Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sistemi vücudun kendi dokusuna saldıran antikorlar oluşturur. Hemen hemen tüm otoimmün hastalıklar kadınları erkeklerden daha sık etkilemektedir. Cinsiyet farkı özellikle sistemik lupus eritematozus veya SLE olarak da bilinen otoimmün hastalıkta oldukça belirgindir. Bu hastalar arasında her on kişiden dokuzu kadındır. Erkeklerde de testosteron eksikliği, bilinmeyen mekanizmalarla, otoimmünite için artmış risk ve artmış B hücre sayıları ile ilişkilidir.
Erkek seks hormonu testosteron ve otoimmün hastalıklara karşı koruma arasında bir bağlantı olduğu bilinmektedir. Erkekler bu hastalılardan genellikle kadınlara göre daha fazla korunurlar, kadınlarda erkeklerde bulunanın sadece onda biri kadar testosteron vardır. Testosteron, otoimmun hastalıkların gelişiminde rolü olan antikorları salgılayan bir tür lenfosit olan B hücrelerinin sayısını azaltır.
Testosteronun Koruyucu Etkisi
Yapılan yeni bir çalışmada, testosteron ile dalaktaki B hücrelerinin üretimi arasındaki bağlantının, şimdiye kadar bilinmeyen mekanizmaları değerlendirildi. Araştırmacılar, fareler üzerinde yapılan çeşitli deneyler ve 128 erkekten alınan kan örnekleri üzerinde yapılan çalışmalardan sonra, kritik bağlantının B hücrelerini daha canlı hale getiren protein BAFF olduğu sonucuna vardılar. Testosteronun B hücreleri için temel bir sağ kalım faktörü olan sitokin BAFF'ı düzenlediğini gösterdiler. Androjen reseptörü bulunmayan erkek fareler, splenik B hücre sayıları, serum BAFF seviyeleri ve dalak Baff mRNA'sını arttırdı. Kastrasyon yoluyla testosteron eksikliği, a-adrenerjik agonist in vitro olarak splenik FRC sayısını azalttığı için, erkeklerde dalaktaki düşük splenik noradrenalin seviyelerine bağlanabilen, dalakta BAFF üreten fibroblastik retiküler hücrelerin (FRC'ler) genişlemesine neden oldu. BAFF reseptörünün antikor aracılı blokajı veya nörotoksin 6-hidroksidopamin ile tedavi, kastrasyon ile uyarılan artmış splenik B hücre sayılarını geri döndürdü. Sağlıklı erkekler arasında, düşük testosteronlu erkeklerde serum BAFF seviyeleri daha yüksekti.
Araştırmacılar, vücudun BAFF seviyelerini nasıl düzenlediğiyle ilgili bu bilginin son derece önemli olduğunu belirttiler. Yaptıkları çalışmanın önceden bilinmeyen testosteron tarafından BAFF regülasyonunu ortaya çıkardığını ve otoimmüniteye karşı testosteron aracılı korumada BAFF ile ilgili önemli soruları gündeme getirdiğini aktardılar.
Anna S. Wilhelmson, Marta Lantero Rodriguez, Alexandra Stubelius, Per Fogelstrand, Inger Johansson, Matthew B. Buechler, Steve Lianoglou, Varun N. Kapoor, Maria E. Johansson, Johan B. Fagman, Amanda Duhlin, Prabhanshu Tripathi, Alessandro Camponeschi, Bo T. Porse, Antonius G. Rolink, Hans Nissbrandt, Shannon J. Turley, Hans Carlsten, Inga-Lill Mårtensson, Mikael C. I. Karlsson, Åsa Tivesten. Testosterone is an endogenous regulator of BAFF and splenic B cell number. Nature Communications, 2018; 9 (1).+ Tüm Referansları Göster