Plassey Savaşı - Battle of Plassey
Plassey Muharebesi İngiliz bir belirleyici zaferdi Doğu Hindistan Şirketi üzerinde Bengal Nawab ve onun Fransız öncülüğünde, 23 Haziran 1757 tarihinde müttefikleri Robert Clive ait iltica nedeniyle mümkündü Mir Cafer Ali Khan Siraj oldu -ud-Daulah'ın başkomutanı. Savaş, Şirketin Bengal'in kontrolünü ele geçirmesine yardımcı oldu . Sonraki yüz yıl boyunca, tüm Hint Yarımadası , Myanmar ve Afganistan'ın çoğunun kontrolünü ele geçirdiler .
Savaş gerçekleşti palashi : (İngilizceleştirilmiş sürümünü Plassey kıyısında) Hooghly Nehri 150 kilometre (93 mil) kuzey hakkında, Kalküta ve güneyindeki Murshidabad , daha sonra başkent Bengal (şimdi Nadia ilçesinde de Batı Bengal ). Savaşçılar , Bengal'in son bağımsız Nawab'ı Nawab Siraj-ud-Daulah ve İngiliz Doğu Hindistan Şirketi idi. Siraj-ud-Daulah, bir yıl önce Bengal'in Nawab'ı olmuştu ve İngilizlere surlarının genişletilmesini durdurmalarını emretti. Robert Clive , Nawab'ın ordusunun başkomutanı Mir Jafar'a rüşvet verdi ve onu Bengalli Nawab yapma sözü verdi. Clive, 1757'de Plassey'de Siraj-ud-Daulah'ı yendi ve Kalküta'yı ele geçirdi.
Savaştan önce Nawab Siraj-ud-Daulah tarafından İngiliz kontrolündeki Kalküta'ya düzenlenen saldırı ve Kara Delik katliamı gerçekleşti. İngilizler, Albay Robert Clive ve Amiral Charles Watson komutasında Madras'tan Bengal'e takviye gönderdiler ve Kalküta'yı geri aldılar. Clive sonra inisiyatifi ele geçirilen Fransız kale yakalamak ait Chandernagar . Siraj-ud-daulah ile İngilizler arasındaki gerginlik ve şüpheler Plassey Savaşı'nda doruğa ulaştı. Savaş Yedi Yıl Savaşları sırasında (1756-1763) yapıldı ve Avrupa'daki rekabetine bir ayna olarak, Fransız Doğu Hindistan Şirketi (La Compagnie des Indes Orientales) İngilizlere karşı savaşmak için küçük bir birlik gönderdi. Siraj-ud-Daulah sayısal olarak üstün bir güce sahipti ve Plassey'de durdu. Sayıca üstünlük konusunda endişelenen İngilizler, Siraj-ud- Daulah'ın rütbesi düşürülmüş ordu komutanı Mir Jafar ile Yar Lutuf Khan, Jagat Seths (Mahtab Chand ve Swarup Chand), Umichand ve Rai Durlabh gibi diğerleri ile bir komplo kurdu. Mir Jafar, Rai Durlabh ve Yar Lutuf Khan böylelikle birliklerini savaş alanının yakınında topladılar ancak savaşa fiilen katılmak için hiçbir hamle yapmadılar. Siraj-ud-Daulah'ın 50.000 asker, 40 top ve 10 savaş filinden oluşan ordusu , Siraj-ud-Daulah'ın savaş alanından kaçması ve komplocuların hareketsizliği nedeniyle Albay Robert Clive'nin 3.000 askeri tarafından mağlup edildi. Savaş 11 saatte sona erdi.
Bu, sömürge güçleri tarafından Hint yarımadasının kontrolündeki en önemli savaşlardan biri olarak değerlendiriliyor . İngilizler şimdi Nawab, Mir Jafar üzerinde muazzam bir etkiye sahipti ve sonuç olarak önceki kayıplar ve ticaretten elde edilen gelirler için önemli tavizler elde ettiler. İngilizler, bu geliri askeri güçlerini artırmak ve Hollandalılar ve Fransızlar gibi diğer Avrupalı sömürge güçlerini Güney Asya'dan çıkarmak için kullandılar ve böylece Britanya İmparatorluğu'nu genişletti .
Arka fon
Bu istasyonlar, İngiltere'deki Yönetim Mahkemesi tarafından atanan bir başkan ve bir konsey tarafından yönetilen bağımsız başkanlıklardı. İngilizler, çeşitli prensler ve Nawab'larla ittifak kurarak, gaspçılara ve isyancılara karşı güvenlik vaat eden bir politika benimsedi. Nawablar genellikle güvenlik karşılığında onlara tavizler verirdi.
18. yüzyıla gelindiğinde İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ile Hollandalı veya Portekizli meslektaşları arasındaki tüm rekabet sona ermişti . Fransız ayrıca kurdu Doğu Hindistan Şirketi altında Louis XIV ve Hindistan iki önemli istasyonları vardı - Chandernagar içinde Bengal ve Pondicherry üzerinde Camatic kıyısında, Pondicherry başkanlığı tarafından yönetilir hem. Fransızlar, Hindistan ticaretinde geç kalmışlardı, ancak kendilerini hızla Hindistan'da kurdular ve kontrol için Britanya'yı ele geçirmeye hazırlandılar.
Karnatik Savaşları
Avusturya Veraset Savaşı (1740-1748) İngiltere ve Fransa arasında Hint yarımadasındaki Avrupa askeri üstünlüğünün ve siyasi müdahalenin güç mücadelesinin başlangıcı oldu. Eylül 1746'da Mahé de La Bourdonnais , bir donanma filosuyla Madras'tan indi ve liman kentini kuşattı . Madras'ın savunması zayıftı ve garnizon teslim olmadan üç gün önce bombardımana tutuldu . Bourdonnais tarafından kabul edilen teslimin şartları, anlaşmanın İngiliz Doğu Hindistan Şirketi tarafından nakit ödeme için fidye ile geri ödenmesini sağladı. Ancak, Compagnie des Indes Orientales'ın Hindistan'daki mülklerinin genel valisi Joseph François Dupleix , bu imtiyaza karşı çıktı . Bourdonnais Ekim ayında Hindistan'ı terk ettiğinde, Dupleix anlaşmadan geri döndü. Karnatik Anwaruddin Han'ın Nawab'ı İngilizleri desteklemek için müdahale etti ve birleşik kuvvetler Madras'ı geri almak için ilerledi, ancak sayıca büyük üstünlüğüne rağmen, ordu Fransızlar tarafından kolayca ezildi . Başlıca altında Madras, İngiliz, kaybına misilleme olarak Lawrence ve Amiral Boscawen , koydu Pondicherry kuşatma ancak otuz bir gün sonra yükseltmek zorunda kaldılar. Aix-la-Chapelle Antlaşması 1748 yılında karşılığında geri İngilizlere Madras verim Dupleix zorla Louisbourg ve Cape Breton Adası Kuzey Amerika'da.
