tolstoy'un" insan ne ile yaşar" adlı kitabında, çiftçi pahom'un hazin ve ibretlik çok etkilendiğim öyküsü yer alır.
sıradan kendi halinde bir çiftçi olan pahom, daha zengin ve gösterişli bir hayatın hayalini kurmaktadır. uzak bir yerlerde, çok toprağı olan, zengin ve cömert bir reisin karşılıksız toprak verdiğini duyunca, daha çok toprak elde etmek için reise gidip talebini iletir.
gerçekten de reis herkese istediği kadar toprak veren cömert biridir.
pahom'a, "sabah güneşin doğuşundan batışına kadar katettiğin bütün yollar senin fakat güneş batmadan başladığın yere geri dönmen gerekiyor." demiş. "yoksa bütün hakkını kaybedersin."
pahom güneşin doğuşuyla birlikte yürümeye başlar. bağlar, tarlalar, bahçeler geçer. tam geri dönecekken gördüğü sulak bir araziyi bırakmak istemez, yok bu bağ verimli, bu toprak güzel derken bakar ki güneş batmak üzere, koşmaya başlar.
koşar, koşar ama takati kesilir.
halsiz adımlarla yürümeye devam ederken, pahom'un burnundan kanlar damlamaya başlar. tam başladığı noktaya yaklaşmışken bir anda yere yığılır ve bir daha da kalkamaz.
reis olanları izlemektedir. çok kere şahit olduğu olay yeniden vuku bulmuştur. adamlarına bir mezar kazdırır. pahom'u bu mezara gömerler.
reis mezarın başında durur ve şöyle der:"bir insana işte bu kadar toprak yeter."
mütemadiyen biriktirmek istiyoruz, giyemeyeceğimiz kadar kıyafet, yiyemeyeceğimiz kadar erzak, oturmayacağımız kadar ev, bakamayacağımız kadar toprak...
gözlerimiz midemizden daha büyük.
arzularımız ihtiyaçlarımızdan daha büyük.
hiç ölüm yokmuşcasına yaşıyoruz. biriktiriyor, biriktiriyoruz. ömürlerimiz bununla geçiyor.