Bir Müslümanın her gün sabah namazına kalkmaya çalışırken karşılaştığı zorluklardan biride namaz saatlerinin değişmesidir. Bulunduğunuz mevsime bağlı olarak, sürekli değişir. Her gün ya iki üç dakika ileri ya da iki üç dakika geri gider. Dolayısıyla, her yıl farklı sabah namazı programlarına ayak uydurmak zor olabilir.
Bu farklı programlar üretken bir Müslüman için üç zorluk ortaya çıkarır:
- Beyninizi her gün belirli bir zamanda uyanmak için “eğitmek” zordur. Verimlilik kitapları okuduğunuzda, onların tavsiyeleri her gün aynı saatlerde uyanmaktır, 05.00 gibi. Bu, önceki gece ne kadar geç yattıysanız yatın, erken kalkmak için beyninizi eğitmeye yardımcı olur. Ancak bir Müslüman için, bu gerçekçi değildir, özellikle sabah namazı vakitlerinin değişmesi ile, bulunduğunuz mevsime ve bulunduğunuz konuma bağlı olarak; en erken saat 01.00 ya da 02.00 veya en geç 07.00 ’da başlayabilir.
- Tutarlı bir “gece ibadeti” rutini sağlamak zordur. Eğer gecenin son üç saatinden (kıyam vakti) faydalanmak ve kalkıp namaz kılmak istersen, tutarlı bir programa sahip olamazsın. Bazı mevsimlerde, bu, 01.00 ya da 2.00 gibi erken saatlerde uyanmanızı gerektirecek ve bazı mevsimlerde, 05.00’te ya da 06.00’da uyanmanız gerekecek. Yeniden, istikrarlı kalmak senin için zor olabilir.
- Tutarlı bir program ya da sabah rutinini devam ettiremezsin. Sabah saatlerinin uzamaya devam etmesinden sonra ve hangi saatte sabah namazı için kalkman gerektiğine bağlı olarak, tutarlı bir sabah rutinine sahip olmak oldukça zorlayıcı olabilir.
O zaman bu zorluğun nasıl üstesinden geleceksiniz?
Çözümü son zamanlarda geliştirdiğim yeni bir rutinde. Allah’ın izni ve tevfiki ile, içinde bulunduğum mevsim ve zaman fark etmeksizin mütemadiyen sabah ezanından 45 dakika önce uyanabiliyorum.
Bu, sabah ezanıyla eş zamanlı uyanmak için beynimi eğitmemde bana yardımcı oldu, aynı zamanda mevsimlerde. Ayrıca düzenli bir yatsı namazı + vitir rutini, sağlamamda bana yardımcı oldu, çünkü şimdi sabah ezanından önce 45 dakikalık bir vaktim var.
İşte benim çözümüm: Bu, bende işe yarayan üç adımlık bir süreç ve umarım ve dilerim ki sizin içinde işe yarar.
Adım 1: Doğru alarmı kur.
Ben kendime bir fecir masa saati aldım. Saat eşsiz bir özelliğe sahip başka bir deyişle; sabah ezanıyla eşzamanlı olarak çalan bir alarmı var ve sizi her gün sabah ezanından en az 10 dakika önce uyandırması için ayarlayabilirsiniz. Bu nedenle; sabah ezanının zamanı fark etmeksizin, tam olarak sabah vaktinden 10 dakika önce çalacak.
Adım 2: Alarm alışkanlığını geliştir.
Her insan kendine has bir “alarm alışkanlığına” sahiptir bilinçli olarak farkında olsa da olmasa da. Bazılar için, “ertele butonuna basmak ve tekrar ertele butonuna basmak için çok geç olana kadar uyumak” bir klasiktir. Diğerleri için, alarmı kapatmak ve sabah vaktini kaçıracağından korkarak uyanmadan önce, 20-30 dakika daha uyumak çok basittir.
Eskiden oldukça komik bir alarm alışkanlığım vardı. Alarm saatim (daha önceden bahsettiğim fecir saati) odamın diğer ucunda duruyordu. Alarm çaldığı zaman, kalkardım ve odanın diğer ucuna yürüyüp alarmı kapatırdım ve sonra telefon alarmım beni uyandırmadan önce, biraz kestirmek için yatağıma doğru yürürdüm. Normalde, bu bende işe yaradı. Ama bazen işe yaramadı ve bu beni rahatsız etti. Bu rutin hakkında düşününce, mantıklı olmadığını fark ettim. “Neden uyandıktan ve odanın diğer ucuna yürüdükten sonra yatağıma geri dönüyorum?!”. Bu yüzden alışkanlığımı değiştirmek için rutinimi değiştirmeye karar verdim.
Alarmı kapattıktan sonra sadece yürüdüğüm yönü değiştirdim. Yatağa dönmek yerine, namaz için hazırlanmaya banyoya doğru yürüdüm. Başlarda, yatağa gitmek yerine banyoya yürümenin değişim bilincini oluşturmak oldukça zordu çünkü eski bir alışkanlığımın üstesinden gelmeye çalışıyordum. Ancak, birkaç gün sonra bu alışkanlık bende yerleşmiş oldu. Şimdi, ezan alarmı çalmadan önce, herhangi bir zamanda kalkmayı ve banyoya yürüyüp namaz için hazırlanmayı çok daha kolay buluyorum.
