Kategori: Müslümanca Yaşama Sanatı
Vehb bin Münebbih (Rahmetullahi aleyh) şöyle diyor:
“Padişahlardan biri bir yere gitmek istedi. Giymek için bir kat elbise istedi. Getirilen elbise hoşuna gitmedi. Başka bir elbise istedi. Birkaç elbise değiştirildikten sonra, biri hoşuna gitti. Sonra bir binek istedi. Kendisine getirilen binek hoşuna gitmedi. Birkaç binek getirildi ve en güzelini seçip bindi. İblis gelip burnuna bir defa üfürüp onu gurur ve kibirle doldurdu. Sonra o süvarilerle beraber yola çıktı. Azametinden insanlara bakmıyordu. Bu esnada üstü başı pejmürde biri gelip selâm verdi. Gelenin selâmını almadı. Gelen, bineğinin dizgininden tuttu. Sultan ona:
- Sen büyük bir kabahat işledin. Dizgini bırak!` diye haykırdı. Gelen:
-
Senden bir dileğim vardır` dedi. Sultan:
-
Atımın dizginini bırak da ineyim. İhtiyacını o zaman arz et!` dedi. Gelen:
-
Hayır! Şimdi!` diye ısrar etti ve böylece atının dizginini bırakmadı. Naçar olarak adama:
-
İhtiyacını söyle!` dedi. Adam:
-
Benim ihtiyacım sırdır` dedi. Bunun üzerine sultan, kulağına fısıldaması için başını eğdi. Atın dizginini tutan zat, sultanın kulağına:
-
Ben ölüm meleğiyim!` dedi. Bunun üzerine sultanın beti benzi attı. Dili peltekleşti. Sonra dedi ki:
-
Aileme dönüp, ihtiyacımı yerine getirinceye ve onlardan hatır isteyinceye kadar bana mühlet ver!
-
Hayır! Allah`a yemin ederim! Sen ne aile efradını ve ne de ağırlığını artık bir daha görmeyeceksin!
Böylece onun ruhunu kabzetti. Sultan bir odun gibi yere yuvarlandı. Sonra melek
ül mevt gidip o halde mümin bir kula rastladı. Ölüme hazırlanan mü`mine selâm verdi ve dedi ki:
- Senin katında bir ihtiyacım vardır. Kulağına onu fısıldayayım!` Hasta:
-
Buyurun!` deyince kulağına:
-
Ben ölüm meleğiyim!` diye fısıldadı. Bunun üzerine müslüman hasta dedi ki:
-
Gelmesi geciken bir kimseye merhaba! Allah`a yemin olsun, yeryüzünde senden daha daha fazla kavuşmak istediğim bir kimse yoktur! Bunun üzerine, ölüm meleği:
-
Yapmak istediğin ihtiyacını gör” deyince, o mü
minAllah ile mülâki olmaktan daha sevimli ve ondan daha büyük bir ihtiyacım yoktur` dedi. Ölüm meleği dedi ki:
-
O halde hangi hâl üzerinde ruhunu kabzetmemi istiyorsan o hali seç!
-
Senin buna yetkin var mı?
-
Bana bu emir verilmiştir!
-
O halde bırak abdest alayım, namaz kılayım, secdede olduğum halde ruhumu kabzet!
Bunun üzerine, ölüm meleği, secde halinde onun ruhunu kabzetti.
KİMYA-YI SAADET Sayfa : 807(Bedir Yayınevi)
Başına gelen belâ ve musîbetlere tahammül edemeyip, hissettiği ızdırâp sebebiyle sözle veya fiille, bu belâ ve musîbetleri anlatmak, yakınarak şikâyette bulunmak, kalbin âfetlerinden biridir. Sabır: Sızlanmaktan ve şikâyet etmekten kaçınmaktır. Asıl sabır; rûhun, nefsin arzularına mukâvemet göstermesi ve gâlip gelmesidir. Allâhü Teâlâ, Zümer Sûresi’nin 10. âyet-i kerîmesinde (meâlen):
“Ancak sabredenlere mükâfâtları hesapsız verilecektir.” buyurmuştur. Yani sabredenlere mîzân konulmayacağı gibi hesap da sorulmayacaktır. Nitekim Resûlullah Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuşlardır:
“Kıyâmet gününde, namaz, sadaka ve hac için mîzan kurulur, onların ecirleri tartılır. Belâya uğrayıp da sabredenler için mîzan kurulmaz, bilakis üzerlerine sevaplar döküldükçe dökülür. Öyle ki, dünyada âfiyet içinde yaşayanlar, belâ ehlinin kazandığı bu faziletten dolayı vücutlarının makaslarla dilim dilim edilmiş olmasını temenni ederler.” Lokman Sûresi’nin
“Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret. Kötülüğü yasakla. Başına gelen belâya da sabret…” meâlindeki 17. âyet-i kerîmesi bu mânâya işâret etmektedir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadîs-i şerîflerinde:
“Muhakkak cennette birtakım köşkler vardır ki onların ne üstlerinden asıldıkları bir yer, ne de altlarından tutan direkler vardır.” buyurdular.
