1964'te bir mühendisin bacağında hissettiği darbe nelere mâl oldu?
Soğuk Savaş’ın çetin geçtiği yıllardı. Batı Almanya diplomatı (üçüncü katip) Horst Schwirkman (36), çok başarılı bir elektronik mühendisiydi. 10 yıl boyunca Demir Perde’nin telefon ve ortam dinlemelerinin önüne geçmeye çalışan bir elektronik uzmanı olarak çalışmıştı.
O yıl (1964) Almanya’nın Moskova Büyükelçiliği’nde dinleme cihazı olup olmadığı konusundaki şüpheleri gidermek için Batı Almanya’nın başkenti Bonn şehrinden Moskova’ya gönderildi. Çünkü ABD'nin Moskova Büyükelçiliği'nde tam 40 tane 'böcek' tespit edilmişti. Batı Almanya hükümetinin şüpheleri de doğru çıkmıştı!
Bir elektronik sihirbazı olan Schwirkmann kendi tasarımı olan bir cihaz ile gittiği Moskova'da işe koyuldu. Nerede bir böcek bulsa içine yüksek voltajda bir akım bağlıyor ve telefonları dinlemeye çalışan casuslara ‘şiddetli bir elektroşok’ veriliyordu. Böcekler verilen yüksek voltajla etkisiz hale geliyor, dinlemeyi yapanlar ciddi bir işitsel acı ile karşılaşıyorlardı.
Ancak Ruslar için sorun bundan daha büyüktü.
Schwirkmann özel makineye bağlanmış elektronik bir alet bulmuştu. Bu cihaz sayesinde Ruslar, Almanların şifreli mesajlarını daha Almanlar çözemeden elde ediyorlardı. Ayrıca şifreli ve açık mesajlarını karşılaştırarak Almanların tüm şifre sistemini de çözmüşlerdi. Horst Schwirkmann’ın cihazı keşfi artık Rusların bu şifrelemeyi çözemeyeceği anlamına geliyordu.
[Görsel temsilîdir.]
Belki de bu başarısı ile keyiflenen Schwirkmann biraz kafa dinlemek istedi. Elçilikten 4 arkadaşıyla Moskova’dan yaklaşık 100 km. uzaklıktaki Zagorsk’ta bulunan orta çağdan kalma bir Rus Ortodoks manastırını ziyaret etmeye gitti. Hayran hayran siluetlere ve kabartmalara bakarken, ayin esnasında vücudunun sol uyluğuna yakın bir bölgede bir darbe hissetti. Birinin çarptığını düşünüyorudu; ta ki pantolonundaki ıslaklığı hissedene kadar…
Ne olduğunu anlamamıştı… O esnada manastırda bulunan ve kendini öğretmen/Ortodoks-ilahiyatçı olarak tanıtan biri de gelip geziye devam edebileceklerini, kendisinin onlara rehberlik edebileceğini söylüyordu. Almanlar bunu reddetti.
Çünkü…
Schwirkmann büyük bir bitkinlik hissediyordu; Moskova’ya dönmeleri şart oldu. Bacağında delici bir ağrı vardı. Moskova’da kendisini kontrol eden ve ‘asit yanığı’ teşhisi koyan ABD’li doktor, Schwirkmann’ın acilen Batı Almanya’da hastanede tedaviye gönderilmesi gerektiğini söyledi. Fakat Almanlar enteresan şekilde tüm uçuşların rezerveli olduğu bilgisiyle karşılaştılar. Horst Schwirkmann büyük bir diplomasi trafiği ile ancak iki gün sonra başkent Bonn’a dönebildi.
Mühendis Horst Schwirkmann’a, ilk defa 1. Dünya Harbi’nde Almanlar tarafından kullanılan ‘hardal gazı’nın fışkırtıldığı tespit edilmişti. Ruslar, Almanları bir mühendis üzerinden kendi silahları ile vurdu… Ciğerleri hasar gören, ilk etapta bacakları artık işlevini yitirecek gibi görünen Schwirkmann’ın tedavisi sonuç vermiş ve hayatta kalmıştı.
Bu olay o dönem Almanya ve Rusya arasında büyük bir diplomatik soruna dönmüş ve ciddi yaptırımlar uygulanmıştı. Dönemin Sovyetler Birliği Başbakanı Nikita Kruşçev o zamanlarda kendisini büyük bir politik çıkmaz içinde görüyordu. Hem kendi politik kariyerini hem de ciddi sarsıntı geçiren Sovyet ekonomisini toparlamak için Batı Almanya ile bir ticaret antlaşması yapmak üzere Kruşçev’in Eylül ayında Bonn’a yapacağı ziyaret resmî olarak açıklandı.
Kruşçev'in sonunu getiren diplomat krizi
Ancak Horst Schwirkmann vakası bu antlaşmayı baltalamış oldu. Batı Alman Hükümeti bu mesele çözülünceye kadar Kruşçev’in asla başkente davet edilmeyeceğini duyurdu. Her ne kadar Ekim ayında Sovyet yönetimi özür dilemiş olsa da, o gün tatilde olan Nikita Kruşçev Moskova’ya çağırılmış ve yönetimden azledilmişti.
Geçmişe bakarak parçalar birleştirildiğinde Sovyetler içerisinde birilerinin hem bu antlaşmaya karşı olduğu hem de Alman şifrelerinin çözümünden gün be gün faydalanırken bu fırsatın elden kaçmasına karşı çok agresifleştiği aşikar… Ya da kim bilir, belki de tüm bunlar büyük bir rastlantının eseridir.(!)