Aix-La-Chapelle Antlaşması, iki güç arasındaki doğrudan düşmanlıkları önledi, ancak kısa süre sonra, yerel prenslerin kan davalarındaki yardımcıları olarak dolaylı düşmanlıklara karıştılar. Dupleix tercih kavga pozisyonlarının arka arkaya oldu Nizam Deccan'daki ve Nawab bağımlı Carnaüc ili. İngilizler ve Fransızlar iki görev için adaylarını gösterdi. Her iki durumda da, Dupleix'in adayları her iki tahtı manipülasyon ve iki suikastla gasp etti. 1751'in ortalarında, Nawab'ın görevi için Fransız adayı Chanda Sahib , Wallajah'ın İngiliz takviyeleriyle saklandığı İngiliz aday Wallajah'ın son kalesi Trichinopoly'yi kuşattı . Charles, Marquis de Bussy komutasındaki bir Fransız kuvvetinden yardım aldı .
Eylül 1751 1 tarihinde, 280 Avrupalılar ve 300 sepoys Kaptan komutasındaki Robert Clive saldırıp ele geçirilen Arcot garnizon gece önce kaçtığını bulma, Carnatic'ten başkenti. Bunun, Chanda Sahib'i, şehri İngilizlerden geri almak için askerlerinin bir kısmını başka yöne yönlendirmeye zorlaması umuluyordu. Chanda Sahib, Raza Sahib komutasındaki 4.000 Hintli ve 150 Fransızdan oluşan bir kuvvet gönderdi. Kaleyi kuşattılar ve birkaç hafta sonra çeşitli yerlerden duvarları aştılar. Clive, Wallajah'a yardım etmek için sübvansiyon alan ve Mysore tepelerinde kamp kuran bir Maratha reisi Morari Rao'ya bir mesaj gönderdi. Yaklaşan Maratha yaklaşımını öğrenen Raza Sahib, Clive'e büyük miktarda para karşılığında teslim olmasını isteyen bir mektup gönderdi ancak bu teklif reddedildi. 24 Kasım sabahı Raza Sahib, kaleye son bir saldırı düzenlemeye çalıştı, ancak zırhlı filleri İngiliz tüfekleri yüzünden damgalandığında girişimi engellendi . Kaleye birkaç kez girmeye çalıştılar, ancak her zaman kayıpla geri püskürtüldüler. Kuşatma ertesi gün kaldırıldı ve Raza Sahib'in güçleri silahları, cephaneleri ve depoları bırakarak olay yerinden kaçtı. Arcot, Conjeeveram ve Trichinopoly'deki başarı ile İngilizler Carnatic'i güvence altına aldı ve Wallajah , yeni Fransız valisi Godeheu ile yapılan bir antlaşma uyarınca Nawab'ın tahtına geçti .
Alwardi Han , ordusu Bengal'in başkenti Murshidabad'a saldırıp onu ele geçirdikten sonra Bengal Nawab'ın tahtına çıktı . Alivardi'nin Bengal'deki Avrupalılara tavrının katı olduğu söyleniyor. Maratha'larla yaptığı savaşlar sırasında , Avrupalılar tarafından tahkimatların güçlendirilmesine ve İngilizler tarafından Kalküta'daki Maratha Ditch'in inşasına izin verdi . Öte yandan, savaşının devamı için onlardan büyük miktarlarda para topladı. İngilizlerin ve Fransızların yerel prensleri ve yöneticileri kullanarak bir vekalet savaşı başlattığı güney Hindistan'daki durum hakkında çok bilgiliydi. Alwardi, vilayetinde böyle bir durumun meydana gelmesini istemedi ve bu nedenle Avrupalılarla olan ilişkilerinde temkinli davrandı. Ancak, sürekli bir sürtüşme vardı; İngilizler her zaman Farrukhsiyar tarafından çıkarılan 1717 çiftçisinin tam anlamıyla kullanılmasının engellendiğinden şikayet ettiler . Bununla birlikte, İngilizler, Nawab'ın tebaasını korudu, yerli tüccarlara gümrükten muaf ticaret yapma izni verdi ve bölgelerine gelen mallara büyük vergiler koydular - Nawab'ın gelirine zarar veren eylemler.
Nisan 1756'da Alwardi Khan öldü ve yerine yirmi üç yaşındaki torunu Siraj-ud-daulah geçti . Kişiliğinin vahşi bir öfke ve zayıf bir anlayışın birleşimi olduğu söyleniyordu. Özellikle Avrupalı şirketlerin Hindistan'daki büyük karlarından şüpheleniyordu. İngilizler ve Fransızlar, aralarında başka bir savaş beklentisiyle tahkimatlarını geliştirmeye başladıklarında, onlara hemen izinsiz yapıldıkları için bu tür faaliyetleri durdurmalarını emretti. İngilizler inşaatlarını durdurmayı reddettiğinde, Nawab , Kalküta'ya taşınmadan önce Cossimbazar'ın kalesini ve fabrikasını çevreleyen 3.000 kişilik bir müfrezeye önderlik etti ve birkaç İngiliz yetkiliyi esir aldı . Kalküta'nın savunması zayıf ve önemsizdi. Garnizon sadece 180 asker, 50 Avrupalı gönüllü, 60 Avrupalı milis, 150 Ermeni ve Portekiz milis, 35 Avrupalı topçu ve gemilerden 40 gönüllüden oluşuyordu ve Nawab'ın yaklaşık 50.000 piyade ve süvari gücüne karşı savaştı. Şehir, 16 Haziran'da Siraj'ın gücü tarafından işgal edildi ve kale 20 Haziran'da kısa bir kuşatma sonrasında teslim oldu.
Kalküta kuşatmasında yakalanan mahkumlar, Siraj tarafından, onları Kara Delik olarak bilinen Fort William'ın ortak zindanına hapseten muhafız memurlarının bakımına transfer edildi . 18 x 14 fit (5,5 m × 4,3 m) boyutundaki iki küçük pencereli bu zindanın içine 146 mahkum sokulmuştu - başlangıçta İngilizler tarafından sadece altı mahkumu tutmak için kullanılmıştı. 21 Haziran'da zindanın kapıları açıldı ve 146 kişiden sadece 23'ü dışarı çıktı, geri kalanı boğulma, ısı yorgunluğu ve deliryumdan öldü. Görünüşe göre Nawab, mahkumların çoğunun talihsiz ölümleriyle sonuçlanan mahkumların tutulduğu koşullardan habersizdi. Bu arada Nawab'ın ordusu ve donanması Kalküta şehrini ve çevredeki diğer İngiliz fabrikalarını yağmalamakla meşguldü.
