Bu Konu İçinde Neler Var?
- 1 MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Nedir?
- 2 MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Hangi Belirtileri Gösterir?
- 3 MS Hastalığı Neden Olur?
- 4 MS Hastalığının Tipi ve Evreleri Nelerdir?
- 5 MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Nasıl Seyreder?
- 6 MS Hastalığının İyi Seyredeceğine Dair Bulgular Nelerdir?
MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Nedir?
Multipl Skleroz hastalığı, Omurilik ve beyinden oluşan merkezi sinir sisteminin etkilendiği, ergenlik ve yetişkinlik arasında yetişkinliğe geçiş dönemi olan genç erişkin yaş grubunda görülen en yaygın kronik nörolojik hastalıklardandır. Multipl Skleroz hastalığı, Jean Martin Charcot tarafından 1868 yılında bildirilmiştir. Görülme olasılığı coğrafi şartlara göre değişkenlik göstermektedir. Bu hastalıkta kişinin bağışıklık sisteminde oluşan bozukluk sonucu beyin ve omurilikteki sinir tellerinin çevresini sarıp bu telleri koruyan ve vücut için çok önemli olan“miyelin” tabakası etkilenir.
Bu tabaka, vücudun bazı organlarına merkezi sinir sistemi tarafından gönderilen elektriksel mesajların sinir telleri üzerinde iletilmesine yardım eder. Eğer “miyelin” tabakası zarar görürse sağlık açısından sorunlara yani elektriksel iletimde kesintilere diğer bir söyleyişle aksamalara yol açar.
MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Hangi Belirtileri Gösterir?
MS hastalığının belirtileri, adı plak olan lezyonların sinir sisteminde bulundukları yer ile ilişkilidir. Örneğin omurilikteki bir lezyon kol ve bacakta uyuşukluk ve kuvvetsizliğe, görme sinirindeki bir lezyon görme bozukluğuna yani çift veya bulanık görmeye neden olur.
MS hastalığında en sık görülen belirtiler, yorgunluk, güçsüzlük tarzı belirtiler( ağrı, karıncalanma, uyuşukluk), kas fonksiyon bozuklukları(titreme, katılık, kabızlık, idrar kaçırma, cinsel sorunlar), görme bozuklukları(tek gözde görme kaybı, çift veya bulanık görme) ve denge sorunlarıdır.( Baş dönmesi, yalpalama, dengesizlik)
Bu belirtilerin bir veya bir kaçını hissedenlerin tam donanımlı bir hastanenin nöroloji bölümüne başvurmalarında yarar vardır.
MS(Multipl Skleroz) Hastaları Hangi Sorunları Yaşayabilirler?
Görme kaybı, bulanık görme, çift görme Kuvvetsizlik, kas sertliği, ağrı, kramp Uyuşukluk, karıncalanma, iğnelenme Halsizlik, yorgunluk Depresif belirtiler Bellek sorunları Cinsel fonksiyon bozuklukları Konuşma bozuklukları Bulantı, yutma güçlüğü, kabızlık Dengesizlik, baş dönmesi İdrarı kaçırma veya yetişememe.
MS Hastalığı Neden Olur?
Bu sorunun beş tane cevabı vardır.
1-Çevresel Faktörler: Böcek ilaçları, radyasyon, organik çözücü ve cıva teması MS ’e neden olabilir.
2-Genetik Faktörler: MS’ li anne ve babanın çocuklarında bu hastalığın görülme oranı aynı yaş grubu kişilerle kıyasla 7-10 kat fazladır. Ama şu bilinmelidir ki genler MS’ in oluşmasında tek etken değildir.
3-Kalıtım: Çevresel tetikleyicilerden etkilenen genetik faktörlerdir.
4-Etnik Köken: Kısmen siyah ırk ve sarı ırkta ki koruyuculuk beyaz ırka oranla daha fazladır. Ayrıca ekvator bölgesinde hastalık az, Amerika ve kanada’ nın kuzeyinde bunun yanında kuzey Avrupa da MS hastalığı daha çok görülür.
5-Virüslerin Etkisi: Geçmişte bazı virüslerden(varisella zoster ve herpes) etkilenmek. MS hastalığı sebeplerindendir.
MS Hastalığının Tipi ve Evreleri Nelerdir?
MS 2013 yılında Lublin ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalar sonucu 3 gruba ayrılmıştır. Bu gruplar,
1-Klinik İzole Sendrom (KİS)
2-Ataklı Relapsing MS
3-İlerleyici Progresif MS
Bu grupların ayırımında hastalık aktivitesi ( MR’ da lezyon hareketliliği ve atak oluşması), hastalık ilerlemesi ve engelliliğin durumunun giderek artması önemli belirleyicilerdendir.
Klinik İzole Sendrom (KİS): Beyin sapı sendromu, Medulla Spinalis tutulumu, izole optik nöropati nadir olarak hemisferik tutulum şeklinde ortaya çıkan ve MR’ da MS’ i düşündüren sesli ya da sessiz lezyonların izlendiği merkezi sinir sisteminin enflamatuvar-demiyelinizan etkilendiği ilk bulgu “KİS”’ olarak adlandırılır.
Ataklı)Relapsing MS(RRMS): Akut atakları izleyen tamamen ya da buna yakın iyileşme dönemleri mevcuttur. Atakların arasında hastalık ilerleme göstermez.
(İlerleyici) Progresif MS(PMS): Hastalığın ilerleyişi sırasında özürlülüğün dahil olduğu safhadır. Atak ve iyileşmeler ile devam eden ortalama 5-6 yıl sonrası atak sayısının azaldığı, iyileşmenin az olduğu, özürlülüğün artmaya devam ettiği ikincil ilerleyici dönem gözlenebilir. Hastalığın başlangıcından beri ataklar yaşanmasına rağmen sürekli devam eden bir iyileşme henüz kaydedilmeyen, başlangıçtan itibaren hastalığın kötüleşmesi gözlenebilir.
MS(Multipl Skleroz) Hastalığı Nasıl Seyreder?
MS hastalığı iyi ve kötü olarak iki şekilde seyredebilir.
MS Hastalığının İyi Seyredeceğine Dair Bulgular Nelerdir?
1-Hastalığın 25 yaşından önce olması.
2-Hastanın kadın olması.
3-İlk bulgusu duyusal veya görme ile ilgili olması.
4-2 atak arasında uzun süre olması.
5-Geçirilen ataklarda sonra iyileşmenin tama yakın olması.
6-Ataklar haricinde yapılan testler sonucu omurilik sıvısında “miyelin” olmayışı.
7-Başlangıcın sadece bir bölgede olması.
8-Başlangıçta MR’ da çok az lezyon izlenmesi.
9-Başlangıçtan 5 yıl sonra etkilenen nörolojik bölümlerin az sayıda olması.
10-Başlangıçtan 5 yıl sonra nörolojik sekelin az olması.
MS Hastalığının Kötü Seyredeceğine Dair bulgular nelerdir?
1-Hastalığın 40 yaşından sonra başlaması.
2-Hastanın erkek olması.
3-2 atak arasında 1 yıldan daha az bir süre olması
4-Hastalığın erken seyrinde beyin omurilik sıvısında oligoklonal bant olması.
5- Başlangıçta etkilenen alanların çok olması.
6-Başlangıçta MR lezyonlarının çok olması.
7-Başlangıçta beynin güç, denge ve sfinkter fonksiyonları ile ilgili bölümlerin etkilenmiş olması.
8-Başlangıçta hastalığın progresif seyir izlemesi.
9-Başlangıçta motor bulgularının olması.
10-Başlangıçta beyin sapı ile ilgili bulguların olması.