Yaygın obsesyon belirtileri:
- Pislik veya mikrop bulaşmasından korkma
- Başkasına zarar vermekten korkma
- Hata yapmaktan korkma
- Rezil olmaktan veya sosyal açıdan kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma
- Şeytanca veya günahkar düşünmekten korkma
- Düzen, simetri, kusursuzluk ihtiyacı
- Aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı
Yaygın kompülsiyon belirtileri:
- Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama
- El sıkışmayı veya kapı tokmağına dokunmayı reddetme
- Kilit, ocak gibi şeyleri sürekli kontrol etme
- Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma
- Sürekli bir şeyleri belli bir biçimde düzenleme
- Belirli bir sıraya göre yemek yeme
- Genellikle rahatsız edici olan, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere, görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma
- Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama
- İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı
- Değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme
Obsesyon
Kişinin zihnini meşgul eden, uzaklaştırmak istediği halde başarılı olamadığı kişiye saçma gelen düşünce, dürtü ya da imgelerdir.
Kişide belirgin bir sıkıntı ya da kaygıya yol açarlar.
Gerçek yaşam sorunları ile ilgili değillerdir.
Kişi bu düşüncelerin kendi zihninin bir ürünü olduğunun farkındadır.
Kompulsiyon
Obsesyona bir tepki olarak ortaya çıkan ve obsesyonun verdiği sıkıntıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlardır (el yıkama, sıralama, kontrol etme, gibi).
Bu davranışlar sıkıntıyı azaltmak ya da tehlikeyi önlemek için yapılırlar ve obsesyonla ya anlamlı bir ilişkileri yoktur ya da ilişki olsa da çok aşırıdır.
Birine OKB diyebilmek için;
- Kişide obsesyon ya da kompulsiyonlar olmalı
- Rahatsızlığın en az bir süresi boyunca kişi yaşadıklarını saçma bulmalı.
- Kişinin günlük işlevselliğini (en az bir saat engellemeli)
- Ayırıcı tanı yapılmalı (yaygın anksiyete, trikotilomani, şizofreni)
- Obsesif düşünceler % 70-90 arasında görülmesine rağmen, OKB sıklığı % 2.5-4.
- Kadınlarda biraz daha fazla.
- Erkeklerde daha erken başlangıç.
- Ortalama tanı konma süresi 8-10 yıl.
- İlaca yanıt oranı % 30-40