“ÇOCUĞUM BİZE YALAN SÖYLÜYOR”
Önceki gün kızınız geceyi en yakın arkadaşında geçireceğini söyledi. Bundan bir hafta sonra kızınızın arkadaşıyla birlikte başka bir arkadaşlarının evindeki partiye katıldığını öğrendiniz. Size nasıl böyle rahatça yalan söyler? Yaptığı bu asilik endişe verici mi, yoksa sıradan mı? Çocuk ve ergen psikiyatrı Prof. Daniel Marcelli, “Ergenler kendilerine ait alanlara sahip olmak için ebeveyninin gözetiminden kaçma ihtiyacı hisseder. Özgürlük alanlarını yaratabilmek adına 12-13 yaşından itibaren yalan söylemeler ve sır saklamalar başlar. Çocuğuyla artık sırdaş olamadığı için üzülen ve yalanla kandırıldığı için sinirlenen ebeveynler, güvenlerinin sarsıldığını ifade eder (‘Beni hayal kırıklığına uğrattın’) ve güvenliklerinden endişe ettiklerini belirtirler (‘Nerede olduğunu bilmek istiyorum’). Aslında bütün bunlar, çocukları üzerindeki kontrolü elde tutma arzusunu saklamakta başarısız olan savunmacı reaksiyonlardan ibarettir” diyor.
Oysa ergen, kendine ait alanların olduğunu keşfettiği bir çağa girmiştir. Bunu olduğu gibi kabullenmek durumundayız, aksi takdirde çocuğumuzun özel alanlarını ve öz sorumluluk bilincini sınırlandırırız. Ebeveynler bu konuyu kendi içinde hallettikten sonra, masum sırlarla ciddi yalanlar arasındaki farkı ayırt edebilmelidir. Örneğin, çocuğunuzun ders sırasında gevezelik yaptığı için öğretmeninden ceza aldığını sizden saklaması, nereden geldiği belli olmayan ama arkadaşının hediye ettiğini söylediği bir telefonu kullanmasından daha az önemlidir. Telefonla ilgili söylediği yalan sonrası çocuğunuzu gözlemlemeniz gerekir. Çevresini incelemeniz, kimlerle konuştuğunu takip etmeniz önemlidir. Öte yandan bu durum çocuğunuzun cep harçlığının yeterli olmadığını gösteriyor olabilir. Bu uç örneğin dışında büyük fotoğrafa bakacak olursak, ebeveyn olarak endişelerinizi yenmeli ve ergen çocuğunuza güvenmelisiniz. Örneğin onu kimle, nerede olduğunu öğrenmek için 15 dakikada bir aramamalısınız. Daniel Marcelli, “Ebeveynler ergen çocuklarının alanlarını ne kadar işgal ederse, ergen özel alanını korumak için o kadar yalana başvurur” diyor ve ekliyor: “Bir ergenin annesi veya babası olmak, çocuğun kısmen sizden uzaklaştığının ve böyle de mutlu olabileceğinin kabul edilmesi demektir.”
Derleyen: Hazal Louze