1- Bebeğinin uykusu için bu aşamada normal olan ne?
Bebeğinin yaşı büyüdükçe daha düzenli bir uyku rutinine geçecek. 3. aya kadar süren kesintili uykuları bu süreçten sonra artık daha uzun gece uykularına dönüşmeye başlayacak. Yeniden uykuya dalma konusunda da daha başarılı hale gelecek.
Bazı araştırmalar bebeklerin çoğunun gün içinde 3-4 saat şekerleme yaptığını, gece ise ışıklar söndükten sonra 10 dakika içinde uykuya daldıklarını göstermiş. Yine aynı araştırmada bebeklerin gece boyunca 9-10 saat kadar uyudukları ve gece boyunca en çok 2 kez uyandıkları sonucu ortaya çıkmış. Tabii ki bu oranlar ortalama değerler ve bebekten bebeğe farklılıklar gösterebilir.
Yıllar geçtikçe bebeğinin uykusuyla alakalı şu durumları gözlemleyebilirsin:
- Daha fazla gece uykusu: Gece uykusu doğumdan sonra sekiz saat civarındayken, 3 ay sonrasından 9 saate çıkar ve 1 yıl içinde 10 saate ulaşır.
- Gece uykusunda daha uzun zaman aralıkları: Bebeklerin neredeyse yarısı ilk 3 ay aralıksız 5 saat uyuyabilirler. 3. aydan sonra bu süre daha da uzayacak.
- Giderek azalan gündüz uykusu: Doğumdan sonra 8 saati bulan gündüz uykusu, 3. aydan sonra 4 saate, 1 yıl içinde de 3 saate kadar düşer.
2- Bebeğin şimdi nerede uyuyacak?
Bebeğin yaklaşık 5 ay kadar beşiğinde mışıl mışıl uykulara dalmalı. Bu süreçten sonra artık onun uyku alanı ile ilgili değişiklikler yapabilirsin.
Yatağının yanına monte edilebilen bir beşik kullanmayı deneyebilirsin. Bu hem bebeğine güven duygusu aşılayıp daha deliksiz bir uyku çekmesini sağlar hem de senin birden telaşla uykundan uyanmana engel olur.
Eğer bebeğin beşikte yatmaya devam edecekse ve 9 aydan büyükse, ona bir güven nesnesi verebilirsin. Bir uyku arkadaşı ya da yumuşak bir battaniye iyi seçenekler!
Bu konu önemli: Deliksiz Bir Uyku İçin İdeal Bebek Yatağı Nasıl Seçilir?
Bebeğini kendi yatağına almak bu süreçte konuşulabilir. 6 aya kadar bebeklerin ebeveyn yatağında yatması ani bebek ölümü sendromuna neden olduğunu daha önce söylemiştik. Bu süreci atlattıktan sonra bebeğinle aynı yatağı paylaşabilirsin. Yine de onu sıkmamaya ve boğmamaya dikkat etmelisin. Ayrıca bebeğin seninle uyursa büyük ihtimal daha sık uyanacak, bu riski göze almalısın.
3- O artık hareketli bir solucan! Yataktan düşmesine izin verme!
Bebeğin artık çok daha hareketli, sık sık dönüyor olabilir. Eğer beşiğinde yatmıyorsa ve yattığı alanda bir koruma yoksa çok daha dikkatli olmalısın. Bebeğinin yattığı alandan düşmemesi için güvenli dönüş yastıkları ya da yatak bariyerleri kullanabilirsin.
Aman uyurken kayıp düşmesin: Markalara Göre İnternette En Çok Aranan 8 Yatak Bariyeri
4- Bebeğini kendi odasına geçirmenin tam vakti!
Bebeğinle aynı odayı paylaşmak senin için çok pratik, buna eminiz. Gece kalkıp soğuk koridorda yürümen, telaşla koşturman ve kendi uykunu da bölmen söz konusu olmaz. Ancak Dr. Harvey Karp, bebeğin için bir oda hazırladıysan ve onu büyüyünce odaya yerleştirmeyi düşünüyorsan bu fikirden vazgeçmeni öneriyor. Çünkü bebeğin 6. aydan sonra etrafındaki şeylere daha çok uyum sağlayacak ve değişim onun için sorun olabilecek.
