Dünya Ülkeleri ve Yurtdışı Geziler Forumunda İskoçya Ülkesinin Özellikleri Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
iskocya nın belirgin özellikleri,
iskoçyayı tanıtan özellikleri maddeler halinde
-
01 Ağustos 2012 11:03
Asel
Bayan Üye
İskoçya Ülkesinin Özellikleri Hakkında Bilgi
İskoçya Ülkesinin Özellikleri
Avrupanın Kuzey Ülkesi (Scotland) İskoçyanın Bütün İlleri Şehirleri Hakkında Gerekli Bilgilerin Hepsini Paylaşalım.
İskoçya Ülke raporu, İskoçyanın illeri Nelerdir, Vikipedi, Haritası, Semtleri ve İskoçya cumhuriyeti ülkesinin illeri hakkında bütün bilgileri okuyalım.
Evet Sırasıyla Şimdi İskoçyanın Bütün Tüm Bilgileriniİstatistiklerini Tanıyalım Öğrenelim:
İskoçya, Büyük Britanya Adasının kuze*yinde bir bölgedir. Bir anakara ve yaklaşık 780 adadan oluşan İskoçya, Britanya Adalarının dörtte birini kaplar. Nüfusu yaklaşık 5.228.000 olan İskoçyanın en önemli kentleri Glasgow, Edinburgh, Aberdeen ve Dundeedir. Toplam yüzölçümü 78.772 km² dir.
Uzun süre bağımsız kaldıktan sonra 1707′de Birleşme Yasasıyla İngiltereye bağ*lanan İskoçya, egemenlik haklarının bir bölü*münü korumuştur. Kendine özgü bir hukuk ve eğitim sistemi ile ayrı bir kilisesi vardır.
Doğal Yapı
İskoçyanın kıyılarında çok sayıda koy ve haliç vardır. Güneydoğuda Forth, kuzeydo*ğuda Moray, güneybatıda Solway ve onun kuzeyinde Clyde körfezleri yer alır. Kaledonya Kanalı, Moray ile Lorne körfezlerini birleş*tirir. İskoçya doğal yapısı bakımından üçe ayrılır. Kuzeyde Glen More vadisiyle ikiye bölünen dağlık Highlands, ortada engebeli bir yapısı olan ve 600 metreye ulaşan tepelerle, kıyılardaki alçak ovalardan oluşan Lowlands ve güneyde Kuzey İskoçya kadar yüksek olmayan, vadilerle bölünmüş yaylalardan olu*şan Uplands vardır.
Yabanıl ve ıssız Highlands, doğal güzellik açısından İskoçyanın en çekici bölgesidir. Burada en büyüğü Ness Gölü olan bir dizi göl vardır. Glen More vadisinin güneyinde yer alan Grampian Dağlarfnda 1.343 metre yük*seklikteki Ben Nevis Tepesi, İngilterenin de en yüksek noktasıdır.
İskoçyada ırmaklar kısadır. Orta bölgede Spey, Don ve Dee, Lowlandsde Tay ve Forth, Uplandsde Clyde ve Tweed ırmakla*rından elektrik enerjisi üretiminde yararlanıl*maktadır.
İskoçyanın batısındaki Hebrid Adaları iki gruba bölünür: Kıyıya çok yakın olan ve içlerinde Skye ve Mullun da yer aldığı İç Hebridler ile Lewis, Harris, Kuzey ve Güney Uist adalarından oluşan Dış Hebridler.
İklim ve Doğal Yaşam
İskoçyanın iklimi batıda ılıman ve nemli, doğuda biraz daha soğuk ve daha az nemlidir. Atlas Okyanusunun sıcak su akıntıları, kışın İskoçyanın batı kıyılarını etkiler. Dağlık böl*gelere çok kar yağar. İngilterede rastlanan meşe, dişbudak ve karaağaç gibi ağaçların yanı sıra, İskoçyada kara çam ve ladin gibi kozalaklı ağaçlar da vardır. Dağlık bölgeler*de, huşağacı yetişirken, daha kuru havası olan doğuda sarı çam yetişir.
