Emeklilikle ilgili araştırma yapan bir kimsenin karşısına çıkan kavramlardan birisi de sigortalılık süresi kavramıdır. Peki ama sigortalılık süresi ne demektir ve ne anlama gelir? Emeklilik açısından önemi nedir?
Emeklilik kavramı
Belirli bir süre çalışan ve sigorta primi ödeyen kişiler, zamanı geldiğinde emekli olabilir. Emeklilik, kişinin çalışmayı bırakması ve yıllarca verdiği hizmetin karşılığı olarak kendisine sürekli bir gelir bağlanması olarak tanımlanabilir.
Bu tanımın gerçekleşmesi için, her ülkenin farklı şartları olacaktır. Ülkemizde 3 temel şart sağlanmadan, normal şartlar alında emekli olunamamaktadır. Bu şartlar şunlardır:
- Sigortalılık süresi
- Prim gün sayısı
- Yaş
Yani kişi hem belirli bir sigortalılık süresini doldurmalı, hem belirli bir prim gününe sahip olmalı ve hem de yaşını doldurmalıdır.
Bu kavramlardan ikisi oldukça açıktır. Prim gün sayısı ve yaş net bir şekilde anlaşılabilir. Ancak sigortalılık süresi kavramı bazen yanlış anlaşılabilmektedir.
Sigortalılık süresi ne anlama gelir?
Bu kavram; iki şekilde anlaşılabilmektedir:
- Kişinin ilk sigortalı olduğu günden bugüne kadar geçen zaman
- Kişinin sigortalı olarak çalıştığı yılların toplamı
Ülkemiz sosyal güvenlik uygulamasında, bunlardan ilki esas alınmaktadır. Yani sigortalılık süresi, kişinin ilk defa sigortalı olduğu tarihten bu zaman kadar geçen süreyi ifade etmektedir.
Sigortalılık süresi örnekleri
Bunu bir örnekle somutlaştırabiliriz. Diyelim ki vatandaş ilk defa 06/06/1995 tarihinde sigortalı oldu ve 2002’ye kadar sigortalılığı devam etti. Sonra ara verdi ve 2005’te tekrar sigortalı oldu. Bu vatandaşın sigortalılık süresi ne kadardır?
İşte bu kimsenin sigortalılık süresi 06/06/1995 tarihinden bu zaman kadar geçen yılların toplamıdır. Aradaki boşlukla sonucu değiştirmez.
SONUÇ
Sigortalılık süresi; sigortalının ilk kez sigortalı olduğu tarih ile bugün arasındaki zaman dilimini ifade eder. Örneğin ilk defa 1999 yılında sigortalı olan bir vatandaş, 2019 itibariyle 20 yıl sigortalılık süresine sahiptir.
Arada boşluklar bulunması ya da kişinin sigortasının eksik yatırılması bu sonucu değiştirmez. Sigortalılık süresinin hesabı bu kadar basittir.
Burada not olarak şunu belirtmeliyim ki; zorunlu staj kapsamındaki sigorta başlangıçları hiçbir zaman ve bazı durumlarda da 18 yaş altı ilk defa sigortalılık, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak kabul edilmemektedir: