8. Sınıf Parçada Anlam Konu Anlatımı
1. Paragrafta Başlık
Paragrafta anlatılanları en iyi özetleyen sözcük ya da sözcük grubudur. Şiir için de aynı durum söz konusudur. Paragrafta başlığın temel özellikleri şunlardır:
Paragrafta başlıkla ilgili başlıca soru kalıpları da şu şekildedir:
2. Paragrafta Konu
Yazarın üzerinde durduğu olay, durum ya da düşünce paragrafın konusunu oluşturur. Şiir için de aynı durum söz konusudur. Paragrafta konunun temel özellikleri şunlardır:
Paragrafta konuyla ilgili başlıca soru kalıpları da şu şekildedir:
3. Paragrafta Ana Fikir (Ana Düşünce)
Okuyucuya verilmek istenen mesajdır. Şiir için de aynı durum söz konusudur. Paragrafta ana fikrin temel özellikleri şunlardır:
Paragrafta ana fikirle ilgili başlıca soru kalıpları da şu şekildedir:
4. Yardımcı Fikir
Paragraftaki ana düşünceyi destekleyen yardımcı düşüncelerdir. Paragrafta yardımcı düşüncenin temel özellikleri şunlardır:
Paragrafta yardımcı düşünce soru kalıpları şu şekildedir:
5. Paragrafta Soru – Cevap
Parçanın hangi soruya cevap olarak verilmiş olabileceği sorulur. Paragrafta soru – cevap özellikleri şunlardır:
Paragrafta soru – cevap ile ilgili başlıca soru kalıpları da şu şekildedir:
6. Paragrafta Hikâye Unsurları
Olay yazılarında aşağıdaki unsurlar çok önemlidir:
7. Anlatım Biçimleri
a. Açıklama
b. Tartışma
c. Betimleme
d. Öyküleme
8. Düşünceyi Geliştirme Yolları
a. Tanımlama
Bir nesnenin ne işe yaradığı anlatılıyorsa açıklama olur. Tanımlama olabilmesi için mutlaka “Bu nedir?”, “Bu kimdir?” sorularına cevap vermesi gerekir.
b. Karşılaştırma
c. Örneklendirme
d. Tanık Gösterme
Atasözleri örneklemeye girer. Tanık göstermeye dâhil edemeyiz çünkü atasözlerinin söyleyeni belli değildir.
e. Sayısal Verilerden Yararlanma
f. Benzetme
g. Duyulardan Yararlanma
9. Anlatıcı Türleri
Olayları, kişileri, zamanı ve mekânı okuyucuya aktaran kişidir. İki tür anlatıcı vardır:
1. Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım
2. Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım
10. Anlatım Özellikleri
Özgünlük
Anlatımda herhangi birini taklit etmeme, tamamen kendine has bir üslup sahibi olmaktır.
Sadelik (Yalınlık)
Anlatımda dilin söz sanatlarından ve anlatımı güçlendiren yabancı unsurlardan olabildiğince uzak tutularak kullanılmasıdır.
İçtenlik (Doğallık)
Yazarın samimiyetinin ve hislerinin okuyucuya da aynen aktarılmasıdır.
Duruluk
Cümlede gereksiz sözcük kullanmamaktır. Aynı anlamı veren sözcükler de duruluğu bozar.
Doğruluk (Sağlamlık)
Anlatımın dilbilgisi kurallarına uygun düzenlenmesi, kuralların doğru uygulanmasıdır. Ögeler arasında uyumsuzluk, öge eksikliği gibi durumlar “sağlamlığı” ortadan kaldırır.
Açıklık
Tek anlam çıkartılan cümleler açık cümlelerdir.
Akıcılık
Akıcı bir cümlede ifadeler kolaylıkla okunabilir. Anlaşılması ve seslendirilmesi zor cümleler akıcı olmaz.
Yoğunluk (Özlülük)
Az sözle çok fazla şeyin anlatılmasıdır. Atasözleri özlü sözlerdir.
Tutarlılık
Anlatımda birbiriyle çelişen düşünceler ileri sürmeme, sık sık düşünce (fikir) değiştirmemektir.
Evrensellik
Yazıda bahsedilen konunun toplumun sadece belli bir kesimi değil tüm insanlığı ilgilendirecek şekilde ele alınmasıdır.
Kalıcılık
Geçmiş dönemde ortaya konan bir yapıtın gelecekte de ilgi görmesi, uzun zaman geçerliliğini korumasıdır.
Sürükleyicilik
Anlatılanların okurun merakını sürekli canlı tutmasıdır.
Etkileyicilik
Okunan eserin kişinin hayatında değişiklik meydana getirmesidir.
KONUYLA İLGİLİ DAHA FAZLA İÇERİK