16 Ağustos 1756'da Kalküta'nın düşüş haberi Madras'ta patladığında, Konsey derhal Albay Clive ve Amiral Watson komutasında bir keşif kuvveti gönderdi . Fort St. George Konseyi'nden bir mektup, "keşif gezisinin amacının yalnızca Bengal'deki İngiliz yerleşimlerini yeniden kurmak değil, aynı zamanda Şirketin ayrıcalıklarının ve kayıplarının tazminatının geniş bir şekilde tanınması" olduğunu belirtir. savaş riski. Ayrıca Nawab'ın tebaası arasında herhangi bir memnuniyetsizlik ve hırs belirtisinin desteklenmesi gerektiğini belirtir. Clive, 900 Avrupalı ve 1500 sepoydan oluşan kara kuvvetlerinin komutasını devralırken, Watson bir deniz filosuna komuta etti. Filo , Aralık ayında Hooghly Nehri'ne girdi ve 15 Aralık'ta Falta köyünde, Kalküta ve Konseyin başlıca Üyeleri de dahil olmak üzere çevredeki kaçaklarla bir araya geldi . Konsey Üyeleri bir Seçilmiş Yönlendirme Komitesi oluşturdu. 29 Aralık'ta güç, düşmanı Budge Budge kalesinden çıkardı. Clive ve Watson daha sonra 2 Ocak 1757'de Kalküta'ya karşı hareket ettiler ve 500 kişilik garnizon yetersiz bir direniş gösterdikten sonra teslim oldu. Kalküta'nın yeniden ele geçirilmesiyle, Konsey yeniden görevlendirildi ve Nawab'a karşı bir eylem planı hazırlandı. Fort William'ın tahkimatı güçlendirildi ve şehrin kuzey doğusunda bir savunma pozisyonu hazırlandı.
Bengal kampanyası
9 Ocak 1757'de, Kaptan Coote ve Binbaşı Kilpatrick komutasındaki 650 kişilik bir kuvvet , Kalküta'nın 23 mil (37 km) kuzeyindeki Hooghly kasabasına saldırdı ve yağmaladı . Bu saldırıyı öğrenen Nawab ordusunu kaldırdı ve 3 Şubat'ta ana cisimle birlikte Maratha Hendeği'nin ötesine kamp kurarak Kalküta'ya yürüdü . Siraj, karargahını Omichund'un bahçesine kurdu . Ordularından küçük bir ceset kasabanın kuzey banliyölerine saldırdı, ancak oraya yerleştirilen Teğmen Lebeaume komutasındaki bir müfrezeyle geri dövülerek elli mahkumla geri döndü.
Clive, 4 Şubat sabahı Nawab'ın kampına sürpriz bir saldırı başlatmaya karar verdi. Gece yarısı, 600 denizci, 650 Avrupalı tabur, 100 topçu, 800 sepoy ve 6 pounderden oluşan bir kuvvet Nawab'ın kampına yaklaştı. Saat 6: 00'da, yoğun bir sisin altında, öncü Nawab'ın, çakılları ve roketleriyle ateş ettikten sonra kaçan gelişmiş muhafızına geldi. Sağlarında süvarilerin dörtnala koşuşunu duyduklarında, Omichund'un bahçesinin karşısına gelene kadar bir süre ilerlemeye devam ettiler. Süvari, hat ateş etmeden önce İngiliz kuvvetlerinin 30 yarda (27 m) yakınına geldi, birçok kişiyi öldürdü ve geri kalanı dağıttı. Sis, yürüme mesafesinin ötesinde görüşü engelledi. Bu nedenle, hat yavaş hareket etti, piyade ve topçu her iki tarafa da rastgele ateş ediyordu. Clive, Nawab'ın bahçedeki odasına saldırmak için bahçenin güneyinde, dar ve yüksek bir geçit kullanmayı amaçlamıştı. Nawab'ın birlikleri geçide barikat kurmuştu. Saat 9:00 civarında, sis kalkmaya başladığında, askerler, Nawab'ın topçuları tarafından Maratha Çukurundan iki parça ağır topun atılmasıyla boğulmuştu. İngiliz birlikleri her taraftan süvari ve tüfek ateşi ile saldırıya uğradı. Nawab birlikleri daha sonra bir mil ötede bir köprü kurdular, Maratha Çukurunu geçtiler ve Kalküta'ya ulaştılar. Clive'in gücünün toplam zayiatı 57 öldürüldü ve 137 yaralandı. Nawab'ın ordusu 22 subay, 600 sıradan adam, 4 fil, 500 at, birkaç deve ve çok sayıda boğayı kaybetti. Saldırı, Nawab'ı 5 Şubat'ta Şirket ile Alinagar Antlaşması'nı imzalayarak , Şirketin fabrikalarını restore etmeyi, Kalküta'nın tahkimine izin vermeyi ve eski ayrıcalıkları geri getirmeyi kabul ederek korkuttu . Nawab ordusunu başkenti Murshidabad'a geri çekti .
De Bussy'nin Bengal'e yaklaşımı ve Avrupa'daki Yedi Yıl Savaşı'ndan endişe duyan Şirket, dikkatini Bengal'deki Fransız tehdidine çevirdi. Clive, Kalküta'nın 20 mil (32 km) kuzeyindeki Fransız kasabası Chandernagar'ı ele geçirmeyi planladı . Clive, Chandernagar'a saldırırsa Nawab'ın kimin tarafına müdahale edeceğini bilmesi gerekiyordu. Nawab kaçamak cevaplar gönderdi ve Clive bunu saldırıya rıza olarak yorumladı. Clive, 14 Mart'ta Chandernagar kasabası ve kalesinde düşmanlıklara başladı. Fransızlar, kaleye giden yollarda savunma hatları kurmuş ve savaş adamlarının geçişini önlemek için nehir kanalına birkaç gemi batırmıştı. Garnizon 600 Avrupalı ve 300 sepoydan oluşuyordu. Fransızlar, Hooghly'den Nawab'ın güçlerinden yardım beklediler, ancak Hooghly valisi Nandkumar'a hareketsiz kalması ve Nawab'ın Chandernagar'ı takviye etmesini engellemesi için rüşvet verilmişti. Kale iyi savunuluyordu, ancak Amiral Watson'ın filosu 23 Mart'ta kanaldaki ablukayı zorladığında, kıyıda iki batarya yardımıyla şiddetli bir savaş başladı. Deniz filosu, kaleden çıkan tüfek ateşi nedeniyle büyük zarar gördü. 24 Mart saat 9: 00'da Fransızlar tarafından ateşkes bayrağı gösterildi ve saat 15: 00'te teslimiyet sona erdi. Chandernagar'ı yağmaladıktan sonra Clive, Madras'a dönme ve Bengal'de kalma emirlerini görmezden gelmeye karar verdi. Ordusunu Hooghly kasabasının kuzeyine taşıdı.
