Sonsuz Gökyüzünün Altında
Kırgızistan'ın göçebeleriyle bir hafta
ile Henry Wismayer
Ne zaman Kırgızistan'ı düşünürsem göl kıyısında bir yürüyüşte tanıştığım bir çocuğu hayal ediyorum - sonsuz bir gökyüzünün altında minyatür bir süvari. Hayat boyu süren bir açık hava adamının sert ısırıklarına bakıyordu ve geniş yanaklar soğuk tarafından kırmızıya çatlamıştı.
Sağ elinde bir deri kamçı titriyordu; solunda, yanında koşan köpek yavrusu ile bağlanmış bir ip vardı. Sadece iki metre boyundaydı ve kaç yaşındaydı, ama ata bintiği at tamamen onun emrindeydi.
Bir zamanlar eski İpek Yolu'nu tutan tüccarların karavanlarının toynakları ile yankılanan bir göçebe ülkesi için, Kırgızistan modern gezgin tarafından göz ardı edildi.
Elbette nedenleri var: Kazakistan ve Çin arasında karaya oturmuş, Pamir ve Tien Shan dağ sıraları arasında ezilmiş ve yedi on yıl boyunca Sovyet mozaiğinde önemsiz bir kama, çoğu insanın bir harita üzerinde bulmasına izin vermek için mücadele edebileceği bir yer .
Ancak bu esrarengiz Orta Asya devletini dikkate almak için bir neden var. 2010 yılında çalkantılı, cumhurbaşkanı devrimi devriminden bu yana, buradaki turizm her geçen yıl büyüyor. 2016 raporunda, Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, Kırgızistan'ı önümüzdeki birkaç yıl içinde turizmde bir artış yaşama olasılığı en yüksek ülke olarak sıraladı.
Cazibesi nedir? Muhtemelen Bişkek değil, ülkenin başkentine vardığımda tahmin etmiştim. Görkemli hanlık kaleleriyle komşu Özbekistan'dan farklı olarak, Kırgızistan'ın kasabaları, yirmi yıllık Sovyet yönetiminin geri dönüşüdür - bloklu, Ruslaşmış ve çürüyen.
Ancak, göçebe hayatın dünyanın en muhteşem manzaralarının ortasında bulunduğu Orta Asya bozkırını halı kaplayan yüksek yaz meraları olan jailoolarda daha eski, daha romantik bir Kırgızistan olduğunu biliyordum.
Ve böylece Bişkek'in eskimiş silüetinin üzerinde uçan dağların çağrısını takip ettim, güneye doğru giden ortak bir taksiye sıkıştı, sinek kenti Kochkor'a 140 mil, sonra şehvetli Ala-too Dağlarına, coğrafi ve kültürel kalbe bir yolculuk yaptı Kırgız halkının
Amacım, deniz seviyesinden 10.000 metre yükseklikte bir dağ gölü olan Song Kol'du ve koyun keçesi kubbelerin saçılması tek bir Kırgız deneyimi vaad ediyordu.
Şimdi öğleden sonra geç oldu ve soğuk, acımasız bir çiseleme beni ev sahiplerimin bozoyine - Kırgızistan'ın yurt versiyonuna sıçratmaya gönderdi. Bir ağız dolusu altın dişi olan şişman bir anaç olan Juma gibi bir koyun yığını üzerinde oturuyorum, bana köfte ve kumys kupaları, fermente kısrak sütünün hafif alkollü bir içeceği var. Plaintive Kyrgyz ballads teneke gibi bir radyo setinden çınlıyor.
Yurt içi kompakt ama düzenli. Eşiğin solunda Juma'nın alanı - bir ocak, bazı tencere ve tavalar - sol taraf erkekler için, av teçhizatı işlemeli halıların önünde asılı. Girişe bakan şeref yeri konuklar için ayrılmıştır ve burada yağmurun altında oturuyorum, kapıdan pastoral bir slayt gösterisi izliyorum: kaygısız bir balta çıkaran bir çocuk; hurdaya meraklı bir köpek yavrusu; bir at üzerinde vanaları açmayı bir genç binici.
Bu, Kırgızistan'a şahit olmak için geldiğim zamansız tablo. Bu bozoy, Song Kol'un kuzey kenarı boyunca, ülke genelinde geleneksel aile yanında konaklama ağını yöneten Kırgızistan Topluluğa Dayalı Turizm Derneği'ne (genellikle TCMB'ye kısaltılmış) bağlı bir kümeden biridir. Ucuz ve kolay düzenlenir, aynı zamanda güven verici bir şekilde etiktir: harcadığınız paranın çoğu ev sahibi toplulukların ceplerinde sona erer.
Basit bir şilte üzerinde uyurken, arazinin sağladığı şeyi yiyerek, önümüzdeki birkaç gün ovaların eşsiz misafirperverliğinin tadını çıkaracağım. Ancak, daha da önemlisi, CBT, Juma's gibi aileleri için - çoğu Sovyet döneminde jailoları terk eden ailelere - ön ayaklarının zorkan göçebe göçebe yaşamını destekleme fırsatı sunuyor.
Sonuç en iyi etik turizmdir: sizi kırılgan bir yabancı kültüre sürüklemeden. Bu arada öğreniyorum, dolarlarım Juma gibi insanlara, geleneksel kültürlerini unutan herkesi bekleyen korkunç utanç konusunda uyaran Kırgız batıl inancına derinlemesine dayanan bir kavram olan mankoort hayaletine meydan okumalarına yardımcı oluyor.
