Ancak yasağın hemen ardından yapılan baskın seçim ile DSP büyük bir oy kaybına uğradı ve Ecevitler 29 Kasım 1987'de partiden istifa etti. Aktif siyaset hayatına son verdiği açıklayan Bülent Ecevit, partililer tarafından yapılan ısrarlara dayanamayarak 1989 yerel seçimleri öncesinde DSP'nin başına döndü.
DSP, 1991 seçimlerinde yüzde 11 oy alarak 7 milletvekili ile Meclis'e girdi. 1992'de kapatılan partilerin yeniden açılmasını sağlayan kanunun yürürlüğe girmesiyle 1992 yılında CHP yeniden açıldı. Altan Öymen'in başını çektiği grup DSP ve SHP'nin CHP çatısı altında birleşmesini uygun görürken, Ecevit "Sol yeniden yapılanmalı" diyordu.
Birleşme sağlanamadı24 Aralık 1995 seçimlerinde CHP barajı kılpayı aştı. DSP ise büyük bir patlama yaptı ve Meclis'e 75 milletvekili soktu. DSP, ANAP-DYP koalisyonuna dışarıdan destek verdi. Ancak bu ortaklık kısa ömürlü oldu. Demokratik Sol Parti, REFAH-YOL hükümetinin Başbakanı Necmettin Erbakan'ın istifasının ardından Mesut Yılmaz tarafından oluşturulan ANASOL-D hükümetinin ortağı oldu.
Ancak bu hükümet CHP'nin verdiği gensoru ile 25 Kasım 1998'de düşürüldü. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, hükümeti kurma görevini DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e verdi. DSP, DYP'den destek alamayınca Ecevit görevi iade etti. Demirel, Yalım Erez'i hükümeti kurma konusunda görevlendirecekti ki, DYP Genel Başkanı Tansu Çiller, Ecevit'in kuracağı azınlık hükümetine destek vereceğini açıkladı.
DSP'nin 11 Ocak 1999'da kurduğu dışarıdan destekli 56'ncı hükümet 28 Mayıs 1999'a kadar sürdü. Terörist başı Abdullah Öcalan'ın yakalanması ile büyük sükse yapan DSP hükümetinin ekonomik anlamdaki başarısı aynı oranda olmadı. Bu nedenle 18 Nisan 1999'de seçime gidildi.
DSP bu seçimde büyük bir başarı elde ederek, yüzde 22.19 oyla birinci parti oldu ve Meclis'e 136 milletvekili soktu. Ecevit'in başbakanlığında kurulan DSP, MHP ve ANAP koalisyonu Meclis'ten bugüne kadar görülmemiş bir çoğunlukla güvenoyu aldı.
DSP, 3 Kasım 2002'de yapılan seçimlerde yüzde 1.23 oy alarak, Meclis dışında kaldı. Bülent Ecevit, partisinin ilk kurultayında genel başkanlıktan ayrılacağını açıkladı.
Ayrıca bakınızListe - Türkiye'deki siyasi partiler
Demokratik Sol Parti Yasaklı yıllar 12 Eylül müdahalesinin ardından Bülent Ecevit de Süleyman Demirel gibi 10 yıllık siyasi yasaklı bir politikacıydı. 1987’de Özal ile Demirel arasında sert polemiklere yol açan referandumda siyasi yasaklar kaldırılınca, 1985’te kurulan DSP’nin liderliğini Ecevit devraldı. 1987 Kasım’ında yapılan milletvekili seçimlerinde Demokratik Sol Parti barajı aşamayınca Ecevit politikayı bıraktı. Ancak 1989’da yapılan DSP kongresinde yeniden partinin başına geçti. 1991 seçimlerinde Demokratik Sol Parti hem barajı aştı hem de Ecevit ve 6 arkadaşı Meclis’e girdi. 1991 seçimlerinden sonda Demirel liderliğindeki Doğruyol Partisi ile Erdal İnönü liderliğindeki SHP koalisyon hükümeti kurdu. Demirel ve İnönü önemli bir projeye el atarak CHP ve Adalet Partisi’ni yeniden açıp, Hazine’ye devredilen mal varlıklarını yeniden elde etmek için adım attılar. Aydın Menderes’in, Demokrat Parti ve DYP’yi Adalet Parti’sinin çatısı altında bir araya getirme girişimi başarısız oldu, Demirel’in ağırlığını koymasıyla AP kendisini feshetti. Ancak özellikle Deniz Baykal ve arkadaşlarının girişimleriyle CHP kendisini feshetmedi ve yeniden siyaset kulvarına katıldı. Bu hareket solda parçalanmaya neden oldu.
CHP ve DSP’yi buluşturma girişimlerine DSP lideri Ecevit, Baykal’la uyuşmayan siyaset tarzı sebebiyle hep soğuk yaklaştı. Sonuçta 24 Aralık 1994 seçimlerinde Ecevit DSP’yi yeniden solun birinci partisi olarak çıkardı. DSP yüzde 14’e varan oy oranıyla 75 milletvekili çıkarırken CHP yüzde 10’luk barajı kılpayı aşabildi. 1994 seçimlerinin ardından kurulan Anayol ve Refahyol hükümetlerinden sonra ANAP ve DSP ortaklığında Anasol-D hükümeti kurulunca Ecevit, Yılmaz başkanlığındaki hükümetin başbakan yardımcısı oldu. Bu hükümetin Meclis’te düşürülmesinden sonra başlayan hükümet arayışları, DYP ve ANAP destekli Ecevit azınlık hükümeti ile noktalandı. Böylece Ecevit 19 yıl aradan sonra yeniden başbakan oldu. Ve 18 Nisan 1998’de yapılan seçimlerle DSP’yi birinci parti yaptı ve başbakan oldu... (13 Ocak 1999-Fuat Akyol/Zaman)