Organa bağlı olarak, zaman birkaç saat ila bir buçuk gün arasında değişebilir.
Organ nakli ameliyatı söz konusu olduğunda, doktorlar zamana karşı yarışıyorlar ve maalesef zaman yanlarında olmuyor.
Bir klinisyen ekibi ilk önce organı vericiden, dokuyu vücuttan ustaca ayırmak için koordine eldivenli ellerden çıkarmalıdır. Doktorlar daha sonra çıkarılan organı, uçakla saatlerce uzakta olabilen alıcısına nakil için hazırlar. Organ varış noktasına ulaştığında, nakil operasyonu nihayet başlayabilir; Yine, cerrahlar hem hastanın güvenliğini hem de organın yaşayabilirliğini sağlamak için hızlı bir şekilde çalışmalıdır.
Bir organ, vücudun dışında ne kadar süre dayanabilir ve transplantasyon için uygun kalabilir?
Organa bağlıdır. Şimdilik, zaman penceresi 4 ila 36 saat arasında olabilir. Ancak bir gün doktorlar haftalarca organları koruyabilmeyi umuyorlar.
Buz üzerindeki organlar
Çoğu organ alındıktan sonra “statik soğuk depoya” yerleştiriliyor, yani organ buz dolu bir soğutucuda depolanıyor .
Bir organı soğuk depoya koymadan önce doktorlar, organı aşırı soğuktan kaynaklanan hasarlardan korumak için önce dokuyu bir “koruma çözeltisi” ile yıkar.
[mailpoet_form id=”1″]
Vücut sıcaklığında hücreler, hücre içinde düşük konsantrasyonlarda sodyum ve yüksek konsantrasyonlarda potasyum sağlamak için kimyasalları membranlarının içine ve dışına pompalar. Ancak soğuk olan hücreler verimli bir şekilde pompalayamaz. Kimyasallar membranlarından sızarlar ve zamanla sızan hücreler aşırı sıvı ile şişerek ciddi hasara yol açar. Koruma solüsyonları sodyum ve potasyum seviyelerini kontrol altında tutarak bu hasarı geciktirmeye yardımcı olur . Bu çözümlerin ayrıca hücreleri sürdürmek ve iltihaplanmayı azaltmak için besin maddeleri ve antioksidanlar içerebilir. Buz ve soğutucu ile birlikte, koruma çözeltileri organları alındıktan sonra saatlerce yaşayabilir.
0 ve 4 derece Santigrat arasındaki sıcaklıklarda, hücre metabolizması normal hızının yaklaşık % 5’ine düşer , bu nedenle dokular enerji depolarından çok daha yavaş yanar ve aktivitelerini sürdürmek için daha az oksijen gerektirir . Bu nedenle, bir organın soğutulması, oksijensizlik nedeniyle dokunun hasar gördüğü veya işlevsiz hale geldiği bir durum olan iskeminin başlangıcını geciktirmeye yardımcı olur.
Bir organı buz üzerine koymak, hücrelerinin sınırlı enerji depolarını da genişleterek zararlı metabolitlerin organ dokularını oluşturmasını ve parçalamasını önlüyor .
Yaygın nakledilen organlar arasında kalplerin bir soğutucuda saklandığında en hızlı canlılığını kaybeder. İdeal olarak, bir kalbin 4-6 saatten fazla statik soğuk depoya yerleştirilmemesi gerekir. 4 saatlik işarette, kalp hücresi fonksiyonu başarısız olmaya başlar ve organın alıcısında arızalanma olasılığı önemli ölçüde artar. Birincil greft disfonksiyonu olarak bilinen nakil organ yetmezliğinin, katı organ nakilleri ile ilişkili “en korkulan komplikasyon”dur.
Kalp, kan akışının eksikliğine en duyarlı organdır. Öte yandan böbrekler çok esnektir. Alınan böbrekler, soğuk depoda diğer nakil organlarından daha uzun süre 24 ila 36 saat yaşayabilir. Akciğerlerin 6-8 saat yaşayabilir ve karaciğerin yaklaşık 12 saat soğuk depoda kalabilir.
