1995 yılında McArthur Wheeler, edindiği bir miktar kimya bilgisi ile limon suyunun kendisini görünmez yapacağını düşünmüş ve yüzüne limon suyu sürerek maskesiz bir şekilde iki banka soygunu yapmıştı. Ancak aynı gün yakalanmış ve güvenlik kamerası kayıtları kendisine izletildiğinde limon suyu sürdüğü yüzünün nasıl olup da kameralar tarafından görülebildiğini anlayamadığını ifade etmişti.
Bu olayı inceleyen David Dunning ve Justin Kruger, bir araştırma yaparak bir grup Cornell Üniversitesi öğrencisinin kendi mizah, mantık yürütme ve dilbilgisi algılarını ifade etmesini istedi. İlginç bir şekilde öğrencilerden bu konularda daha önce başarısı düşük olduğu kanıtlanmış olanlar, kendi algılarının oldukça yüksek olduğunu iddia etmişti. Araştırma sonucuna göre başarısı düşük katılımcılar kendi başarısızlığının farkında değillerdi ve başkalarının kendilerinden daha başarılı olduğunu da düşünmüyorlardı. Ayrıca bu konularda başarılı olduğu bilinen katılımcılar ise kendi başarılarını küçümsüyorlardı. Bu bilişsel durum literatüre Dunning-Kruger etkisi olarak geçti.
Dunning-Kruger etkisi; bir konuda yeteneksiz insanların kendi yeteneklerini abarttığı, yetenekli insanların ise kendi yeteneklerini küçümsediği bir tür bilişsel önyargıdır.
Bir çok insan Dunning-Kruger etkisini bir şekilde deyenimler. Bir konuda uzman olan kişiler, uzmanlıklarının farkındadır ancak genellikle kendi bilgilerini hafife alırlar. Oysa uzman olmayan kişiler görüş bildirirken uzmanlara kıyasla daha cesaretli davranırlar.
Kaynakça
- Kruger J., Dunning D., 1999. Unskilled and unaware of it: How difficulties in recognizing one’s own incompetence lead to inflated self-assessments. Journal of Personality and Social Psychology
- Cherry K., 2021. The Dunning-Kruger Effect, verywellmind.com
- Wikipedia
- Forsey, C., 2018. The Dunning Kruger Effect: Why Your Coworkers Believe They’re Way Smarter Than They Actually Are