II. Dünya Savaşı’nın beşinci yılının dolmak üzere olduğu 1944 yılının Haziran ayında, General Eisenhower kumandasındaki müttefik kuvvetlerin, ikinci cepheyi açmak üzere, Avrupa’nın kuzey kesimine, Normandiya kıyılarına düzenledikleri çıkarma harekatıdır. D-Day olarak, da adlandırılan Normandiya Çıkarması, Avrupa’yı Nazi işgalinden kurtarmak amacıyla yapılmış savaş tarihindeki en büyük orduyla yapılan bir harekatıdır. İngiliz-Amerikan çıkarması, Almanların çok iyi tahkim ettikleri için hiç beklemedikleri Normandiya açıklarında gerçek-leşti. Önemli kayıplara rağmen, sonucuna bakıldığında, çıkarmanın başarılı olduğunu görülür. Müttefiklerin çıkarmasından sonra, Alman cephesi yarılmış ve Almanlar hemen hemen Fransa’nın ortasına kadar geriletilmiştir.
ÇIKARMA ÖNCESİ YAPILAN HAZIRLIKLAR
1942 yılı ortalarında İngiltere’de, İngiliz generali Morgan emrinde bir İngiliz ve Amerikan kurmay gurubu kurulmuş, Fransa’nın batı kıyılarına yapılacak olası bir çıkarmaya ait planların ana hatları, ihtiyaç duyulacak kara, hava, deniz kuvvetlerinin sayısı, çıkarma bölgelerinin yerleri saptanmaya başlanmıştı. Hatta deniz çıkarma araçlarının tipleri, özellikleri, deniz ve karada yürüyecek tank, dozer, tank çıkarma araçlarının cins ve miktarı belirlenmiş, bunların bir an önce imalatı için ilk adımlar bile atılmıştı. Bunların yanı sıra Amerika’dan geleceklere yerleşme bölgeleri, eğitim alanları ve bindirme yerleri saptanmış, malzeme, araç ve silah için uygun yerlerin sağlanması başlamıştı.
Ancak İngiltere’de büyük kuvvetlerin toplanması pek çok problemi de beraberinde getiriyordu. Batı Fransa’ya çıkarma harekatı bundan önceki Kuzey Afrika, Sicilya, İtalya ve Pasifik’teki adalara çıkışa benzemiyordu. Bu çıkarma çok daha güçlü bir düşmana karşı yapılacak ve bundan önceki çıkarmaların on, hatta yirmi misli kuvveti gerektirecek bir harekat olacaktı. Bu hazırlık çalışmaları çıkarmadan 6-7 ay önce 24 Aralık 1943’te General Eisenhower’in İtalyan cephesinden alınıp bu harekatın başına getirilmesiyle ve arkasından General Montgomery’nin atanmasıyla iyice şekillenmeye başlamıştı. Müttefik Çıkarma Kuvvetleri’nin Başkomutanı Eisenhower, yardımcısı İngiliz hava mareşali Tedder, Amerikan Kara Kuvvetleri Komutanı General Bradley, İngiliz Kara Kuvvetleri Komutanı ise General Montgomery idi.
Müttefiklerin bu hazırlıklarına karşın Alman ordusunun durumu pek de iç açıcı değildi. Rusya cephesinde görevden alınan Mareşal Rundstedt, kısa bir süre sonra 1942’de Hitler tarafından “Batı Cephesi Başkomutanlığı”na atanmış, elindeki az sayına kuvvetle Batı Avrupa’yı savunma görevini üstlenmişti 1944 Haziranında elinde 60 tümenlik bir kuvvet vardı ye bunlar genellikle acemi askerlerden derleme ve değişik ırk, dil, den erlerin oluşturduğu karma bir kuvvet gibiydi. Bunlardan gönüllü Fransız, Belçika, Hollanda, İspanyollar tümen halindeydi. Kazak, Ukrayna, Gürcü, Azeri, Moğol ve diğerleri 76 tabur halinde Alman tümenlerinin içine katılmışlardı. 1944 Haziranı’nda bu kuvvetler Alman piyade birliklerinin altıda birini oluşturmaktaydı. Bunun yanı sıra çıkarmanın başlangıcında Müttefiklerin 1.500 tankına karşılık çıkarma bölgesi Normarıdiya’da Almanların elindeki faal tank sayısı sadece 100’dü.
