K Vitamini Olmadan D Vitamini Zararlı mıdır?
Yeterli miktarda D vitamini ve K vitamini sağlığınız için gereklidir.
Ancak bazı kaynaklar, eğer K vitamini seviyeniz düşükse, D vitamini takviyesinin zararlı olduğunu iddia ediyor.
Gerçekten öyle mi?
D ve K Vitaminleri Nelerdir?
D vitamini ve K vitamini, yağda çözünen besin maddeleridir.
Genellikle yüksek yağ içerikli gıdalarda en bol miktarda bulunurlar ve yağ ile tüketildiğinde kan dolaşımı emiliminde artış olur.
Genellikle “Güneş Işığı Vitamini” olarak adlandırılan D vitamini, yağlı balıklarda ve balık yağında zengin olmakla birlikte, güneş ışığına maruz kaldığınızda cildiniz tarafından da üretilmektedir.
D vitamininin temel işlevlerinden biri kalsiyum emilimini arttırmak ve kandaki yeterli kalsiyum seviyelerini korumaktır. D vitamini eksikliği kemik kaybına neden olabilir.
K vitamini yapraklı yeşillikler, fermente edilmiş baklagiller ve sebzelerde olduğu kadar yumurta sarısı, karaciğer ve peynir gibi yağlı, hayvan kaynaklı gıdalarda da bulunur.
Kan pıhtılaşması için gereklidir ve kemiklerinizde ve dişlerinizde kalsiyum birikimini arttırır.
K ve D Vitaminleri Bir Takım Olarak Çalışır
Kalsiyum metabolizması söz konusu olduğunda, D ve K vitaminleri birlikte çalışır. Her ikisi de önemli roller oynamaktadır.
D vitamininin rolü
D vitamininin temel işlevlerinden biri kandaki yeterli kalsiyum seviyelerini korumaktır.
D vitamininin bunu başarmasının iki yolu vardır:
Kalsiyum emilimini artırma:
D vitamini, yediğiniz gıdanın kalsiyum emilimini arttırır.
Kemikten kalsiyum alınması:
Yeterli miktarda kalsiyum tüketmediğinizde, D vitamini vücudunuzun ana kalsiyum arzını ve kan seviyesini korur.
Kalsiyumun yeterli seviyede tutulması esastır. Kalsiyum kemik sağlığındaki rolü ile bilinirken , vücutta birçok hayati fonksiyona sahiptir.
Kalsiyum alımının yetersiz olduğu dönemlerde, vücudunuzun kemik kaybı ve osteoporoza neden olabilecek, kemiklerde kalsiyum rezervlerini kullanmaktan başka seçeneği yoktur.
K vitamininin rolü
Yukarıda belirtildiği gibi, D vitamini, kalsiyum seviyelerinin vücudunuzun taleplerini karşılayacak kadar yüksek olmasını sağlar.
Bununla birlikte, D vitamini vücudunuzdaki kalsiyumun nerede bittiğini tam olarak denetlemez. K vitamini içeri girer.
Vitamin K, vücudunuzdaki kalsiyumu en az iki şekilde düzenler:
Kemik kalsifikasyonunu teşvik eder:
Vitamin K, kemiklerinizde ve dişlerinizde kalsiyum birikimi oluşturan osteokalsini aktifleştirir.
Yumuşak dokuların kalsifikasyonunu azaltır:
K vitamini, kalsiyumun böbrekler ve kan damarları gibi yumuşak dokularda birikmesini önleyen matris GLA proteinini etkinleştirir.
Bu noktada, az sayıda kontrollü insan çalışmaları, kan damarı kalsifikasyonuna K vitamini takviyelerinin etkilerini araştırdı ancak daha fazla çalışma devam ediyor.
Kan damarı kireçlenmesi kalp ve böbrek hastalığı gibi kronik hastalıkların gelişiminde rol oynar.
D Vitamini, K vitamini olmadan zararlı mıdır?
Bazı insanlar yüksek D vitamini alımının, kan damarı kalsifikasyonunu ve kalp hastalığını, vitamin K seviyesi düşük olanlar arasında teşvik edebileceğinden endişe ediyorlar.
Birkaç kanıt bu fikri kısmen desteklemektedir:
D vitamini toksisitesi hiperkalsemiye neden olur:
Son derece yüksek D vitamini seviyelerinin bir belirtisi (toksisite) hiperkalsemi olup, kandaki aşırı kalsiyum seviyeleri ile karakterize bir durumdur.
