Sovyetler Birliği kuruluşundan bu yana aktif bir dış politika izlemiştir. Bazen zorla oldu.
İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasına kadar, SSCB dünyada sosyalizm inşa eden tek devletti. Ekonomik potansiyeli nispeten küçüktü. İç Savaş sonrası yaşanan yıkım ve dış askeri müdahale etkilendi.
Bu bakımdan, o zamanlar dünyanın çelişkileri sisteminde, rolü belirleyici değildi. Ana oyuncular sömürge imparatorluklarıydı - Büyük Britanya, Fransa, İtalya, biraz sonra - Almanya ve ABD.
Batı dünyası ortaya çıkan sosyalist örneğin tehlikesini anlamıştı. Dolayısıyla ilk sosyalist devleti tasfiye etme görevi en önemlilerinden biriydi. Ancak, o zamanlar SSCB'nin dünyadaki sınırlı etkisi ve 30 yüzyılın 20'in küresel ekonomik krizinin muazzam ekonomik zorlukları, o zamanın ekonomik çelişkilerini ön plana çıkardı. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşı, dünyanın ekonomik bölünmesi için bir savaştı.
SSCB'nin dünyadaki küresel yapılandırmanın oluşumu üzerindeki etkisi azdı. Bu dönemde, uluslararası ablukayı kırmak isteyen düşmanca bir ortamda hayatta kalma sorununu çözdü.
İkinci Dünya Savaşı sırasında, SSCB Axis ülkelerinin koalisyonunu yenmede kilit bir rol oynadı. Sovyet-Alman cephesinde, faşist Almanya'nın askeri gücünün% 70'inden fazlası tahrip edildi.
SSCB'nin askeri gücü ve İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarının ardından yarattığı sosyalist devletlerin bloğu ülkemizi dünya liderlerine getirdi.
Avrupa kalıntıları içinde yatıyordu. Amerika Birleşik Devletleri batı bölgelerinin restorasyonunu üstlendi. Yeni dünya yapılandırmasında Batı dünyasının doğal lideri oldular.
SSCB ekonomisini canlandırdı ve sosyalist bloğun bir parçası olan Doğu Avrupa ülkelerini restore etmeye yardım etti. Sosyalist dünyanın lideri oldu.
Böylece, İkinci Dünya Savaşı sonuçlarına göre, iki kutuplu bir dünya şekillendi. Aslında, iki süper güç - SSCB ve ABD arasında karşılaştırılabilir askeri güce sahip bir çatışma oldu.
Bu yüzleşme, 20. Yüzyılın ikinci yarısının tamamı için dünya mimarisini belirledi ve bugün SSCB'nin çöküşünden neredeyse bir çeyrek yüzyıl sonra etkilemeye devam ediyor.
Bu nedenle, bugün savaş sonrası dönemde SSCB'nin jeopolitiğini dikkate almak önemlidir.
Resmen, bir bilim olarak jeopolitik SSCB'de tanınmamıştır. Bu nedenle, SSCB'de jeopolitik kavram ve hükümler bulunamamıştır.
Ancak, SSCB liderlerini dış politikada yönlendiren bu temel konumlar ve tutumlar, doğal olarak saf jeopolitikti.
Bu nedenle, SSCB'nin dış politikasını göz önünde bulundurarak jeopolitiği hakkında konuşmalıyız.
Sovyet ve Batı bloklarının siyasi çatışmasının başlangıcı, Churchill’in Fulton konuşmasıyla başladı.
NATO’nun askeri-politik bir bloğunun ve birkaç yıl sonra Varşova Antlaşması Örgütü’nün oluşturulması, iki sistemin askeri-politik çatışmasını kurumsallaştırdı.
Sosyalist bloğun gücü, batı bloğu ülkeleri de dahil olmak üzere, dünya halkları için sosyalist fikirlerin çekiciliği, zamanın ideolojik ideolojik çelişki- sine, sosyalizme karşı kapitalizme yol açtı.
Aslında, dünya hakimiyeti mücadelesinde iki jeopolitik proje bir araya geldi: Sovyet sosyalisti ve Batı kapitalisti.
Bunlardan ilki, Marksist-Leninist sosyalizm ve proleter enternasyonalizmi kurma teorisine dayanıyordu.
Sosyo-politik açıdan, bu proje, insanın insan tarafından sömürülmesi için koşulların ortadan kaldırılmasını içeren bir sosyal adalet toplumunun inşasını içeriyordu. Batı'nın yaşam biçimine bir alternatif yaratması gerekiyordu.
Jeopolitik terimlerle - ulusal kurtuluş ve sosyalist hareketlerin desteklenmesi yoluyla, sosyalist tipte bir devletler sisteminin oluşturulması, batı ülkelerinin dünyaya hakim olma isteklerini sınırlama.
İkincisi, rasyonel bir parasalcı ideolojiye, genişlemenin bir arzusuna, iç yaşamdaki demokratik ilkelerin korunmasına dayanıyordu.
