Kim Kimdir?
İran'ın Paramiliter Teşkilatı: Besic Güçleri
İran’ın Paramiliter Teşkilatı: Besic Güçleri İran-Irak savaşı sırasında kurulan Besic Güçleri İran’da iç güvenlik görevini üstlenmiş ve Devrim Muhafızları tarafından kontrol edilen bir sivil gönüllü örgütüdür.[1]Grup “Fatehin” ismiyle de bilinmektedir.[2] Besic üyeleri Devrim Muhafızları liderliğinde keşif kuvvetlerinin bir parçası olarak Suriye ve Irak’ta bulunmaktadır.[3] Bu gönüllüler, işçi, öğretmen, din adamı, öğrenci ve kamu çalışanı gibi çok çeşitli meslekteki insanlardan, kadın ve erkeklerden oluşmaktadır.[4] İran, 21 Mart 2018’de sona eren kara kuvvetleri bütçesinin üçte biri Devrim Muhafızları ve Besic’in operasyonları için harcamıştır.[5] Şu an Devrim Muhafızlarından General Gholamhossein Gheybparvartarafından komuta edilen Besic Güçleri[6]2011’den bu yana Irak’ta ve Suriye’de Şii milisleri desteklemektedir.[7]2015’in ortalarından itibaren uzmanlar Suriye’de aktif bulunan Devrim Muhafızı ve Besic üyesinin 7 bin kadar olduğunu tahmin etmektedir.[8] 8 Temmuz 2015 yılında yaptığı konuşmada Hüseyin Hamedani 2012 yılında Suriye’de oluşturulan Ulusal Savunma Güçleri’nin İran’ın Besic güçlerini örnek alarak oluşturulduğunu söylemiştir.[9][10] İslam Devrimi Muhafızları Ordusunun ayrılmaz bir parçası olan gönüllü paramiliter güçler, Suriye’de savaşması için Şii gönüllüleri toplamakta ve Esed rejimine destek için Suriye’ye gönderilmektedir.[11]Bunun haricinde Beşar Esed’i destekleyen milislerin eğitilmesinde görev almaktadır. [12] Öğrenci Besic Örgütünde de Suriye’deki çatışmada 50 İranlı gönüllü öğrenci öldürülmüş[13]İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Hüseyin Bakıri de Hamaney izin verdiği takdirde yüzbinlerce Besic üyesini Suriye’ye gönderebileceklerini söylemiştir.[14] Besic Gücü, Ocak 2016’da Halep’in güneyindeki rejim yanlısı operasyonları desteklemede ve yine Şubat 2016’da El Zahra ve Nubl kasabalarının yeniden ele geçirilmesinde doğrudan rol oynamıştır.[15] Sahada yüksek rütbeli komutanlarını kaybeden İran’ın önemli Besic komutanlarından; Nadir Hamid Kuneytra’da, Jabbar Drisawi ve Asfar Sherdel Halep’te, Hussein Badba ise Deraa’da öldürülmüştür.[16][17][18] ABD Hazinesi, 16 Ekim Salı günü, Devrim Muhafızları için çocuk asker sağlama ve eğitmede mali yardım sağladığı, ekonomik kazançla bölgede terörü ve teröristleri desteklediği, insan haklarını ihlal ettiği ve çocukları Esed rejimine destek için Suriye’ye gönderdiği iddiasıyla Besic Gücüne yaptırım kararı aldı. [19] İnfografik Hande Karataş’ın çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır. Kaynakça: [1]Golnar Motevalli, “Iran Extends Islamic Volunteer Force to Region, Commander Says”https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-27/iran-extends-islamic-volunteer-force-to-region-commander-saysErişim tarihi: 2.10.2018[2]Paul Bucala, “Iran’s New Way of War in Syria”, Şubat 2017, s.11[3]Amir Toumaj, “IRGC Members Killed in Syria’s Hama Province”,https://www.longwarjournal.org/archives/2017/03/irgc-members-killed-in-hama.phperişim tarihi:2.10.2018[4]https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/10/19/irans-involvement-in-syria-is-costly-heres-why-most-iranians-still-support-it/?noredirect=on&utm_term=.f41b3a2549c4erişim tarihi: 2.10.2018.[5]Farzin Nadimi, “Iran’s National Army Reorganizes”, 14 Ağustos 2017.[6]https://www.farsnews.com/news/13950917001494/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B6%D8%B9%D9%81%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82erişim tarihi: 10 Ekim 2018.[7]Ali Alfoneh, “The Basij Resistance Force”, The Iran Primer. https://iranprimer.usip.org/resource/basij-resistance-forceerişim tarihi: 2.10.2018[8]https://www.wsj.com/articles/iran-expands-role-in-syria-in-conjunction-with-russias-airstrikes-1443811030[9]TSG IntelBrief: Iran’s Forces in Syria, 24 Kasım 2015.