Erkekler için askerlik borçlanmasında olduğu gibi, bayanlar da doğum sebebiyle çalışma hayatından ve sosyal güvenceden yoksun kaldıkları süreleri borçlanabilecekti. Borçlanma, en fazla iki çocuk için ve doğumdan sonraki çalışmadan geçen iki yıllık süre için sınırlıydı.
Bayan okurlarımızdan ve eşlerinden doğum borçlanmasına dair çok soru aldığımız için güncel uygulamayı özetlemekte fayda var.
Şu anki uygulamada doğum borçlanması hakkından sadece doğumdan önce SSK'lı çalışması bulunan bayanlar yararlanabiliyor.
Buna göre:
· Doğumdan önce SSK'lı çalışması bulunmayan,
· Doğumdan önce çalışması olan fakat SSK kapsamında değil de diğer sandıklar kapsamında çalışması bulunan,
· Doğumdan önce SSK'lı olmakla birlikte, doğumdan sonraki iki yıllık sürede çalışan veya isteğe bağlı prim ödeyen bayanlar
doğum borçlanmasından yararlanamıyor. Kapsam dışında kalan bayanların yargı mücadelesi oldu fakat halihazırda bayanlar lehine çıkmış Yargıtay kararı bulunmuyor.
Diğer taraftan doğum borçlanması yapan bayanların, borçlandıkları sürelerin hangi statüye sayılacağı, en son prim ödedikleri/çalıştıkları statüye göre belirleniyor.
Dolayısıyla örneğin borçlanmasının SSK'ya sayılmasını isteyen bir bayanın, Bağ-Kur kapsamında çalışırken veya isteğe bağlı prim öderken borçlanma yapmaması gerekiyor. Bu bayanların önce Bağ-Kur'dan veya isteğe bağlı sigortadan çıkmaları, sonra borçlanma talebinde bulunmaları gerekiyor.
Son olarak, hatalı borçlanma yaptığını düşünen veya borçlanmadan vazgeçen bayanlar için bir defaya mahsus olarak borçlanmaları iptal edilip, primleri SGK tarafından iade edilebiliyor.
Sadettin Orhan - BUGÜN