MEHİR VE DÜĞÜNLERDE TAKILAN ALTINLAR
Bazı yörelerimizde düğünlerde altın alınmaktadır. Nikâh kıyılırken de belli bir miktar mehir konuşmaktadır. Bu durumda alınan altınlardan tesbit edilen mehir kadarı mı mehire sayılacaktır. Yoksa bu altınlar zaten kadının değil midir, onları onun kullanma hakkı yok mudur?
Mehir nikâhın gereği olarak kadının bir hakkıdır ve gayesi hem kadına değer vermek, onu hiçbir karşılık almadan kendisini erkeğe teslim eden basit bir varlık olma durumundan kurtarmak, hem de erkeğe göre zayıf olan kadın için ânî durumlarda bir kuvvet ve bir garanti olmak üzere farz kılınmıştır. Onun için mehir sembolik bir anlam ifâde etmez ve Hanefî mezhebine göre alt sınırı (tabani) vardır, ondan az olamaz. Mehir daha söz kesildiğinde, nişanda (muaccel) olabileceği gibi, nikâhtan sonraya da bırakabilir (müccel).
Nişanda ya da sözce kız tarafındân istenen, şart koşulan altın cinsinden her şey örfen mehirdir ve kadının hakkıdır, istediği zaman istediği gibi kullanır. Babası veya velisi ne onları, ne de bir başka para (başlık) alabilir. Bu haramdır ve insanı bir mal gibi satmak anlamına gelir. Nikâhta mehir olarak sadece önceden yapılan altınlar sözkonusu edîlebilir. Ama kadın isterse ayrıca, ilâve mehir de alabilir. Evlendikten sonra da koca, mehir olarak verdiği bir şeye, karısının rızası olmadan karışamaz. Kadın mehrini istediği zaman meşru ölçülerle istediği gibi kullanır. Ancak isterse kocasına bağışlayabilir: Ama koca, kadının istediği mehir dışında ona bir takım hediyeler vermişse, onların kadının elinde verildikleri gibi duruyor olmaları halinde cayıp, hediyelerini isteyebilir. Ama bunu Rasûllullah Efendimiz "kustuğunu yalamaya" (Bu ve benzeri hadîsler için bk. el-Hindî XVI/638 vd.) benzetmiş ve çirkin olduğuna işaret etmiştir. Hediye konusunda kadın da aynı haklara sahiptir. Bu nedenle kadına verilen hediyeleri almak hoş karşılanmamıştır.
Nişan ve düğünlerde geline gelen hediyeler gelinin, damada gelen hediyeler de damadındır.
BENZER SORULAR
- MEHİR
- NİKÂH, SÜT, NAFAKA V.S. ILE ALÂKALI HÜKÜMLER
- FERAİZ MİRAS LA ALAKALI BAZI KONULAR
- Nişandan dönüldüğü takdirde verilen hediyeler iade edilmeli midir?
- GASB
- ÇOCUĞA HEDİYE
- Kadın evlenirken mehir olarak kocasından hacca gitmeyi isteyebilir mi? Boşanma durumunda kocasının onu hacca götüremeyeceğine göre, bunun yerine kendisine takılan bilezikleri mehir olarak alabilir mi?
- Nikahtan sonra sahih halvet olmadan erkek kadını boşarsa, iddet beklemek gerekir mi?
- Kadın mehrini almamışsa, eşinden mehrini talep edebilir mi?
- Nişanı atan tarafın verdiği zararı isteme hakkımız var mı?