Çocukların geceleri öksürmesi genellikle soğuk algınlığı gibi küçük bir nedenden kaynaklanır. Yatarken, drenaj boğazın arkasından aşağı akarak öksürmelerine neden olabilir.
Ancak çocuğunuzda bir doktor tarafından teşhis edilmesi ve tedavi edilmesi gereken bir şey de olabilir. Ve bazen bu gibi durumlarda acile götürmeniz gerekebilir. Bu gibi durumlarda belirleyici faktör genellikle öksürüğün tipidir; sık, inatçı, kuru, ıslak, derin, hırıltılı, boğmaca veya daha fazlası.
Bu makale, çocukluk çağı öksürüklerinin en sık görülen türlerini açıklamaktadır. Ayrıca, çocuğunuzun öksürüğünün çocuk doktorundan randevu almanız veya acil servise gitmeniz gerektiği anlamına gelip gelmediğini nasıl anlayacağınızı da öğreneceksiniz.
Sık ve İnatçı Öksürük
Çocuklarda sık ve inatçı bir öksürüğe, mukustan boğaz tahrişi gibi oldukça basit bir şey neden olabilir. Bununla birlikte, bir çocuğun geçmeyen öksürüğü, nefes alma sorunu yaşadıklarının da bir işareti olabilir.
Çok öksüren bir çocukta, akciğerlerin hava yollarının iltihaplanıp daraldığı kronik bir durum olan astım olabilir. Çocuğunuzun sağlık uzmanı, durumu teşhis edebilir ve inhaler veya nebülizör gibi bir tedavi önerebilir.
Kısa ve Hızlı (Boğmaca) Öksürük
Bir çocuğun belirli bir sesi olan öksürüğü bir enfeksiyonun belirtisi olabilir. Yaygın olarak kısa ve hızlı öksürük boğmaca olarak adlandırılmaktadır, hızlı bir öksürüğe ve bir çocuk nefes aldığında “boğmaca” sesine neden olur.
Her yaştan insan boğmacaya yakalanabilir, ancak en ciddisi 1 yaşından küçük çocuklarda görülür. Bebekler boğmaca nedeniyle ölebilir. Bununla birlikte, boğmacalı bebeklerde her zaman öksürük olmaz. Bunun yerine, kısa süreliğine nefes almada duraklama (apne) ve derileri maviye dönebilir (siyanoz).
Boğmacayı önlemenin en iyi yolu, bebeğinizin boğmaca aşısı olmasını sağlamaktır. Genellikle DTaP olarak adlandırılan ve diğer iki ciddi bakteriyel hastalığa karşı koruma içeren bir kombinasyon aşısı olarak verilir: difteri ve tetanoz.
Kombinasyon aşısı 2 aylıktan başlayarak verilebilir. Yetişkinler, özellikle hamileyseler veya evde küçük çocukları varsa, destekleyici (Tdap) almalıdır.
Üretken (Islak) Öksürük
Bir çocuğun üretken veya “ıslak” olan öksürüğü, mukus gibi sıvı çıkarır. Çocuğunuz öksürdüğünde, solunum yollarında hareket eden sıvıyı duyabilirsiniz. Genellikle sıvı kafadan boşalmıştır veya solunum yollarında üretilen balgamdır.
Soğuk algınlığı ve grip, çocuklarda ıslak öksürüğün yaygın nedenleridir. Bu hastalıklar genellikle ciddi değildir ve çocuğunuzun bakımı evde yapılabilir.
Verimli bir öksürüğe sahip olmak eğlenceli olmasa da önemli bir amacı vardır: Akciğerleri temizlemeye ve enfeksiyonu önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle sağlık uzmanları, dinlenmelerini veya nefes almalarını zorlaştırmadığı sürece, genellikle bir çocuğun öksürüğünü bastırmaya çalışmayı önermezler.
Enfeksiyon
Bazen yüksek, ıslak bir öksürük, çocuğunuzun tıbbi tedavi gerektiren bir hastalığı veya durumu olduğuna dair bir uyarı işaretidir.
Çocuğunuzun öksürüğü yeşil veya sarı mukus çıkarıyorsa ve çok sık hapşırmak veya burnunu sümkürmek zorunda kalıyorsa sinüs enfeksiyonu geçiriyor olabilir.
Enfeksiyonu temizlemek ve semptomlarını hafifletmek için antibiyotiklere veya alerji ilaçlarına ihtiyaç duyabilecekleri için onları çocuk doktoruna götürmek faydalı olacaktır.
Zatürre (Akciğer İltihaplanması)
Ayrıca akciğerlere giren ve akciğerlerin sıvıyla dolmasına neden olan virüslerin veya bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyon olan zatürre belirtilerini de gözlemlemeniz gerekir.
Çocuğunuzun doktorunu öksürüğü hakkında daha önce görmüş olsanız bile, çocuğunuzda aşağıdaki belirtiler varsa yeniden doktoruna görünmeniz gerekebilir:
- Soğuk algınlığı bir haftadan fazla sürerse
- Islak, yüksek sesli ve balgamlı bir öksürük olursa
- Normalden daha hızlı görünen nefes alıp verme başlarsa
Bakteriyel zatürre antibiyotiklerle tedavi edilir, ancak viral zatürrenin seyrini tamamlaması gerekir. Çocuğunuz ciddi zatürreye yakalanırsa, hastanede tedavi edilmeleri gerekebilir.