Komplo
Nawab, Chandernagar'a yapılan saldırıyı öğrenince çileden çıktı. İngilizlere olan eski nefreti geri döndü, ancak şimdi İngilizlere karşı ittifaklarla kendini güçlendirme ihtiyacı hissetti. Nawab, kuzeyden Ahmed Şah Durrani komutasındaki Afganlar ve batıdan Marathalar tarafından saldırı korkusuyla boğuşuyordu . Bu nedenle, kanatlardan saldırıya uğrama korkusuyla tüm gücünü İngilizlere karşı konuşlandıramadı. İngilizler ile Nawab arasında derin bir güvensizlik yaşandı. Sonuç olarak Siraj, Cossimbazar'daki Fransız fabrikasının şefi Jean Law ve de Bussy ile gizli görüşmelere başladı. Nevvab ayrıca Rai Durlabh altında ordusu büyük bir bölümü taşınmış Plassey Cossimbazar 30 mil Murshidabad (48 km) güney adasında,.
Nawab'a karşı halkın hoşnutsuzluğu kendi mahkemesinde gelişti. Bengal tüccarları olan Seth'ler, Alivardi'nin hükümdarlığı dönemindeki durumun aksine, Siraj'ın hükümdarlığı döneminde servetlerinden korkuyorlardı. Herhangi bir şekilde tehdit edildikleri takdirde onları savunması için Yar Lutuf Khan'ı görevlendirmişlerdi. Siraj mahkemesindeki Şirket temsilcisi William Watts , Clive'e mahkemede hükümdarı devirmek için yapılan bir komplo hakkında bilgi verdi. Komplocular arasında ordunun maaş amiri Mir Jafar , bir tüccar ve ordudan birkaç subay olan Rai Durlabh, Yar Lutuf Khan ve Omichund vardı . Bu konuda Mir Jafar tarafından iletildiğinde, Clive bunu 1 Mayıs'ta Kalküta'daki seçilmiş komiteye havale etti. Komite ittifakı destekleyen bir karar aldı. Kalküta'ya yapılan saldırının tazminatı olarak İngilizlerle Mir Jafar arasında, savaş alanında İngilizlere destek ve onlara büyük miktarlarda para verilmesi karşılığında Nawab tahtına yükseltilmesi için bir anlaşma yapıldı. Tarihçi W. Dalrymple'a göre Jagat Seths, Clive ve Doğu Hindistan Şirketi'ne 4 milyon sterlin (2019 para biriminde yaklaşık 420 milyon sterlin), Şirket birliklerine ödeme yapmak için ayda 110.000 Rupi (2019'da yaklaşık 1.43 milyon sterlin) teklif etti. ve diğer arazi sahipliği hakları. 2 Mayıs'ta Clive kampını dağıttı ve birliklerin yarısını Kalküta'ya, diğer yarısını da Chandernagar'a gönderdi.
Mir Jafar ve Seth'ler, İngilizler ile kendisi arasındaki ittifakın Omichund'dan gizli tutulmasını istedi, ancak bunu öğrendiğinde, hissesi üç milyon rupiye (300.000 sterlin) çıkarılmazsa komploya ihanet etmekle tehdit etti. 2019'da 3 milyon sterlinin üzerinde olması). Bunu duyan Clive, Komiteye bir çare önerdi. İki antlaşma yapılmasını önerdi - gerçek olanı Omichund'a atıfta bulunmayan beyaz kağıt üzerine, diğeri ise Omichund'un istediği şartı içeren kırmızı kağıt üzerine, onu aldatmak için. Komite Üyeleri her iki antlaşmayı da imzaladılar, ancak Amiral Watson yalnızca gerçek olanı imzaladı ve imzasının hayali olanın üzerinde sahte olması gerekiyordu. Hem antlaşmalar hem de orduya, donanma filosuna ve komiteye bağışlar için ayrı makaleler, 4 Haziran'da Mir Jafar tarafından imzalandı.
Clive, 10 Mayıs 1773'te Parlamento'nun Hindistan'daki davranışına ilişkin soruşturma sırasında Avam Kamarası önünde ifade verdi ve kendini savundu:
Olarak Omichund, onun gizli kulu diye düşündü [bir mistranscription olabilir İngilizce ve Mösyö Dupree arasında yapılan bir anlaşmanın efendisini anlattı Dupleix ona saldırmak] ve rupi yoksun az dört o tavsiye için bir miktar aldı . Bunun Nabob'un tamamen güvendiği adam olduğunu anlayınca, kısa süre sonra onu amaçlanan devrimin en maddi motoru olarak görmek bizim hedefimiz oldu. Bu nedenle, amaç için gerekli olan böyle bir anlaşma yaptık ve taleplerini karşılamak için onunla bir anlaşma yaptık. Her şey hazırlandığında ve olayın akşamı atandığında Omichund, nabob mahkemesinde bulunan Bay Watts'a otuz rupi eksikliği ve yüzde beşinde ısrar ettiğini bildirdi. bulunması gereken tüm hazinelerin üzerine; buna hemen uyulmadığı takdirde, tamamını nabob'a ifşa edeceğini; ve o sırada mahkemede bulunan Bay Watts ve diğer iki İngiliz beyefendinin sabaha kadar kesilmesi gerektiğini. Bay Watts, bu bilgi üzerine, konseyde bana bir ekspres yolladı. Bu insanların hayatlarını kurtarmak ve amaçlanan olaya başarı sağlamak için bir taktik bulmakta tereddüt etmedim. Bu amaçla başka bir antlaşma imzaladık. Birine Kırmızı , diğerine Beyaz Antlaşma deniyordu . Bu antlaşma Amiral Watson dışında herkes tarafından imzalandı; ve onunla yaptığım konuşmada, kendimi ona ismini koymaya yeterince yetkili olduğunu düşünmeliydim. Amiral Watson'ın ismini antlaşmaya imzalayan kişiye gelince, bunu kendi huzurunda yapsın ya da yapmasın, söyleyemem; ama bunu yapmak için yeterli yetkiye sahip olduğunu düşündüğünü biliyorum. Bu antlaşma derhal, oyundan şüphelenmeyen Omichund'a gönderildi. Etkinlik gerçekleşti ve başarı da katıldı; ve House, tamamen ikna oldum, Şirketin varlığı tehlikedeyken ve bu insanların hayatları bu kadar tehlikeli bir şekilde konumlandırıldığında ve yıkılacağından emin olduğunda, bunun gerçek bir mesele olduğu konusunda benimle hemfikirim. Bu kadar büyük bir kötü adamı aldatmak için politika ve adalet.
