Meydane-Emam (Naghsh-E Jahan)
Naghsh-e Jahan Meydanı, timurların zamanında, mevcut olandan daha küçük bir boyutta inşa edilmiştir. Şah Abbas zamanında, meydan genişlemiş ve hala koruduğu formu almıştır. Aynı dönem boyunca meydanı çevreleyen en önemli binalardan bazıları inşa edilmiştir. İran'ın başkenti Esfahan'dan Şiraz'a yer değiştirmesinin ardından, Naghs-e Jahan Meydanı yavaş yavaş önemini yitirdi. Qajar döneminde meydan ve binaları harabe haline geldi. Pehlevi döneminin başlangıcında, meydan çevresindeki tüm binalar tamamen restore edildi. Bu binalar üzerindeki restorasyon çalışmaları günümüzde sürekli olarak devam etmektedir.
Meydan, daha önce Naghsh-e Jahan adında geniş bir bahçenin bulunduğu bir yere Safeviler tarafından inşa edildi. Meydan 500 metre uzunluğunda ve 165 metre genişliğinde olup, yüzölçümü yaklaşık 85 bin metrekaredir. Şah Abbas I ve halefleri zamanında, meydan polo maçları, ordu geçitleri ve çeşitli törenler, kutlamalar ve etkinlikler için kullanılıyordu. Meydanın kuzey ve güney cephelerinde halen yer alan direğe giden iki taş kapı o dönemin hatırlatıcısıdır. Meydanın çevresi boyunca Şeyh Lotfollah Camii, Jame'-e Abbasi Camii (veya Emam Camii), Ali Qapu Sarayı ve Gheysarie Kapısı gibi her biri mimarinin parlak bir örneği olan muhteşem binalar inşa edildi. Safevi dönemi. Bu eserler, İranlı uzman mimarların, özellikle Şeyh Bahai, Ali Ekber Esfahani ve Mohamad Reza Esfahani'nin yaratıcılığının ve sanatının meyvesidir.
ölüm sırası mahkumlar infaz için bir yer olarak kullanılmaya başlanmış ve bu bayram olarak bazı resmi törenleri yapmak - o zaman daha küçük - Şah Abbas I, karenin anda mevcut binaların inşaatı önce Nevruz. Birkaç kaynak 1602 yılında Şah Abbas'ın hüküm sürdüğü andaki haliyle meydanın inşasını tahmin etmiştir. Bununla birlikte, Şah Abbas'ın saltanatının başlangıcından bu yana, meydanın yüzeyi bir önceki küçük meydandan çok daha geniş bir alana yayılmıştı ve birkaç kez havai fişek ve havai fişekler orada tutuldu.
Bu meydanın inşasının Tebriz'deki Hassan Padeshah meydanının tasarımından ilham alınarak gerçekleştirilmesi olasıdır. Ali Akbar Esfahani ve Mohamad Reza Esfahani, meydanı tasarlayan ve bugünkü haliyle inşa eden mimarlardan ikisi. Bu iki mimarın adı, Jame'-e Abbasi camiinin portalında ve mehrab Şeyh Lotfollah camisinin
Meydan "Naghs-e jahan" olarak adlandırıldı çünkü Safevilerden önce, meydan yerine bu adı taşıyan bir bahçe vardı. Bu bahçe daha sonra adını Nahçıvan olarak adlandırılan bir Azerbaycan kentinden almıştır. Hamdallah Mostowfi bu şehir hakkında şunları söyledi: "Naghsh-e jahan" ("dünyanın imajı") denilen hoş bir şehir ve binalarının çoğu tuğladan yapılmıştır ". karenin restorasyonu ve onu çevreleyen binaların sonra Rıza Şah, karenin resmi adının zaman "Şah Meydanı" olarak değiştirildi ve "Şah Camisi" de cami "Jame'-e-Abbasi" diye edilmiştir . Bugün meydanın resmi adı "Emm meydanı" veya "Emam Khomeyni meydanı" dır.