“Yâ Resûlallah! Sahipleri onlara nasıl girecekler?” denildi. Buyurdular ki:
“Sahipleri o köşklere kuşlar gibi girerler.” Yine:
“Yâ Resûlallah, (o köşkler) kimler içindir?” denildi.
“Hastalıklara, acılara ve belâlara maruz kalanlar (ve sabredenler) içindir.” buyurdular. Kişi derdini anlatırken önce Allâhü Teâlâ’ya hamd eder, sonra haber vermeye başlarsa bu şikâyet olmaz. Ama hamd etmeden, hemen öfke ile anlatmaya başlarsa bu şikâyet sayılır. Zîrâ bir tek kelime ile bazen sevâba nâil olunur, fakat niyet ve kasıtla bazen de bir tek kelime ile günah işlenmiş olur. Abdullah bin Mübârek (rah.) şöyle dedi:
“Musîbet birdir. Kişi sabır göstermez, feryad ederse iki olur; birisi musibetin kendisi, diğeri de musîbetin ecrinin yok olup gitmesidir. İşte asıl musîbet de budur.” (Hâdimî, Berîka)
Şeddad bin Evs (RA)’den… Rasûlullah (SAV)’ Efendimiz’in şöyle buyurduğunu işittim:
Aziz ve Celîl olan Allahü Teâlâ buyurur ki;
“Mü’min kuluma belâ verdiğim halde bana hamdeder ve uğradığı belâya sabrederse, anasından doğduğu gibi günah ve hatalardan temizlenmiş olarak yatağından kalkar.”
Ve Allahü Teâlâ hafaza meleklerine buyurur ki;
-”Şu kulumu belâya uğratıp ibadetinden alıkoydum. O kulum sıhhatli iken yazdığınız ecir ve sevabı kendisi için şimdi de yazınız!”
****
Ebû Hüreyre (RA), Rasûlullah (SAV)’den şöyle rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Kulum bir hasene (iyilik) yapmaya niyet ve kasdeder de bir mani zuhuru ile ona muvaffak olamazsa, onun için bir hasene (sevap) yazarım.
Azim ve iradesini yönelttiği o iyiliği işlediğinde, ondan yediyüze kadar sevap yazarım.
Bir kötülük kasdeder de yapmazsa, aleyhine bir şey yazmam.
Eğer niyet ve azmettiği o kötülüğü yaparsa, bir günah yazarım.”
****
Ebû Hüreyre (RA), Rasûlullah (SAV) Efendimizden, Allahü Teâlâ’nın şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
“Mü’min kuluma belâ verdiğimde, kendisini ziyarete gelenlere Ben’den şikâyet etmezse, onu uğradığı belâdan kurtarırım. Sonra eti ve kanı yerine, evvelkinden daha hayırlı et ve kan veririm. Ondan sonra, o kimse yenilenmiş olarak amele başlar…”
****
Enes (RA), Rasûlullah (SAV)’in şöyle buyurduğunu rivayet ediyor:
Muhakkak Rab Sübhânehû ve Teâlâ buyurdu:
“İzzet ve Celâlime kasem ederim ki, mağfiret etmeyi murad ettiğim kulumu, rızkında darlık ve vücudunda hastalıkla mübtela eder; boynundaki bil cümle hata ve günahlarını almadıkça dünyadan çıkarmam.”
****
Ebû Hind ed-Dârî (RA), Rasûlullah (SAV)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Verdiğim kazaya razı olmayan, bela ve musibete sabretmeyen, kendisine benden başka Rab arasın!”
****
Enes (RA), Rasûlullah (SAV)’den şöyle rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Kulum bana bir karış yaklaşırsa, Ben ona bir arşın yaklaşırım. O, Bana bir arşın yaklaşırsa, Ben ona bir kulaç yaklaşırım. O Bana yürüyerek gelirse, Ben ona koşarak gelirim.”
****
Muaz (RA), Rasûlullah (SAV)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Benim rızamı kazanmak için birbirini seven ve dost olanlara, nebîlerin ve şehidlerin imrendiği nurdan minberler vardır.”
****
Ebû Ümâme (RA), Rasûlullah (SAV)’den şöyle rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Kulumun bana yaptığı ibadetlerin en sevimlisi, rızam için nasihatte bulunması (emir ve nehiylerimi tebliğ etmesi) dir.”
****
Abdullah ibni Abbas (RA), Rasûlullah (SAV) Efendimizin şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Kim, benim günahları mağfiret etmeye kaadir olduğumu bilir ve affedeceğime inanırsa, o kimsenin şirkten gayri bütün günahını mağfiret ederim.”
****
Enes (RA), Rasûlullah (SAV)’den şöyle rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Ey Âdemoğlu! Sen bana ümitli olduğun halde her ne zaman dua etmiş olsan (mağfiret niyazında bulunsan)(şirkten gayri) günahını mağfiret ederim, onlara hiç ehemniyet vermem.