Eğer bebeğini bu süreçten sonra odasına alırsan, bunu hemen fark edecek ve kendini yalnız hissedecek. Böyle bir durumda bebeğinin huzursuz olması da kaçınılmaz! Ayrılık korkusu bebekler için stresli bir durumdur.
Bebeklerde beşikten yatağa geçiş dönemi: Bebeğinin Beşikle Vedalaşma Vakti Geldi!
Endişe etmene gerek yok: Bebeklerde Ayrılık Korkusu ve Başa Çıkma Yöntemleri!
5- Bebekler rutinleri severler!
Rutin kelimesi senin kulağına sıkıcı gelse de bebeğin seninle aynı şeyi hissetmeyecek. Aslında rutine binmiş bir günlük faaliyet ve devam eden uyku sayesinde bebeğin günlerini çok mutlu ve sağlıklı geçirecek. Aslında bu rutin, senin için de çok faydalı olacak çünkü dinlenebilmen için artık bol bol süreye sahip olacaksın.
Bebeğinin uyku rutinini nasıl oluşturacağını anlatalım.
- Dışarıya çık: Bebeğinin gün ışığından yeterince yararlanabilmesi için öğle vaktinden önce onunla birlikte küçük bir gezintiye çık.
- Sesi ve hareketi yakala: Gün içindeki ritmik ses ve hareketler sakinleştirici etki yaratır. Bunu sağlamak için bebeğinle birlikte uzun yürüyüşler yapabilir, onu salıncakta sallayabilir, slinge takıp gezebilirsin.
- Düzene bağlı kal: Bebeğini gün içinde çok fazla yorulmaktan alıkoyacak, esnek bir düzen oluştur ve uyku vakti hedefine ulaşabilmek için bu düzenden vazgeçme.
- Uyarıcılardan uzak dur: Bebeğini emziriyorsan çikolata ve kahveyi bir süre hayatından çıkar.
- Kakasını yapmasına yardımcı ol: Bebeklerin gece uyurken kaka yapması uykusunu bölebilir. Karın bölgesine yaptığın düzenli masajlar, bağırsaklarını hareketlendirecek egzersizler ile bebeğinin kakasını yapmasına yardımcı olabilirsin. Böylece gece uykusu kaka nedeniyle bölünmez. Bu sayede bebekler gece kaka yapmayı ne zaman bırakır diye merak etmene de gerek kalmaz.
6- Bebeğinin uyku sorunu mu var? Buna neden olan sebepleri bulalım.
Bebeğin çok hareketli!
Özellikle çalışan ailelerin bebeklerinde bu sorun görülüyor. Günün büyük bir bölümünü iş yerinde geçirip akşam eve geldiğinde durmaksızın onunla oynuyorsan, aslında uykusuna engel oluyorsun. Bütün gün hareketsiz bir şekilde seni bekleyen bebeğin, akşam bu ilginin yoğunluğu ile uyumak istemiyor.
Bu yüzden bu oynaşmaları, eğlenceleri bebeğin uyumadan 1 saat önce kesmelisin. Oyun oynadıktan hemen sonra onu yatağa koyarsan tabii ki uyumak istemeyecektir.
Çalışan anne ve babaların dikkatine: Çalışan Ebeveynlerin Bebeklerin Uyku Düzenine Etkisi!
Bir şey onu rahatsız ediyor!
- Gürültü,
- Parlak ışıklar,
- Kötü kokular,
- Sıcak ya da soğuk hava,
- Dağınıklık,
- Açlık,
- Gaz sancısı gibi birçok şey bebeğini rahatsız edebilir. Bu yüzden onu yatağına koymadan önce bu sorunları bir bir ortadan kaldırmaya çalış.
Bebeğin yanlış alışkanlıklar edindi!
- Kendini sakinleştirmesini öğretememek,
- Uykuya dalması için sürekli sallamak,
- Uyuduktan sonra yatağa yatırmak,
- Beslenirken uykuya dalmak,
- Yaşı gelmesine rağmen ebeveyni ile aynı odayı paylaşmak, bebeğinin kalitesiz bir uyku çekmesine neden olan yanlış alışkanlıklardan.
