Hindistan'da bulunan Assam'da yapılan yeni bir keşifle, bir süredir gizemi çözülemeyen garip kumtaşı şekillerine yenileri eklendi. Arkeologlar, daha önce bazen görünürde ve bazen vahşi doğada gizlenmiş bir şekilde bulunan devasa kum taşlarından 65 tane daha keşfedildiğini bildirdi.
Daha önce Laos ve Endonezya'da da benzer yerler bulunmuştu; ancak yeni keşif ile birlikte Assam'daki bilinen megalitik kavanoz alanlarının toplam sayısı 11'e çıkmış oldu. Milattan önce 2 bin ile milattan sonra 13. yüzyıla ait olduğu düşünülen bu tuhaf şekillerin morg uygulamaları için kullanılmış olabileceğini ifade edilirken, onları yapanların kim olduğu ise bilinmiyor.
Cenaze işlemleri için kullanılmış olabilirler
Bu eski nesnelerden bazılarının uzun ve silindirik, bazılarının soğan gibi, bazılarının ise üst üste yığılmış iki koni şeklinde olduğu belirtiliyor. Kimi kısmen kimi ise neredeyse tamamen gömülü olan bu yapıları kimin yaptığı veya hangi amaca hizmet ettikleri ise gizemini koruyor.
Assam'daki megalitik kavanoz sitelerinden altısı ilk olarak 1929'da Philip Mills ve John Henry Hutton tarafından resmen tanımlanmış; yedinci site ise Mills ve Hutton tarafından tanımlanan siteleri yeniden konumlandırma ve kataloglama çalışmalarının bir parçası olan 2016-2017 seferine kadar keşfedilmemişti.
Şimdiyse Hindistan'daki North Eastern Hill Üniversitesi'nden arkeolog Tilok Thakuria liderliğindeki 2020’de başlayan yeni bir çalışmayla daha önce bilinmeyen 4 yeni sit alanı daha keşfedildi. Daha önce bilinen yedi alana eklendiğinde, 300 kilometre karelik bir alanda çeşitli durumlarda toplam 797 kavanoz tespit edildi. Bu kavanozların ova manzaralı sırtlar, mahmuzlar ve tepeler üzerine kasıtlı olarak yerleştirilmiş gibi göründüğü ifade edildi.
Bununla birlikte arkeologlar, herhangi bir alanın yakınında kavanozların yapıldığı kumtaşına ilişkin herhangi bir kaynak bulamadıklarını belirtti. Bu gizemli keşfe dair Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden arkeolog Nicholae Skopal, "Dev kavanozları kimin yaptığını veya nerede yaşadıklarını hâlâ bilmiyoruz. Her şey biraz gizemli" şeklinde kaydetti.
Öte yandan, Assam kavanozlarının da Laos’takiler gibi morg uygulamaları için kullanılmış olabileceği tahmin ediliyor. Mills ve Hutton, kavanozlardan birinin yakılmış kemik parçaları içerdiğini bildirmiş; 1930’larda Zemi Naga halkıyla yaşayan İngiliz antropolog Ursula Graham Bower’ın raporları ise Zemi kavanozlarının kayıp Siemi halkı tarafından cenaze amacıyla yapıldığına işaret etmişti. Konuya ilişkin olarak Skopal’ın "Kuzeydoğu Hindistan'daki mevcut etnik gruplar olan Naga halkının, yakılmış kalıntılar, boncuklar ve diğer maddi eserlerle dolu Assam kavanozlarını bulma hikayeleri var" ifadelerini kullanması ise bu teorileri daha da güçlendiriyor.
Daha fazla alanın bulunması, mirasın korunması adına oldukça önemli
Dahası, araştırma ekibinin yalnızca sınırlı bir alanda arama yapmış olduğu göz önüne alındığında, Assam'ın yoğun ormanlık alanlarında çok daha fazla kavanoz alanı olması muhtemel gibi duruyor. Araştırmacılar, insan yerleşimi genişledikçe Assam mirasını korumanın son derece kritik olduğunu belirtiyor. Konuyla ilgili olarak "Hindistan'da kavanozlarla ilişkili yaşayan herhangi bir etnik grup yokmuş gibi görünüyor, bu da kültürel mirasın korunmasının bir önemi olduğu anlamına geliyor" şeklinde aktaran Skopal, "Onları bulmamız ne kadar uzun sürerse, bu alanlara daha fazla ürün ekildiği ve ormanlar kesildiği için yok olma şansları da o kadar yüksek." diye de sözlerine ekliyor.
Daha fazla benzer alanın bulunması, sadece kavanozların ne işe yaradığının tespit edilmesi için değil, onları yapan gizemli insanların mirasının korunması için de büyük önem arz ediyor.