25 Kasım İngiltere basın özeti
Türkiye'nin dün hava sahasını ihlal ettiği gerekçesi ile bir Rus savaş uçağını düşürmesi, bugün tüm İngiliz gazetelerinde ayrıntılı şekilde yer alıyor.
1962'deki Küba füze krizine atıfta bulunan Independent gazetesinin başlığı, "Türk füze krizi".
Gazete, Türkiye'nin 50 yıldan uzun süredir, bir Rus askeri uçağını düşüren NATO üyesi ilk ülke olduğunu vurguluyor. Independent'a göre dünkü gelişme IŞİD karşıtı ittifakın sona ermesi tehdidini de beraberinde getirdi.
Independent iç sayfalarındaki haberde de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'şn Türkiye'yi "IŞİD'i korumakla" suçladığına dikkat çekiyor.
Putin'den 'intikam tehdidi'
Times gazetesinin ilk sayfasındaki haberin başlığı "Türkiye'nin Rus jetini düşürmesinin ardından Putin'den intikam tehdidi".
Gazete Putin'in, "Terörün işbirlikçileri tarafından sırtımızdan bıçaklandık. Bugünkü trajik olayların Rusya-Türkiye ilişkileri üzerinde ciddi sonuçları olacak" demesine dikkat çekiyor.
Times, Rusya'nın Eylül ayı sonunda Suriye'de hava saldırılarına başlamasının ardından dün yaşanana benzer bir olayın kaçınılmaz olduğu kanısında.
'Rusya ve Türkiye soğukkanlı olmalı'
Guardian ise ilk sayfasındaki haberde, NATO ve BM'nin Türkiye ve Rusya'ya serinkanlı olmaları yönünde yaptıkları çağrıyı hatırlatıyor.
Gazetenin başyazısının başlığı da, "Rusya ve Türkiye soğukkanlı olmalı".
Başyazı şu satırlarla noktalanmış:
"Rusya hala Suriye'de Esad'a karşı çıkanları 'teröristler' olarak nitelendiriyor. Türkiye ise Rusya^nın sınırı yakınında askeri faaliyetlerini artırmasının ardından bir kırmızı çizgi çekmek istemiş olabilir. IŞİD'e karşı birlikte hareket eden uluslararası bir koalisyon oluşturmak, iyi bir slogana benziyor. Ancak dünkü olay, bu sloganın büyük oranda bir ilüzyon olduğunu gösteriyor.
'Rusya, Suriye Kürtlerine desteğini artırabilir'
Financial Times gazetesi, Türkiye'nin Rus jetini düşürmesinin küresel düzeyde güvenlik kaygılarını artırdığını vurgulamış ve Türkiye ile Rusya arasındaki gerilimin Suriye'de IŞİD karşıtı ittifakı "çamura sapladığını" yazmış. Gazeteye göre Rusya, savaş uçağının Türkiye tarafından düşürülmesinin ardından Suriye Kürtlerine desteğini artırabilir.
Gazetenin internet sitesinde, Financial Times'ın Washington ve Brüksel muhabirleri Geoff Dyer ve Alex Barker'ın imzalarını taşıyan haberde, Suriye'de IŞİD'e karşı ortak uluslararası bir cephe oluşturmanın zaten zor bir görev olduğu belirtiliyor.
Gazetenin muhabirlerine göre, Türkiye'nin dün bir Rus savaş uçağını düşürmesi, bu görevi daha da zorlaştırdı.
Financial Times'a konuşan diplomatlar, Rusya ve Türkiye'nin krizin kontrol dışına çıkmasını önleyeceklerini ancak dün olanların IŞİD'e karşı yürütülen askeri operasyonları ve Suriye'deki krizin son bulmasına yönelik diplomatik çabaları etkileyeceğini söylemiş.
Carnegie Endowment adlı düşünce kuruluşunda çalışan eski diplomatlardan Sinan Ülgen ise son gelişmelerin, Suriye'de IŞİD'e karşı yeni bir askeri operasyon düzenlenmesini zorlaştırdığı kanaatinde.
