Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Derlememiz normal ilişki ya da yapay döllenme yoluyla bebek sahibi olmaya çalışan kadınlarda gebelik şansını artırmak için endometriyuma iradi olarak yara açmanın (biyopsi ya da parça almak gibi) etkisini değerlendirmeyi amaçlıyor.
Arka plan
Başarılı bir gebelik için yumurta ve spermin üzere bir araya gelerek döllenip bir embriyo oluşturması ve bu embriyonun rahim iç tabakasına tutunması gerekir. Endometriyum tabakasına iradi olarak küçük bir yara açma ya da hasar meydana getirmenin tutunma şansını artıracağı öne sürüldü. Bu yaralama bir fleksibl plastik cihazla endometriyumdan küçük bir biyopsi alarak gerçekleştirilebilir.
Çalışma özellikleri
Derleme kriterlerini toplam 1512 kadın üzerine yürütülen dokuz randomize kontrollü araştırma karşıladı. Yedi çalışmada kadınlar yapay döllenme ile ikisinde ise normal ilişki ile gebe kalmaya çalıştılar. Kadınların çoğunda açıklanamayan kısırlık adı ile bilinen ve tüm rutin testler yapıldıktan sonra çitlerin bu güne kadar neden gebelik sağlayamadıklarına dair net bir açıklama yapılamayan subfertilite mevcuttu. Sekiz araştırmada iradi yaralama; yaralama yapılmaması ya da plasebo prosedüre karşı kıyaslandı; bunlardan ikisinde yapay döllenme öncesindeki siklus esnasındaki iradi endometriyum yaralanması, yapay döllenme sırasındaki siklusta yapılanla kıyaslandı. Bir araştırmada ise daha büyük çaplı yaralama daha küçük olanla kıyaslandı. Kanıtlar 31 Ekim 2015 tarihine kadar günceldir.
Ana sonuçlar
Derlenen çalışmaların sonuçları endometriyal yaralamanın gebelik şansını artırmada faydalı bir etkisi olduğunu gösterdi, ancak çalışmalarda ciddi kısıtlamalar vardı. Bu nedenle endometriyel yaralamanın gebelik şansını artırabileceğini güvenle söyleyemiyoruz. Endometriyal yaralamanın 12 haftanın ötesinde canlı doğum ya da gebelik ihtimalini artırabileceğinden emin değiliz.
Endometriyal yaralama olağan bir prosedür olup bir derecede geçici ağrı ya da rahatsızlığa yol açtığı bilinir. Sadece bir çalışmada prosedür esnasında kadınların ağrısı olup olmadığı değerlendirildi ve yaşanan ağrının ortalama şiddeti 1 – 10 arası görsel skalada 6 olarak bildirildi. Endometriyal yaralamanın düşük, ektopik gebelik ya da çoğul gebelik üzerine etkisi yok görünüyor. Çalışmalardan prosedürden sonra kanama raporlanmadı.
Kanıt kalitesi
GRADE kriterleri kullanılarak değerlendirilen kanıt kalitesi düşük ya da çok düşüktü. Genel olarak derlemeye alınan çalışmalar çok iyi tasarlanmamıştı ve anlamlı sonuçlar sağlamak için yeterli sayıda kadın katılmadı. Bu sonuçların dikkatle ele alınması gerektiği anlamına gelir ve bu bulguların konfirmasyonu için daha fazla çalışmalar yapılması gerekiyor. Endometriyal yaralama prosedürünün bebek sahibi olma ihtimalini artırıp artırmadığına dair belirsizlik sürüyor.
Kaynak
Lensen SF, Manders M, Nastri CO, Gibreel A, Martins WP, Templer GE, Farquhar C. Endometrial injury for pregnancy following sexual intercourse or intrauterine insemination. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 6. Art. No.: CD011424. DOI: 10.1002/14651858.CD011424.pub2
Orijinal özet için: Endometriyumu Yaralama
Tam metin için: Tıbbi Özet ve Tam Metin