Grand Ole Opry, 1925’ten beri sayısız ülkenin ve Bill Monroe’dan Dolly Parton’a bluegrass (geleneksel bir county müzik türü) yıldızlarının müziğini yayınladı.
Ryman Hospitality Properties orijinal Nashville radyo programı çevresinde bir konaklama ve eğlence imparatorluğu inşa ederken ana şirketin borcu 2.5 milyar dolara ulaştı ama şirketin yönetim kurulu başkanı bilançosunun “gerçekten güçlü” olduğu konusunda ısrar etti.
Bu, Ryman’ın binalarının Nashville’i vuran kasırgadan kurtulduğu zaman gerçekleşti, ama o zamandan beri başka bir fırtına kurumsal borç piyasalarını kasıp kavuruyor. Koronavirüs korkuları yatırımcıları tükettiği için artan borç yükünün şirketleri çöküşe doğru itme potansiyeli konusundaki uyarılar test edilmeye başlanıyor.
Ryman’ın otel müşterileri, yaklaşık 40 milyon dolarlık bir maliyetle gecelik 77000 oda rezervasyonunu iptal ettikten sonra Standart & Poor’s potansiyel bir düşüş için kredi notunu izlemeye aldı.
Derecelendirme kuruluşunun tepkisi bir halk sağlığı krizinin, uzun süredir durağan görünen borçlular hakkında şüpheleri arttırarak kurumsal kredi riskinin aniden yeniden değerlendirilmesini tetiklediğini gösteriyor. Bu, piyasaların gemi turu şirketlerinden perakendecilere sektörleri nasıl gördüğünü değiştiriyor, Boeing ve United Airlines kadar büyük şirketleri borçlarını gözden geçirmeye zorluyor ve finansal kuruluşların sorunlu kredileri üstlenme riskini doğuruyor.
Ryman’ın yönetim kurulu başkanı Colin Reed’in geçen hafta söylediği gibi: “Bu tür şeylerde çok fazla deneyime sahibiz ancak bu biraz garip.”
Şirketler, on yıldır ucuz borç ile tıka basa doludur, finans dışı şirketlerin tedavüldeki tahvillerini, geçen yıl sonu itibariyle, OECD’ye göre, tüm zamanların en yükseği olan 13,5 trilyon dolara ya da 2008 Aralık ayındaki reel düzeyinin iki katına çıkarmıştır.
2008 finansal krizinin ardından merkez bankalarının ekonomilerini harekete geçirmek için faizleri indirmesinden sonra borçlanma maliyetleri düşmüştü. Daha güvenli devlet kağıtlarının getirisinden mahrum kalan yatırımcılar riskli şirketlere borç vermenin getirileri arttırdığını gördü.
Sears’dan Sanchezz Energy’e zarar eden şirketleri yeniden yapılandırarak kȃra geçiren, M-III Partners’ın deneyimlilerinden Mohsin Meghji “11-12 yıllık bir kredi çevriminin ardında bir kreditörden diğerine borçlanabilen ve yeniden borçlanabilen büyük bir orta [ölçekli] piyasa şirketleri evreni olduğunu” gözlemliyor. “Bu şirketler faizlerin çok düşük olması nedeniyle topallıyor. Aslında borçlarını azaltmadılar.”
Morgan Stanley Yatırım Yönetimi’nde baş küresel stratejist Ruchir Sharma altı ABD şirketinden birinin borcunun faiz ödemelerini karşılamak için yeterli nakit akışını kazanmadığını tahmin ediyor. Bu gibi “zombi” borçlular borç piyasaları onları yeniden finanse etmeyi sürdürdüğü müddetçe krizi ertelemeye devam edebilir. Ama artık bir fatura geliyor.
Sonuçları bu hafta en canlı olarak petrol ve doğal gaz sektöründe, Riyad ve Moskova arasındaki fiyat savaşı, neredeyse 110 milyar dolarlık ABD enerji şirketi tahvillerini sıkıntılı bölgeye sokarak piyasanın koronavirüs endişeleriyle birleştiğinde ortaya çıktı.
Bay Meghji, “Bunun zamanlaması ABD’nin petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetleriyle ilgili şirketleri için midelerine [yediği] ağır bir yumruktur” diye uyardı.
