Bir bedevî Kurânı öğrenmek için Peygamber aleyhissalâtu vesselamın huzuruna gelmişti. O sırada, Peygamber Efendimiz Zilzâl sûresini okuyordu ve son iki âyetine gelmişti.
Bedevî:
Kim zerre miskal hayır işlerse onun mükafatını, kim de zerre miskal kötülük işlerse onun cezasını görecektir mealindeki bu âyetleri duyunca:
Bu kadarı bana kâfidir diyerek gitti.
Bunun üzerine Peygamber aleyhissalâtu vesse...
Kurân hâfızlarından biri, üstadının yanında Kurân okudu. Böylece, kendisine öğretildiği şekilde kıraatte ilerleyip ilerlemediğini ölçmek istemişti.
Hocası kıraatini beğenince, onun huzurunda ikinci defa Kurândan bir aşir okumak istedi.
Üstadı, bu talebi şiddetle reddederek şu uyarıyı yaptı: Kurânı benim üzerinden okuyarak beni meşgul ediyorsun. Git, Allahu Teâlâya oku. Okurken de dikkat et; bak, ...
Allaha yakın kılınmış hâfızlardan biri, yoksulluğa düşmüş ve bu durum kendisini son derece hüzne boğmuştu. Adam bunalım içindeydi. Yoksulluğuna kahredip durduğu bu günlerden birinde, bu hâfız bir rüya gördü.
Rüyasında biri kendisine şöyle sesleniyordu:
İster misin, bin dinarın olsun da Enam sûresini sana unutturalım?
Hâfız:
Hayır dedi. Yâ Hûd suresi? Hâfız, yine:
Hayır dedi.
Peki, ya Yûsuf ...
Ömrü Kurâna hizmetle şereflenmiş büyük isimlerden Muhammed b. Kab el-Kurazî, talebelerine, Allahın Kitabına nasıl muhatap olunması gerektiğini şöyle anlatırdı:
Kurân kime tebliğ edilirse, sanki onunla Allahu Teâlâ konuşur. Bunu böylece takdir ettiği zaman, Kurânı herhangi birşeyi okur gibi okuyamaz. Kölenin efendisinden gelen bir mektubu okuduğu gibi okur; tâ ki, düşünüp içindeki emirlerle gereğinc...
Bir âlim, bir gün, münzevi halde, tek başına yaşayan bir âbidi ziyarete gitmişti.
Sözün bir yerinde, âlim, âbide:
Oturup inzivaya çekildiğin bu halvethanede kendisiyle arkadaşlık edeceğin kimse yok herhalde dedi.
Bunun üzerine, âbid zat elini mushafa uzatıp dizlerinin üstüne koydu ve Kurâna işaretle:
İşte dedi, arkadaşım budur....
Bir Emevî olmakla birlikte ümmetin hür iradesiyle ettiği biatlardan sonra görevine başlayan büyük halife Ömer b. Abdülazizin huzurunda bir adam birileri hakkında söz taşıyıp onlar aleyhine konuştu.
Adam, getirdiği bu haberler için Ömer b. Abdülazizin memnun olup kendisini ödüllendireceğini sanıyordu. Ama bir sultan gibi değil de bir halife gibi davranan ve yaşayan Ömer b. Abdülaziz, bu hareketten hiç...
Mekke döneminde iman eden Müslümanlar arasında, işkenceyle dinlerinden döndürülmeye çalışılan bir hayli sahabi vardı. Medine kalbini İslâma açtığında bu sahabilerin büyük kısmı bir fırsatını bulup oraya hicret etmiş, ancak onların içlerinden dahi bir şekilde kandırılıp Mekkeye getirilen ve yine işkenceyle dininden döndürülenler olmuştu.
Hişam b. Âs, işte onlardan biriydi. Ebu Cehilin ana bir kardeşi ola...
Dünya sultanlığını terkedip mânâ sultanlığıyla şereflenen büyük sûfî İbrahim b. Edhem, bir gün bir hâfızın okuduğu Kurân âyetlerine dinliyordu. Hâfız, İnşikak sûresinden henüz: Gök dağılıp parça parça olduğu zaman... diye başlayan 1. âyeti okumuştu ki, bu âyetle tasvir edilen kıyameti düşünmenin dehşetiyle İbrahim b. Edhemin dizleri titremeye başladı.
Kısa bir süre sonra, insanlar onu yıldırım çarpmış ...
Büyük fakih İmam Şâfiî de bir gün Mekkede insanlara: İstediğinizi bana sorunuz! Allahın Kitabından onun cevabını size haber vereyim! demişti.