Naghsh-e Jahan Meydanı: tarihçilerin görüşleri.
Bana net olarak, önemli sorunlar Pisagor gibi kendimi zorlamak gerekmez ve yüz emin olarak can" medeni bugünün dünyasında hiçbir olduğunu söylemek: Jane Dieulafoy, 1880 kareyi ziyaret eden Fransız gezgin, yazdığı Genişlik, güzellik ve simetri açısından bu kareye göre kıyaslanmaya değer bir yapı türü. Bu benim kişisel görüşüm değil, diğer Avrupa mimarlığı ve mühendislik uzmanları aynı görüşü paylaşıyor.
İtalyan gezgin Pietro della Valle de görüşünü şöyle ifade etti: “Bu meydanın her tarafı benzer, orantılı ve güzel binalar ile çevrilidir ve ardılları hiçbir noktada kesintiye uğramaz. Kapılar harika; dükkanlar cadde seviyesinde yer almaktadır; Üzerlerinde bulunan sundurmalar, pencereler ve binlerce farklı dekorasyon muhteşem bir panorama oluşturmaktadır. Meydanın ihtişamının ve güzelliğinin nedeni mimarinin oranı ve işin zarafetidir. Roma'daki Piazza Navona'daki binalar daha etkileyici ve daha zengin olsa da, cesareti bulursam, çeşitli nedenlerden dolayı Piazza Naghsh-e Jahan'ı tercih ettiğimi söyleyebilirim ”.
Prof. Çağdaş bir Alman iranisti olan Heinz, Naghs-e Jahan Meydanı hakkında şöyle yazıyor: “Meydan, şehrin merkezinde; Batı’da, genişlik ve mimari tarz ve şehircilik ilkeleri açısından benzer bir şeyimiz yoktur ”.
Ünlü bir Fransız gezgin olan Jean Chardin, Naghsh-e Jahan'den bir ticaret merkezi olarak bahseder.
Kareyi çevreleyen binalar
Profesör Arthur Pope, İran mimarisine dair kitabında şöyle yazıyor: Emam Camii: "Bu caminin inşaatı, Şah Abbas'ın çalışmalarının tamamlanması için sabırsızlığa rağmen, çok yavaş ilerledi, böylece son mermer kaplama 1638'te tamamlandı. Bu çalışma, İran'daki bin cami inşaatında ulaşılan zirvenin bir tezahürüdür ".
Hat sanatı cami portalında yazıt sollarAli Rıza Abbasi, ünlü Safevi dönemi hattatı tarihli 1616 yaşına geldiğinde Şah Abbas kişisel serveti ile bu cami inşaatına emretti ve onun şanlı atası Şah Tahmasb ile dinlenmeyi adanmış söylüyor. Bu yazıda Esfahan'ın yeni ana camisinin mimarı olan Ali Ekber Esfahani'nin kalbigrafı Muhammed Rıza Emami tarafından bir başka yer verilmiştir. Caminin büyük bir kubbe yüksekliği 52 metre kare, bakan 48 metre, 42 metre iç minare yüksekliği ve minarelerin giriş vardır. Masif mermer ve değerli taştan büyük levhalar sangab (NdT: su ile doldurulmuş büyük taş vazolar), özellikle sangabbulunan 1683 tarihli Shabestan Büyük kubbenin batısındaki (NdT: gece namazı için camilerin mekanı), İslam dünyasında eşit olmayan bu camiyi görmek ilginç şeyler arasındadır.
Sheykh Lotfollah Camii meydanın doğu tarafında yer almaktadır. 1602 yılında Şah Abbas'ın emriyle başlayan inşaatı 1619'te tamamlandı. Caminin mimarı, Mohamad Rıza Esfahani ve portalın yazıtlarıydı. sollar Ünlü Safevi hattat Ali Reza Abbasi'ndeler. Şah Abbas Sheykh (Modern Lübnan) aslen Cebel Amel gelen Lotfollah Şiiler'in büyük teologlarınkinden birini, hem de babasını büyütmek için bu cami inşaatına emretti. Bu caminin yanında, bugün var olan Şeykh Lotfollah'ın öğretilmesi için bir okul da inşa edildi. Şeyh Lotfollah camisinin ne minaresi ne de sahn(camilerin mimarisine özgü bir avlu) ancak büyük kubbesi, camilerin mimarisinde eşsiz bir örnektir. Caminin özellikleri arasında, caminin giriş holünde Mekke'nin yönüne göre hizalı bir şekilde yer değiştirmesi, meydanın doğu tarafında caminin bulunması gibi bir çözüm bulunmaktadır.
Jame 'Abbasi Camii1611’de Şah Abbas’ın emriyle inşaatı 1616’te tamamlandı. Aynı yıl, caminin dekorasyon çalışmaları Şah Abbas'ın iki ardılı dönemine kadar devam etti. Bu caminin mimarı Ali Ekber Esfahani'dir ve portalın yazıtları hattat Ali Rıza Abbasi'dir. içinde Medresenin Caminin güneybatısı, dört mevsimde, Esfahan'ın öğlenini tam olarak belirttiği bir yerde basit bir taş levhaya yerleştirilmiştir: bununla ilgili hesaplamalar, Şeykh Bahai'ye atfedilmiştir. Bu caminin özellikleri arasında büyük yüksek kubbe 52 metre altında üretilen yankı bulunmaktadır.
Ali Qapu SarayıSafevi döneminde “dowlatkhane sarayı” olarak anılan bu saray I. Şah Abbas'ın emriyle inşa edilmiştir. Saray 5 katlıdır ve her birinin kendine özgü bir dekorasyonu vardır. Safevi döneminin ünlü ressamı Reza Abbasi'nin yapının duvarlarını ve duvarlarındaki sıva işçiliğini süsleyen duvar resimleri çok güzel, özellikle de akustik özelliklere sahip "ses odası" sıva sıva: Müzik performanslarının çoğunda bu sıva, çalınan melodileri uyumlu hale getirdi ve sesin yansıması olmadan yaydı. II. Abbas döneminde 1644 yılında bu saraya harika bir salon eklenmiş ve yapının dekorasyonu tamamlanmıştır. Şah Abbas ve halefleri bu sarayda büyükelçiler ve yüksek rütbeli misafirleri kabul etti. Bu binanın tepesinden, Esfahan şehrinin güzel manzarasının tadını çıkarabilirsiniz. Sarayın giriş kapısının buraya Necef şehrinden getirildiği ve Ali Qapu'nun isminin bu sebeple yapıldığı söylenirken, başka bir versiyona göre isminin Osmanlı kapısı Bab al-Ali'ye atıfta bulunduğu belirtilmektedir.
Naghshs-e Jahan meydanında hala var olan binalara ek olarak, yavaş yavaş kullanılmayan ve kaybolan başka binalar da vardı. Bunlar arasında Saat Sarayı (tamamen yıkılmış ve yerine Şeyh Lotfollah cami inşa edilmiştir), muhtemelen Esfahan'a Persepolis'ten getirilen mermer başkentler (bunlardan biri Chehel'e taşınmıştır). Sotun ve bir diğeri şu anda Tahran'daki İran Arkeoloji Müzesi'nde), 100 İspanyol topu (Hormoz adasının Emamgholi Han tarafından fethinin ganimeti) ve bir mil qopoq Meydanın ortasında (NdT: maypole) yüksek 40 metre, bugün tamamen kayboldu.
Naghsh-e Jahan Meydanı, 1935'teki İran ulusal mirasının eserleri listesine kaydedildi. Bu meydan, 1979'da UNESCO dünya mirasına giren İran'ın ilk eserlerinden biridir.