Sevgili okurlarımız geçen hafta size süt dişlerinin öneminden bahsetmiştim bu hafta daimi dişlerin öneminden bahsedeceğim.
Daimi dişler ne zaman çıkmaya başlar ?
Genellikle 2.5 yaşından sonra çıkmasını tamamlayan süt dişleri ortalama 6 yaşından sonra dökülür ve yerine kalıcı dişlerin çıkması başlar. Çocukların ilk çıkan dişi genel olarak 1. azı dişidir. Kız çocuklarında kalıcı dişlerin sürülmesi daha erken başlayabilir. Süt dişlerinin sürülme ve düşme zamanları Üst Dişler Orta Kesici Diş : 8 ile 12. ay arasında çıkar ve 6 ile 7 yaşı arasında düşer Yan Kesici Diş : 9 ile 13. ay arasında çıkar ve 7 ile 8 yaşı arasında düşer Köpek Dişi : 16 ile 22. ay arasında çıkar ve 10 ile 12 yaşı arasında düşer Birinci Azı Dişi : 13 ile 19. ay arasında çıkar ve 9 ile 11 yaşı arasında düşer İkinci Azı Dişi : 25 ile 33. ay arasında çıkar ve 10 ile 12 yaşı arasında düşer Alt Dişler Orta Kesici Diş : 6 ile 10. ay arasında çıkar ve 6 ile 7 yaşı arasında düşer Yan Kesici Diş : 10 ile 16. ay arasında çıkar ve 7 ile 8 yaşı arasında düşer Köpek Dişi : 17 ile 23. ay arasında çıkar ve 9 ile 12 yaşı arasında düşer Birinci Azı Dişi : 14 ile 18. ay arasında çıkar ve 9 ile 11 yaşı arasında düşer İkinci Azı Dişi : 23 ile 31. ay arasında çıkar ve 10 ile 12 yaşı arasında düşer.
Bu yazıyı daha basit anlatışla özet olarak tabloda sizlere sunuyorum
Sürekli Dişler Sürme Zamanı
Keser dişler 6-7 yaş
Yan keser dişler 8 yaş
Köpek dişleri 10 yaş
Küçük azı dişleri 9-10 yaş
1. büyük azı dişi 6 yaş
2. büyük azı dişi 12 yaş
3. büyük azı dişi 17-21 yaş aras
Ağızda bulunan dişlerin sayısı adlandırılması
Kesici Dişler
Alt ve üst çenedeki ön dişler "Kesici Diş" olarak adlandırılır. Üst çenede genişliği 9-10 mm. olanlar orta kesici; 6-7 mm. olanlar ise üst yan kesicilerdir. Alt orta ve yan kesicilerin genişlikleri ise 6-7 mm. arasındadır.
Köpek Dişleri (Kanin)
"Köpek dişi" ve "göz dişi" adı da verilen kaninler kesici dişlerden sonra gelir, alt ve üst çenede sağlı-sollu birerden dört (4)tanedir. Uçları sivri olup koparmaya yararlar.
Azı Dişleri
Kaninlerin arkasında, azı dişleri yer alır. Yapı olarak birbirinden farklı olan azı dişleri, her bir yarım çenede, iki küçük azı, üç de büyük azı olmak üzere beşer tane ve bir çenede toplam on (10) tanedir. Bütün küçük azıların çiğneme ve kenetlenmeye yarayan ikişer tümsekçikleri vardır. Üst çenedeki büyük azıların dörder tümsekçiği; alt çenedeki büyük azıların beşer tümsekçiği vardır. Bu tümsekçiklere “tüberkül” adı verilmektedir.
Yirmi Yaş Dişleri (Akıl Dişleri)
Yirmi yaş dişi genelde yirmili yaşlarda ortaya çıkmaktadır bazen çıkar bazen çıkmaz ve gömülü kalabilir,gömülü kalan yirmi yaş dişleri bazen hiç bir engel teşkil etmediğinden ömür boyu kalabilirler.