İleride ihtiyacın olacak: Uyumak Neden Bu Kadar Güç? 3 Yaş Uyku Sorunlarına Yol Açan 7 Durum
7- En büyük sorun: Gece ağlamaları ve uyanmaları!
Gece ağlamaları aslında en büyük sorunlardan. Bütün ev ahalisi ayağa kalkmasın diye yataktan nasıl fırladığını tahmin ediyoruz. Bu durum, bebeklerin ilk yıllarında yaşadıkları en büyük problemlerdendir.
Bebeğin ilk 5 ayı tamamladıysa ve hala geceleri uyanıyorsa, şu durumları yaşayıp yaşamadığını incelemelisin:
- Heyecanlı mı?
- Bir şey onu rahatsız ediyor mu?
- Seçtiğin uyku vakti onun için uygun değil mi?
Sorunları ortadan kaldırdığında bebeğin kısa sürede uykuya dalacaktır.
Hastalık, diş çıkarma ve daha fazlası...
Bebeğindeki bir hastalık ya da fiziksel bir rahatsızlık uyanmasına neden olabilir. Uykusundan uyanan bebeğinde şu gibi sorunlar görmen mümkün:
- Burun tıkanıklığı: Bu durum herhalde bebeğini en çok rahatsız edenlerden birisi. Bebeğinin nefes alamadığını fark ettiğinde bir burun aspiratörü ile tıkanıklığı giderebilir ya da doktorunun önerisiyle bir burun spreyi kullanabilirsin.
Daha fazla bilgi için: Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Hakkında Her Şey
- Horlama: Bebeğin ağzı açık, horlayarak uyuyor ya da ani bir homurdamayla uyanıyor mu? Bunlar uyku apnesi gibi bazı solunum bozukluklarının habercisi olabilir. Bunu engellemek için odayı buhar makinesi ile nemlendirebilir, ve nefes alışını rahatlatmaya çalışabilirsin. Başını 5-8 cm kadar yukarıda tutmak da faydalı olabilir. Bunlara rağmen horlama ya da hırıltı devam ediyorsa doktoruna danışmalısın.
- Diş çıkarma: Herhalde bu süreçte bebeğini en çok etkileyen durumlardan birisi diş çıkarma olacak. Kaşınan ve sızlayan diş etleri gece gündüz ona sıkıntı verecek. Buna hafif ateş de eklendi mi, uykusuz gecelere merhaba deme zamanı gelmiştir.
Bunu engellemek için uygulayabileceğin basit yöntemler var. Örneğin gün içinde dikkatini dağıtmak, diş etlerinin rahatlamasını sağlayacak diş kaşıyıcılar ve soğuk besinler vermek işe yarar.
Bebeğin diş çıkarırken sürekli ağzına bir şeyler sokmak isteyecek. Tam amacı bu olmasa da beşiğinde bulunan uyku arkadaşları, bu ihtiyacını gidermesi için bir seçenek olabilir.
Yatmadan önce bir ağrı kesici vermek de faydalı olabilir. Tabii bunu yapmadan önce doktoruna danışmalısın.
Bebeğini rahatlatmak için buradalar: Diş Çıkarma Döneminin Kurtarıcıları En İyi 10 Diş Kaşıyıcısı
- Kaka: Gece vakti kaka yapmak bebeğini çok rahatsız edebilir. Özellikle de kabızsa! Eğer böyle bir durum söz konusuysa beslenme düzeninde bazı değişiklikler yapılması gerektiğini anlamalısın. Ek gıdaya başladıysa daha lifli gıdalar vermek iyi bir fikir!
8- Bebeğin neden erkenden uyanıyor?
3-12 aylık bebeklerin çoğu genellikle sabah 7 civarı uyanır ama geri kalan kısmı ise sabah 5-6 gibi uyanma eğilimindedir. Bu erken uyanma şu sebeplerle meydana gelebilir:
- Yatağa çok erken yatıyordur.
- Yatağa çok geç yatıyordur.
- Bir şey tarafından rahatsız ediliyordur.
- Erken uyanmayı seviyordur.
Çocuğun erken uyanmayı seviyorsa, onu uyku planına adapte edebilmek için erkenden yatırmayı deneyebilirsin.
