İnsanoğlu, hayatını devam ettirebilmek için pek çok bitki yetiştirmektedir. Enginar da onlardan biridir. İlk kez Etiyopya’da yetiştirildiği bilinen enginar, Mısır üzerinden Avrupa'ya ulaşmış ve burada da enginar yetiştiriciliği giderek yaygınlaşmıştır.
Enginar Ne Zaman Dikilir?
Enginar çoğunlukla Ege ve Akdeniz bölgelerinde Ekim ayı gelince dikilir. Marmara bölgesinde ise enginarın dikim zamanı Kasım ayına rastlar. Karadeniz bölgesi için enginar ekiminin yapıldığı dönem Mart-Nisan aylarına tekabül etmektedir.
Enginar Nasıl Dikilir Ekilir?
Enginarın derin kökleri, yoğun gübre içeren bir toprağa ihtiyaç duyar. Her ay yeniden gübre vermek, belli aralıklarla sulamak gerekir.
Enginar ekmek için toprakta çukurlar açın, ardından güzelce sulayın. Enginar köklerini çukurda meydana gelen çamurun içerisine gömün. Köklerin üzerinde bulunan yeni filizler ya da filizlenecek yumrumsu düğmeler yukarıya doğru bakmalıdır. Bu şekilde gömülürse çıkması daha kolay olacaktır. Köklerin çevresini çamura bulamak ve hava kabarcığı kalmasını önlemek gerekir. Eğer hava kalırsa maalesef kök çürüyüp bozulur. Saplar ve saçaklar dışarıda bırakılmalıdır veya tamamıyla toprağın altına gömülmelidir. Bir bölümü toprağın altında, bir kısmı da toprak üzerinde bırakılabilir. Enginarların yeri daha belirgin olsun diye her çukura birer sopa saplanmalıdır.
Enginar üretimi gerek Türkiye'de, gerekse yurt dışında vejetatif yöntemlerle gerçekleştirilmektedir. İtalya'da ve Fransa'da ise direkt tohumla üretim yapılmaktadır. Sürgünlerle yapılan üretim daha yaygındır. İlk dikimi yapılacak enginar plantasyonlarında evvelâ toprak derin bir şekilde açılır. Ardından içerisi gübrelenir. Derin dikim yapıldıktan sonra toprağı tırmık kullanarak kapatmalıdır. Böylece üretime hazır duruma getirilmiş olur. Gübre takviyesi her ay 1 defa yapılmalıdır. Öte yandan bitki mineralli torf yardımıyla desteklenmelidir. Bunu da belli aralıklarla tekrarlamak gerekir.
Sıra sıra giderek dikim yapmak daha doğrudur. Sıra aralarında 1 metreden fazla mesafe bulunmamalıdır. Çok yıllık bir bitki olan enginar; her sene ilkbaharda ve sonbaharda diplerinin açılmasına ihtiyaç duyar. 1-2 sürgün bırakılır. Sürgünlerin geri kalanları gövdesinden kesilip alınır. Böcekler ve yabancı otlar temizlenir. İlaçlama yapmayı ihmal etmemelidir. Bu, bitkilerin haşerelerden, tırtıllardan korunmasını sağlar. Tarım ilaçlarının satıldığı bir yerden 2 kg ilaç almanız yeterlidir. Bitkiyi ilaçlamaz, böceklere karşı önlem almazsanız maalesef zarar görmesi kaçınılmazdır. Böcekler bitkinize dadanıp onun belli kısımlarını yer ve kurutur. Bu da bitkinin çürümesine, hiçbir işe yaramamasına sebebiyet verir.
Enginar dikimi için 6-10 sürgün elde edilebilir.
Enginarın tohumla üretilmesi de mümkündür. Çoğaltma için ayırma yöntemi kullanılabilir. Çoğaltma işlemi için diplerde meydana gelen küçük fideleri ana gövdeden ayırmalıdır.
Enginar Hangi İklimde Yetişir?
Bu sebze ılık iklimi sever. Aşırı sıcak veya aşırı soğuk, bu sebzeye göre değildir. Kış mevsiminde sıcaklığın 0°Cden düşük olması hâlinde enginarın başları ve yaprakları büyük zarara uğrar. 20°C'den fazla sıcaklıklarda ise gelişim hızı azalır. Sıcaklık 25°C'nin üzerine çıkarsa bu, enginarın gelişimini durdurur. Kurak ve sıcak hava şartlarında sebzenin başı sertleşir, kalitesi bozulur. Akdeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde nem ve ılık iklim hâkimdir. Bu bölgeler enginar üretimi için gayet uygundur. İdeal sıcaklık ise 15-18 derecedir. Enginar yaz mevsiminde bulutlu ve serin, kış aylarında ise donsuz iklimde iyi yetişir.
Enginar İçin Hasat Zamanı Ne Zamandır?
Enginarın yaprakları açılmaya başladıysa hasat zamanı gelmiş demektir. Her hafta bir defa hasat yapmalıdır. Hasat gecikirse enginarın yapraklarında açılma olur, sertleşir. Bu durumdaki bir enginar tüketime uygun değildir. Ocak-Nisan ayları enginarın hasat zamanıdır.