19 Aralık 2016 Pazartesi, 16:28:31 Güncelleme:16:30:22
Sağlıklı beslenip spor yaparak kemik erimesinin önüne geçin
Osteoporoz, kemik erimesi olarak bilinir. Korunmak için sağlıklı ve dengeli beslenin, güneşten yararlanın, düzenli spor yapın, sigara içmeyin, fast-food besinlerden uzak durun, rafine besinlerden kaçının, dans edin, fosforik asit içeren gazlı içeceklerden uzak durun
Osteoporoz nedir?
Osteoporoz, kemik erimesi olarak bilinir. Ancak bu, gerçek bir erime olmayıp kemik kütlesinin azalarak süngerimsi bir yapıya dönüşmesidir. Osteoporoz en sık görülen kemik hastalığıdır. Bugün dünya genelinde 200 milyon osteoporoz hastası mevcuttur.
Kimlerde görülür?
Osteoporoz en sık 50 yaş üzeri kadınlarda görülür. 50 yaş üzerinde her 3 kadından 1'inde ve her 5 erkekten 1'inde osteoporoz görülmektedir. 2050 yılında erkeklerde osteoporoza bağlı kalça kırığı riskinde yüzde 310'luk bir artış beklenmektedir. Nadiren gençlerde ve çocuklarda da görülür. Kadınlarda daha sık görülmesi menopozdan ötürüdür. 2030 yılında 1 milyar 200 milyon kadının menopozda olacağı tahmin edilmektedir. Önlem alınmazsa yakın gelecekte osteoporoz başlı başına bir sorun olacak demektir. Erkek osteoporozunun en sık görülen nedenleri aşırı alkol ve sigara tüketimi ile kortizon tedavisidir.
Risk nedir?
Osteoporozun riski, en küçük bir travmayla kemiklerin kırılmasıdır. En tehlikeli olanı ise kalça kemiği kırıklarıdır.
Neden olur?
Osteoporoz kemik mineral yoğunluğunun azalmasından ötürü olur. Önde gelen nedeni soyaçekimdir.Menapoz, kötü beslenme, hareketsiz yaşam, çeşitli hormon ve metabolizma hastalıkları, bazı ilaçlar, osteoporoza yol açan diğer nedenlerdir.
Kalıcı sakatlık görülebilir
Bulguları nelerdir?
Osteoporoz sessiz bir hastalıktır. Komplikasyonlara yol açmadan belirti vermez. Osteoporozun en önemli bulgusu kemik kırıklarıdır. Osteoporoza bağlı kırıkların yüzde 90'ı düşmeler sonucu oluşur. Düşmelerin yarısı evde, sıklıkla banyoda gerçekleşir. Osteoporoza bağlı kırıklar en sık omurga, el bileği, kalça, üst kol ve omuzda görülmektedir. En ciddi osteoporotik kırık, kalça kırığıdır. Kalça kırıkları sonrası ilk yıl içinde yaklaşık yüzde 10-20 oranında ölüm, yüzde 30 oranında da kalıcı sakatlık görülür. Hafif bir düşme veya çarpma sonucu kemikler kırılabilir. Osteoporozda ağrı olmaz. Ağrı varsa, kırıklardan ya da artrozdan ötürüdür. Ancak nadir görülen metobolik kökenli osteoporozlar ağrılı olabilir. Omur kırıkları, boy kısalması ve kamburluğa yol açabilir.
Ölçmeye gerek yoktur
Nasıl tanı konur?
Kesin tanı, kemik mineral yoğunluğu ölçülerek konur. Kemik mineral yoğunluğunun düşük olması osteoporoz tanısı için yeterlidir. Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiye ettiği kemik mineral yoğunluğu ölçüm yöntemi DEXA' dır. DEXA ölçümü, omurga, kalça, önkol ve tüm vücuttan yapılabilir.
Kemik mineral yoğunluğu ne zaman ölçülmelidir?
Rutin olarak menopozda ölçülmelidir. Özel bir durum yoksa daha önce ölçmeye gerek yoktur. Değerler normalse 3 yılda bir tekrarlanması yeterlidir. Eğer osteoporoz var ise 2 yılda bir, kırık riski var ise yılda bir kez tekrar edilmelidir.
Medikal tedavi ile azaltılır
Osteoporoz nasıl tedavi edilir?
Önce koruyucu önlemler alınır. Bu bağlamda yeme, içme, yaşam tarzı düzene sokulur. İlaç tedavisi DEXA değerlerine göre yapılır. Osteoporozun medikal tedavisi ile kırık riski yüzde 30-70 oranında azalmaktadır. Medikal tedavide başlıca; hormon, kalsiyum, D vitamini ve osteoporoz ilaçları kullanılır. En çok tercih edilen osteoporoz ilaçları bifosfanat grubundan olanlardır. Kalsiyum takviyesi alanlara birlikte K2 vitamini de öneriyoruz.
Osteopeni nedir?
Kemik yoğunluğunda azalma demektir. İlerlemesi osteoporoza tekabül eder. Bu nedenle uyarı kabul edilir.
Kimler risklidir
*Ailede osteoporozu olanlar
*Östrojen ve testosteron düzeyi düşük olanlar
*Sigara içenler
*Kortizon kullananlar
*Spor yapmayanlar
*65 yaş üzerinde olanlar
*Çok zayıf olanlar
Hangi hastalıklar tetikler
*Hipertiroidi
*Hiperparatiroidi
*Kronik bağırsak hastalıkları
*Romatoid Artrit
*KOAH
*Astım bronşit
'Fast-food'tan uzak durun
Nasıl korunuruz?
*Sağlıklı ve dengeli beslenin
*Güneşten yararlanın
*Düzenli spor yapın
*Sigara içmeyin
*Fast-food besinlerden uzak durun
*Rafine besinlerden kaçının
*Dans edin
*Fosforik asit içeren gazlı içeceklerden uzak durun