Ey Âdemoğlu! Senin günahların semadaki bulutlara ulaşsa da benden mağfiret dilesen, mağfiret ederim.
Ey Âdemoğlu! (Bana şirk koşmadıkça sen) yeryüzünü dolduracak kadar günahlarla da bana gelmiş olsan, seni yeryüzü dolusu mağfiretlerle karşılarım.”
****
Ebû Hüreyre (RA), Rasûlullah (SAV)’in şöyle buyurduğunu rivayet
etmiştir:
Rabbiniz Teâlâ buyurdu:
“ Eğer kullarım Bana hakkıyla itaat etselerdi, onları geceleri yağmurlarla sular, gündüzleri üzerlerine güneş doğdurur ve onlara gök gürültüsü işittirmezdim.”
****
Ebû Saîd-i Hudrî (RA), Rasûlullah (SAV) Efendimizin şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Allahü Teâlâ buyurdu:
“Ben bir kulun bedenine sağlık, maişetine genişlik veririm de üzerinden beş sene geçtiği halde karşılığını vermezse (Kâbe’yi ziyaret etmezse) o kimse hayırdan mahrumdur.”
****
Ebû Hüreyre (RA), Resûlü Ekrem (SAV)’den, Allahü Teâlâ’nın şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
“Ey Âdemoğlu! Bana ibadet için kalbini mâsivâdan (Allah’tan gayri her şeyden) boşalt ki onu zenginlikle doldurup fakirliğine set çekeyim. Eğer böyle yapmazsan, kalbini endişe ve düşüncelerle doldurur, fakirliğini de gidermem.”
Hadis-i Kudsi : Manası Allahü Teala’dan lafzı Peygamberimizdendir.(S.A.V.)
İslam dini, iman ve ibadetle beraber güzel ahlakı da emreder, onunla bütünleşir. Hayatımızın tamamında da edep ve nezaket usulleri öğretilir.
Haya ve Edeb dini olan İslâm, edebe aykırı hareket ve sözden uzaklaşmayı her mü’mine emreder. ”Hayâ imandandır.” Müminin kalbindeki iman nuru ve yaptığı ibadetler onun azalarına da sirayet eder. Onun elinde dilinde ve davranışlarında hep güzel ahlakın numuneleri vardır.
Dili ile Yüce Allah’ın ismini zikrediyorsa onu başka şeylerle kirletmez.
Bilhassa yalan, iftira, gıybet, dedikodu, laf taşımak gibi dil afetlerinin ahiret yıkımına sebep olduğunu bilir.Okuduğum Hadis-i Şerifte ifade buyrulduğu üzere; “Müslüman, elinden ve dilinden insanların selâmette olduğu kimsedir.”
Onun için, eli ile dili ile veya uygulamaları ile hiçi kimseyi rahatsız edemez.
Ebû Hureyre (r.a.) ın rivayetine göre; Rasûlullah (sav)e, insanları cennete en fazla sokan şeyin ne olduğundan sorulduğunda;
“- Allah korkusu ve güzel ahlaktır.” buyurdu.
(Başka bir zaman): İnsanları en fazla ateşe sokacak nedir, diye sorulunca da:
-Ağız ve ırz’dır. ” buyurdular. (Tirmizî, kitabü’l-birr 62.)
Dil afetleri içerisinde, yaşadığımız topluma ne zaman sirayet ettiğini bilmediğimiz, belki de kanıksadığımız; ama İslam’a ve insanlığa hiç yakışmayan çok yaygın bir hastalıktan bahsetmek istiyorum.
O da sövüp-saymak, ahlaksızca konuşmaktır.
Bu hastalık günümüze o kadar yaygın ki; adeta Türkçemizdeki bir bağlaç halinde, rahat bir şekilde kullanılmaktadır… Maalesef; aile ortamlarında, baba oğul birbirlerine konuşurken bile bu çirkin kelimelerden sakınılmamaktadır.
Bazen öfke anında,bazen de hiçbir sebep yokken cümlenin başında, ortasında, sonunda bu iğrenç ifadeler sayılıp dökülmektedir. Bunlar yetmiyormuş gibi, bir de edep ve haya timsali olması gereken hanımlar ve genç kızların bu hususta adeta erkeklerle yarışması toplumumuzdaki ahlaki seviyeyi göstermesi bakımından oldukça ibretliktir.
Halbuki sövmek, İslam edeplerine aykırı bulunan hareketlerin başında gelir.
Sövmenin en ağırı, ırz ve namusa tecavüzü ifade eden galiz lâflardır. Bunlardan başka, bir kimsenin ailesinin ve kendisinin ırzına ve namusuna leke teşkil edecek, şeref ve haysiyetini kıracak sözlerde bulunmak da sövme fiiline dâhildir.
Sövmek denilince mutlak ve hiçbir kayda tâbi tutulmaksızın tamamı yasaktır.
Sövme lafızlarının arasındaki fark, günahın şiddet derecesindedir.