[10]Ali Alfoneh, “The IRGC’s New Deployment Pattern”, 23 Ekim 2015.[11] Ahmad Majidyar,“Increasing Role of Iran’s Basij Force in Syria War”, The Middle East Institute, 29 Mart 2017.[12]https://iranprimer.usip.org/sites/default/files/PDF%20Military_Alfoneh_Basij.pdf[13]https://www.rferl.org/a/iran-basij-volunteers-killed-in-syria/28159863.html[14]Ahmad Majidyar, “Increasing Role of Iran’s Basij Force in Syria War”, The Middle East Institute, 29 Mart 2017.[15]Paul Bucala, “Iran’s New Way of War in Syria”, Şubat 2017, s.11.[16]https://www.newyorker.com/news/news-desk/irans-generals-are-dying-in-syriaerişim tarihi:2.10.2018[17]https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/as-us-attacks-islamic-state-syria-steps-up-assaults-on-moderate-rebels/2014/10/22/50f53ed2-2c6a-414e-93cd-ea5741ad51d5_story.html?utm_term=.fd99728c0e90erişim tarihi: 2.10.2018.[18]“Iranian Generals Falling in Syria Holocaust”, https://eldorar.com/en/node/491erişim tarihi: 5.10.2018[19] US Department of the Treasury, “Treasury Sanctions Vast Financial Network Supporting Iranian Paramilitary Force That Recruits and Trains Child Soldiers”, 16 Ekim 2018.
İran'ın Dış Operasyonlar Özel Birimi: Kudüs Gücü
İran’ın Dış Operasyonlar Özel Birimi: Kudüs Gücü İran Devriminin İran sınırlarının ötesine geçmesine yardımcı olmak için 1990’ların başında kurulan birim doğrudan devrim liderine bağlıdır ve 1998’den beri Kasım Süleymani tarafından komuta edilmektedir. Suriye iç savaşına 2011’den beri dahil olduğu iddia edilen Kudüs Gücü, 16 Eylül 2012 tarihinde İran Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Ali Caferi tarafından yapılan açıklamayla Suriye’deki varlığını resmi olarak kabul etmiştir.[1] Kudüs Gücü İran’ın bölgedeki faaliyetlerini yürüten “gölge özel kuvvetler” olarak da bilinmektedir. Suriye’de rejimi korumak için Hizbullah ile beraber Ulusal Savunma Güçlerini kurarak Şii milislerin eğitimlerini gerçekleştirmektedirler.[2] Suriye’deki Kudüs Gücü’ne ait savaşçı sayısının 1.500-2.000 civarı olduğu düşünülürken[3]grubun toplam savaşçı sayısı ve ne kadar Şii milisin koordiansyonundan sorumlu olduğu ile ilgili net bilgi bulunmamaktadır. Alandaki en büyük hava üssü olmasıyla beraber Rus savaş uçakları ve bombaların barındığı sığınak görevi gören T-4 üssü, Suriye Ordusunun da desteğiyle Kudüs Gücünün konuşlandığı önemli bir alan olmuştur.[4] Aralık 2016’da Halep’te muhaliflere karşı başarı kazanmalarıyla beraber grubun etkinliği bölgede artmaya başlamıştır. Birim, Lübnan Hizbullahı başta olmak üzere Şii milislerin kullanımı için füze ve roket tesisleri kurmaktadır.[5] Fetih-110 füzeleri, Fecr-5 roketleri de dahil olmak üzere kısa ve orta menzilli füzelere, ayrıca 1.300 kilometreden fazla menzilli Şahab balistik füzelerine sahip olan birim, Suriye’de İsrail için de tehdit teşkil etmektedir.[6] Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü operasyonlarında gözlemci olan ve Suriye ordusunun danışmanlık görevini üstlenen General Hüseyin Hamedani öldürülen en kıdemli İran subaylarından olmuştur. Hamedani Kasım 2015’te DAEŞ tarafından düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmiştir.[7] Ayrıca, Kasım Süleymani’nin asistanı Kheirollah Samadi ve DMO komutanlarından Hamid Ziyayi, 2017’de Ebu Kemal’de DAEŞ ile yapılan çatışmalarda öldürülmüştür.[8] Şubat 2015’te İsrail’in Suriye’deki İran hedeflerine yönelik düzenlediği saldırıya karşılık Kudüs Gücü komutanlarından ve aynı zamanda Filistin Birliği Kuvvetleri’nin komutanı Said İzadi komutasında saldırı düzenlenmiş ve İran’ın füzeleri kullanılmıştır.