Besin alerjisi, bebeklerde ve çocuklarda çok yaygın görülen bir durumdur. Bu yaygınlık günden güne artmaktadır. Bağışıklık sisteminin bazı besinlerdeki proteinleri zararlı olarak görmesi, bu proteinlere karşı aşırı bir tepki oluşturmasına neden olur. Bu tepkinin sonucu bazı kimyasallar salınır ve alerjik reaksiyon belirtileri ortaya çıkar. Ailede gıda alerjisi varsa, kesin olmamakla birlikte bebeğinizin de alerji geliştirme riski artar. Alerjiniz varsa, çocuklarınızda da alerji görülme ihtimali oldukça artar.
Bebeklerde ve Çocuklarda Alerjiye Neden Olan Yaygın Besinler
Herhangi bir yeni yiyecek, alerjik reaksiyona neden olabilir. 160’tan fazla alerjenik gıda vardır; ancak bazı yiyecekler diğerlerinden daha alerjik olabilir. Dünya genelinde yaygın olarak besin alerjisine neden olan 8 alerjen besin belirlenmiştir. Bu besinler şunlardır:
- İnek sütü,
- Yumurta,
- Yer fıstığı,
- Kabuklu ağaç yemişleri,
- Balık,
- Kabuklu deniz ürünleri,
- Soya,
- Buğday.
Fıstık, fındık ve deniz ürünleri şiddetli reaksiyonların en yaygın nedenleridir. Alerjiler ayrıca etler, meyveler, sebzeler, tahıllar ve susam gibi tohumlar gibi diğer yiyeceklerde de oluşur.
Bazı besin alerjileri, erken çocukluk döneminde aşılır. Yumurta, süt, buğday ve soya alerjilerinin % 80 ila %90’ının 5 yaşına kadar ortadan kalktığı belirtilmektedir. Bazı alerjiler daha kalıcıdır. Ancak yer fıstığı alerjisi gibi bazı alerjiler, ömür boyu devam etme eğilimi gösterir.
Bebeklerde ve Çocuklarda Besin Alerjisinin Belirtileri
Besin alerjisinin belirtileri, kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde belirtiler oldukça şiddetli olabilir ve hayati risk oluşturur. Besin alerjisinin tipik belirtileri şunlardır:
Deri; kaşıntı, kurdeşen, şişme, kızarma ve sıcaklık,
Gözler; kızarıklık, kaşıntı, şişme,
Burun; burun akıntısı, kaşıntı, tıkanıklık,
Ağız; Kaşıntı, dudaklarda, dilde ve ağızda şişme (potansiyel olarak yutmayı veya nefes almayı engelleyebilir),
Mide; mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı,
Solunum; göğüste sıkışma (konuşma veya nefes almada zorluk), nefes darlığı, hızlı nefes alma, öksürme, hırıltılı solunum,
Kardiyovasküler; zayıf nabız, bilinç kaybı, soluk görünüm, baş dönmesi, kalp atış hızının artması, ardından kalp atış hızının düşmesi,
Nörolojik veya psikolojik; ağız ve yüzde karıncalanma.
Birden fazla vücut sistemi söz konusu olduğunda anafilaksi adı verilen ciddi ve şiddetli bir reaksiyon meydana gelir. Anafilaksi tıbbi bir acil durumdur ve belirtileri şunları içerir:
- Zor veya gürültülü nefes alma,
- Dilin şişmesi,
- Boğazda şişlik / gerginlik,
- Konuşmada zorluk veya kısık ses,
- Hırıltı veya inatçı öksürük,
- Bilinç kaybı,
- Solukluk (küçük çocuklar).
Bebeklerde ve Çocuklarda Besin Alerjisinin Teşhisi
Çocuğunuzda besin alerjisi belirtilerinden herhangi biri varsa vakit kaybetmeden bir çocuk alerji uzmanına gitmeniz gerekir. Alerji uzmanınız, çocuğunuzun tıbbi geçmişini aldıktan ve muayene ettikten sonra bazı testler yapacaktır.
Deri testi: Bu test, çocuğunuzun ön koluna veya sırtına sıvı gıda alerjen özleri yerleştirmeyi, cildi delmeyi ve 15 dakika içinde kırmızımsı lekelerin oluşup oluşmadığını beklemeyi içerir. Bir yiyeceğe pozitif bir test, yalnızca çocuğunuzun o yiyeceğe duyarlı olabileceğini gösterir.
Kan testi: Belirli gıdalara karşı IgE antikorları için kanı kontrol etmek için kan testleri yapılabilir. Kan testinde, antikor miktarına bakılır.
Bebeklerde ve Çocuklarda Besin Alerjisinin Tedavisi
Besin alerjilerinin tedavisinde en etkili yöntem, alerjiye neden olan besinden tamamen uzak durmaktır. Çocuğunuzun beslenme listesinden, alerjiye neden olan besinleri çıkarmanız gerekir. Çocuğunuz, anne sütü ile besleniyorsa ve alerjisi varsa, sizin de alerjik besinlerden uzak durmanız gerekir. Özellikle paketli gıdaları satın alırken etiketlerini dikkatli bir şekilde okumanız gerekir. Alerjik besin, aklınıza gelmeyen gıdalarda bulunabilir bu sebeple etiket okumayı atlamamanız gerekir. Çocuğunuzun gelişiminin eksiksiz olması ve sizin de almanız gereken besin değerlerini almanız için bir beslenme uzmanından yardım alabilirsiniz. Beslenme uzmanınız, tüketebileceğiniz alternatif besinler konusunda sizi bilgilendirecek, çocuğunuzun gelişimini destekleyecek besinleri almasını sağlayacaktır.