Arpa, genellikle ekmek, içecek ve her kültürün çeşitli mutfaklarında bulunan başlıca tahıldır.
Tarihin ilk ekili hububatlarından ve küresel olarak en çok tüketilen tahıllardan biri olmaya devam etmektedir.
Arpa ve diğer tahıl ürünlerinin kullanımı sağlığa yararları nedeniyle son birkaç yıldır hızla popülerlik kazanmaktadır.
Tam tahıllar, rafine edilmiş veya “zenginleştirilmiş” tahıllarda bulunmayan diyet lifi, vitaminler ve minerallerin önemli kaynaklarıdır. Damıtma taneleri, kepeği, mikropu, lif ve besin maddelerinin çoğunu kaldırır.
Tam tahıllar tüketmek, obezite, diyabet, kalp hastalığı, kanser ve diğer kronik sağlık problemlerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Arpa’nın Faydaları Nelerdir?
İşte arpa hakkında bazı önemli noktalar;
- Arpa tüketmek kalp sağlığı, kan basıncı ve kemik için çok faydalıdır.
- Arpa sağlıklı kilo vermede etkilidir.
- Arpa, bireyin günlük manganez ve selenyum gereksiniminin yüksek bir yüzdesini karşılar.
- Arpanın kullanım zenginliği sayesinde, yemeklere dahil etmek kolaydır.
- Hayvanlara yem olarak verilir.
- Taneleri ekmek ve bira yapımında kullanılır.
- Kavrulmuş olan taneleri kahveye karıştırılarak kullanılır.
Arpanın Vücuda Yararları Nelerdir?
Arpa, sağlığa yararları olan önemli besin maddeleri içerir.
1) Kan Basıncı
Arpanın düşük kan basıncını koruduğu ve gerektiğinde kan basıncını düşürmek düşürdüğü tespit edilmiştir. Vücut için yeterli potasyum alımı büyük önem arz eder.
Ayrıca, arpada mevcut olan potasyum, kalsiyum ve magnezyumun doğal olarak kan basıncını düşürdüğü ispatlanmıştır.
2006 yılında Amerikan Diyetetik Derneği Dergisi’nde yayınlanan bir çalışmada şu sonuca varılmıştır: “Sağlıklı bir diyette, çözünebilir veya çözünmeyen yüksek lif içeren tam tahıllı gıdaların arttırılması, kan basıncını azaltabilir ve kilo kontrolüne yardımcı olabilir.”
2) Kemik Sağlığı
Arpadaki demir, fosfor, kalsiyum, magnezyum, manganez ve çinko, kemik yapısını ve gücünü arttırmaya ve sürdürmeye katkı sağlar.
Uygun kemik mineralizasyonu için fosfat ve kalsiyum dengesi gereklidir. Çok az kalsiyum alımı ile çok fazla fosfor tüketmek kemik kaybına neden olabilir. Bunun yanı sıra kemik formasyonu mineral manganez ihtiyacı duyar.
3) Kalp Sağlığı
Arpanın lif, potasyum, folik asit ve vitamin B6 içeriği, kolesterol eksikliği bulunan kişilerde sağlıklı bir kalbi desteklemektedir. Arpa, kandaki toplam kolesterol miktarını azaltmaya yardımcı olan mükemmel bir lif kaynağıdır, böylece kalp hastalığı riskini azaltır.
Arpada bulunan beta glukan lifi LDL (“kötü”) kolesterolü düşürerek safra asitlerine bağlanır ve vücuttan atım yoluyla çıkarılır. Günde 3 gram beta-glukan alımı, kan kolesterol seviyelerini yüzde 5 azaltabilir.
Bir çalışmada, günde 4.069 miligram potasyum tüketenlerin, daha az potasyum tüketenlere kıyasla, iskemik kalp hastalığında % 49 daha düşük ölüm riski yaşadığı tespit edilmiştir.
Arpada bulunan B6 vitamini ve folik asit, “homosistein” olarak bilinen bir bileşiğin oluşumunu engeller. Vücutta aşırı miktarda homosistein biriktiğinde kan damarlarına zarar verebilir ve kalp problemlerine yol açabilir.
4) Kanser
Arpada bulunan Selenyum çoğu gıdada bulunmayabilir. Selenyum karaciğer enzim fonksiyonunda önemli rol oynar ve vücuttaki bazı kansere neden olan bileşiklerin yok edilmesine yardımcı olur.
Ek olarak, selenyum iltihabı önleyebilir. Tümör büyüme oranlarını azaltabilir ve öldürücü T hücrelerinin üretimini uyararak enfeksiyona karşı bağışıklık tepkisini geliştirebilir.
Bitki bazlı gıdalardan alınan lif alımı, kolorektal kanser riskini düşürür. Sonuç olarak, kanser hücrelerine savaşmaya ve tümörlerin oluşmasını engellemeye yardımcı olabilir. Tabi bu iddiayı desteklemek için daha fazla tıbbi kanıt gerekmektedir.
5) Enflamasyon (Kızarıklık ve İltihap)
Arpa da bulunan Kolin; uyku, kas hareketi, öğrenme ve hafıza gelişimine destek olan önemli bir bileşendir.
Kolin ayrıca hücresel zarların yapısının korunmasına, sinir uyarılarının iletilmesine, yağ emilimine yardımcı olur ve kronik iltihabı azaltır.
6) Sindirim
Arpanın lif içeriği, kabızlığı önlemeye yardımcı olur ve sağlıklı bir sindirim sistemi için sürekliliği destekler.
7) Kilo Yönetimi ve Tokluk
Yeterli lif alımı, sindirim sisteminde tokluk sağlayarak kilo kaybında önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir.
Diyette lif, tokluğu arttırmaya ve iştahı azaltmaya yardımcı olur. Bu da insanların daha uzun süre daha doygun hissetmesini sağlar. Ayrıca bu durum genel kalori alımını azaltmaya yardımcı olabilir.
Beslenme
Arpa taneleri ekmek yapımında ve hayvan yemi olarak kullanılır. Ayrıca öğütülüp kahve ile karıştırılarak da tüketilebilir.
Arpa Çayı Hazırlanışı
Arpa sapları ezilerek un haline getirilir. İçerisine mine çiçeği, katırtırnağı otu ve papatya eklenerek suda kaynatılır. Hazırlanan çay yatıştırıcı ve sakinleştirici özelliğe sahiptir. Ayrıca uykusuzluğa ve kramplara iyi gelir.
184 gram (bir fincan) arpa da ki besin değerleri:
- 651 kalori
- 22.96 g protein
- 4.23 g yağ
- 0 g kolesterol
- 135 g karbonhidrat
- 31.8 g diyet lifi
- 61 miligram (mg) kalsiyum
- 6.62 mg demir
- 1.189 mg tiamin
- 0.524 mg riboflavin
- 8.471 mg niasin
- 0,585 mg B6 vitamini
- 35 mikrogram (mcg) folat
- 245 mg magnezyum
- 486 mg fosfor
- 832 mg potasyum
- 5.1 mg çinko
Bireyin ihtiyaç duyduğu her besinin miktarı yaşlarına ve cinsiyetine göre değişkenlik gösterir.
Beta-glukanlar arpada bulunan bir lif türüdür. Yapılan çalışmalarda düzenli arpa tüketen bireylerde, inme, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklarda, obezite ve ilaçların yan etki riskini azalttığı tespit edilmiştir.