İmam Şâfiînin bu sözüyle muradı, insanların fıkhı Kurândan kopuk bir ilim gibi algılar hale gelmelerine karşılık, fıkıh ile Kurân arasındaki kopmaz bağı ortaya koymaktı.
Bunun üzerine, insanlar:
Hac esnasında eşekarısı öldüren ihramlı hakkında ne diyeceksi...
Bir adam, Resûlullah aleyhissalâtu vesselama gelip:
Yâ Rasûlallah! Allah katında, hangi amel daha sevimlidir? diye sordu.
Resûlullah cevap verdi:
Yolculuğu bitirince tekrar yola başlayan. Bunun üzerine adam:
Yolculuğu bitirip tekrar başlamak nedir? diye sorunca, Efendimiz şöyle açıkladı:
Kurânı başından sonuna okur, bitirdikçe yeniden başlar....
Resûlullah aleyhissalâtu vesselam vefat ettiğinde, amcasının oğlu Abdullah b. Abbas henüz gençliğe yeni adım atmış haldeydi. Hz. Ömer, halifeliği zamanında bu genç sahabiyi Bedir gazvesine katılmış yaşlı sahabilerle yaptığı istişare meclislerine alıyordu.
Bu hal, bazı yaşlı sahabilerin ağırına gitmişti.
Bunu niye bizimle birlikte cemaate alıyorsun? Bizim de onun yaşında oğullarımız var? diye, Hz. Ömere...
Ehl-i Beytin büyük imamlarından Câfer-i Sadık, Arâf sûresinin Sen af yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir mealindeki 199. âyetini zikreder, sonra da şöyle derdi:
Kurânda, güzel ahlâkı bu âyetten daha fazla toplayan başka bir âyet yoktur....
Resûlullah aleyhissalâtu vesselamın vefatından sonra bir gün, Hâris el-Aver mescide uğramıştı. Gördü ki, insanlar Kurânla hemhal olmayı ve zikrullahı terkedip dünyalık konulara dalmış, konuşuyorlar.
Haris el-Aver, çıkıp Hz. Aliye gitti ve onu durumdan haberdar etti.
Hz. Ali, Hârise:
Doğru mu söylüyorsun, öyle mi yapıyorlar? diyerek verdiği haberi teyid ettirdikten sonra, şöyle dedi:
Ben Resûlul...
Tâbiînin büyük imamlarından Said b. Cübeyr, Haccacın zulmüne uğrayan isimlerden biriydi.
Kendisi, elleri bağlı vaziyette Haccacın huzuruna getirildiğinde, Meryem sûresinden:
Senden, Rahmân olan Allaha sığınırım. Eğer sakınan bir kimse isen (bana dokunma!)69 âyetini okudu.
Ama Haccac, hiç de bu uyarıyı anlayacak bir halde değildi. Gözünü öfke bürümüş halde, Said b. Cübeyre çıkıştı, Said b. Cübeyr d...
Halid b. Ukbe isminde bir zât Resûlullah aleyhissalâtu vesselama gelip:
Yâ Rasûlallah! Bana Kurân oku! diye ricada bulununca, Hz. Peygamber Nahl sûresinden şu mealdeki âyeti okudu:
Muhakkak ki, Allah adaleti, ihsanı ve akrabaya vermeyi emrediyor. Kötülüğü, çirkinliği ve azgınlığı ise size yasaklıyor...11
Bunun üzerine, Halid b. Ukbe, Resûlullaha:
Ne olur, aynı âyeti tekrar oku diye yalvarınca, R...
Peygamber aleyhissalâtu vesselamın vefatından sonraki yılların birinde, bazı insanlar büyük sahabi Abdullah b. Mesuda gelip, bazı fıkhî hükümler sordular. Bu sorular arasında, kadınların vücutlarına yaptıkları veya yaptırdıkları bazı estetik müdahalelerle ilgili hükümler de vardı.
Bu sorular üzerine, Abdullah b. Mesud, Allahın dövme yapan ve yaptıran kadınlara, yüzünden kıl yolanlara ve yolduranlara, g...
Resûlullah aleyhissalâtu vesselam, bir gün sahabilerine Ben ilim şehriyim buyurmuş ve bu şehrin kapısını da açıklamıştı: Kapısı, Alidir.
Bu büyük övgüye mazhar olan Hz. Ali, sahabiler arasında, Kurânın mânâlarına olan nüfuzu ile tanınmıştı. Kendisi, bir keresinde şöyle buyurmuştu:
Eğer isteseydim, sadece Fatiha tefsirinden yetmiş deve yükü kitap yazardım.
Medineli güzide sahabilerden Ebud-Derda...
