmaktan kaçının. Ikınma basınç oluşumuna neden olacağından, bunun sonucunda kapanmış olan yaraların açılmasına veya yeni yırtılmalara sebebiyet verebilir.
Şayet bebeğinizde, anüste yırtık oluşumu varsa, bebeğinizin bezini sık sık değiştirerek, nazikçe yıkayın ve bebeğinizin doktoru ile bu sorunu mutlaka görüşün.
Korunma
Kabızlığı önlemek için tedbirler alarak, anüste yırtığı önlemeniz mümkündür. Yüksek lifli gıdalar yiyin, bol sıvı alın ve bağırsak hareketleri sırasında zorlanmayı önlemek için düzenli egzersiz yapın.