Parkinson, dopamin üreten beyin hücrelerinin kaybına bağlı olarak ortaya çıkan nörolojik bir hastalıktır. Parkinson hastalığı genellikle 50 yaşından sonra başlar. Bulgular zamanla giderek şiddetlenir. Bazı hastalarda şiddetlenme çok hızlı olur. Hastalık ilerledikçe hasta günlük işlerini yapmakta zorlanmaya başlar.
NEDENİ VE BELİRTİLER:
Parkinson'un nedeni tam olarak bilinmese de hem genetik hem çevresel faktörlerin, hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğu dşünülmektedir. İleri yaş, birinci derece akrabalarda Parkinson hastalığının olması, kafa travması, Parkinson hastalığının diğer nedenleri arasında gösterilmektedir. İnsan beyninde belli bölgelerde dopamin üreten beyin hücreleri bulunur. Bu hücreler beynin belli bir alanında yoğunlaşmış haldedir. Dopamin, beynin bu bölgesi vasıtasıyla vücut hareketlerini kontrol eden diğer beyin bölgelerine mesajlar ileten kimyasaldır. İnsanların akıcı ve birbiriyle uyumlu hareketler yapmalarını sağlar. Dopamin üreten hücrelerin yüzde 60 ila yüzde 80’i kayba uğradığında yeterli miktarda dopamin üretilemez ve Parkinson belirtileri ortaya çıkar.
Genellikle ilk semptomlardan biri, bir elin hareketlerinde yavaşlama olmasıdır. Pekçok kişi başlangıçta hafif düzeyde fark edilen titremeler yaşar. Bununla birlikte, Parkinson hastalarının yüzde 15’i, hastalık seyri boyunca hiçbir zaman titreme yaşamaz. Semptomlar sıklıkla vücudun tek bir tarafında başlar. Parkinson’un erken aşamalarındaki hastalar dengeyle ilgili sorunlar da yaşar. Tremor (titreme), kas sertliği, denge bozukluğu ve hareketlerde yavaşlama en önemli belirtilerdir. Titreme çoğunlukla bir parmakta, elde, bazen de bir ayaktadır. Başlangıçta aralıklı olsa da zamanla sürekli hale gelir ve diğer uzva da geçer. Kas sertliği de daha çok kollarda, bacaklarda, boyunda ve bazen de sırttaki kas gruplarının aynı anda kasılarak harekete engel olması şeklinde görülür. Hareketlerde yavaşlama ise Parkinson hastalığının belki de sorun yaratan en temel belirtisidir.
TEŞHİS VE TEDAVİ:
Parkinson tanısını koyarken hatırlanması gereken en önemli şey, hastalığın dört ana belirtisinden ikisinin bir süredir bulunması gerekliliğidir. Parkinson ilerleyici bir hastalıktır ve dolayısıyla zaman ilerledikçe semptomlar kötüleşebilir. Doğru tedavi ve takip sayesinde, çoğu hasta normal hayatını uzun yıllar boyunca sürdürebilmektedir. Bu nedenle, hastalığın, ilk belirtileri saptanır saptanmaz uzman hekimin görüşünü almak önemlidir. Erken tedavi ile hastalığı yavaşlatmak mümkündür. Cerrahi tedavi ilk tercih yolu değildir. Ancak hastalık düzeltilemiyor ya da ilaç kullanımı yan etkilere yol açıyorsa seçenekler arasında yer alır. Her hastaya aynı tedavi uygun olmayabilir. Çünkü hastanın yaşına, hastalığın belirtilerine ve hastalığın hangi döneminde olduğuna göre farklı seçenekler söz konusudur.
Hareket bozukluğunda ilaç tedavisi oldukça etkilidir. Girişimsel veya cerrahi yöntemler arasında ise iğneyle yakma, beyin pili ve gamma knife yöntemleridir. Kişinin şikayetlerine göre ameliyatla ulaşılması gereken beyindeki çekirdek belirlenir. Titremesi çok olan hastada talamus çekirdeğine işlem yapılması gerekirken yürümesi sıkıntılı, adalelerinde sertlik ve hareket kısıtlılığı olan kişide pallidum çekirdeğine işlem yapılır. Ancak o bölgelere hangi yöntemle işlem yapılacağına hastayla konuşarak karar verilir. Hastaya, iğneyle yakma, pil takma ve gamma knife yöntemlerinin avantajları ve dezavantajları mutlaka anlatılmalıdır.
Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Nöroloji, Beyin Cerrahi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Fizyoterapi