Mononöropati
Tek bir periferal sinirin zarar görmesine mononöropati denilir. Bir kazadan dolayı fiziksel yaralanma ya da travma en sık görülen sebeptir. Uzun süreler hareketsiz kalmak (örneğin tekerlekli iskemle veya yatakta) ya da sürekli ve yinelemeli hareketler nedeniyle bir sinir üzerinde uzun süreli baskı oluşması mononöropatiyi tetikleyebilir. Eğer kemiklerin arasında yer alan şok emici lifsi diskler zarar görürse, bunlar bir sinire baskı yapabilir ve bu nöropati türüne neden olabilir.
Karpal tünel sendromu sık görülen bir mononöropati türüdür. Buna “tekrarlanan zorlama yaralanması” denir ve bilek boyunca uzanan sinir üzerinde baskı oluştuğunda meydana gelir. İş gereği, bileklerini gererek sürekli aynı hareketleri tekrarlayan kişiler (örneğin, montaj hattı işçileri, bedensel iş gören işçiler ve uzun süreler boyunca bilgisayar klavyesi kullanan kişiler) daha yüksek risk altındadır.
Sinirin hasar görmesi, elin ilk üç parmağında uyuşmaya, karıncalanmaya, normal olmayan duyumsamalara ve ağrıya neden olabilir (özellikle uyurken). Karpal tünel hasarları zamanla eldeki kasları zayıflatabilir. Ayrıca kolunuzda ya da omzunuzda da ağrı, karıncalanma ya da yanma hissedebilirsiniz.
Vücudun hasar gören kısımlarında (örneğin eller ve ayaklar) güçsüzlüğe neden olabilen diğer mononöropati örnekleri şunlardır:
- Ulnar sinir felci, dirsek derisinin yüzeyine yakın olan sinir zarar gördüğünde oluşur.
- Radial sinir felci, kolun alt kısmı boyunca uzanan sinirin zarar görmesi sonucu oluşur.
- Peroneal sinir felci, dizin arkasında, baldırın üstündeki sinirin baskılanmasıyla oluşur. Bu durum “düşük ayak” olarak bilinen duruma neden olur.
Nöropati, kas hareketini kontrol eden sinirleri (motor sinirler) ve soğukluk ya da ağrı gibi hisleri duyumsayan sinirleri (duyu sinirleri) etkileyebilir. Bazı vakalarda, nöropati, kalp, kan damarları, mesane ya da bağırsak gibi iç organları etkileyebilir. İç organları etkileyen nöropatiye otonom nöropati denilir.
Mononöropati multipleks, birkaç farklı sinir hasar gördüğünde oluşur.