İskoçya bir kızıl geyikler ülkesidir. Dağlık bölgelerde, tepeler arasında, küçük kızıl ge*yik sürüleri dolaşır. İngilterede soyu tüken*mekte olan yaban kedisi ve ağaç sansarı, İskoçyada hâlâ az da olsa bulunmaktadır. Kıyılarda çok sayıda fok yaşar. Rengeyikleri üretilmek üzere İsveçten getirtilmiştir. Hey*betli kaya kartalının zaman zaman dağların dorukları üzerinden süzülerek uçtuğu görü*lür. Bu dağlık ülkede, kışın tüyleri beyazlaşan bir kuş olan kartavuğu da yaşar. Kırlarda, çalılıklar arasında ormantavukları görülür. Kayalık adaların bir bölümünde, deniz kuşları büyük gruplar halinde yaşar.
Halk, Kentler ve Sanayi
İskoçyada çoğunlukla İngilizce konuşulur. İskoçya Kilisesi Presbiteryendir. İskoçyada en büyüğü Edinburghda olmak üzere sekiz üniversite vardır. Halkın büyük bölümü kent*lerde, geri kalanı kırsal kesimde yaşar.
Kömür yatakları, Strathclyde, Fife ve Lot-hian bölgelerindedir. Kömür yataklarının ya*kınında demir ve çelik fabrikaları ile döküm*haneler vardır. Glasgow bölgesi ağır makine sanayisi ile ünlüdür. Özellikle Clydeda, gemi yapımcılığı önemli bir sanayi dalıyken günü*müzde gerilemiştir. Çağdaş teknolojinin gir*diği hafif sanayi kuruluşları ise çok geliş*kindir.
Edinburgh, Glasgow ve Alloada bira üreti*lir. İskoçya ile özdeşleşmiş olan viski ise Highlandsde ve Islay Adasında yapılır. İskoçya ayrıca, bis*küvi ve şekerleme fabrikalarıyla da ünlüdür.
1970′lerin başında, İskoçya kıyılarının açık*larında petrol bulundu. Aberdeen ve çevre*sindeki bölge, Kuzey Denizi petrol araştırma*larının merkezi oldu.
İplik eğirme, dokuma ve örme yıllardır İskoçyada binlerce kişiye, özellikle kadınlara iş alanı sağlayan geleneksel bir sanayidir. Yünlü dokumacılığın çok ileri olduğu İs*koçya, pamuklu dokumalarıyla da tanınır. Shetlandın el örgüsü atkıları, kazakları ve eldivenleri ile geniş kareli desenleriyle İskoç etekleri çok ünlüdür. İskoçya jüt sanayisinin de gelişkin olduğu bir bölgedir.
Çiftçilik, Balıkçılık ve Turizm
Çiftçiliğe en uygun toprak ve iklim koşulları İskoçyanın doğusundadır. Bu bölgede arpa, buğday, şekerpancarı ve patates, kışın hay*vanları beslemek için yulaf yetiştirilir. Bunlar*dan başka çilek ve ahududu da yetiştirilmek*tedir. Güneybatıdaki otlaklarda mandıracılık gelişkindir. Ayrıca kümes hayvanlarının yetiş*tirilmesine de önem verilir.
Ormancılık ve balıkçılık önemli bir yan gelir kaynağıdır. Kuzey Denizinde ringa, morina ve dilbalığı, Hebridlerin kayalık kıyı*larında ıstakoz avlanır. Irmaklarda ve ırmak ağızlarında ağla sombalığı tutulur.
İskoçyanın önemli bir gelir kaynağı da turizmdir. Turistlerin bir bölümünü, birkaç kuşak önce ABD ya da Kanadaya göç et*miş olan İskoçyalıların torunları oluşturur. Dünyanın her yerinden gelen müzisyen ve sanatçıların katıldığı geleneksel Edinburgh Uluslararası Müzik ve Tiyatro Festivali önem*li bir sanat olayıdır.
-
01 Ağustos 2012 11:03
İskoçya Ülkesinin Özellikleri
Tarih
Eski adı Kaledonya olan İskoçya, bugünkü adını İrlandadan göçen Scotia (İskoç) kabile*sinden aldı. İskoçlar, yaklaşık İS 5. yüzyılın sonlarında, İrlandadan, Britanya Adasının kuzeyine geçtiler ve Dalriada adında bir krallık kurdular. 850′den önce, daha doğuda yaşayan Piktlerle (Kuzey Britonlar) birleşe*rek, İskoçyanın büyük bölümünü kaplayan Alba Krallığını kurdular. 11. yüzyılda, İskoç kralları Lothian ve Strathclydeı alarak krallı*ğın sınırlarını genişlettiler. İskoçyaya Hıristi*yanlık 4. yüzyılda girdi.
İskoçya Kralı I. David (112453), savaşta yanında yer alan soylulara toprak bağışlaya*rak feodal düzeni getirdi.
Kral II. Alexander (121449) İngiltereyle ülkesi arasında barışı sağladı ve egemenliğini güçlendirdi. Oğlu III. Alexander (124986) Norveçlilerin elinde bulunan Hebrid Adalarını alarak topraklarını daha da genişletti. Bu dönemde İskoçya bağımsız, birleşik ve zengin bir krallık oldu.
Alexanderın ölümünden sonra 13 kişi İs*koçya tahtı üzerinde hak iddia etti. İngiltere Kralı I. Edwardın seçtiği John de Balliol 1292′de taç giydi. I. Edwardın, İskoçya kralı üzerinde egemenlik kurmak istemesi üzerine John, 1295′te buna başkaldırdı. Edward onu tahttan indirerek, İskoçyayı egemenliği altı*na aldı. İskoçlar, William Wallace adlı genç bir önderin öncülüğünde ayaklandılar ve İngilizleri ülkelerinden çıkardılar. 1305′te Edward, Wallaceı yakalatarak idam ettirdi ama ne o, ne de oğlu II. Edward, İskoçyayı denetim altında tutabildi. Carrick Kontu Robert de Bruce, 1306′da İskoç Kralı I. Robert olarak taç giydi. 1314′te İngilizleri ağır bir yenilgiye uğrattı ve krallığın denetimi*ni ele geçirmeyi başardı.
I. Robert, soylular ve baronlardan başka kent temsilcilerini de parlamentoya katılmaya çağırdı. 1. Robertin torunu II. Robertten başlayarak, Steward (daha sonra Stuart) ha*nedanı yönetime geldi.
14241542 yılları arasında, İskoçyada top*raktan iyi ürün alındı. Kentlerin önemi arttı ve dış ticaret gelişti. 15. yüzyılda kurulan St. Andrews, Glasgow ve Aberdeen üniversitelerin*den başka, 1583′te Edinburgh Üniversitesi kuruldu. İngilterenin kuzeyinde konuşulan dile yakın olan ama Latince, Fransızca ve Galce sözcüklerle zenginleşen İskoç dili, bu dönemde önemli bir gelişme gösterdi. İlk İskoç basımevleri, 1507′de Edinburghda ça*lışmaya başladı. O dönemde, mimarlık, oy*macılık ve şiir çok gelişti.
1513′te İskoçya Kralı IV. James, Fransa kralının yandaşı olarak, İngiltereyi istila etti. Ne var ki, yenilgiye uğradı ve savaşta öldü. Bundan sonra İskoçya Krallığı hiçbir zaman gerçek anlamda yeniden güçlenemedi. Ülke yeniden soyluların kavgalarına ve İngiliz entri*kalarına sahne oldu. Çocuk Kral V. James bü*yüdükten sonra, yetenekli bir yönetici olduğunu kanıtladı. İskoçyada 1532′de bugün de yürür*lükte olan en yüksek yargı organını oluşturdu. 1542′de, çok genç yaşta öldü ve bir haftalık olan kızı Mary, onun yerine tahta geçirildi. Bu sırada ülkede Reform diye bilinen büyük dinsel değişiklikler oldu.
