Bağırsak tıkanması nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Bağırsak tıkanması, çocuğun ince veya kalın bağırsağının kısmi veya tam olarak tıkanmasıdır. Bu tıkanma yiyeceklerin ve dışkının bağırsaklardan geçişine engel olur ve uygun şekilde tedavi edilmez ise hayatı tehdit edebilir. Bu problem konjenital (doğumdan itibaren var olan) olabilir veya çocukluk çağında gelişebilir.
Bağırsak tıkanmasına neden olan hastalıklar
Çeşitli sindirim sistemi bozuklukları bağırsak tıkanmasına yol açabilir.
Pilor stenozuna bağlı bağırsak tıkanması : Pilor stenozu konjenital (doğumsal) bozukluk midenin pilor olarak adlandırılan ve ince bağırsağa açılan alt ucunda tıkanmaya neden olan bir bozukluktur. Piloru çevreleyen kas dokusu kalınlaşır ve yiyeceklerin ince bağırsağa geçişi önlenir. Bu bozukluk genellikle hayatın ilk 2 ile 8 haftası içinde ortaya çıkar ve özellikle erkek çocuklarda görülür. Belirtiler arasında kusma, dehidratasyon (vücutta kimyasal dengenin bozulması ve beslenme yetersizliği) gibi belirtiler yer alır. Piloru gevşetmek için cerrahi girişim gereklidir.
Bağırsak atrezisine bağlı bağırsak tıkanması : Bağırsak atrezisi ile doğan bebeklerde bağırsak tıkanması görülür çünkü ince veya kalın bağırsağın bir kısmı ya yoktur ya da yeterince gelişmemiştir.
Bağırsak stenozuna bağlı bağırsak tıkanması : Bağırsakların kısmi olarak tıkanmasına yol açan bu durum ince veya kalın bağırsağın bir kısmının doğumsal olarak dar olmasından kaynaklanmaktadır.
Cerrahi yapışıklıklar nedeni ile bağırsak tıkanması : Çocuk herhangi bir karın ameliyatı geçirirse karnının içinde yapışıklığa yol açabilecek nedbe dokusu veya bantlar oluşabilir. Bu yapışıklıklar bağırsakları sıkıca sararak tıkanmaya yol açabilir.
Paralitik ileus nedeni ile bağırsak tıkanması : Çocuğun bağırsakları bir enfeksiyon veya cerrahi girişim sonrasında yiyecekleri ve dışkıyı rektuma doğru hareket ettirme yeteneğini yitirebilir. Hareket edemeyen bağırsak su, yiyecek ve hava ile dolunca şişer.
Volvulus nedeni ile bağırsak tıkanması : Çocuğun bağırsaklarının bir bölümü kendi etrafında ters dönebilir ve volvulus adı verilen tıkanmaya yol açabilir. Bağırsaklarda doğuştan itibaren bulunan bir bozukluk olan Meckel divertikülü veya herhangi bir zamanda oluşan yapışıklıklar çocukta volvulusa (bağırsak dönmesine) neden olabilir.
Tümör nedeni ile bağırsak tıkanması : Bağırsakların içinde veya civarında büyüyen bir tümör veya herhangi bir kitle habis (kötü huylu) olsun veya olmasın bağırsak tıkanmasına yol açabilir.
Diğer bozukluklar nedeni ile bağırsak tıkanması : Bağırsak tıkanıklığına yol açabilen bazı diğer hastalık ve bozukluklar şunlardır: Crohn hastalığı, Hırsch-Prung hastalığı, Anüs imperforatus, İntussepsiyon ve herniler (fıtıklar) Diyafram fıtığı ve İnguinal fıtık gibi fıtıklar da bağırsak tıkanmasına yol açabilir.
Çocuklarda bağırsak tıkanması belirtileri
Çocuklarda bağırsak tıkanmasının belirtileri tıkanmanın yerine ve kısmi ya da tam olup olmadığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. İnce bağırsaklarda bir tıkanma olduğunda karında ağrı ve kramplara rastlanır. Ağrının niteliği keskin, yaygın veya sürekli olabileceği gibi gelip geçici de olabilir. Bulantı ve kusma da görülebilir. Kusmuk, karaciğer tarafından salgılanan ve safra adı verilen yeşil bir sıvı içerebilir. Kusmukta kan veya dışkı materyali de bulunabilir. Çocuğun ateşi olabilir. Ağrı ve karında şişme daha çok kalın bağırsak tıkanmasının belirtisidir. Çocuk dışkısını yapamaz, hatta gaz bile çıkaramaz. Kısmi tıkanmada ishal görülebilir. Çocuk huzursuz, huysuz, iştahsız ve dehidrate olabilir, hatta çocuk bağırsak tıkanıklığı nedeni ile kilo verebilir.
Çocuklarda bağırsak tıkanması teşhisi
Çocukta bağırsak tıkanıklığı belirtilerinden herhangi biri var ise çocuk hemen doktora götürülmelidir. Doktor, sizin kendisine verdiğiniz bilgiye ve fizik muayeneye dayanarak bağırsak tıkanması tanısını koyabilir. Tanıyı kesinleştirmek ve tıkanmanın yerini net olarak belirlemek için doktor çocuğun karın röntgenini isteyebilir. Çocuğun doktoru tıkanmanın nedenini anlamak için kan testleri veya dışkı testleri de isteyebilir. Gereken durumlarda endoskopik yöntem ile tıkanmanın nerede olduğunun bakılması yöntemine de başvurulabilir.
Çocuklarda bağırsak tıkanması tedavisi
Bağırsak tıkanması teşhis edildikten sonra anında müdahale gereklidir. Tıkanma açılana kadar çocuk normal şekilde yemek yiyemeyecektir, bu yüzden hastanede besin ve sıvı intravetıöz yoldan (damar yolundan) sağlanır. Doktorunuz önce çocuğun burnundan esnek bir tüp sokarak çocuğun mide ve bağırsaklarındaki içerik ve gazın mekanik yoldan boşaltılmasını sağlar. Tıkanmanın giderilmesi için cerrahi girişim gerekebilir. Normalde cerrahi girişimden sonra çocuk tamamen iyileşecektir. Bir hafta içinde çocuk hastaneden çıkıp eve gidebilir.