Jeopolitik anlamda, bu proje sosyalist fikirlerin yayılmasının ve sosyalist kamp ülkelerinin kademeli olarak yozlaşmasının ardından Batı medeniyetinin dünya hegemonyasının kurulmasını içerdiğini varsaydı.
Radikal olarak farklı ve insanın özünün vizyonu. SSCB'de, dünyanın ilk sosyalist devleti olan insan-enternasyonalist için komünist inançları ve yüksek yurtsever duyguları ile kapsamlı bir şekilde geliştirilmiş bir kişiliktir. Batı modeli, yaşamını maddi zenginlik, kişisel refah ve toplumda yüksek statü kazanma anlamında inşa eden ekonomik bir insana dayanıyordu.
Böylece, karşıt ideolojik sistemler doğada çelişki yarattı. Bu karşılıklı dönüşüm, iç içe geçme olasılığını dışladı. İdeolojinin kilit konumlarının kısmen reddedilmesi bile, düşman kampına geçiş, liderine teslim olma, manevi ve kültürel kimliğinin reddedilmesi anlamına geliyordu.
Buna göre, Sovyet ve Batı blokları arasındaki çatışmalar düşmanca oldu. Kararı ancak birisinin ideolojik sisteminin benimsenmesiyle kazanana teslim olmasıyla imha edilmesiyle mümkün oldu.
Bu, İngiltere Başbakanı W. Churchill'in Fulton konuşması sırasında 1947'ta başlayan “soğuk savaş” a yol açtı.
Batı'nın stratejisi, SSCB'yi Avrasya'nın iç bölgelerinde boğmayı amaçlayan “anakonda döngüsünü” uygulamak ve ayrıca dünyadaki Sovyet etkisini sınırlamak ve engellemek oldu. Bu amaçla ABD’nin kontrolü altında olan Avrasya’nın (Rimland) kıyı bölgesini, Batı Avrupa’nın Orta Doğu ve Orta Asya’dan Uzak Doğu, Hindistan, Çinhindi ve Japonya’ya (zaten ABD’nin işgal ettiği) kapatması gerekiyordu.
Buna karşılık, SSCB, topraklarının Batı nüfuzu ve kontrol bölgeleri tarafından kapsanmasını engellemeye çalıştı ve nüfuzunun diğer kıtalar da dahil olmak üzere dünyaya yayılmasını sağladı.
Bu mücadelede, özelliklerde önemli ölçüde farklılık gösteren birkaç aşama ayırt edilebilir. tarihi koşullar, karşı tarafların durumu, hedefleri, uygulanan yöntemler ve eylem stratejileri.
Bunlardan ilki, partilerin yüzleşmesinin, savaş sonrası kaos ve genel olarak istikrarsız uluslararası ilişkiler sistemi koşullarında, radikal yöntemlerin kullanılması da dahil olmak üzere mevcut güç dengesinin düzeltilmesinin mümkün olduğu durumlarda meydana gelmesi ile karakterize edilir.
Bu noktada Sovyet bloğu, Sovyetlerin etki alanındaki ve Çin’deki SSCB’nin önderlik ettiği Yalta anlaşmalarının bir parçası olan bir Doğu Avrupa ülkeleri topluluğuydu.
Batı bloğu çok daha güçlüydü. Anglo-Amerikan etkisi bölgesinde olan Avrupa ülkelerinin yanı sıra, öncelikle Büyük Britanya olmak üzere Batı dünyasının önde gelen oyuncularına sömürge bağımlı olan ülkeleri de içermekteydi.
Sovyetler Birliği ve Sovyet bloğunun diğer tüm ülkeleri, İkinci Dünya Savaşı sırasında ağır hasar gördü. SSCB'nin ana varlığı Silahlı Kuvvetleri ve yüksek verimli askeri sanayi olarak kaldı. SSCB’nin bu dönemde müttefikleri, Batı’ya karşı mücadelesinde ona büyük yardım sağlayamadı.
Batı bloğu, ABD'nin ve kısmen de Büyük Britanya'nın gücüne dayanıyordu. İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD ekonomisi önemli ölçüde arttı. İngiltere’nin Avrupa’nın diğer ülkelerine kıyasla kayıpları pek de büyük değildi.
Batı bloğunun askeri gücünün temeli ABD ordusuydu.
ABD'nin önemli bir varlığı nükleer varlığıydı. оружияO anda dünyada hiçbir ülkeye sahip değildi.
Batı bloğunun ana güçlü yönleri arasında şunlar vardı: ekonomik potansiyelde önemli üstünlük, deniz gücünün ve stratejik gücün ezici üstünlüğü havacılık.
Başlıca zayıflıklar daha düşük ahlaki bir potansiyel, nüfusun önemli ölçüde daha zayıf bir ideolojik motivasyonu, Avrupa’da daha az savaşmaya hazır kara kuvvetleri ve ABD’de bulunan Batı’nın ana askeri sanayi kapasitelerinin Avrupa’daki muhtemel askeri harekat tiyatrosundan uzaklığıydı.
