ABD Merkez Bankası'ndan (Fed) agresif faiz artırımı beklentileri, ABD ekonomisinin diğer ülkelere nazaran daha iyi iyileşme kaydetmesi ve sermaye akımları açısından cazibesini koruması gibi faktörlerin de desteğiyle dolar endeksi yıl başından bu yana yüzde 8 değer kazanarak 103 seviyelerine yükseldi. Endeksin 105 ile 20 yılın en yüksek seviyelerini test ettiği bu süreçte, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerindeki baskı da arttı. Rekor seviyelere yükselen kamu borçlarına dolardaki güçlenme de eklenince, başta gelişmiş ülkeler olmak üzere birçok ülkede mali ve finansal yükler alarm vermeye başladı. Dolardaki yükseliş, ABD'nin ithalat maliyetini azaltmasına yardımcı olurken, diğer ülkelerin ihracatta rekabet üstünlüğü sağlaması enflasyonist baskıların azaltılması sürecine destek veriyor. Bu nedenle, daha önce dolardaki yükselişe karşı verilen siyasi tepkilerin ve "ticaret savaşları" gerginliğinin henüz oluşmadığı dikkati çekiyor.
Buna karşın küresel ekonomideki zayıf seyir dikkate alındığında doların diğer ülke para birimleri karşısındaki hakimiyetini güçlendirmesi, diğer ülkelerin refah seviyesi ve halihazırda istikrarsız finansal piyasalar için risk oluşturuyor. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan rakamlara bakıldığında, küresel borç miktarı ilk çeyrekte geçen yıl sonuna kıyasla 3,3 trilyon dolar artarak 305,3 trilyon dolara yükseldi.
US Debt Clock tarafından derlenen veriler ise miktar bazında bakıldığında, dünyanın en borçlu ülkesi konumunda 30,5 trilyon dolarla ABD'nin yer aldığını ortaya koyuyor. IMF'nin Nisan 2022'de yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'na göre, milli gelire oranla kamu borcunun yıl sonunda yüzde 126 olması bekleniyor.
İkinci sırada 14,9 trilyon dolarla Japonya geliyor. Gelişmiş ülkeler arasında bu yıl sonu itibarıyla milli gelire oranla kamu borcu en yüksek olması beklenen ülkeler sıralamasında yüzde 263 ile Japonya ilk sırada bulunuyor.
10,6 trilyon dolarla Çin üçüncü sırada yer alıyor. Çin'de kamu borcunun milli gelire oranının yıl sonunda yüzde 78 olması bekleniyor.
Dünyanın en borçlu 4. ülkesi 3,8 trilyon dolarla İtalya. IMF raporunda bu yıl sonu itibarıyla milli gelire oranla kamu borcunun yıl sonunda en yüksek olması beklenen ikinci ülke yüzde 151'le İtalya.
Beşinci ülke 3,6 trilyon dolarla Fransa. Fransa’nın yıl sonu itibarıyla kamu borcunun milli gelire oranının yüzde 113 olması bekleniyor.
Sekizinci sıradaki Hindistan’ın 2,3 trilyon dolar borcu var. Hindistan'da yıl sonunda kamu borcunun milli gelire oranı yüzde 87 olması bekleniyor.
Brezilya ve Kanada 1,9 trilyon dolar borçla 9. ve 10. sırada yer alıyor. Kanada’nın yıl sonunda kamu borcunun milli gelire oranı yüzde 102, Brezilya'da yüzde 92.
Verilere bakıldığında, kamu borcunun milli gelire oranının bu yıl sonunda Sudan'da yüzde 284'e ulaşması bekleniyor. Söz konusu ülkede 2021 sonunda yüzde 184 düzeyinde gerçekleşen orandaki hızlı artışta, ülkedeki siyasi kriz etkili oldu. Ülke böylece yıllardır dünya geneli milli gelire oranla borçluluk sıralamasında ilk sırada yer alan Japonya'nın da önüne geçti.
Söz konusu oranın 2022 sonunda Türkiye'de yüzde 44 olması bekleniyor.