Bob Avakian (BA), “yeni komünizm” olarak adlandırılan ve komünizmin yeni sentezine dayanan, insanlığın kurtuluşu için yepyeni bir çerçevenin mimarıdır. Yeni komünizmin amacı, insanlığın her türlü baskı ve sömürüden kurtulacağı, insanlığın gerçekten gelişebileceği yeni bir toplumu hedefleyen, insanlık tarihinin en radikal devrimidir. Yeni sentez, 40 yıldan fazla süren devrimci çalışmalara dayanmaktadır. BA, geçmiş devrimci deneyimlerden, teorilerden ve geniş bir insan faaliyeti ve düşüncesinden eleştirel şekilde analizler yapmıştır. Yeni komünizm, komünist teorinin bir devamıdır, ancak aynı zamanda daha önce geliştirilen komünist teorinin ötesine geçmekte ve bazı önemli noktalarda eskisinden bir kopuşu temsil etmektedir. Gerçek kurtuluşa giden yolda gerçek bir devrim ve kökten farklı yeni bir toplum için gerekli olan – bilim, strateji ve liderlik – temelini sağlar.
Komünizmin yeni sentezi, sadece ABD’de değil, tüm dünyada komünist devrimin yepyeni bir aşaması için teorik bir çerçeve sağlamaktadır.
Komünizmin bu yeni sentezinde temel olan şey, toplumun dinamiklerini anlama ve devrimci dönüşümü için gerekli yolları belirleme konusunda kapsamlı ve tutarlı bir bilimsel yöntem ve yaklaşımı uygulamaya odaklanmasıdır. Bob Avakian, komünizmin bilimsel yöntem ve yaklaşımına ters düşen yönlerinden koparak komünizmi bir bilim olarak nitel olarak geliştirmiştir.
Komünizmin yeni sentezi, pek çok meseleyi içeren geniş bir alanı kapsamaktadır: felsefe/epistemoloji alanı; enternasyonalizm ve enternasyonalist yaklaşım; devrimle ilgili analizler, devrimci strateji ve politikalar ve komünist bir dünyaya geçiş sürecinde sosyalist bir toplumun nasıl ne yönde inşa edileceği meseleleri yeni komünizmde açıklanmaktadır.
Bu özet yeni sentezin tüm unsurlarını içermemektedir, ancak komünizmin yeni sentezi için bazı tarihsel bağlamlar sunmakta ve yeni sentezde en temel olan şeye odaklanmaktadır. Komünizmin yeni sentezini anlamak için El Yayınları tarafından Kasım 2018 tarihinde basımı gerçekleştirilen “Yeni Komünizm” kitabı, Bob Avakian’ın diğer çalışmaları göz önünde tutularak dikkatle okunmalıdır.
Çin’de sosyalizmin kaybedilmesinden sonra, BA, Çin’deki olayların kapsamlı ve bilimsel bir analizini ve kapitalizmin oraya nasıl geri getirildiğini araştıran çalışmaları nedeniyle tüm dünyadaki komünistler arasında dikkatleri çekmiştir. Yıllar süren teorik çalışma ve analizler sonrasında, BA, komünizm nihai hedefi ile sosyalist devrimin ilerletilmesi için gerekli olan sürecin daha derin ve yeni bir anlayışını ortaya koydu. Bütün bunlar bugün dünyada halen tartışması yürütülen konuların içindedir.
Enternasyonalizm
Bob Avakian, proleter dünya devriminin, uluslararası arenanın tek bir entegre dünya süreci olarak görülmesi gerektiği anlayışını ilerleterek, proleter enternasyonalizm sorununu kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Belirli bir ülkede kurulacak sosyalizmin, öncelikle dünya devrimi için bir temel alan olarak inşa edilmesi gerektiği; ve devrime yönelik yaklaşımlarında komünistlerin dünya ölçeğinde devrimi ilerletecek bir anlayıştan yola çıkmaları gerektiğini belirtir. Avakian, kapitalist-emperyalist sömürü ve üretim ilişkileri ile baskıcı bir kapitalist devletin dünyada dayanağı olduğu sürece, bu ilişkilerin kendilerini yeniden yaratıp başka bir yere yayılmasının temelini ele alır; ve aslında, dünya proleter devrimlerinde ilerlemeler sağlanmadıkça belirli ülkelerde sosyalizmin tersine çevrilmesini muhtemel olarak görür. Bob Avakian, nihai ve genel anlamda, belirli bir ülkede devrimci bir durumun gelişmesinin, dünyadaki gelişmeler tarafından o ülkedeki gelişmelerden daha fazla belirlendiğini belirtir.
Bir Bilim Olarak Komünizm
Komünizmin bir bilim olduğu temel kabulü, tarihsel olarak, Karl Popper gibi bilim felsefesi dünyasında öne çıkan liberal düşünürler arasında, uluslararası komünist hareket içindeki komünistler arasında ve hatta Bob Avakian’ın başkanlığını yaptığı Devrimci Komünist Parti ABD içinde dahi uzun bir süre tartışma konusu olmuştur.