Sovyet bloğunun temel güçlü yönleri arasında, nüfusun ve SSCB ile Çin'in Silahlı Kuvvetleri'nin yüksek ideolojik motivasyon ve yurtseverlik düzeyleri, SSCB ve Çin’in silahlı kuvvetleri, yüksek ahlaki potansiyelleri, kara kuvvetleri ile mücadele potansiyellerinde, avantajlı stratejik konumlarında, deniz ve okyanus iletişiminden bağımsızlıklarında önemli bir üstünlük olduğu belirtilmelidir. Avrasya kıtasındaki tüm blok ülkelerinin konumu nedeniyle.
Bu jeopolitik blokların yüzleşmesi için geçerli koşullar, o zamanlar benzer olan tarafların hedeflerini belirledi. Her iki taraf da ekonomilerini yeniden inşa etmeye ve ulaşılan hatlara ayak basmaya çalıştı.
Aynı zamanda, Sovyet bloğu, ulusal kurtuluş karşıtı sömürge karşıtı hareketin gelişiminin başlangıcını destekleyerek etkisini arttırma fırsatlarını en üst seviyeye çıkarmaya çalıştı.
Buna karşılık Batı bloğu, Sovyet bloğunu zayıflatmak ve bazı ülkeleri ondan ayırmak için, çoğunlukla Doğu Avrupa ülkelerinde sosyal çelişkileri kullanmaya çalıştı.
Buna göre, bu aşamada Batı Bloku'nun ana jeopolitik stratejisi, Orta Doğu, Orta Asya ve Çinhindi'deki Anglo-Amerikan etkisinin, Sovyet bloğunun bir parçası olan Doğu Avrupa ülkelerinde siyasi rejimlerin istikrarsızlaştırılmasıyla genişletilmesi ve birleştirilmesiydi.
Sovyetler Birliği'nin jeopolitik stratejisinin özü, Sovyet bloğunu yok etme, ekonomik potansiyeli geri kazanma, NATO’dan doğrudan askeri saldırganlık olasılığını en aza indirgeme ve elverişli koşullar altında, yerel jeopolitik karşı saldırıların Amerikan “anakonda döngüsünün” baskısını azaltma girişimlerini engellemekti.
Askeri-stratejik anlamda ABD, nükleer silahlarda ve stratejik havacılığın üstünlüğüne ve SSCB'nin, kısa sürede NATO güçlerini ezmesine ve Avrupa ülkelerinin Biscay Körfezi kıyılarına kadar işgal etmesine izin veren zırhlı kuvvetlerde üstünlüğüne güvendi. .
Bu aşamada jeopolitik yüzleşmenin özel bir özelliği, bir yandan SSCB ve Çin, ABD, Büyük Britanya ve Fransa gibi tarafların, blokların önde gelen ülkeleri olan askeri güçlerin yaygın olarak kullanılmasıdır.
Bu dönem, Orta Doğu, Çinhindi ve dünyanın diğer bölgelerinde çok sayıda küçük savaşın yanı sıra, Doğu Avrupa’nın bazı ülkelerinde bir dizi Sovyet karşıtı gösteri ile niteleniyor. Jeopolitik çatışmanın bu aşamasının en çarpıcı bölümü, muhalif blokların önde gelen ülkelerinin (SSCB ve Çin'in ABD, İngiltere ve müttefikleri aleyhine karşı) silahlı kuvvetlerinin doğrudan silahlı çatışmada bir araya geldiği Kore Savaşı'ydı.
Bu aşama, SSCB'nin doğrudan SSCB'ye karşı askeri saldırganlığı engellemek için yeterli nükleer potansiyel (nükleer silahlar ve dağıtım araçları) yarattığı geçen yüzyılın ellili yıllarının sonunda tamamlandı.
Genel olarak, bu aşamada her iki tarafın da hedeflerine ulaşmayı başardığı söylenebilir.
SSCB Sovyet bloğunu güçlendirdi, ekonomik potansiyelini geri kazandı ve ona karşı doğrudan askeri saldırganlık olasılığını neredeyse dışlayan koşullar yarattı.
Birleşik Devletler ve müttefikleri, Avrasya'nın jeopolitik sınırı üzerindeki kontrol bölgelerini korudular ve genişletti ve Avrupa'nın ekonomik potansiyelini yeniden sağladılar.
Özünde, bu her iki tarafta da “jeopolitik savunma” aşamasıydı.
İkinci aşamanın başlangıcı, dünya sömürge sisteminin çöküşüne yol açan ulusal kurtuluş hareketinin bir dalgası ile işaretlendi.
Sovyetler Birliği için “jeopolitik saldırı” aşamasıydı.
Karşılıklı nükleer yok etme tehdidinin, SSCB ile ABD, NATO ve Varşova Paktı arasında doğrudan bir askeri çatışma olasılığını en aza indirdiği durumlarda, birimlerin silahlı çatışması çevreye devredildi.
Aynı zamanda, partilerin askeri ve ekonomik potansiyelleri karşılaştırılabilir hale geldi.
Batı ve Sovyet blokları arasındaki doğrudan çatışma, karşı tarafların özel hizmetlerinin kilit rol oynamaya başladığı ideolojik, bilimsel, teknolojik, ahlaki, psikolojik ve ekonomik alanlarda yoğunlaşmıştı.
İdeolojik tabanının zayıflığını fark eden Batı bloğu, nüfus yönetiminin ahlaki ve psikolojik yöntemlerini iyileştirerek bunu telafi etmeye çalıştı. Özellikle Batı ülkelerinde pop kültürün kitlesel tanıtımı, Sovyet bloğu ülkelerine ihracatı, bu dönemin bir özelliği haline geldi.
Bilgi savaşları dönemi.
Batı bloğunun temel güçleri arasında şunlar vardı: Üstün deniz gücüne dayanan bilgi harp teknolojileri, gezegenin deniz ve okyanus bölgeleri üzerinde kontrol alanında üstünlük elde edildi.
Bu bloğun ana zayıf yönleri arasında yukarıda belirtilenlere ek olarak, sosyal süreçlerin psiko-duygusal etki araçlarıyla sınırlandırılması, politikalarının gerçek hedeflerini gizleme ihtiyacı nedeniyle nüfusun çoğunluğunu ideolojik olarak yönetmemek mümkündür.
Sovyet bloğunun temel güçlü yönleri arasında, daha önce not edilenlere ek olarak, devam eden ideolojik üstünlüğün, ideolojik olarak sosyal süreçleri ideolojik olarak etkileme ihtimalinin belirtilmesi gerekir.
Sovyet bloğunun yeni şartlardaki zayıflığı, Sovyet Donanması'nın az gelişmiş olduğunu ortaya çıkardı. Bu, SSCB'nin denizlerin ve okyanusların uzak bölgelerindeki müttefiklerini askeri destek sağlama kabiliyetini sınırladı.
Jeopolitik bloklara muhalif olan hakim koşullar hedeflerini belirledi.
Sovyet bloğunu daha da güçlendirmek için kursuna devam eden SSCB, Avrasya genelindeki Anglo-Amerikan egemenliğinin bulunduğu bölgeyi, “anaconda döngüsünü” keserek dünya okyanuslarına erişim kazanma görevini sürdürme görevini üstlendi.
Birleşik Devletler, bunu önlemek için yola çıktı.
Aynı zamanda, SSCB, ulusal kurtuluş hareketinin ve sosyalist devrimlerin gelişmesine ve desteğine güveniyordu.
Batı bloğu, halkın zihinlerini ve özellikle de Sovyet bloğu ülkelerinin egemen seçkin elitlerini yeniden biçimlendirmek için bilgi savaşı tekniklerinin kullanımına odaklandı.
Bu aşamadaki jeopolitiğin Batı Bloku'ndaki ana içeriği, Avrasya'nın çevresi boyunca bir askeri-politik bloklar ağı oluşturmak, sosyalist devrimlerin önlenmesi ve ulusal kurtuluş hareketlerinin kontrol altına alınmasıydı.
Sovyetler Birliği'nin jeopolitik stratejisinin özü, kıta Avrasya'yı çevreleyen Batı kontrol bölgelerinin sistemini parçalamaktı.
Bu dönemde SSCB'nin jeopolitik çabalarının öncelikleri şunlardı: Orta Doğu, Çinhindi ve Güney Amerika.
Genel olarak, SSCB ve müttefikleri için jeopolitik çatışmanın bu aşaması başarılı oldu. Ana jeopolitik hedeflere ulaşıldı.
SSCB dostu rejimlerin Vietnam, Suriye, Libya, Küba, Nikaragua ve Orta Doğu, Afrika ve Güney Amerika'daki diğer bazı ülkelerde ortaya çıkması, Avrasya'nın kıyı bölgeleri üzerindeki Batı kontrol sisteminin bütünleşik sisteminin, Amerikan “anakonda döngüsünün” parçalanması anlamına geliyordu.
Aynı zamanda, bu dönemde gelecekteki şiddetli jeopolitik yenilgilerin belirtileri ortaya çıktı.
Maocu Çin karşısında önemli bir müttefikin kaybı, SSCB ve bütün Sovyet bloğu için çok büyük bir darbe oldu. Bu ülke Batı ile entegrasyona girmedi, ancak uzun yıllar SSCB'nin rakiplerinden biri oldu.
SSCB'de yaratılan iktidar hiyerarşisi, en ciddi disipline ve yönetsel hatalara (daha sonra “mantıksız baskı” olarak adlandırılan) şiddetli sorumluluğa sahipti;
Altmışlı yıllarda, bu sistemden kilit bir unsur kaldırıldı - faaliyetleri için her seviyedeki yöneticilerin kişisel sorumluluğu. Partinin geri çekilmesi ve ekonomik liderliğin özel hizmetlerin kontrolünden çekilmesi ile birlikte, bu, sosyalist ülkelerin yönetici elitlerinin çürümesine yol açtı.
