2019 yılında İtalya Başbakan Yardımcısı Luigi Di Maio sanık Fransa’nın eski Afrika kolonilerini “sömürmek”, “Afrika’yı yoksullaştırmak” ve mültecilerin “denizden ayrılıp denizde ölmesine ya da kıyılarımıza gelmesine” neden olmak için döviz düzenlemelerini kullanması.
‘Fransız Afrika Kolonileri Frangı’nın (FCFA) görünürdeki amacı, Bretton Woods’ta kararlaştırıldığı gibi, Fransa’nın kolonilerini, değerini ABD dolarına sabitlemek için gereken şiddetli Fransız frangı (FF) devalüasyonundan korumaktı.
Ardından Fransa Maliye Bakanı René Plevne iddia edilen“Cömertliğinin ve özverisinin bir göstergesi olarak, büyükşehir Fransa, uzaktaki kızlarına kendi yoksulluğunun sonuçlarını dayatmamak isteyen, para birimleri için farklı döviz kurları belirliyor”.
Aralık 1958’de, CFA frangı ‘Comunauté Financière Africaine Frangı’ oldu (hala FCFA). 1960 yılında Başkan Charles de Gaulle CFA üyeliğini ön koşul haline getirdi Fransız Batı ve Orta Afrika’da dekolonizasyon için.
Son yıllarda, CFA, her ikisi de FCFA: Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (UEMOA) ve Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Topluluğu (CEMAC) kullanan iki para birimi birliğine 14 esas Frankofon Sahra altı Afrika ülkesini dahil etti.
UEMOA, Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahili, Gine-Bissau, Mali, Nijer, Senegal ve Togo’dan oluşurken, CEMAC Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Gabon, Ekvator Ginesi ve Çad’ı içeriyor.
Birincisi, Fransa, CFA ülkelerinden yapılan ithalatları kendi para birimiyle ödeyebilir ve diğer uluslararası yükümlülükler için döviz tasarrufu sağlayabilir. Bu, özellikle FF zayıf ve kararsız olduğunda avantajlı hale geldi.
İkincisi, Fransız Hazinesi genellikle ödenen negatif reel faiz oranları CFA rezervleri için. Böylece, CFA ülkeleri döviz rezervlerini tutmak için para ödüyor! tahakkuk eden yatırım geliri Fransız yardımı olarak konuşlandırılmış CFA ülkelerine faiziyle geri ödenecek kredi şeklinde!
Ancak CFA ülkelerinin kendileri kendi rezervlerini teminat olarak kullanamazlar. Fransız Hazinesi tarafından tutuldukları için kredi için. Bu nedenle, küresel mali kriz sırasında, ağırlıklı olarak Fransa’dan borç almakticari oranlarda.
Üçüncüsü, sabit oranda FCFA sağlayarak, senyoraj – para birimi çıkarma maliyeti ile nominal değeri arasındaki fark – etkili bir şekilde Fransa’ya tahakkuk etti ve Avrupa Merkez Bankası.
Bu şekilde yatırılan her euro için, FCFA eşdeğeri verilir ve yatıran ülkeye sunulur. Fransa 1999’da avroya katıldığında, bir avro 6.55957 FF veya 655.957 FCFA getirdi.
Dördüncüsü, CFA’da faaliyet gösteren Fransız şirketleri, herhangi bir döviz riskine maruz kalmadan fonları serbestçe ülkelerine geri gönderebildiler.
CFA ekonomileri bu nedenle etkin bir şekilde devredilen parasal egemenlik Fransız Hazinesine. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Fransa’nın parasal kontrolü, CFA üyelerinin ekonomik çıkarlarına değil, kendi çıkarlarına hizmet etti.
CFA seçkinleri, Fransız patronları
CFA sadece Fransa’ya değil, aynı zamanda CFA ülkelerindeki seçkinlere de fayda sağlıyor. Sahte Fransız yaşam tarzlarına olan iştahları, aşırı değerli döviz kurlarını tercih etmelerini açıklıyor.
CFA, neo-kolonyal statükoya meydan okumadığı sürece, ne kadar yasadışı bir şekilde elde edilmiş olursa olsun, finansal çıkışları da kolaylaştırır. On yıllar boyunca, her türden Fransız hükümeti, genellikle despotik yönetimi destekleyerek bu seçkinleri tutarlı bir şekilde destekledi.
Fransa iddia edilen askeri darbelerin ve hatta suikastların arkasında olmak önemli şahsiyetler çıkarlarını, politikalarını ve stratejilerini eleştirir. 13 Ocak 1963’te, kendi para birimini çıkardıktan sadece iki gün sonra, Togo Başkanı Sylvanus Olympio, öldürüldü bir darbede.
