Dokosaheksaenoik Asit (DHA) Nedir, Faydaları Nelerdir?
Vücudumuz DHA yapamadığı için yiyeceklerden alınması gerekir.
DHA ve EPA vücutta birlikte çalışır. İltihap ve kalp hastalığı gibi kronik hastalıkların riskini azaltır. DHA kendi başına beyin fonksiyonu ve göz sağlığını destekler.
DHA (dokosaheksaenoik asit) nedir?
Dokosaheksaenoik asit (DHA), uzun zincirli bir omega 3 yağ asididir. 22 karbon uzunluğunda, 6 çift bağa sahiptir. Başta balık, kabuklu deniz hayvanları, balık yağı ve bazı alg türleri gibi deniz ürünlerinde bulunur.
Vücudumuz DHA‘yı yapamadığı için, besinler veya takviyeler vasıtasıyla alınmalıdır.
DHA ne işe yarar?
DHA, genellikle hücreler arasındaki membranları ve boşlukları daha akışkan hale getiren hücre membranlarında bulunur.
Sinir hücrelerinin iletişim yolları olan elektrik sinyallerini göndermesini ve almasını kolaylaştırır.
Beyin ve gözlerde DHA düşük olursa, hücreler arasındaki sinyal yavaşlar, görüş gücü zayıflar veya beyin fonksiyonlarında değişiklikler olur.
DHA‘nın ayrıca vücutta çeşitli işlevleri vardır. Örneğin, iltihaplanmayı azaltır ve kan trigliseritlerini düşürür.
DHA Faydaları Nelerdir?
Kalp hastalığı
- Omega 3 yağları kalp sağlığı için önemlidir.
- DHA‘yı test eden çalışmalar, kalp sağlığının çeşitli belirleyicilerini iyileştirmek için etkili olabileceğini belirtmektedir.
DEHB
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dürtüsel davranışların yoğunlaştığı ve çocuklukta başlayan bir durumdur.
- Araştırmalar, DEHB’si olan çocukların ve yetişkinlerin kanlarında DHA düzeylerinin daha düşük olduğunu belirlemiştir.
- Bundan dolayı DEHB’si olan çocuklar, DHA takviyelerinden fayda görebilir.
Erken doğum
- Gebeliğin 34. haftasından önce bir bebeğin doğması erken doğum sayılır ve bebeğin sağlık sorunları riskini artırır.
- Çalışmalar DHA tüketen kadınların erken doğum riskinin % 40’tan fazla azaldığını ortaya koymuştur. Bu nedenle, hamilelikte yeterli miktarda DHA almak çok önemlidir.
İltihap
- DHA gibi omega 3 yağları iltihap önleyici etkiye sahip.
- DHA’nın iltihap önleyici özelliği, kalp ve diş eti hastalığı gibi yaşla birlikte görülen kronik hastalıkların riskini azaltır.
- Eklem ağrısına neden olan romatoid artrit gibi otoimmün durumları iyileştirir.
Kas iyileşmesi
- Yorucu egzersiz kas iltihabı ve ağrıyı tetikler. DHA, iltihap önleyici etkisinden dolayı egzersiz sonrası hareket kısıtlılığını azaltır.
Göz sağlığına faydası
- DHA ve diğer omega 3 yağları, göz kuruluğu ve diyabetik göz hastalığını (retinopati) iyileştirir.
- Yüksek göz tansiyonunu düşürür.
- Glokom riskini azaltır.
Kanser
- Kronik iltihap, kanser için bir risk faktörüdür. DHA’nın yüksek miktarda alınması, kolorektal, pankreatik, meme ve prostat kanserinin riskini azaltır.
- Hücre çalışmaları, kanser hücresi büyümesini engelleyebileceğini de göstermektedir.
Alzheimer hastalığı
- DHA beyindeki ana omega 3 yağıdır ve beynin fonksiyonel sinir sistemi için gereklidir.
- Çalışmalar Alzheimer hastalığı olan kişilerin beyinlerinde iyi beyin fonksiyonuna sahip yaşlı yetişkinlere göre daha düşük DHA seviyelerinin olduğunu göstermiştir.
- Erişkinlik ve yaşlılıkta daha fazla DHA tüketmek, zihinsel kabiliyeti artırarak Alzheimer hastalığı riskini azaltır.
Kan basıncı ve kan dolaşımı
- DHA kan akışını veya dolaşımını destekler. Endotel fonksiyonu düzeltir.
- DHA, diyastolik kan basıncını ortalama 3.1 mmHg azaltır.
Bebeklerde beyin ve göz gelişimi
- Bebeklerde beyin ve göz gelişimi için DHA gereklidir. Bu organlar bir kadının gebeliğin son üç ayında ve yaşamın ilk birkaç yılında hızla büyür.
- Bu nedenle, hamilelik ve emzirme döneminde kadınların yeterli DHA almaları önemlidir.
Erkek üreme sağlığı
- İnfertilite vakalarının yaklaşık % 50’si, erkek üreme sağlığının etkenlerinden kaynaklanır.
- DHA seviyesinin düşük olması, spermin kalitesinin düşmesine neden olur.
- Yeterli DHA, hem canlı, sağlıklı spermin yüzdesi ve hem de doğurganlığı etkileyen spermin hareketliliğini destekler.
Ruh sağlığı
- Yeterli miktarda DHA ve EPA almak, depresyon riskini azaltır.
- Omega 3 yağlarının sinir hücreleri üzerindeki iltihap önleyici etkisi de depresyon riskini azaltır.
DHA nelerde var?
DHA başta balık, kabuklu deniz hayvanları ve yosun gibi deniz ürünlerinde bulunur. Başlıca DHA kaynakları şunlardır:
- Orkinos
- Somon
- Ringa
- Sardalya
- Havyar
- Karaciğer yağı gibi bazı balık yağlarında da DHA bulunur.
- DHA, otla beslenen hayvanların etinde ve sütünde ayrıca omega 3 bakımından zenginleştirilmiş yumurtada bulunur.
Besinlerden yeterli DHA alamayanlar takviye kullanabilir. Uzmanlar, günde 200-500 mg DHA ve EPA alımını tavsiye ediyor.
DHA’nın zarar var mı?
- Herhangi bir sağlık sorunu olanlar veya ilaç kullananlar, DHA takviyesi almadan önce doktora danışmalıdır.
- DHA ve EPA’nın yüksek dozları kanı sulandırabilir. Kan sulandırıcı kullananlar buna dikkat etmelidir.