Arif BEKTAŞ / Londra
Birleşik Krallık’ın 70 yıllık devlet başkanı ve kraliçesi Elizabeth Alexandra Mary Windsor 96 yaşında hayatını kaybetti. Zaman kaybetmeden hemen oğlu Charles Philip Arthur George, Kral III. Charles olarak monarşideki rolüne başladı. Bundan böyle ulusal marşta, “Tanrı Kraliçeyi Korusun” yerine “Tanrı Kralı Korusun” denecek.
Kraliçenin ölüm haberinin duyulmasından sonra, tüm televizyonlar canlı yayınlara başladı. Tüm kanallar ağlayan insanlar aradı ama maalesef bulamadı. Hemen özel yayınlar, mesajlar ve belgeseller devreye girdi.
Çiçeği burnunda Başbakan Liz Truss, “Sadece ülke değil tüm dünya büyük bir yasta” derken kendisi de inandı mı bilinmez ama, monarşiye ülkede bile sadece yüzde 30 civarında destek var. Üstelik Truss, gençlik yıllarında monarşinin kaldırılması, yok edilmesi için kampanyalara katılıyordu.
HALKIN KRALİÇESİ GÖRÜNÜMÜNDE SERMAYE HİZMETÇİSİ
Geçmişe göre monarşiye ilgi daha az olsa da, yer yer insanlar sokağa çıkıp kraliçenin geçişini ya da Buckingham Sarayı’nın balkonundan el sallamasını görmek istiyorlar. Halkın arasına arada bir de olsa çıkarak, sanki halkı için çalışıyormuş gibi algısı yaratmak istediler. Ama, “halkı için ne yaptı?” diye bir soru sorulsa cevap verecek kimse bulunamaz. Aslında halkı için hiçbir şey yapmadığı gibi, halkının vergileri ile asalak gibi yaşayan bir ailenin tepesinde bulunan bir kişiden öteye gitmedi.
Bir gerçek var ki, İngiliz sermayesinin önemli yüzlerindendi. İngiliz Toplulukları Ülkeleri’nin hâlâ birer sömürge olarak korunması bu aile üzerinden sağlanıyordu. Tüm anlaşmalar, ya da özel ticari ilişkiler kraliçe ya da kraliyet ailesi üzerinden yapıldı. Kraliçe, hâlâ 15 ülkenin resmi olarak devlet bakanı ya da “devletin başı” idi. Bunca sömürü ve kaynak yaratma ya da askeri ve ekonomik anlaşmalar kraliyet ailesi üzerinden yapılırken, bu yaratılan olanakları cebine indiren İngiliz sermayedarları “Hizmetin kabul ola ablacığım” diyorlardır. Kraliçe 70 yıl boyunca halkının sırtından yiyip içti ama sermayeye hizmet etti. Şimdi bu görevi Kral III. Charles yapacak.
TURİZM GERÇEĞİ
Birleşik Krallık’ta monarşinin ortadan kaldırılmasını istemeyenlerin başında turizm ve ulaşım şirketleri geliyor. Çünkü, Londra’nın dünyanın en çok turist çeken başkentlerinden biri olmasının en büyük sebebinin kraliyet ailesi olduğu belirtiliyor. Saraylar ya da monarşinin kendini ağır bir şekilde hissettirdiği mekanlar en çok ziyaret edilen mekanlardır. Birçok çevre, sırf turizm gelirleri için de olsa, “yetkisi çok, etkisi az” olan bir ailenin ülkenin başında olmasını istiyor.
TÜM HÜKÜMETLERİN YANINDA OLDU
70 yıllık taht hayatı boyunca hiçbir hükümetle ayrı düşmedi. Öyle politikalar izledi ki adeta iktidarın onay kurumu gibiydi. Hükümet, “İrlanda Cumhuriyeti’ni ziyaret edeceksin” dedi, ziyaret etti. Yıllarca silahlı mücadele veren “İrlanda Kurtuluş Ordusu Lideri Martin McGuinness’in elini sıkacaksın” dedi, sıktı. Her hükümet, her yıl eline tutuşturduğu programı Westminster Parlamentosu’na gelerek, “My government” diye başlayan cümleleriyle hükümetin neler yapacağını tek tek okudu.
MONARŞİYE İLGİ DE TEST EDİLMİŞ OLACAK
Hükümetler ve sağcı basın başta olmak üzere birçok çevre, Kraliçe Elizabeth’i “halkının sevimli annesi” gibi gösterse de monarşiye ilgi giderek düşüyor. Monarşinin ortadan kaldırılmasını isteyen kampanyalar her geçen gün artıyor. Her eylemde ve toplantıda mutlaka monarşinin kalkmasını isteyen ya konuşmalar ya da pankartlarla karşılaşmak mümkün.
Kraliçenin ölümüyle birlikte, monarşiye halkın ilgisi de test edilecek. Cenazesi için çeşitli tartışmalar var. Henüz kesin olmamakla beraber, ülkenin bir çok bölgesinde cenaze gezdirilecek. Böylece sokağa çıkıp ilgi gösteren vatandaşların oranı da test edilmiş olacak.
YOLSUZLUKLAR, KAVGALAR, IRKÇILIK VE HER TÜR ENTRİKANIN DÖNDÜĞÜ AİLE
Kraliyet ailesinin onlarca bireyinin yolsuzlukları artık ayyuka çıkmış durumda. Yeni Kral III. Charles’ın daha bir kaç ay önce Arap zenginlerinden nasıl rüşvet aldığı ortaya çıkmıştı. Kardeşi seks skandallarının merkezinde. Charles’ın oğlu Harry, Hitler işaretleriyle fotoğraflandı. Daha sonra Harry’nin eşi Meghan’a aile içinden ırkçılık yapıldığı Harry’nin ağzından tüm dünya duyuruldu.
Charles’in eski eşi Prenses Diana, “Bu evlilikte iki kişiden daha fazla insan var” diyerek ayrıldığı zaman, Charles’ın şu andaki eşi Camilla’ın o evlilikteki üçüncü kişi olduğu belirtiliyor. Diana, Paris’te geçirdiği trafik kazası sonucu hayatını kaybettiği zaman kraliçe ile konuşmuyordu. Diana öldüğünde, Elizabeth dün öldüğü sarayı olan Balmoral’daydı. Oradan gelmedi. Halkın büyük tepkisi nedeniyle gelip cenaze törenine katılmak zorunda kaldı.
1200 yıllık krallığın en uzun süre tahtta kalan kişisi oldu Elizabeth. İrlanda Cumhuriyeti’nin ilk ziyaret eden monark oldu. 15 başbakan gördü. 13 Amerikan başkanı gördü. 82 ülkeye resmi ziyaretlerde bulundu.