Adım 3: Yeniden düzenle.
İlk kez alarm alışkanlığımı değiştirdiğimde sabah alarmını, sabah ezanından en azından 5 dakika öncesine kurardım. Elbette, bu bana teheccüd ya da vitir namazını zamanında kılmak için hiç zaman vermedi. Bu yüzden yapmak istediğim şey, her gün daha erken kalkmak için yavaş yavaş zihnimi eğitmekti. Anladım ki eğer beynimi alıştığından, bir buçuk saat önce uyanmak için dürtersem, eski rutinime dönme ve alarmı ertelemek için yatağa yürüme eğiliminde olabilirdim.
Bu yumuşak geçişi yapmak için, basit bir prosedür uyguladım. Her hafta, alarmımı önceki haftadan 5 dakika daha erken kurdum. Alarmdaki bu küçük ayarlama, beynimi düzenli şekilde her gün sabah namazından 45 dakika önce uyanmak için yavaş yavaş eğitmeme olanak sağladı. Bu bana, daha önceden bahsettiğim zorlukların ikisinin üstesinden gelmemde yardımcı oldu.
- Beynimi her gün aynı saatte uyanmak için eğitmek.
- Yatsı namazında tutarlı olmak.
Peki ya üçüncü zorluk başka bir deyişle tutarlı bir sabah rutini sağlamak? Bu zorluğun üstesinden gelmek için, üç ay boyunca sabah rutinimi gözden geçirdim. Normalde, önemli ölçüde değişen sabah namazı vakti ve sabah rutinimi tekrardan ayarlamamın gerekmesi için, üç ay yeterli zamandır.
Benim sabah rutinimi ayarlama şeklim mevsime bağlı olarak “İsteğe bağlı” sabah aktivitelerinden “temel” sabah aktivitelerine ya ekleyerek ya da çıkararak en uygun sabah rutinine sahip olmak.
Temel/isteğe bağlı sabah aktivitelerim neler? (İsteğe bağlı aktiviteler * ile işaretlenmiştir.)
4-6 rekat teheccüd*
2 rekat teheccüd
Vitir namazı
İstiğfar
En yakın caminin müezziniyle sabah ezanını tekrar et
Sabah sünneti
Sabah namazı
Namazdan sonra Allah’ı anma
Sabah zikiri
Kuran okuma
Yazmak* – Beyin fırtınası*
Okumak*
Spor (yüzme, ağırlık, koşu)*
7-30 dakika evde egzersiz
Kahvaltı
Profesyonel İpucu
Sizinle bir seviye daha derine inmek istiyorum ve size gerçekten profesyonel bir ipucu vermek istiyorum. Bu, tavsiye oradaki verimlilik uzmanları için.
Önceki sistemlerle oynayabilirsiniz böylece önceki yaz kalkış vaktinizle ve önceki kış kalkış vaktiniz arasındaki değişimi azaltırsınız. Bu şekilde, yıl boyunca büyük değişimler yaşamazsınız. Örneğin; eğer sabah namazı bölgenizde (mevsime bağlı olarak) en erken saat 3 ve en geç saat 7, sabah vaktinden önce 45 dakikalık rutinimi izleyerek, yazları en erken saat 2.30’da kalkacaksınız ve kışları en erken saat 6.30 ‘da kalkacaksınız. Ancak, bu yılda 4 saatlik bir değişim, ki uyum sağlamak oldukça zor olabilir.
Farz edelim ve kendine teheccüd namazı için uzun bir vakit ayırdın, kış boyunca 6.30’da kalkmak yerine 4.30’da kalktın. Bu şekilde, önceki kışın uyanma vaktiyle ve yazın uyanma vakti arasında ki boşluk 2 saat olacaktır, ki bu da alışmak için çok zor olmayacak, İnşallah.
Umarım bunlar size bir şekilde güçlü bir sabah uyanma rutini geliştirmeye yardımcı olmuştur ki sadece sabah namazını kaçırmamak için değil, aynı zamanda sabah zamanlamasını yıl boyunca sürdürmek ve her geceki gece ibadetinize ayak uydurmak için bir şans elde edersiniz. Tabi ki, şunu söylemeliyim ki sabah ve teheccüd için kalkmak Allah’tan gelen bir kutsamadır ve ancak onun izniyle geçekleşebilir.
Dolayısıyla yukarıdaki teknikleri uyguladığınız zaman, hatırlayın siz basitçe anlamları alıyorsunuz, ama kalbiniz ve umutlarınız Allah ile bağlantılı olmalı ki uyanma kabiliyetiniz onun ellerinde. Erken uyanmak için dua edin ve ona ibadet edin ve zikredin: “Yalnız sana kulluk eder ve ancak senden yardım dileriz.”
Productive Muslim sitesinden alınarak “Genç Müslümanlar” tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir.