1 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ 10 Haziran 2005Ayhan DURUSU
2 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ 21 Mayıs 1991 – 91/271/EECBu yönerge,Avrupa Birliğine üye ülkelerde kentsel atıksuların toplanması, arıtılması ve deşarjı ile bazı endüstriyel atıksuların arıtılması ve deşarjı konularını düzenlemektedir.Yönergenin amacı, çevreyi atıksuların olumsuz etkilerinden korumaktır.
3 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Hassas alanlarÖtrifikasyona maruz kalmış veya koruyucu önlemler alınmazsa ötrofik olabilecek; tabii tatlı su gölleri, haliçler, kıyı suları75/440/EEC Nitrat yönergesinde belirtilen nitrat konsantrasyon sınırını aşan, içme suyu temin edilen yüzeysel sularİkincil arıtmadan daha fazla arıtma gerektiren alanlar.Hassas alanlar her 4 yılda bir yeniden değerlendirilecek
4 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Daha az hassas alanlarEğer deşarj edilen atıksular deniz ortamının morfolojisini, hidrolojisini veya özel hidrolik şartlarını çevresel açıdan olumsuz etkilemiyorsa, bu alanlar “daha az hassas alan” olarak tanımlanır.Genellikle su değişimi fazla olan, ötrifikasyon ve oksijen tüketim riski olmayan; açık koylar, haliçler ve diğer kıyı suları bu kapsamdadır.Ancak bu kirliliğin komşu denizlerde de problem yaratmayacağından emin olunmalıdır.
5 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Eşdeğer Nüfus (EN)60 gr BOI5 = 1 ENArıtma tesisine maksimum ortalama haftalık yükÖn arıtma: Fiziksel veya kimyasal usullerle--BOI5 min. % 20 azalma--AKM min. % 50 azalma
6 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Kanalizasyon (Zamanlama)AB üyesi ülkeler;EN den büyük yerleşimlerin31 Aralık 2000EN – olan yerleşimlerin31 Aralık 2005Hassas alanda yer alan EN’den büyük yerleşimlerin 31 Aralık 1998Tarihine kadar kanalizasyon sistemlerini inşa etmeleri gerekmektedir.
7 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Arıtma (Zamanlama)AB üyesi ülkeler;EN den büyük yerleşimlerin 31 Aralık 2000EN – olan yerleşimlerin 31 Aralık 2005Tatlı su kaynaklarına ve haliçlere deşarj eden,EN – olan yerleşimlerin 31 Aralık 2005Tarihine kadar ikincil arıtma sistemlerini inşa etmeleri gerekmektedir.Hassas alanda yer alan EN’den büyük yerleşimler 31 Aralık 1998’e kadar ikincil arıtmadan daha ileri arıtma yapmak zorundadırlar.
8 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Deşarj Standartlarıİkincil Arıtma TesisleriParametreKonsantrasyonMinimum % azalmaBiyokimyasal Oksijen ihtiyacı (BOİ5)25 mg/l70 – 9040*Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ)125 mg/l75Toplam Askıdaki Katı Madde35 mg/l35* - 60**9090* - 70*** Yüksek dağlık bölgeler EN> ** Yüksek dağlık bölgeler 2.000>EN>10.000
10 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Performans KriterleriMinimum yıllık;debi orantılı veya24 saatlik kompozit toplanmış numune sayıları:2.000 < EN < İlk yıl 12 sonra 4< EN < her yıl 12EN > her yıl 24
11 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Yıl içinde alınan numune sayısıMax. Uygun olmayan sonuç sayısı4-71138-1621417-2831529-4041641-5351754-6761868-8171982-9582096-11092110221123122425
12 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Arıtılmış atık sular ve arıtma çamurları mümkün olduğu takdirde yeniden kullanılmalıdır.Yönergede ayrıca, yapım ve işletme zorluğu olan bölgeler ve ispatlanması durumunda ileri arıtmaya ihtiyaç olmayan az hassas bölgeler konusunda bazı esneklikler getiriliyor.
13 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Yüksek Maliyetli Çevre Yatırımları ProjesiAvrupa Birliğine katılım öncesi Türkiye’nin altyapı envanterinin çıkarılması ve yatırım ihtiyacının belirlenmesi. 3 bileşeni var.Yönergelere esas yatırım planlaması (stratejik planlama)Kapasite gelişimi (eğitim programları)Örnek yatırım paketlerinin hazırlanması(3 atıksu, 2 katı atık, 1 hava kirliliği)
14 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ MaliyetlerKanal ağını genişletmek için ilk yatırım maliyetiAtıksu arıtma tesislerinin derecesini yükseltmek ve yeni tesisleri yapmak için ilk yatırım maliyetiEkonomik ömrünü tamamlayan alt yapı sistemlerinin yenilenmesi için ilk yatırım maliyetiKanalizasyon sistemi işletme ve bakım/onarım maliyetiAtıksu arıtma tesisleri işletme ve bakım/onarım maliyetiÇamur uzaklaştırma işletme ve bakım/onarım maliyeti
15 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ En az maliyetli senaryo
16 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Orta maliyetli senaryo
17 KENTSEL ATIKSU ARITMA YÖNERGESİ Finans teminiKullanıcı ücretleriCari harcamalar için kamu bütçesiYatırım harcamaları için kamu bütçesiHibelerKrediler