İznik çinilerinde genellikle bitkisel ve geometrik motifler kullanılmaktadır. Bu motifler, usta zanaatkarlar tarafından özenle işlenmektedir. İznik çinilerinde ayrıca, hat sanatı ile yazılmış yazılar da bulunmaktadır. İznik çini sanatı, 17. yüzyıla kadar altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde, İznik çinilerinin üretiminde çok sayıda atölye faaliyet göstermiştir. İznik çinilerinin büyük bir kısmı, Osmanlı İmparatorluğu'nun cami, saray ve diğer yapılarında kullanılmıştır. Sonra, İznik çini sanatı yavaş yavaş gerilemiştir. Bu dönemde, İznik çinilerinin üretiminde kullanılan beyaz kil tükenmeye başlamıştır. Ayrıca, Avrupa'dan ithal edilen porselenler, İznik çinilerinin yerini almaya başlamıştır. İznik çini sanatı yeniden canlandırılmaya çalışılmıştır. Bu dönemde, İznik çinilerinde kullanılan teknikler ve motifler yeniden araştırılmıştır. Günümüzde, İznik çini sanatı, Bursa'da ve diğer bazı şehirlerde yeniden üretilmektedir. İznik çini sanatı, Türk sanatının önemli bir parçasıdır. Bu sanat, günümüzde de ilgi gören ve değer verilen bir sanattır.
İznik çinilerinin başlıca özellikleri şunlardır:
Malzeme: İznik çinilerinde, İznik bölgesinde çıkarılan beyaz kil kullanılmaktadır. Bu kil, ince ve dayanıklı bir yapıya sahiptir.
Renk: İznik çinilerinde, kobalt mavisi rengi en çok kullanılan renktir. Ayrıca, siyah, yeşil, kırmızı ve sarı gibi renkler de kullanılmaktadır.
Motif: İznik çinilerinde genellikle bitkisel ve geometrik motifler kullanılmaktadır. Bu motifler, usta zanaatkarlar tarafından özenle işlenmektedir.
İznik çinilerinin başlıca çeşitleri şunlardır:
Sulu boya çini: Sulu boya çini, İznik çinilerinin en yaygın çeşididir. Bu tür çinilerde, boyalar, sırsız olarak uygulanmaktadır.
Sır altı çini: Sır altı çini, İznik çinilerinin bir başka yaygın çeşididir. Bu tür çinilerde, boyalar, sır altında uygulanmaktadır.
Sırüstü çini: Sırüstü çini, İznik çinilerinin daha az yaygın olan bir çeşididir. Bu tür çinilerde, boyalar, sır üstünde uygulanmaktadır.
İznik çinilerinin başlıca kullanım alanları şunlardır: Dinî yapılar: Camiler, mescitler, türbeler
Saray ve köşkler: Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Beylerbeyi Sarayı
Ev eşyaları: Tabak, vazo, sürahi, tepsi
İznik çini sanatı, Türk sanatının önemli bir parçasıdır. Bu sanat, günümüzde de ilgi gören ve değer verilen bir sanattır. İznik çinilerinin tarihi ve sanatsal değeri nedeniyle, bu çinilerin koleksiyon değeri de bulunmaktadır.
Kaynak: Nagihan ER