Açık penceremden ok gibi dalıp yastığıma saplanan karga
sesleriydi. Kuş sesleri dediğimde aklına asla karganın gelmediğini biliyorum.
Bu, karganın da bir kuş türü olduğunu bilmeyişinden değil, karganın türünün en
önemli özelliği olan güzel bir ötüşten mahrum oluşundan elbette.
Yüzümü yıkarken, acaba diyordum;
acaba türümüzün en önemli
özelliklerini taşıyor muyuz?
İmam-ı Azam hazretlerinin bir talebesine yaptığı
vasiyetlerden
bazıları şöyledir:
Konuşurken yüksek sesle konuşma. Hiçbir işinde acele etme,
teenni ile hareket et. Acele şeytandır.
[Hadis-i şerifte, (Teenni eden isabet eder, acele eden hata
eder) buyuruldu. Teenni, acele etmemektir.]
Susmayı âdet edin.
[Hadis-i şerifte, (Susmak, hikmettir; fakat susan azdır)
buyuruldu.]
Her ayda birkaç gün oruç tut.
[Hadis-i şerifte, (Her ay 3 gün oruç tutan, yılın tamamında
oruç tutmuş gibi olur) buyuruldu.]
Nefsini hesaba
çek, ilmi muhafaza et. Böylece amelinden iki cihanda faydalan.
[Hadis-i şerifte,
(Akıllı, nefsini hesaba çeken ve ölümden sonrası için amel edendir) buyuruldu.]
Dünya nimetine ve
sağlığına güvenme.
[Hadis-i şerifte,
(İhtiyarlıktan önce gençliğin, hastalıktan önce sağlığın, meşguliyetten önce
boş vaktin, fakirlikten önce zenginliğin, ölümden önce hayatın kıymetini bil)
buyuruldu.]
Bu nimetlerin hepsinden sorguya çekileceksin.
[Hadis-i şerifte, (Kıyamette, herkes ömrünü nerede
geçirdiğinden, malını nereden kazanıp, nereye harcadığından ve ilmi ile amel
edip, etmediğinden sorulacaktır) buyuruldu.]
Kötü kimseyi; kötülüğü ile anma, bir iyiliğini bul, onu
söyle. Eğer kötülüğü din hakkında ise, bidat ise onu insanlara söyle ve ona
uymaktan onları koru.
[Hadis-i şerifte, (Bid'atler yayılınca, ilmi olan bunu
herkese bildirsin, bildirmezse, Kur'an-ı kerimi gizlemiş sayılır) buyuruldu.]
Sakın ölümü hatırından çıkarma.
[Hadis-i şerifte, (Ölümü çok hatırlayanın kalbi ihya olur,
ölümü de kolaylaşır) buyuruldu.
Kuran-ı kerim okumaya devam et.
[Hadis-i şerifte, (Kur'an okunan evin hayrı artar, melekler
oraya toplanır, şeytanlar oradan uzaklaşır. Kur'an okunmayan ev, içindekilere
dar gelir, sıkıntı verir, bereketsiz olur. Bu evden melekler çıkar, şeytanlar
girer) buyuruldu.]
Bidat ehlinden uzak dur.
[Hadis-i
şerifte, (Bidat ehlinin cenazelerine gitme, onlarla birlikte namaz kılma. Ben
onlardan değilim) buyuruldu.]
Küfür ehli
ile zaruretsiz konuşma, mümkünse onları İslama davet et, değilse, onlarla dost
olma [diyaloga girme]. Anneni, babanı, üstadını hayır duadan unutma. Ezan
okununca, hazır ol, herkesten önce mescide gel. Kabirleri ziyaret et.
Komşudan gördüğün ayıpları, emanet bil; sakla, kimsenin
sırrını kimseye söyleme. Seninle istişare edene doğruyu söyle. Cimrilikten
sakın. Tamahkâr olan mürüvvetsiz olur. Her işte mürüvveti gözet. İhtiyacın olsa
da, kimseden bir şey isteme. Dünya ehline rağbet etme.
Yolda giderken sağına soluna bakma, önüne bak. Bahşiş
verilen yerlerde herkesten daha çok ver. Bir cemaat içinde iken, onlar teklif
etmeden imam olma. Kadınların, kızların, gençlerin toplandıkları yerlere gitme.
Fısk, çalgı, müzik ve diğer haram bulunan eğlence yerlerine girme.
Bu nasihatimizi, canı gönülden kabul et. Bunlarla dünya ve ahiretini süsle. Zira bunlar
senin ve herkesin iyiliği içindir. Bu yolda git ve herkese de tavsiye et.
Aile efradıyla barış imzalayacak: Eşine, çocuklarına, ana-babasına "haşin" davranmaktan vazgeçecek…
Kısacası yürek kapılarını açacak ve açılan yüreklere girmenin bir yolunu bulacak.
