İran, 2015'te varılan nükleer anlaşmadan çekilerek Mayıs ayında kendisine yeniden yaptırım uygulamaya başlayan ABD ile arasındaki anlaşmazlığı BM'nin yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşıdı. İran ABD'den, anlaşmadan çekildiği 8 Mayıs tarihinden itibaren yeniden yürürlüğe sokulan yaptırımları ve yeni yaptırım tehditlerini "derhal sonlandırmasını" talep ediyor. İran, ABD'nin yaptırımlarının "onarılamaz zarara" yol açacağını savundu.
UAD'ın açıklamasında İran'ın, argümanını, iki ülke arasında 1955 yılında imzalanan ve 1957 yılında yürürlüğe giren "Dostluk, Ekonomik İlişkiler ve Konsolosluk Hakları" başlıklı anlaşmaya dayandırdığı kaydedildi.
İran'da Şah'ın iktidarda olduğu dönemde imzalanan anlaşmada, iki ülke arasındaki "dostane ilişkiler" vurgulanırken, "karşılıklı olarak faydalı ticaret ve yatırımların ve daha yakın ekonomik ilişkilerin teşvik edileceğine" değiniliyor. Anlaşmanın bir maddesi, taraflar arasında çıkacak herhangi bir anlaşmazlık diplomatik yollarla tatmin edici bir biçimde çözülemediği takdirde tarafların konuyu Uluslararası Adalet Divanı'na taşıyabileceğini belirtiyor.
Mahkeme henüz dava süreciyle ilgili herhangi bir tarih belirlemiş değil. Bir sonraki adım olarak ABD'nin İran'ın tezine karşı görüşlerini bildirmesi bekleniyor.
"Umutlu değiliz"
İran devletine bağlı İran Atom Enerjisi Ajansı da Salı günü bir basın toplantısı düzenleyerek konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.
Kurumun sözcülerinden Behruz Kemalvendi, "ABD'nin yaptığı şey uluslararası normların ve uluslararası anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerinin bir ihlalidir. Bu en azından Lahey'de kayıt altına alınmalıdır" dedi.
İran'ın bu hamlesinin tutumlarının meşruiyetini belirgin kılmasını umduğunu belirten Kemalvendi, davadan kısa vadede herhangi bir sonuç çıkmasını beklemediğini de sözlerine ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Mayıs 2018 tarihinde İran nükleer anlaşmasından çekildiğini açıklamıştı.
20 ay süren müzakerelerin ardından anlaşma, 2015 yılında İran ile BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ABD, İngiltere, Çin, Rusya, Fransa'ya ek olarak Almanya ve AB'nin katılımıyla imzalanmıştı. Anlaşma, Tahran'ın nükleer silah üretemeyecek şekilde nükleer faaliyetlerini azaltması karşılığında uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu.
DW,rtr,dpa,AFP/BÜ,BK
© Deutsche Welle Türkçe