Ancak riskler petrol ve gazın çok ötesine uzanıyor. Moody’s in Amerika Kıtası genel müdürü Paloma San Valentin’in bu hafta ortaya koyduğu gibi artık “dünya genelinde kurumsal kredi kalitesi için büyüyen bir risk vardır.”
Direktörler ve yatırımcılar belirsizliğin nasıl giderileceği konusunda önerilerde bulunurken, yeniden yapılanma gruplarında telefonlar çalmaya başladı.
Son krizde hala yavaş hareket etme konusundaki itibarından hala acısı olan derecelendirme kuruluşları, seyahat iptallerine, bozulan tedarik zincirlerine ve tüketicilerin isteğe bağlı ertelenmiş harcamalarına en fazla maruz kalan şirketlere daha şimdiden uyarıda bulunuyor.
Moody’s otomobil endüstrisi için satış tahminlerini düşürdü ve havayolu, konaklama ve yolcu gemisi endüstrileri için görünümünü olumsuza indirdi. ABD’li sinema şirketi olan National Amusements, S&P’nin “olumsuz izleme” listesindeki Carnival ve Royal Caribbean gibi yolcu gemisi şirketlerine katıldı.
ABD araç kiralama şirketi Hertz’in tahvilleri, uzun vadeli tahvillerin getirilerinin yüzde 10’ları bulmasıyla çakıldı. Yılın başında 500 milyon sterlinlik tahvili piyasa değerine yakın işlem gören sinema zinciri AMC Çarşamba günü poundda 66 peni kadar düştü.
Bu arada otomobil üreticileri, elektronik grupları ve kimyasal madde şirketlerinin tamamı tedarik zincirlerindeki kesintiler nedeniyle savunmasız kalıyor.
Piyasa dalgalanmaları, Thyssenkrupp’un asansör işini satın almak için 17.2 milyar avro değerindeki özel sermaye anlaşması gibi kaldıraçlı anlaşmalara bir test uygulayarak birleşme ve ele geçirme matematiğini de değiştirdi. Ve yatırımcı güvenini geri kazanmaya çalışan sorunlu geçmişe sahip şirketler hakkında güvensizlik uyandırdı. Zarar eden ofis şirketi WeWork tahvilleri dolarda 90 sentten 68 sente düştü.
Piyasanın koronavirüs titremesinden önceki temerrüt çetelesi maruziyetin en akut olabileceği yerlere bazı işaretler sağlar. Bu yılın büyük 20 borç ödememe [vakasının] sekizi tüketim sektöründen, ABD perakendecisi Pier 1 Imports dahil S&P fonundan gelmiştir. McClatchy’den gelen bir iflas başvurusu reklama bağımlı olan yerel gazete sahiplerinin özür açıklamalarını uzattı, ve bu yılın başından şimdiye dek sadece iki petrol ve doğal gaz temerrüdü olmasına rağmen derecelendirme kuruluşu bu sayının artmasını bekliyor.
S&P’nin negatif bir görünüme sahip, düşük notlu çürük tahvillerin yer aldığı ‘weakest links’ (en zayıf halka) listesi, Aralık’ta 282 şirket ile, 2009 Temmuz kriz döneminden bu yana hazırladığı en uzun liste oldu.
Bu gibi listeler kaç küçük şirketin mali sıkıntıya düşme riskinde olduğunu yakalayamamaktadır. Bir Birleşik Krallık yeniden yapılandırma grubu olan Begbies Traynor’un bölgesel yönetici ortağı Julie Palmer 490 000 Birleşik Krallık şirketinin halihazırda virüs vurmadan önce sıkıntı işaretlerini sergilemekte olduğunu tahmin etti. “Eğer koronavirüs yüzde 5 bile etkilerse şirket iflasları oranını ikiye katlayacaktır,” dedi.
Duke Üniversitesi Fuqua işletme okulunda finans profesörü olan Campbell Harvey, büyük bankaların büyük kurumsal müşterilere odaklanacağını, daha küçük şirketleri “sıranın arkasına koyacağını” söyledi. “Bu küçük ve orta ölçekli firmalar tedarik zincirinde çoğu zaman kritik bağlantılardır. Eğer bu bağlantılar koparsa bir durgunluktan çıkmak çok daha zor olacaktır” diye uyarıda bulundu.
