İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin, nükleer tesislerin denetlenmesi faaliyetlerini sınırlandırması konusunda aldıkları kararın 2015 nükleer anlaşmasından vazgeçildiği anlamına gelmediğini söyledi.
Zarif, "ABD'nin anlaşmayı kurtarmak için" Tahran'a yönelik yaptırımları kaldırması gerektiğinin altını çizdi.
Zarif, bir İran televizyonuna verdiği röportajda, "Attığımız tüm adımlar geri döndürülebilir. 23 Şubat'taki durum, anlaşmadan vazgeçtiğiniz anlamına gelmiyor" dedi.
İran, daha önce Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında uygulanan ve nükleer tesislerinde özel denetim izinlerine imkan tanıyan Ek Protokol’den 23 Şubat'ta ayrılacaklarını duyurmuştu.
ABD'nin yaptırımlar konusunda adım atması gerektiğini yineleyen İran Dışişleri Bakanı, "ABD anlaşmaya geri dönmeli ve tüm yaptırımları kaldırmalı. ABD, yaptırımlara bağımlı ama İran'ın baskıya boyun eğmeyeceğini bilmeli. Nükleer silah aramıyoruz" diye konuştu.
Önce kim adım atacak tartışması
ABD Başkanı Joe Biden yönetimi geçtiğimiz perşembe günü yaptığı açıklamada, İran'la, uluslararası yaptırımların çoğunu kaldırırken, Tahran'ın nükleer silahlar edinmesini engellemeyi amaçlayan anlaşmaya geri dönen iki ülke hakkında konuşmaya hazır olduğunu söyledi. Eski Başkan Donald Trump, 2018'de ABD'yi anlaşmadan çıkardı ve İran'a yaptırımları yeniden uygulamaya koydu.
Ancak İran ve ABD, anlaşmayı canlandırmak için kimin ilk adımı atması gerektiği konusunda anlaşmazlık yaşıyor. İran, önce ABD'nin yaptırımlarını kaldırması gerektiğinde ısrar ederken; Washington Tahran'ın önce anlaşmaya uyması gerektiğini söylüyor.
"İki tesiste uranyum izine rastlandı"
Uluslararası Atom Ajansı'nın, İran'da aylar süren "siyasi engellemeler" sonrası inceleme yaptığı iki tesiste uranyum izine rastladığı iddia edildi.
Reuters'a konuşan diplomatik kaynaklar, bulunan uranyum partiküllerinin, ABD'nin Tahran'la nükleer diplomasiyi yeniden canlandırma çabalarına gölge düşüreceğini belirtti.
Uranyum izine rastlanan tesislerin yaklaşık yirmi yıldır aktif olmadığı düşünülse de İsrail gibi nükleer anlaşmanın muhalifleri, beyan edilmemiş nükleer faaliyet kanıtlarının Tahran'ın "iyi niyetle" hareket etmediğini gösterdiğini söylüyor
UAEA denetçileri geçtiğimiz hafta da İran’ın uranyum metali üretmeye başladığını doğrulamıştı. Uranyum metali, nükleer silahlarda bir bileşen olarak da kullanılabiliyor.