Türk Amarikan ilişkilerinin tarihi 17. yüzyıla kadar gitmektedir. 19. yüzyıldan itibaren misyonerlerin Osmanlı topraklarına gelmesiyle birlikte bu ilişkiler arttı. Misyonerlik faaliyetlerinin başladığı ilk Anadolu şehri İzmir`dir. İzmir`de ilk Amerikan Ticaret Odası 1811`de açılmıştır.
Misyonerlerin Gaziantep`e gelişi ise 1830`lara kadar uzanır. Gaziantep`e gelen ilk misyonerler genellikle hekimlerdir. Bunlar arasında 1847 yılında Gaziantep`e gelen Dr. Azariah Simith de vardır. Karısını tedavi ettiği bir hancı tarafından misafir edilen Dr. Simit Gaziantep`te 3 yıl kalmıştır.
Dr. Simith, her misyoner gibi mesleği olan hekimliğin dışında dini konularla da ilgilenmiş, bunun yanı sıra meteoroloji, eski eserler ve tabiat tarihi ile ilgili araştırmalar yapmış ve araştırmalarının sonuçlarını “American Jurnal of Science” dergisinde yayınlamıştır.
Dr. Simith 1851 yılında yaşamını yitirince, Amerika`daki misyoner arkadaşları aralarında para toplayarak onun adına Gaziantep`te bir hastahane yaptırmışlardır. Bugün halk arasında “Gaziantep Amerikan Hastanesi” diye bilinen “Azariah Simith Memorial Hospital” bir misyoner hastahanesi olarak kurulmuştur. Hastane, Anadolu`da misyonerler tarafından kurulan ilk modern tıp okuludur, aynı zamanda…
Hastanenin kuruluşunun ardından Gaziantep`te misyonerlik çalışmalarında ve dolayısıyla Protestan Cemaatinde ciddi bir artış olmuştur.
1876 yılında Central Turkey College (Merkezi Türkiye Koleji) açılmış ve bu Kolej 1924`e kadar faaliyetini sürdürmüştür. Kolejin maddi kaynağının bir kısmı Amerika`dan, bir kısmı ise (Ocaklar ve Altaylar gibi) Gaziantepli bazı ailelerden karşılanmıştır. Kolejin yapıldığı arsa Mehmet Taha Göğüş tarafından bağışlanmıştır.
Merkezi Türkiye Koleji bünyesinde açılan Tıp Bölümü 1880`den itibaren mali durumunun bozulmaya başlaması üzerine son sınıfını Halep`e taşımış; 1890`dan itibaren ise tamamen kapanmıştır.
Dr. Fred Dougles Shepard ve eşi Andrews Shepard 1882 yılında Gaziantep`e gelerek Amerikan Hastanesinde hekimlik yapmış ve Tıp Bölümünde dersler vermiştir.
Shepard`ların ölümünden sonra Amerika`daki oğlu Dr. Lorrin A. Shepard Gaziantep`e gelerek Amerikan Hastanesinde Başhekim olarak çalışmıştır.
Onun ardından ise oğlu Dr. Fred D. Shaperd 1995 yılında Amerikan Hastanesine Müdür olarak atanmıştır.
Netice itibarıyla, Gaziantep, misyonerlerin uzun yıllardır en yoğun faaliyet gösterdiği Anadolu şehirlerinden biridir. Gaziantep`in yakın tarihi öğrenilirken bu şehirdeki Misyonerlerin rolü ve etkisi ve bu misyonerlere yardımda bulunan meşhur ailelerin bunlarla ilişkisi bilinmeden bu şehrin yakın tarihinin yeterince bilinemeyeceğini bilmek gerekir.
Yoksa, “Antep Amarika`nın nesi olur?” ki Amarikalılar bu kadar ilgi göstermişler diye şaşırıp kalırız.
02.11.2009