İran İslâm ordularınca fethedilip Sâsânîlerin yüzlerce yıllık yönetimi son bulduğunda, ganimetler arasından Kisrânın bilezikleri halife Hz. Ömere getirilmişti.
Hz. Ömer bu bilezikleri alıp Sürâka b. Mâlikin koluna takmış ve bilezik pehlivan cüsseli Sürâkanın omuzuna kadar çıkmıştı.
Bunun üzerine Hz. Ömer:
Allahım! Ben senin peygamberinin senin yolunda infak etmek üzere eline mal geçmesini arzu ettiğ...
Heyetler Yılında Medineye gelenler arasında, Yemende ikame eden ve Yemenin krallar soyunu temsil eden Benî Kinde heyeti de vardı.
Yetmiş-seksen kişilik heyetin üyeleri, alınlarındaki uzun saçlarını iki yandan salmış, gözlerini sürmelemişlerdi. Üzerlerinde yollu Yemen kumaşından yapılmış, yakaları, etekleri, kolları ve cep ağızları ipekle, altın sırma ile işlenmiş cübbeler vardı.
Kinde temsilcileri, yan...
Bir akşam, Peygamber aleyhissalâtu vesselam Hz. Ebu Bekire uğradı. Hz. Ebu Bekir namaz kılıyor ve sessizce Kurân okuyordu.
Resûl-i Ekrem aleyhissalâtu vesselam Hz. Ebu Bekire: Neden sessiz okuyorsun? diye sordu.
Hz. Ebu Bekir:
Öyle bir Zâta münacatta bulunuyorum ki, gizli de okusam işitir diye cevap verdi.
Sonra, Peygamber Efendimiz Hz. Ömere uğradı. Hz. Ömer ise, tam aksine, sesli okuyordu.
Pe...
Bir sufi, büyük sufi Ahmed b. Hammad es-Serahsîye: Bu yola nasıl baş koydun? diye sormuştu.
Serahsî, şöyle anlattı:
Bir zamanlar, Serahstan ayrılmış, develerimin başında uçsuz bucaksız bir çöle dalmıştım.
Bir müddet orada kaldım. Devamlı olarak:
Aç kalsam da, nasibimi başka birine versem diye arzu ederdim.
Allahu Teâlânın Onlar, başkalarını kendi nefislerine tercih ederler...67 âyeti gönlümde...
Büyük kadın sûfî Rabiatül-Adeviye, Allah yolundaki adanmışlığı ve yaşadığı vecd ve cezbe haliyle, zamanının bir kutbu gibiydi. Birçok büyük âlim de, zaman zaman gider, kendisine hürmet eder, feyzinden istifadeye çalışırlardı.
Hasta olduğunu duydukları bir gün, büyük âlim Süfyan-ı Sevrî yanında başkaları olduğu halde kendisini ziyarete gitti. Az sonra, ziyaret halkasına, büyük âlim ve zahid Malik b. Dinar ...
Bir adım Tâbiîn devrinin büyük imamı Hasan-ı Basrîye: Sen mümin misin? diye sordu.
Hasan-ı Basrî:
İman iki çeşittir diye cevap verdi. Eğer benim Allaha, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve ahiret gününe iman edip etmediğimi soruyorsan, ben müminim. Yok eğer Müminler ancak o kimselerdir ki, Allah anıldığı zaman yürekleri ürperir...64 âyetinin anlattığı mânâda mümin olup olmadığımı sor...
Bir adam Resûlullah aleyhissalâtu vesselâma gelerek: Bana câmi bir sûre öğret diye bir ricada bulundu. Adamın derdi, hayatının her anında ve her adımında ondan aldığı dersle yaşayacağı bir sûreyi öğrenip ezberinde tutmaktı.
Peygamber aleyhissalâtu vesselâm, kendisine sadece dört satır ve sekiz âyetten ibaret Zilzâl sûresini öğretti:
Yeryüzü o sarsıntıyla sarsıldığında, o yeryüzü ağırlıklarını çıkardığı...
Bir gün Cüneyd-i Bağdâdînin yanına bir kadın geldi ve: Oğlum kayboldu, Allaha dua buyur da oğlumu bana iade etsin dedi.
Cüneyd, kadına:
Evine git ve sabret! dedi.
Kadın gitti, fakat bir müddet sonra yine geldi ve ilk isteğini tekrarladı.
Cüneyd, yine:
Git ve sabret! dedi.
Kadın gitti, fakat tekrar geldi ve evvelki isteğini tekrarladı.
Cüneyd, tekrar:
Git ve sabret! dedi. Fakat bu kez kadın...