.......Sponsorlu Bağlantılar......
İnsan vücudu sürekli enerji sağlayan son derece mükemmel bir motordur. Ama gücü ve yetenekleri sınırlıdır, ancak belirli sayıda iş görebilir. Bu nispî zayıflığı gidermek için insanoğlu ta eskiden beri kendi gücünden başka güçlere başvurmuştur: önce hayvanların, sonra da rüzgâr ve akarsu gibi doğal öğelerin güçlerine. Ama hayvanlar yorulur, rüzgâr bazen kesilir ve akarsular hep aynı hızla akmaz. Bu yüzden insanoğlu sürekli olarak enerji üretecek araçlar bulmağa, istendiği zaman çalışabilecek mekanizmalar yapmağa çalıştı. Böylece ilk buhar makineleri, ondan daha sonra da motorlar doğdu.
patlamalı motor
Fransız Deniş Papin, sonra İngiliz Thomas Nevvcomen ve James Watt XVIII. yy .da *buhar makinesini yarattılar; bu makine yavaş yavaş sanayinin bütün dallarında kullanılır oldu. Ama bu sistem hem ağırdı, hem de çok yer tutuyordu: suyu ısıtmak ve buhar elde etmek için (buharın basıncı bir silindirdeki pistonu harekete geçiriyordu) kömür kullanılıyordu. Makineyi hafifletmek için yakıtı doğrudan doğruya silindirin içinde yakmak gerekiyordu ki bu da kömürle mümkün değildi.
....Sponsorlu Bağlantılar....
1860’ta Fransız Etienne Lenoir ilk iç yanmalı yani patlamalı motor’u gerçekleştirdi. Bu makinenin kalbi gene bir silindirdi, ama burada piston, bir *hava, havagazı ve petrol karışımının bir elektrik kıvılcımı sayesinde patlamasıyia harekete geçiyordu. Alphonse Beau de Rochas 1861 yılında, dört zamanlı çevrim ilkesini düşünerek bu icadı geliştirdi: giriş, sıkıştırma, patlama, çıkış. Bu sistem günümüz *otomobil motorlarında hâlâ kullanılmaktadır. Özellikle motosiklet motorlarında kullanılan bir de iki zamanlı çevrim vardır: bu tür motorlar daha basit ve daha düşük verimlidir.
Patlamalı motorlarda, patlamadan doğan ısı enerjisinin tümü mekanik enerjiye dönüşmez; dönüşmeyen bu ısı enerjisi, soğutma sistemiyle (silindir gömlekleri çevresinde su veya hava dolaşımı) dışarıya atılır. Gazın silindir içinde dağılımı, dört zamanlı bir motorda krank miliyle kumanda edilen supaplarla, iki zamanlı motorlarda ise pistonun silindir içinde yer değiştirmesiyle açılıp kapanan deliklerle sağlanır.
piston kolları ve krank milleri
Sürekli gelişmeler sayesinde patlamalı motor çok güvenli bir araç oldu; bugün «piston kolu kırmak», ağır ihmal yoksa, pek seyrek görülen bir olaydır. Piston kolu, pistonu bir çeşit kaldıraç olan krank mili’ne bağlayan parçadır; krank mili pistonun doğrusal gidiş-geliş hareketini dönme j hareketine çevirir. Hepsi çok silindiraj li olan otomobil motorlarının bütün pistonları aynı krank miline bağlıdır. Sözgelimi, Amerikan otomobil motorları genellikle V-8 tipindedir, yani krank mili üzerinde V biçiminde sıralanmış 8 silindir vardır. Buna karşılık Avrupa arabalarının motorları genellikle 4 silindirlidir.
Patlamalı motor son zamanlarda yeni bir gelişme gösterdi: ‘alüminyum alaşımından yapılan motor gövdesi sayesinde motor ağırlığı önemli ölçüde azaldı; ayrıca *elektronik a-teşleme, verimi yükseltti.
Şimdi de motordan çıkan zararlı maddeleri (karbon monoksit, kurşun, katran v.b.) zararsız hale getirebilecek özel egzos (çıkış) boruları takılarak motorların havayı daha az kirletmesine çalışılmaktadır.
elektrik motoru
Bütün bu gelişmelere rağmen, iç yanmalı motor ergeç terk edilecektir; çünkü geleceği, gittikçe pahalılaşan petrolün geleceğine bağlıdır. Sanayide zaten geniş çapta kullanılan ve birçok makineyi çalıştıran elektrik motoru, hiç kuşkusuz otomobil alanında onun yerini alacaktır. Gerçekten de bu çeşit bir motorun bir çok üstünlüğü vardır: enerji yönünden beslenmesi kolaydır, çünkü elektrik üretiminin birçok yolu bilinmektedir; bu motor hem sade, hem temiz, hem de sessizdir.
Elektrik motoru bir rastlantı sonucunda yüz yıl kadar önce icat edilmiştir. 1871’de Belçikalı Zenobe Gramme bir mıknatıs alanına yerleştirilmiş bir makaraya sarılı tel halkadan oluşan dinamo’yu icat etmişti: doğru elektrik akımı üretmek için bu halkayı döndürmek yetiyordu. İki yıl sonra, tam tersi bir işlem yapıldı: makine yanlışlıkla, doğru akıma bağlandı ve halkanın dönmeğe başladığı görüldü. Böylece dinamo, elektrik motoruna dönüşüvermişti. Sonra alternatif akım veren alternatörlerin de motora çevrilebileceği anlaşıldı.
Elektrik dağıtım şebekelerinin büyütülmesi sayesinde, bu motorlar günümüzde bazı ulaşım araçlarını (demiryolu, metro) işletmekte kullanılmaktadır. Ama daha otomobile uygulanabilir duruma gelememiştir, çünkü bir taşıta, bir yere bağlı olmaksızın uzun bir mesafe almasına yetecek kadar güçlü ve hafif akümülatörler (yani elektrik depoları) henüz yapılabilmiş değildir. Bununla birlikte, hidrojen gibi yakıtlardan doğrudan elektrik sağlayacak pillerin geliştirilmesiyle giderek elektrikli arabanın yaygınlaşacağı sanılmaktadır.