Tutankamon’un onlu yaşlarının sonlarındaki zamansız ölümünün sebebi arkeolojinin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak Çocuk Kral’ın ölüm sebebini bulmak için araştırmacılara yardımcı olabilecek yeni bulgular var.
Ortaya çıkan yeni bulgulara göre Tutankamon’un sonunu arabasından düşmesi sonucu aldığı hasarlar getirmiş olabilir. Bu antik mısır firavununun Afrika’nın ilk trafik kazasının kurbanı olabileceğini öne süren yeni çalışmanın yazarları, kanıtlanmamış teorilerini destekleyen tüm bulguları derledi. Yazarlara göre Tutankamon’un geçirmiş olabileceği kaza iç organlarını parçalayacak kadar ciddiydi.
Tutankamon’un mumyası bundan bir asır önce keşfedildi. Ve keşfedildiği zamandan itibaren arkeologların onun hakkında fikir birliği içinde olduğu bir şey var: Çocuk kral muhtemelen başkası için hazırlanan bir büyük bir mezarın içine alelacele bir şekilde gömülmüştü. Bu tuhaf durum araştırmacıları Tutankamon’un ölümünün aniden ve beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğini düşünmelerine yol açtı.
1968 yılında Tutankamon’un mumyasına çekilen röntgenler, kafatasındaki gevşek kemik parçalarını gözler önüne sererek araştırmacıların hipotezini destekledi. Öyle ki o yılların başlıca kabul gören yorumu genç kralın düşmanları tarafından dövülerek öldürüldüğü yönündeydi. Ayrıca, garip bir şekilde, bu inceleme sırasında Tutankamon’un penisinin yerinde olmadığı görüldü. Penis daha sonra cesedin altında, içinde kum bulunan bir kapta mumyalanmış olarak bulundu.
Tutankamon’un mumyası üzerinde yapılan sonraki çalışmalar, kafatasının aslında sağlam olduğunu ortaya çıkararak siyasi şiddet hipotezini çürüttü. Gevşek parçaların muhtemelen mumyalama süreci sırasında yerinden çıkan omurganın parçaları olduğu anlaşıldı. Ayrıca çalışma bazı yeni bilgileri de ortaya çıkardı. Sonuçlara göre Tutankamon vücudunun göğüs duvarının büyük bir bölümü ve birkaç kaburga kemiği eksik şekilde mumyalanmıştı. Çalışma aynı zamanda, tuhaf bir şekilde, Tutankamon’un kalbi ve akciğerlerinin mumyanın yanında gömülen kanopik kaplara dahil edilmediğini gösterdi.
Bu durum, büyük bir göğüs travması sonucunda ezilen organlarının atılmış olabileceği düşüncesine yol açtı. 2005 yılında yapılan tomografi taramaları ise sol dizin hemen üstünde distal femurda bir kırık olduğunu ortaya çıkardı.
Çalışmanın yazarları kırık hakkında, “Kırığın içinde bulunan mumyalama reçinesi, bunun taze, komplike bir kırık olduğunu ve kemik iyileşmesi belirtisi olmadığı için bize Tutankamon’un ölümünden kısa bir süre önce meydana gelmiş olması gerektiğini gösterdi.” açıklamasını yapıyor.
Yazarlar ayrıca, “Sadece bir yüzyıl önce bile, komplike kırıklar enfeksiyon ve diğer komplikasyonlar nedeniyle çok yüksek bir ölüm oranına sahipti. Bu nedenle, 3.500 yıl önce antibiyotiklere erişim olmadan komplike bir kırık sebebiyle ölümün gerçekleşmesi sıkça rastlanılabilen bir durumdu.” diyor.
Genç firavunun bu hayati tehlikeye sebep olan yaralanmayı nasıl aldığına dair fikir yürüten araştırmacılar, Tutankamon’un mezarının tekerlekleri oldukça aşınmış birkaç savaş arabasını içerdiğini ve ayrıca Tutankamon’un böyle bir araca bindiğini gösteren tasvirlerin de olduğunu belirtiyor. Ayrıca çarpık ayaklara sahip olduğunun bilinmesi de onun etrafta dolaşmak için savaş arabalarına bel bağlamış olabileceği fikrini destekliyor.
Araştırmanın yazarları Tutankamon’un yaşadığı yaralanmanın türü hakkında, “Tutankamon’un geçirdiği, komplike distal juksta-epifizyal femur kırığının, çocuklarda oldukça nadir görülür. Açık kırıklar genellikle araba kazaları, yüksekten düşmeler veya ciddi spor yaralanmaları gibi şiddetli travmalardan kaynaklanır.” diyor.
“Firavun Tutankamon’un sol ayağının zayıf olması nedeniyle arabasından düştüğünü öne sürüyoruz. Düşme sırasında sert göğüs travması ve bileşik uyluk kemiği kırığı da dahil olmak üzere çok sayıda yaralanma yaşadı.”
IFL Science. 10 Kasım 2023.
Makale: van As, A. B., & Brown, R. (2023). Tutankhamun–Africa’s first reported road traffic crash victim?. South African Journal of Surgery, 61, 240-243.