İskoçyadaki Katolik Kilisesinin gelişimi durmuştu. Manastırların zenginliğine karşı, kiliseler yoksullaşmıştı. Halk değişimden ya*na olan ilerici din adamlarını destekledi. 1560′ta parlamento, kilisenin reform ilkeleri*ni kabul etti. İskoçyada, papanın dinsel otoritesine son verildi. Katolik ayinleri yasak*landı. Bunu izleyen yıl, genç kraliçe Mary, yetiştirilmekte olduğu Fransadan İskoçyaya geldi. Bir Katolik olmasına karşın, kilise topraklarını soylulara ve baronlara vererek onların desteğini sağlamaya çalıştı. İskoçya, Protestan İngiltereye yandaş olmak isteyen Reformcular ile Fransa yanlısı Katolikler arasında ikiye bölündü. Tahttan indirilen Mary, 1568′de İngiltereye kaçtı; 1587′ye ka*dar Maryyi İngilterede tutuklatan İngiltere Kraliçesi Elizabeth, kendisine karşı yapılan bir suikaste karıştığı gerekçesiyle onu idam ettirdi.
İngiltere ile bundan sonra hiç savaşılmadı. 1603′te Elizabeth ölünce, Marynin Protestan olarak yetiştirilen oğlu James, Kral I. James sanıyla İngiltere kralı oldu.
İskoçya ile İngiltere, krallarının aynı olma*sına karşın, ayrı parlamentolara sahip olmayı bir yüzyıl daha sürdürdüler. Ama James, İskoç Parlamentosunun ve kilisesinin, V. James döneminde kazandığı özgürlüğe izin vermedi.
I. Jamesin oğlu, I. Charles önceleri İskoçya Kilisesine karşı çıktı. Bu İskoç soylularının ve din adamlarının tepkisine neden oldu. Uzun süren bir mücadele döneminden sonra Charles, 1641′de İskoçların yapmış olduğu değişiklikleri kabul etti ve İskoç Parlamentosuna daha fazla özgürlük tanıdı.
İskoçlar, İngilterede I. Charlesın iç sava*şın sonunda idam edilmesinin hemen ardın*dan Charlesın oğlunu, II. Charles adıyla kral ilan ederek taç giydirdiler. Bu dönemde İngilterenin başında Oliver Cromwell vardı. Cromwell kuzeye, İskoçya üzerine yürüdü. İskoçya ordusunu bozguna uğratarak İskoç-yayı 10 yıl sürecek İngiliz yönetimi altına aldı.
II. Charles birtakım sorunlara karşın, İskoçyayı 25 yıl süreyle yönetti. Presbiteryenler, ona karşı birçok kez ayaklandılar. 1681′de bir yasa çıkartarak, hem dinsel, hem de yasal alanda en üstün güç olarak tüm uyruklarının kendisini tanıması zorunluluğunu getirince, en ılımlı kişiler bile ona tepki gösterdiler.
Charlesın 1685′te ölümünden sonra yerine bir Katolik olan kardeşi VII. James (İngilte*rede II. James) geçti. 1688′de, İngilizler Jamesi yurtdışına kaçmak zorunda bıraktılar ve sonraki yıl, Protestan olan kız kardeşi Mary ile kocası Williamı onun yerine tahta çağırdılar. İskoçlar da, İskoçya Kilisesinin yeniden Presbiteryen olması koşuluyla, İs*koçya tahtını William ve Maryye bırakmaya razı oldular. 1690′da çıkan bir yasayla İskoç*ya Kilisesinin, Presbiteryen olduğu kabul edildi.
18. yüzyıla girerken İngilterenin ve İskoç*yanın bazı ortak amaçlan vardı. Her ikisi de Protestan bir kral istiyordu ve her ikisi de Fransayı ülkeleri için tehlikeli görüyordu. 1702′de, William ve Marynin yerine tahta geçen Kraliçe Anne, 1706′da iki krallığı bir*leştirme planını gerçekleştirmek için İngiltere ve İskoçyadan temsilciler atadı. Üzerinde anlaşılan tasarıya göre, birleşen iki krallık tek bayrak altında ve tek bir parlamentoyla yöne*tilecekti. Herkes ticarette eşit haklara sahip olacak, aynı vergileri ödeyecekti. İskoçya kendi kilisesine, mahkemelerine ve özel yasa*larına sahip olmayı sürdürecekti. İskoç Parla*mentosu bu önerileri, Birleşme Yasası adıyla kabul etti. Daha sonra İngiliz Parlamentosu da aynı yasayı kabul etti. 1 Mayıs 1707′de her iki parlamentonun da varlığı sona erdi ve ekim ayında, ilk birleşik parlamento toplandı.