Fronkül yani Çıban Kıl köklerinin enfeksiyonudur, derin Folikülit‘tir.
Çoğunlukla Staphylococcus Aureus bakterisinin neden olduğu enfeksiyondan kaynaklanır ve ciltte ölü doku ve pus içeren ağrılı ve şişkin bölgeler oluşturur.
Çıban aslında pus dolu nodüllerdir. Bunlar birleşirse Karbonkül denen yapılar oluşur.
Çıbanların çoğuna, Koagülaz pozitif S. aureus suşları neden olur. Koagülaz kanı pıhtılaştırabilen bir enzimdir. Hemen hemen her organ sistemi S. aureus tarafından enfekte edilebilir.
Çıbanlar kalçalarda veya anüsün kenarında, sırtta, boyun, mide, göğüs, kollar veya bacaklarda veya hatta kulak kanalında görülebilir.
Cilt enfeksiyonları birçok hastada nüksetme eğilimi gösterir ve sıklıkla diğer aile üyelerine yayılır. Diyabet, Obezite ve Hematolojik bozukluklar gibi direnç düşüklüklerinde daha sık görülürler.
Çıban Neden Çıkar ?
Genellikle, nedeni deride bulunan Stafilokok gibi bakterilerdir. Bakteriyel kolonizasyon kıl foliküllerinde başlar ve lokal Selülit ve inflamasyona neden olabilir.
Çıban Belirtileri Nelerdir ?
Çıbanlar, yumuşak, sıcak ve çok acı veren, bir kıl folikülü çevresinde engebeli, kırmızı, pus dolu topaklardır.
Boyutları Bezelye büyüklüğünden Golf topuna kadar çeşitlilik gösterir.
Çıbandaki pus boşalırsa veya boşalmaya hazır olduğunda topağın merkezinde sarı veya beyaz bir nokta görülebilir.
Şiddetli bir enfeksiyonda, Ateş, Şişmiş Lenf düğümleri ve Yorgunluk görülebilir.
Çıban İçin Risk Faktörleri Nelerdir ?
Burun deliklerinde bakteri taşıyıcısı olma
Diabet
Obezite
Lenfoproliferatif neoplazmlar
Yetersiz beslenme ve
İmmünosüpresif ilaçların kullanımıdır.
Zayıf hijyen de riski artırır.
Kullanılan antibiyotiklere direnç gelişmesi nedeniyle antibiyotik kullanımından sonra ortaya çıkabilir.
Çıban Tehlikeli midir ?
Çıbanların en sık görülen komplikasyonları skarlaşma ve Cilt, Omurilik, Beyin, Böbrekler veya diğer organların enfeksiyonu veya apsesi’dir.
Enfeksiyonlar kan dolaşımına da yayılabilir (Bakteriyemi) ve öldürebilecek enfeksiyonlara neden olabilir.
S. aureus suşları, aynı zamanda bazı enzimler ve eksotoksinler üretir ve gıda zehirlenmesi, septik şok, toksik şok sendromu ve haşlanmış deri sendromu gibi hastalıklara neden olabilir.
Çıban Tedavisi Nasıldır ?
Çıban patlamadan kendi kendine temizlenebilir, bu genellikle 2 hafta içinde kendiliğinden gerçekleşir ancak genellikle açılıp boşaltılması gerekecektir.
Çıban açılmadan önce ve sonra sıcak nemli kompresin düzenli uygulanması, hızlı iyileşmesine yardımcı olabilir. Bakteri yayılmasını önlemek için alan temiz tutulmalı, dokunulduktan sonra eller yıkanmalı ve pansuman malzemeleri dikkatli bir şekilde atılmalıdır.
Büyük veya tekrarlayan çıbanlarda antibiyotikler önerilebilir.
Hastanın kronik çıbanı varsa, plastik cerrahi ile çıkarılma gerekli olabilir.
Ateş ve titreme sepsis belirtileri olup acil tedaviye ihtiyaç olduğunu gösterir.