Na, en azından artık Barrie Kosky’nin cüce Alberich’in Richard Wagner’in Yahudilerinin karikatürü olduğunu düşünmediğini biliyoruz. Çünkü o, önce gri bir takım elbise giymiş, daha sonra – siyah dantelli sürtük Rhinemaiden’larla aşk dolu savaşlardan sonra – dantel jüponla, (yapay) sikini de açığa çıkarmış: açıkça sünnetsiz. Yeni bir “Nibelung Yüzüğü”nün bu “Rheingold” ile başladığı Kraliyet Opera Binası’ndaki Londra seyircisi, doğal olarak operaya kaşlarını hemen kaldırıyor.
Ama gerçekten bilmek istiyor muyduk? Açıkçası hayır. Nasıl ki antik, çıplak bir Erda’nın dünyanın başlangıcından itibaren sürekli olarak, hatta ilk kontrbas E bemolden önce ortaya çıkmasının, tetralojinin geri kalanını -tabii ki sessizce- önemli bir tanık olarak “anlatmasının” hiçbir anlamı yok. .
80 yaşın üzerindeki Rose Knox-Peebles çoğunlukla korkmuş ve korkmuş bir hatıra mori olarak ortalıkta duruyor ve onun sarkan cildine ayrıntılı olarak hayret edebiliyoruz. Ve Erda gerçekten orada olduğunda, sonunda beş dakikalık bir görünüme sahip olduğunda, şaşırtıcı bir şekilde yarı gölgede bekler ve Wiebke Lehmkuhl karanlıktan dolgun ve zayıf gibi görünür.
Sonun başlangıcı “Rheingold” ve Antonio Pappano’nun iş tercihi de bu şekilde anlaşılabilir. Covent Garden’ın çok sevilen müzik patronu, 22. ve son sezonunu, evdeki ikinci albümü olan yeni “Ring” ile açıyor. 2026/27’ye kadar her sezon, 2025’ten itibaren atanan ve şimdiye kadar konser şefi olarak daha çok tanınan Jakub Hrůša’ya (sadece tek bir Wagner operası olan “Lohengrin”i yönetti) kadar, başka bir bölüm gelecek. Bunu cesurca yapın, tüm döngüleri devralmalısınız.
Adam operadır
Pappano da bu “yüzük”e değer. Wagner, tamamen sürükleyici, pratik teatralliğe (canlı, çevik, renkli, sürükleyici) dayanan yaklaşımını yaygın bir mistik olarak değil, öncelikle bir oyun yazarı olarak görüyor. Burada hikaye müzikal araçlar kullanılarak zekice anlatılıyor, anlatılıyor ve ilerletiliyor. Pappano’da her motif sanki delinmiş, tutarlı ama işaret parmağı yokmuş gibi geliyor. Konuşma parçasına çok yakın, her dürtü ondan geliyor. Ve orkestra onu görkemli bir şekilde, sesle takip ediyor ama asla çok fazla baskı altında değil. Bu adam gerçekten yapabilir, o dır-dir Opera.
Elbette bu, Wagnerian Almancası konuşan vasat, çoğunlukla oldukça anlaşılmaz şarkıcılardan oluşan bir kadroyla dengeleniyor. Rhinemaidens Katharina Konradi (Woglinde), Niamh O’Sullivan (Wellgunde) ve Marvic Monreal (Floßhilde) de kulağa hoş geliyor, gerçi burada onlar orman perilerinden daha az denizkızı gibiler çünkü başlarını siyah fosilleşmiş dünyanın kül molozunun budak deliklerinden dışarı çıkarıyorlar su.
Ardından, Rhinegold’u altın bir sos olarak arzulayan Alberich rolündeki uyanık, iyi rol yapan Christopher Purves geliyor: Ağaç reçinesi mi? Yoksa Erda’nın sıska göğüslerinden gelen ve daha sonra Nibelheim’da bir dövme makinesinde sağıldığı anlaşılan süt mü? Her halükarda Purves pek şarkı söylemiyor; çoğunlukla kaba ve tiz konuşuyor.
Rufus Didwiszus (sahne), Victoria Behr (kostümler) ve Alessandro Carletti (ışıklandırma) tarafından görselleştirilen Kosky’nin “Yüzük” braketi, 4,6 milyar yıl önce vatanımızı doğuran ve toprak annesi Erda’nın rüyasını konu alıyor. Wotan’ın piçleri doğum yapmış, ilk çocuklarının yıkımını izlemiş değil mi”, “Rheingold”a pek girmiyor. Birincisi, dumanı tüten ağaç kalıntılarının örtülerin altında yattığı ayık tiyatro odası var.
Wotan’ın çok az rengi var
Daha sonra siyah duvarlarla kapatılacaklar. Her ne kadar üç dönüşümün her birinde perde kapansa da, ister Ren Nehri’nin dibi, ister dağ yükseklerindeki açık alan, ister Nibelheim’ın yarıkları olsun, her zaman yalnızca dünya dişbudak ağacı görülecektir. Çok çevreci, tamam ama oldukça anlamsız.
Tanrılar, Glyndebourne opera tatilinde piknikte yaptıkları gibi, taşralı soylular gibi av kıyafetleri içinde oturuyorlar. Erda artık (giyinik) garsondur. İnsanlar memnuniyetle tartışıyorlar, zeki kişilik lideri Kosky bunu ikinci “Yüzük” denemesinde (Hannover ve Essen “Götterdämmerung”dan sonra) çok iyi yapabiliyor, ancak Christopher Maltman’ın güçlü Wotan’ında çok az sesli harf var. Marina Prudenskaja’nın Fricka’sı öfkeli. Sean Panikar’ın kulübesi, tıpkı “küçük” tanrılar ve klan kardeşlerinin devlerinin de aynı derecede komik veya aşırı olgun olması gibi, çok az seslidir (Freia).
Nibelheim’da, Nibelungenler, devasa, kaslı bir pandomimcinin (Brenton Ryan) etrafında garip kafaları ve diğer kovalarıyla çocuk cüceler olarak koşuşturuyor. Tarnhelm, bir tür fetiş aracı olarak altın bir alt çenedir ve elbette dev solucanlar ve kurbağalar yerine yalnızca altın eller üretir. Ve Valhalla’ya taşınırken, ikinci sahnedeki eski ama aşırı karmaşık planlar yerine artık Kosky’nin bir kez daha gökkuşağı renginde parıltılı konfetilerin akmasına izin verdiği boş oda var. Tanrılar bununla dans ediyor, Wotan’ın mızrağı bile brokar giysili kuru bir dişbudak dalı.
“Walküre”de dünya dişbudak ağacı geri gelecek, çıplak Erda da mutlaka geri dönecek. Ancak bu yeni Kosky tetralojisinin anlamlı bir şekilde nasıl devam etmesi gerektiği, İngiliz Wagner yıldızlarında yalnızca belirsiz bir şekilde ifade ediliyor. Her ne kadar insanlar Bayreuth “Yüzüğü” için hâlâ heyecanlanırken, ki bunun aşırı kavramsal olduğu düşünülürse, Londra’nın başlangıcı oldukça karmaşık görünüyor.
Bu yeni “Rheingold” 20 Eylül’de dünya çapında 800 sinemada canlı yayın olarak izlenebilir.