Çocuğun normal zamanda yatağına yatıyor ve huzursuzlanarak erkenden uyanıyorsa şunları deneyebilirsin:
- Bebeğini ışığın uyandırdığını düşünüyorsan pencerelere kalın perdeler asabilirsin.
- Rahatsız edici seslerin odasına girmesini engelleyebilirsin.
- Gün içindeki beslenmesini arttırarak, sabahın erken saatlerinde acıkarak uyanmasını engelleyebilirsin.
- Solunum yolları problemleri nedeniyle uyanıp uyanmadığını kontrol etmelisin.
Deliksiz bir uyku için bu yazıyı incele: Bebek Odası Dekorasyonunda Dikkat Etmen Gereken 7 Faktör
9- Bebeğin uyku eğitiminde 3 yöntem!
Şok çözüm
Bu yöntemde bebeğini yatağına yatıracak ve onu yalnız bırakacaksın. Yani tüm ağlamalarına, feryatlarına kulak tıkayacaksın. Bu süreçte bebeğin yorgun düşüp vazgeçerek uykuya dalacak.
Ancak bu çok sakıncalı bir yöntem. Çünkü birden bire ortadan kaybolman bebeğinde terk edilmişlik hissine neden olur, ayrıca kendini kasacağı için sağlık problemleri de ortaya çıkabilir.
Geciktir ve geciktir
- Bebeğini yatağına yatır ve odadan çık.
- 3 dakika ağladıktan sonra odasına tekrar gir. Bir gece lambası yak.
- İçeri girmeden kapıdan bak ve onunla tatlı tatlı konuş. Sonra odadan çık.
- Ağlaması devam ederse beş dakikada bir odaya geri dön ve yine aynı kontrolleri gerçekleştir.
- Eğer ağlamakta ısrar ediyorsa 10 dakikada bir odaya dön ve yine aynı mesajları ver. Ağlama devam ederse geliş süresini 15 dakikaya çıkar.
Yatır-kaldır
- Bebeğini beşiğine koy.
- Ağlarsa kucağına al ve onu rahatlat. Sessiz bir tonla onunla konuş.
- Sakinleştiği anda onu yatağına koy.
- Ağlarsa tekrar kucağına al. Bu döngüyü arka arkaya tekrarla.
Bu yöntemleri tek tek deneyerek bebeğin için hangisinin daha faydalı olduğunu bulabilirsin.
Başka yöntemler de var: Pedagog Tansu Oskay'dan Ağlatmadan Uyku Eğitimi İpuçları
10- Annelerin 3-12 aylık bebeklerinin uykusu hakkında en sık sorduğu sorular neler?
- Beş aylık bebeğimin uykusundayken kakası geliyor. Altını değiştirmek için onu uynadırmayı göze almalı mıyım?
Bebeğin kakasını genelde beslenmeden kısa bir süre sonra yapar. Bu yüzden onu besleyip yatırdıysan ve ardından kakası geldiyse altını değiştirebilirsin. Çünkü midesi hala dolu olduğu için uykuya kolayca dalacaktır.
- Gece beslenmesini ne zaman sonlandırmam gerekiyor?
Bebeğin 6 aylık olduktan sonra ek gıdalara da başlamasıyla artık geceleri daha az beslenebilir. Bu yüzden 6. ayla beraber gece emzirmesini yavaş yavaş sonlandırabilirsin.
- 10 aylık bebeğim farklı bir evde uyuyamıyor, bunun sebebi nedir?
Bebekler 6. ayla birlikte etrafını algılar ve bulundukları ortama alışmaya başlarlar. Mekan değiştirdiklerinde meydana gelen huzursuzluğun sebebi alışkın olmadıkları eşyalar, düzen ve hatta kokular olabilir. Bunu engellemek için ona ait bazı parçaları bir araya getirebilirsin. Mesela uyku arkadaşını yanına koymak, hep kullandığı battaniyeyle yatırmak bunun önüne geçebilir.
Sen de merak ediyor olabilirsin: "Bebeğim Neden Uyumuyor" Diyen Annelerin En Çok Sorduğu 10 Soru ve Cevapları