[9] İnfografik Hande Karataş’ın çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır. Kaynakça: [1] Michael Theodoulou, “Iran Admits Its Elite Quds Force is in Syria” 17 Eylül 2012 https://www.thenational.ae/world/mena/iran-admits-its-elite-quds-force-is-in-syria-1.368898 erişim tarihi 4.10.2018.[2]Yaniv Kubovich, “Iran’ Long Arm:What is the Elite Quds Force That Attacked Israel from Syria?” 11 Mayıs 2018 https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-iran-s-long-arm-who-is-elite-force-that-attacked-israel-from-syria-1.6075400 erişim tarihi: 1.10.2018.[3]Zeina Karam, “Analysis: Iran role in Syria key item at Trump-Putin summit,” AP, July 13, 2018.[4]Oliver Holmes, “The Syrian Airbaseat the Heart of a Potential Israel-Iran War”, 1 Mayıs 2018. https://www.theguardian.com/world/2018/may/01/the-syrian-airbase-at-the-heart-of-a-potential-israel-iran-war erişim tarihi: 2.10.2018.[5]Nader Uskowi, “The Evolving Iranian Strategy in Syria: A Looming Conflict with Israel”, Atlantic Council, Eylül 2018, s.2[6]Ron Ben-Yishai, “IRGC’s Aerospace Force Contingent in Syria Exposed”, 17 Nisan 2018. https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5232918,00.html erişim tarihi 18.9.2018[7]Hossein Bastani, “Iran Quitely Deepens Involvement in Syria’s War”, 20 Kasım 2015 https://www.bbc.com/news/world-middle-east-34572756 erişim tarihi: 21.9.2018.[8]“Pictures: A commander From Iran’s Quds Force Killed in Syria” http://www.basnews.com/index.php/en/news/middle-east/400343 erişim tarihi 5.10.2018.[9]Ron Ben-Yishai, “IRGC’s Aerospace Force Contingent in Syria Exposed”, 17 Nisan 2018. https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5232918,00.html erişim tarihi 18.9.2018.
Hama’nın En Etkili ÖSO Grubu: Ceyş el İzze Kutluhan Görücü
Hama’nın En Etkili ÖSO Grubu: Ceyş el İzze Ceyş el İzze, Suriye rejimi ordusundan ayrılarak muhaliflerin safına geçen Binbaşı Cemil el Salih’in liderliğinde 2012 yılında Live Şuheda Latamina ismi ile kurulmuştur. 2013 yılında ise Hama’da inisiyatif almak isteyen 20’den fazla muhalif grubun katılımı ile Tecemmul İzze (İzzet Topluluğu) adını aldılar. Rejimin elinde bulunan birçok bölgenin ele geçirilmesinde bu oluşum etkili rol oynadı. 2015 yılı sonunda ülkenin çeşitli bölgelerinden muhalif gruplar; topçu, tankçı ve piyade birlikleri İzzet Topluluğuna katıldı; “Ceyş el İzze (İzzet Ordusu)” adlı yeni bir oluşum böylelikle kurulmuş oldu. Ceyş el İzze’nin katıldığı birçok savaş bulunsa da grubun merkezini Hama’nın kuzeyi ve İdlib’in güneybatısı oluşturuyor. Grubun yaklaşık 3.500 savaşçısının olduğu tahmin edilmektedir. Ceyş el İzze yıllar boyunca Esed rejimi unsurlarına karşı kullandığı TOW silahları ile gündeme gelse de bünyesindeki eski subaylar nedeniyle profesyonel askeri eğitimleriyle de dikkat çekiyor. Ceys el İzze bir dönem ABD’ye bağlı MOM odasından destek almıştır. Ancak Ekim 2017’de MOM odası gruba verdiği desteği kestiğini açıkladı. Grup medya faaliyetlerini genellikle sosyal medya araçları üzerinden yürütmektedir. Özgür Suriye Ordusu çatısı altında varlığını sürdüren örgütlenme, İdlib bölgesinde faaliyet gösterip de Ulusal Kurtuluş Cephesine katılım sağlamayan tek ÖSO grubu olarak varlığını sürdürmektedir. Soçi mutabakatı hakkında da bir beyanat yayınlayan oluşum, Rus askerlerinin muhalif bölgelerde devriye gerçekleştirmesine karşı tavır alırken, rejim bölgelerinde de tampon bölge oluşturulmasını istedi. Ceyş el İzze hedeflerini; ‘’Esed rejimini tüm unsurlarıyla birlikte devirmek; mevcut sistemin yerini alacak olan, tüm Suriyelilerin özgürlüğünü ve onurunu güvence altına alan yeni bir rejimin oluşumuna katkıda bulunmak’’ olarak açıklıyor. İnfografik Kutluhan Görücü‘nün çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır.