Bundan önce bu köşede yayınlanan "Her yüreğe giden bir yol var" başlıklı yazımızı hatırlıyor musunuz? Hani İngiliz ressam Hunt bir kapı çizmiş, ama kapı kolu koymamıştı. Eleştirmenlere de şöyle demişti: "O bir yürek kapısıdır, yürek kapıları sadece içeriden açılabilir. İşte bu yüzden kapıya kol çizmedim."
Bununla bağlantılı olarak ramazan-ı mübarekte kendimize şöyle bir soru sorabiliriz: Sevgi için, dostluk için, kardeşlik için, arkadaşlık için, vermek-paylaşmak için kaç yürek kapısını çaldık?..
Kaç kişi bizim yürek kapımızı çaldığı halde açmadık?..
Kaç yürek kapısı açıldı önümüze, kaçı yüreğimize kapandı?..
Kaç kez açtık yürek kapımızı, sevgiye, dostluğa, kardeşliğe?..
Kısacası, kaç yüreğe sığındık?..
Kaç yürek yüreğimize sığındı, dostlar?
Diğer insanlarla barışmak, sevilmeye lâyık olanı sevmek, sevilmeye liyakat kesbetmek için acele etmeliyiz: Zira ölüm tepemizde!..
Hiç sevmeden, hiç sevilmeden ölme ihtimalimiz var…
Ki, o "gerçekten ölmek"tir!
Sevilmeyenler gerçekten ölür…
Kapılar kapanır…
Rahmet gitmez olur.
Çünkü her rahmet sevgi kaynaklıdır.
Allah, rahmetiyle affeder bizi.
Ramazan çevremizde bir sevgi çemberi oluşturmanın da fırsatıdır…
Bazı doğru ve güzel alışkanlıklar kazanmanın da…
Kötü bazı alışkanlıklarımızdan kurtulmanın da…
Komşuluk ilişkilerimiz kötü: Eskiden kim ne pişirirse önce komşuya tattırırdı. Şimdi komşumuzun cenazesi olsa habersiz kalıyoruz.
İftar davetleriyle bu arızayı en aza indirebiliriz.
İş ilişkimiz olanlarla iftar ediyoruz da hayat ilişkimiz olan komşularımızla neden etmeyelim. Birkaç iftarı komşumuza ayırabiliriz.
Unutmayalım dostlarım: Toplumsal barış, aile içi ve apartman içi barışla başlar.
Osmanlı
İmparatorluğu’nun en mükemmel yıllarıdır; Garplıların ‘Muhteşem Süleyman’
dedikleri Kanuni gibi padişah, Ebussuud Efendi gibi şeyhülislâm, Sokullu gibi
sadrazam, Sinan gibi mimar, Yahya Efendi gibi âlim, Barbaros gibi amiral ve
Bâki gibi şair… Bütün bu zirveler, zâbit zoruyla sıraya dizilmiş neferler gibi
değil de büyük bir senfoninin keyfiyet planını yansıtan notalar gibi saf
ahenkle bir araya gelmiş, üstün nizam tablosunun delaletidir.
Bu nizam
tablosunun siyasetten ticarete, askeriyeden mimariye kadar madde ve manaya
hâkim olduğu bir dönemde, Kanuni Sultan Süleyman yine de bir endişe
taşımaktadır: “Bu hal, bu gidiş bir
yerde tökezler mi? Devlet baş aşağı inişe geçer mi?” diye, zihninde
vehimler dolaşmaktadır. Fikrine itimat ettiği, aynı zamanda da sütkardeşi olan
meşhur âlim Şeyh Yahya Efendi’ye bir mektup gönderir ve: “Sen ilahi sırlara vakıfsın. Kerem eyle, bizi aydınlat. Devletimizin
akıbeti nasıldır? Bir gün izmihlale uğrar mı? Bir devlet hangi halde çöker?” diye
sorar. Şeyh Yahya Efendi’nin yanıtı çok kısa olur: “Neme lâzım Sultanım!”
Topkapı
Sarayı’nda mektubu hayretle okuyan Kanuni, bu cevaba fazlaca bir anlam veremez
ve soluğu doğruca Yahya Efendi’nin Beşiktaş’taki dergâhında alır. Kanuni, “Ne
olur sorumuzu ciddiye al, bizi geçiştirme lütfen.” diye, Yahya Efendi’ye
serzenişte bulunur. Yahya Efendi, “Sultanım sizin sorunuzu ciddiye almamak hiç
olur mu? Ben son derece ciddiye aldım ve size cevap yazdım.” der. Kanuni, “Lakin sadece neme lâzım yazmışsınız. Sanki
beni bu işe karıştırma der gibi” deyince, Şeyh Yahya Efendi şu harikulade
cevabı verir:
“Sultanım! Bir devlette zulüm yayılsa, haksızlık
şayi olsa, işitenler görenler ‘Neme lâzım!’ deyip uzaklaşsa, koyunları kurtlar
değil de çobanlar yese, bilenler bunu söylemeyip sussa, fakir fukaranın feryadı
arşa çıksa da bunu taşlardan başkası işitmese, işte o zaman devletin sonu
görünür. Böyle bir durumda devletin hazinesi boşalır, halkın itimadı sarsılır.
