II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet Donanması, 267'in (% 170) Almanya'ya karşı askeri operasyonlara katıldığı 59 denizaltılarına sahipti. Bunlardan maruz kalma оружия 81 (% 48) denizaltı öldü, 8 tanesi kendi başına havaya uçuruldu ve diğer 8 tanesi de hizmet dışı bırakıldı filo teknik şartlara göre.
Kendi başlarına, bu rakamlar çok az diyor, ancak karşılaştırıldığında ... Örneğin, Almanya düşmanlıklara katılan sayının denizaltılarının% 67'ini kaybetti, İtalya -% 66,% - Japonya -% 77, Birleşik Krallık -% 28, ABD -% 21 .
Şimdi, belli başlı savaşçı devletlerin denizaltılarının kullanımının etkinliği ile olayların nasıl olduğunu görelim.
Tablodaki veriler, mutlak rakamlar olarak alınamadıkları anlamında büyük oranda keyfidir. Bu öncelikle, düşmanlıklara katılan yabancı devletlerin denizaltı sayısını doğru olarak hesaplamanın oldukça zor olmasından kaynaklanmaktadır. Ve XXI ve XXIII serisinin bütün inşa edilmiş Alman denizaltılarının, 1945'taki savaş kampanyalarına girdiği gibi, Almanya örneğinde açıkça görüldüğü gibi, sayıları bilinmelidir, Müttefiklerin kayıpları tamamen farklı olurdu. Ancak atılan gol sayısında hala tutarsızlıklar var **. Ancak, bu değerler, sayıların sırası ve birbirleriyle ilişkileri hakkında genel bir fikir verir. Ve sonra, bazı genel sonuçlar çıkarabiliriz.
Birincisi, Sovyet denizaltıları, düşmanlıklara katılan her denizaltı için en az batık hedeflere sahipler. Amerika Birleşik Devletleri bu gösterge açısından bir sonraki adımdır, ancak asıl rakam, askeri operasyonlar tiyatrosundaki toplam sayılarının denizaltılarının yalnızca% 50'inin düşmanlıklarda yer alması nedeniyle gerisi çeşitli özel görevler gerçekleştirdi.
İkincisi, Sovyetler Birliği'nin düşmanlıklarına katılanların sayısındaki kayıp denizaltı yüzdesi, diğer kazanan ülkelerinkinden neredeyse iki kat daha yüksektir.
Üçüncüsü, her kayıp denizaltı için batık hedeflerin sayısı bakımından, sadece Japonya'yı geçiyoruz ve İtalya'ya yakınız. Bu göstergede kalan ülkeler Sovyetler Birliği'ni birkaç kez aştı. Japonya'ya gelince, savaşın sonunda denizaltı da dahil olmak üzere filosunun gerçek bir atışı vardı, bu nedenle muzaffer ülkeyle karşılaştırması hiç doğru değil.
Sovyet denizaltılarının eylemlerinin etkinliğini göz önüne alarak, bir başka hassas konuya değinilemez. Yani, bu verimliliğin denizaltına yatırılan fonlarla ve onlara verilen umutlarla oranı. Düşmana ruble cinsinden verilen zararı değerlendirmek çok zordur ve Sovyetler Birliği'nde herhangi bir ürünün yaratılmasının gerçek emek ve maddi maliyetleri, bir kural olarak, gerçek değeri yansıtmamıştır. Ancak, bu soru dolaylı olarak kabul edilebilir. Savaş öncesi yıllarda, endüstri 4 kruvazörlerini, 35 destroderlerini ve liderlerini, 22 devriye gemilerini ve daha fazla 200 (!) Denizaltısını Sovyet filosuna transfer etti. Ve parasal açıdan, denizaltıların inşası açıkça bir öncelikti.