Afrin’de TSK’ya Karşı Savaşan Şii Milis Grup: İmam El Bakir Tugayı Hande Karataş
Afrin’de TSK’ya Karşı Savaşan Şii Milis Grup: İmam El Bakir Tugayı İsmini Şii inancındaki 5. imamdan alan tugay; İran, Nuceba ve Hizbullah’a bağlı olarak hareket etmektedir. 2012’te ortaya çıkmaya başlayan grup 2014’te Halep’te faaliyetlerine başlamıştır. İran’ın Suriye’deki Milli Savunma Kuvvetleri içindeki Şii milis grubudur. 2006 yılında Lübnan Savaşında Hizbullah yanında yer alan milislerden ve Suriyeli savaşçılardan oluşmuştur. Suriye milliyetçiliği ve radikal Şii ideolojiyi savunan grubun[1] 2000–4000 kadar üyesi olduğu tahmin edilmektedir.[2] Komutanları iki kardeş olan Hamza Bakir ve Halid Bakir’dir. Tugay, Aralık 2017’de yaptığı açıklamada İsrail’e karşı savaş yemini etmiştir.[3] 6 Nisan 2018’de yayımladığı bildiriyle Suriye’deki Amerikan askeri birliklerine saldırı ve cihad çağrısında bulunan grup, İran Devrim Muhafızları Ordusu Kasım Süleymani ile de bölgede yakın ilişki içerisindedir.[4] Suriye ordusu içinde kendisini “ilk yardımcı” olarak nitelendiren el-Bakir, önemli Milli Savunma Kuvvetlerinden biri olarak görülmektedir.[5] Tugay, Halep şehrinin kuzeyinde Nübl ve Zehra’daki Şii köylerin kurtarılması ve kuşatılması operasyonlarında yer almış, Suriye’nin doğusundaki kırsal alanlarda ve kıyılarda da faaliyet göstermiştir. Hama, Palmira ve Halep’te konumlanmaktadır. Askeri faaliyetlerinin yanı sıra kontrol ettiği bölgelerde ticari faaliyetlerde bulunmaktadır. Halep kenti içindeki ulaşım sektörünün bazı bölümlerini işleten grup yerel yönetim faaliyetlerinin sağlanmasında da etkilidir.[6] Türkiye’nin Afrin’e düzenlediği Zeytin Dalı Operasyonuna YPG safında katıldığı bilinen[7] grubun verdiği askeri kayıp bilinmemektedir. İnfografik Hande Karataş’ın çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır. KAYNAKÇA1)HTTP://TRENDSİNSTİTUTİON.ORG/LİWA-AL-BAQİR-THE-BAQİR-BRİGADE-İN-SYRİA/2)HTTPS://WWW.NYTİMES.COM/VİDEO/WORLD/MİDDLEEAST/100000005921109/İRAN-SYRİA-MİLİTİA-US-TROOPS.HTML?PLAYLİSTID=1000000056380063)HTTPS://WWW.LONGWARJOURNAL.ORG/ARCHİVES/2018/04/İRGC-CONTROLLED-SYRİAN-MİLİTİA-DECLARES-JİHAD-AGAİNST-US-FORCES-İN-SYRİA.PHP4)HTTPS://WWW.LONGWARJOURNAL.ORG/ARCHİVES/2018/04/İRGC-CONTROLLED-SYRİAN-MİLİTİA-DECLARES-JİHAD-AGAİNST-US-FORCES-İN-SYRİA.PHP5)HTTP://WWW.AYMENNJAWAD.ORG/18859/THE-LOCAL-DEFENCE-FORCES-REGİME-AUXİLİARY-FORCES6) HTTPS://SYRİA.CHATHAMHOUSE.ORG/RESEARCH/THE-REGİME-AND-LOYAL-MİLİTİAS-WİLL-STRUGGLE-TO-DİSENTANGLE-THEİR-RELATİONSHİP7)HTTPS://YALLASOURİYA.WORDPRESS.COM/2018/02/21/OPERATİONOLİVEBRANCHSHİA-MİLİTİAS-SENT-TO-AFRİN/
Ebu Azrail’in de Yer Aldığı Şii Yapılanma: İmam Ali Taburları Hande Karataş
Ebu Azrail’in de Yer Aldığı Şii Yapılanma: İmam Ali Taburları İslami Irak Hareketi (Harakat al-Iraq al-Islamiyah)’nin silahlı kolu olarak Haziran 2014’te kurulmuş ve Irak sivil savaşına dahil olmuştur. DAEŞ’e karşı kurulmuş olmasıyla beraber Haşdi Şabi’nin kolu olarak operasyonlarını yürütmektedir. Taburun 500–1000 arası savaşçısı olduğu tahmin edilmektedir. İdeoloji olarak Şii İslamcılığı ve İran Velayet-i Fakih sistemini savunmaktadır, İran İslam Devleti Lideri Ali Hamaney’e bağlıdır.[1] Lideri Shibl el-Zeydi, Mukteda el-Sadr’ın Amerikan karşıtı Mehdi Ordusu’nda yer almış bir figürdür, aynı zamanda Amerika’nın Irak işgali sırasında tutuklanmış, Irak hükümeti tarafından 2010 yılında serbest bırakılmıştır. 