Ülgen bu görüşüne gerekçe olarak, ABD ve Türkiye'nin birlikte yapmayı düşündükleri operasyon sırasında, hava sahası ihlallerinin önlenmesi için Ruslarla iletişim kurulması gereğini gösteriyor.
Financial Times'ın internet sitesindeki haber şu satırlarla noktalanıyor:
"Rusya'nın, savaş uçağının düşürülmesine vereceği muhtemel bir yanıt, Suriye Kürtleri ile bağlarını geliştirmek, onlara desteğini artırmak olabilir. Bu Ankara'yı öfkelendirse de, Washington Suriye Kürtleri ile yakın ilişki içinde ve onları cephedeki en etkili güç olarak görüyor.
"Türkiye ile Rusya arasındaki gerilim, muhjtemelen önümüzdeki haftalarda Suriye'deki krize siyasi bir çözüm bulunması amacıyla yürütülen Viyana sürecinde de işleri zorlaştıracaktır. Süreç kapsamında Esad rejimi ile müzakerlere başlayacak 'güvenilir' muhaliflerin listesi çıkarılacaktı. Dünkü olay öncesi dahi, Türkiye'nin güçlü İslami bağlantıları olan gruplara desteği aşılması gereken siyasi engellerden biriydi. Rusya muhtemelen bu grupların çoğunun 'terörist' olarak görülmesi gerektiğini savunacaktır.
"Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, bu hafta görüşeceği Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'den, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı kapsamayan bir siyasi sürece destek vermesini ve Suriye'nin çeşitli bölgelerinde yerel ateşkesler ilan edilmesine yardımcı olmasını istemeyi planlıyordu. Batılı diplomatlar, savaş uçağının düşürülmesi nedeniyle öfkeli olan Sayın Putin'in, Viyana sürecinde işbirliği yapma konusunda daha az istekli olabileceğini söylüyor."
'Türkler Putin'e ders verdi'
Daily Telegraph gazetesi ise İngiltere'nin Suriye'deki önceliğinin hala IŞİD'in imha edilmesi olması gerektiğini belirtiyor.
Gazetenin savunma editörü ve köşe yazarı Con Coughlin da bugünkü yazısında Türiye'nin Rus savaş uçağını düşürmesine değinmiş.
Con Coughlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin savaş uçağının Türk hava sahasında düşürülmesi ile iyi bir ders aldığını yazmış.
Daily Telegraph gazetesindeki yazının başlığı, "Putin eğer ateşle oynarsa, sonunda yanacak"
Con Coughlin yazısında Rusya'nın bugüne dek Gürcistan'dan Kırım'a, Doğu Ukrayna'dan Baltıklara ve Suriye'ye birçok bölgede ülkelerin içişlerine karıştığını söylüyor.
Coughlin'e göre "NATO düne kadar, Putin'i diğer ülkelerin sınırları ile ilgili ukela tutumunu gözden geçirmeye ikna etmek için fazla birşey yapmadı."
Rusya'nın Türk hava sahasını daha önce de ihlal ettiğini hatırlatan Coughlin, "Türkler Ruslara ders vermek için can atıyordu" diye yazmış.
Yazıdan bazı satırlar şöyle:
"Türkiye, Esad rejimini devirmek için Suriye'nin kuzeyindeki bazı Türkmen milisleri finanse ediyor. Türklerin, Rusların, etnik müttefiklerine saldırmasına müsamaha göstermesi beklenmemeli. Ancak bu durum Türkiye ile Rusya'yı askeri olarak karşı karşıya getirebilir, bunun da NATO için sonuçları olur.
"Sayın Putin, Türkiye'nin çıkarlarını koruma noktasında kararlı olduğunu anlayamadı. Ve bunu yaparak, Suriye'de soruna zemin hazırlayan ittifaklar ağını daha da karmaşık hale getirdi."