Avrupa'daki son Müslüman toprağı Bosna'yı, yanındaki az sayıda ve kısıtlı mühimmatla savunan 'Bilge Kral' Aliya İzzetbegoviç, aramızdan ayrılalı bugün 13 yıl oldu.
Aliya İzzetbegoviç, 8 Ağustos 1925 yılında dünyaya geldi. İslami hassasiyetlere sahip bir ailenin çocuğuydu. Kendisi de İslami fikirlere ilgili olduğundan lise yıllarında Müslüman Gençler Kulübü'ne üye oldu.
Yugoslavya Devlet Başkanı Josip Broz Tito, 1945 yılında Bosna'ya girdiğinde, hedefinde Müslüman halka da vardı. Müslüman gençler, Sovyet karşıtı propaganda yaptıkları gerekçesiyle tutuklanıyordu. Tutuklananlar arasında İzztbegoviç de vardı. Bu ilk tutuklanmasıydı, ancak son olmadı.
1970 yılında İslam dünyasının problemleri için çağrı niteliğindeki 'İslam Bildirisi'ni yayınladı. İzzetbegoviç, yeniden uyanış ve diriliş için Müslümanların İslam’da şuurlanması gerektiğini ifade ediyordu.
Tito'nun 1980 yılında ölümünün ardından, biraz da olsa özgürlük ortamı oluşmuştu. İzzetbegoviç bu dönemde 'İslami Manifesto' adlı kitabını yayınladı ve bu yüzden 14 yıl ceza aldı. 1988 yılında afla serbest kaldı. 1990 yılında Bosna Hersek'in cumhurbaşkanı olarak seçildi.
1992 yılında ise ülkede bağımsızlık referandumu yapıldı. Referandum sonucu Bosna Hersek bağımsızlığını ilan etti. Bunun üzerine Sırp ve Hırvatlar Bosna'yı işgale kalkıştı. Müslüman halk, Avrupa'nın gözü önünde toplu katliamlarla soykırıma uğradı. Halkı müslüman olan devletlerin liderlerinin sesi güçlü çıkmadı.
''Mehdi tembelliğimizin adıdır''
Bosna'yı, yanındaki az sayıda ve kısıtlı mühimmatla savunan 'Bilge Kral' Aliya İzzetbegoviç'in ''Mehdi bizim tembelliğimizin adıdır'' sözü hala akıllarda.
İLGİLİ GALERİ İÇİN TIKLAYINIZ
Srebrenista katliamı
Bu işgal sırasında Srebrenitsa'da yaşanan katliam ise İslam dünyasına büyük bir ders oldu. Srebrenitsa şehri iyi savunuluyordu. Bu yüzden diğer bölgelerden binlerce kişi bu şehre gelmişti. Dolayısıyla şehirde açlık ve hastalık baş gösterdi.
1992 yılında ise Birleşmiş Milletler, bünyesindeki Hollandalı askerlerle Srebrenitsa'ya zoraki müdahalede bulundu. Barış sözü vererek Bosnalılar'ın elindeki silahları topladı. Sırplar Bosnalılar'ı sıkıştırdığında ise BM şehrin üzerinde sadece iki adet uçak uçurmakla yetindi. Üstelik Bosnalılar silahları geri istediğinde, Hollandalı komutan bu talebi reddetti. Ardından kendisine sığınan 25 bin kişiyi katliamın komutanı Sırp katil Ratko Mladiç'e teslim etti. Katliam bir hafta boyunca sürdü.
Sonraki zamanlarda Lahey Adalet Divanı ise katliamı soykırım olarak tanıdı, ancak Sırbistan'ın sorumlu tutulmayacağına karar verdi.
Cepheyi terketmedi, sığınakta yaşadı
Aliya İzzetbegoviç ise, 4 yıl süren bu vahşi savaş boyunca halkının liderliğini üstlendi. Saraybosna bombalanırken şehri terk etmedi. Askerleriyle cephede ve siperde kaldı, sığınaklarda yaşadı. Aynı zamanda diplomatik ilişkiler yürüttü.
1995 yılında Amerika’da imzalanan Dayton antlaşması ile Bosna'nın işgali sona erdi. Ancak Bosna'da, yaklaşık 200 bin kişi hayata gözlerini yumdu. Dayton antlaşmasına göre Bosna Hersek’te yapılan seçimlerde Aliya İzzetbegoviç ikinci kez cumhurbaşkanı seçildi.
1998 yılına kadar cumhurbaşkanlığı görevini yürüten İzzetbegoviç, 19 Ekim 2003 tarihinde Saraybosna'da vefat etti.
Bosna'yı ölüm döşeğinde Erdoğan'a emanet etti
Aliya İzetbegoviç ve Erdoğan oldukça yakın ilişki içerisindeydi.
Aliya, Tayyip Bey'le görüştüğünde tecrübeli ve akıllı bir devlet adamıydı. Gerek hapishane döneminde, gerekse savaş sırasında çok farklı insanları tanıma ve inceleme imkanına kavuşmuştu. İnsanların ruhunu iyi tanıyan ve ilk bakışta iyi ve kötü yönlerini, karakterlerinin güçlü ve zayıf noktalarını çıkarabilen birisiydi. Erdoğan'ın inancını, liderlik kapasitesini ve içindeki gücü ilk bakışta keşfetmişti.
Ölüm döşeğinde, Erdoğan'ı çağırıp Bosna Hersek'i ona emanet etmişti. Bunu gerçekten ölüm döşeğinde, hasta yatağında yapmıştı. Erdoğan'ın son ziyaretinde, bütün gücünü toplamaya çalışmış ve istediği etkiyi bırakmak için gayret göstermişti. Nitekim, Erdoğan ziyaretinin ardından son derece mutlu ayrılmış ve rahmetli Aliya'nın iyileşiyor olduğunu düşünmeye başlamıştı. Bu ziyaret Cumartesi öğleden sonra gerçekleşti ve bilge lider ertesi gün öğleden önce ruhunu teslim etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün 28. Muhtarlar Buluşması'nda Aliya İzzetbegoviç'in vefatının 13. yıldönümünde bilge lideri anarak emanetine sahip çıktığını bir kez daha tekrarladı.
Avrupa'daki son Müslüman toprağı Bosna'yı, yanındaki az sayıda ve kısıtlı mühimmatla savunan 'Bilge Kral' Aliya İzzetbegoviç, aramızdan ayrılalı bugün 13 yıl oldu.