Çoğu insan terapiyi düşündüğünde, bir odada bir terapistle yüz yüze konuştuğunu düşünür. Hatta filmlerde sıklıkla gösterilen “divan”da uzanacaklarını da hayal edenler olur.
Birçok terapist hala bu geleneksel görüşme yöntemini kullanırken, online terapi son birkaç yılda popüler olmaya başladı. Aslına bakarsak, koronavirüs salgını sırasında önemli bir hizmet haline geldi. Çünkü gençler, çocuklar ve yaşlıların evden çıkması yasakken, birçok yetişkin de önerilere uyarak evden çıkmadı ya da bir sağlık kurumuna girmeyi güvenli bulmadı.
Benim gibi bir çok psikolog online terapi hizmeti vermeye başladı.
Bununla birlikte, bazı insanlar hala online terapiye biraz temkinli yaklaşıyor. Bazıları da faydalı olabileceği fikrine sahip ancak nereden başlayacağını bilmiyor.
Bu yazıda sizlere online terapi hakkında merak edebileceğiniz ve öğrenmek isteyebileceğiniz konuları açıklamaya çalışacağım.
Online terapi nedir?
Online terapi, bir klinik psikolog veya psikiyatrist ile cep telefonu, tablet ya da bilgisayar aracılığıyla internet üzerinden yapılan yazılı, sesli ya da görüntülü psikoterapi türüdür. Görüşmeler çoğunlukla yüzyüze yapılan psikoterapiler ile aynı içeriği sahiptir ve süresi de aynıdır. Ancak daha kısa yapmanın tercih edildiği ya da içeriğin sadece ihtiyaca yönelik belirlendiği durumlar da olabilir.
Online terapi etkili ve işe yarar mıdır?
Araştırmalar, online terapinin birçok vakada yüz yüze tedavi kadar etkili olabileceğini göstermektedir. İşte bazı örnek araştırmalar:
- 2014 yılında “Behaviour Research and Therapy” dergisinde yayınlanan bir çalışma, online bilişsel davranışçı terapinin kaygı bozuklukları üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca terapinin sonlanmasının ardından geçen 1 yıl süre sonrasında da iyileşmenin kalıcı olduğu gözlenmiştir.
- “Journal of Affective Disorders” Dergisi’nde 2014 yılında yayınlanan bir araştırma, depresyon için online terapinin yüz yüze terapi kadar etkili olduğunu bulmuştur.
- 2018 yılında “Journal of Anxiety Disorders” Dergisi’nde yayınlanan bir çalışma, online bilişsel davranışçı terapinin “etkili, kabul edilebilir ve pratik” olduğunu belirlemiştir. Çalışma, online bilişsel davranışçı terapinin majör depresyon, panik bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu ve yaygın anksiyete bozukluğu için yüz yüze tedavi kadar etkili olduğunu bulmuştur.
Online terapinin potansiyel faydaları nelerdir?
Birçok kişi için online terapinin evden çıkmayı gerektirmemesi oldukça rahattır. Randevulara gidip gelmek zorunda olmadıkları için zaman kazanırlar. Randevu zamanını belirlemek de çok daha kolay olur. Sizin ve terapistinizin ortak müsait zamanını belirlemek çok daha kolaydır.
Herhangi bir dezavantajı var mı?
Bazı insanlar yüz yüze tedaviye kıyasla online terapinin biraz ruhsuz olduğunu düşünebilir. Ek olarak, terapistler vücut dilini aynı şekilde okuyamazlar (görüntülü sohbetler kullanılsa bile). Bazen de bulunduğunuz yerin bağlantı hızına göre görüntüde ve seste kesilmeler olabilir.
Online terapi herkes için uygun mudur?
Çoğu terapist, kendi internet sitesinden ya da telefon aracılığıyla kimlerle online terapi yapabileceği hakkında bilgi verir. Benim tavsiyem bir klinik psikolog ya da psikiyatristten online terapi için randevu almadan önce mesaj atarak ya da telefonla arayarak destek almak istediğiniz konuda online görüşme yapmanın uygun olup olmadığını sormanız olacaktır. Online terapi bir çok psikolojik problemde etkili bir şekilde kullanılırken, genellikle yakın zamanda intihar girişiminde bulunmuş veya psikoz yaşayan kişiler için önerilmez.
