İnsani İlke , evrenin belirli bir koşulu olarak insan hayatını alırsak, bilim adamları, insan yaşam yaratma ile tutarlı olarak evrenin beklenen özelliklerini türetmek için başlangıç noktası olarak kullanabilir, inançtır. Kozmolojide, özellikle de evrenin görünen ince ayarıyla başa çıkmaya çalışırken önemli bir role sahip olan bir ilkedir.
Antropik İlkenin Kökeni
"Antropik ilke" ifadesi ilk kez 1973'te Avustralyalı fizikçi Brandon Carter tarafından önerildi. Bunu , insanlığı evrendeki herhangi bir ayrıcalıklı konumdan indiren Kopernik ilkesinin aksine, Nicolaus Copernicus'un doğumunun 500. yıldönümünde önerdi .
Şimdi, Carter, insanların evrende merkezi bir konuma sahip olduğunu düşünmedi . Kopernik prensibi temelde hâlâ sağlamdı. (Bu şekilde, "insanlıkla veya insanın var olduğu dönemle ilgili" anlamına gelen "antropik" terimi, aşağıdaki alıntılardan birinin işaret ettiği gibi, biraz talihsizdir.) Bunun yerine, Carter'ın aklındaki şey, yalnızca gerçek olduğuydu. insan hayatının tek başına tamamen göz ardı edilemeyecek bir delildir. Dediği gibi, "Bizim durumumuz mutlaka merkezi olmasa da, kaçınılmaz olarak bir dereceye kadar ayrıcalıklı." Carter, bunu yaparak, Kopernik prensibinin asılsız sonucunu gerçekten sorguladı.
Kopernik'ten önce standart bakış açısı, Dünya'nın özel bir yer olduğu ve evrenin geri kalanından - gökler, yıldızlar, diğer gezegenler vb. - temelde farklı fiziksel yasalara uyduğuydu. Temelde Dünya'nın olmadığına karar verildi. farklı, bunun tersini varsaymak çok doğaldı: Evrenin tüm bölgeleri aynıdır .
Elbette, insan varoluşuna izin vermeyen fiziksel özelliklere sahip birçok evren hayal edebiliriz. Örneğin, belki de evren, elektromanyetik itmenin güçlü nükleer etkileşimin çekiciliğinden daha güçlü olması için oluşmuş olabilir mi? Bu durumda, protonlar bir atom çekirdeğine bağlanmak yerine birbirlerini ayırırlar. Atomlar, bildiğimiz şekliyle, asla oluşmaz ... ve dolayısıyla yaşam da olmaz! (En azından bildiğimiz kadarıyla.)
Bilim, evrenimizin böyle olmadığını nasıl açıklayabilir? Carter'a göre, soruyu sorabilmemiz, açıkça bu evrende veya var olmamızı imkansız kılan başka bir evrende olamayacağımız anlamına geliyor. Diğer evrenler oluşmuş olabilirdi , ama soruyu sormak için orada olmayacaktık.
Antropik İlkenin Çeşitleri
Carter, antropik ilkenin yıllar içinde büyük ölçüde iyileştirilmiş ve değiştirilmiş iki çeşidini sundu. Aşağıdaki iki ilkenin ifadesi bana aittir, ancak bence ana formülasyonların temel unsurlarını yakalıyor:
- Zayıf Antropik İlke (WAP): Gözlemlenen bilimsel değerler, evrenin insanların var olmasına izin veren fiziksel özelliklere sahip en az bir bölgesinin var olmasına izin verebilmelidir ve biz o bölgede varız.
- Güçlü Antropik İlke (WAP): Evren, bir noktada yaşamın içinde var olmasına izin veren özelliklere sahip olmalıdır.
Güçlü Antropik İlke oldukça tartışmalı. Bazı açılardan, var olduğumuz için, bu bir gerçekçilikten başka bir şey olmaz. Ancak, tartışmalı 1986 tarihli The Cosmological Anthropic Principle adlı kitaplarında , fizikçiler John Barrow ve Frank Tipler, "zorunluluğun" sadece evrenimizdeki gözleme dayalı bir olgu olmadığını, aksine herhangi bir evrenin var olması için temel bir gereklilik olduğunu iddia ediyorlar. Bu tartışmalı argümanı büyük ölçüde kuantum fiziğine ve fizikçi John Archibald Wheeler tarafından önerilen Katılımcı Antropik İlkeye (PAP) dayandırırlar .
Tartışmalı Bir Ara - Nihai Antropik İlke
Bundan daha tartışmalı olamayacaklarını düşünüyorsanız, Barrow ve Tipler, Carter'dan (hatta Wheeler'dan) çok daha ileri giderek, evrenin temel bir koşulu olarak bilim camiasında çok az güvenilirliğe sahip bir iddiada bulunuyorlar:
Nihai Antropik İlke (FAP): Akıllı bilgi işleme, Evrende varolmalıdır ve bir kez ortaya çıktığında asla yok olmayacaktır.
Nihai Antropik İlkenin herhangi bir bilimsel öneme sahip olduğuna inanmak için hiçbir bilimsel gerekçe yoktur. Çoğu, bunun belli belirsiz bilimsel kılığa bürünmüş teolojik bir iddia olduğuna inanıyor. Yine de, "akıllı bilgi işleme" bir tür olarak, en azından akıllı makineler geliştirene kadar bu konuda parmaklarımızı çapraz tutmanın zarar vermeyeceğini düşünüyorum ... ve sonra FAP bile bir robot kıyametine izin verebilir. .
