Emile'e Dair
EMİLE, görünüşte bir çocuk terbiyesi kitabı olabilir; anne ve babalara çocuklarını eğitirken karşılaştıkları problemlerin çözümünü sunan bir kitap. Ancak Emile okurları daha ilk sayfalardan itibaren bir sürprizle karşılaşırlar; hele hele kendi eğitimini tamamladığını düşünen ve çocuğuyla arasındaki iletişimsizlikte kendisini bir taraf olarak görmeyen ebeveyn ler için bu kitabı okumak biraz sarsıcı olacaktır; çünkü Jean Jacques Rousseau zaman zaman hiddetlenen üslubuyla önce anne-babaları 'hizaya getirmeye' çalışır. Günümüzde çocuk eğitiminin ciddi bir iş olduğunu kavrayan ve önce kendi gelişimlerini tamamlamaları gerektiğine inanan duyarlı anne-babalar için açılan ana baba okulları bizim için yeni olabilir; fakat Rousseau için değildir; hatta Emile'in 1762 yılında, pedagoji ilminin bile bilinmediği bir çağda yayınlandığı göz o
önüne alınırsa bizim bir hayli geç kaldığımız bile söylenebilir.
Emil'in kaleme alınış sebebi Jean Jacques Roussau'nun babası tarafından kötü yetiştirilmesi, adeta serseri bir hayata itilmesi midir bilemeyiz; fakat yazarın eğitmek üzere •hayali bir erkek çocuğu (Emile) evlat edinmesi ve kitapta * Emile şeklinde yazılan bu isim Emil olarak okunur. Kitap boyunca imlayı ve okumayı kolaylaştırmak için Emil olarak kullanılacaktır. "nasıl çocuk yetiştirilir?"in yanısıra "Nasıl iyi baba olunur?"un da cevabını vermeye çalışması böyle bir ihtimali akla getiriyor.
Emile tamamen doğal yöntemlerle yetiştirilen bir çocuk; beslenmesinden, yaşadığı yere, oyuncaklarından aldığı eğitime ve hastalandığı zaman uygulanan tedavi yöntemlerine kadar her şeyin doğayla uyum içinde olduğu böyle bir yaşam tarzı, katkı maddeli, hormonlu gıdalardan kaçınan, bitkilerle tedavinin önemine inanan ve sağlıklı yaşam festivalleri düzenleyen günümüz insanının beklentileriyle de uyuşuyor. Rousseau'nun 1700'lü yılların Fransası'nda yakındığı konular, 2000'1i yılların Türkiye si'nde hala gündemde. O, bebekliğinde asla kundağa girmeyen Emil'in diğer çocuklar gibi kapalı bir odada yaşamak yerine kırlara açılacağından, temiz hava ve doğal gıdalarla besleneceğinden bahsediyor; bu satırların yazılmasından yaklaşık 250 yıl sonra insanlar toplu konutlarda yaşıyor ve bahçeli bir ev özlemiyle yanıp tutuşuyor. Jean Jacques Rousseau günümüzde yaşıyor olsaydı her halde, çocukları televizyondan ve bilgisayar oyunlarından uzak tutmak gerektiğinden bahseder, okullardaki ezberci eğitim sisteminden yakınır ve alternatif tıbbın önemine değinirdi. Üstelik bu fikirleri savunduğu için kitabının yayınlanmasından bir ay sonra (Haziran-1762) yapıldığı gibi başka bir ülkeye iltica etmek zo runda da kalmazdı.
İlk tercümeleri Ziya Paşa tarafından yapılan bu kitap, daha sonra "Emile - Yahut Terbiyeye Dair" adıyla Prof.Dr. Hilmi Ziya Ülken, Ali Rıza Ülgener ve Selahattin Güzey tarafından çevrile rek 1944 yılında Türkiye Yayınevi tarafından neşredildi. Hazırla dığımız bu nüshada ise, çocuk eğitimi açısından günümüze süzülerek alınması gereken bölümler değerlendirilmiştir.
Ülkü Özel Akagündüz