Asayişe güven hissi gider, halkta hürmet duygusu yok olur. Çöküş de böylece
mukadder hale gelir!”
Bu cevabı asırlar
önce Kanuni Sultan Süleyman Han’a veren ve onu buğulu gözlerle yolcu eden Şeyh
Yahya Efendi, böylece bizi de yirmi birinci asırda meçhul bir malumla baş başa
bırakmış olur: “Neme lâzım” değilse,
peki ne lâzım?
Altı yüz sene hayatta
kalmayı başarmış, bunun en az üç yüz yılını da aşk, vecd, fetih ve hâkimiyetle
dünyaya nizam sağlamış bir imparatorluğun anayurdunda; zamanın hâkimi olduğu
için mekânın da fatihi olan ceddimizden sonra Anadolu’nun harim-i ismetinde
şimdi ne lâzım?
Kahpeyle sahtenin
saltanat kurduğu, yalnız sözün değil özün de yalama olduğu, maddi krizlerin
bitişiğinde ruhi intiharların eşiğinden geçen insanoğluna, bu asırda en çok ne
lâzım?
Kuzunun başına
kurdun bırakıldığı, ticaretinden siyasetine hemen hemen her sahada kaos düzeni
mimarlarının zafer bayraklarını dalgalandırdığı, dünyanın zalim ve mazlum olmak
üzere iki kutba ayrıldığı bir zamanda, ne lâzım?!
Herhalde evvela “ne lâzım?” olduğunu dert etmek,
düşünmek, bilmek lâzım.
Bize bilgisayar
istatistikleri gibi kelle hesabı yapacak kuru akılcılar değil, adam hesabı yapacak ulvi divaneler lâzım.
Dedesinden
meccanen devşirdiği iman ruhunu laptop çantasındaki cd’lerde saklayanlar değil,
Somuncu Baba’nın fırınında fokur fokur
kaynatanlar lâzım.
Günde beş vakit
beden eğitimi yapar gibi bir alışkanlıkla, tespihteki keyfiyet dizilişinden
bile ırak bir anlayışla, Allah’ın huzurunda duranlar değil; ruh şahlanışı içinde maddi ve manevi
saflarda aşk ile duranlar lâzım.
Sadece içerde
ibadet ederken değil; avludaki fikir ve
aksiyon meydanında da saf tutan, safını belli eden ve safını terk etmeyen
imanlar lâzım.
Mala mülke,
paraya makama tamah edip saf bozan gafiller değil; İbrahim Ethem Hazretleri gibi tacı tahtı suyun dibine batıran gaipler
lâzım.
İslami ölçüleri,
çocuk şiiri ezbercileri gibi tekrarlayanlar değil; rahmet müjdecileri, aşk habercileri, dert bildiricileri ve hakikat
nâracıları lâzım.
Ahiretini feda
edip, birkaç yıllık süfli bir ömrü yaşamayı zenginlik sayan hasisler değil; fâni hayatı gözden çıkarıp, ulvi sonsuzluk
kervanına katılan cömert tacirler lâzım.
Güneşi ceketinin
astarı içinde kaybetmiş, şekli ruhun önüne çıkarmış, “tekbir”den giyinen marka
Müslümanları değil; pazarlıksız Allah ve
Resûlu deyip “Tekbir” getirenler lâzım.
İslami moda,
İslami falan, İslami filan tanımlarının zırvalıktan öte hiçbir kıymetinin
bulunmadığını, İslam’ı arkaya vagon yapıp kendi nefslerine uyduran ve
çürütenlere karşı; İslam lokomotifinin
ardına takılacak zihni billur, gözü kara, kalbi şirksiz akıncılar lâzım.
Zulmü derece
derece, eli, dili ve kalbiyle önlemek emrine karşı, işi kalbe bırakan, zulme
rızanın da zulüm olduğunun farkında olmayan kanı donuklar değil; Yaradan’ın yaratılana şahdamarından daha
yakın olduğunu bilen, şahdamarındaki kanının alyuvarlarından dış dünyadaki
hidrojene oksijen taşıyıp, suyu kabartan, köpürten, bentleri aşan ve setleri
yıkan ab-ı hayatlar lâzım.
Bize mücerretleri
anlama istidadından yoksun entelektüeller değil; kalp kör olduktan sonra gözlerin görmesinde, elin yazmasında, dilin
konuşmasında hiçbir fayda aramayan, ilmin müminin yitik malı olduğunu ve nerede
bulursa alması gerektiğini bilen ve bu bilinç seviyesiyle kucakladığı her şeyi
‘nâr-ı beyzâ’ gibi kendi keyfiyetine çeviren mütefekkirler lâzım.
Ve tüm kemiyet
hesaplarını alt üst edercesine: Pîre bir
mürid, söze bir kulak ve bütün dünyayı aydınlatmaya da tek bir şafak lâzım!
Aslında Mısır’ın sultanlığı için, Kenan kuyularında sadece tek bir Yusuf lâzım!