Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde faaliyet gösteren Nduma Kongo Savunması isimli milis güçlerinin kurucu lideri Ntabo Ntaberi Sheka, Birleşmiş Milletler’in (BM) yürüttüğü duruşma sonunda savaş suçu işlediği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Nduma Kongo Savunması isimli örgütü 2009 yılında kuran Sheka toplu tecavüz, çocukları askere alma, istismar gibi birçok savaş suçunu işlediği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına mahkûm edildi. İki yıl süren davanın ardından Kuzey Kivu Eyaleti Askeri Mahkemesi, Sheka’nın çok sayıda savaş suçunu işlediğinin sabit olduğuna karar verdi. Kongo’daki Birleşmiş Milletler Temsilcisi Leila Zerrougui, askeri mahkemenin kararının “suçların cezasız kalmadığını” gösterdiğini söyledi.
Sheka, Ruanda Demokratik Kurtuluş Kuvvetleri’nin (FDLR) Ruandalı Hutu isyancılarıyla savaştığını iddia ederek Kuzey Kivu eyaletinde 2009 yılında Nduma Kongo Savunması’nı (NDC) kurmuştu. NDC militanlarının Kongo’da 30 Temmuz – 2 Ağustos 2010 tarihleri arasında 13 köyde yaklaşık 400 kişiye cinsel saldırıda bulunmasının ardından Ocak 2011’de Sheka hakkında tutuklama kararı çıkarılmıştı. NDC örgütü toplu tecavüzün yanı sıra, 15 yaşından küçük 154 çocuğu askeri eğitime almakla da suçlanıyordu.
NDC askerlerinin yaklaşık bin ev ve işyerini yıkma ve 100 kişiyi zorla çalıştırma şeklinde savaş suçları işlediği de diğer iddialar arasındaydı.
Sheka ve NDC milisleri hakkında 2011 yılında çıkartılan tutuklama emrinden altı yıl sonra Sheka, 2017’de BM’ye teslim olmuş ve beraberinde üç kişiyle birlikte Kuzey Kivu Eyaleti Askeri Mahkemesi’ne sevk edilmişti.
NDC’nin savaş suçu işlediği bölgeleri mahkemede temsil eden Kahindo Fatuma, Fransız haber ajansı AFP’ye verdiği demeçte, “Bu karardan memnunuz, bu diğer savaş suçlularına güçlü bir sinyal” dedi.
Kongo İnsan Hakları İzleme Örgütü araştırmacısı Thomas Fessy, Sheka’nın mahkûmiyeti için, “Bu karar, cezasızlıkla mücadelede önemli bir adım ve adalet arayışında kişisel risk alan herkes için bir vasiyet niteliğinde” diye konuştu.
BM’nin haziran ayında açıkladığı verilere göre Kongo’nun Ituri, Kuzey Kivu ve Güney Kivu eyaletlerinde son sekiz ay içinde yaşanan çatışmalarda yaklaşık 1300 kişi öldürüldü.
Derleyen: Meryem Zelal Direkci