Kaynak: Wang Shanshan-CRI Haber Merkezi
Çin-Afrika İşbirliği Forumu Beijing Zirvesi ile iki taraf arasındaki işbirliği artık 18 yaşını doldurarak resmen “reşit” oldu. Bazı Batılı ülkeler ve medya kuruluşları, bu süre zarfında Çin-Afrika işbirliğine daima şüpheci, hatta karalayıcı bir tavırla yaklaştı. Ancak Çin ile Afrika, kararlı adımlar atarak işbirliğinin meyvelerini toplamaya başladı.
Beijing Zirvesi'nin hemen öncesinde, daha evvel Çin-Afrika işbirliğine menfi şekilde yaklaşan Batılı medya organları ve düşünce kuruluşları dahi bu konuda daha objektif raporlar ve makul analizler yayımlamaya başladı.
Esasen, sözde “borç tuzağı” meselesi, Batı medyasının Çin'in Afrika'daki yatırımlarına duyduğu kuşkunun temel nedeni olarak dikkat çekiyor. ABD'deki Johns Hopkins Üniversitesi'nce yürütülen Çin-Afrika Araştırma Projesi, 2015 yılında uluslararası topluma sözde bir uyarıda bulunarak, Afrika ülkelerinin Çin'e borçlarını ödeyemeyebileceğini savunmuştu. Lakin, kısa bir süre önce, aynı proje kapsamında yayımlanan raporda, Afrika'nın borç sorununun temel nedeninin Çin'in kredileri olmadığı belirtildi. Rapora göre, Afrika, birçok uluslararası finans kuruluşuna borçlanmış durumda; tek bir tarafa değil.
Öte yandan, Batı medyasındaki yaygın söylemlerden biri de “Çin'in yatırım projelerinin Afrika'da istihdam yaratmadığı” yönünde. Hâlbuki, CNN'in yakın tarihte yayınlarında yer verdiği McKinsey danışmanlık şirketinin raporu da gösterdi ki Çin, Afrika kıtasında milyonlarca kişiye istihdam sağlarken, Çinli şirketlerin üçte ikisi de yerli çalışanlara mesleki eğitimler veriyor. Sekiz Afrika ülkesinde faaliyet gösteren binden fazla Çinli şirkete dair veriler ışığında hazırlanan rapor da Afrika'daki Çinli şirketlerde çalışanların yüzde 89'unun yerel halk olduğunu ortaya koyuyor.
Batı'da dillendirilen bir diğer iddia ise “Çin modelinin Afrika'ya uymadığı”. Bu görüşe, yakın tarihte Financial Times'in internet sitesinde çıkan bir makalede de rastlandı. Bunun aksine, BBC'nin bir haberinde ise “Çin Modeli”nin Afrika'da çok sayıda taraftar bulduğuna dikkat çekildi. BBC, haberinde Afrika Kalkınma Bankası Başkanı Akinwumi Adesina'nın şu sözlerine yer verdi: “Birçok kişi, Çin'den endişe duyuyor. Buna katılmıyorum. Bence Çin, Afrika'nın dostu.” Haberde, Ganalı yatırım uzmanı Michael Kottoh'un “Afrika, Çin ile ticaret, yatırım ve finans işbirliğinde birçok somut netice elde etti, çifte kazanca dayalı birçok proje uyguladı; üstelik bu projeler, tarihte Batılılılarca yürütülen işbirliği projeleri gibi ek koşullar barındırmıyor” sözleri de kullanıldı.
Kottoh'un bu yorumu, Çin'in Afrika ile işbirliğinde daima “beş hayır” ilkesini izlediğini de doğrular nitelikte. Çin, bu ilkeleri, Afrika ülkelerinin kendi ulusal koşullarına uyan kalkınma yolları izlemelerine müdahale etmeme, Afrika'nın iç işlerine karışmama, isteklerini Afrika ülkelerine dayatmama, yapılan yardımlara herhangi bir siyasi önkoşul eklememe ve kıtadaki yatırımlarında siyasi çıkar gütmeme şeklinde sıralıyor.
Batı'da Çin-Afrika işbirliğine dair farklı tutumlar yer alsa da Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in dediği gibi “bu işbirliğine dair söz hakkı bulunanlar sadece Çinliler ve Afrikalılar” ve “Çin-Afrika işbirliğinin dikkat çekici başarılarını kimse hayaller ve spekülasyonlar ile değerlendiremez.”