Yaklaşım yürüyüşü
12 Haziran'da Clive'e, Chandernagar'da Kalküta'dan ordunun geri kalanıyla Binbaşı Kilpatrick katıldı. Birleşik kuvvet, 613 Avrupalı, sekiz saha parçası ve iki obüs kontrol eden 171 topçu, 91 topass , 2100 sepoy (çoğunlukla dusadh ) ve 150 denizciden oluşuyordu . Ordu, 13 Haziran'da Murshidabad'a doğru yola çıktı. Clive, Nawab hükümetinin baş memurları ile 9 Şubat anlaşmasına ilişkin şikayetlerini iletmek için ordusunu Murshidabad'a yürütme niyetini bildiren bir mektupla Nawab'ın habercilerini gönderdi. Avrupalılar malzeme ve toplarla birlikte 200 botla nehrin yukarısına çekilirken, Hint birlikleri kıyıya yürüdü. 14 Haziran'da Clive, Siraj'a bir savaş ilanı gönderdi. 15 Haziran'da İngilizlerle ittifak yaptığından şüphelenerek Mir Jafar'ın sarayına saldırı emri verdikten sonra, Mir Jafar'dan savaş alanında İngilizlere katılmama sözü aldı. Daha sonra tüm ordusunun Plassey'e taşınmasını emretti, ancak askerler, ödenmemiş maaşları serbest bırakılıncaya kadar şehri terk etmeyi reddettiler. Gecikme, ordunun Plassey'e ancak 21 Haziran'a kadar ulaşmasına neden oldu.
16 Haziran olarak, İngiliz kuvveti stratejik öneme sahip şehir ve kale lay 12 mil (19 km) kuzey bunlardan Paltee, ulaşmıştı Katwa . Büyük tahıl ve askeri malzeme depoları içeriyordu ve Aji nehri ile kaplıydı. 17 Haziran'da, Clive Başlıca altında 200 Avrupalı, 500 sepoys, bir alan parça ve küçük bir obüs bir kuvvet sevk COOTE ait 39 Ayak kale yakalamak için. Müfreze, gece yarısı indiklerinde kasabayı terk edilmiş olarak buldu. 19 Haziran günü şafak vakti Binbaşı Coote nehrin kıyısına gitti ve beyaz bir bayrak salladı, ancak yalnızca vurularak ve vali tarafından bir meydan okuma gösterisiyle karşılandı. Coote, İngiliz-Kızılderili gücünü böldü; Sepoylar nehri geçip surları ateşlerken, Avrupalılar kaleden uzaklaştı. Garnizon ilerleyen birlikleri görünce görevlerinden vazgeçip kuzeye kaçtılar. Başarıyı duyan Clive ve ordunun geri kalanı 19 Haziran akşamı Katwa'ya ulaştı.
Bu noktada Clive bir ikilemle karşı karşıya kaldı. Nawab, Mir Jafar ile barışmış ve onu ordusunun bir yanına göndermişti. Mir Jafar, Clive'e, aralarındaki anlaşmayı sürdürme niyetini bildiren mesajlar göndermişti. Clive sorunu subaylarına götürmeye karar verdi ve 21 Haziran'da bir savaş konseyi düzenledi. Clive'in önlerine sorduğu soru, mevcut şartlar altında, ordunun, başka bir yardım olmaksızın, derhal Cossimbazar adasına geçip Nawab'a saldırıp saldırmayacağı, yoksa Katwa'daki konumlarını güçlendirip güçlendirmeleri ve Maratha'lardan veya diğer Hint güçleri. Konseye katılan yirmi subaydan Clive dahil on üçü acil eyleme karşı çıkarken, Binbaşı Coote da dahil olmak üzere geri kalanı yakın zamandaki başarıyı ve birliklerin yüksek ruhunu gerekçe göstererek yanındaydı. Konsey dağıldı ve bir saatlik tartışmadan sonra Clive , 22 Haziran sabahı orduya Bhagirathi Nehri'ni ( Hooghly Nehri'nin başka bir adı) geçme emri verdi .
23 Haziran günü saat 1: 00'de, Plassey köyünün ötesindeki hedeflerine ulaştılar. 800 yarda (730 m) uzunluğunda ve 300 yarda (270 m) genişliğinde olan ve bir hendek ve çamur duvarıyla çevrili, Laksha Bagh adlı bitişik mango korusunu hızla işgal ettiler. Uzunluğu, Bhagirathi Nehri'ne çapraz olarak açılıydı. Nehrin kıyısındaki korunun biraz kuzeyinde, Clive'nin kamarasını aldığı kagir bir duvarla çevrili bir av köşkü duruyordu. Koru, Nawab'ın barınaklarından yaklaşık bir mil uzaktaydı. Nawab'ın ordusu Clive'in ordusundan 26 saat önce görevdeydi. Jean Yasasına göre bir Fransız müfrezesi iki gün içinde Plassey'e ulaşacaktı. Orduları, nehre dik açılarda 200 yarda (180 m) koşan ve ardından 3 mil (4.8 km) kuzey-doğu yönüne dönen toprak setlerin arkasında yatıyordu. Sağlam boyunca bu dönüşte topla monte edilmiş bir tabya vardı. Taburenin 300 yarda (270 m) doğusunda ağaçlarla kaplı küçük bir tepe vardı. İngiliz pozisyonuna doğru 800 yarda (730 m) küçük bir tanktı (rezervuar) ve daha güneyde 100 yarda (91 m) daha büyük bir tanktı ve her ikisi de büyük bir toprak höyüğüyle çevriliydi.