Bazı sövmeler, insanı dinden, imandan uzaklaştırıp küfre götürür. Bu sebeple o gibi sövmelere Türkçemizde “Küfür lâfzı” veya “Küfretmek” de denilmiştir.
Meselâ bir kimsenin mukaddesattan birine; Peygambere, Kur’ân’ a, ibadetlere ve dinî hükümlere sövmesi onu dinden çıkarır ve imandan mahrum eder.
Aynı zamanda insanın başı ve başında bulunan, göz kulak gibi azaları da mukaddestir. Onlardan birine sövmek de kişiyi dinden çıkarır.
Rabbimizin “öf” bile dememize müsaade buyurmadığı anne ve babamıza sövmek büyük günahlardandır. Buna sebep olmak da aynıdır.
Resûlullah (sav)Efendimiz bir gün ashabına hitaben; ”Bir adamın, ana ve babasına sövmesi, büyük günahlardandır.” buyurmuştu. Ashab-kiram:
“Ey Allah’ın Resulü! Bir adam anne ve babasına sövebilir mi?” dediler.
Efendimiz (sav)”Evet, o bir başka adamın babasına söver de o da onun babasına söver. Anasına söver de o da onun anasına söver.”buyurmuşlardır.
Bir Müslümanın din kardeşine sövmesi, İslâm terbiyesiyle bağdaşmayacağı gibi insanlık bakımından da çirkin bir harekettir. En şerefli ve temiz bir uzuv olan ağzımızı en bayağı islere âlet etmek, cidden esef vericidir. Hadis-i Şerifte ”Dilini tutan kurtuldu.”buyrulur. Ağzımızdan çıkan her şeyden biz mesulüz.
Sure-i Kaf’ın 18. ayeti kerimesinde mealen: “İnsan hiçbir söz söylemez ki yanında (onu) gözetleyen, dediklerini zapteden bir melek hazır bulunmasın.” buyrulur.
O halde dilimize sahip çıkalım,basit şeylerle ebedi hayatımızı tehlikeye atmayalım
Özellikle çocuklarımızın yanında daha sorumlu ve daha dikkatli olalım.
Tavuk ile ilgili pek çok şey yazılmış ve çizilmiş. Yazılanların bir çoğu bu işi ticari gaye ile yapanlar tarafından hazırlanmış gibi görünüyor. Onların iddialarına göre hijyenik ortamda son teknoloji ile kesim ve paketleme yapılıyor. Son derece sağlıklı tesislerde hazırlandığı iddia edilen bu tavuklar için helal sertifikaları bile alınmış. Ancak bizim merak ettiğimiz konu, bu tavukları yemek ne derece sağlıklı, fıkhen hangi çerçevede değerlendirilebilir üzerinedir. Bu nedenle konunun uzmanı Fatih Kalender’e bu konuyu sorduk.
Tavukla ilgili pek çok iddia var: Sağlıklı tesislerde kesilmediğini söyleyenler, dini usullere riayet edilmeden kesildiğini dile getirenler, tavukların ilaçla yetiştirildiği için kanser riski oluşturduğunu belirtenler… Peki, işin doğrusu nedir?
Tavuk ile ilgili çok farklı yerlerden hazırlanmış birçok yazı var. Bunlardan bir kısmı hijyen arayan tüketicilerin sorularına cevap veriyor, pek azı da dini açıdan ele alıyor. Biz de sizin gibi bu işin fıkıh yönünü inceleyen ve dikkate alan diğer Müslümanlar için sorularınızı cevaplamaya çalışalım. Soruyu cevaplamadan önce, meselemizi üç bölümde incelememiz gerekiyor: Birincisi günümüzde makineyle kesim nasıl yapılmaktadır? İkinci olarak İslam fıkhına göre kesim nasıl yapılmalı? Üçüncü ve netice olarak da makine kesiminin İslam fıkhına uyup uymadığı yerler nerelerdir?
Makine İle Tavuk Kesimi Nasıl Yapılıyor?
Dünyanın birçok ülkesinde pek çok kesimhanede hayvanların makinelerle kesildiği bir gerçektir. Bunun sebebi de kitle imalatı için ihtiyaç duyulan hızlandırma ve maliyeti düşürme gerçeğidir. Böyle bir tesis saatte ortalama 8400 tavuk kesimi yapmaktadır. Bu rakam tesisin büyüklük ve ufaklılığına göre de değişebilir.
Sistem Nasıl İşliyor?
Kesim tesisine gelen tavuklar, kamyonlardan boşaltılarak “konveyör sistemi” denilen makineye baş aşağıya gelecek şeklinde bantta bulunan tutamaklara ayaklarından takılırlar. Tavuklar ayakları bağlı ve baş aşağı bir vaziyette uzun bir hatta ilerleyerek kesim yerine taşınırlar. Kesim makinesine bir metre kala tavuklar “elektro şok havuzu” denilen elektrikli soğuk su havuzlarına sokulurlar. Bunun sebebi hayvanın kesim esnasında daha az acı çekmesi olarak açıklansa da, bu konuyu araştırmış yazarların makalelerini okuduğumuzda, asıl sebebin bu olmadığını anlamaktayız.
