2000’li yıllarda ilk modelin piyasaya çıkmasından bu yana, robot süpürgeler hızla gelişti. Her köşeyi hızla temizleyebiliyorlar ve en son çıkan modeller uzun zamandır sorun çıkaran kablolar ve ayakkabı bağcıklarının üstesinden gelmeye çok yakın.
Yine de bunların bir bedeli var ve sadece paradan bahsetmiyoruz. Engellerle başa çıkmak için modern robot süpürgeler sensörler, GPS ve hatta kameralarla donatılmıştır! Tozları toplamak için güçlü araçlar kullanan akıllı süpürgeniz başka bir şeyi de toplar, kişisel verileriniz dahil!
Tuvalette oturan bir kadının sızdırılan fotoğrafları gibi vakalar, robot süpürgenizin sizin hakkınızda ne kadar şey bildiği ve daha da önemlisi başka birine ne gönderdiği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Robot süpürgeler sizin hakkınızda ne kadar şey biliyor?
İyi bilinen birkaç vaka bize bazı ipuçları verebilir.
2022 yılının başlarında MIT Technology Review, evlerde çekilmiş kişisel fotoğraflar ve düşük açılardan çekilmiş mahrem fotoğraflar elde etti. Yayına göre, bu fotoğraflar iRobot’un Roomba J7 serisinin bir geliştirme versiyonu tarafından çekildi.
Dünyanın en önde gelen robotik süpürge üreticilerinden iRobot, bu görüntülerin 2020 yılında ürün geliştirme sürecinin bir parçası olarak Roomba tarafından çekildiğini doğruladı.
Fotoğraflar Roomba tarafından çekildi ve daha sonra bunları yapay zekâ geliştirmek için kullanan ve nihayetinde iRobot’un daha fazla nesne ve engel tanıyarak ürünlerini geliştirmesine yardımcı olan Scale AI’ye gönderildi. Ne yazık ki bu vakada, Scale AI’ın bazı çalışanları gizlilik anlaşmalarına uymayarak elektrikli süpürgeler tarafından çekilen fotoğrafları sosyal medyadaki özel gruplarda paylaştılar.
Bana evini göster, sana neye ihtiyacın olduğunu söyleyeyim.
Ağustos 2022’de Amazon, iRobot’u satın alma niyetini açıkladı. Pazar rekabeti ve mahremiyete ilişkin düzenleyici kaygıların arttığı bir dönemde, bu anlaşma Amazon tarafından hangi verilerin toplanabileceği ve bunların nasıl kullanılabileceği sorularını da beraberinde getirdi. Temmuz 2023’te Avrupa Komisyonu, anlaşmanın Amazon gibi bir şirkete Pazaryeri işinde büyük bir avantaj sağlayıp sağlamayacağını, yani toplanan görüntülerin organik satın alma önerilerini ve gerçek kişisel verilere dayalı daha iyi uyarlanmış reklamları iyileştirmek için kullanılıp kullanılamayacağını anlamak için anlaşmayla ilgili resmi bir soruşturma başlattığını duyurdu.
Örneğin, robot süpürgeler belirlediğiniz temizlik programına göre günlük rutininizi öğrenebilir. Benzer şekilde, kaydedilmiş ev haritaları bir evin boyutunu ve tasarımını ortaya çıkarır, bu da gelir düzeylerini ve kişinin yaşam koşulları hakkında diğer bilgilerin ön görülmesine sebep olabilir. Ve elbette, bir veri sızıntısı, kim olduğunuzu ve nerede yaşadığınızı belirleme yolları da dahil olmak üzere, evinizin görüntülerini potansiyel olarak ortaya çıkarabilir.
Robot süpürgeler Soğuk Savaş benzeri casusluk peşinde mi?
2020’de Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) ve Maryland Üniversitesi’nden (UMD) bilgisayar bilimcileri tarafından yürütülen araştırmada, Soğuk Savaş’tan bu yana kullanılmakta olan gizli dinleme tekniğinden esinlenilerek, robot süpürgelerin navigasyon sistemleri kullanıldı ve bunlar lazer mikrofonlara dönüştürüldü.