2014’te grup kurulduktan sonra Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani ile birlikte görüntülenen Zeydi, İran’ın Suriye’de kullandığı Iraklı Şii milisler arasında en dikkat çeken isimlerdendir.[2] Operasyonları yürüten komutanı ise Ebu Mehdi el-Mühendis’tir, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile yakın ilişki içerisindedir. Tabur aynı zamanda Hristiyan milislerden oluşan Ketaib Ruhullah İsa İbn Meryem ordusunun eğitimlerinde görev almıştır.[3] Suriye İç Savaşı’nda aktif olduğu alanlar Palmira, Halep ve Ebu Kemal’dir. Son dönemde Hama’nın kuzeyi, Şam, Deyr ez Zor ve Suriye’nin doğu kırsalı/çöl arazisinde konumlanmaktadır.[4] Grup en çok bir konuşmasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hakaret eden Ebu Azrail ya da Iraklı Rambo olarak bilinen milisi ile gündeme gelmiştir. Suriye’de özellikle Şam’da eğitim kampları bulunan grup, Hizbullah el-Nuceba ile beraber milislerin eğitimlerini sürdürmektedir.[5] 2018’de İmam Ali Taburları, Irak’ta, İran destekli Fetih el-Mubin adlı seçim koalisyonuna katılmıştır. İnfografik Hande Karataş’ın çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır. Kaynakça1)http://www.defenddemocracy.org/content/uploads/documents/ImamAliBrigade.pdf2)https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/kataib-al-imam-ali-portrait-of-an-iraqi-shiite-militant-group-fighting-isis3)https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/kataib-al-imam-ali-portrait-of-an-iraqi-shiite-militant-group-fighting-isis4)http://fsaplatform.org/foreign-shia-militia-map5)https://www.longwarjournal.org/archives/2017/07/iraqi-shia-militias-promote-training-camps-in-syria.php
Suriye Sivil Savunma Örgütü: Beyaz Baretliler
Suriye Sivil Savunma Örgütü: Beyaz Baretliler Beyaz Baretliler, Suriye’de kurtarma faaliyetlerine 2013 yılında başladılar. 2013 yılında Türkiye’de AKUT tarafından eğitildiler ve Türkiye tarafından eğitim ve ekipman başta olmak üzere birçok konuda destek aldılar. Beyaz Baretliler, Chemonics ve Mayday Rescue kurumları aracılığı ile Birleşik Krallık, Hollanda, Danimarka, Almanya, Kanada, Yeni Zelenda ve ABD tarafından desteklenmektedir. Beyaz Baretlilerin lideri Raid el Salah’ın Anadolu Ajansına verdiği röportajda şu ifadeler yer almıştır: ‘’Beyaz Baretliler’in oluşumunda Türkiye’nin hayati bir rolü var. Bizi baştan beri eğiten Türkiye’dir. Türkiye, hem ekipman hem eğitim desteği verdi. Arama kurtarmadan lojistiğe birçok alanda ekipmanlarımızı Türkiye sağladı.’’ Adını gönüllülerinin kullandığı beyaz baretlerden alıyorlar. Anadolu Ajansının aktardığına göre Beyaz Baretliler bugüne dek en az 115 bin insanın hayatını kurtardı. 2016 yılında Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildiler. 2017 yılında ise Orlando von Einsiedel yönetmenliğini yaptığı ‘’The White Helmets’’ belgeseli, ‘En İyi Kısa Belgesel’ dalında Oscar aldı. Oscar törenine bir mesaj gönderen Raid el Salah, ’’Bu film bizim çalışmalarımızı dünyaya tanıttığı için müteşekkiriz. Kuruluşumuza Kuran’daki ‘Kim bir hayat kurtarırsa bütün insanlığı kurtarır’ ayeti rehberlik ediyor’’ ifadelerini kullandı. Beyaz Baretliler, bu zamana kadar gerçekleştirdikleri kurtarma operasyonlarında en az 250 üyelerini kaybettiler. Beyaz Baretliler’in 250’ye yakın kadın çalışanı olmakla birlikte toplam 3922 gönüllüden oluşmaktadır. Kaynak: Anadolu Ajansı, Suriye Gündemi ve syriacivildefense.org İnfografik Kutluhan Görücü‘nün çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır.