Tablo, üçüncü beş yıllık plana kadar, askeri gemi inşası için ödeneklerin aslan payının denizaltıların yaratılmasına gittiğini ve sadece 1939'da savaş gemilerinin ve kruvazörlerin döşenmesiyle resmin değişmeye başladığını gösteriyor. Bu tür finansman dinamikleri, o yıllarda var olan filo güçlerinin kullanımı hakkındaki görüşleri tam olarak yansıtmaktadır. Otuzlu yılların sonuna kadar, filonun ana saldırı gücü denizaltılar ve ağır авиация. Üçüncü beş yıllık planda, büyük yüzey gemilerine öncelik verildi, ancak savaşın başlangıcında bile, denizaltılar en popüler gemi sınıfı olarak kaldı ve ana bahis onlar üzerine yapılmadıysa, umutlar çok yüksekti.
1940’in Deniz Operasyonları Yönetimi Yönerge El Kitabı
Denizaltılar, esas olarak deniz iletişimi üzerine olmak üzere, eylem için amaçlanan bir tür deniz gücüdür. Filonun asıl görevinin deniz iletişimi üzerindeki eylemler olduğu durumlarda, yeterli sayıda denizaltı, filo kuvvetlerinin ana kolunu oluşturur. Diğer operasyonlarda, denizaltıların kullanımı, yüzey gemileri, deniz havacılığı ve kıyı savunması ile operasyonel etkileşime dayanmalıdır.
Bu, daha önce yayınlanmış olan "Kızıl Ordu'nun Kızıl Kuvvetleri ile Mücadele Yönetmeliği" 1937 ile ayrılmadı.
Denizaltılar, savaştaki kuvvetlerin sayısal korelasyonundan bağımsız olarak, uzun savaş operasyonları yapabilir ve savaş gemileri ve düşman taşımacılığı üzerine güçlü ve gizli bir torpido ve mayın grevi gerçekleştirebilir.
Denizaltılar, esas olarak sahil ve düşman üsleri dışında, güvenilir ve gizli ve uzun vadeli bir keşif aracı olarak hizmet ederler ve aynı zamanda, düşman saldırılarının inişiyle ilgili olarak tehdit altındaki bölgelere, üslere, kıyılara, bölgelere ve sektörlere yaklaşımları savunmak için güçlü araçlardır.
Düşmanın deniz iletişimi (iletişimi) konusundaki bağımsız eylemlerde özel önem kazanırlar. Sınırlı denizaltı yelpazesiyle, su altındaki ilerlemelerinin hızı ve periskop aracılığıyla küçük bir görünürlük aralığı olması durumunda, denizaltıların yüzey gemileri ve uçaklarla etkileşimi özel bir öneme sahiptir.
Denizaltılar, esas olarak sahil ve düşman üsleri dışında, güvenilir ve gizli ve uzun vadeli bir keşif aracı olarak hizmet ederler ve aynı zamanda, düşman saldırılarının inişiyle ilgili olarak tehdit altındaki bölgelere, üslere, kıyılara, bölgelere ve sektörlere yaklaşımları savunmak için güçlü araçlardır.
Düşmanın deniz iletişimi (iletişimi) konusundaki bağımsız eylemlerde özel önem kazanırlar. Sınırlı denizaltı yelpazesiyle, su altındaki ilerlemelerinin hızı ve periskop aracılığıyla küçük bir görünürlük aralığı olması durumunda, denizaltıların yüzey gemileri ve uçaklarla etkileşimi özel bir öneme sahiptir.
Genel olarak, teorik olarak doğru pozisyonlar maddi olarak doğrulanmadı. Deniz savaşındaki düşman deniz saldırı formasyonlarını imha etmesi gereken bu yüzey gemileri filosu hala hisse senedindeydi ve aslında açık denizde düşmanı etkileyebilecek tek kuvvet denizaltılar ve uçaklar olarak kaldı. Ayrıca, Kuzey ve Pasifik denizaltıları gibi filolar için, küçük yıkıcılarla birlikte, genellikle en büyük gemiler oldukları hatırlanmalıdır.