Savaş düzeni
|İngiliz-Hint Ordusu (Doğu Hindistan Şirketi)|
|Birim||Komutan||Tamamlayıcı|
|Başkomutanı||Albay Robert Clive|
|1. Lig ( 1. Madras Avrupa Alayı )||Binbaşı James Kilpatrick|
|2. Lig (1. Madras ve Bombay Avrupa Alayı)||Binbaşı Alexander Grant|
|3. Lig (HM 39. Ayak Alayı )||Binbaşı Eyre Coote|
|4.Bölüm (Bombay Avrupa Alayı)||Maj. George Frederick Guah (veya Guapp)|
|Sepoylar (1. Bengal Yerli Piyade)||2100|
|Topçu (9 Batarya, 12. Alay, Kraliyet Ağır Silahı )||Teğmen Hater


Cpt. William Jennings
|150 (100 topçu, 50 denizci)


6 saha parçası
2 obüs
|Bengal Ordusu|
|Birim||Komutan||Tamamlayıcı|
|Başkomutanı||Siraj-ud-daulah|
|İleri Süvari||
Mir Madan


Mohan Lal
|5.000 süvari


7.000 piyade
|Sol kanat||Mir Jafar||15.000 süvari


35.000 piyade
|Merkez||Yar Lutuf Khan|
|Sağ kanat||Rai Durlabh|
|Topçu||53 parça (çoğunlukla 32, 24 ve 18 pounder)|
|Fransız Topçu||St. Frais||50 Fransız topçu


6 saha parçası
Savaş
23 Haziran günü şafak vakti Nawab'ın ordusu kamplarından çıktı ve koruya doğru ilerlemeye başladı. Orduları her türden 30.000 piyade, kibrit, kılıç, mızrak ve roket ile silahlanmış, kılıç veya uzun mızrakla donanmış, çoğu 32, 24 ve 18 pounder olmak üzere 300 topçu tarafından serpiştirilmiş 20.000 süvariden oluşuyordu. Ordu ayrıca de St. Frais komutasında kendi saha parçalarını yöneten yaklaşık 50 Fransız topçudan oluşan bir müfrezeyi içeriyordu. Fransızlar, korunun bir mil içinde, iki büyük parça ile ilerletilen dört hafif parça ile daha büyük tankta pozisyon aldılar. Arkalarında Nawab'ın sadık generali Mir Madan Khan ve Diwan Mohanlal tarafından komuta edilen 5.000 süvari ve 7.000 piyade grubu vardı . 45.000 numaralı ordunun geri kalanı, küçük tepeden korunun güney açısının 800 yarda (730 m) doğusundaki bir konuma kadar bir yay oluşturdu ve Clive'in nispeten daha küçük ordusunu çevrelemekle tehdit etti. Ordusunun sağ koluna Rai Durlabh, merkez Yar Lutuf Khan ve İngilizlere en yakın sol kol Mir Jafar tarafından komuta ediliyordu.
Clive, Mir Jafar'dan gelecek haberleri bekleyerek av kulübesinin çatısından gelişen durumu izledi. Askerlerine korudan ilerlemelerini ve daha büyük tanka bakmalarını emretti. Ordusu, 100 Topasses, 2100 sepoys ( dusadhs ) ve 50 denizcinin yardım ettiği 100 topçu askere sahip 750 Avrupalı piyadeden oluşuyordu . Topçu sekiz adet 6 pounder ve iki obüsden oluşuyordu. Avrupalılar ve Topasses, her iki tarafta üç adet 6 pounder ile çevrelenen dört bölüm halinde hattın ortasına yerleştirildi. Sepoylar eşit bölümler halinde sağa ve sola yerleştirildi. Clive, Fransız ateşine karşı koymak için ordusunun sol tümeninin 200 yarda (180 m) kuzeyindeki bazı tuğla fırınların arkasına iki tane 6 pounder ve iki obüs astı.
Savaş başlıyor
Saat 8: 00'de, daha büyük tanktaki Fransız topçu, 39. Alayın el bombası bölüğünden ilk atışını yaparak birini öldürdü ve diğerini yaraladı. Bu, bir sinyal olarak, Nawab'ın topçularının geri kalanı ağır ve sürekli bir ateş başlattı. İngilizlerin gelişmiş saha parçaları Fransız ateşine karşı çıktı, taburdakiler ise Nawab'ın topçularının geri kalanına karşı çıktı. Atışları topçuları hareketsiz kılmak yerine piyade ve süvari tümenlerini vurdu. 8: 30'da İngilizler 10 Avrupalı ve 20 sepoy kaybetmişti. Gelişmiş topçuları tuğla fırınlarda bırakan Clive, ordunun korunun göreceli barınağına geri çekilmesini emretti. Setin korunması nedeniyle İngilizlerin zayiat oranı önemli ölçüde düştü.
Mir Madan Khan'ın Ölümü
Üç saatin sonunda önemli bir ilerleme olmadı ve her iki tarafın pozisyonları değişmedi. Clive, önündeki yolu tartışmak için ekibini bir toplantıya çağırdı. Şimdiki konumun akşam karanlığına kadar devam edeceği ve gece yarısı Nawab'ın kampına saldırı girişiminde bulunulması gerektiği sonucuna varıldı. Konferanstan kısa bir süre sonra şiddetli bir yağmur fırtınası meydana geldi. İngilizler cephanelerini korumak için brandalar kullanırken, Nawab'ın ordusu böyle bir önlem almadı. Sonuç olarak, barutları sırılsıklam oldu ve ateş hızları azalırken, Clive'in topçuları sürekli ateş etmeye devam etti. Yağmur dinmeye başlayınca, İngiliz silahlarının yağmur nedeniyle etkisiz hale geldiğini varsayan Mir Madan Han, süvarilerini saldırıya geçirdi. Ancak İngilizler, ağır üzüm atışıyla, Mir Madan Han'ı ölümcül şekilde yaralayarak ve adamlarını geri püskürttüler.
Siraj, görevlileri ve subaylar tarafından kuşatılan top seferi boyunca çadırında kaldı ve ona zafer garantisi verdi. Mir Madan'ın ölümcül şekilde yaralandığını duyduğunda, derinden rahatsız oldu ve Mir Jafar'la uzlaşmaya çalıştı, türbanını yere fırlattı ve ona onu savunması için yalvardı. Mir Jafar hizmetlerini vaat etti, ancak bu karşılaşmanın haberini hemen Clive'e göndererek onu ilerlemeye çağırdı. Mir Jafar'ın Nawab'ın çadırından çıkmasının ardından, Rai Durlabh, Siraj'ı ordusunu sağlamlaştırmanın arkasına çekmeye çağırdı ve ona savaşı generallerine bırakarak Murshidabad'a dönmesini tavsiye etti. Siraj bu tavsiyeye uydu ve Mohan Lal komutasındaki birliklere sağlamlaştırmanın arkasına çekilmelerini emretti. Daha sonra bir deveye binerek 2.000 atlı ile birlikte Murshidabad'a doğru yola çıktı.
Savaş alanı manevraları
Saat 14:00 civarında, Nawab'ın ordusu top atışını durdurdu ve kuzeye geri dönmeye başladı, St. Frais ve topçuları desteksiz kaldı. Nawab'ın kuvvetlerinin emekli olduğunu gören Clive av kulübesinde dinlenirken İngiliz kuvvetlerinin başında kalan Binbaşı Kilpatrick, Aziz Frais'in konumu ele geçirilebilirse emekli olan düşmanı vurma fırsatını fark etti. Clive'e eylemlerini açıklamak için bir subay göndererek 39. Alay'dan iki bölük ve iki saha parçası aldı ve St. Frais'in pozisyonuna doğru ilerledi. Clive mesajı aldığında aceleyle müfrezeye gitti ve Kilpatrick'i emir almadan yaptıkları için kınadı ve ordunun geri kalanını korudan getirmesini emretti. Clive daha sonra orduyu, Fransız topçularının daha fazla eylem için hazırlık yapan, Fransız topçularının ayaklanmaya çekildiği saat 15: 00'te alınan St. Frais'in pozisyonuna karşı yönlendirdi.
