Küçük bir klinik deney, insandaki bağışıklık hücrelerini kişinin tümörlerine özgü mutasyona uğramış proteinleri tanıyacak şekilde değiştirmek için, CRISPR gen düzenlemesinin kullanılabileceğini gösterdi. Bu hücreler daha sonra hedeflerini bulmak ve onları yok etmek için vücutta güvenli bir şekilde serbest bırakılabilir.
Bu çalışma, kanser araştırmalarında iki önemli alanı birleştirmeye yönelik ilk girişim olarak kabul ediliyor. Bu alanlar, “kişiselleştirilmiş tedaviler oluşturmak için gen düzenleme ve tümörleri daha iyi hedeflemek için ‘T hücreleri’ adı verilen bağışıklık hücrelerinin yönetimi” olarak açıklandı. Yaklaşım, göğüs ve kolon dâhil olmak üzere solid tümörleri olan 16 kişide test edildi.
Hastanın Kendi T Hücrelerinden Bir Ordu Oluşturmak
Los Angeles California Üniversitesi’nde kanser araştırmacısı ve doktoru olan çalışmanın ortak yazarı Dr. Antoni Ribas çalışmanın muhtemelen klinikte denenmiş en karmaşık terapi olduğunu söyleyerek, “Bir hastanın kendi T hücrelerinden bir ordu oluşturmaya çalışıyoruz” dedi.
Sonuçlar Nature Akademik Dergisi’nde yayınlandı ve 10 Kasım’da Boston, Massachusetts’teki Kanser İmmünoterapi Derneği toplantısında sunuldu.
Dr. Ribas ve meslektaşları, tümörde bulunan ancak kanda olmayan mutasyonları aramak için kan örneklerinden ve tümör biyopsilerinden DNA dizilimi yaparak işe başladılar. Bu, katılımcıların her biri için yapılmalıydı. Dr. Ribas, mutasyonlar her kanserde farklıdır diyerek, “Bazı ortak mutasyonlar olmasına rağmen, bunlar azınlık durumdadır” ifadelerini kullandı.
CRISPR Genom Düzenlemesi Kullanıldı
Araştırmacılar daha sonra, mutasyonlardan hangisinin, vücutta hatalı hücreleri arayan devriye gezen bir tür beyaz kan hücresi olan T hücrelerini tetikleyebileceğini tahmin etmek için algoritmalar kullandı. Güney San Francisco, California’daki PACT Pharma’nın baş bilim sorumlusu ve çalışmanın başyazarı Stephanie Mandl, T hücreleri’nin normal olmayan bir şey görürlerse onu öldüreceğini belirterek, “Fakat klinikte kanserli gördüğümüz hastalarda, bir noktada bağışıklık sistemi savaşı kaybetti ve tümör büyüdü” dedi.
Bulgularını doğrulamak, tahminlerini doğrulamak ve tümör mutasyonlarını tanıyabilen T hücresi reseptörleri adı verilen proteinleri tasarlamak için bir dizi analizden sonra, araştırmacılar her katılımcıdan kan örnekleri aldı ve reseptörleri T hücrelerine yerleştirmek için CRISPR genom düzenlemesini kullandılar. Her katılımcı daha sonra ürettikleri bağışıklık hücrelerinin sayısını azaltmak için ilaç almak zorunda kaldı ve tasarlanmış hücreler aşılandı.
Tüm Prosedür 1 Yıldan Uzun Sürdü
Philadelphia’daki Pennsylvania Üniversitesi’nde T hücreli kanser tedavileri tasarlayan Joseph Fraietta, “Bu son derece karmaşık bir üretim sürecidir” dedi. Bazı durumlarda, tüm prosedür bir yıldan fazla sürdü.
16 katılımcının her biri, üç farklı hedefe kadar tasarlanmış T hücreleri aldı. Daha sonra, düzenlenmiş hücreler kanlarında dolaşırken bulundu ve tümörlerin yakınında düzenlenmemiş hücrelerden daha yüksek konsantrasyonlarda mevcuttu. Tedaviden bir ay sonra, katılımcılardan beşi, tümörlerinin büyümediği anlamına gelen stabil bir hastalık yaşadı. Sadece iki kişi, muhtemelen düzenlenmiş T hücrelerinin aktivitesinden kaynaklanan yan etkiler yaşadı.
Dr. Ribas, tedavinin etkinliğinin düşük olmasına rağmen, araştırmacıların yaklaşımın güvenliğini sağlamak için nispeten küçük dozlarda T hücreleri kullandığını söyleyerek “Bir dahaki sefere daha güçlü dozlar vurmamız gerekiyor” diye konuştu.
Görsel: Alfred Pasieka/Science Photo Library