Kanser Hastalarında Yutma Güçlüğü (Disfaji)
Yutma güçlüğü, disfaji olarak adlandırılır. Boğazdan yiyecek veya sıvı geçerken sorun olması, yutma zorluğudur. Bazı kanser hastalarında yutkunma zorluğu, öksürük, öğürme ya da yutmaya çalışırken boğulma gibi durumlar söz konusu olabilir.
Yutma Güçlüğü Sorunlarının Nedenleri
Yutma zorluğunun nedenlerinden biri kanserdir. Özellikle ağız, boğaz ve yemek borusu kanseri örnek verilebilir. Vücudun bu bölgelerinde büyüyen kanser pasajları daraltabilir. Buna ek olarak, yutma güçlüğü aşağıdaki bazı kanser tedavileri sonrasında oluşabilir.
- Radyoterapi
- Ameliyat
- Kemoterapi (daha az yaygın olarak)
Kanser tedavisi yan etkileri aşağıdaki yutma güçlüğü sorunlarına neden olabilir:
- Fibrozis (boğaz, yemek borusu ya da ağızda yara izi veya sertlik).
- Ağız veya özofagus enfeksiyonları. Bunlar radyasyon tedavisi veya kemoterapi sonrası oluşabilir.
- Boğaz veya yemek borusunda şişme ya da daralma.
- Ameliyat sonrası ağız, çene, boğaz ya da yemek borusunda fiziksel değişiklikler.
- Mukozit (boğaz, yemek borusu ya da ağız içinde acı, ağrı veya inflamasyon).
- Kserostomi, genellikle ağız kurulu olarak adlandırılır. Radyoterapi veya kemoterapi yan etkisi olarak ortaya çıkabilir.
Yutma Güçlüğü Tedavisi
Yan etkilerin hafifletilmesi ve giderilmesi, kanser bakım ve tedavisinin önemli bir parçasıdır. Buna palyatif bakım denir. Karşılaştığınız herhangi bir belirti olursa, sağlık ekibiniz ile konuşunuz. Yutkunma problemlerinin başlamasını beklemeyin. Birçok hasta kanser tedavisi öncesi yutma terapisi alarak yarar görür. Yutma terapisi, boğaz kanseri olan insanlar için yararlıdır.
- Konuşma patoloğu ziyareti: Doktorunuz, konuşma patoloğuna sevk edebilir. Uzman kişi yeni yutkunma yolları öğreterek, boğulma ve tıkanmaları önler.
- İlaç: Doktorunuz, yutkunurken ağrı şikayetiniz varsa ilaç reçete edebilir. Ağrılı yutkunma, odinofaji olarak da bilinir. Bazı ilaçlar iltihabı ve ağrıyı azaltır. Diğer ilaçlar ağız veya boğaz enfeksiyonlarını tedavi eder.
- Besleme borusu: Bazen, yutma sorunları beslenmeyi zor hale getirebilir. Doktorlar mideye burun ya da karın içinden bir tüp yerleştirir. Bu prosedür, yutma daha kolay hale gelinceye kadar gıda ve sıvıları sağlamaya yardımcı olur.
Yutma Güçlüğü Olan Kişiler İçin Tavsiyeler
Bazı yaklaşımlar diğerlerine göre bazı insanlar için daha iyi çalışabilir. Faktörler yutma problemlerinin şiddeti ve nedenine bağlıdır. Farklı gıda türleri ve yeme yollarını deneyin. En iyi olanı bulun. Ve besleyici gıdalar almayı unutmayın. Yediğiniz gıdalarda yeterli kalori, protein, vitamin, mineraller olmalıdır.
- Yoğurt veya puding gibi yumuşak ve pürüzsüz gıdalar yiyin.
- Yiyecekleri blender ile ezin. Veya et suyu, sos, tereyağı veya süt ile kuru gıdaları yumuşatın.
- Sıvıları ve yumuşak gıdaları içmek için bir pipet kullanın.
- Ağrıyı azaltmak için soğuk ya da oda sıcaklığında gıdalar yiyin.
- Gıdaları küçük ısırıklar ile yavaşça ve iyice çiğneyerek yiyin.
- Yeme veya içme sırasında dik oturun.
- Küçük ve sık öğünlerle beslenin.
- Eğer kilo veriyorsanız, yüksek kalorili ve proteinli gıdalar tercih edin.
- Kuru, iri taneli ve sert yiyeceklerden kaçının.
- Uzun süre çiğneme gerektiren gıdalardan kaçının.
Beslenme uzmanı ile görüşerek, daha sağlıklı seçimler yapabilirsiniz. Uzman diyetisyen size dengeli bir beslenme programı tavsiye edecektir.
Önerilen Makaleler:
- Kanser Hastalarında Çiğneme Güçlüğü
- Kanser Hastalarında Mide Bulantısı ve Kusma
- Kanser Hastalarında İştahsızlık