Metabolizma sonucu meydana gelen artıkları ve zararlı maddeleri boşaltma
Su ve plazma volümünü düzenleme
Elektrolit dengesini düzenleme
Plazmanın osmotik basıncını düzenleme
Serbest asit boşaltımı
Na ve bikarbonat geri emilimi
Amonyak sentezi
İç salgı bezi olarak görev yapar
Renin (→ anjiotensin): Jukstaglomeruler hücre tarafından yapılır.
Eritropoetin: Tubuller çevresindeki, interstisyel hücrelerde yapılan ve hipokside ilk artan glikoprotein yapılı hormondur.
Bradikinin
Prostaglandinler
D vitamini
Böbreğin en küçük fonksiyonel birimine nefron denir. Her bir nefron, malpighi korpuskülü ile böbrek tüplerinden oluşur.
Malpighi korpüskülüde glomerül adı verilen kılcal damar yumağı ile bunu saran Bowman kapsülü adı verilen bir kapsülden oluşur. Görevi glomerüler filtrasyon yapmaktır.
NEFRON TİPLERİ
Juxtamedüller nefronlar :
Malpighi korpuskülü juxtamedüller alana yerleşmiştir. proksimal ve distal tüpler kortekste yerleştiği halde uzun Henle kulpları medullanın derinliklerine kadar uzanır.
Efferent arteriol özel bir kapiller ağ olan vasa rektayı oluşturur. Medullanın derinliklerine doğru gidildikçe ozmolarite artar.
Jukstamedullar nefronun henle kulpu çok uzun olduğundan, medullanın derinliklerine dek uzanır. Böylece henle kulpunun inen kısmından su emilimi kolaylaşır. İdrarın konsantre edildiği ana nefron bu nedenle jukstamedullar nefrondur.
Kortikal nefronlar:
Kortikalalanda yerleşimlidirler, henle kulbu kısadır. Tüm tüpler peritübüler kapiller ağ ile çevrilidir.
BÖBREK FONKSİYONLARI
Glomerüler filtrasyon
Tübüler geri emilim
Tübüler sekresyon
FİLTRASYON MEMBRANI
Glomerül kapiller membranı 3 kattan oluşur. Maddelerin bu katlardan filtre olabilirliğini elektrik yükleri ve büyüklükleri belirler.
1-Kapiller endotel
2-Bazal membran
3-Bowman epitel hücreleri (podositler)
Glomerüler kapiller membran, diğer kapillerlerden yüzlerce kat (300-600) daha geçirgendir. Glomerül kapiller membranın temel bariyeri bazal membrandır. Bazal membrandaki Glukozaminoglikanlar güçlü (-) tir.
Heparan Sülfat elektronegativiteyi sağlamada önemli görev üstlenir. GAG ları podositler sentez etmektedirler. Bu olay proteinlerin geçişini engeller ve negatif yüklü maddelerin, nötral ve + yüklü olanlardan daha zor geçmesini sağlar. Nefrotik sendromda bu negatif yük bozulmaktadır.
Glomerüler filtratın bileşimi şekilli elemanlar ve proteinler hariç plazmaya benzer.
Glomerüler filtrasyonu oluşturan temel güç kanın hidrostatik basıncıdır. Aort basıncı 40-50 mmHg’ya düşürüldüğünde idrar oluşumu durur.
Normal bir erişkinde dakikada oluşan glomerüler filtrat miktarı 125 ml’dir.
NOT:Podositlerin ayakları arasını döşeyen protein Nefrindir. Nefrin eksikliğinde Konjenital nefrotik sendrom oluşmaktadır.
GLOMERÜLER FİLTRASYON HIZINI (GFR) BELİRLEYEN FAKTÖRLER
Net Filtrasyon P: Plazma Hidrostatik P – ( Filtrat Hidr. P + Plazma Onkotik P)
GLOMERÜLER HİDROSTATİK BASINÇ
Arter basıncı
Afferent arteriol direnci: Afferent arteriol direncini Prostoglandin E belirlemektedir.
Efferent arteriol direnci ile değişir. Efferent arteriol direnci artarsa glomeruler hidrostatik basınç artar. Anjiotensin II efferent arteriol direncini belirler. Sonuç olarak GFR artar. Azalmış böbrek kan akımı durumlarında artan anjiotensin II, efferent arteriolde vazokonstrüksiyon yaparak GFR’yi düşmeye karşı korur.
GFR’NİN OTOREGÜLASYONU ve RENİN
GFR’nin otoregülasyonu
Kan basıncındaki değişiklikler GFR ı az etkiler.Bunun sebebi tübüloglomerüler (makülodensa) geri bildirimdir.
Hipovolemi gibi filtrat miktarı azaltan durumlarda proksimal tubulden geçen filtratın hızı azalmaktadır. Bu nedenle proximal tubulden daha fazla sodyum klorür ve su emilimi olur. Sonuçta distal tubüle daha az NaCl ulaşır. Distal tubulün sodyum-klorür’e duyarlı kısmı olan macula densa (osmoreseptör içerir) bu değişikliği algılar ve renin salınımı için jukstaglomeruler hücreleri uyarır.
RENİN-ANJİOTENSİN SİSTEMİ