Demokratik ekonomi için kâr amacı gütmeyen bir araştırma ve geliştirme laboratuvarı işlevi gören The Democracy Collaborative’in başkanı ve kurucu ortağı Ted Howard ile başkan yardımcısı Marjorie Kelly, “Ayakları yere basan radikalleriz,” diye yazdılar.
Son kitapları “insanlarla, insanların yanında, insanlar için” diye tanımladıkları demokratik bir ekonomi yaratmaya odaklanıyor.
Demokratik ekonomi: Sadece azınlık değil, çoğunluk için refah yaratmak
Yazarlar, devlet sosyalizminin yürümeyeceği ama şirket kapitalizminin de aynı durumda olduğu öncülünden yola çıkıyorlar. Böylece, toplumun hükümeti uzun zaman önce demokratikleştirmesine rağmen ekonomiyi hiç demokratikleştirmediğini savunuyorlar.
Sermaye yanlılığını ya da finansa ve varlık sahiplerine yönelik iltiması, şu anki ekonomik sistemle ilgili sorunlardan biri olarak tanımlıyorlar. Ve ortaya çıkmakta olan demokratik ekonominin, günümüzün çıkarcı ekonomisiyle taban tabana zıt olduğuna inanıyorlar: “Olası bir sonraki bu sistemin geliştirilmesinde herkes için bir rol var.”
Araştırmaya ek olarak, The Democracy Collaborative, ABD’nin en varlıklı şehirlerinden biriyken sanayisizleşmeden sonra en yoksullarından birine dönüşen Cleveland’da toplum refahını arttırma projelerine odaklanmaktadır.
The Democracy Collaborative diğer yerel kurumlarla iş birliğiyle topluca Evergreen Kooperatifleri olarak bilinen Evergreen Enerji Çözümleri, Yeşil Şehir Yetiştiricileri ve Evergreen Kooperatif Çamaşırhanesini kurmaya yardımcı olmuştur. Evergreen Çamaşırhanesinin müşterileri, Cleveland Kliniği gibi, yerel topluluktaki çapa gibi yerleşmiş yerleri sayesinde ‘çapa kurumlar’ diye anılan, kâr amacı gütmeyen, büyük, yerel işletmeleri içeriyor.
Kitap, demokratik ekonominin yedi ilkesini tanımlıyor: topluluk; kapsama; mekân; iyi iş; demokratik mülkiyet; sürdürülebilirlik ve etik finans. Sonrasında, ilgili bölümlerde bu ilkelerin nasıl uygulamaya geçirildiğine göz atıyor.
Herkesin Ekonomisi
Kitap, Evergreen Çamaşırhanesinde bir iş bulduktan sonra ikinci bir şansa kavuşan Cleveland’lı eski bir uyuşturucu satıcısını ve Hunt Valley, Maryland’de çalışanların sahip olduğu bir çevresel danışmanlık şirketinin arkasındaki çevre bilimci bilim insanını da içeren çeşitli kişiler hakkındaki farklı vaka incelemeleriyle demokratik ekonominin farklı topluluklarda ortaya çıkışının izini sürüyor.
Ayrıca, Preston Konseyinin lideri Matthew Brown, nasıl kasabanın kendi demokratik ekonomi versiyonunu geliştirmek için Cleveland modelinden esinlendiği hakkındaki bir bölümde karşımıza çıkıyor.
Bununla beraber, Kelly ve Howard, Preston’da işe yarayanların Cleveland’da yaramayabileceği ve bir toplulukta yankı bulan şeyin başkasında bulamayabileceği uyarısında bulunuyorlar.
Aynı zamanda demokratik ekonominin çok fazla ismi olmasından endişeleniyorlar: Paydaş kapitalizmi, dayanışma ekonomisi, yeni ekonomi, paylaşım ekonomisi, yenileyici (rejeneratif) ekonomi, yaşam ekonomisi… Bu, farklı demokratik işletmelerin tek bir ağızdan konuşmasını zorlaştırıyor.
“Olası bir sonraki bu sistemin geliştirilmesinde herkes için bir rol var,” diye ekliyorlar. Kitabın, sadece siyasi bilimcileri ve iktisatçıları hedeflemektense, gezegenin ve uygarlığın kaderi hakkında endişeli olan herkese yönelik olduğunu açıklıyorlar.
Not: Anca Voinea’nın Co-op News blogunda 8 Ağustos 2019 tarihinde yayımlanan yazısından Barış Soysaraç tarafından çevrilmiştir. Erişim