Kolesterol, karaciğerinizin doğal olarak ürettiği bir maddedir. Hücre zarlarının, D vitamininin ve belirli hormonların oluşumu için hayati önem taşır.
Kolesterol mumsu, yağ benzeri bir maddedir. Suda çözünmez ve bu nedenle tek başına kan yoluyla geçemez. Lipoproteinler karaciğerde kolesterolün kan dolaşımı yoluyla taşınmasına yardımcı olan diğer parçacıklardır. Sağlığınız için önemli olan birkaç ana lipoprotein formu vardır.
“Düşük kolesterol” olarak da bilinen düşük yoğunluklu lipoproteinler (LDL) arterlerde birikebilir ve kalp krizi veya inme gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bazen “iyi kolestrol” olarak adlandırılan yüksek yoğunluklu lipoproteinler (HDL) LDL kolesterolü ortadan kaldırmak için karaciğere geri döndürmeye yardımcı olur.
Karaciğeriniz, ihtiyacınız olan tüm kolesterolü üretir, ancak günümüzde yediğimiz gıdaların çoğunda yağlar ve kolesterol bulunur. Aşırı miktarda yağ içeren çok fazla gıdayı yerseniz kanınızdaki LDL kolesterol seviyesini artırabilirsiniz. Buna yüksek kolesterol denir. Yüksek kolestrol, hiperkolesterolemi olarak da adlandırılır. HDL kolestrol seviyeleri çok düşük ve LDL kolestrol seviyeleri çok yüksek olduğunda yüksek kolestrol özellikle tehlikelidir.
Yüksek kolesterol tipik olarak belirti oluşturmaz. Sağlıklı yemeniz ve düzenli olarak kolesterol düzeylerinizi izlemeniz önemlidir. Tedavi edilmediğinde, yüksek kolesterol, bir kalp krizi veya felç de dahil olmak üzere birçok sağlık sorununa yol açabilir.
Yüksek Kolesterol Neden Olduğu Durumlar?
Yüksek kolestrol genellikle kolesterol, doymuş yağ ve trans yağlı çok fazla sağlıksız yiyecek yiyerek daha da kötüleşir.
Yüksek kolesterole katkıda bulunan gıdalara örnekler şunları içerir:
- Kırmızı et
- Karaciğer ve diğer organ etleri
- Peynir, süt, dondurma ve tereyağı gibi tam yağlı süt ürünleri
- Yumurta (sarısı)
- Kızarmış yiyecekler, patates cipsi, patates kızartması, kızarmış tavuk ve soğan halkaları gibi
- Fıstık ezmesi
- Kekler gibi bazı pişmiş mallar
- Kakao yağı, hurma yağı veya hindistancevizi yağı ile işlenmiş gıdalar
- Çikolata
Birçok durumda yüksek kolesterol genetik olabilir. Bunun anlamı sadece gıdaların neden olduğu değil, genlerinizin vücudunuza kolestrol ve yağların işlenmesi talimatı vermesi anlamına gelir. Genler ebeveynlerden çocuklara geçirilir.
Şeker hastalığı ve hipotiroidizm gibi diğer durumlar da yüksek kolesterol düzeyine katkıda bulunabilir. Sigara, aynı zamanda kolestrol problemlerini de artırabilir .