Akciğer Difüzyonu Nedir?
♦♦Akciğer difüzyon testi, akciğerlerinize oksijen ve karbondioksidin kanınıza girip çıkmasının ne kadar iyi olduğunu test etmek için tasarlanmıştır. Bu sürece difüzyon denir.
♦♦Nefes aldığınızda, burnunuzdan ve ağzınızdan oksijen içeren havayı solursunuz. Bu hava trakea veya nefes borcunuzdan akciğerlerinize doğru hareket eder. Hava akciğerlerinize bir kez girince hava bronşioller denen çok daha küçük yapıların içinden geçer. Sonunda alveol adı verilen küçük keselere ulaşır.
♦♦Alveollerden, soluduğunuz havadaki oksijen kan damarlarındaki kanınıza girer. Bu oksijen difüzyonu adı verilen bir süreçtir. Kanınız oksijenlendiğinde, vücudunuza oksijen taşır.
♦♦Bir başka difüzyon şekli de karbondioksit içeren kan akciğerlerinize geri döndüğünde ortaya çıkar. Karbondioksit kanınızdan alveolinize hareket eder. Daha sonra nefes verme yoluyla dışarı atılır. Bu karbon dioksit difüzyonu adı verilen bir süreçtir.
♦♦Akciğer difüzyon testi hem oksijen hem de karbon dioksit difüzyonunu analiz etmek için kullanılabilir.
Akciğer Difüzyon Testinin Amacı Nedir?
♦♦Doktorlar tipik olarak akciğer hastalığı olan insanların durumunu değerlendirmek veya bu insanlarda bu hastalıkları teşhis etme amacıyla bu testi talep ederler. Uygun tedavinin sağlanması için uygun değerlendirme ve tanı önemlidir.
♦♦Akciğer hastalığının belirtilerini gösteriyorsanız, akciğerlerin nasıl çalıştığını analiz etmek için akciğer difüzyon testi kullanılabilir. Ayrıca, akciğer hastalığı tedavisi görüyorsanız, doktorunuz hastalığın ilerlemesini izlemek ve tedavinizin ne kadar iyi çalıştığını izlemek için zaman zaman bu testi isteyebilir.
Akciğer Difüzyon Testi İçin Nasıl Hazırlanmalıyım?
Testten önce, doktorunuz akciğer difüzyon testine hazırlanmanız için bazı adımlar atmanızı isteyebilir. Örneğin:
- Testten önce bir bronkodilatör veya başka inhalasyon ilaçları kullanmaktan kaçınak
- Testten önce büyük miktarda yemek yemekten kaçınmak
- Testten önce birkaç saat sigara içmemek
Akciğer Difüzyon Testi Sırasında Ne Beklemeliyim?
Çoğu durumda, bir akciğer difüzyon testi aşağıdaki adımları içerir:
- Ağzınızın etrafına rahatça sığacak bir ağızlık yerleştirilecektir. Doktorunuz burun deliklerinden nefes almanızı önlemek için burnunuza klipsler yerleştirecektir.
- Havayı soluyacaksınız. Bu hava küçük ve güvenli bir miktarda karbon monoksit içerecektir.
- Bu havayı ona veya daha fazla sayı sayana kadar tutacaksınız.
- Akciğerlerinizde tuttuğunuz havayı hızlı bir şekilde vereceksiniz.
- Bu hava toplanacak ve analiz edilecektir.
Akciğer Difüzyon Testi İle İlişkili Riskler Var Mı?
Test Sonuçlarım Ne Anlama Geliyor?
♦♦Bu test soluk aldığınızda belli bir gazı ne kadar aldığınızın ve soluk verdiğiniz havada o gazın ne kadar bulunduğuna bakar. Genellikle, akciğerlerinizin gazları dağıtma yeteneklerini belirlemek için laboratuvar karbon monoksit veya başka bir “izleyici” gaz kullanacaktır.
♦♦Laboratuar, testin sonuçlarını belirlerken iki şeyi ele alacaktır: Orjinalde ne kadar karbonmonoksit soluduğunuzu ve ne kadar dışarı verdiğinizi.
♦♦Eğer verilen nefeste daha az karbonmonoksit varsa, bu büyük miktarda gazın akciğerlerinizden kana geçtiğini gösterir. Bu zinde bir akciğer fonksiyonu demektir. İki örnekteki miktar benzer ise, akciğerlerin difüzyon kapasitesi sınırlıdır.
♦♦Test sonuçları değişkendir ve “normal” olarak kabul edilen değerler kişiden kişiye değişir. Doktorunuzun, test sonuçlarınızın akciğer işleviyle ilgili sorunlara yol açıp açmayacağına karar vermesi için bir takım faktörleri göz önünde bulundurması gerekir:
- Amfizemin olup olmadığınız
- Cinsiyetiniz
- Yaşınız
- Irkınız
- Boyunuz
- Kanınızdaki hemoglobin miktarı
♦♦Genel olarak doktorunuz solurken verdiğiniz karbonmonoksiti, vermeniz gerektiği düşündüğü miktardaki karbonmonoksitle karşılaştıracaktır.
♦♦Solumanız beklenen miktarın %75i ila %140’ı arasında bir değer gösterirseniz, test sonuçlarınız normal kabul edilir. Beklenen miktarın %60 ila %79’unu solursanız, akciğer fonksiyonlarınız hafifçe düşmüş kabul edilir. %40’ın altında bir sonuç şiddetli düşük akciğer fonksiyonu anlamına gelir ve %30’dan aşağı bir sonuç sizi engelli haklarından yararlanmaya uygun nitelikli kılar.
Anormal Test Sonuçlarının Sebebi Nedir?
Doktorunuz akciğerlerinizin olması gereken seviyede difüzyon yapmadığını belirlerse bunun birçok sebebi olabilir. Aşağıdaki koşullar anormal sonuçlara yol açabilir:
- Astım
- Anfizem
- Akciğerlerin atardamarlarında pulmoner hipertansiyon veya yüksek tansiyon
- Sarkoidoz veya akciğerlerin enflamasyonu
- Akciğer dokusu kaybı veya şiddetli yara
- Hava yolunu tıkayan yabancı cisim
- Arteriyel kan akımı ile ilgili sorunlar
- Akciğerde pulmoner embolizm (PE) veya tıkalı bir atardamar
- Akciğerde kanama
Başka Hangi Akciğer Fonksiyon Testleri Yapılabilir?
♦♦Doktorunuz akciğerlerinizin düzgün çalışmadığından şüpheleniyorsa, akciğer difüzyon testine ek olarak birkaç test de isteyebilir. Bu testlerden biri spirometridir. Aldığınız hava miktarını ve ne kadar hızlı nefes alabileceğinizi ölçer. Başka bir test akciğer büyüklüğünü ve kapasitesini belirleyen akciğer hacmi ölçümüdür. Ayrıca akciğer pletismografisi de denir.
♦♦Bu testlerin kombine sonuçları doktorunuzun neyin yanlış olduğunu anlamasına ve belirtilerinizi hafifletmek için hangi adımların atılabileceğine karar vermesine yardımcı olabilir.
Kaynak: Healthline