İdrar kaçırma genellikle bir hasar veya idrar yolları hastalığı sonucu ortaya çıkar. İdrar torbası üzerindeki kontrolün kaybolması nedeniyle oluşan sinir bozucu ve bazen utandırıcı olabilecek bir rahatsızlıktır; ancak pek çok örnekte, pelvis kaslarını kuvvetlendiren egzersizlerle ve rutinde yapılacak çeşitli değişikliklerle bunu önemli ölçüde düzeltmek mümkündür.
Daha çok kadınlarda görülen idrar kaçırmanın nedeni, idrar yolunun mesaneden çıktığı yerde bulunan (mesane boynu) ve mesanenin ağzını büzmeye yarayan kaslann (üretra sfinkteri) ya da mesane ve rahmi destekleyen ve aynı zamanda mesanenin ağzını büzmeye yardımcı olan pelvis zeminindeki kaslann (pelvis zemini kasları) zayıflamasıdır. Bu kaslar yaşlanmayla, kasları destekleyen sinirlerin herhangi bir rahatsızlıktan (felç gibi) etkilenmesiyle veya kaslann ya da sinirlerin bir şekilde zedelenmesiyle zayıflar. İdrarı tutamamanın diğer nedenleri arasında, mesanenin iç yüzey zannın tahriş olmasını veya duvar kaslarının (detrusor) bir nedenle aşırı hassaslaşarak beklenmedik bir şekilde büzülmesini sayabiliriz. Erkeklerde idrar tutamama prostat sorunu ile de bağlantılı olabilir.
İdrar kaçırma türleri
Stres idrar kaçırma: İdrar kaçırmanın, mesane boynu ve pelvis zemini kaslarının zayıflamasıyla ortaya çıkan ve en sık görülen bu türünde, genellikle gülme, öksürme, yük kaldırma veya atlama gibi hareketler sonucu karın boşluğunda basıncın artmasıyla idrar kaçırılır. Özellikle kadınların hamilelik sürecinde büyüyen rahmin mesane boynuna ve pelvis zeminine basınç yaptığı veya doğumdan sonra mesane boynunun veya pelvis zemininin genişlediği veya zedelendiği durumlarda sıkça görülür. Prostatı büyüyen veya herhangi bir prostat rahatsızlığı olan erkeklerde de ayakta durmak veya zorlanmak idrarın kaçmasına neden olur. Aşırı kilo, erkeklerde de, kadınlarda da bu soruna neden olabilir.
Ani idrar kaçırma: Ani ve karşı koyulamayacak şekilde gelen mesaneyi boşaltma dürtüsü daha çok pozisyon değiştirildiği zaman (otururken ayağa kalkmak gibi) hissedilir. Ayrıca geceleri de görülebilir. Bir nedeni -bu genellikle yaşlılarda idrar kaçırmaya yol açar- mesane duvarındaki kasların abartılı çalışmasıdır. Buna stres, mesanenin çok dolu olması ve bazı ilaçlar (idrar sökücü, antidepresan, sakinleştirici ve hipertansiyon ilaçlan) sebep olabileceği gibi, belirli bir neden bulunmaksızın da görülebilir. Ani idrar kaçırmanın diğer nedenleri, mesane zannın idrar yolu enfeksiyonu sonucu tahriş olması, az sıvı alma sonucu idrarın aşırı yoğun olması, nikotin, besinleri renklendirmek için kullanılan boyalar, şeker (tedavi edilmeyen diyabetle birlikte), kafein ve alkoldür. Bazı araştırmacılar, floridli diş macunlarının da bu tür idrar kaçırmanın olası nedenleri arasında bulunduğu görüşündedir.
Taşma idrar kaçırma: Kronik idrar tutulması sonucu mesane boşala maz, her zaman doludur ve devamlı olarak idrar sızdırır. Prostat büyümesi, rahmin sarkması ve bazı ilaçlar bu tür idrar kaçırmaya yol açar.
Pelvis Zemini Egzersizleri
Pelvis zemini kaslarını hissetmek için, idrarınızı yaparken ortasında tutmaya çalışın. Ardından, günde en az beş kere, dizleriniz hafifçe aralanmış şekilde oturun veya uzanın ve aynı kasları iki saniye kasıp bırakın. Arada iki saniye dinlenin. Bunu 10 kere tekrarlayın. Zamanla, iki saniyelik süreyi 10 saniyeye çıkartın. Egzersizi herhangi bir yerde, otururken veya uzanırken yapabilirsiniz. İlerleyip ilerlemediğinizi görmek için her hafta idrarınzı yaparken ortasında tutun.
Korunma
Başta hamilelik sürecinde ve doğumdan sonra olmak üzere, pelvis zemini egzersizleri yapmak pelvis zeminini güçlendirir ve stres idrar kaçırmaları önler. Bu egzersizleri düzenli olarak yaparsamz doğumun ikinci safhasında bebeğinizin dölyolundan aşağıya doğru ilerlemesini kolaylaştırır ve çabuk doğurursunuz. Bebeğin dölyolunda kontrollü olarak ilerlemesi, pelvis zemini kaslarının aşırı derecede gerilmesinin neden olduğu doğum sonrası idrar kaçırmaları önler. Bu egzersizler erkekler ve ileri yaşlardaki kadınlar için de yararlıdır.
Tedavi (Doğal Yöntemler & Bitkisel Çözümler)
Stres idrar kaçırma varsa:
- Pelvis zemini egzersizlerini her gün yapın.
- Kadınlar aynı zamanda “vajinal kas ağırlık idmanı”nı da deneyebilir. Vajinaya sokup tutarak kullanılan koni şeklindeki ağırlıklan bazı eczanelerde bulabilirsiniz.
- Yağ birikintileri idrar torbası ve pelvis zemini üzerinde basınç yarattığından, fazla kilolarınızdan kurtulun.
Mesane tahrişi sonucu idrar kaçırma varsa:
- İdrar yolunun enfeksiyon kapıp tahriş olmaması için üreme organlarını temiz ve kuru tutun.
- Akşamlan kafeinli içkiler ve alkol içmeyin; bunlar fazla idrar söktürür ve mesaneyi tahriş eder.
- Katkı boyalı maddeler içeren yiyecekler yemeyin; bu maddeler de mesaneyi tahriş edebilir.
- Sigarayı bırakın.
Ne Zaman Tıbbi Yardım Gerekir?
- Mesane kontrolünü kaybetmek normal faali yetlerinizi engelliyorsa.
- İdrar yaparken ağrı oluyorsa.
- İdrar kaçırmanıza kullanmakta olduğunuz re çeteli bir ilacın neden olduğunu düşünüyorsanız.
Acil Durumlar
- Mesane kontrolünü aniden kaybederseniz.