Dış Gebelik
Ektopik gebelik, döllenmiş yumurtanın uterusun dışında başka bir yere yerleşmesi ile oluşur. Hemen hemen tüm ektopik gebelikler fallop tüpünde görülür ve bu nedenle bazen tubal gebelikler diye adlandırılmaktadır. Fallop tüpleri büyüyen bir embriyoyu tutacak şekilde tasarlanmamıştır; Bu nedenle, bir tubal gebelikte döllenmiş yumurta düzgün gelişemediği için en kısa sürede tedavi edilmelidir.
Ektopik Bir Gebeliğe Ne Sebep Olur?
Ektopik gebeliklere aşağıdakilerden biri veya daha fazlası neden olur:
- Tubal gebelik
En sık görülen ektopik gebelik türü olarak bilinen tubal gebeliğin Fallop tüpü iltihaplanması veya hasar görmesi sebebiyle oluştuğu düşünülmektedir.
- Önceki bir enfeksiyondan gelen skar dokusu veya tüp üzerindeki cerrahi işlemler, yumurtanın hareketini engelleyecektir.
- Tüplerde ya da pelvik bölgede yapılan önceki ameliyat adezyonları da sebep olarak sayılabilir.
- Anormal büyüme ya da doğum bozukluğu da ektopik gebeliğe zemin hazırlayabilir.
Kimler Risk Altında?
- Genç anne adaylarında da görülebilen ektopik gebelikler, genellikle 35 ila 44 yaş arasındaki kadınlarda görülebilir.
- Önceki ektopik gebeliklerin varlığı
- Birkaç indüklenmiş kürtaj olgusu
- Sigara tüketimi
- Tüp ligasyonu yaptıktan sonra ya da rahim içi araç (RİA) varken gebe kalmak
- Endometriozis varlığı
- Pelvik inflamatuar hastalığına sahip olmak
- Doğurganlık tedavisi alıyorsanız ya da doğurganlık ilaçları kullanıyorsanız
Ektopik Bir Gebeliğin Belirtileri Nelerdir?
Tipik bir hamilelik belirtileri ve semptomları yaşamanıza rağmen, olası bir ektopik hamileliği tanımlamak için aşağıdaki belirtilerden yararlanabilirsiniz:
- Gelip gidebilen ve yoğunluğa göre değişebilen keskin veya bıçak saplanır tarzda ağrılar. (Ağrı, diyafram altında toplanan yırtılmış ektopik bir hamilelikten kaynaklanan kan nedeniyle pelvis, karın ve hatta omuz ve boyunda olabilir).
- Vajinal kanama, normal sürenizden daha ağır veya daha hafif bir şekilde seyredebilir.
- Gastrointestinal semptomlar ( bulantı, kusma) ektopik gebelik sırasında görülebilir.
- Baş dönmesi, bayılma ve zayıflık gibi hamilelik belirtileri yaşanabilir.
- Karın ağrısı, ektopik bir gebeliğin durumunu da belirleyebilmektedir. Örneğin, döllenmiş bir yumurta fallop tüpünde büyümeye devam ederse tüpün yırtılmasına sebep olabilir. Bu durumda ise karın içinde ağır kanama ile karşılaşabiliriz. Hayati önem arz eden bu olay ise şiddetli karın ağrısını takip eden şok tablosu ile belirti verir.
Ektopik Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı Yöntemleri
- TV Ultrasonografi
- Seri β-hCG ölçümleri
- Progesteron ölçümü
- Kuldosentez: Douglas’ta biriken sıvı arka forniksten aspire edilir pıhtılaşmayan kan görülür
- Dilatasyon ve küretaj
- Desidual reaksiyon veya Arias- Stella reaksiyonu
- Laparoskopi: kesin tanı ve tedavi
Ektopik gebelikler genelde şiddetli ağrı, hassasiyet ya da daha ağır tablolar ile tespit edilebilirler. Zira anne adayı, kendini “gebe” olarak bildiği için yaşadığı bulantı, kusma gibi şikâyetleri görmezden gelebilir. Ancak; karın ağrısı ve kanama tablosu söz konusu olduğunda anne adayı, en yakın acil birimine başvurur ve gebeliğinin ektopik gebelik olduğunu gerekli testler tamamlandığı zaman öğrenir.
