Böbrekler idrar sisteminin başlangıcıdır. İdrar böbreklerde filtrelenir ve bir böbrekten bir üreter yoluyla mesaneye gelir. İdrar, mesane boşaltılana, idrar üretra üzerinden geçip üretral delikten çıkana kadar idrar torbasında tutulur. Böbrek taşları ile ilgili bir risk, sepsise yol açabilecek bir böbrek enfeksiyonudur. Bazen kan zehirlenmesi olabilir. Sepsis milyonlarca insanı öldürür ve etkisiz hale getirir ve hayatta kalma için erken şüphe ve hızlı tedavi gerektirir. Dünya genelinde sepsis gelişen insanların üçte biri ölür. Hayatta kalan birçok insan, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), kronik ağrı ve yorgunluk ve organ işlev bozukluğu (organlar düzgün çalışmaz) veya amputasyonlar gibi yaşamı kötü yönde değiştiren etkiler bırakır.
Böbrek Taşı Oluşturan Faktörler
İdrarda katı madde yoktur, fakat idrardaki kristaller bir taş oluşturma için bir araya gelirler. Taşları oluşturabilen çeşitli maddeler olmasına rağmen, en yaygın dört unsur şunlardır:
- Kalsiyum
- Sistin -- bir amino asit
- Struvite - Üriner sistem enfeksiyonlarının (İYE) bir sonucu olarak gelişir
- Ürik asit - kristalimsi bir bileşik
Böbrek Taşları Nasıl Oluşur
Taşların neden oluştuğunu bilmek şu an için mümkün değil ama bazı taşların diğerlerinden daha kolay oluştuğunu biliyoruz. Mikroskobik kristalleri yıkamak için yeterli idrar olmayabilir, yeterli sıvı tüketmeyen dehidrasyon, taş oluşumuna katkıda bulunabilir. En yaygın böbrek taşı olan kalsiyum taşları, kadınlardan daha fazla erkeklerde görülmektedir ve genelde yirmili yaşlarda ortaya çıkar.
Böbrek Taşı Riskleri
Hiperparatiroidizm gibi hastalığa bağlı idrarda fazla miktarda kalsiyum Fazla sodyum, genelde tuzun aşırı tüketimi risk oluşturur. Sistin taşları ailelerde görülen ve hem erkek hem de kadınları etkileyen bir bozukluktan kaynaklanır. Struvite taşlar neredeyse her zaman bazı bakteri türleri tarafından salgılanan bir enzim sonucu üriner sistem infeksiyonundan kaynaklanır. Çünkü İYE idrar yolu enfesiyonları kadınlarda daha fazladır. Bu nedenle kadınlarda böbrek taşı geliştirme riski çoktur. Yüksek ürik asit seviyesine sahip kişiler gut gelişebilir veya gut gelişmeye devam edebilir.
Böbrek Taşları Belirtileri
Bazı insanlar hareket etmeye başlamadan ve böbrekten çıkmaya çalışıncaya kadar böbrek taşlarını hissetmezler. Bazı belirtiler şöyle olabilir:
- Karın veya arka tarafta bel bölgesinde keskin, ciddi, kramp halinde ağrılar
- Ağrı kasık veya testis bölgesine ilerleyebilir
- idrardaki kan
- Titreme
- Ateş
- Mide bulantısı
- Kusma
görülmektedir.
Böbrek taşları Tedavisi
Böbrek taşlarının sebep olduğu ağrı nedeniyle, birçok insan ağrının azalmasına adeta hasret kalırlar. Ağrılar kabuslara neden olur. Çünkü çok şiddetli olabilirler. Bir böbrek taşınız varsa, miktarınızı sınırlayan tıbbi bir durumunuz yoksa çok fazla su içmenizi öneririz. Fazla sıvı, idrar sisteminiz aracılığıyla taşı yıkamanıza yardımcı olmaktır. Günde 2-3 litre su tüketimi taşın oluşmasını önler. Ancak bunun sürekli yapılması gerekir. Taş makul bir süre içerisinde geçemezse, doktorunuz ekstrakorporeal olmayan şok dalga litotripsisini önerebilir. Şok dalgaları onları geçip daha küçük parçalara ayırmak için taşa gönderilir. Bazen ameliyat gerekebilir.
Böbrek taşlarını Önlemek
Tüm böbrek taşları engellenemese de, bu taşları geliştirme riskinizi azaltmanın yolları vardır. En başta idrar sisteminizin iyi temizlenmesini sağlamak için yeterli miktarda su alınmalıdır ve düzenli olarak su içilmelidir. Çay kola kahve asitli içecekler kesinlikle suyun yerini tutamazlar, doktorunuz belirli yiyecek türlerinden kaçınmanızı tavsiye edebilir.