Canlı varlıklar , bileşimlerinde çiğ, cansız madde içinde olmayan bir dizi öğeye sahip olan organizmalardır .
Canlılar olarak kabul edilmek üzere bu organizmalar, karmaşıklıklarına göre, başkalarında ortaya çıkan ortak özelliklere sahiptir.
Canlıların temel özellikleri şunlardır:
1. DNA var
Bir canlı varlığının ilk özelliği, yaşamsız bir varlıkla karşılaştırıldığında, karmaşık kimyasal bileşimidir.
Canlı bir canlı, DNA (deoksiribonükleik asit) ve RNA (ribonükleik asit) tarafından oluşturulan nükleik aside sahip olan organizmadır. Nükleik asit, insan genetik materyali ve kalıtsal özelliklerin aktarılmasından sorumludur. Bu, sadece canlılarda bulduğumuz bir kompozisyon.
DNA ve RNA farklı fonksiyonlara sahiptir. DNA, canlılardan genetik bilgi içerir, RNA üretir ve hücresel aktiviteyi kontrol eder.
RNA zaten vücuttaki proteinleri sentezler ve genetik bilgiyi gönderir, böylece proteinlerin sentezi hücrelerde olur.
DNA ve RNA zincirleri.
Tüm canlı organizmalar bileşimlerinde karbon, hidrojen, oksijen ve azot gibi organik elementlere sahiptir. Ayrıca su ve mineraller gibi inorganik bileşiklere sahiptirler.
Bir canlı varlığının bileşiminde de bulunabilir, ancak daha küçük miktarlarda fosfor ve kükürt.
DNA ve RNA hakkında daha fazla bilgi edinin.
2. Yaşam döngüsü boyunca gidin
Her canlı, içinde doğduğu, büyüdüğü, çoğaldığı ve öldüğü bir yaşam döngüsünden geçer. Bazı türler tüm döngüyü tamamlayamasa da, kendisini canlı bir organizmanın önemli bir özelliği olarak yapılandırır.
Yetişkinlikte, canlıların kendilerini yeniden üretmeleri gerekir, yani, kendi türlerinin sürekliliğini güvence altına almanın bir yolu olarak, kendine benzer özelliklere sahip yeni canlılar üretmek gerekir.
Üreme aseksüel veya cinsel olarak gerçekleşebilir. Eşeysiz üreme, bir organizma yeni organizmalara yol açan iki veya daha fazla parçaya bölündüğünde meydana gelir. Tek hücreli canlılarda eşeysiz üreme yaygındır.
Cinsel üreme, bir erkek ve bir dişi gamet arasındaki çapraz kaynaklı menet adı verilen özel hücrelerin oluşumundan oluşur. Cinsel üreme çok hücreli varlıklarda gerçekleşir.
3. Hücreler tarafından oluşturulur
Canlıların bir diğer önemli özelliği de hücresel organizasyonlarıdır. Virüsler hariç tüm canlı organizmalar, hücreler olarak bilinen birimlerden oluşur.
Temel olarak hücre yapısı, hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek tarafından oluşturulur.
Hücreler prokaryotlar veya ökaryotlar olabilir. Hücresel materyali sitoplazmadan ayıran plazma zarı olmadığında prokaryotturlar . Bu nükleer membran bulunduğunda ökaryotlar .
Hücrenin çekirdeğinde, canlıların kalıtsal özelliklerinin aktarılmasından sorumlu genlerin bulunduğu DNA olan kromozomlar bulunur.
Hücrelerle ilgili olarak canlılar ayrıca şu şekilde sınıflandırılabilir:
- tek hücreli: monera (bakteri ve siyanobakteriler), protistler (protozoa ve algler) ve bazı mantarlar gibi tek bir hücre tarafından oluşturulan varlıklardır,
- pluriküler: genel olarak hayvanlar, bitkiler ve mantarlar gibi birkaç hücre tarafından oluşturulan canlılardır.
Hücre ve DNA hakkında daha fazla bilgi edinin.
4. Adaptasyonlarına göre büyümek
Canlıları büyütebilmek için, çevreden sağkalımları için gerekli besinleri alır ve bu sayede hücreleri hacimsel olarak artar, organizmayı çoğaltır ve arttırır.
Ancak, hayatta kalabilmek için canlıların farklı durumlara adapte olması gerekir. Örneğin, ışık, ses, hareket edebilen, hormon üretebilen vb. Gibi çevresel uyarıcılara tepki verebilirler.
Bir canlı doğduğunda, bir veya daha fazla genetik özelliklerin değişmesi olan mutasyon olgusu ortaya çıkabilir. Mutasyonlar, bir veya daha fazla gendeki değişimden veya kromozomlarındaki değişimden kaynaklanır.
Eğer mutasyon embriyo oluşumuna katılan hücrelerde meydana gelirse, üreme yoluyla yavrulara bulaşabilir. Bu nedenle mutasyon, yeni canlı türlerinin ortaya çıkışını ve mevcut bazılarının evrimini açıklayabilir.
5. metabolizma süreci yapmak
Doğduktan sonra, canlılar vücudundaki sabit kimyasal reaksiyonlardan geçer, burada basit moleküller enerji harcaması ile bir sentez reaksiyonundan daha karmaşık moleküllere dönüşür. Bu sürece anabolizm denir.
Bu moleküller ayrıca, daha basit moleküller haline gelip, katabolizmaya neden olan kırılabilir. Katabolizmada, vücudun enerji aldığı, bozunma adı verilen bir reaksiyon gerçekleşir.
Anabolizm ve katabolizma, hücrelerdeki kimyasal değişikliklerden sorumlu olan biyokimyasal reaksiyonların farklı aşamalarıdır.
Bu iki süreç birlikte, canlılığın evrime devam etmesi ve sürekli büyümesi için gerekli olan metabolizmayı oluşturur.
Metabolizma, Evrim hakkında daha fazla bilgi edinin ve anabolizm ile katabolizma arasındaki farkı öğrenin.
6. Beslenme ve solunum yoluyla enerji üretin
Canlı bir şeyin metabolizmasının düzgün çalışabilmesi için organizmanın çok fazla enerji tüketmesi gerekir. Bu enerji iki kaynaktan gelir: beslenme ve nefes alma yoluyla.
beslenme
Beslenme şekli ile ilgili olarak, organizmalar ototrofik veya heterotrofik olabilir. Ototrofik organizmalar, esasen fotosentez veya kemosentez (örneğin bitkiler ve sebzeler) yoluyla kendi yiyeceklerini üretenlerdir.
Fotosentez, enerjiye (glikoz) dönüşen su ve karbondioksiti emme işlemidir. Klorofil ve güneş ışığının enerjisi ile yapılan bu işlemde, hava temizliği oksijenin salınması ile gerçekleşir.
Kemosentez, karbon dioksit ile gerçekleştirilen organik bileşiklerin sentezlenmesi (ayrıştırılması) işlemidir. Bu süreç canlı organizmalara enerji sağlar.
Sırasıyla, heterotrofik organizmalar çevreden organik madde toplayanlardır, yani insanlar, mantarlar ve bakteriler gibi diğer canlıları besleyerek yiyeceklerini üretemez ve fotosentez yapamazlar.
nefes
Solunum ile ilgili olarak, organizmalar anaerobik veya aerobik olabilir. Anaerobik organizmalar moleküler oksijen yokluğunda enerji üretir ve aeroblar enerjilerini almak için oksijen kullanan organizmalardır.
Autotrophs, Heterotrophs ve Fotosentezin anlamı hakkında daha fazla bilgi edinin.