- 16.Haziran.2016 #1
vBaDieseL Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Emperyalizm Nedir ? Emperyalizm ÇeşitleriEmperyalizm
Emperyalizm veya yayılmacılık bir devletin veya ulusun başka devlet veya uluslar üzerinde kendi çıkarları doğrultusunda etkide bulunmaya çalışmasıdır. Etkileyen devlet etkilenen devletin kaynaklarından "yararlanma" hakkına sahiptir.
Diktatörlük gücü merkezî hükümet keyfî yönetim metotları anlamına gelmektedir. Bu kullanımının dışında Fransada 1830'larda Napolyon imparatorluğuna hayranlık duyanları nitelemek için 1848'den sonra ise III. Napolyon'un kötü yönetimini ifade etmek için kullanılmıştır. Emperyalizm kavramının kullanımı 1870'lerde Britanya'da yaygınlaşmıştır.
Çeşitleri
Çeşitli kaynaklar emperyalizmi aşağıdaki şekilde tanımlar:
- Bir ülkenin topraklarını genişletmesi
- Bir ulusun veya toplumun başka bir ulusu veya toplumu vergiye bağlaması
- Bir ulusun veya toplumun başka bir ulus veya toplumun topraklarındaki kaynaklarından yararlanması
- Bir ülkenin veya toplumun başka bir bölgeye kendi kültürünü yayması ve oranın halkını köle olarak kullanması
Tarihsel evrelerCollier's Encyclopedia emperyalizm tarihini üç büyük evreye ayırmaktadır: Birincisi 16. yüzyıla kadar devam eden ve imparatorlukların genişlemesi ile ilgili olan evredir; ikincisi coğrafi keşiflerle başlayıp 19. yüzyıla kadar devam eden emperyalizmdir eski emperyalizm olarak adlandırılmaktadır; üçüncüsü yeni emperyalizmdir ve yaklaşık 1880'lerde başlamış ve sömürgelere yeniden büyük ilgi duyulmasına Asya ve Afrika'nın paylaşılmasına yol açmıştır.
Kuramsal yaklaşımlar
Muhafazakar kuram
1870'li yıllarda Birleşik Krallık'ta Başbakan Benjamin Disraeli'nin sömürge imparatorluğunu güçlendirme ve genişletme politikalarını tanımlamak için emperyalizm kavramına başvurulmuştur. Böylece emperyalizm sömürgecilikle eş anlamda kullanılmaya başlanmıştır.
Bu yaklaşıma göre emperyalizm gelişmiş ülkelerde mevcut durumun muhafaza edilmesi için bir gereklilik ve hak olarak görülür.
Marksist kuram1900'lerle birlikte Rudolph Hilferding Vladimir İlyiç Lenin ve Nikolai Bukharin basit sömürgecilik yerine ekonomik nüfuzun daha karmaşık şekillerine dikkat çekmişler; pazarların arz kaynaklarının ve yatırım yollarının hakimiyet altına alınması ile ilgilenmişlerdir. Bu kuramda en çok başvurulan kaynak Lenin'in Emperyalizm Kapitalizmin En Yüksek Aşaması adlı eseridir.
Pierre Jalée emperyalizmi uluslararası iş bölümünde ticarette ve sermaye hareketinde belirli ilişkileri vurgulayan ekonomik bir fenomen olarak; Richard D. Wolff bir ekonominin diğer ekonomi üzerinde uyguladığı kontrol araçları ağı olarak; Vladimir Lenin kapitalizmin tekelci aşaması olarak; Paul M. Sweezy Lenini takip ederek dünya ekonomisinin gelişiminin bir basamağı olarak; Richard C. Edwards Michael Reich ve Thomas E. Weisskopf ise kapitalizmin uluslararasılaşması olarak tanımlamaktadırlar.
Toplumsal - psikolojik kuramJoseph Alois Schumpeter geniş bir yorumla emperyalizmin kapitalizmden önce var olduğunu ve kapitalizm ve emperyalizm arasında bir ilişkinin bulunmadığını savunmuştur.
Bu yaklaşıma göre savunma gereksiniminin bir gerekliliği olan savaşçı sınıfın varlığını sürdürebilmesinin bir sonucu olarak emperyalizm ortaya çıkar.
Michael Barrant Browna göre emperyalizm ekonomik yönden az gelişmiş ülkelerin gelişmiş olanlara tâbi olmasını sağlayan ekonomik siyasal ve askerî ilişkileri niteler. Emperyalizm dünya ekonomisindeki eşitsiz ilişkiler sistemini tanımlayan en uygun kelimedir.
Diğer YaklaşımlarEmperyalizmin siyasal boyutunu vurgulayan yazarlar farklı tanımlamalarda bulunurlar. Hans Neisser emperyalizmi bir ulusun doğal sınırlarının ötesindeki nüfusu kendi siyasal yönetimi altına almak amacıyla bu sınırların ötesinde bir imparatorluk kurma süreci olarak tanımlar.
Diğer yazarlar ise emperyalizm terimini askerî veya diplomatik baskı ve ekonomik nüfuz gibi dolaylı mekanizmaları da dikkate alarak genişletmektedirler; örneğin George H. Nadel ve Perry Curtis emperyalizmi egemenliğin veya kontrolün dolaylı veya dolaysız şekilde genişletilmesi olarak tanımlarlar.
- 16.Haziran.2016 #2
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Bizim tayyipgillerin uyguladığı sistem.
Konu Bilgileri
Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)