Tavuklar Neden Elektro Şok Havuzuna Sokuluyor?
Bıçak, tavuğun boğazına değdiği anda çok güçlü bir şekilde kanatlarını çırpmaya başlar. Bu da tehlikelere davetiye çıkarabilir. Örneğin, kanadı yerinden çıkabilir, kanadı kırılabilir ve tavuk hızlı dönüşler yaparak ayaklarını kırabilir. Kanadı veya ayağı kırılan tavuk tüy yolma makinesine girdiğinde oradaki çok yüksek devirle dönen kamçılarla tüyleri yolunurken kanat veya ayakları paramparça olabilir. O kanatlar ve ayaklar kullanılmaz hale geldiğinden tavuğun zayiat oranı artar. Şayet kanat veya ayak kırılmamış da, yerinden çıkmışsa iç kanama olur. Bu da tavuk üzerinde morluklar ve kızarıklıklar olmasına sebebiyet verir ki, malın kalitesi düşer. Elektrikle şoka maruz kalan tavuk, kesim esnasında fazla çırpınmadığından kanı fazla boşalmaz ve kanın bir kısmı içeride kalarak tavuğun daha ağır olmasına yol açar. Çünkü bir tavukta normalde 200 gr kan olur. Bir tavukta 200 gr kan olunca günde 300 bin tavuk kesilse 60 ton eder. Bu büyük bir rakam. Kanı akmamış tavuğun kanları kılcal damarlarında kalır ve bu tavuğun rengi morumsu olur.
Tavukların Kesilmesi ve Tüylerinin Yolunması Nasıl Gerçekleşiyor?
Şoktan sonra tavuklar kesilecek yere ulaştırılır. Sonra döner veya düz bıçakla boğazları kesilir. Bu evreyi takip eden süreçte boğazları kesilen tavuklar, sulu yolma sisteminde haşlama kazanları dedikleri sıcak sulara sokulurlar. Ve orada bir müddet bekledikten sonra tüy yolma makinelerine girerek tüyleri yolunur. Oradan da temizleme, parçalama ve paketleme evrelerine doğru hareket ederler. Tavuk ve benzeri hayvanların tüylerini daha kolay yolmak için kullanılan tekniklerden biri de ıslatma usulüdür. Buna “sulu yolum”, ıslatmadan olana da “kuru yolum” denmektedir. Sulu yolumun, kuru yolum yerine tercih edilmesi, sıcak suda tüyleri yumuşayan tavukların yolumunun daha kolay ve hızlı olmasıdır.
İslam Fıkhına Göre Kesim Nasıl Olmalıdır?
Makineyle kesimin usule uygun olup olmadığını anlayabilmemiz için öncelikle İslam fıkhına göre hayvan kesiminin şartlarının neler olduğunu bilmemiz gerekiyor. Meşru olan kesim, boğazlama yoluyla olandır.
Kesilecek Olan Hayvan Kesim Sırasında Canlı Olmalıdır. Hayvanın kendiliğinden ölmüş olması halinde eti haram olacağından, kesim esnasında hayvanın canlı olması şarttır. Kesilen hayvanın canı sırf kesimle çıkmalıdır. Hayvanın ölümü bu kesim işlemi ile gerçekleşmelidir. Bu şart haddi zatında yukarıdaki şartın tamamlayıcısıdır. “Helal yapıcıyla haram yapıcının bir yerde toplanması durumunda haram yapıcı, helal yapıcı üzerine tercih olunur.” kaidesi genel olarak mezheplerin kabul ettiği bir kaide olduğundan bu şart hakkında mezhepler açısından pek farklılık bulunmamaktadır.
Besmele Şartı Ve Bunun Zamanı: Hayvanın kesilmesi esnasında besmelenin gerekli olup olmaması makineli kesimde çok büyük bir önem arz ettiğinden bu konuya biraz değineceğiz. Hayvan kesilirken Allah’ın adının anılmasının şart olup olmaması veya hangi ölçüde şart olduğu âlimler arasında müzakere edilmiştir. Konuyla ilgili birkaç ayet-i kerime var. Onlardan biri de En’am Sûresi’nde yer alan “Üzerine O’nun adı anılarak kesilenlerden yiyin” mealindeki ayet-i kerimedir (6/118). Bu ve benzeri ayeti kerimelerden kast edilenin, Allah’tan başkası adına kesilen hayvanların yenmesini yasaklama mı, hayvanın Allah adına kesilmesi ilkesi mi, yoksa hayvan kesilirken Allah adının telaffuz edilmesi mi olduğu müzakere edilmiştir. Ancak, alimlere göre hayvanın kesimi esnasında, unutulmadığı durumda besmele çekmek şarttır. Besmeleyi söylemeye takati olduğu halde kasten terk edilmesi halinde ise o hayvanın eti yenmez. Kesen kimsenin Müslüman veya Ehl-i Kitap olması bu sonuçları cumhura göre değiştirmez.