Alternatif bir yöntem
Düşük teknoloji olmasına rağmen, buz soğutucu yöntemi “organları korumak ve taşımak için basit ve etkili bir yol sunar” ve 1960’lardan beri yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak teknik dezavantajları da var. Sadece soğuk depodaki organların saatler içinde canlılığını kaybetmekle kalmayıp, aynı zamanda doktorların soğutulmuş organların kalitesini değerlendirmenin bir yolu olmadığını söyledi.
Temel olarak, hiçbir objektif test klinisyenleri söz konusu organ soğuk bir soğutucuda olduğunda bir organın hala işlevsel olup olmadığını söyleyemez, hücre metabolizması yavaş hareket eder. Bununla birlikte, soğuk depolamaya bir alternatif, doktorların nakledilmeden önce organları kontrol etmelerine izin veriyor ve bu seçenek yakında daha yaygın hale gelebilir.
Perfüzyon olarak bilinen bu alternatif koruma yöntemi, Yale dergisinin 2018 raporuna göre, alınan bir organın, vücuttaki gibi oksijen ve besin açısından zengin sıvıyı organın dokuları üzerinden pompalayan bir makineye bağlamayı içerir. . Organ enerjiyi metabolize ettiği ve atık ürettiği için makineye takılırken şeker depoları yenilenir ve toksik metabolitleri temizlenir.
Cerrahlar bir organı almadan önce, donörün kalbi, oksijenli kanı dokuya belirli bir süre pompalamayı durdurur ve bu da hasara neden olur. Bir organın bir perfüzyon makinesine yerleştirilmesi dokuya iyileşme şansı verebilir. Buna ek olarak, klinisyenler sistemde dolaşan metabolit laktat seviyelerini izleyerek organı kontrol edebilirler. Hücreler normal metabolik fonksiyonlar sırasında laktat kullanır, bu nedenle “organ iyi çalışıyorsa, laktat temizlenmelidir”.
Laktat en iyi vücutta perfüzyonun ham bir metabolik ölçüsüdür, ancak yine de transplantasyondan önce donmuş bir organı göz küresine kıyasla üstün bir ölçü işlevi görür. Organa bağlı olarak, doktorlar dokunun sağlığını karaciğer tarafından safra üretimi gibi diğer ölçümlerle de değerlendirebilirler.
Perfüzyon organları daha uzun süre sağlıklı tutabilir mi?
Bazı perfüzyon sistemleri hala organın koruma sürecinin bir parçası olarak soğutulmasını gerektirir, ancak son 20 yıl içinde birkaç araştırma grubu organı sıcak tutmayı ve dokuları ılık kanla silmeyi seçmiştir. 20 ve 33 C arasındaki sıcaklıklarda, izole edilmiş organlar insan vücudunda olduğu gibi işlev görür. Hem soğuk hem de sıcak perfüzyon sistemleri şu anda Avustralya ve İngiltere’de yaygın olarak kullanılmaktadır.
Tipik olarak, akciğerler 4 ila 6 saat boyunca perfüzyon sistemine bağlı kalır, ancak hayvan organlarıyla yapılan deneysel çalışma, perfüze akciğerlerin 12 ila 18 ve hatta 36 saate kadar yaşayabileceğini düşündürmektedir. Bir gün bir organın haftalarca perfüze edilebileceğini ekledi. Organlar sistemde ne kadar uzun süre kalırsa, klinisyenler hasarlı dokuyu onarmak için o kadar fazla zamana ihtiyaç duyarlar. Uzmanlar şimdi perfüze akciğerlerde inflamasyon ve hücre ölümünün nasıl önlenebileceğini araştırıyorlar. Ancak gelecekte, organların bir perfüzyon makinesine bağlanırken belki de gen veya kök hücre terapileri ile tedavi edilebilir.
Ancak şimdilik, bağışlanan organların çoğu hala eriyen buz soğutucularında bulunan alıcılarına seyahat ediyor.