Ice Data Services rakamlarına göre ABD borcunun yatırım derecesinin en düşük basamağında bulunan 320 milyar dolardan fazlası şu an yüzde 5’ten daha fazla getiri sağlıyor ki bu, daha önce çok daha riskli şirketlere [özgü] bir orandı.
Bu liste hanehalkı isimlerini, General Motors ve Ford’dan zor durumdaki perakendeciler Nordstrom ve Kohl’s’u içeriyor. Listedeki bir isim, Occidental Petroleum daha fazla düşüşe karşı korunmak için bu hafta temettü ödemesini kesti.
Yeniden yapılandırma uzmanları kırılganlık taraması yapan yatırımcıların, talepte önemli bir düşüş ile birlikte kötü etkilenebilecek, büyük ölçüde sabit kapasiteli ve yüksek maliyetli olan şirketleri yakından izlemesi gerektiğini söyledi. ABD’de BBB veya altında derecelendirilmiş tahvillerin neredeyse 840 milyar doların vedesi bu yıl gelecek ve 270 milyar dolarlık ABD tahvili dolar başına 90 sentin altında işlem görüyor. Birçok şirket yeni borcu yeniden finanse etmek veya satmaktan dolayı kilitlenmiş durumda.
Havayolları ve yolcu gemisi gibi en çok etkilenen sektörlerde bile çok sayıda şirket refinansmanı başardı. Hukuk firması King & Spaldding’in ortağı Jennifer Daly, borç verenlerin faiz tabanları veya “maddi olumsuz hüküm” koşulları gibi yeni talapler uyguladığını belirtti.
Diğerleri daha kötü durumda. İngiltere alışveriş merkezi sahibi Intu, geçtiğimiz hafta planlanan 1.5 milyar sterlinlik hak sayısının çökmesinden sonra acı dolu bir borç yapılandırmasıyla karşı karşıyadır. Fransız gemicilik grubu bonoyu yeniden borçlanmadan ödeyecek yeterli nakde sahip olduğunu vurgulasa da, borç piyasası CMA GGM için vadesi gelmekte olan 725 milyon avroluk maddi belirsizliği fiyatlıyor.
Geçmiş krizlerin deneyimleri bu seferkinin hem uzun döneme odaklı iyi-sermayelendirilmiş borç verenler hem de güçlü bilançoları olan şirketler için fırsatlar sunacağını da belirtiyor.
Deloitte’in baş iktisatçısı Ian Stewart, “Eğer bir iş yapıyorsanız ve beş yıl ufkunuz varsa … [koronavirüs] önemli olan tek şey olmayacak” diye konuştu. Hükümetler şirket bilançolarındaki baskıların daha büyük bir ödeme gücü krizine dönüşmesini engellemek için adım atabilir. “Politika yapıcılar bu konuda harekete geçmek için bütünüyle teşvik edilmektedir” diye ekledi.
Şirketler, aniden değişen kredi piyasasında ilerledikçe hem [risk] iştahını hem de korkuyu ağırlıklandırıyor.
King & Spalding’den Bayan Daly “En azından piyasa korkunun mu yoksa virüsün kendisinin mi daha hızlı yayıldığını söylemek zor” diye konuştu. “Benim tüm dünyadaki müşterilere tavsiyem ‘ellerinizi yıkayın, aşağı yönlü risklere karşı korunun ve bir krizi boşa harcamayın.”
Bu country* ve western sözlerin kifayetsiz kalmasına neden olabilir. Ama bazı kurumsal borçluların şu anda alaka kurabileceği Grand Ole Opry nakaratından daha rahatlatıcıdır: “Too much month at the end of the money.”**
* ABD‘nin güneydoğusunda yaşayan beyazlara özgü müzik tarzıdır.
**Geçinememe, iki yakasını bir araya getirmeme durumunda kullanılan bir ifade.
[www.ft.com’daki orijinalinden Türkçe’ye Ekin Değirmenci tarafından PolitikYol için çevrilmiştir.]