Araştırmalar, Antarktika'da buzların erime hızının, 1990'ların başındaki orandan üç kat daha hızlı olduğunu gösteriyor. Yeni rakamlar Güney Kutbu'ndaki deniz buzunun şu anda yılın bu dönemi için ortalamanın 1,5 milyon kilometrekare altında olduğunu ortaya koyuyor. Bu da Portekiz, İspanya, Fransa ve Almanya'nın toplam yüzölçümüne eşit…
“Saklanacak yer yok”
İklim krizinin ölümcül etkilerini görmek üzere buzların hızla eridiği Antarktika'yı ziyaret eden BM Genel Sekreteri António Guterres, Antarktika'da bulunduğu sırada Collins ve Nelson Buzullarının yanı sıra penguenlere ve iklim değişikliğinden etkilenen diğer türlere ev sahipliği yapan Kopaitik Adasına da gitti. Guterres, BM İklim Zirvesi’nin hemen öncesinde Antarktika’ya gerçekleştirdiği inceleme gezisinin ardından New York'ta bir basın toplantısı düzenledi.
“Antarktika'da olan Antarktika'da kalmaz” vurgusu yapan Guterres, “Birbirine bağlı bir dünyada yaşıyoruz. Deniz buzlarının erimesi, denizlerin yükselmesi anlamına geliyor. Bu da dünyanın dört bir yanındaki kıyı topluluklarının yaşamlarını ve geçim kaynaklarını doğrudan tehlikeye atıyor” dedi.
Söz konusu olan sadece sellerin ve tuzlu suyun gıda ve su kaynakları üzerindeki etkisi değil, aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki kıyılarda bulunan küçük adaların ve tüm şehirlerin yaşanabilirliği… Guterres, şunları söyledi:
“Antarktika çevresindeki suların hareketi ısıyı, besin maddelerini ve karbonu dünyaya dağıtarak iklimimizi ve bölgesel hava modellerini düzenlemeye yardımcı oluyor. Ancak Güney Okyanusu ısındıkça ve yoğunluğu azaldıkça bu sistem yavaşlıyor. Daha fazla yavaşlama - ya da tamamen çökme - felaket anlamına gelecektir.
Dünya liderlerine “ölümcül döngüyü kırma” çağrısı!
Fosil yakıt çıkarımında herhangi bir duraklama olmazsa, yüzyılın sonuna kadar üç santigrat derecelik felaket bir sıcaklık artışına doğru gidiyoruz. Eğer bu şekilde devam edersek, ki umarım etmeyiz, Grönland ve Batı Antarktika buz tabakaları ölümcül bir geri dönülmez noktaya geçecek.”
Böyle bir durum deniz suyu seviyesinde yaklaşık 10 metrelik şaşırtıcı bir yükselmeyi temsil ediyor.
Kısır döngü, buzlar azaldıkça ısınmanın hızlanması ve daha aşırı hava koşulları anlamına geliyor.
BM Genel Sekreteri, COP28’e katılacak dünya liderlerinin bu döngüyü kırması gerektiğini belirterek, “Çözümler çok iyi biliniyor. Liderler küresel sıcaklık artışını 1,5 santigrat derece ile sınırlamak, insanları iklim kaosundan korumak ve fosil yakıt çağını sona erdirmek için harekete geçmeliler” çağrısında bulundu.
“Antarktika harekete geçilmesi için haykırıyor”
Guterres, sadece yenilenebilir enerji kullanımının üç katına, enerji verimliliğinin iki katına çıkarılması ve 2030 yılına kadar herkesin temiz enerjiye erişiminin sağlanması için küresel bir anlaşmanın yeterli olacağını kaydetti. Genel Sekreter, şöyle devam etti:
“Antarktika harekete geçilmesi için haykırıyor. Antarktika'da ve dünyanın dört bir yanında kıtada meydana gelen değişikliklere ilişkin anlayışımızı genişleten binlerce araştırmacıyı selamlıyorum. Onlar, insan yaratıcılığının ve uluslararası işbirliğinin muazzam faydalarının birer kanıtıdır. Liderler, dünyanın dört bir yanındaki insanların sürdürülebilir bir gezegen umutlarının eriyip gitmesine izin vermemeliler.”
Photo: © UN/Mark Garten