Özetle, Sovyet denizaltılarının İkinci Dünya Savaşı sırasındaki eylemlerinin etkinliğinin, savaşan ülkeler arasında en düşüklerinden biri olduğu ve hatta Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya gibi en az biri olduğu kabul edilmelidir. İkincisi, Sovyet denizaltıları açıkça, onlara yatırım yapılan umutları ve yatırımları haklı çıkarmadı. Örnek olarak, denizaltıların Alman faşist birliklerinin Kırım 9.04 - 12.05.44'ten tahliye edilmesine zarar vermesine olan katkısını göz önünde bulundurun.Bu dönemde, 11 askeri kampanyalarındaki 20 denizaltıları 1 taşımacılığına zarar verdi. Komutanların raporlarına göre, birçok hedefin battığı iddia edildi, ancak bunun doğrulanmadı. Evet, çok önemli değil, bırak 5, 10 hedefleri batmış olsun. Ancak nisan ve mayıs ayındaki yirmi gün boyunca, düşman bir 251 konvoyu düzenledi! Her konvoyun bir nakliyesi olsa bile, zaten 250 hedeflerinden daha fazla! Benzer bir tablo Baltık'ta, savaşın son aylarında, Courland Yarımadası ve Danzig Körfezi bölgesinden asker ve sivillerin toplu tahliyesi sırasında ortaya çıktı. Nisan-Mayıs 1945'te genellikle tamamen koşullu anti-denizaltı eskortuyla birlikte büyük tonaj da dahil olmak üzere onlarca hedef varsa 11 askeri kampanyalarındaki 11 denizaltıları tüm taşıma, yüzer batarya ve kayan batarya ile battı.
Yakın zamana kadar, savaş yıllarında Sovyet denizaltılarının eylemlerinin böylesine düşük bir etkinliği hakkında yorum yapılmamıştır. Daha doğrusu, basitçe böyle tanınmıyordu. İlk olarak, resmi kaynaklardaki torpido saldırılarının başarı rakamları şişirildi. İkincisi, bu bilgi sırdı. Ve zaten seksenlerde, çoğu, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Sovyet Donanması'nın askeri faaliyetlerinin sonuçlarını sınıflandırmanın gerekçesinin ülkenin savunmasının nedenine zarar verme olasılığı değil, şişirilmiş rakamlar olduğu konusunda hemfikirdi. Üçüncüsü, kuvvetlerimizin eylemlerinin başarısını karakterize eden rakamları diğer devletlerin filolarına ilişkin benzer rakamlarla karşılaştırmak alışılmış değildi.
İkincisi, genellikle askeri harekatların iç mekan tiyatrolarındaki durumun son derece karmaşık, "standart olmayan" koşullarıyla açıklandı. Gerçekten de, Baltık'ta denizaltıların 1942 - 1944 içindeki eylemleri için durumun bir benzeri. Muhtemelen dünya pratikinde değil. Ancak, ilk olarak, 1943'te ve gerçekten de 1944'in çoğunda, Baltık'taki Sovyet denizaltıları çalışmadı. İkincisi, Baltık'ta ve Barents ve Karadeniz de vardı. Oradaki durum da basit değildi, ama aynı şartlar altında düşmanın denizaltıları sadece onlar değil, aynı zamanda hareket ettiler. 4 Ağustos 1941 İngiliz denizaltı "Dicle" ve ardından "Trident" Polar Gölüne ulaştı. Kasım ayının başlarında, diğer iki denizaltı Civulf ve Silayen ile değiştirildiler. Toplamda, 21 Aralık'tan önce, çeşitli veriler için 10 hedeflerini imha eden 8 savaş kampanyaları düzenlediler. Çok mu yoksa çok mu? Bu durumda, farketmez, asıl mesele aynı dönemde 19 askeri kampanyasındaki 82 Sovyet denizaltılarının, torpidolarla sadece üç araç batması. Dolayısıyla, durumun koşullarının münhasırlığına yapılan atıf tamamen doğru değil, her durumda, her şeyi açıklamıyor.
Yerli denizaltı faaliyetlerinin düşük verimlilikteki bir diğer nedeni de niteliklerinde olabilir. Ancak, yerli literatürde bu faktör derhal ortadan kaldırılmaktadır. Yurtiçi denizaltıların, özellikle de "C" ve "K" tiplerinin dünyanın en iyisi olduğu ve müttefikler arasında meşru bir kıskançlık hissi yarattığına dair birçok ifade bulabilirsiniz. Aslında, yerli ve yabancı denizaltıların ana referans taktik ve teknik verilerini karşılaştırırsak, bu tür ifadeler oldukça makul kabul edilebilir.
