Kitlelerin parçalanmasını önlemek için -savaş dışında- iki yol vardır. Bunlardan biri, kitlenin büyümesi, ikincisi de kitle konumunun düzenli aralıklarla yinelenmesidir. Kitleler konusunda eşine az rastlanır bir deneyci olan Hitler, kitlenin gerek biçimlerini, gerek araçlarını iyi tanımaktaydı
Yakamızı bir türlü bırakmayan sözcüklerin kendisidir, daha büyük çaptaki tüm dinsel bağlamların ötesinde, tek tek sözcüklerdir. Sözcüklerin kendine özgü güç ve enerjisi, en çok başka sözcükleri bunların yerine koyma zorunluluğu ile karşılaşıldığında algılanır.
Hitler’in yapılarıyla, en büyük kitlelerin oluşturulması ve dağılmadan bir arada tutulması öngörülmüştür. Hitler, bu tür kitlelerin oluşturulmasıyla iktidara gelmiştir, ama büyük kitlelerin parçalanmaya ne denli eğilimli olduğunu da bilir. Kitlelerin parçalanmasını önlemek için -savaş dışında- iki yol vardır. Bunlardan biri, kitlenin büyümesi, ikincisi de kitle konumunun düzenli aralıklarla yinelenmesidir. Kitleler konusunda eşine az rastlanır bir deneyci olan Hitler, kitlenin gerek biçimlerini, gerek araçlarını iyi tanımaktaydı.
Kitle, doldurulması güç dev alanlarda büyüyebilme olanağına sahiptir, çünkü bu alanlarda kitle sınırlanmaz. Kitlenin asıl önem verilen niteliği olan coşkusu, büyümeyle yoğunlaşır. Bu tür kitlelerin yaratılması için gerekli olan bayraklar, müzik, yürüyen birlikler, özellikle de baş roldeki oyuncunun ortaya çıkmasının uzun süre beklenmesi gibi öğeleri Hitler ve yardımcıları iyi bilirlerdi. Önemli olan, yapım planlarının türü ve kitlenin açıklığı olgusu açısından kitlenin büyüyebilme olanağına dikkati çekmektir.
Düzenli yinelenme amacına, tapınak türü yapılar hizmet etmektedir. Bunlara örnek ise katedrallerdir. Berlin’de yapımı planlanan “Kubbelberg”in (Kubbeli Dağ), Roma’daki Petrus Katedrali’nin iç mekanının 17 katı olması öngörülmüştür. Ne var ki, bu tür yapılar ancak kapalı kitlelere hizmet edebilir. Ne denli büyük düşünülmüş olurlarla olsunlar, bu yapıların içi bir kez doldu mu, kitle artık büyüyemez, bir sınıra varmış olur.
Benim yavaş kitle diye nitelendirdiğim bir başka kitle biçimi ise alaylarda, yürüyüşlerde ve geçit törenlerinde oluşur. Hitler, bu kitle türünün öneminin bilincine çok iyi varmıştı. Planlarında özellikle 120 metre genişliğinde ve 5 kilometre uzunluğunda olması öngörülen görkemli bir cadde, bu amaca yöneliktir.
Sonunda önem taşıyan, doğal olarak iktidardır. “Kitle kapları”na ek olarak bir saray makamı iye adlandırılabilecek iktidar makamı, yani Hitler’in başbakanlık binası (Reichskanzlei) -Hitler’in sarayı- yer alır; bunun yakınında da güçleri Hitler’den kaynaklanan bakanlıklar bulunacaktır.
[Sözcüklerin Bilinci, Elias Canetti]