Çocuğunuza çok değerli bir hediye verin: Özgüven
Bazı çocuklar dünyaya gülümseyerek ve “ben yapabilirim” yaklaşımı ile bakar, bazıları da çatık kaşlar, kaygı ve endişelerle… Araştırmalar bir çocuğun kendisini nasıl gördüğünün günlük yaşamın iniş çıkışları ile baş etme şeklini önemli ölçüde etkilediğini göstermiştir.
Özgüvenli çocuklar sorunlara karşı daha sağlam
Sağlıklı bir özgüvene sahip çocuk zorluklar ve çatışmalarla daha kolay mücadele eder ve olumsuz baskılara daha kolay direnir. Bunun tersine özgüveni düşük çocuk zorluklar karşısında kaygı ve gerilime kapılır, sorunları çözemeyeceğini düşünür ve arkadaş baskılarına daha kolay boyun eğer.
Düşük özgüven çocukları nasıl etkiler?
Gençlerde özgüven düşüklüğünün olumsuz sonuçlarından bazıları şunlardır:
Çevresindekilere karşı zorbaca davranışlarda bulunmak veya zorbaca davranışların kurbanı olmak
Düşük okul performansı
Madde istismarı, sigara, yeme bozuklukları riskinin daha fazla olması
Cinsellikte aşırı serbest davranışlar ve ergen hamileliği
Depresyon ve intihar riskinin daha yüksek olması
Özgüveni güçlendirmenin anahtarları
Tüm çocukların sevgi ve takdir görmeye ihtiyacı vardır ve özellikle anne-babalarının olumlu ilgisi çocukların gelişip, ilerlemesini sağlar. Özgüven için sağlam bir temel oluşturmanın en önemli araçlarından biri ise kullandığınız kelimelerdir.
Çocuklar anne-babalarının söylediklerine ve söyleme şekillerine karşı son derece hassastırlar. Bu nedenle alay veya utandırma tarzındaki eleştirilerden kaçınmanız çok önemlidir, suçlama ve olumsuz yargılamalar özgüven düşüklüğüne neden olur. Çocuğunuza asla lakap takmamalı (“sakar”, “tembel” gibi) ve özellikle başkalarının önünde kesinlikle çocuğunuzu eleştirmemelisiniz.
Bunun yerine, “bu çok iyi bir denemeydi”, “sen çok iyi bir yardımcısın” ve “bu çok güzel bir fikir” gibi ifadeler kullanarak, saygılı bir şekilde konuşmalı ve davranmalısınız.
Özgüvenini nasıl destekleyebilirsiniz?
Çocuğunuzun sağlıklı ve olumlu bir özgüven kazanması için şu yöntemleri deneyebilirsiniz:
Şartsız sevin
Sevginizi bazı şartlara bağlamayın. Çocuğunuzu güçlü ya da zayıf yönlerine bakmaksızın kabul edin. Her gün birlikte belli süre birlikte kaliteli zaman geçirin ve şefkatinizi göstermekten çekinmeyin.
Takdir edin
Çocuğunuzu sadece iyi yaptığı bir iş için değil, çaba gösterdiği için de takdir edin. Ancak çocuklar ne zaman gerçek, ne zaman sahte olduğunu anladıkları için takdirin dozunu fazla kaçırmayın.
Kıyaslamayın
Kardeşleri asla birbirleri ile mukayese etmeyin. Her çocuk farklı bir bireydir ve kendi özelliklerinden dolayı takdir görmelidir.
Yeni şeyleri denemeye teşvik edin
Denemelerinde başarılı da olsa, başarısız da olsa onunla gurur duyduğunuzu gösterin. Anne-babasının sevgi ve kabulünden emin olursa kendini daha güvenli hissedecektir ve bu da öz gelişimi için yeni görevler ve fırsatları değerlendirmeye teşvik edecektir.
Gerçekçi beklentiler oluşturun
Çocuğunuzdan çok fazla (veya çok az) şey beklemeyin. Anne-baba çocuktan yapabileceğinden daha fazlasını beklerse, sürekli hayal kırıklığına uğrar ve çocuğa da kendisinden memnun olmaması gerektiği yönünde mesaj verirler. Çocuktan beklentilerinizin çok az olması da çocuğun kendinden beklentisinin çok az olmasına neden olur. Gerçekçi beklentiler oluşturmak çocuklara kontrol duygusu verir.
Problemleri çözmelerine izin verin
Kendi sorunları üzerinde düşünmesi ve konuşması için teşvik edin. Alternatifleri tartışmaya açık olun.
Sizin için önemli olduğunu bilmesini sağlayın
Onu dinleyin ve onunla konuşun. Okulla ilgili sizin yapabileceğiniz çeşitli çalışmalara ilgi gösterin ve ders dışı faaliyetlere katılın.
Olumsuz yaklaşımları belirleyin ve yeniden yönlendirin
Daha gerçekçi standartlar belirlemesine (örneğin hoş olmak için illa da bir süper model gibi gözükmesinin gerekmediği gibi) yardımcı olun ve okulda bazı çocuklardan daha fazla çalışmasının gerekebileceğini ancak bunun kendisinin “aptal” olduğu anlamına gelmediğini anlatın.
Olumlu bir rol modeli olun
Siz kendinize karşı fazlasıyla insafsızsanız, çocuğunuz da kendisine karşı insafsız olmayı öğrenecektir. Hatalar yapılabileceğini ve bunlardan pek çok şey öğrenilebileceğini çocuğunuza gösterin.