Muğla
Üniversitesi'nde göreve 6 Nisan 1994 günü başladım ve gelir gelmez, ortalığa
kulak kabartıp şehir okumalarına başladım. Pek çok dikkat çeken bilgiyle
beraber, Kanuni Sultan Süleyman'ın
1522 yılında, Rodos Adasını fethe giderken 24 Temmuz günü Muğla'da konakladığını,
26 Temmuz günü de Marmaris'e geçtiğini öğrendim.
Ortalığı şöyle bir yokladım.
Kanuni'nin Muğla'dan geçmesiyle ilgili birkaç kırık-dökük yazılı bilgi ve birkaç tane de efsane dinledim. Okuduklarım ve duyduklarıma göre buralarda bu konuda bir şeyler vardı.
Önce Rodos Seferi ile ilgili tarihî bilgiler derleyip toplamaya başladım; bir yandan da halk arasında anlatılan Kanuni efsanelerini derlemeye başladım.
26 Temmuz 1996 günü, Marmaris Kalesi'nde, Kanuni'nin Muğla'ya gelip Rodos'a geçmesiyle ilgili bir konferans verdim. Dönemin Kültür Müdürü İbrahim Akoğlu organize etmişti konferansı. Eskiden ne Kültür Müdürleri varmış, değil mi?
Konferansta, sefer hakkında bilgiler verdim ve halkın anlattığı Kanunî efsanelerinden örnekler verdim.
Çalışmalarım bitmedi.
Efsaneleri derlemeye devam ettim ve 1998 yılında Dursun Yıldırım Armağanı'nda efsaneleri ve incelemesini yayınladım. Sonraki yıllarda konuyu doktora tezi olarak çalışan bir arkadaşa konferans verdirdik.
Osmanlı devletinin kuruluşunun 700. Yılında Üniversite, Vilayet, Marmaris Belediyesi ve Kaymakamlığı ile bir ortak proje hazırlayıp Kanuni Sultan Süleyman heykeli yaptırdık. Valimiz Cemil Serhatlı mali kaynağını buldu ve Fuat Miras'ın desteği ile 1999 yaz aylarında heykel bitti ama deprem ve başka sebeplerle heykel yerine konulamadı; yıllarca belediyenin deposunda "yattı". Evet. Yattı. Heykeli yan koyup yerine dikmediler. Sonra Beldibi Belediyesi heykeli Belediye binasının önüne dikti ama verilen bilgide "... seferine çıktığında" denerek seferin adı sansürlendi.
Gez zaman git zaman yeni kuşak akademisyenlere devrettik görevi ve tarihçi Prof. Dr. Adnan Çevik, 2015'te Kanuni seferini birkaç proje halinde hazırlamayı teklif etti. İşin başında kendisi olacağı için ben de seve seve destekleyeceğimi söyledim. Proje başladı. Önce güzergâh tespit edildi ve levhalar kondu. Güzergâhtaki konaklama yerleri için otağ kurma projesi hazırlandı. Bir yandan da seferle ilgili kitap hazırlandı. Yerinde incelemeler yapılmak üzere 2015 Eylül'ünde Rodos adasına gidildi. 15 kadar bilim adamı ve uzmanın içinde olduğu proje hızla yürütülüyordu. Dönemin valisi Amir Çiçek, büyük destek veriyor, çoğu toplantımıza katılarak hem heyecanımızı paylaşıyor, hem de bize heyecan veriyordu.
2016 Temmuz'unun son haftası sefer güzergâhında ve Marmaris'te, sempozyumlar, paneller, gösteriler ve yürüyüşler gibi faaliyetler için kolları sıvamıştık ve önce bir panel ve mehter konseriyle Kanuni yolu kamuoyuna duyurulacaktı. Sevgili Ömür Koç'un çizdiği sefer minyatürleri (Bu minyatürler Kültür ve Turizm Bakanlığı esnasında Nabi Avcı beye mini bir sergi ile arz edilmiştir) ve haritası sergilenerek işin sanat boyutu da gündemde tutulacaktı.
Ama olmadı!...
O meş'ûm gece terörist darbe teşebbüsü her şeyi engelledi.
Sonraki zamanlarda üst yönetim Kanuni yolu konusunda ilgisiz davrandı. Basılacak hale gelen kitap bile basılmadı; neredeyse sıfır maliyetli sergi bile açılamadı.
Son zamanlarda Kanuni'nin Rodos Seferi ile ilgili yazılar çarpar oldu gözümüze. Yazıları elbette normal görüyoruz ama projenin arkasındaki koskocaman akademik ekibi görmezden gelmek, müelliflere yakışmadı. Kültürel konularda duyarlı olan sayın valimizin de 500. yıl için bir şeyler yapılması istediği geldi kulağımıza. Sayın valim, bu konuda hazır plan-projelerden haberdar edilmemişe benziyor. Kendisine "hoş geldiniz" demeye gittiğimizde bu hususu arz etmiştik oysa.
Kanuni'nin Rodos seferiyle ilgili donanımlı bir akademik ekip hazırdır. Bu konu sözde ilgili bürokratların "yasak savma" kabilinden ve ufuksuz görüşleriyle hayata geçirilmeyecek kadar önemlidir. Güzel bir başlangıç olursa, tam da turizm mevsiminin en civcivli olduğu bir zamanda, sefer güzergâhında ve Marmaris'te, bütün dünyaya hitap edebilecek bir dizi program gerçekleştirilebilir.
Bu konuda derhal proje ekibi, vilayet tarafından bir araya getirilip faaliyetlere başlanmalıdır...