İngiliz kuvvetleri daha büyük tanka doğru ilerlerken, Nawab ordusunun sol kolunun geri kalanının arkasında kaldığı görüldü. Bu bölümün arkası korunun kuzey ucuyla aynı hizada bir noktaya ulaştığında sola dönerek koruya doğru yürüdü. Clive, Mir Jafar'ın tümeni olduğunun farkında olmadan, amaçlanan hedefin bagajı ve depoları olduğunu düşündü ve ilerlemelerini kontrol etmek için Kaptan Grant ve Teğmen Rumbold komutasında üç müfreze ve John Johnstone'un komutasında bir saha parçası gönderdi. Tarla parçasının ateşi, Nawab ordusunun geri kalanından izole kalan tümenin ilerlemesini durdurdu.
Bu arada, İngiliz saha parçaları, daha büyük tankın tepesinden Nawab'ın kampında bir top ateşi başlattı. Sonuç olarak, Nawab'ın askerlerinin ve topçularının çoğu, sağlam bir yerden çıkmaya başladı. Clive, birliklerinin ve topçularının yarısını daha küçük tanka, diğer yarısını da 200 yarda (180 m) solunda yükselen bir yere kadar ilerletti ve yaklaşan trenleri kafa karışıklığı yaratarak daha büyük bir verimlilikle sağlam bir şekilde bombardıman etmeye başladı. Nawab'ın birlikleri, çakıllarını tabyaların doğusundaki tepedeki deliklerden, hendeklerden, oyuklardan ve çalılardan ateşlerken, St. Frais topçu ateşini tabandan sürdürdü. Süvari suçlamaları da İngiliz tarla parçaları tarafından geri püskürtüldü. Ancak, İngiliz kuvveti kayıplarının çoğunu bu aşamada sürdürdü.
Bu noktada Clive, kalan tümenin Mir Jafar olduğunu fark etti ve çabalarını tabyayı ve doğusundaki tepeyi ele geçirmek için yoğunlaştırdı. Clive, merkezdeki ana kuvvet tarafından desteklenen tepe ve tepedeki iki müfrezenin eşzamanlı saldırılarıyla üç yönlü bir saldırı emri verdi. 39. Alay'ın Binbaşı Coote komutasındaki iki el bombası bölüğü, düşman ateş etmeden kaçtıktan sonra 16: 30'da tepeyi aldı. Coote, onları enkaz boyunca takip etti. Redoubt, St. Frais'in geri çekilmek zorunda kalmasından sonra da çekildi. Saat 17: 00'de İngilizler, dağınık bir ordunun bıraktığı yerleşkeyi ve kampı işgal etti. İngiliz birlikleri saat 20: 00'de Daudpur'un 6 mil (9.7 km) ötesinde yürüdü ve durdu.
İngiliz kayıplarının 22 ölü ve 50 yaralı olduğu tahmin edildi. Öldürülenlerden üçü Madras Topçuları, biri Madras Alayı ve biri Bengal Avrupa Alayıydı. Yaralılardan dördü 39. Alay, üç Madras Alayı, dört Madras Topçu, ikisi Bengal Avrupa Alayı, biri Bengal Topçusu ve biri Bombay Alayıydı. Sepoyların kayıplarından dört Madras ve dokuz Bengal sepoyları öldürülürken on dokuz Madras ve on bir Bengal sepoyu yaralandı. Clive, Nawab'ın gücünün birkaç kilit subay dahil 500 kişiyi kaybettiğini tahmin ediyor.
Sonrası
23 Haziran akşamı Clive, Mir Jafar'dan kendisiyle görüşmek isteyen bir mektup aldı. Clive, ertesi sabah Daudpur'da Mir Jafar ile buluşacağını söyledi. Mir Jafar sabah Daudpur'daki İngiliz kampına geldiğinde, Clive onu kucakladı ve Bengal , Bihar ve Odisha'nın Nawab'ı olarak selamladı . Daha sonra Mir Jafar'a, Siraj'ın kaçmasını ve hazinesinin yağmalanmasını önlemek için Murshidabad'a acele etmesini tavsiye etti. Mir Cafar, 24 Haziran akşamı birlikleriyle Mürşidabad'a ulaştı. Clive, hayatına yönelik olası bir girişimin söylentilerinin ardından 29 Haziran'da 200 Avrupalı asker ve 300 sepoydan oluşan bir muhafızla Murshidabad'a geldi. Clive, Mir Jafar ve memurları tarafından kabul edildiği Nawab'ın sarayına götürüldü. Clive Mir Jafar'ı tahta oturttu ve Nawab olarak konumunu kabul ederek ona bir tabak altın rupi hediye etti.
Siraj-ud-daulah, 23 Haziran gece yarısı Murshidabad'a ulaşmıştı. Bazılarının ona İngilizlere teslim olmasını, bazılarının savaşı sürdürmesini ve bazılarının da uçuşunu uzatmasını tavsiye ettiği bir konsey çağırdı. 24 Haziran saat 22: 00'de Siraj kılık değiştirerek karısı ve değerli mücevherleriyle bir teknede kuzeye kaçtı. Niyeti Jean Law'un yardımıyla Patna'ya kaçmaktı . 24 Haziran gece yarısı Mir Jafar, Siraj'ın peşinde birkaç parti gönderdi. 2 Temmuz'da Siraj Rajmahal'a ulaştı ve ıssız bir bahçeye sığındı, ancak kısa süre sonra keşfedildi ve daha önce Siraj tarafından tutuklanan ve cezalandırılan bir adam tarafından Mir Jafar'ın kardeşi yerel askeri valiye ihanet edildi. Kaderi Mir Jafar başkanlığındaki bir konsey tarafından belirlenemedi ve o gece Siraj'ı öldüren Mir Cafer'in oğlu Miran'a teslim edildi. Kalıntıları ertesi sabah Murshidabad sokaklarında gösterildi ve Alivardi Han'ın mezarına gömüldü .
