Kurʼanʼı Kerimʼde köle ve cariyelerle ilgili oldukça spekülasyon yapılan bir takım hususlar var. Kurʼanʼı Kerimʼde kölelik ve cariyeliğin yasaklanmadığı, İslamʼın kölelik ve cariyeliği yasaklamadığını, meşru gördüğünü iddia ediyorlar ve bunun devam ettirildiğini söylüyor. Bu son derece yanlış bir hükümdür. Evet Kurʼanʼı Kerim nazil olduğu toplumda var olan uygulamayı belli bir süreç içerisinde tasfiye etmiştir ve bununla ilgili bazı hükümler getirmiştir. Fakat en önemlisi Muhammed Suresi 47/4. Ayete göre kölelik ve cariyeliği bitirmiştir. Nasıl bitirmiştir? Klasik terimde köle ve cariye olarak ifade edilen, kast edilen savaş esirleridir. Savaş esirlerinin erkekleri köle, kadınları da cariye yapılırdı. Muhammed Suresi 47/4. Ayette sizin elde ettiğiniz esirleri fidyeyle veya karşılıklı olarak ama her halükarda bırakacaksınız denmektedir. Dolayısıyla bu ayet orada durduğu müddetçe bir mümin bu ayet indikten sonra herhangi bir savaşta esir olarak aldığı bireyleri elinde ila nihayet tutması, onu köleleştirmesi, onu cariyeleştirmesi mümkün olabilir mi? Hayır. Bu çok nettir. Bunu başta belirtmek lazım ondan sonra, demek ki bu ayet indirildikten sonra esirler asla köle ve cariyeleştirilemez. Bitti.
Kurʼanʼı Kerim bir de mevcut köle ve cariye stoğunu da eritecek bir sunum yapıyor. Ne yapıyor? Şunu yaparsanız köle azat edin, bunu yaparsanız köle azat edin vesaire… Hatta bu bağlamda cariyelik ile ilgili ev ma meleket eymanukum ifadesine giren hususlarda, aslında burada da yine aynı maksada matuf bir uygulama var. Köle stoğunu eritmek için bu uygulamalar olduğu gibi, evlendiğiniz zaman da ya hür kadınlarla ya da eliniz altında bulunan kadınlardan evlenerek böylece aslında onları da özgürleştiren onları da evlilik kervanına sokarak evlenebilinecek kadınlardan olabilir diyerek bu da aynı maksada matuf oluyor. Dolayısıyla her halükarda kölelik ve cariyelik Kurʼan tarafından aslında bitirilmiştir. Bunu böyle anlamak lazım. Kesinlikle Kurʼanʼa göre bir cariyeyle, yani cariye olarak ifade edilen esir kadınlarla nikahsız ilişki asla ve katʼa mümkün değildir. Kurʼanʼın ilgili ayetlerinin tamamını okuduğumuz zaman kritik şey oradaki bağlam ve değil veya yani hür kadın ve cariyeleştirdiğiniz kadın değil, hür kadın veya cariyelerden bir tanesi; ya onunla evlenin ya onunla evlenin şeklindedir. Buradaki ev bağlacı son derece önemlidir, buna çok dikkat etmek lazım. Dolayısıyla Kurʼanʼın asla ve katʼa böyle bir cevazı yoktur. Maalesef klasik uygulama ve algı tamamen Kurʼanʼa aykırıdır.
Prof. Dr. Zeki Bayraktar