SSCB’nin partisi ve ekonomik liderleri ve sosyalist kampın ülkeleri arasında, yönetim uygulamalarında devletlerin çıkarlarına hakim olan istikrarlı klan oluşumları oluşturma eğilimi olmuştur. Sovyet toplumunun önde gelen katmanlarının yoğun bir şekilde bozulması hem ahlaki hem de entelektüel olarak başladı.
Jeopolitik görevleri çözmeye yoğunlaşan SSCB'nin liderliği, toplumunun gelişimine hem manevi hem de maddi açıdan yeterince dikkat etmedi.
En büyük tehlike bilgi savaş teknolojilerinin Sovyet liderliği tarafından küçümsenmesinden kaynaklandı. Bilgi mücadelesini, devletler arası rekabetin bağımsız bir alanı olarak görmedi ve onu yalnızca propaganda ve karşı propaganda şeklinde ideolojik bir yüzleşmeye indirdi.
Gerçek sosyalizmin gelişiminin teorik olarak anlaşılmasındaki durgunluk, iç politika alanındaki yanlış sayılan adımlar, kayda değer bir muhalif hareketin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Temsilcileri Batı toplumunu ve kapitalizmi bir rol model olarak nitelendirdi. Aslında, bunlar Batı etkisinin aracı olan SSCB'ye düşman bir iç güçtü. Toplumda artan sosyal ilgisizlik.
Bu olumsuz süreçlerin sonucu, sosyalist kampın ülkelerinin ekonomik gelişiminde, sosyalizmin temel ilkelerinden ayrılan bir yavaşlama oldu.
Bu çerçevede, 70’lerde Batı’da ortaya çıkan yakınsama teorileri Sovyet liderliğinin zihinleri ve entelijensiyanın belirli katmanları üzerinde büyük bir etkiye sahipti.
70'inci yüzyılın 20'lerinin sonundan itibaren SSCB'nin jeopolitiğinin son aşaması başladı.
SSCB, aktif jeopolitiği yürütmesine izin veren, askeri kuvvete dayanan güçlü bir okyanus filosu yarattı ve jeopolitik muhaliflerine karşı ideolojik üstünlüğü ana şeyini kaybetti. Sosyalist fikirlerin ve sosyalizm kurma pratiğindeki dengesizliklerin sonucu olarak teorisinin gelişmesindeki durgunluğun bir sonucu olarak çekiciliği önemli ölçüde azaldı.
Sosyalist ülkelerde, iktidardaki bürokrasi, klan çıkarlarını tüm insanların zararına çeken özel bir sınıf haline geldi. Açıkça ve dolaylı olarak kendilerini, kısmen Batı özel hizmetleriyle bağlantılı olan Batı değerlerine yönlendiren, belirgin ve yüksek derecede etkili gruplar, SSCB'de ve diğer sosyalist ülkelerde Batı etkisinin güçlü etkenleri haline geldi. Çok sosyalist fikrin itibarını yitirmek için, yönetsel hatalar altında, sistematik olarak yapay ekonomik ve sosyal problemler yaratmaya başladılar.
Aynı zamanda, özünde kapitalist olan ve kapitalizmin restorasyonu ile tehdit edilen gölge ekonomiye karşı etkili bir mücadele sona ermiştir.
Nüfusun genel ilgisizliğiyle toplumda hâkim durumdan memnun olmayan önemli katmanların ortaya çıkması, SSCB'de kapitalizmin restorasyonunun ön koşullarını yarattı.
Bu şartlar altında, SSCB aktif jeopolitiği yürütme yeteneğini kaybetti. Afganistan'daki askeri rejimle dostça bir rejimi destekleyerek Güney yönündeki Amerikan etki bölgelerinin dışına çıkma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı.
Batılı yakınsama fikirlerini benimseyen Gorbaçev döneminin Sovyet seçkinleri aslında sosyalist gelişim yolunu terk etti ve Batı'ya teslim olma yoluna başladı.
Bu noktadan itibaren, Sovyet jeopolitiği aslında Batı’nın jeopolitik saldırısına karşı direnişin reddine indirgendi.
İlk başta, SSCB'nin etkisi dış ülkelerde - Afrika, Latin Amerika, Uzak Doğu ve Batı Avrupa gibi - “Avrupalılık” başlığı altında, solcu ve komünist partilerin Sovyetler Birliği'nden küçük-burjuva ve uygun Avrupa siyasal gerçeklerine dönüşmeleri başladı. Aynı zamanda, SSCB'nin liderliği bu eğilimlere karşı çıkmaya bile çalışmıyor.
O zaman Doğu Avrupa ülkelerinde Sovyet karşıtı "devrimler" zamanı. Varşova Paktı'nın sona ermesi ve sosyalist kampın ortadan kaldırılmasıyla sona erdi. SSCB’nin stratejik savunmasının en yakın bölgesine çok büyük bir darbe oldu.
1991’te, Sovyetler Birliği var olmaktan çıktı.
