ABD'nin gerileyişi daha da hızlanacak
Dünya, bir haftadır Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Donald Trump taraftarlarının Kongre binasını basmasıyla başlayan olayları tartışıyor. Bu gelişmeler kapsamında Trump'ın başkanlıktan azledilmesi için Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada, azil maddesi kabul edildi. "İsyana teşvikle" suçlanan Trump hakkında, karar verme sırası Senato'da. Senato'nun Trump'ı suçlu bulması için 100 senatörün en az üçte ikisinin bu yönde oy kullanması gerekiyor. Azil maddesinin kabul edilmesiyle Trump, ABD tarihinde "görevden alınması istemiyle 2 kez suçlanan ilk başkan" oldu. Konuyu Joe Biden göreve başladıktan sonra oylaması beklenen Senato'da, Trump'ın azli yönünde karar çıkması çok zor görünse de, bir haftadır yaşananlar, önümüzdeki süreçte ABD'nin iç ve dış politikasını çok etkileyecek.
Çünkü ABD, yıllardır hegemonya kapasitesi aşınmakta olan bir güç. Ne müttefiklerini eskiden olduğu gibi hizada tutabiliyor ne de hasım olarak gördüğü devletlerin yükselişini engelleyebiliyor. Ülkedeki sağlık sisteminin, küresel salgın hastalığın da gösterdiği üzere yetersiz ve de fazlasıyla piyasalaşmış olması, ırkçılık, yoksulluk, yüksek suç oranları, işsizlik, varsıl-yoksul uçurumu gibi başat sorunlar da, ABD'deki toplumsal, siyasal, kültürel, sınıfsal fay hatlarını derinleştiriyor.
Dahası var. Trump taraftarlarınca yapılan eylemler ve bu eylemlerin Cumhuriyetçi Parti tabanının önemli bölümünce olumlu bulunması (bazı anketlere göre bu oran yüzde 45), ABD'nin çok övündüğü demokrasisine de bu ülkenin küresel ölçekteki imajına da büyük gölge düşürdü. Trump, seçmen tabanındaki ve partisindeki desteğini çok büyük ölçüde kaybetse bile, Trump'ın söylemlerinin ve siyasal çizgisinin halkta karşılık bulduğu dikkat çekiyor. Trump'ın veya ailesinden bir kişinin, 2024 yılındaki başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti'den aday olmak için iddiası kalmasa da, Trump gibi düşünen bir siyasetçinin aday olmayacağının güvencesini bugünden vermek çok zor. Hatta kimi yorumcular, partinin bugünkü haliyle fiilen ikiye bölündüğünü söylüyorlar.
ABD'NİN GERİLEYİŞİ DAHA DA HIZLANACAK
Başkanlık koltuğuna 20 Ocak'ta oturacak olan Joe Biden, her ne kadar içeride önceliğinin salgın hastalıkla mücadele, dışarıda önceliğinin müttefikleriyle ilişkileri onarma olduğunu söylese de, işi hiç kolay değil. Çünkü ABD, uzun yıllar dış politikada adım atarken, emperyalist karakteriyle, zor kullanma gücüyle, rakiplerinde ve müttefiklerinde rıza üretebilme kabiliyeti ve kapasitesiyle öne çıkıyordu. İktisadi, siyasi, askeri, endüstriyel, bilimsel, teknolojik gücüyle fark yaratıyordu. Artık böyle bir ABD yok. Sadece dış politikada değil, iç politikada yaşadıkları da bunu kanıtlıyor zaten. O nedenle Biden, öncelikler listesine "ülkedeki kutuplaşmayı önlemek" şeklinde bir madde eklese de, nesnel olarak işi zor.
Joe Biden koltuğa oturduğu için, ABD'de bir anda sağlık sisteminin düzelmesi, ırkçılığın azalması, işsizliğin ortadan kalkması, suç oranlarının düşmesi beklenemez. Joe Biden başkan oldu diye Rusya'nın, Çin'in, Almanya'nın, Venezüella'nın politikalarında değişiklik olmaz. Dünyada güç dengesinin Atlantik'ten Pasifik ve Avrasya'ya kayması, ABD'de kimin başkan olduğundan bağımsızdır. Olgulara dayanır. Nesnel bir durumdur.
Sözün özü, ABD'deki gerileyişi Trump durduramadı. Biden da durduramayacaktır. (Barış Doster, CRI)