Paul von Hindenburg Biyografisi
Mareşal Paul von Hindenburg, Almanya’nın (Weimar Cumhuriyeti) halkoyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
Paul von Hindenburg, 2 Ekim 1847 tarihinde Posen, Almanya’da soylu Prusyalı bir ailenin oğlu olarak doğmuştur. Bütün adı Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg’dur. Babası Robert von Beneckendorff und von Hindenburg (1816-1902) ve annesi Luise Schwickart’dır. (1825-1893). On bir yaşında iken 1858 yılında harp okuluna girdi.
Paul von Hindenburg, Prusya Ordusu’na katılıp, teğmen olarak 1866 yılında Avusturyalılara karşı Yedi Hafta Savaşı`nda, 1870-1871’de Fransızlara karşı piyade olarak savaştı. 1877-1878’de kurmay eğitimi gördü, yüzbaşılığa yükseldi kurmay subay kadrosuna alındı, 1888’den 1893’e dek Savaş Bakanlığı’nda şube başkanı, 1893’te Alay komutanı, 1894’te Yarbay, 1897’te Tümgeneral, 1900’de Korgeneral ve Tümen komutanı, 1903’te IV. Kolordu’nun Korgenerali, 1905’te Piyade Generali oldu. Magdeburg`da 4.Kolordu`ya komuta ettikten daha sonra 1911 yılında emekliye ayrıldı.
Fakat, Birinci Dünya Savaşı başlar başlamaz, Rusların Doğu Prusya’yı istilası üstüne Generaloberst (Kıdemli Orgeneral) Maximilian von Prittwitz`in Doğu Prusya’da Rus’lara karşısında bir etkisi olmayınca Tümgeneral Erich Ludendorff’un üstü olarak bitmiş göreve çağrıldı ve 1914 yılında 8. Ordu Komutanlığına atandı. Dört haftada Rusları, Tanneberg ve Masuria gölleri meydan savaşlarında değil ederek kısa bir vakit sonra da İmparator Kaiser Wilhelm-II‘i geride bırakan konumu ile feldmareşallığı üstlendi. 1916 yılında ise Rus‘lara karşı kazandığı galibiyet sonucunda Alman Kara Kuvvetleri’nin komutanlığına getirildi.
Paul von Hindenburg, 1915 ve 1916 başlarında Lodz’da bir büyük başarı kazandıktan sonradan Rusları, Litvanya, Polonya ve Osmanlıların yardımlarıyla Galiçya’dan attı. 1916 yılında Genelkurmay Başkanı oldu. Ruslara ve Romenlere karşısında yeni zaferler kazandı.
Ertesi yıl, Hindenburg Hattı denen cephe her tarafında İtilaf devletlerinin Batı Cephesi’ndeki saldırılarını engelledi. Hindenburg hattı I. Dünya savaşı baştan başa Alman ordusunun Batı Cephesi’ndeki kurduğu savunma hattıdır. İtilaf devletlerinin saldırılarına karşı Almanların asker tasarrufu etmek ve Fransa’da işgal aşağıda yer alan toprakları korumak için kurmuş olduğu bir hattır. Bu hat savunma ya da geri çekilme durumunda olan bir ordunun tahkimli bölgelerinden görebileceği desteğin önemini göstermiştir. Oysa bu savaşa ABD‘nin de girmesi ile Almanya bu savaşta yenilgiye uğradı ve 1918 yılında mütareke arzu etmek zorunda kaldı.
1917 yılında başbakanı görevinden uzaklaştırdıktan sonra, bu görevi de üstlenerek devlet yönetimine el koydu. 1919 baharında Almanlar İtilaf Devletleri’ne aleyhinde büyük bir atak düzenledilerse de yenilmekten kurtulamadılar. Kaiser Wilhelm-II‘den daha sonra Paul von Hindenburg yeni cumhuriyet hükümeti ile meslek birliği yaptı. Emrinde olan subayların, Almanya‘da çıkan sol radikal ayaklanmaları bastırmalarına takviye verdi. 9 Temmuz 1919’da Almanya kadar kabul edilen Versay Antlaşmasından daha sonra ordudan ayrılarak Hannover’deki evine çekildi.
Nisan 1925 yılında Cumhurbaşkanı Friedrich Ebert’in vakitsiz ölümü üstüne muhafazakar partilerin adayı olarak adaylığını koydu ve cumhurbaşkanı seçildi. İtilaf devletleri onun monarşiyi geri getirmek istemesinden korktularsa da Hindenburg Cumhuriyet anayasasının özüne olmasa da sözüne tabi kaldı.
1929 Büyük Bunalımı’yla birlikte hükümet yeniden us Hindenburg Reichstag’ın (Parlamento) desteğinden mahrum yeni bir kabine aradı. Reichstag 1930 Temmuz 1930’da feshedildi. Seçimler sonunda daha az birlik düşüncesi olan bir parlamento oluştu. Parlamento karşıtı Nasyonal Sosyalistler de ikinci büyük parti oldu. Şansölye, Heinrich Brüning bu saatten sonra ülkeyi kimsesiz yönetmeye başladı. Cumhurbaşkanı hükümeti orduya, donanmaya, borçlu toprak sahiplerine karşısında büyük paralar ayırmaya zorladı. Fakire takviye ise geri planda kaldı.
bu arada Nazi kışkırtması da artmaya başladı. 1930’de ekonomi bunalımının patlak vermesi sonucu Şansölye (Başbakan) Hermann Müller’in istifası üstüne yürütme yetkisini de ele alarak Almanya’da başkanlık sistemine dayalı ilk yönetimi kurdu. 1932’de tahsis süresi bitmesine karşın ılımlı partilerin önderlerince bu defa de fazla sağın adayı Adolf Hitler’e karşısında seçimlere katıldı; oy çokluğuyla seçimi kazandı. Tutucu çevrelerse yani milliyetçiler bundan böyle Hitler’i desteklemeye başladı. Hitler kısa sürede terör, entrikayla sınırsız bir güç elde etti. bu vesileyle artan idareli bunalımlar ve sıkıntılar sonucu Hindenburg’ta bu nazi rejimine boyun eğmeye başladı.
Hindenburg kanımca Hitler’i hor görmekte, onu küçümseyerek daima “Bohem Onbaşı” olarak söz etmekteydi. Hitler’in taleplerini daima reddetmiş ama zor kullanarak ve zorlama ile şansölye olarak Adolf Hitler‘i ödev etmiştir. 30 Ocak 1933 tarihinde Adolf Hitler’i Şansölye başbakan olarak atadı, Franz von Papen de başbakan yardımcısı oldu. Böylece Hitler tüm yönetimi ele aldı. Hitler’in iktidar yetkilerini peyderpey ele geçirmesini yeni doğaüstü kararnameler ve simgesel eylemlerle (Potsdam Günü) destekledi. Şubat ayında, değişik sivil özgürlükleri askıya alan Reichstag Yangını Kararnamesini yayınladı ve parlamentoyu Hitler’in idaresi altına alarak ona yasama yetkileri verdi. Bu kararname, tarihçiler göre Almanya‘da tek parti Nazi devletinin kurulmasında kayda değer adımlardan biri olarak kabul edilir. 1933’ün mart ayında Etkinleştirilme Yasası’nı imzaladı.
Görünüşe Göre Hitler’den büyük hürmet görmesine rağmen, son günlerini Neudeck’ deki evinde geçirdi. 1933 sonbaharından itibaren sıkça hastalandı ve aktüel politik olaylar üzerinde etkili olamadı.
Paul von Hindenburg, 2 Ağustos 1934 tarihinde 87 yaşında Almanya‘nın Neudeck kasabasında kendi evinde ölmüştür.
Ölümünün ardından Adolf Hitler boşalan cumhurbaşkanlığı makamını da üstlenip “Führer und Reichskanzler” unvanını kullanarak şansölyelik ve cumhurbaşkanlığı görevlerini bir arada yürütmeye başladı.
6 Mayıs 1937 tarihinde New Jersey’deki Lakehurst donanma hava üssünde gerçekleşen Hindenburg faciasındaki zeplinin adı kendisinden gelmekteydi. Keza SMS Hindenburg isimli savaş gemisi, 1917 yılında Alman İmparatorluk Donanması içinde yaptırılan bir savaş kruvazörü ve İmparatorluk Donanmasında hizmete giren son gemi olarak aynı zamanda onun adını almıştır.
Paul von Hindenburg sözleri :
Sadakat onurun işaretidir.
Orijinali: Loyalität ist das Mark der Ehre.
Bir Prusyalı general olarak size namus sözü veririm ancak bu bohem onbaşıyı (Adolf Hitler) asla Alman Şansölyesi yapmayacağım.
Kasım 1932’de Hindenburg’un Gregor Strasser‘e söyledikleri. Orijinali: Ich hamile Ihnen mein Ehrenwort als preußischer General, daß ich diesen böhmischen Gefreiten niemals zum deutschen Reichskanzler mache.