Ulusal Özgürleştirme Cephesi’ne Katılan Gruplar Kutluhan Görücü
Ulusal Özgürleştirme Cephesi’ne Katılan Gruplar 28 Mayıs 2018 tarihinde İdlib ve çevresinde faaliyet gösteren 11 muhalif grubun birleştiklerini duyurması ile birlikte ‘Ulusal Özgürleştirme Cephesi’ kuruldu. Ağırlık olarak İdlib ve çevresinde faaliyet gösteren gruplardan oluşan yeni oluşum içerisinde Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı operasyonuna katılan Feylak uş Şam, Ahrar uş Şam ve Zeytin Dalı operasyonuna katılan Nasr Ordusu ve 23. Fırka (Tümen) da bulunmaktadır. Yeni oluşum içerisinde yer alan 11 muhalif grup; Feylak uş Şam, Nasr Ordusu, Özgür İdlib Ordusu, 1. Sahil Tümeni, 2. Sahil Tümeni, 1. Piyade Fırkası, 2. Ordu, Ceys el Nukba, Şuheda El İslam Dareyya, El Huriyye Tugayı ve 23. Fırka’dır. Yeni oluşumun içerisinde bulunan Özgür İdlib Ordusu’da 22 Eylül 2016’da 3. Fırka, Sukur el Cebel (Dağ Şahinleri) ve Fırka Şimaliyye (Kuzey Fırka) adlı üç ÖSO grubunun birleşmesi ile oluşmuştu. 3 Ağustos tarihinde ise Ahrar uş Şam ve Nureddin Zengi Hareketinin oluşturduğu Suriye Kurtuluş Cephesi ve Ceys al Ahrar ve Sukur el Şam grupları da Ulusal Kurtuluş Cephesi’ne dahil oldu. Böylelikle Ulusal Kurtuluş Cephesi’ne katılım sağlayan 15 grup olmuştur. Yeni birleşimin ardından UKC’nin lider kadrosu da sosyal medyada duyuruldu. Buna göre grubun lideri Feylaku’ş Şam’dan Ebu Yemin künyesiyle tanınan Fazlullah Haci, şura meclisi başkanı Nasr Ordusundan Suheyb Leyyuş, birinci yardımcı Sukuru’ş Şam’dan Ahmed Mustafa Serhan, ikinci yardımcı Ceys al Ahrar’dan Velid Haşim el Meşayil, askeri lider Inad Derviş, sözcü ise Naci Mustafa oldu. Ulusal Özgürleştirme Cephesi, sosyal medya üzerinden servis ettiği birleşme bildirisinde “Yeni oluşumun hedefi, Suriye’de İdlib ilindeki Özgür Suriye Ordusu’nun bileşenlerini tek çatı altında birleşmesidir.”ifadelerini kullandı. Ulusal Özgürleştirme Cephesi’nin yeni katılımlarla birlikte savaşçı sayısının yaklaşık olarak 55 bin civarı olduğu düşünülmektedir. İdlib sahasındaki ÖSO birliklerinin tamamının birleşimde bulunurken Ceys el İzze’nin oluşuma katılmaması dikkat çekti. Son birleşmelerle birlikte İdlib sahasında etkinlik sahibi en güçlü 2 grup olarak Heyet Tahrir uş Şam ve Ulusal Kurtuluş Cephesi ortaya çıktı. UKC yaklaşık olarak İdlib sahasının yarısını kontrol etmektedir. İnfografik Kutluhan Görücü‘nün çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır.