Çocuğumun daimi dişleri geldi;
gelen darbelerden dişlerini nasıl korurum, dişi kırılırsa ne yapmalıyım, nerelere başvurabilirim?
Çocuğunuzu zararlı dış etkenlerden ne kadar koruyabilirseniz, dişinin kırılmasını da o kadar engelleyebilirsiniz. Özellikle ilköğretim döneminde okul ve bahçe kazaları çok olur ve o yaşta ağızda sürmüş olan özellikle üst ön dişler travmaya maruz kalır. Öyle ki; dişler çenedeki yerinden bile çıkabilir. Böyle bir durumda hemen diş hekimine başvurulmalıdır. Kırık parça sütün içinde bekletilebilir.
Sizlere geçen hafta yazdığım yazıda süt dişlerinin önemini ele almıştık ve o yazıda erken kaybedilen süt dişlerinin gelecekte çıkan daimi dişleri nasıl etkileyebileceğinden bahsetmiştik,erken kaybedilen süt dişleri daimi dişlerin çapraşık çıkmasına sebebiyet vermektedir ve bu neden ile daimi dişlerin bir sonraki aşamada ya Ortodonti (tel tedavisi)yada estetik gülüş tasarımı tedavisi görmesi gerekmektedir.Bu sıkıntılarla ve maddi külfetleri ile karşılaşmak istemiyorsanız hem kendiniz hem çocuklarınızın ağız ve diş sağlığına önem göstermeniz gerekmektedir.
Vücudun en önemli yapılarından ağız sağlığı ve dişlerin sağlığıdır.Bunu size tüm samimiyetim ile söylemek istiyorum ki sağlık ve mutluluk ağızdan başlar .
Dişlerin Konuşmaya Etkisi
Düzgün konuşmada dişlerin önemli rolleri vardır. Aşağıda ki birkaç örnek bu rolü vurgulamaktadır.
• DE ve TE sesleri, dil ucunun, üst kesicilerin damak tarafındaki eğiminden destek almasıyla çıkar.
• FE ve VE sesleri ise, alt dudağın, üst kesicilerin kesici uçlarına temas etmesiyle çıkar.
• SE sesi, karışık bir işlemle çıkar. Alt ve üst kesiciler birbiriyle temas halindeyken, dilin, azıların dil tarafındaki yüzeyinden destek alması ve dil ucunun da (kesiciler arasında bir oluk yapıp) hava borusu oluşturmasıyla gerçekleşir. ŞE ve JE sesleri de buna benzer bir işlemle gerçekleşir; fakat bu sırada dil ucu göreve katılmaz.
Dişler çene kemikleri, dişetleri, dil, damak, buların hepsi, çiğneme, tat alma, yutkunma ve konuşma ile ilgili görevlerini bir bütün halinde yürütürler.
Isırma ve Öğütme
Kesici dişler, yiyecekleri ısırmaya ve kesmeye yararlar. Üst diş kavisi, alt diş kavisinden daha geniştir ve onu her yönde taşar. Alt çenenin aşağıya kaymasıyla ağız açılır ve lokma kesici dişlerin arasına girer. Ağız kapatılınca, ısırma hareketi ile üst kesiciler alt kesiciler üzerinde bir makasın ağzı gibi kayar ve yiyecekleri koparır.
Öğütme işlemi alt çene eklemi ve çiğneme kaslarının uyumlu çalışması ve yana hareketlerle gerçekleşir. Besinleri iyi öğütebilmek için diş dizilerinin düzgün ve eksiksiz olması şarttır.
Diş Eti
Bir dişin dışarıdan sadece taç kısmı görülür ve diğer kısımları çene kemiği içinde gizlenmiştir; üzeri dişeti dokusu ile örtülüdür.Diş eti, sert, lifli ve kan dolaşımı ile iyi beslenen bir yapı olup; normal rengi uçuk pembedir. Sert ve kemiğe sıkı-sıkıya yapışan 4-5 mm'lik dişeti daha yumuşak bir bağlantı ile yanak ve dudak içini döşer; bu yapıya "Mukoza" denir.