YUMURTALIK KİSTLERİ NELERDİR?
Yumurtalıklar dişi üreme sisteminin bir parçasıdır. Rahmin her iki tarafında alt karın bölgesinde bulunurlar. Kadınlarda östrojen ve progesteron hormonlarının yanı sıra yumurta üreten iki yumurtalık bulunur. Yumurtalık kistleri, yumurtalıkların dışında veya içinde oluşan içi sıvı dolu keselerdir.
Yumurtalıklarda Oluşan Kist Türleri
Yumurtlama sürecinde foliküler kistler meydana gelir. Yumurtalığın içinde, bir folikül içinde bir yumurta oluşur ve daha sonra yumurtayı kırar ve serbest bırakır. Folikül normalde olduğu gibi patlamaz ve bunun yerine büyümeye devam ederse bir kist oluşabilir. Korpus luteum kistleri, folikül kırıldığında gelişir ancak olması gerektiği gibi küçülmez. Bunun yerine, korpus luteum kendini yeniden kapatır ve sıvı ile şişer. Polikistik over sendromu (POS), bazı kadınların yumurtalıkların işleyişini etkileyebilecek çok sayıda kist üretmesine neden olur.
YUMURTALIK KİSTİ BELİRTİLERİ
Çoğu zaman, yumurtalık kistleri herhangi bir belirtiye neden olmaz. Bununla birlikte, kist büyüdükçe semptomlar ortaya çıkabilir. Belirtiler şunları içerebilir:
Karın şişkinliği veya şişmesi, ağrılı bağırsak hareketleri, adet döngüsü öncesi veya sırasında pelvik ağrı
ağrılı ilişki, alt sırt veya uylukta ağrı, göğüslerde hassasiyet, mide bulantısı ve kusma
Acil tıbbi müdahale gerektiren bir yumurtalık kistinin şiddetli semptomları şunları içerir:
Şiddetli veya keskin pelvik ağrı, ateş, baygınlık veya baş dönmesi, hızlı nefes alma
Bu semptomlar rüptüre bir kist veya yumurtalık torsiyonunu gösterebilir. Her iki komplikasyon da erken tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğurabilir.
YUMURTALIK KİSTLERİNİN TEŞHİSİ
Jinekologunuz yumurtalık kistini teşhis etmek için aşağıdaki testleri kullanabilir:
Pelvik muayene: Bu muayene sırasında doktor vajinayı genişletmek için bir alet kullanır, bu da doktorun vajinayı, serviksi ve rahmi incelemesini sağlar. Doktor ayrıca herhangi bir topak veya değişiklik için üreme organlarını da hisseder.
Kan testleri: Bu testler, kandaki belirli hormonların seviyelerini ölçmek için kullanılır.
Ultrason: Bu test, vücudun iç organlarının görüntülerini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır. Yumurtalıklardaki kistleri tespit etmek için kullanılabilir.
Laparoskopi: Ameliyathanede gerçekleştirilen, doktorun karında bir kesi (kesik) yoluyla küçük bir cihaz soktuğu bir işlemdir. Cihazı kullanarak üreme organlarını ve pelvik boşluğu görüntüler. Bu sırada bir kist teşhis edilirse, çıkarılabilir.
YUMURTALIK KİSTİ KOMPLİKASYONLARI
Yumurtalık kistlerinin çoğu iyi huyludur ve doğal olarak tedavi olmaksızın kendiliğinden geçer. Bu kistler, eğer varsa, çok az semptomlara neden olur. Ancak nadiren de olsa doktorunuz rutin muayene sırasında kanserli kistik bir yumurtalık kitlesi saptayabilir.
Yumurtalık torsiyonu, yumurtalık kistlerinin bir başka nadir komplikasyonudur. Bu, büyük bir kistin yumurtalığın bükülmesine veya orijinal konumundan hareket etmesine neden olduğu zamandır. Yumurtalığa giden kan akışı kesilir ve tedavi edilmezse yumurtalık dokusunda hasara veya ölüme neden olabilir. Nadir olmasına rağmen, yumurtalık torsiyonu, acil jinekolojik ameliyatların yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturur.
Yine nadir görülen rüptüre kistler yoğun ağrıya ve iç kanamaya neden olabilir. Bu komplikasyon enfeksiyon riskinizi artırır ve tedavi edilmezse hayati tehlike oluşturabilir.
YUMURTALİK KİSTİ TEDAVİSİ
Doğum kontrol hapları: Tekrarlayan yumurtalık kistleriniz varsa, doktorunuz yumurtlamayı durdurmak ve yeni kistlerin gelişmesini önlemek için oral kontraseptifler reçete edebilir. Oral kontraseptifler yumurtalık kanseri riskinizi de azaltabilir. Menopoz sonrası kadınlarda yumurtalık kanseri riski daha yüksektir.
Laparoskopi: Kistiniz küçükse ve kanseri ekarte etmek için yapılan bir görüntüleme testinden kaynaklanıyorsa, doktorunuz kisti cerrahi olarak çıkarmak için bir laparoskopi yapabilir. Prosedür, doktorunuzun göbeğinizin yakınında küçük bir kesi yapmasını ve ardından kisti çıkarmak için karnınıza küçük bir alet sokmasını içerir.
Laparotomi: Büyük bir kistiniz varsa, doktorunuz karnınızdaki büyük bir kesiden kisti cerrahi olarak çıkarabilir. Derhal biyopsi yapacaklar ve kistin kanserli olduğunu belirlerlerse yumurtalıklarınızı ve rahminizi çıkarmak için histerektomi yapabilirler.