Kuru Gece Öksürüğü
Çocuğunuzun öksürüğü, geceleri ve aktivite ile daha da kötüleşen can sıkıcı bir “aralıklı” öksürük ise, çocuk doktorunuzu arayın. Geceleri kuru öksürük, çocuğunuzun vücudunun çok fazla mukus ürettiği anlamına da gelebilir. Aynı zamanda astım belirtisi de olabilir. Çocuğunuz nefes almakta güçlük çekiyorsa veya konuşamıyor, yemek yiyemiyor veya içemiyorsa, hemen 112 acili arayın veya en yakın acil servise gidin.
Derin Öksürük (Havlayan yada Krup)
Fok balığı veya küçük köpek havlaması gibi ses çıkaran bir çocuk öksürüğü, krup adı verilen bir üst solunum yolu enfeksiyonunun belirtisidir.
Krup en çok 8 yaşın altındaki çocuklarda görülür. Genellikle geceleri başlar veya şiddetlenir. Bir çocuk havlayan bir öksürükle uyanabilir ve nefes alırken yüksek bir ıslık sesi çıkarabilir (stridor). Bu sesleri çıkaran bir çocuk öksürüğü, çocuklar ve ebeveynler için korkutucu olabilir, ancak bu her zaman acil servise gitmeniz gerektiği anlamına gelmez.
Çocuğunuz havlayan bir öksürükle uyanırsa, evde ona yardım etmenin birkaç yolu vardır. İlk olarak, onları banyoya götürün ve duşta sıcak suyu açın. Odanın buharlaşmasına izin verin ve yaklaşık 15 dakika içinde oturun.
Çoğu zaman, sıcak bir banyoda bir süre oturmak, kruptan kaynaklanan öksürüğü ve stridoru hafifletmek için yeterlidir, en azından gecenin geri kalanını atlatmak için yeterlidir. Eğer yardımcı olursa, tekrar uyuyabilir ve sabah çocuk doktorunuzu arayabilirsiniz. Ancak, yardımcı olmazsa ve çocuğunuz hala öksürüyorsa ve nefes almakta güçlük çekiyorsa, hemen acil servise gidin.
Hırıltılı Öksürük
Bir çocuğun öksürüğü, kulağa öyle gelse bile her zaman hırıltı değildir. İnsanlar genellikle “hırıltı” terimini, tıkanıklığı olan bir çocuğun nefes alırken çıkardığı normal seslerle karıştırır.
Çocuğunuz nefes alırken mukus duyuyorsanız, bu muhtemelen endişe edilecek bir durum değildir. Gerçek hırıltı, bir çocuğun nefes verirken çıkardığı tiz bir ıslık sesidir.
Çocuğunuz öksürüyor ve hırıltılı nefes alıyorsa, çocuk doktorunuzu aramanız gerekebilir. Çocuğunuz nefes almakta güçlük çekiyorsa, onu acil servise götürün.
Çocuğun Öksürüğü İçin Ne Zaman Bir Doktora Gidilmelidir?
Bir çocuğun öksürüğü her zaman paniğe kapılmanız gerektiği anlamına gelmez. Zaman ve deneyimle ebeveynler, çocuklarının doktorunu ne zaman aramaları gerektiğini veya acil servise gitmeleri gerektiğini öğrenirler.
Fakat bazı uyarı işaretleri, bir çocuğun öksürüğünün evde başa çıkabileceğiniz bir şey olmadığı anlamına gelir. Çocuğunuz öksürüyorsa ve aşağıda ki belirtilere sahipse, ona hemen tıbbi yardım almanız gerekir:
- 2 aylık veya daha küçük bir bebekte 40 derece veya daha yüksek ateş
- Herhangi bir yaştaki çocukta 38 derece veya daha yüksek ateş
- Mavi dudaklar
- Aşırı huysuzluk veya uyku hali
- Zor nefes alma (örneğin, her nefeste burun deliklerinin açılması, hırıltı, hızlı nefes alma veya nefes darlığı)
- Dehidrasyon belirtileriyle birlikte iştah veya susuzluk kaybı (daha az idrara çıkma gibi)
- Devam eden kulak ağrısı
- Şiddetli başağrısı
- Genel sağlık durumunun kötüleşmesi
Çocuğun Öksürüğüne Rahatlatıcı Bakım
Çocuğunuzun öksürüğüne yardımcı olmak için evde yapabileceğiniz bazı şeyler vardır.
- Hava yolu tahrişini hafifletebilecek ekstra nemi sağlamak için geceleri bir nemlendirici kullanın
- 12 yaş ve üzerindeki çocuklara öksürük ilacı verin (boğulma tehlikesi olduğundan daha küçük çocuklara vermeyin)
- Boğaz ağrısını hafifletmek ve sulu kalmasına yardımcı olmak için çocuğunuza bol miktarda soğuk içecek veya buzlu şeker verin
Son Sözümüz
Bir çocuğun öksürüğü, ciddi olmayan bir hastalığın sık görülen bir belirtisi olabilir, ancak daha acil bir sorunun işareti de olabilir. Şüpheniz varsa, çocuğunuzun doktorunu arayın. Sizden öksürüğün nasıl bir ses olduğunu tarif etmenizi isteyecektir veya çocuğunuzun öksürüğünü duyabilmek için telefonunuzun sesini açık tutmanızı isteyecektir.
Çocukların alabileceği farklı öksürük türleri vardır. Öksürüğüne neyin sebep olduğunu anlamak ve ona yardımcı olacak bir tedavi uygulamak için çocuğunuzu çocuk doktoruna götürmeniz gerekebilir.
Çocuğunuzun öksürüğü ilk başta evde tedavi edilebilse bile, iyileşmezlerse, yeni veya farklı semptomlar geliştirirlerse veya nefes almada zorluk çekerlerse, hemen tıbbi bakıma ihtiyaçları vardır.