Hiperkalsemi, kan damarı kireçlenmesine (BVC) yol açar:
Hiperkalsemide, kalsiyum ve fosfor seviyeleri o kadar yüksek olur ki, kalsiyum fosfat kan damarlarının astarında birikmeye başlar.
BVC kalp rahatsızlığı ile ilişkilidir:
Uzmanlara göre, kan damarı kireçlenmesi kalp hastalığının ana nedenlerinden biridir.
K vitamini eksikliği BVC ile ilişkilidir:
Gözlemsel çalışmalara göre düşük vitamin K seviyeleri kan damarı kalsifikasyonu riskini arttırdı.
Yüksek doz K vitamini takviyeleri, hayvanlarda BVC’yi önledi:
Yüksek kalsifikasyon riski olan sıçanlarda kontrollü bir çalışma, yüksek dozda bir K2 vitamini takviyesinin BVC’yi önlediğini ortaya koydu.
Vitamin K takviyeleri insanlarda BVC’yi azaltabilir:
Yaşlı insanlarda yapılan kontrollü bir çalışmada, üç yıl boyunca her gün 500 mcg K1 vitamini takviyesi ile BVC’nin % 6 oranında azaltıldığı gösterildi.
Yüksek K vitamini alımı, kalp rahatsızlığı riskini azaltabilir:
Beslenmelerinden yüksek miktarda K2 vitamini alan insanlar kan damarı kalsifikasyonu ve kalp hastalığı riskini azaltırlar.
Basitçe söylemek gerekirse, D vitamini toksisitesi kan damarı kireçlenmesine neden olabilirken, K vitamini bunun önlenmesine yardımcı olur.
Bu delil dizeleri yeterince destekleyici görünse de, halen birkaç eksik bulmaca parçası bulunmaktadır.
D vitamininin aşırı yüksek dozları, tehlikeli derecede yüksek kalsiyum seviyelerine ve kan damarı kireçlenmesine neden olabilirken, düşük dozda D vitamininin uzun vadede zararlı olması halen net değildir.
Nasıl yeterli miktarda K Vitamini alırsınız?
K Vitamini, geleneksel olarak iki gruba ayrılmış birçok farklı biçimde bulunur:
K1 Vitamini (filokinon):
K vitamininin en yaygın şekli. Bitkilerde, özellikle lahana ve ıspanak gibi yapraklı yeşilliklerde bulunur.
K2 Vitamini (menaquinone):
Bu form gıdalarda çok daha nadirdir ve ağırlıklı olarak hayvan kaynaklı yiyecekler ve mayalanmış gıdalarda bulunur.
K2 vitamini aslında menaquinone-4 (MK-4) ve menaquinone-7 (MK-7) içeren geniş bir bileşiktir.
MK-4: Karaciğer, yağ, yumurta sarısı ve peynir gibi hayvan kaynaklı gıdalarda bulunur.
MK-7:
Bakteri fermantasyonu ile oluşturulmuş lahana turşusu gibi fermente gıdalarda bulunur. Aynı zamanda bağırsak bakterileriniz tarafından üretilir.
Mevcut besin tavsiyesi, K1 vitamini ile K2 arasında ayrım yapmamaktadır. 19 yaş ve üzeri kişiler için, kadınlar için 90 mcg, erkeklerde 120 mcg’lık yeterli alım miktarı vardır.
K vitamini yağda çözünebilir olduğundan, yağla tüketilmesi emilimini artırır.
Örneğin, yapraklı yeşilliklerinize biraz yağ ekleyebilir ya da yağ içeren bir yemekle takviyeleri alabilirsiniz.
Bazı ilaçlarla etkileşime girmemesi için doktorunuzla konuşmadan önce çok fazla miktarda vitamin K takviyesi kullanmayın.
Sonuç olarak;
Bilim insanları hala D ve K vitaminlerinin işlevlerini araştırıyor.
Nasıl etkileşime girdiklerini tam olarak anlaşılamamıştır ancak bulmacaya yeni parçalar yavaş yavaş ekleniyor.
K vitamininin kalbiniz ve kemiklerinize yarar sağladığı açıktır, ancak yüksek doz D vitamini takviyelerinin K vitamini seviyeniz düşük olduğunda zararlı olup olmadığı belirsizdir.
Yine de, beslenmenizden hem D vitamini hem de K vitamini için yeterli miktarda yiyecek yemeye dikkat edin. Her ikisi de önemlidir.