Suriye’de El Kaide bağlantılı grup: Hurras ed Din Kutluhan Görücü
Hurras ed Din 27 Şubat 2018’de sosyal medya ağları üzerinde yayınladığı bir açıklama ile kuruluşunu ilan eden Hurras ed Din (Dinin Muhafızları) grubuna ilk biat (bağlılık yemini) edenler Ceyşu’l Melahim, Ceyşu’l Badiye, Ceyşu’l Sahil, Seraya Kabul ve Seriyeti Guta ve Duma adlı yapılanmalar oldu. 5–6 Mart tarihlerinde ise Ebu Ubeyde Bin Cerrah Ketibesi, Ebubekir Sıddık Ketibesi, Bettar Ketibesi, Guraba Seriyesi ve Abdurrahman bin Avf Seriyesi, Hurras ed Din grubuna katıldıklarını duyurdu. 10 Mart tarihinde ise Seraye el Sahil grubu Hurras ed Din’e katıldığını açıkladı. 29 Nisan tarihinde ise Hurras ed Din grubu, eski Cund el Aksa grubu üyelerinin oluşturduğu Ensaru’t Tevhid ile birleşerek Hilf Nusretu’l İslam(İslam’ın Zaferi İttifakı) oluşumunu ilan ettiler. Ağustos ayının başında Ensaru’l Hak ve Ebna eş Şeria, 6 Eylül’de ise Tevhid Tugayı Aslanları adlı 3 grup bir açıklama yayınlayarak Hurras ed Din’e katıldıklarını ilan ettiler. Böylelikle Hurras Ed Din grubuna katılan 14 grup, bir de ittifak girişimi bulunmaktadır. Hurras ed Din grubunun oluşumunun tarihsel nedeni Nusra Cephesinin El Kaide’den biatını geri çekmesine kadar gitmektedir. Merkez El Kaide lideri Eymen el Zevahiri’nin HTŞ yönetimine yönelik gerçekleştirdiği ‘biat’ açıklamaları ile HTŞ içerisindeki El Kaideci kanadın kopuşu hızlanmış ve Hurras ed Din yapılanmasının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Hurras ed Din yapılanmasına El Kaide ile iltisaklı veya El Kaide’nin çizgisini sürdüren grup ve kişilerin dahil olması bu örgütlenme için Suriye’deki El Kaide oluşumu olarak nitelenmesini ortaya çıkarmıştır. Grubun ilk operasyon duyurusu, 26 Nisan’da Hama’nın kuzey kırsalında rejime yönelik gerçekleştirdiği saldırıyı 30 Nisan’da Telegram adresi üzerinden servis ettiği görüntülerle birlikte üstlenmesi ile gerçekleşti. Örgüt belirli aralıklarla rejim unsurlarına yönelik sızma girişimlerine devam ederken ayrıca askeri eğitim kampları da düzenlemektedir. Oldukça küçük grupların birleşiminden meydana gelen Hurras ed Din’in savaşçı sayısı bilinmemekle beraber, 1.000 civarında olduğu düşünülmektedir. Yapılanmanın medya ayağını ise ‘Şam el Ribat’ kanalı oluşturmaktadır. Grup bu kanal aracılığı ile propaganda, beyanat, eğitim veya operasyon videoları yayımlamaktadır. Grubun liderliğine dair henüz resmi bir açıklama yoktur. Ancak eskiden Nusra Cephesi ve Heyet Tahriru’ş Şam’da görev alan Ebu Hammam el Şami, Sami El Ureydi, Ebu Culeybib el Ürdüni ve Ebu Hatice el Ürdüni gibi isimler yapılanmanın öne çıkan isimleridir. İnfografik Kutluhan Görücü‘nün çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır.
Ulusal Özgürleştirme Cephesi Kutluhan Görücü
Ulusal Özgürleştirme Cephesi 28 Mayıs 2018 tarihinde İdlib ve çevresinde faaliyet gösteren 11 muhalif grubun birleştiklerini duyurması ile birlikte ‘Ulusal Özgürleştirme Cephesi’ kuruldu. Ağırlık olarak İdlib ve çevresinde faaliyet gösteren gruplardan oluşan yeni oluşum içerisinde Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı operasyonuna katılan Feylak uş Şam ve Zeytin Dalı operasyonuna katılan Ceys el Nasr ve 23. Fırka (Tümen) da bulunmaktadır. Yeni oluşum içerisinde yer alan 11 muhalif grup: Feylak uş Şam, Ceys el Nasr, Ceys İdlib Hür, 1. Sahil Tümeni, 2. Sahil Tümeni, Fevc el Evvel, Ceys el Sani, Ceys el Nukba, Şüheda el İslam Darayya, Fırka el Hurriye ve 23. Fırka’dır. Yeni oluşumun içerisinde bulunan Ceys İdlib Hür 22 Eylül 2016’da 3. Fırka, Sukur el Cebel ve Fırka Şimaliyye adlı üç ÖSO grubunun birleşmesi ile oluşmuştu.Ulusal Özgürleştirme Cephesi’nin de güç ve ağırlık merkezi Feylak uş Şam, Ceys el Nasr ve Özgür İdlib Ordusu oluşturmaktadır. Bu durum liderlik kadrosuna da yansımıştır. Ulusal Özgürleştirme Cephesi’nin lideri Feylak uş Şam grubunun komutanlarından Fadıl Allah El Hacci, yardımcısı ve askeri lider ise Ceys el Nasr ordusundan Suhayp Leyyüş ve Muhammed Mansur oldu. Ulusal Özgürleştirme Cephesi’nin basın kaynaklarına verdiği ifadelere göre yeni oluşumun askeri kapasitesi yaklaşık 20.000’dir. Ulusal Özgürleştirme Cephesi, sosyal medya üzerinden servis ettiği birleşme bildirisinde “Yeni oluşumun hedefi, Suriye’de İdlib ilindeki Özgür Suriye Ordusu’nun bileşenlerini tek çatı altında birleşmesidir.”ifadelerini kullandı. ‘Ulusal Özgürleştirme Cephesi’ne katılacağı yönünde basına haber olan Ceyşu’l İzze, Ceyşu’l Ahrar ve Şukur el Şam gibi İdlib’te faaliyet gösteren önemli muhalif grupların yeni oluşumda yer almaması dikkat çekti. Kaynak: Anadolu Ajansı ve Suriye Gündemi İnfografik Kutluhan Görücü‘nün çalışmaları sonucunda hazırlanmıştır.