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, Sovyet denizaltı, yabancı sınıf arkadaşlarına göre daha hızlıdır, yüzeydeki aralık sadece Alman denizaltına göre daha düşüktür ve kesinlikle en güçlü silahlara sahiptir. Bununla birlikte, en yaygın elementleri analiz ederken bile, su altındaki seyir aralığında, dalışın derinliğinde ve dalışın hızlarında gözle görülür bir gecikme var. Daha fazla anlamaya başlarsanız, denizaltıların kalitesinin, referans kitaplarına kaydedilmiş olan ve genellikle karşılaştırmaya tabi olan **** ve doğrudan yeni teknolojilerle ilgili olan diğerlerinden etkilenmediği ortaya çıkar. Bunlar arasında gürültü, aletlerin ve mekanizmaların şok direnci, geceleri kötü görüş koşullarında düşmanı tespit etme ve saldırı yeteneği, torpido silahlarının kullanımının gizliliği ve doğruluğu ve bir dizi diğerleri sayılabilir. Maalesef, savaşın başlangıcında, yerli denizaltılar modern elektronik algılama ekipmanlarına, torpido ateşleme makinelerine, mesanesiz ateşleme aygıtlarına, derinlik dengeleyicilere, radyo yön bulucularına, aletlere ve mekanizma amortisörlerine sahip değildi, ancak yüksek gürültü seviyelerinde mekanizmalar ve cihazlar için kayda değerdiler. Su altında olan bir denizaltıyla iletişim sorunu çözülmedi. Su altındaki gemideki yüzey durumu hakkında neredeyse tek bilgi kaynağı bir periskopdu. Hizmette olan Mars tipi yön bulucular kulağın gürültü kaynağının yönünü ± 2 ° hassasiyetle belirlemesine izin verdi. İyi hidrolojiye sahip ekipman yelpazesi, 40 KB'yi geçmedi. Alman, İngiliz, Amerikan denizaltı komutanlarının emrinde hidroakustik istasyonları vardı. Sonar sadece hedefin yönünü değil, aynı zamanda mesafeyi de belirleyebildiği zaman yön bulma modunda veya aktif modda çalıştılar. Alman denizaltıları, iyi hidrolojiyle, 100 kb mesafesindeki yön bulma modunda tek bir taşıma buldular ve 20 kb mesafesinden Echo modunda bir mesafe alabilirlerdi. Müttefikler için de benzer fırsatlar mevcuttu. Tüm bunlar elbette, yerli denizaltıların kullanımının etkililiğini doğrudan etkiledi, personelden büyük beceri ve komutanlardan büyük taktiksel beceri istedi. Başka bir deyişle, teknik özelliklerin eksiklikleri ve savaş operasyonlarının sürdürülmesi, durumun zorlu koşulları kısmen insan faktörleriyle telafi edilebilir. Burada, muhtemelen, yerli denizaltı filosunun etkinliğinin ana belirleyicisi yatıyor - Man! Ancak denizciler arasında, hiç kimse gibi, arabada nesnel olarak belli bir ana kişi, tek bir sınırlı alanda belirli bir Tanrı vardır. Yüzey gemisinden farklı olarak, savaş döneminin denizaltı komutanı genellikle duruma sahip olan tek kişiydi, çünkü yalnızca periskop onun için mevcuttu, tüm kararları yalnız aldı ve hatalarının bedeli herkes için aynıydı. Bu anlamda, denizaltı bir uçak gibidir: mürettebatın tamamı yüksek vasıflı profesyonellerden oluşabilir ve son derece yetkin çalışır, ancak dümen komutanın ellerindedir ve o uçakları inecek. Pilotlar, denizaltılar gibi, genellikle hepsi muzaffer çıkar ya da hepsi ölür.
Savaş yıllarında, 358 insanlar aktif filolarda denizaltı komutanlığı yaptı, 229 askeri pozisyonlarda bu pozisyona katıldı, 99 öldü (% 43).