Sovyet bloğu tamamen yenilgiye uğradı ve ortadan kayboldu.
Yeni bir jeopolitik başladı - SSCB'nin halefi olan Rusya'nın jeopolitiği.
SSCB ve Sovyet bloğunun çöküşü, küresel çevre düzenlemesinde bipolardan tek kutupluya, Merkez-çevre planına göre inşa edilmiş bir değişikliğe işaret ediyordu.
Merkez ABD’nin önderliğindeki muzaffer Batı bloğu ile özdeşleşmiş, çevresi dünyanın geri kalanı.
Başlangıçtaki küreselleşmeye, uygarlık temelinde bölgesel düzeyde bölgesel bütünleşme süreçlerinin yoğunlaşması eşlik ediyordu. Jeopolitik çatışmada, tek tek devletler ön plana çıkmaya başlamamış, ancak toplulukları medeniyete yakınlık temelinde oluşmuştur.
Küresel üstünlüğü güvence altına alan NATO ve Avrupa Birliği şeklinde tam organizasyonel tasarım alan ilk ülke olan Batı medeniyeti, dünyayı kendi çıkarları doğrultusunda modernleştirmeye başladı. Ancak, bu herkese uygun değildi.
Sonuç olarak, ideolojik temelde küresel jeopolitik yüzleşme, bir yandan Batı (Avrupa-Amerikan) medeniyeti ile bir yandan İslam, Ortodoks ve Konfüçyüs (Çin) medeniyetleri arasındaki yüzleşmenin oluşmasıyla birlikte medeniyetlerin yüzleşmesiyle yer değiştirdi. .
İlk olarak, bu dünya süreçleri Huntington tarafından “Medeniyetler Çatışması” adlı eserinde anlaşıldı; burada Batı medeniyeti ve geri kalanı arasındaki çarpışmanın kaçınılmazlığını tahmin etti.
Ek olarak, işletilen dünya jeopolitiğinin gelişim yönünü belirleyen en önemli faktörlerin bir kısmı (ve bugün çalışmaya devam ediyor):
1: ABD tarafından yönetilen bir Batı medeniyetleri bloğu dünyasında hâkimiyet koşullarında tek bir dünya güç sisteminin yoğun olarak oluşturulması.
2: Çevresel baskı, tüm Dünya’nın yaşam alanı için kritik eşiğe yaklaştıkça, Batı medeniyetinin tüketimi karşısında, Dünya nüfusunda yoğun bir büyüme.
3.Global endüstriyel hammadde dengesizliği, en büyük sanayi potansiyelinin Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Japonya'da, ana enerji ve hammaddeler ise Rusya ve üçüncü dünya ülkelerinde yoğunlaştığı gerçeğinden oluşuyor.
4: Ulusötesi karakterden bağımsız jeopolitik konuların dünya arenasında ortaya çıkması.
Zaten geçen yüzyılın 90'in başında, bu faktörlerin etkisinin küresel bir krize yol açacağı, üretimin ve tüketimin büyümesi ile Dünya'nın ekosisteminin yetenekleri arasındaki mevcut kaynaklar arasında bir çelişkiye yol açtığı açıktı.
Jeopolitik bir konu olarak Rusya, coğrafi, dilbilimsel, iklimsel, kültürel ve dini olarak coğrafi olarak peyzaj yapan ve Avrasya Batısını ve Avrasya Doğu'yu ideolojik olarak birleştiren Avrasya'nın temelidir.
“Avrasya Merkezi” nin muazzam entelektüel potansiyeli ve coğrafi konumu ve önemli askeri potansiyeli, Rusya'yı jeopolitik konusu olarak elemeden monopolar modelin dayanıklılığını sorguladı.
Bu nedenle, Sovyet bloğunu ve SSCB'yi yenmek, Batı dünyasının liderleri de kendilerini Rusya'yı mağlup etme görevini üstlendiler.
O zamanın Rus siyasi elitinde egemenlik koşulları altında, açık sözlü Batılılar, komporsörler, Batılı nüfuzun ajanları ve bütün Amerikalı danışmanlardan oluşan bir ağa dayanan Batılı istihbarat servislerinin temsilcileri, sadece SSCB'nin çöküşünü izleyen NATO kuvvetleri kullanılmadan bunu yapmak mümkündü.
90. yüzyılın Rusya tarihindeki en karanlık yılları geldi.
Rus siyasi seçkinleri Amerikan kontrolü altındaydı.
Ağırlıklı olarak silahlı kuvvetlerden gelen göçmenler ve Rusya'nın özel hizmetleri tarafından temsil edilen küçük devletçi kuvvetler önemli bir rol oynamamıştır.
İnsanlar şaşkın ve dağınık. Sağ kalan ve yeni oluşturulan komünist, sosyalist ve milliyetçi partiler ve hareketler, kitlesel gösterilere rağmen, yetkililerin politikasını önemli ölçüde etkilememiştir.
