Efez Mozaikleri
Antik Yunan ve Roma dönemine tarihlenen mozaik, sanatın en eski, en dayanıklı ve göz alıcı anlatım biçimlerinden biridir. Roma'dan Akdeniz'e ve Kuzey Afrika'ya yayılan mozaik daha sonra Avrupa'ya ulaştı. Roma İmparatorluğu'nun sona ermesiyle birlikte İran ve Bizans'ta mozaik sanatı gelişti. Bizans dönemi mozaik çalışmaları, Rönesans'a kadar devam eden ve gelişen antik dünyanın yansımalarını taşıyordu. Rönesans'tan sonra mozaik önemini yitirmiş ve resimler çok sevilmiştir. Sanat, 20. yüzyılda modern sanatla birlikte ortaya çıkmıştır.
Efes'teki mozaikler, antik sanat ile Helenistik sanatın rafine üslubu olarak tanımlanabilecek Roma Dönemi sanatını, farklı karakterlerin birleşimini, mitoloji ve estetiğin birlikteliğini gözler önüne sermektedir. Roma'nın doğu başkenti olan zengin Efes, elbette mozaik sanatının eşsiz eserlerine sahipti. Devletlerin Roma sanatı üzerindeki etkisi açıkça görülüyordu. Özellikle Roma egemenliğindeki Anadolu'nun köklü tarihi ve kültürü, Roma sanatına yeni bir tat katmıştır. Tapınaklar, yollar ve evler muhteşem mozaiklerle süslenmişti. Mozaikler yaygın olarak siyah beyaz ve geometrik olmakla birlikte, geometrik bordürler içinde mitolojik referansları olan renkli düzenlemeler de tipik Roma stili olarak karşımıza çıkmaktadır. Kahramanların ve valilerin hayatı, mitolojik hikayeler, savaşlar ve avcılık mozaiklerde başarıyla anlatılırken, renklerin değişimi çok doğal bir şekilde akıyor. Gölgelerin mükemmel kullanımı, dekorun derinliğini zenginleştiriyor. Efes'in teras evleri, Efeslilerin yaşam biçiminde mozaiklerin önemini ortaya koyan çok etkileyici.