229 savaş kampanyalarına katılan 135 katılımcıları (% 59) en az bir kez bir torpil saldırısına girdiler, ancak yalnızca 65 (% 28) torpillerle hedeflerini vurmayı başardı. İki tanesi dört gol attı, altı - üç gol, on üç - iki gol ve geri kalanlar bir gol. Ulaşılan en büyük başarı:
Vlasov Vladimir Yakovlevich - altı güvenilir şekilde batırılmış hedefler (3736 brt), su altında kalmış bir hedef için denizde 12,5 gün öldü;
Lisin Sovyetler Birliği Kahramanı Sergey Prokofievich - beş güvenilir hedef (9164 brt) ve biri muhtemelen hasar görmüş, hedefte 18 gün;
Boilermakers Viktor Nikolaevich - topun ateşiyle batırılan beş motobüs, hedefte 17,8 gün;
Shchedrin Sovyetler Birliği Kahramanı Grigory İvanoviç - dört güvenilir hedef (10152 brt) ve biri zarar görmüş, hedefte 31,2 gün;
Mokhov Nikolay Konstantinovich - Dört güvenilir şekilde batırılmış hedefler (6080 brt) ve bir hasarlı, hedefte 9 gün öldü;
Greshilov Sovyetler Birliği Kahramanı Mikhail Vasilyevich - Dört güvenilir şekilde hedeflenen (2293 brt) ve biri hasarlı, hedefte 64,7 gün;
Trofımov Ivan Yakovlevich - dört güvenilir şekilde battı hedefleri (13857 brt), hedef 41 günü öldü;
Konovalov Sovyetler Birliği Kahramanı Vladimir Konstantinovich - üç güvenilir şekilde batırılmış hedefler (6641 brt) ve iddia edildiği üzere hedefte bir araç (762 brt) ve bir savaş gemisi, 18,4 gün öldürdüğü;
Osipov Sovyetler Birliği Kahramanı Evgeny Yakovleviç - üç hedef güvenli bir şekilde battı (3974 brt) ve biri hasar gördü, hedefte 16,3 gün öldü;
Bogorad Sovyetler Birliği Kahramanı Samuel Nakhmanovich - üç güvenilir şekilde batırılmış hedefler (6100 brt), hedefte 34,3 gün;
Matiyasevich Alexey Mikhailovich - güvenli bir şekilde batırılmış bir hedef (2414 brt) ve dört araç (5067 brt) ve iki savaş gemisinin maruz kalan madenlerde öldürüldüğü, bir batık gemi ve iki savaş gemisinin hedefine güvenilmez, batırılmamış 10,3 gün sürdüğü;
Avgustinovich Mikhail Petrovich - altı nakliye (16052 brt) ve iki savaş gemisi, hedefte 21,5 gün, maruz kalan mayınlarda öldürüldüğü iddia edildi;
Mahilyow Sergey Sergeevich - iki orijinal olarak batık hedef (105 brt), maruz kalan madenlerde bir araç (749 brt) ve üç savaş gemisi öldüğü iddia edilen üç savaş gemisi; bir hedef, hedefte 13,3 günlerinde güvenli bir şekilde torpidolar tarafından batırıldı;
Grishchenko Petr Denisovich - güvenli bir şekilde batırılmış bir hedef, iddiaya göre beş nakliyenin (16352 brt) maruz kalan madenlerde öldüğü, hedefin 13,5 günü olduğu;
Polonyalılar Evgeny Petrovich - iki güvenilir şekilde batırılmış hedefler: iki araç (2304 brt) ve bir savaş gemisi olduğu iddia edilen madenlerde öldürüldü, bir gemi hasar gördü, 41,6 günleri hedef alındı.
Tek bir saldırıda en büyük başarı "C-56" GI'nin komutanı tarafından gerçekleştirildi. Shchedrin. 17 Mayıs 1943, dört torpido salvo ile aynı anda iki araca çarptı. Biri battı ve ikincisi yalnızca hasar aldı - torpido patlamamıştı. En nesnel komutan N.K.'dir. Mokhova, ilan ettiği tüm zaferlerin ardından doğrulandı. Buna zıt bir örnek olarak, I.V. 13 zaferini ilan eden Travkin, kendisi için 7 zaferini onayladı, aslında bir tür rekor olan 1 torpidolarını harcadığı 50 nakliyesini batırdı. Bir sonraki torpil tüketimini M.V. Greshilov - 49 (boğulan hedef başına 16,3) ve N.A. Lunin - 47 (boğulan hedef başına 23,5).