İngilizler ile Mir Jafar arasında yapılan antlaşmaya göre İngilizler, Maratha Çukuru ve onun 600 yarda (550 m) içindeki tüm araziyi ve Kalküta ile deniz arasındaki tüm arazinin zamindarisini ele geçirdiler . 1717 fermanını teyit etmenin yanı sıra, antlaşma ayrıca donanma filosuna, orduya ve komiteye yapılan bağışlar da dahil olmak üzere 22.000.000 rupinin (2.750.000 £) İngilizlere kayıpları için iade edilmesini gerektiriyordu. Ancak, Siraj-ud-daulah'ın serveti beklenenden çok daha az olduğu için, 29 Haziran'da Seths ve Rai Durlabh ile yapılan bir konsey, miktarın yarısının derhal ödenmesine karar verdi - üçte ikisi bozuk para ve mücevherlerde ve diğer değerli eşyalarda üçte biri. Konsey sona erdiğinde, Omichund'a anlaşmayla ilgili hiçbir şey almayacağı ve delirdiğini duyduğu açıklandı.
Etkileri
Siyasi etkiler
Plassey savaşının bir sonucu olarak, Fransızlar artık Bengal'de önemli bir güç değildi. 1759'da İngilizler Masulipatam'da daha büyük bir Fransız garnizonunu mağlup ederek Kuzey Circars'ı güvence altına aldı . 1759'a gelindiğinde Mir Jafar, İngilizlerin bir astı olarak pozisyonuna tahammül edilemeyeceğini hissetti. Hollandalıları İngilizlere karşı ilerlemeye ve onları Bengal'den çıkarmaya teşvik etmeye başladı . 1759'un sonlarında Hollandalılar, Britanya ve Hollanda resmi olarak savaşta olmasa da , Bengal yerleşimleri Chinsura'yı güçlendirmek bahanesiyle Java'dan Bengal'e yedi büyük gemi ve 1400 adam gönderdi . Ancak Clive, kara ve deniz yoluyla acil taarruz operasyonları başlattı ve 25 Kasım 1759'da Chinsura Muharebesi'nde çok daha büyük Hollanda kuvvetini yendi . İngilizler daha sonra Mir Jafar'ı görevden aldı ve Mir Qasim'i Bengal'in Nawab'ı olarak yerleştirdi . İngilizler artık Bengal'deki en önemli Avrupalı güçtü. Clive, sağlığı bozulduğu için İngiltere'ye döndüğünde, Plassey'li Baron Clive olarak İrlandalı bir eşle ödüllendirildi ve ayrıca İngiliz Avam Kamarası'nda bir koltuk elde etti .
Mücadele Deccan ve Hyderabad'ın Arcot , Wandewash , Tanjore ve Cuddalore gibi bölgelerinde devam etti ve 1761'de Albay Eyre Coote, Hyder Ali tarafından desteklenen , Pondicherry'de de Lally komutasındaki bir Fransız garnizonunu yendiğinde sonuçlandı . Fransızlar, 1763'te Paris Antlaşması yoluyla Pondicherry'ye iade edildiler, ancak Hindistan'daki eski itibarlarını bir daha asla geri alamadılar. İngilizler, gerçekte, sonraki yıllarda alt kıtanın yöneticileri olarak ortaya çıkacaktı.
Ekonomik etkiler
Plassey Savaşı ve İngiliz Doğu Hindistan şirketinin sonuçta elde ettiği zafer, Hindistan'ın çeşitli eyaletlerinde onlar tarafından kurulan kukla hükümetlere yol açtı. Bu, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi tarafından vergi tahsilatı adına aşırılıkların, yanlış uygulamaların ve zulmün serbest bırakılmasına yol açtı.
Bugün savaş alanı
Savaş alanına Palashi Anıtı adı verilen bir anıt inşa edildi .
Ayrıca bakınız
Notlar
Referanslar
- Stanhope, Philip H. (1853), Utrecht Barışından Versailles Barışına İngiltere Tarihi (1713-1783) , IV , Leipzig: Bernhard Tauchnitz, ISBN 1-4069-8152-4, OCLC 80350373
- Orme Robert (1861), MDCCXLV , II , Madras: Athenaeum Press, OCLC 46390406 yılından itibaren Indostan'daki İngiliz Milletinin Askeri İşlemlerinin Tarihi
- Malleson George B. (1885), 1746'dan 1819'a kadar Hindistan'ın Belirleyici Savaşları , Londra: WH Allen, ISBN 0-554-47620-7, OCLC 3680884
- Harrington, Peter (1994), Plassey 1757, Clive of India's Finest Hour; Osprey Kampanya Serisi # 36 , Londra: Osprey Publishing, ISBN 1-85532-352-4
- Hill, SC, ed. (1905), 1756-1757'de Bengal , Indian Records, 1 , Londra: John Murray, ISBN 1-148-92557-0, OCLC 469357208
- Campbell, John; Watts, William (1760), "Bengal'deki Devrimin Anıları, Anno Domini 1757" , World Digital Library , 30 Eylül 2013 tarihinde alındı
- Naravane, MS (2014), Onurlu Doğu Hindistan Şirketi Savaşları , APH Publishing Corporation, ISBN 9788131300343
daha fazla okuma
- Chaudhary, Sushil (2000). İmparatorluğa Prelude: 1757 Plassey Devrimi . Yeni Delhi: Manohar. ISBN 81-7304-301-9.
- Datta, KK (1971). Siraj-ud-daulah . Kalküta: Sangam Kitapları. ISBN 0-86125-258-6.
- Gupta, BK (1962). Sirajuddaulah ve Doğu Hindistan Şirketi . OCLC 1240808 .
- Hill, SC (1903). Bengal'deki Üç Fransız: 1757'de Fransız Yerleşimlerinin Ticari Harabesi . Londra. ISBN 1-4264-4475-3.
- Marshall, PJ (1987). Bengal - İngiliz Köprübaşı . Cambridge. ISBN 0-521-02822-1.
- Ray, Indrajit (2011). Bengal Endüstrileri ve İngiliz Sanayi Devrimi . Routledge. ISBN 978-1136825521.
- Mızrak, Thomas GP (1975). Bengal Ustası - Clive ve Hindistan'ı . Londra. ISBN 0-500-25041-3.
- Strang Herbert (1904). Clive's Command - Hindistan İçin Mücadelenin Hikayesi . ISBN 1-4069-1756-7.
- McAleer, John (2017). Hindistan'ı Resmetmek: Doğu Hindistan Şirketi'nin İnsanları, Yerleri ve Dünyası . Niyogi Kitapları. ISBN 978-8193393543.
- London Magazine'den, 1760 dolaylarında basılmış, elle renkli savaş haritası
- "Plassey Savaşı" . Murshidabad Resmi Web Sitesi . 22 Mayıs 2003 tarihinde orjinalinden arşivlendi . - savaş alanının temel haritası
- Mohsin, KM; Chaudhury, Sushil (2012). "Palashi, Savaşı" . Gelen İslam, Sirajul ; Jamal, Ahmed A. (editörler). Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (İkinci baskı). Bangladeş Asya Topluluğu .
- Plassey'nin Google Earth görünümü