Freud, ensestif dürtüleri bastırdığımızı söylerken kısmen haklı olabilir.
Yeni bir çalışmada, insanlar kendilerine benzeyen ya da karşı cins ebeveynlerinin bilinçaltı görüntüsü ile yüzleşen yüzlere daha çok çekildiler.
Ancak, hepimizin gizlice aile üyelerimizle seks yapmak istediğimizi öne sürmek yerine, sonuçlar, çekici bulduğumuz kişileri şekillendirme konusundaki aşinalık gücüne işaret ediyor.
Ayrıca, insanların enseste karşı doğuştan gelen bir itme gücüne sahip oldukları fikrinden şüphe duyuyorlar. Ancak, tüm araştırmacılar yeni sonuçların bu kadar geniş kapsamlı etkilere sahip olduğuna ikna olmamıştır.
Ensest tabular
Dünyanın dört bir yanındaki kültürlerin ensest'e ve iyi bir sebebe karşı yasakları vardır. Akraba evliliği, ciddi doğum kusurlarına neden olabilecek nadir mutasyonları bir araya getirmektedir. 17. yüzyılda, İspanya'nın II. Charles'sı, soyu tükenmek için bilinen İspanyol Habsburg'ların sonuncusu kısırdı ve doğuştan gelen bir overbiti sayesinde yemeklerini düzgün bir şekilde çiğneyemedi.
Yaklaşık 100 yıl boyunca, araştırmacılar ensest tabularının kökeni üzerine bölünmüşlerdir. 1913'te Viyana psikiyatristi Sigmund Freud onların var olmasını önerdi, çünkü baskı altına alınması gereken ensest dürtülerimiz var.
Finlandiyalı sosyolog Edward Westermarck, Freud'un aksine 1891'de insanların ensestden kaçınmak için biyolojik bir mekanizma geliştirdiklerini ileri sürdü. Westermarck'a göre, birlikte büyüyen insanlar birbirlerini çekici bulmayacaklardı.
Son birkaç on yıldır, Freud'un etkisi psikolojide azaldıkça, araştırmacılar Westermarck ile yan yana eğilimliydi. Bazı evrimsel psikologlar, birlikte oynadığımız ve birlikte çok zaman geçirdiğimiz gibi ipuçları kullanarak diğer insanların ilişkilerini bilinçaltında tahmin ettiğimizi ileri sürmüşlerdir. İlişkinlik çok yüksekse, diğer kişi ile cinsel ilişki düşüncesi, tiksinti olarak bilinen “ensest kaçınma” mekanizmalarını tetikler.
Bazı kanıtlar fikri destekledi. İnsanlar yakın bir aile üyesi ile cinsel düşüncede iğrenme ifade ederler. Tayvan'daki evli çiftler üzerine yapılan bir araştırmada, aynı ailede birlikte büyüyen çiftlerin birbirine daha az çekildiği ve diğer evli çiftlere göre daha az yavru sahibi olduğu ortaya çıktı.
Ancak diğer kanıtlar, insanların aslında ebeveynlerine benzeyen arkadaşlara çekildiğini gösterdi. 2004 yılında Londra B Kraliyet Cemiyeti Bildiriler Kitabı'nda yayınlanan bir başka çalışmada, kadınların evlat edinen babalarının görüntüleri, kadınların eşlerinin sadece eşinin görünüşüne dayalı olarak tahminlerini yapabildi. Başka bir deyişle, kadınlar evlatlık babalarına benzeyen erkeklerle evlendi.
Yüz geçişli deneyler
Urbana-Champaign'daki Illinois Üniversitesi'nden araştırmacı Araştırmacı R. Chris Fraley, "Westermarck'ın fikirleri, ailesel benzerlik veya birileriyle birlikte büyüyen bazı faktörlerin cazibeyi engelleme eğiliminde olduklarını çünkü evrimleşmiş ensest kaçınma mekanizmalarını tetiklediklerini öne sürdü." “Bununla birlikte, sosyal psikolojideki birçok veri, bu aynı etkenlerin insanlar arasında çekiciliği kolaylaştırdığını göstermektedir. Bu iki düşünce akışının niçin birbiriyle muhalif olduklarını daha iyi anlamamızı umuyoruz.”
