Bilim insanları ilk kez güneş sistemi dışındaki bir gezegeni çevreleyen gaz ve toz halkasının uyduya dönüşmesini görüntüledi. Bu keşif gezegenlerin ve ayların nasıl oluştuğunu ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir.
Perşembe günü yayınlanan bir araştırmaya göre, görüntülenen bu disk, güneş sisteminden yaklaşık 400 ışık yılı uzaklıkta, PDS 70 yıldızının yörüngesinde bulunan Jüpiter benzeri iki gaz devinden biri olan PDS 70c adlı ötegezegenin çevresinde dönüyor.
Avrupa Güney Gözlemevi'nden gökbilimciler, 2019'da büyük teleskoplar kullanarak PDS 70c'yi keşfetmiştiler.
Şili'de bulunan ALMA teleskopundan alınan yüksek çözünürlüklü görüntülerle birleştirilen bu gözlemler, The Astrophysical Journal Letters'da yayınlandı ve PDS 70c'nin diskinin, gezegenin etrafında ayların oluşmasına izin verecek malzemeye sahip olduğu sonucuna varıldı.
Gökbilimciler, PDS 70 yıldızının çok büyük bir malzeme halkasıyla çevrili olduğunu 2006'dan beri biliyorlardı, ancak gözlem ekipmanındaki sınırlamalar nedeniyle yıldız ve halka arasında bir gezegen olduğu sadece tahmin ediliyordu.
Çalışmanın başındaki isim Myriam Bensty yaptığı basın açıklamasında, "ALMA gözlemlerimiz o kadar mükemmel bir çözünürlükte elde edildi ki, diskin gezegenle ilişkili olduğunu açıkça belirleyebildik ve boyutunu ilk kez netleştirebildik" dedi.
Keşfedilen en genç sistem
Sistemde keşfedilen her iki gezegen de genç bir yıldız sistemine ait oldukları için araştırmacıların büyük ilgisini çekiyor.
PDS 70 yıldızı 5,4 milyon yaşında ve yaklaşık 4,6 milyar yıldır var olan Güneş'ey kıyasla yeni doğmuş sayılıyor.
Max Planck enstitüsünde araştırmacı ve çalışmanın ortak yazarı olan Miriam Keppler, 2018'de PDS 70b'yi keşfeden isim olmuştu.
Keppler basın açıklamasında, "Şimdiye kadar 4 binden fazla ötegezegen bulundu, ancak hepsi olgun sistemlerdi. Jüpiter-Satürn çiftini anımsatan bu sistemi oluşturan PDS 70b ve PDS 70c, henüz oluşma sürecinde olan iki ötegezegen." dedi.
Üç adet Ay oluşturmaya yeter
PDS 70c'yi çevreleyen diskte Dünya'nın uydusu olan Ay'ı üç kez oluşturmaya yetecek kadar malzeme bulunuyor. Dünyadan çok daha eski bir gezegen olan Jüpiter'in dört büyük ve onlarca küçük uydusu mevcut.