Çocukların limitleri zorlamaları son derece doğaldır. Bu sayede nelerin kabul edilir, nelerin kabul edilmez davranışlar olduklarını öğrenirler ve öğrendikleri bu bilgiler onların düşünceli ve olgun yetişkinler olarak büyümelerinde rol oynarlar.
Limit koymak
Bir ebeveyn olarak, çocuğunuz için yapmanız gereken en önemli şey çocuğunuza limitler koymaktır.
Bu, onların hem sizinle hem de başkalarıylayken (etraflarında ebeveynleri yokken) nasıl davranmaları gerektiğini öğrenmelerini sağlar.
Siz, anne olarak, sınırları açıkça belli etmelisiniz. Aksi takdirde çocuğunuzun kurallara uymasını bekleyemezsiniz.
Çocuğunuza, ev içinde, asla çiğneyemeyeceği kurallar koyun ve bu kurallara harfiyen uyun.
Ayrıca çocuklarınıza, erken yaşlardan itibaren, sürekli ”hayır’’ demek yerine ”dur’’ ve ”yapma’’ gibi sözcükleri de kullanarak bunların da önemli sözcükler olduklarını öğretin.
İstikrarlı olun
Çocuğunuza bir gün bir şeyi yapmamasını söyleyip, ertesi gün yasakladığınız şeye izin vererek ona iyilik değil, kötülük edersiniz.
Çocuğunuza karışık sinyaller göndermeniz demek onların kuralları öğrenmede zorluk yaşamaları anlamına gelir. Bu da ileride, kurallar konusunda, daha çok kavga etmenize neden olur.
Disiplin, ancak onu harfiyen uygular ve pes etmezseniz işe yarar.
Gerçekçi olun
Çocuğunuz yanlış bir şey yaptığı zaman ona bunun gerçekçi sonuçlarını anlatın ve bu sonuçlarla yüzleşmesini sağlayın.
Eğer onu gerçek dışı şeylerle tehdit ederseniz veya söylediklerinizi uygulamazsanız otoritenizi sarsar ve yanlış davranışı tekrar yapmalarını garanti edersiniz.
Molalar
Mola vermek, 2 yaşından itibaren, çocuklarınızı eğitirken son derece işe yarayan bir yöntemdir.
Çocuğunuzun yanlış bir davranışında önce onu durumdan uzaklaştırın ve ona açık bir şekilde, azarlamadan, neyi yanlış yaptığını anlatın.
Eğer bu davranışa hala devam ediyorsa ve özür dilemeyi reddediyorsa molalar işinize yarayacaktır.
Bu eğitim şeklinde çocuğunuzun yaşını, vereceğiniz mola sürecini belirlemekte kullanın. Mesela, 5 yaşındaki çocuğunuza 5 dakikalık bir mola verin.
Molayı, sakin, sessiz ve televizyondan uzak ama çocuğunuzun sizi görebileceği bir ortamda verin.
Sert olmayan disiplin
Disiplin vermek pozitif, ceza vermek ise negatiftir çünkü kötü davranışa karşı verilen bir tepkidir.
Bu ikisini birbirinden ayırdığınıza emin olun ve çocuğunuza doğru davranış şeklini, doğru ve yanlış arasındaki farklılıkları öğretin.
Çocuğa vurmak, tokat atmak ya da onu iteklemek doğru ve efektif bir disiplin şekli değildir. Bunları asla tercih etmeyin ve çocuğunuza pozitif bir şekilde eğitim vermenin önemini küçümsemeyin.
Fiziksel yolla cezalandırılan çocukların arkadaşlarına da fiziksel şiddet uygulayacaklarını aklınızdan çıkartmayın.
Pozitif bir örnek olun
Çocuklar, yetişkinleri ve içinde bulundukları çevreyi gözlemleyerek nasıl davranmaları ve düşünmeleri gerektiğini öğrenirler.
Ailelerinden kötü davranışlar alan çocukların, anne ve babalarının, çocuklarını eğitmeden önce, kendi davranışlarını düzeltmeleri son derece önemlidir.
Unutmayın, eğer siz dağınık biriyseniz çocuğunuz da dağınık olacaktır.
Doğru konuşmalarınız, davranışlarınız ve pozitif tavırlarınızla onlara iyi örnekler olun.
Teknikler
Disiplin, doğru davranışa teşvik etmek ve doğru davranışı ödüllendirmek şeklinde olmalıdır.
Pozitif sözcükler çocukların her zaman mutlu ve özgüvenli olmalarını sağlar. Çocuğunuz doğru bir şey yaptığında bunu ona belli ederek onu mutlu etmeyi unutmayın.
Yaptığı şey ufacık da olsa onu ödüllendirin (mesela, gece kolayca yatağına yattıysa).
Eğer çocuğunuz yaramazlık yapar ve buna devam ederse ödül panosu yöntemini kullanın.
Bu yöntemi illa maddiyata dayalı kullanmayın. Mesela, her iyi davranışı için bir yıldız çıkartması verebilir ve her kötü davranışında bunlardan birini geri alabilirsiniz. Her 10 yıldızda bir o haftaki harçlığını ya da tatlı yemeyi haketmiş olabilir. Ya da belli bir yıldız sayısından sonra onun mutlu olduğu şeyleri yaparak onu ödüllendirebilirsiniz.
İletişim kurun
Çocuğun ebeveynleriyle iletişimi doğru ve sağlıklı olmazsa hiçbir disiplin yöntemi işe yaramaz.
Çocuğunuza daima neyi yanlış yaptığını açıklayın ve onu cezalandırmadan önce ondan nasıl bir davranış bekliyor olduğunuzu açık bir şekilde izah edin.
Bu açıklamalar hızlı ve sakin bir şekilde yapılmalıdır. Onlara, davranışlarının yanlış olduğunu ve tolere edilemeyeceğini açıklayın.
Kötü davranışların nedenlerinin bazen uyku, açlık ya da iletişim sorunları olabileceğini aklınızdan çıkartmayın ve bu durumlar için de gözünüzü açık tutun.