DETROIT —
Detroit Sanat Müzesi dünyanın en değerli sanat eserlerine ev sahipliği yapıyor. Detroit kenti iflas ettiğinde, bu müzenin akıbeti de Amerikan tarihinde yaşanan en büyük kent iflasının en çok tartışılan konusu olmuştu. Ülkedeki çeşitli vakıflarla yapılması gündemde olan bir anlaşma, Detroit kenti yetkililerine krizden çıkış yolu sunarken müzeyi ve sahip olduğu değerli eserleri kurtarma umudu veriyor.
Detroit Sanat Müzesi’ndeki koleksiyon, her yıl dünyanın dört bir yanından ziyaretçi akınına uğruyor.
Mark Stryker, “Batı sanatının tarihini bu koleksiyona bakarak anlamak mümkün,” diyor.
Detroit Özgür Basın dergisi muhabiri Mark Stryker’a göre, bu koleksiyona paha biçmek çok zor: “Çok değerli, yeri doldurulmaz.”
Ancak Wayne Üniversitesi Hukuk Profesörü Laura Bartell, kenti iflastan kurtarmaya çalışan yeni Direktör Kevyn Orr’un bu eserleri satmayı istediğini söylüyor: “İflasın ilk günlerinde, Kevyn Orr, müzedeki eserlerin Detroit şehrinin mal varlıkları arasında olduğunu söyledi.”
Mark Stryker, “Bu koleksiyon Detroit kentine ait ve bu da Detroit Sanat Müzesi’ni Amerika’daki bağımsız, özel, kar amacı gütmeyen diğer müzelerden ayırıyor,” şeklinde konuşuyor.
İflas mahkemeye taşındığında, Orr, bir müzayede şirketinden, koleksiyona fiyat biçmesini istedi. Ancak bir de uyarısı vardı.
Mark Stryker, “Orr, müzayede şirketinden sadece kent yönetimi tarafından satın alınan eserlere fiyat vermesini istedi,” diyor.
Bu da, müzedeki 66,000 sanat eserinin 2,000 tanesine, yani yaklaşık %5’ine tekabül ediyor. Ancak bu 2,000 parça Vincent Van Gogh’un “Şapkalı Otoportre” gibi çok değerli eserleri de kapsıyor.
Mark Stryker: “Müzayede şirketi bu eserlere, 450 ila 870 milyon dolar arasında bir değer biçti.”
2012’de, yerel seçmenler, müzeye ücretsiz giriş uygulamasının devamını sağlayabilmek için emlak vergilerinin artmasına razı oldu. Stryker, müzedeki eserlerin satılmasının kente daha fazla zarar vereceğini söylüyor.
Mark Stryker, “Tek bir eser satılırsa, vergi yasasını iptal ederler. Bu da, müzenin kapanması anlamına gelir,” diyor.
Kısacası Kevyn Orr iki zor seçenek arasında sıkışmış durumda.
Laura Bartell, “Kimse Detroit Müzesi’nin sonunu getiren biri olarak anılmak istemez. Bu yüzden de Orr, müzedeki eserleri satmadan krizden çıkmanın yollarını arıyor,” diyor.
Detroit Sanat Müzesi’ni kurtarma çabasına çeşitli vakıflardan destek geldi. Ford Vakfı’nın da aralarında bulunduğu vakıflar, eserlerin satışını önlemek için 330 milyon dolar bağışta bulunma sözü verdiler.
Mark Stryker: “Müze kent yönetiminden çıkarak, bağımsız, kar amacı gütmeyen bir kurum haline gelecek. Böylece kent bir daha böyle bir çıkmaza da girmeyecek.”
Vakıfların bağışlayacağı miktar, müzayede şirketinin eserlere biçtiği değerin altında ancak daha fazla yardım toplanması mümkün. Önerilen bu anlaşma Orr’a krizden çıkmak için bir fırsat sunuyor. Stryker, Detroit’teki müzeyi kurtarmak için masadaki en gerçekçi seçeneğin bu olduğunu söylüyor.