New Mexico Eyalet Üniversitesi'nden Las Cruces'teki Fraley ve meslektaşı Michael Marks, üniversite öğrencilerine yönelik bir dizi deney gerçekleştirdi. İlk denemede, öğrencilerden çekiciliğin çekiciliğini derecelendirmeleri istendi, ancak onları anlayamadılar, resimlerden önce ya raterin karşı cinsi ebeveyni ya da onlarla ilgisi olmayan birisinin subliminal enstantaneleri vardı. Öğrenciler ilk önce karşı cins ebeveynlerinin bir resmi gösterildiyse, görüntüleri daha çekici buldular.
İkinci deneyde, araştırmacılar görüntüleri farklı yüzleri bir araya getirerek yarattılar. Bazı öğrencilerin yüzleri yüzde 45'e varan yüzlerle gösterildi. Yüzün kendisi ne kadar çok benzerse, onu daha çekici buldular.
Son bir denemede Fraley ve Marks, bazı öğrencilerden, kendi yüzleriyle morflandıran görüntüleri izlediklerini anlattı, ki bu bir yalandı. Görüntüler aslında diğer insanların kompozitleriydi. Bu durumda, öğrenciler görüntüleri yanlış bilgi vermeyenlere göre daha az çekici olarak değerlendirdiler.
Sonuçlar, Westermarck'ın görüşüne karşı çıkıyor. Araştırmacılar, Kişilik ve Sosyal Psikoloji Bülteni dergisinin 20 Temmuz sayısında yazdı. Öğrenciler görüntüleri kendileriyle ilgili olarak bilinçaltında bilinçli olarak değerlendirdiyse, ebeveynlerinin yüzünün veya kendi yüzlerinin öğelerinin varlığı iğrenmeyi tetiklemiş olmalıdır.
Üstelik, kendilerine ait görüntülere baktıklarını söyleyen öğrenciler, bu görüntülere oranla daha çekici olduklarını gösterdiler - çünkü görüntüler aslında onlarla ilgisizdi.
Ama Tayvanlı çiftler gibi, birlikte büyüdükleri ve birbirlerini bu kadar çekici görmemiş olan veriler ne olacak? Fraley ve Marks, insanların nereden geldiğini bilmediklerinde, aşinalıkların en güçlü olabileceğini yazdı. İnsanlar, on yıllarca süren bir evlilikte olduğu gibi, birlikte çok zaman geçirdiklerini bildiğinde, birbirlerine alışabilir hale gelebilirler. Ya da başka bir deyişle, tutku ölür.
Fraley, çekim için en iyi şekilde çalıştığı bilinirlik ve yenilik karışımı olduğunu söyledi. “Potansiyel bir eş, bu iki uç arasında düşerse,” dedi, “onlara çekildik”.
Miami Üniversitesi'nde, Westermarck'ın hipotezi ile ilgili araştırma yapan evrimsel bir psikolog olan Debra Lieberman, çalışmaların gerçekten hipotezini sınamaya aldığından emin olmadığını söyledi.Westermarck hipotezi kardeşlere cazibe ile ilgilidir, dedi ki, daha iyi bir test ebeveynler değil, karşı cins kardeşlerin bilinçaltı görüntülerini kullanmak olurdu. “Ben hiç Westermarck ile uğraştığımızı sanmıyorum,” dedi Lieberman.
Face-morphing deneylerinin sonuçlarının cazibe açısından açıklanması gerekmediğini söyledi. O, akrabamızın, karşı cinsin sağlıklı bir yüzünü oluşturan bir şablon oluşturması için kullanabileceğimiz anlamına gelebilir ve deney bunun yerine bunun etkisini test ediyordu.
“Aile üyelerine çekildiğimizi göstermiyor” dedi. "Freud'lu şeyler - çürümesi zor ve geri gelmeye devam ediyor."