Makine İle Tavuk Kesimin Sakıncaları Nelerdir?
Şimdi, bu bilgiler ışığında günümüz tavukçuluğundaki entegre (bütünleşmiş) sisteminde makineyle kesim olayını ele alalım.
Tavuğu Ayaklarından Asmak: Kesim tesisine gelen tavuklar kamyonlardan boşaltılarak konveyör sistemi ile baş aşağıya gelecek şeklinde bantta bulunan tutamaklara ayaklarından takılırlar. Tavuklar baş aşağı uzun bir hatta ilerleyerek kesim yerine taşınırlar. Hayvana eziyet vermemek kaydıyla bunda dinen herhangi bir mahsur yoktur.
Elektro Şok Olayı: Kesim makinesine bir metre kala elektrik verilmiş soğuk su havuzlarına sokulurlar. Bu merhale, dinen önem arz eden bir merhaledir. Kendilerine şok için elektrik verilen tavukların bu merhalede ölme ihtimalleri vardır. Zira bu esnada elektro şok havuzunun su seviyesi pilicin boynunu tamamen içine alır. Yani yaklaşık 15-20 saniye hayvan hem elektrik şokuna maruz kalır, hem de havayla irtibatı kesilir, yani nefessiz kalır. Bu safhada tavukların hepsi ölmese bile içlerinde bünyesi zayıf olduğu için ölenler olabilir. Makine kesiminde ölen bu tavuklar bilinemeyeceğinden diğerleriyle karışma ihtimali yüksektir. Bu safhada titizlik gösterilerek voltajın seviyesi ayarlansa ve piliçlerin kafaları su içinde kaybolmasa, belki bu problem aşılabilir. Burada şunu da belirtmeliyiz ki, makine ile değil de elle kesim yapan kesimhanelerde de elektro şok havuzu kullanılmaktadır. Bunu da sizin dikkatinize sunuyoruz.
Kesim Yapan Kişideki Şartlar: Elektro şoktan çıkan piliçler kesim şeridine gelerek kafaları kesilir. Bu safhada da dini açıdan birçok problem gözükmektedir. Çünkü bir kesimin İslam’a göre caiz olabilmesi için kesen kişide şu şartların yer alması gerekir: Akıl ve temyiz gücüne sahip olması, Müslüman veya Ehl-i kitap olması, hayvanı Allah adına kesmesi… Yani genel olarak kesim işini yapan kimsenin Allah adına kesmeyi kavrayacak ölçüde temyiz gücüne sahip olması gerekir. Hâlbuki burada kesme işlemini yapan makinedir, insan değil.
Yanlış Yerden Kesim: Başı sabit bir şekilde durmayan sürekli hareket halinde olan bir canlının kafasının, istenildiği yerden kesilebilmesi de burada bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Zira makinenin dönen bir el değirmeni veya öğütücü bir makine gibi bir eksen etrafında dönüp duran bir bıçağı var ve bu bıçak çok hızlı olduğu gibi çok da keskindir. Baş aşağı olan tavuğun boynunu anında keser. Bıçak önünden geçen hayvanın, her ne kadar şok havuzundan çıkmış olsa bile, herhangi bir nedenden dolayı hareket etmesi mümkündür. Bu durumda hayvanın boğazı fıkhen istenilen yerden kesilebileceği gibi, kafası fıkhen istenilmeyen yerden de kesilebilir. Bu kesim işleminin yeri tam olarak bilinmedikçe şüphe olacaktır. Veya kesilen hayvanların bir kısmında bu şüphe olacaktır. Ve o hayvanların diğer kesilen hayvanlarla karışması durumunda, yine helallilik ve haramlılık söz konusu olacaktır. Burada tekrar mecelle kaidesini tekrar hatırlayalım. Neticede kesim her ne kadar haram olmasa da İslam fıkhında mekruh olur.
Tüy Yolma Sistemindeki Sakıncalar: Entegre sisteminde problem olarak karşımıza çıkan diğer bir husus tüy yolma sistemidir. Başı kesilmiş olan tavuğun, tüylerinin rahat ve çabuk yolunması için kullanılan tekniklerden biri de malum olduğu üzere ıslatma usulüdür. Buna sulu yolum, ıslatmadan yapılana da kuru yolum denilmektedir. Her iki yolma usulünde de kesilen tavuğun üzerinde dışkı ve kan bulaşığı vardır. Bunların temiz suyla yıkanması ve temizlenmesi gerekmektedir. Sulu yolma sisteminde kesilen tavuk, bağırsak ve midesindeki pisliklerle beraber sıcak suya daldırılıp burada bekletilmektedir. Bu durumunda, ette gözenekler, delikler oluşur. Bu gözenekler, pis olan suyun hayvanın içine girip etine karışması, bağırsak ve midesinde bulunan pisliklerin de yine ete karışmasına sebep olur. Bu durumda et, yenilemez bir hale gelir.
