- İlk 6 ay bebeğinizi yalnızca anne sütü ile besleyiniz.
İlk 6 ayda yalnızca anne sütü ile beslenen bebekler ishal, zatürre gibi bulaşıcı hastalıklara, allerjik hastalıklara daha az yakalanırlar ve daha sağlıklı büyürler.
- Bu aylarda anne sütü ile birlikte verilen ek besinler bebeğin emme gereksinimini azaltacağından anne sütünden yeterince yararlanmasını engeller. İster hastalık durumu olsun ister hava çok sıcak olsun 6 aydan önce bebeğinizin anne sütü dışında suya ya da başka sıvılara (bitkisel çaylar, meyva suyu gibi) ihtiyacı yoktur.
Anne sütünde bütün vitaminler vardır, yeterli olmayan yalnızca D vitaminidir. Anne sütü ile beslenen bebeklere doktorunuzun vereceği D vitamini içeren damla ya da şurubu düzenli kullanınız.
- Emzirirken bebeğinizin yüzü, omuzları ve vücudu memeye dönük, burnu meme ucu hizasında olmalıdır. Kendinizde rahat bir pozisyonda oturunuz. Bebeğin yalnızca meme ucunu değil, meme ucu etrafındaki koyu renkli bölümü de kavramasına dikkat ediniz. Bu şekilde hem bebek iyi emer, hem de meme ucunuz zedelenmez.
Bebeği emzirirken göğüs uçlarında acıma, çatlak gibi durumlar görülebilir. Bu durum çoğu kez bebeğin yalnızca meme ucunu emmesinden kaynaklanır. Böyle bir sorun ile karşılaştığınızda bebeğinizi yukarıda belirtilen doğru teknikle emzirmeye devam edin, göğüslerini kuru tutun. Geçmezse doktorunuz ve ya hemşireniz ile görüşünüz.
- Her emzirmede ilk gelen süt daha az yağ içeren “ön süt”tür. Bebek emmeyi sürdürdükçe sütün bileşimi değişir, yağ miktarı artar. En fazla yağ içeren süt, emzirmenin sonunda salgılanan süttür, buna “son süt” denir. Bebeğin hem önsüte hem de sonsüte ihtiyacı vardır. Bebek memeye doğru yerleştirilip doyana ve memeyi kendisi bırakana kadar memede tutulursa, hem önsütü hem de sonsütü alır. Bebek daha emmek istiyorsa ikinci meme de verilmelidir. İki meme verilmişse bir sonraki öğüne son verilen taraftan başlanır. Birçok bebek, tek memeyi 5-10 dakika emmekle doyar ve uyur. Bazı bebekler ise 20-30 dakikadan önce memeyi bırakmazlar.
- Göğüslerinizde süt yapımını arttıran en önemli etmen bebeğinizin sık aralarla ve yukarıda belirtildiği şekilde uygun teknik ile emzirilmesidir. Tüm annelerin sütü yararlıdır. Sütünüz size sulu gelebilir, bu anne sütünün özelliğidir. Anne sütü ile beslenen bebekler her beslenmeden sonra az miktarda sarı renki püre kıvamında kaka yapabilirler. Bu durum normaldir, endişelenmeyiniz.
- Bebeğinizin emmediği durumlarda göğsünüzü elinizle sağarak ya da bir süt pompası kullanarak mutlaka boşaltınız. Emziren anneler her zaman sütyen giymelidir. Sütyen bol ve pamuklu kumaştan yapılmış olmalıdır. Anne sütünün yetersiz olduğu düşüncesi ile doktora danışmadan bebeğinize yeni bir besin vermeyiniz. Başka bir besin vermek gerektiğinde bunun nasıl hazırlanacağını iyice öğreniniz ve temizlik kurallarına çok dikkat ediniz.
- Bebeğin yeterince anne sütü aldığı, haftada en az 150 gr. kilo alması ve günde an az 6-7 kez bezini ıslatması ile anlaşılır.
Emzirme sırasında dikkat edilmesi gerekenler
- Emzirmeye başlamadan önce elleriniz yıkayınız.
- Hergün banyo yapmayan anneler meme başlarını günde bir kez yıkamalıdırlar.
Her emzirmeden önce meme başlarını silmeye gerek yoktur.
- Emzirirken meme ucu ve etrafındaki kahverengi halkanın çocuğun ağzını tamamıyle kapatacak şekilde olmasını sağlayınız.