Bu şekilde, evinizin içinde elektrikli süpürge gibi bir nesneyle, oluşturulan basınç dalgalarına yanıt olarak üretilen titreşimlerdeki değişiklikleri kaydetmek mümkündür. Bu değişiklikler, nihayetinde, o odada gerçekleşen bir konuşmanın dinlenebilmesi için dönüştürülebilir.
Kaynaklar: Singapur Ulusal Üniversitesi, Maryland Üniversitesi.
Bir akıllı cihaz ne kadar yetenekliyse, sizin hakkınızda o kadar çok şey bilir.
Robotik elektrikli süpürgelerin son versiyonları genellikle evinizin bir haritasını tutar ve bir akıllı telefon uygulaması aracılığıyla çalıştırılabilir. Bu modellerin çoğu, genellikle Amazon Alexa veya Google Assistant ile uyumlu sesle kontrol özelliğine de sahiptir. Akıllı özelliklerin çoğu kameralar, sensörler ve mikrofonlar aracılığı ile çalışır.
Gizlilik odaklı bir robot elektrikli süpürge istiyorsanız, jiroskopları ve ivmeölçerleri birleştiren atalet ölçümüne dayalı olanları gözden geçirin. Bu tür cihazlar çalışmak için kameralara, lazerlere veya haritalamaya ihtiyaç duymazlar. Dezavantajları ise üst düzey modellerinden daha az etkili hareket etmeleri ve evinizin bazı alanlarından tekrar tekrar geçebilmeleridir.
Elektrikli süpürge üzerinde telefon kontrolü söz konusu olduğunda, sesli kontrol yerine güvenli mobil uygulamalar kullanın.
Verilerinizi nasıl koruyabilirsiniz? Yeni bir akıllı süpürge satın almadan önce dikkat etmeniz gereken noktalar.
- Bazı modeller uzaktan kumanda veya zamanlama gibi bazı özellikler olmadan çevrimdışı çalışabilir. Diğerlerinin ise üreticinin sunucusuna veri göndermemek üzere özel olarak ayarlanması gerekir.
- Robotun yatak odası veya banyo gibi belirli odalara girmesi de yasaklanabilir. Bu, ayarlar aracılığıyla veya sanal duvar bariyerleri kullanılarak yapılabilir.
- Yeni robot süpürgeyi satın almadan önce üreticisini de kontrol edin. Veri şifrelemeyi tercih eden ve robotun mobil uygulamalarına erişmek için iki faktörlü kimlik doğrulama gerektirenleri tercih edin.
- Mobil uygulama ve cihaz yazılımı için düzenli güncellemeler sunan bir üretici seçin.
- Her zaman satın aldığınız ürünün kullanım ömrünü ve ne kadar süreyle üretici desteği alacağını kontrol edin.
Rahatlık için mahremiyetinizi takas eder misiniz?
Akıllı elektrikli süpürgelerin evrimi, insanların rahatlık için mahremiyeti takas etmesinin bir örneğidir. Akıllı cihazlarımız ne kadar yetenekli olurlarsa ve ne kadar çok veri toplamalarına izin verilirse, hayatlarımıza o kadar çok müdahale ederler; bu nedenle, herhangi bir akıllı cihazın mahremiyetinizi tamamen gizli tutma garantisi düşüktür.
Ancak, gizliliklerine ve veri korumalarına kolaylıktan daha fazla önem verenler için gözden uzak kalmanın en iyi yolu eski “aptal” cihazlara bağlı kalmaktır. Standart bir elektrikli süpürge kullanmak hafta sonu temizliğini bitirmek için daha fazla zaman gerektirebilir, ancak en azından tuvalette otururken fotoğrafınızı çekmeyecektir.
Bununla birlikte, robot süpürgeleri hala kaçınılamayacak kadar kullanışlı buluyorsanız, ayarları ve toplayabilecekleri veri noktaları konusunda seçici olmak, gizliliğiniz üzerinde bir miktar kontrol sahibi olmanın bir yoludur.