Ormanda kontrollü yangın mümkün müdür?
Bu güne kadar yazılarımda ormanda bulunun ölü odunun önemini ve işlevlerini ortaya koymaya çalıştım.Ancak Akdeniz Bölgesi’nde kızılçam saf meşçerelerinde orman yangınlarını destekleyecek ölçüde büyük bir yakıt konsantrasyonu olan yerler; özellikle kurak yaz aylarında sürdürülebilir orman yönetimine önemli zorluklar ortaya çıkartan orman yangınlarını çok tehlikeli kılmaktadır.
Bu bağlamda yağışların yoğun olduğu günümüzde gerek iklim koşulları gerekse de, orman zeminin yangını destekleyemeyecek kadar ıslandığında, ayakta ölmüş ve ölmekte olan ince odunlar kesilerek ve yerde bulunan ölü odun ve dal parçaları ile birlikte toplanıp istiflenerek kontrollü bir şekilde yakılmaları tehlikeyi bir nebze olsun azaltacaktır.
Kontrollü yangın birkaç nedenden dolayı yapılır. Bir ormanı ölü yapraklar, ağaç dalları ve diğer kalıntılardan arındırarak, öngörülen bir yakma, yıkıcı bir orman yangınını önlemeye yardımcı olabilir. Kontrollü yangınlar ayrıca böcek popülasyonlarını azaltabilir ve istilacı bitkileri yok edebilir.
Kontrollü bir yangın çıkartılmadan önce bir plan hazırlanır. Bu plan, yangının ne kadar büyük olacağına, neyi yakacağına ve yöneticilerin yangınla neyi başarmayı umduğuna ilişkin ayrıntıları içerir. Yangının yanacağı hava ve çevre koşulları ile yangının söndürülmesini gerektirebilecek durumları da kapsar. Kontrollü yanık yöneticileri ayrıca yangının nasıl çıkarılacağını, dumanın nasıl yönetileceğini, halkı nasıl bilgilendireceklerini, hangi koruyucu ekipmanların gerekli olabileceğini ve hangi yangınla mücadele kaynaklarının beklemesi gerektiğini de planlar.
En yaygın olarak iki tür kontrollü yangın kullanılır. İlki, birkaç hektardan 20-30 hektara kadar bir arazi parçası boyunca ateş yakmayı içerir. İkincisi, yığın yakma, ayrı ayrı yakılan bitki yığınlarını içerir. Koşullar daha geniş bir alanda kontrollü yangını desteklemek için güvenli olmadığında yığın yakma kullanılabilir. Bu durumda, yapraklar, dallar ve diğer döküntüler kesilir, toplanır ve genellikle daha sonra hava koşulları izin verdiğinde yakılmak üzere istiflenir. Yığın yakma bazen eğik çizgileri, orman bakımında çıkan kalıntılarını yakmak için kullanılır.
Bu uygulamanın tüm ormanda yapılmasından ziyade sadece yol kenarlarından 200-300 metre içeri ve yerleşim yerlerinin çevresinden yaklaşık 300 metre genişliğinde bir bantta yapılırsa amaca daha iyi hizmet edecektir.