Her tür terapi yöntemi online yapılabilir mi?
Hayır. Bazı terapi türleri uygulanma biçimleri sebebiyle online olarak yapılmamaktadır. Örneğin, oyun terapisi veya EMDR sadece yüz yüze görüşmelerde kullanılabilir. Bununla birlikte, bilişsel davranışçı terapi gibi diğer birçok terapi türü online olarak çalışmaya elverişlidir.
Online terapistimi seçebilir miyim?
Tavsiyem eğer online terapi için kullandığınız internet sitesi ya da cep telefonu uygulaması buna izin vermiyorsa, seçim yapabileceğiniz bir yeri tercih etmenizdir. Görüşeceğiniz kişinin eğitimini, geçmişini, yaptığı çalışmaları ve yayınlarını görmek en doğal hakkınızdır. Ayrıca terapistiniz hakkında bilgi edinmek kendiniz için doğru kişiyi seçmenizi ve ileride daha uyumlu çalışmanızı da kolaylaştırır. Son olarak asla klinik psikoloji yüksek lisansı yapmamış ya da psikiyatri uzmanı olmayan biriyle online terapiye başlamayınız. Psikolojiniz ve zihinsel sağlığınız riske atamayacak kadar değerlidir. Asla uzman olmayan birine emanet etmeyiniz.
Online terapiye telefonumdan erişebilir miyim?
Elbette. Şu an telefondan erişilemeyen bir yöntem kalmadı diyebiliriz. Çok yüksek ihtimal terapistinizin kullandığı uygulama, program veya yazılım cep telefonundan çalışıyordur.
Online terapi ile çift terapisi alabilir miyiz?
Tabi ki. Bireysel terapi gibi çift terapisi de online yapılabilir.
Çocuğum online terapi alabilir mi?
Benim gibi bir çok uzman gençlerle online terapi yapıyor. Ancak yaşı küçük çocuklarla online terapinin bazı sınırlılıkları bulunabilir ve görüştüğünüz uzman online terapi yapmaktansa yüzyüze yapmanın daha etkili olduğunu size söyleyebilir. Bu konuda çocuğunuz için görüştüğünüz uzmana mutlaka danışın.
Online terapi seansı ne kadar sürer?
Bazı uzmanlar daha kısa yapmayı tercih etse de ben yüzyüze seanslarımızda olduğu gibi 45-50 dakikalık görüşmeler yapmayı tercih ediyorum. Bazı uzmanlar 20-30-40 dakika gibi seçenekler de sunuyorlar.
Terapistimle ne sıklıkla görüşürüm?
Bu, ihtiyaçlarınıza, tercihlerinize ve neden terapi aldığınıza bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Online terapi seanslarınız bir kaç günde bir olabileceği gibi birkaç haftada bir de olabilir. Her şey terapistinizin önerilerine ve sizin için en iyi olana bağlıdır. Tabi ki görüştüğünüz uzman bu konudaki fikrinizi size soracaktır ve ortak bir karar almanızı teşvik edecektir.
Hangi psikolojik problemler için online terapi yapılabilir?
Çoğu psikolojik problem için online terapi kullanılabilir. Depresyon, anksiyete, stresle ilgili konular, panik bozukluğu ve hatta madde kötüye kullanımı sorunları genellikle online terapi için uygundur.
Online terapi güvenli mi? Görüşmelerimiz gizli kalır mı?
Tıpkı yüzyüze görüşmelerde olduğu gibi ruh sağlığı uzmanları etik kurallara ve yasalara uymakla yükümlüdür. Dolayısıyla görüştüğünüz kişi bir klinik psikolog ya da psikiyatri uzmanı olduğu müddetçe gizliliğiniz konusunda endişe etmenize gerek yok.