Kriz Dönemlerinde İran Dışişleri Bakanı: Ali Ekber Velayeti
Kriz Dönemlerinde İran Dışişleri Bakanı: Ali Ekber Velayeti 1945 yılında Tahran’a bağlı Şemiran köyünde doğan Ali Ekber Velayeti, İran dini liderine uluslararası konularda danışmanlık yapmaktadır. Lisans eğitimini Tahran Üniversitesi Tıp Fakültesi bölümünde, master eğitimini Amerika’da Johns Hopkins Üniversitesi’nde alan Ali Ekber Velayeti, 79 devrimi sonrası 1980-81 yılları arasında Sağlık Bakanı Yardımcılığı yaptıktan sonra 1981-1997 arasında Ali Hamaney ve Haşimi Rafsancani’nin Cumhurbaşkanlığı döneminde 16 yıl boyunca Dışişleri Bakanlığı görevini yürütmüştür.[1]Ali Ekber Velayeti, Maslahatı Teşhis Konseyi üyeliği de olmak üzere siyaset, kültür ve tıp alanlarında 38 görevi aynı anda yürüten tecrübeli bir isimdir. [2] Ali Ekber Velayeti, 2011 yılında Suriye’de başlayan iç savaş sonrası İran adına diplomatik temaslarda öne çıkan önemli bir siyasetçidir. “Eğer Suriye’de savaşmasaydık düşmanla İran’da çarpışırdık” diyen Velayeti, “Amerika’nın Suriye’yi direniş cephesinin zayıf halkası olarak gördüğünü fakat Suriye’nin direniş cephesinde altın halka olduğunu” ilave etmiştir.[3] 2015 yılında yaptığı bir başka açıklamada, “Suriye’ye yaptığımız yardımlar olmasa idi bu devlet düşmüş olurdu” ifadesini kullanan Velayeti, Beşar Esad’ın varlığını İran için “kırmızı çizgi” olarak tanımlamıştır. [4] ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri’nin DAEŞ’in kalesi Rakka’yı alması sonrası Beyrut’ta yaptığı açıklamada Suriye Ordusu’nun Rakka’ya ilerleyeceğini duyuran Ali Ekber Velayeti[5], Doğu Guta’nın rejim güçlerinin eline geçmesinden sonra ise muhaliflerin elinde bulunan İdlip şehrinin sıradaki hedef olduğunu açıklamıştır.[6] İsrail savaş uçaklarının Humus’ta bulunan T-4 hava üssünü vurmasıyla 7 İran Devrim Muhafızları üyesinin ölümünü cinayet olarak değerlendiren Ali Ekber Velayeti, bu saldırıların cevapsız kalmayacağını söylemiştir.[7] 2017 yılında Şam’da Suriye Eğitim Bakanı ile görüşen Velayeti, Suriye’nin İran Azad Üniversitesi’nin bölge ülkelerindeki merkezi olacağını, Şam, Halep ve Lazkiye şehirlerinde Azad Üniversitesi’nin kurulacağını duyurmuştur. İran Azad üniversitesinin hâlihazırda Lübnan, Afganistan, İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde faaliyetleri bulunmaktadır. [8] Ali Ekber Velayeti Suriye’de tansiyonun yükseldiği dönemlerde İran devrim lideri tarafından Şam’a gönderilip İran Dışişleri Bakanı seviyesinde temaslarda bulunabilmektedir. Velayeti’nin Beyrut, Bağdat ve Şam’daki diplomatik temaslarının trafiği İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif’in temaslarından daha yoğun olduğu söylenebilir. Dipnotlar [1]http://hamshahrionline.ir/details/59893 [2]http://etemaadonline.ir/content/147172/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9–%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-72-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%9B-%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-38-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA [3]http://www.ana.ir/news/72884 [4]http://www.dw.com/fa-ir/%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AF-%D8%AE%D8%B7-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/a-18897644 [5]http://www.bbc.com/persian/world-41862223 [6]http://farsi.alarabiya.net/fa/middle-east/2018/04/12/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%BA%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF.html [7]http://www.bbc.com/persian/iran-43712039 [8]http://velayati.ir/fa/news/2319/%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF