Kazakistan’ın güneybatısındaki Dzhetyasar bölgesinde 1973 yılında yapılan arkeolojik kazılarda bir dizi ahşap nesne bulunmuş ama uzmanlar bu buluntuya fazla ilgi göstermemişlerdi.
Yaklaşık 50 yıl sonra Arkeolog Dr Azilkhan Tazhekeevat tarafından Kazakistan’ın Dzhetyasar kentindeki Sovyet döneminden kalma arkeolojik kazılardan elde edilen buluntuların yeniden analizi yapıldı.
1973’te bulunan tahta blokların bir müzik aleti olduğunu ve daha ileri analizlerin bunun MS 4. yüzyıl Kazakistan liri olduğu doğrulandı.
Çift boyunlu bir lavta olan geleneksel Kazak çalgısı kossaz’ın şimdiye kadar denenmemiş eski bir formunu temsil ettiklerini öne süren Tazhekeevat, “Bununla birlikte, yayınlanan görüntüler, daha dikkate değer başka bir karşılaştırma noktasını ortaya koymaktadır. Batı Avrupa’da bulunan çağdaş enstrümanlara, özellikle de yedinci yüzyılın başlarındaki Sutton Hoo gemi enkazında bulunan (Bruce-Mitford) en ünlü olarak bilinen türdeki lirlere şaşırtıcı derecede yakın bir benzerlik görülmektedir” dedi.
Kazakistan Lir müzik aleti İngiltere’de ortaya çıktı
İngiltere’de Sutton Hoo gemi kalıntılarında bulunan bir Anglo-Sakson Lirinin, 2400 mil ötede Kazakistan’da bulunan müzik aleti ile eş olduğu dikkat çekti.
Kazakistan liri, Sutton Hoo lirinden üç yüzyıl öncesine ait olduğu açıklandı.
Kazakistan liri üzerine çalışmayı bağımsız araştırmacı Norveç’ten Dr. Giermund Kolltveit tarafından yapıldı.
Dr. Kolltveit, “Enstrümanın aynı dönemden bilinen Batı Avrupa lirlerine benzerliği karşısında hayrete düştüm” dedi.
Bu lir türü, klasik lirlerden farklı olarak, paralel kenarlara ve kavisli bir tabana sahip tek parça bir ses kutusu ile uzun ve sığdır.
Sutton Hoo’dan gelen lir 1930’larda bulunduğunda, başlangıçta bir lir olarak değil, farklılıkları nedeniyle küçük bir arp olarak tanımlandı.
O zamandan beri, Almanya’nın Trossingen kentinden neredeyse bozulmamış bir örnek gibi, bölgede benzersiz bir lir tarzı olduğunu doğrulayan benzeri daha fazla lir bulundu.
Diğer buluntular, çoğu örnek Sutton Hoo’dan gelen enstrüman gibi erken ortaçağ döneminden olsa da, bu tür lirin Romalılardan önceye ait olabileceğini düşündürmektedir.
Dr. Kolltveit, “Şu ana kadar, Sutton Hoo gemisinin gömülmesinden ve Trossingen, Güney Almanya’daki savaşçı mezarından ünlü olarak bilinen bu tür lirler Batı Avrupa dışında hiç bilinmiyor” dedi.
Buluntular Antiquity dergisinde yayınlanmıştır.