İç politikada, Rusya hükümeti liberalleşme ve demokratikleşme, piyasa ilişkilerinin tanıtılması ve tekelciliğin ortadan kaldırılması sloganları altında, aslında ülkenin yenilgisini gerçekleştirdi.
Sanayi zincirleri çöktü, ileri teknoloji endüstrisinin en önemli işletmeleri özel ellere devredilerek tahrip edildi, silahlı kuvvetler azaldı ve özel servisler dağıtıldı, sırları Batı devletlerine devredildi, silahların ve askeri teçhizatların üretimi engellendi, yeni tiplerin geliştirilmesi engellendi, öncü bilimsel En ileri araştırmalara katılan kurumlar, önde gelen bilim adamlarının birçoğu öldürüldü.
Petrol ve doğal gaz kompleksi ve ulaştırma altyapısının en büyük işletmeleri, yerli kompresörlerin ve yabancı şirketlerin elindeydi.
Bu koşullar altında, Amerikan istihbarat servislerinin doğrudan kontrolü altında yürütülen Rus jeopolitiği, tüm alanlarda tam teslim olmaya indirildi.
Sovyet sonrası alanın dışında, Rus liderliği SSCB'nin neredeyse bütün geleneksel müttefiklerini desteklemeyi ve etkileşime girmeyi reddetti ve bu alanı ABD'ye bıraktı.
Sovyet sonrası alanda, bütün entegrasyon projelerini (özellikle Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev'in Avrasya entegrasyon projesi 1994'te öne sürülen) engellerken, Sovyet sonrası cumhuriyetlerdeki Rus karşıtı rejimleri desteklerken, açıkça bir Rus karşıtı politika izledi.
Rusya'nın kendi bölgesinde Rus liderliğini ve ayrılıkçılığını şımarttı.
Bununla birlikte, yabancı istihbarat servislerinin ve Rus rakiplerinin en iyi çabalarına rağmen, ülkeyi mahvetmek mümkün değildi. Her alanda kayıplar çok büyük olmasına rağmen.
Bunun ana nedeni güç hiyerarşisinde daha düşük seviyelerde direniş, nüfusun protesto gösterileri ve Rus seçkinlerindeki az sayıdaki vatansever halkın faaliyetleri.
V. Putin'in 2000 yılında iktidara gelmek, Rus jeopolitiğinde yeni bir aşamaya işaret etti. Silahlı kuvvetlerden ve özel hizmetlerden büyük ölçüde göçmenlerden oluşan ekibinin iktidara gelmesi, aynı zamanda komprador Batı yanlısı güçleri zayıflatırken, Rus siyasi elitlerinde yurtsever güçlerin etkisinde de önemli bir artışa yol açtı.
Irak ve Afganistan'daki askeri kampanyaların başarısızlığı, Güney Amerika ülkelerinin özellikle Amerikan hegemonyalarından kurtarılması, en parlak Venezüellalı siyasetçi Hugo Chavez ile ilgili ve Ortadoğu’daki Arap Baharı operasyonunun başarısızlığı ile ilgili ve Kuzey Afrika’da. ABD ve Batı Uygarlığının bir bütün olarak her şeye gücü yetmediğinden çok açık olduğu ortaya çıktı.
90'in yıkıcı politikalarından aşamalı olarak ayrılmaya başla.
Askeri önlemlerin kullanımı da dahil olmak üzere Rusya'nın parçalanmış toprak birliğini güçlendirmek mümkündü.
En tehlikeli oligarşler ülkenin siyasi ve ekonomik yaşamından atıldı, malvarlıkları kamulaştırıldı.
Sovyet sonrası alanda entegrasyon süreçleri için destek bulduk.
Entegrasyon yapıları “Avrasya Ekonomik Topluluğu”, “Toplu Güvenlik Antlaşması Örgütü” ve “Ortak Ekonomik Alan” ı kazandı.
Küresel jeopolitik alanında Amerikan diktalarının yönetiminden bir ayrılma oldu.
Aslında Rusya, ihtiyatlı bir şekilde Sovyet jeopolitiği ilkelerine geri dönmeye başladı, ancak farklı bir kavramsal ve ideolojik temelde.
Rusya, komşu Avrupa ve Asya bölgelerinde ekonomik süreçleri etkileyebilecek etkili bir enerji gücüne dönüştüren enerji ticareti alanında birleşik bir devlet politikası izlemeye başladı.
Tek bir planla oluşturulan gaz ve petrol boru hatları ağı, Rusya'nın jeopolitik etkisinin en önemli aracı haline gelmiştir.
Rusya, çifte standart, Amerikan hegemonyası ve tek kutuplu bir dünya uygulamasını açıkça kınamaya başladı. Bu nedenle, ABD'nin 2003 yılında Irak'a saldırması Rusya tarafından ciddi bir şekilde kınandı.
90-yüzyılın 20'lerinde yıkılan SSCB ve Rusya'nın geleneksel müttefikleri ile ilişkilerin restorasyonu başladı. Çin ile aktif bir yakınlaşma başladı.