Sonuç
Sonuç olarak makine kesiminde dini açıdan birçok ciddi problem vardır. Bu problemlerin bir kısmı her ne kadar bir takım tedbirlerle önlenilebilse de, büyük bir bölümünün önlenmesi için çok titiz çalışmalar gerekir. Makine kesiminin güncel bir hadise olduğu ortadadır. Bundan dolayı İslam Hukuku’nun klasik kaynaklarına müracaat edildiğinde bu konuyla alakalı açık ibareler bulunamadığı da ehlince malumdur. Bu nedenle hüküm, Kuran’dan, sünnetten ve İslam fıkhı hakkındaki eski çalışmalardan elde edilen ana hat ve kaidelerden çıkartılabilecektir. Makine ile kesimin günümüz şartlarında bir ihtiyaç olduğu düşünülür ise bunun ehil kişiler tarafından klasik kaynaklardan çıkartılan kaidelere göre yapılması gerekir.
Biz bu yazıda sistemin doğru olmayan yerlerini anlattık. Hazır kesim tavuk alırken bir kez daha düşünülmesi gerektiğini gerekçeleri ile birlikte sunmaya çalıştık. Umarız ki bu yazımız, sağlıklı beslenmek isteyen, helal-haram konusunda hassasiyet gösteren insanlara bir fayda sağlayacaktır.
Ebû Hüreyre (r.a.) şöyle anlattı: “Hayber Gazası’na hazırlandığımız sırada Resûlullah (sallallâhü aleyhi ve sellem) Hazretleri, Müslüman geçinenlerden birisine işâret buyurarak “Şu kişi cehennem ehlindendir.” dediler.
Harp esnasında o kişinin gayretini ve şiddetli cenk ederek yaralandığını gören Ashâb-ı Kirâm’dan bazıları: “Böyle çalışan kimse ehl-i cehennem olur mu?” diye şüpheye düşeyazdılar. Neticede o kimse, yaralarının acısına sabretmeyip tirkeşinden (ok çantasından) bir ok çıkarıp kendisine sapladı ve intihâr etti. Müslümanlar bu hâli görünce Resûlullah Efendimize (s.a.v.) varıp:
“Yâ Resûlallâh! Hak Teâlâ Hazretleri senin sözünü doğru çıkardı. O kimse canına kıydı.” dediler. Sonra Peygamberimiz (s.a.v.) Hazretleri, birine:
“Kalk, ya filân! Halka bildir ki; cennete, mümin olandan başkası giremez. Hak Sübhânehû ve Teâlâ Hazretleri hakîkaten bu İslam dînini fâsık ve fâcir kimse ile de kuvvetlendirir.” buyurdu. Murâd-ı şerîfleri şudur ki:
Cennete girmeye, gerçek mümin olanlar lâyıktır. Mümin olmayanı İslâm uğrunda çalışmaz zannetmeyin. Bu din öyle bir dindir ki, Hak Celle ve Alâ Hazretleri bunu kuvvetlendirmek için fâcirleri bile kullanır.
Resûlullah (s.a.v.) Hazretleri şöyle buyurmuşlardır ki: “Hakîkaten kişi, başkalarına karşı cennet ehlinin amelini işler, hâlbuki kendisi cehennem ehlindendir. Ve gerçekten kişi başkalarına karşı cehennem ehlinin amelini işler, hâlbuki kendisi cennet ehlindendir.”
Diğer bir hadîs-i şerifte şöyle buyurulmuştur: “Allâhü Teâlâ, sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. Ama o, sizin kalplerinize ve amellerinize bakar.”
Velhasıl, Hak Teâlâ Hazretlerinin nazarı, kullarının kalplerine ve niyetlerinedir; niyetteki ihlâsadır. Yoksa Allâhü Teâlâ zengindir. Hiç kimsenin ameline ihtiyacı yoktur. Bütün ibâdetlerin faydası yine kullara aittir.
/ FAZİLET TAKVİMİ 28 Haziran 2020, Pazar
Sultan Abdülmecîd Han zamanında, Mescid-i Nebevî ve Ravza-i Mutahhara’ya, on sene süren, etraflı bir tamirat yapıldı. Bu vesîle ile İstanbul’dan gayet kıymetli levhalar, avizeler, kitaplar, eşsiz güzellikte bazı hediyeler ve nefis dokumalar gönderilmişti.
Sultan Abdülmecîd Han’ın gözü, bu eşyâ arasından bir levhaya tesâdüf etti. Levhada, “Şâh-ı şâhân-ı cihân Abdülmecîd” yazılı idi ki “Dünya sultanlar sultanı Abdülmecîd” demektir.
Sultan, “Ben kimim ki Nebîler Sultânı’nın makâmında böyle bir vasıfla yâd olunayım” deyip derhal yerine irticâlen o vezin ve kâfiyede söylemiş olduğu “Çâker-i Fahr-i Rusûl Abdülmecîd” mısrasının yazılmasını emretti ki “Bütün peygamberlerin iftihâr ettiği Resûlullâh’ın kölesi” demek olur.
***
AĞLA EY nefis! Günahlarına ağla
Ağla ey nefsim. Ağlayacak neyin mi var? Neyin yok ki? Ağlamaya sebep mi ararsın ey nefis.