“Ölümden daha kötü bir kader!” diye bağırıyor Miku Anarbekovich, 23 yaşındaki melek, Kochkor'dan bana eşlik ediyor. O bile bir Bişkek telekom şirketi ile TCMB için çalışmak için bir iş kaybetmiş bir geri dönen. Geldiğimiz günden bu yana keyif aldığı reverie'ye bakarsak, pişman olduğu bir karar değil.
“Dağlar,” daha önce iç çektiğini duymuştum, sanki bir slogan çiziyormuş gibi “bir ofisten çok daha iyi.”
İkinci gün, Song Kol'u görkemli olduğunda: 12 mil genişliğinde dalgalanan bir parça, altın çayırlarla çevrili. Her yönden, ufuk karla kaplı tepelerle buruşuyor ve düşük bulutla buharlaştı.
Günü diğer yurtlar hakkında burnunu sokarak ve yüce çevrede eğlenerek geçiriyorum. Öğleden sonra, Juma'nın dünün balta wurding scurry'si olan küstah torunu Arjen beni serbest çocukluğuyla tanıştırıyor. Öğle yemeğinde hindi ile mücadele ediyoruz ve kısrak sütünden yapılmış tuzlu atıştırmalık yapmak için elimizde yapışkan bir lor yuvarlıyoruz.
Dünkü sert hava durumu birkaç aileyi toplanıp daha düşük bir yere bırakmaya itti. Sökülmüş yurtlar şimdi otlakları noktalamaktadır, benekli kubbeleri düzensiz keçe ve kavak kerestelerinin yığınlarına indirgenmiştir. Bazı kazıklar tunduk, yurt dairesel üst parçası, Kırgızistan'ın ulusal bayrağını süsleyen bir ulusal yaşam motifi ile kaplıdır.
“Dört at ya da iki deve,” diyor bu karavanın ne kadar basit bir şekilde taşınabileceğini etkilemek isteyen parlak başörtüsündeki gülümseyen, ay yüzlü bir kadın.
Kış yaklaşırken göle yakında donacak - Miku bana çok yüklü bir kamyonu bir kıyıdan diğerine sürmenin mümkün olacağını söylüyor. Ve ıssız kıyı şeridinde, sadece her yurttaşın bulunduğu ölü otların gölgeleri olan jortlar, bu topluluğun burada olduğunu göstermek için kalacak.
Böyle bir geçiciliğe sahip bir yaşam tarzını gözlemlemeye geldikten sonra, yakında da hareket edeceğimiz doğru görünüyor.
Ertesi sabah, Juma ve ailesi ile sıcak vedalaştım ve tek şirketimizin üstümüzde asılı duran hayvancılık ve şahinleri oturarak, gölleri fare için taradığı göl kıyısı boyunca iddiasız bir yürüyüşe Miku ile yola çıktım.
İki gün boyunca, aradaki başka bir CBT yurtta gece boyunca, sayısız toynaklarla sıkıştırılan patikalar boyunca kuzeybatıya doğru ilerliyoruz. Gölün sekiz mil boyunca eteğinden önce, kıyıdaki zirvelerin, sırt destekli tepelerin dalgalanan bir manzarasına yol açtığı noktada ayrılıyoruz.
CBT köyünden uzakta, jailoo dünyevi bir Valhalla gibi geniş ve boştur.
Bir tek karakolun yakınında, bebek süvari ile karşılaştığımda, varlığı çok sakin - Orta Asya klişesine yakışır - bir rüya gibi hissediyor.
"İki yaşında!" Anneyle konuştuktan sonra Miku'yu haykırıyor. Çocuk bana merak ve küçümseme arasında bir yere bakar, sonra küçük topuklularını körfezine kazar ve köpek yavrusu onun tarafında eğilir.
Kalimche'nin asma vadisine ulaştığımızda güneş ufukta alçaktır. Adı, yüksek yaz aylarında, binlerce kişi yıllık At Oyunları Festivali için Song Kol'a indiğinde halı anlamına gelir, bu çayırlar kır çiçekleri ile doludur.
Kayalar çıkıntısının yanındaki bir dalışta, son yurtta varıyoruz.
Ev sahibimiz Asamat modern bir insan olarak tarif edilemezdi. Karısı bir miktar çıra toplamak için kısa bir süre dışarı çıktığında, istemeden bir yaşındaki kızının yurt katında dışkısına izin verir. Annesi geri döndüğünde, bir kömür fışkırmasıyla dışarıdaki sonuçları hafifletmeye çalışıyor. Ama misafirperverlik sıcak, doyurucu yiyecek ve neredeyse yarın daha önce hiç yapmadığım bir şey yapacağımı unutuyorum.
Ertesi günün erken saatlerinde, Asamat'tan işe aldığım inatçı nag ikinci istenmeyen karterini yükseltirken, zihinsel bir not yazarım: gelecekte, küçük çocuklara binicilik bırak.
Ancak pastel yamaçlardan tozlu Kyzart köyüne çıktıkça ve kendimizi diğer, kötü oturan Kırgızistan'la yerleşmiş hayatla yeniden tanıştıkça, eyerde bir güne katlandığım için mutlu hissediyorum, çünkü gerçek ülke geride bıraktığımız ülkedir .
“Mankoort,” diyor Miku, tozlu yollarda başını sallıyor, çöp, yol kenarında sallanan trajikomik bir sarhoş. Yine de bazıları için en azından eski yollar devam ediyor.
Henry Wismayer emekliliğe yakın bir seyahat yazarıdır. Alkış, günün saatine bağlı olarak kahve veya viski hamurları için nakit olarak ödenecektir.
Yayınlanan 22-04-2020