Uluslararası komünist harekette, önceki sosyalist deneyimlerin esas olarak kusurlu olduğu, Marksist teorinin problemlerini aşamayacağı ve sonuç olarak da burjuva-demokratik devrimlerin ilkelerine geri dönmenin gerekli olduğunu savunan eğilimler bulunmaktadır. Ve bunun aksine, sosyalizme ve komünizme giden yolu eleştirel bir biçimde değerlendirmek ve yeniden gözden geçirmenin “yoldan çıkmışlık” olduğunu iddia edenler de bulunmaktadır. İlki açık bir revizyonizme yönelen komünizmi terk eden bir çizgiyi, ikincisi ise komünizmi ölü ve kemikleşmiş bir dogmaya indirgeyen ve bu bağlamda komünizmi imkansızlaştıran bir konumu imlemektedir. Her iki revizyonist eğilimin de uluslararası komünist hareket içinde azımsanmayacak bir hacmi bulunmaktadır. Bu eğilimler Marksist teorinin hatalı ele alınması kadar, Marksist teorideki problemli ve aşılması gereken kabullere de dayanmaktadır. Özellikle Nepal’de iktidara yönelen halk savaşı pratiği ve öncesinde Peru’daki komünist hareketin seyri, bu iki problemli eğilimin somut örnekleri olarak Yeni Komünizm‘de analiz edilmektedir. BA, bu eğilimlerin her ikisine de karşı çıkmış, Devrimci Enternasyonalist Hareket’in biriken problemlerini, Hindistan gibi Meksika gibi ülkelerdeki devrimci partilerin komünizme yönelik hatalı yaklaşımlarını ve önceki sosyalizm pratiklerinin dayandığı epistemolojik ve stratejik problemleri ciddiyetle analiz ederek komünizmin yeni sentezini, komünist hareketin ilerlemesi için bilimsel bir teorik çerçeve olarak belirleyip geliştirmiştir.
Avakian’ın çalışmasılarıyla geliştirilen komünizmin yeni sentezinde temel ve ayırt edici yön, komünizmin yalnızca devrimci bir siyasal hareket ve geleceğin toplumunun bir amacı değil, aynı zamanda bilimsel bir yaklaşım ve dünyayı değiştirmek için anlaşılması gereken bir yöntem olduğuna yönelik kabuldür. BA, “Marksizmi kavrama ve uygulama arasındaki birlikteliğin önemini, bir yandan tüm gerçeklikle etkileşim içinde olmak, diğer yandan da devrim yapma meselesine özel bir uygulamanın yolu” olarak belirtmektedir.
Avakian, aynı zamanda hayal gücüne de büyük önem vermektedir, “Sistematik, kapsamlı bir bilimsel metod, gerçekliği kavramak ve dönüştürmek için bir bakış açısı hayal gücünü serbest bırakmak ve hayret duyma ihtiyacını da içermelidir” BA’nın çalışmasının temeli ve yeni sentezin kendisi böylesi bir anlayışı yansıtmaktadır. Kendisinin de dediği gibi:
Niçin Komünizmin Yeni Sentezi?
DKP ABD çevresinden Ardea Skybreak kendisi ile yapılan röportajda bu soruyu şöyle açıklar:
“Yeni sentezin yaptığı şeylerden biri, yalnızca, sosyalist devrimlerin geçmiş deneyimlerindeki olumsuz olan şeyler ve yapılan yanlışlarla, pozitif olan şeyler ve doğruları ayırmak değildir. Bunu yapmaktadır, ancak yeni sentezde bundan çok daha fazlası bulunur. Bu durum, şeylerin yalnızca kabaca bir araya getirilmesi değildir. Yeni sentez, geçmişin daha derin ve daha bilimsel bir analizine dayanarak devrim yapmayı ve daha iyi bir temelde, daha iyi metotlarla yeni bir sosyalist toplum inşa etmeye daha iyi bir şekilde nasıl gidilmesi gerektiğine dayanır. Aslında, 19. yüzyıl ve Marx’ın erken dönem geliştirdiği teoriden, 1970’lerde Çin’deki karşı devrime uzanan sosyalist devrim dalgalarının deneyimlerinin ele alınması ve yeniden yorumlaması sonucunda yeni bir zemin kurulmaktadır. Yine, “ilk dalga” ile kastedilen şey budur ve tüm bu farklı deneyimlerde doğru olan şeylerin derinlemesine bir analizi yapılmıştır. Komünizm yönünde ilerlemeye yardımcı olan veya olmayan şeyler, aslında nesnel olarak, insanlığın büyük çoğunluğunun çıkarınadır.”
Topluma ve Dünyayı Değiştirmeye Bilimsel Bir Yaklaşım: Komünizmi Daha Sağlam ve Bilimsel Açıdan Daha Tutarlı Bir Zeminde Kurmak
Ardea Skybreak ile yapılan röportajda komünizmin yeni sentezinde yeni olanın ne olduğuna dair kendisine yöneltilen soruya şöyle yanıt vermektedir:
“Yeni sentezin ayırt edici özelliği, komünizm biliminin daha önceki teorik gelişmelere kıyasla, yönteminde ve her şeye yaklaşımında çok daha kapsamlı ve tutarlı bir şekilde bilimsel olmasıdır. Sosyalist devrimin önceki süreçlerindeki gerçek başarıları inkar edilmez ya da bunlar atılmaz, eleştirel düşünce ile cesurca gerçekten karşı karşıya bulunulan hatalara ve eksikliklere çok fazla önem verilmektedir. Hakikat şartları ve hakikatin ne olduğunun anlaşılması önemlidir…
Kanıtlar neyi gösterir? Sıklıkla kazımak, daha derinlemesine araştırmak, kanıtları ortaya çıkarmak ve kalıplara ulaşmak için istekli olmanız gerekir. Genelde iki saniyede bir soruyu cevaplayamazsınız. Gerçekte var olan kalıpları ve somut kanıtları aramaya istekli olmalısınız.”
-Ardea Skybreak