Antropik İlkeyi Meşrulaştırmak
Yukarıda belirtildiği gibi, antropik ilkenin zayıf ve güçlü versiyonları, bir anlamda, evrendeki konumumuz hakkında gerçekten gerçeklerdir. Var olduğumuzu bildiğimiz için, bu bilgiye dayalı olarak evren (veya en azından evrendeki bölgemiz) hakkında belirli iddialarda bulunabiliriz. Sanırım aşağıdaki alıntı bu duruşun gerekçesini çok iyi özetlemektedir:
"Açıktır ki, yaşamı destekleyen bir gezegendeki varlıklar çevrelerindeki dünyayı incelediklerinde, çevrelerinin var olmak için ihtiyaç duydukları koşulları karşıladığını bulmaya mahkumdurlar.
Bu son sözü bilimsel bir ilkeye dönüştürmek mümkündür: Varlığımız, evreni nerede ve ne zaman gözlemlememizin mümkün olduğunu belirleyen kurallar koyar. Yani, varlığımız gerçeği, içinde bulduğumuz çevrenin özelliklerini sınırlar. Bu ilkeye zayıf antropik ilke denir .... "Antropik ilkeden" daha iyi bir terim "seçim ilkesi" olurdu, çünkü ilke, varlığımıza dair kendi bilgimizin, mümkün olan her şey arasından seçim yapan kuralları nasıl dayattığına işaret eder. çevre, yalnızca yaşama izin veren özelliklere sahip ortamlar. " - Stephen Hawking & Leonard Mlodinow, The Grand Design
Eylem Halindeki Antropik İlke
Antropik ilkenin kozmolojideki anahtar rolü, evrenimizin neden sahip olduğu özelliklere sahip olduğuna dair bir açıklama sağlamaya yardımcı olmaktır. Eskiden kozmologlar, evrenimizde gözlemlediğimiz benzersiz değerleri belirleyen bir tür temel özelliği keşfedeceklerine gerçekten inanıyorlardı ... ama bu olmadı. Bunun yerine, evrende, evrenimizin olduğu gibi işlemesi için çok dar ve belirli bir aralık gerektiren çeşitli değerler olduğu ortaya çıkıyor. Bu, ince ayar sorunu olarak bilinir hale geldi, çünkü bu değerlerin insan yaşamı için nasıl bu kadar ince ayarlandığını açıklamak bir problem.
Carter'ın antropik ilkesi, her biri farklı fiziksel özellikler içeren çok çeşitli teorik olarak mümkün evrenlere izin verir ve bizimki, insan yaşamına izin verecek (nispeten) küçük kümelerine aittir. Fizikçilerin muhtemelen birden fazla evren olduğuna inanmalarının temel nedeni budur. (" Neden Birden Fazla Evren Vardır? " Başlıklı makalemize bakın )
Bu akıl yürütme sadece kozmologlar arasında değil, aynı zamanda sicim teorisine dahil olan fizikçiler arasında da çok popüler hale geldi . Fizikçiler (10 olarak belki çok sicim teorisi pek çok olası varyant olduğunu bulmuşlardır 500 bazıları, özellikle bu gerçekten zihin ... dize teorisyenlerinin bile zihinleri! Kurcalıyor,) Leonard Susskind , bakış açısını benimsemeye başlamışlardır çok sayıda evrene yol açan geniş bir sicim teorisi manzarası olduğu ve bu manzaradaki yerimizle ilgili bilimsel teorileri değerlendirirken antropik muhakemenin uygulanması gerektiği.
İnsancı muhakemenin en iyi örneklerinden biri, Stephen Weinberg'in kozmolojik sabitin beklenen değerini tahmin etmek için kullanması ve günün beklentilerine uymayan küçük ama pozitif bir değer öngören bir sonuç elde etmesiydi. Yaklaşık on yıl sonra, fizikçiler evrenin genişlemesinin hızlandığını keşfettiklerinde Weinberg, daha önceki antropik muhakemesinin yerinde olduğunu fark etti:
"... Hızlanan evrenimizin keşfinden kısa bir süre sonra, fizikçi Stephen Weinberg on yıldan uzun bir süre önce geliştirdiği bir argümana dayanarak - karanlık enerjinin keşfinden önce - bu ... belki de kozmolojik sabitin değerini öne sürdü. Bugün ölçüyoruz, bir şekilde "antropik olarak" seçilmişti. Yani, eğer bir şekilde çok sayıda evren varsa ve her evrende boş uzayın enerjisinin değeri, tüm olası enerjiler arasındaki bir olasılık dağılımına dayalı olarak rastgele seçilmiş bir değer almışsa, o zaman sadece Değerin ölçtüğümüzden çok farklı olmadığı evrenler, bildiğimiz haliyle hayat gelişebilirdi .... Başka bir deyişle, içinde yaşayabileceğimiz bir evrende yaşadığımızı bulmak çok şaşırtıcı değil ! " - Lawrence M. Krauss,
Antropik İlkenin Eleştirileri
Antropik ilkeyi eleştirenlerin sayısı gerçekten de yok. Sicim teorisinin iki çok popüler eleştirisinde, Lee Smolin'in The Trouble With Physics ve Peter Woit'in Not Even Wrong adlı eserinde antropik ilke, tartışmanın ana noktalarından biri olarak gösteriliyor.
Eleştirmenler, antropik ilkenin bir tür kaçış olduğunu, çünkü bilimin normalde sorduğu soruyu yeniden çerçevelendirdiği için geçerli bir noktaya işaret ediyorlar. Belirli değerleri aramak yerine ve bu değerlerin neden oldukları gibi, bunun yerine, önceden bilinen bir sonuçla tutarlı oldukları sürece tüm bir değer aralığına izin verir. Bu yaklaşımla ilgili temelde rahatsız edici bir şey var.