Ağla o zaman, her şeye bulduğun o vakti, namazlarına bulamadığın için ağla.
Ağla ey nefsim, her gece 8-10 saat keyfince uyuyup da, seni yalnızca Rabb’inin göreceği bir vakitte, riyadan uzak, gecenin en koyu bir zamanında duasız gecelerine ağla.
Ağla ey nefsim, ağzından çıkanı kulağının duymadığı zamanlarda, kırdığın kalplere ağla. ‘İyiliği emredip, kötülükten sakındırmakla’ görevli olan dudaklarının hakkı haykırmadığına ağla.
Ağla ey nefsim, ‘Mü’min örnek olandır’ düsturunca ne eşine, ne anne-babana, ne de evlatlarına hakiki bir örnek olamadığına ağla.
Ağla ey nefsim, Peygamberimiz’in ‘Cennet onların rızasındadır.’ buyurduğu anne-babanı hor görmene, onları terk etmene, arada bir dahi olsa onları aramamana ağla.
Ağla ey nefsim, her gün saatlerce izlediğin televizyona karşılık, gözlerini Kur’an’la buluşturmadığına ağla.
Ağla ey nefsim, dünyada kalacakmışçasına yaşayıp da ölümü hiç düşünmediğine, kabri aklına getirmediğine ağla.
Ağla ey nefsim, çeklerinin, senetlerinin, paralarının, yatının, katının hesabını yaptığın kadar; namazının, orucunun, kulluğunun hesabını yapmadığına ağla.
Ağla ey nefsim, Efendiler Efendisi (sas), hiç bir günahı olmamasına rağmen, Rabbisinden her gün yüzlerce ‘af’ dilemesine karşılık, tövbenin, senin aklına günde bir kere bile gelmemesine ağla.
Ağla ey nefsim, İslam büyükleri, imkanları olmadığı zamanlarda dahi, zekat verebilmek için çeşitli yollar aramalarına mukabil, sen, olduğu halde vermemek için ‘yükümlü değilim’ bahanesine sığınmana ağla.
Ağla ey nefsim, yaşlılarımızı küçümseyerek onlara karşı sıla-i rahim görevimizi yapmadığımıza ağla.
Ağla ey nefsim, sahabe-i kiram efendilerimizin ellerine geçen bir malı, kendi ihtiyaçları olmasına rağmen, hemen tasadduk etmelerine karşılık, senin bu özel günlerde dahi sadaka vermediğine ağla.
Ağla ey nefsim, ‘Komşusu açken, tok yatan bizden değildir’ prensibince, hangi komşunun ‘aç’ yattığını dahi bilemeyecek kadar ‘egoistçe’ yaşamana ağla.
Ağla ey nefsim, dünyanın dört bir yanında Hakk’a hizmet için çırpınan kalpler, binbir meşakkatle yoğrulurken, sen ‘oturduğun yerden ahkâm kesmene’ ağla.
Ağla ey nefsim, fuhşiyatın bin bir çeşidi kol gezerken, kendini koruyamadığına ağla.
Ağla ey nefsim, Kainatın Rahmet Peygamberi’nin (sas), lanetlemesine karşılık, ‘yapan, ölü kardeşinin etini yemiş gibidir’ buyurduğu gıybeti, bırakamadığın için ağla. Kardeşinin,
Ağla ey nefsim, en çok da bütün bunlara rağmen kendini ‘haklı’ görmene ağla.
Ağlamaya sebep mi aramıştın ey nefis! Al işte, bir çırpıda söylenecek uyarılar. Fakat bilmem ki, Yüce Rabbimiz’in (cc) ve Peygamber’in (sas) sözlerinin ‘tesir etmediği’ sana bu uyarılar etki eder mi?
Gel ey nefis, bugün ‘beraber oturup ağlaşalım, elemim bir yüreğin kârı değil paylaşalım’ ve yaşantımızdaki önemli olayların belirlendiği yi öyle bir geçirelim ki, bizi gözetleyen Rabb’imizin, rahmet nazarlarını üzerimize çekelim.
Hem öyle yalvaralım ki , Peygamber Efendimiz (sas), bizlere, burada rüyalarımızda, ötelerde de cennetinde kucağını açsın ve bizleri huzuruna mutlulukla çağırsın.
Gel ey nefsim, yi Kur’an’la dopdolu geçirelim ve okuduğumuz ayetler, kabir aleminde nur olsun bizlere.
Gel ey nefsim, Rabb’imizden, hakiki kurtuluşu, Hak yoluna infak edeceğimiz helal rızkı, dine hizmet edecek sıhhati, insanlığa Allah’ı ve Rasulü’nü sevdirecek aileyi isteyelim.
Ya Rabbi! Efendiler Efendisi’nin istediği bütün güzellikleri istiyoruz bizlere nasip eyle, kaçındığı bütün kötülüklerden de uzaklaşmak istiyoruz muhafaza eyle Ya Rabbi. (Amin)