1968’de, Mali’nin CFA’dan çekilmesinden altı yıl sonra, bağımsızlık lideri ve ilk Cumhurbaşkanı Modibo Keita darbeyle devrildi ekonomisini daha bağımsız ve ilerici bir çizgide geliştirmeye çalıştıktan sonra.
Artı ça değişiklik, artı la même seçti
CFA 1945’te ilk oluşturulduğunda, koloniler döviz rezervlerinin %100’ünü özel bir Fransız Hazinesi ‘işletme hesabı’na yatırdılar. Bu gereklilik 1973’ten 2005’e kadar %65’e, ardından %50’ye düşürüldü. artı ek %20 günlük döviz işlemleri veya “finansal yükümlülükler” için.
Bu nedenle, CFA devletleri hala döviz kazançlarının çoğundan yoksundur, sadece %30’unu elinde tutmaktadır! Bu arada, Banque de France CFA altın rezervlerinin %90’ını elinde tutuyoronu yapmak dünyanın dördüncü en büyük altın rezervi sahibi.
FCFA düzenlemesinin UEMOA ülkeleri için 20 Mayıs 2020’den itibaren sona ermesi gerekiyordu. Ancak, önerilen Batı Afrika ‘eko’ para birimi henüz dolaşımda değilken, euro rezervlerinin Fransız Hazinesinden Batı Afrika Merkez Bankası’na transferi henüz gerçekleşmedi.
Orta Afrika’da sadece altı eski Fransız kolonisi resmen CFA’da kalırken, reform göründüğünden daha az. Fransa, merkez bankası yönetim kuruluna ‘bağımsız’ bir üye atayarak UEMOA’nın ‘mali garantörü’ olmaya devam ediyor.
Oluşturulmasından sonra, FCFA paritesi 50’ye bir FF olarak sabitlendi. 12 Ocak 1994’te FCFA, Uluslararası Para Fonu tarafından talep edildiği gibi yarı yarıya devalüe edildi ve Fransa tarafından desteklenenemtia fiyatlarındaki düşüşleri ve buna bağlı döviz problemlerini takip etmek.
FCFA’nın değeri bir gecede %50 düştüğü için devalüasyon CFA ekonomilerini şok etti! Bu, FF’nin satın alma gücünü artırırken, başta gıda olmak üzere ithal malların fiyatlarını yükseltti.
Bu sırada, 1948 ve 1986 arasında sekiz FF devalüasyonu dolar ve altın karşısında da CFA rezervlerinin değerinde büyük kayıplar anlamına geliyordu. CFA ülkelerinin FCFA’yı sözde istikrarlı bir FF’ye sabitlemekten fayda sağladığı iddiası, bu dönemdeki %70’lik kümülatif devalüasyon tarafından baltalandı!
Egemenlik yok, gelişme yokSosyalist Parti Başkanı François Mitterrand daha az neo-kolonyal değildi. Fransa’nın Afrika’yı kontrol etmeden 21. yüzyılda alakasız hale geleceği konusunda uyardı.
2008 yılında eski Cumhurbaşkanı Jacques Chirac bildirildiğine göre“Dürüst olmalıyız ve bankalarımızdaki paranın büyük bir bölümünün tam olarak Afrika kıtasının sömürülmesinden geldiğini kabul etmeliyiz. Afrika olmadan Fransa, Üçüncü Dünya gücü sıralamasında aşağı kayacak.”
Farklı bir kuşaktan olduğunu iddia eden Başkan Emmanuel Macron, neo-kolonyal düzenlemeleri sona erdirme sözü verdi. Yine de, 2017 G20 Zirvesi’nde patronluk taslayarak beyan Afrika’nın sorunu “medeniyet”.
Böyle bir yeni-sömürgeci küçümseme, Fransa’nın Batı ve Orta Afrika kolonilerini sürekli olarak sömürdüğünü kabul etmeyi reddediyor. Açıkça, CFA para birimi düzenlemeleri, ekonomik politika alanlarını ve ilerlemelerini sınırladı.
Koloni tarzı sömürü böylece Afrika’da dekolonizasyondan çok sonra devam etti. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Çad Devlet Başkanı Idriss Deby beyan“Afrika’da kopması gereken bir gelişmeyi engelleyen bir kordon olduğunu söyleme cesaretine sahip olmalıyız”.
IPS BM Bürosu
© Inter Press Service (2022) — Tüm Hakları SaklıdırOrijinal kaynak: Inter Press Service
Kaynak : https://www.globalissues.org/news/2022/08/02/31519