- Bebeğinizi rahat olacağınız bir şekilde emziriniz. Bu yatarken, otururken ya da ayakta olabilir. Öne eğilmeden bebeği size yaklaştırarak emzirirseniz sırtınızın ağrımasına engel olabilirsiniz. Gerekirse sırtınızı ve bebeğin altını yastık ile destekleyiniz.
- Beslenme sıklığını ve süresini bebeğinizin isteğine göre düzenleyiniz. Bebeğin sık aralarla emzirilmesi süt yapımını arttırır.
- Bebeklerini emziren annelerin iyi beslenmesi özellikle anne sağlığı açısından önemlidir. Bu nedenle annelerin, düzenli ve çeşitli yiyecek gruplarından beslenmeleri gerekmektedir. Emziren anne, günde en az 2 su bardağı süt ve ya yoğurt tüketmeli, hergün tüm besin gruplarından (meyva,sebze,et,tahıllı yiyecekler) düzenli olarak yenmelidir. Emziren anneler sigara içmemelidirler. Çay ve kahve gibi besleyici değeri olmayan ve uyarıcı içecekler almamalı veya az tüketmelidirler.
- Anne bebeğinden ayrı kaldığı zaman memelerini sağarak sütünü biriktirebilir ve bebeğini bu süt ile besleyebilir. Bu nedenle emziren her kadın özellikle elle sağma tekniğini bilmelidir.
Memeyi elle sağma tekniği
Sağmaya başlamadan önce;
- Ellerinizin mutlaka yıkayınız.
- Sağılan sütü biriktirmek için temiz bir fincan ya da geniş ağızlı bir kavanozu hazır bulundurun.
- Süt sağarken, yanınızda sütün hızlı fışkırdığı durumlarda ellerinizi silmek üzere temiz bir bez ya da kağıt mendil bulundurun.
- Eğer bebeğinizden uzakta iseniz, sütünüzü sağarken bir fotoğrafına bakmak sağmayı kolaylaştırabilir.
- Olabildiğince rahat olmaya çalışın.
- Ortamın çok sıcak ya da çok soğuk olmamasına dikkat edin.
- Arada içmek için yanınızda su veya meyva suyu bulundurun. Süt sağıldıktan sonra, kapağı ve şişesi 5 dakika kaynatılarak mikroplardan arındırılmış cam kavanozlarda saklanmalıdır. Anne sütü oda ısısında 6 saat, buzdolabı rafında 6,7 gün, derin dondurucuda ise 6 ay değerini kaybetmeden bekletilebilir. Saklanan anne sütü hiçbir zaman kaynatılmamalıdır. Bu sütler kullanılmadan önce kavanoz içinde sıcak suda bekletilerek ısıtılmalıdır.
Sütün sağılması sırasında dikkat edilmesi gereken noktalar
- Küçük parmak göğüs duvarına dayalı ve diğer parmaklar açık bir şekilde memeyi alttan destekleyerek meme ucuna doğru yerleştirilir. İşaret parmağı kahverengi kısmın altında tutulur.
- Baş parmak, memenin üzerinde, kahverengi bölgenin hemen yanına yerleştirilir.
- Baş ve işaret parmaklar alttaki dokuyu hissedecek şekilde hafifçe bastırılır. Meme dokusundaki küçük kalınlaşmalar ya da parmakların arasında üzüm salkımı gibi hissedilen yapılar (süt havuzcukları) bulunmaya çalışılmalıdır. Bunlar genellikle, kahverengi halkanın içinde ve meme başının altındadır.
- Süt havuzcuklarından sütü boşaltmak için parmaklar arasında sıkma ve serbest bırakma tekniği kullanılır. Bu hareket düzenli tekrarlanmalı, hızı, basıncı, ritmi anne isteğine göre ayarlanmalıdır.
- Yeterli süt boşaltabilmek için, parmaklar memenin kahverengi ksımının etrafında hereket ettirilmelidir. Bu şekilde memede hazır bulunan süt kolayca boşaltılır. Meme çok hassas bir doku olduğu için sıvama şeklinde hareketlerden ve sert el hareketlerinden çekinilmelidir.
- Genellikle 80-90 ml. süt elde etmek için sağma işlemini 15-20 dakika sürdürmek gerekir. Sağma işleminin başlangıcında süt hemen gelmeyebilir. Bu durumda anneler endişelenmemeli, işleme devam etmelidirler.