NORMANDİYA ÇIKARMASI NASIL GERÇEKLEŞTİ?
Müttefik Orduları General Eisenhower’ın emriyle 6 Haziran 1944 sabahından itibaren Fransa’nın Normandiya sahillerin çıkarma yapmaya başladılar. Çıkarma 100 kilometrelik bir kıyı boyunca, havadan ve denizden eş zamanlı olarak gerçekleşiyordu. Harekatı yapan büyük bir kuvvetti. Normandiya Çıkarması’na, 1 milyon 222 bin 659 Amerikan, 829 bin 640 İngiliz askeri; 1213 savaş, 4 bin çıkarma ve 805 nakliye gemisi katıldı. Çıkarmaya havadan destek olan bombardıman ve nakliye uçaklarının sayısı 11 bin 590’dı.
Normandiya Çıkarması birbirini takip eden üç evrede yapıldı. Önce Cherbourg ile Pas de Calais arasındaki Almanların Atlas Okyanusu duvarı kıyı tahkimatı bombalandı. 5-6 Haziran gecesi, 722 savaş gemisinin eşlik ettiği 4226 nakliye gemisi, İngiliz amirali Ramsey kumandasında başlangıç hücumunu yapmakla görevli 5 tümeni taşıyarak İngiliz kıyılarından çıkarmanın yapılacağı kumsallara doğru yola çıktı. 6 Haziran sabahı hücum birlikleri Saint-Aubin, Courseulles, Arromanches, Saint-Laurent ve Saint-Martinde-Varraville kumsallarını ele geçirmeye uğraşırken, 5-6 Haziran gecesi, Caen ve Carentan dolaylarına üç hava indirme tümeni paraşütle iniş yapmıştı. Ancak bu birlikleri taşıyan uçakların yoğun bir Alman uçaksavar ateşi altında kalmaları sonucu, birliklerden büyük bir bölümü hedeflenen alanların dışına atlama yaptılar.
Müttefik çıkarma kuvvetlerinin askerleri, denizcileri, havacıları, Şimdi aylardan beri hazırlandığımız büyük Haçlı Seferi’ne gidiyorsunuz. Dünyanın gözü sizin üzerinizdedir. İnsanlığa değer verenlerin hepsinin ümit ve duaları sizlere refakat ediyor. Tüm cephelerdeki cesur birliklerimiz ve silah arkadaşlarımızla birlikte sizler, Alman savaş makinesini parçalayacak, Avrupa’nin mazlum ulusları üstündeki Nazi zorbalığını silip süpürecek, hepimiz için özgür bir dünyada barış ve emniyet sağlayacaksınız.
Göreviniz kolay olmayacaktır. Düşmanınız iyi eğitilmiş, donatılmış olup savaş deneyimlidir, fanatikçe savaşacaktır. Faka: biz 1944 yılında bulunuyoruz. 1940-1941 Nazi zaferlerinden yana çok şeyler oldu, köprüler altından çok sular aktı. O tarihiden 1944 yılına gelinceye kadar Birleşmiş Uluslar Almanları büyük yenilgilere uğrattılar, hem de meydan savaşlarında adam adama yiğitçe dövüşerek… Hava savunmamız düşmanın hava kuvvetlerine önemli zayiat verdirdi. Anavatanlarımız bize araç ve gereç bakımından ezici bir üstünlük sağladı, ayrıca emrimize eğitilmiş savaşçılara sahip taze kuvvetler gönderdi.
Akıntı artık yön değiştirdi, özgür dünyanın askerleri hep birlikte zafere doğru yürüyorlar.
Cesaretinize, göreve bağlılığınıza ve savaş hazırlığınıza kesin Olarak güveniyor, hep birlikte tam bir zafere ulaşacağımıza inanıyorum.
Talihiniz açık olsun, bu büyük ve asil hareket için her şeye kadir olan Allah’tan bizlere yardımcı olmasını diliyorum.