Genel olarak, Sovyet denizaltılarının son derece zor şartlarda savaştıklarını kabul etmek gerekir. Ve bu sadece Finlandiya Körfezi'ndeki denizaltı karşıtı çizginin benzersizliği değildir. Sovyet denizaltıları için düşmanlık yapma davranışının karmaşıklığı çoğunlukla, bölgelerin nesnel fizyolojik koşullarında değil, düşmanın denizaltı karşıtı savaşının özelliklerinde değil, gerekli destek ve etkili savaş eğitiminin yokluğunda yatmaktadır. Bu, hem tamamen teknik konular (hidroakustik, iletişim, aletlerin ve mekanizmaların gürültüsü, vb.) Hem de operasyonel-taktiksel (keşif, kontrol, üslerden dağıtım ve iade) için geçerlidir. Savaş eğitimine gelince, savaşın ilk döneminde denizaltıların düşük başarısını önceden belirleyen barış zamanında bile kalitesizdi. Bu koşullarda, bir yandan, denizaltıların mutlak çoğunluğu tarafından gösterilen koşulsuz cesareti kelimenin tam anlamıyla her savaş kampanyasında tanımak gerekir. Öte yandan, Sovyet denizaltılarından gerçekte olduğundan daha fazla etkinlik beklemek nesnel olarak zordu.
---------------------------------------
* Baltık denizaltıları L-1, M-72-76 (toplam 6 üniteleri) buraya dahil edilmez. Savaşın başlangıcında, tamir edildiler, kısa sürede güve toplandılar ve hiç bir zaman işleme alınmadılar. Ayrıca İngiltere'den çıkan ancak Polarnoe'a ulaşmayan B-1 de dikkate alınmadı.
** Bu tabloda, düşmanlıklara katılan denizaltıların sayısı belirlenirken, 1945'te (1943'taki İtalya için) görevlendirilen denizaltılar, savaş eğitimi sürecini tamamlamadıkları için toplam bordro sayısından düşülmüştür; Denizaltı taşımacılığı, çünkü silah kullanımının başarısı ve savaş operasyonlarına katılmadıklarından emin bir şekilde haberdar olan denizaltılar ile ilgileniyoruz. Özellikle, XXI serisinin tüm Alman denizaltılarından sadece birinin düşmanlara katıldığı bilinmektedir. Bunun istisnası, tüm diğer ülkelerin aksine, düşmanlıklara rotasyon ilkesiyle katılan ve operasyon tiyatrosunda en fazla sayıda 182'i geçmeyen ABD denizaltıları tarafından yapıldı. Batık hedeflerin sayısı sadece nakliye ve denizaltıları içeriyordu. Sovyet denizaltıları tarafından batırılan tüm yüzey savaş gemileri ya kendiliğinden tahrikli mavnalar ya da sivil gemilerden dönüştürülmüş eskort gemileri olduğu için bu karşılaştırmanın doğruluğu için yapılır.
*** Genellikle, denizaltı faaliyetlerinin etkinliği tonajın battığı tonaj ile değerlendirilir. Bununla birlikte, bu gösterge büyük ölçüde potansiyel hedeflerin kalitesine bağlıdır ve bu anlamda Sovyet filosu için kesinlikle kabul edilemez. Aslında, Kuzey'de, düşman taşımalarının büyük kısmı orta tonajlı gemilerdi ve Karadeniz'de bu tür hedefler parmaklarda sayılabilirdi. Bu nedenle, gelecekte, yalnızca aralarında savaş gemileri olduğunu vurgulayan batık hedefler hakkında konuşacağız.
**** Bu arada, daldırma derinliği ve referans kitaplara daldırma oranı da kural olarak belirtilmemiştir.