Ektopik gebelik şüphesi ile incelenen anne adayının karnındaki kitleyi bulmak için pelvik muayene yapılabilir. Ayrıca rahimde gelişen bir fetüs olup olmadığını belirlemek için ultrason tercih edilirken HCG seviyelerinin ölçümü de incelenebilir. Buna ek olarak progesteron seviyesi de test edilir ki düşük seviyeler söz konusu olduğunda ektopik gebelik tanısı daha rahat koyulabilir.
Ektopik Gebelikte Tedavi
- Bekleme Yöntemi
- Medikal Tedavi
- Cerrahi Tedavi
Ektopik gebeliğin tedavisi için çeşitli seçenekler bulunmaktadır. Bu seçeneklerin belirlenmesi için muayeneler, tahlil ve sonuçların incelenmesi yeterli olacaktır. Ancak, acil durumlarda dış gebeliği en kısa sürede sonlandırmak gereklidir. Acil durumlar dışında ektopik gebeliğin tedavisi, gebeliğin yerine ya da gelişimine bağlı olarak değişecektir.
Bekleme Yöntemi
- Batında iç kanama bulgusu yoksa
- Rüptür bulgusu saptanmadıysa
- Tubada yerleşimin kesin olarak kanıtlandığı durumlar
- B-HCG düzeyinin 200 mIU/I ↓ olması
- Fetal kardiyak aktivitenin izlenmemesi durumunda ektopik gebeliğin tedavisinde izlem yöntemi uygulanabilir. Zira, ektopik gebelikler kendiliğinden düşükle ya da kanama ile de sonuçlanabilir. Bu ana kadar anne izlem altında tutulur ve daha sonra gereken tedavi uygulanır.
Medikal Tedavi
Medikal tedavi uygulaması gerektiğinde anne adayının genel sağlık durumu takip edilir ve sahip oldukları kronik hastalıklara uygun bir medikal tedaviye başlanır. Günümüzde ektopik gebeliklerin medikal tedavisi genelde intramusküler metotreksattır.
Cerrahi Tedavi
Rüptüre olmamış ektopik gebelik söz konusu olduğunda cerrahi tedavi fertilite potansiyelinin korunmasına yönelik uygulanabilir. Anne adayı gelecekte tekrar bir gebelik istiyorsa dış gebelik ürünü, antimezenterik tubal kısımda açılan insizyonla çıkarılır ki bu işleme salpingostomi denir.
Ektopik materyalin yine fertilite koruyucu bir yöntemle çıkarılması gerekiyor ise sağma yani milking işlemi yapılır. Fimbrial uçtan sağarak boşaltılması anlamına gelen sağma yani milking sonrası gebelik mümkün olabilmektedir. Ancak bu yöntemin diğer yöntemlere göre başarısızlığının daha yüksek olduğu bilinmelidir.
Kontrol edilemeyen kanamalar, ciddi tubal hasar varlığı ya da aynı tubada 2.kez ektopik gebelik oluşmuş olması durumunda cerrahi tedavi, salpenjektomiyi gerekli kılabilir. Ancak, salpenjektomi işlemi, fertilite isteği olmayan hastalar için uygundur.
Kanamanın kontrol edilemediği kornual gebeliklerde uygulanacak cerrahi tedavi seçeneği ise histerektomi olabilir. Bu tedavi seçeneği, fertilite arzusu yok ise tercih edilebilir.
Ankara’da Ektopik Gebelik Teşhisi ve Tedavisi İçin Adresiniz Doç. Dr. Onur Topçu!
Ektopik gebelik şüphesi taşıyan ya da dış gebeliği kesin olarak netleştirilen hastalar için en uygun tanı ve tedavi uygulamalarını yapan Doç. Dr. Onur Topçu ile kısa sürede sağlığınıza yeniden kavuşacak ve anne olmak için daha emin adımlar atacaksınız! Doç. Dr. Onur Topçu, ektopik gebelik sonrası gebe kalmak için size gebelik danışmanlığı ya da gebelik takibi hizmeti de sunabilirken dilediğiniz doğum yöntemlerini de sunabilecektir.