Bu dönemde Rusya'nın en büyük başarılı jeopolitik projeleri şunlardı:
1. Avrasya alanını Belarus'tan Çin'e birleştiren Şangay İşbirliği Örgütü.
2. BRICS Bloc, aslında “Amerikan anakonda döngüsünü” ekonomik olarak kesen ve Rusya'yı kapsayan Amerikan etki bölgeleri sisteminde ciddi bir boşluk bırakarak Brezilya, Rusya, Çin, Hindistan ve Güney Afrika’nın ekonomik bir birliğidir.
3. Eski SSCB topraklarının% 85'inden fazlasını kapsayan Rusya, Kazakistan ve Belarus'tan oluşan Avrasya Birliği, Sovyet sonrası alanın daha fazla siyasi entegrasyonunun prototipi haline geldi.
Gelecekteki dünyanın görünümüyle ilgili olarak, Rus liderliği, özellikle Amerikan hegemonyasıyla ilgilenen kıta Avrupası başta olmak üzere tüm güçlerle çok kutupluluk ve işbirliği fikrine olan bağlılığını ilan etti.
Aynı zamanda, bu dönemde kalan Rusya’nın siyasi kuruluşundaki liberal-Batılı güçlerin önemli etkisi, bu dönemin Rus jeopolitiğini iki katına çıkardı.
Dünyadaki Rus etkisini canlandırmaya yönelik adımlarla birlikte, ters yönde eylemlerde bulunuldu.
Bu dönemde, Rusya, Küba ve Vietnam’daki askeri varlığını terk etti, Libya’ya karşı askeri saldırganlığı önlemedi, dış baskı altında İran’a C-300 hava savunma sistemleri sağlamayı reddetti.
Tektonik, dünya ekonomisinin ağırlık merkezinin Asya-Pasifik bölgesine kayması, Batı ekonomilerinin Çin ekonomisinin egemen konumlarına çıkışı ve Batı medeniyetinin yarattığı küresel krizin çıkmasıyla birlikte dünya ekonomisinin ağırlık merkezinin Asya-Pasifik bölgesine kaymasıyla ilişkili olarak dünya jeopolitiğinde kaymalar Mevcut araçların üstesinden gelmek, büyük çapta askeri çatışma tehdidinin yanı sıra, dünyadaki jeopolitik resmin ciddi bir şekilde yeniden düzenlenmesinin kaçınılmazlığı anlamına geliyor.
Bu şartlar altında, Rusya üzerindeki Batı kontrolü, dünyadaki Batı hakimiyetini restore etmek ve korumak için kritik bir faktördür. Yılın 2012 seçiminde Batı yanlısı liderin Rusya’nın iktidara gelmesi ABD ve müttefikleri için çok önemliydi.
Bu seçimde V.Putin’in Rusya Cumhurbaşkanı seçilmesi, Rusya’nın Batı jeopolitiği üzerindeki etkilerini ciddi biçimde zayıflatan Batı yanlısı güçler için ağır bir yenilgiydi.
Rusya’yı jeopolitik bir güç merkezi olarak restore etme politikası devam edecek.
Jeopolitiğinde Rusya çok kutuplu bir dünya inşa etmek için çaba gösterecektir.
Rus jeopolitiğinin öncelikleri, Ortak Güvenlik Antlaşması Örgütü ve Avrasya Birliği gibi mevcut entegrasyon projelerine, BRICS ve Şangay İşbirliği Örgütü çerçevesinde ekonomik ve politik işbirliğinin genişletilmesine dayanarak, Sovyet sonrası alanın daha da entegrasyonu olacaktır.
Rus jeopolitiğinin önemli bir yönü, uluslararası gerginliğin azaltılması ve dünyadaki askeri çatışmaların önlenmesi, etkin bir uluslararası güvenlik sisteminin restorasyonu olacaktır.
Rus jeopolitiğinin öncelikli vektörleri şöyle olacaktır:
1 Western, yeni bir "soğuk savaş" içine girmeyi önlemek için Avrupa ülkeleri ile eşit ilişkilerin geliştirilmesine ve ABD ile ilişkilerin normalleşmesine odaklandı.
Rusya'nın askeri-politik durumu normalleştirmek için arayacağı Kafkasya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'yı kapsayan 2.South, bölgenin dostane ülkeleriyle karşılıklı olarak yararlı ekonomik ve siyasi ilişkileri yeniden kurmak için başta Suriye olmak üzere askeri çatışmaları durduruyor.
3.South-American, burada Rus çıkarları bölgenin önde gelen ülkeleriyle karşılıklı yarar sağlayan ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde yer alıyor.
4.Eastern, bugün için en önemli komşusu olan Çin ile olduğu kadar Hindistan, Vietnam ve her iki Kore devletiyle iyi komşuluk ilişkilerini daha da güçlendirmeye çalışacak ve Japonya ile ilişkileri normalleştirecek.
Bu, ülkenin güvenliğini ve devam etmekte olan kalkınmasını sağlamak için Rusya’nın askeri potansiyelinin ekonomik ve güçlendirilmesi ile birlikte