Dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite(ADHD) bozukluğunun çocukların yüzde 7’sinden fazlasında, yetişkinlerde ise yüzde 4 ile 6 arasında olduğu tahmin edilmektedir. ADHD tam olarak tedavisi olmayan, milyonlarca kişiyi etkileyen nörodavranışsal bir bozukluktur. ADHD’si olan insanlar ilaç ve davranış terapileri gelişme kaydedebilirler.
ADHD çocukların hem sosyal hem de okul yaşantılarında başarılı olmalarını zorlaştırır. Ders dinleme, ev ödevini bitirme gibi konularda konsantrasyon sorunu yaşarlar. Yetişkinlerde de benzer şekilde iş ve sosyal yaşantıyı olumsuz etkiler. Zayıf dinleme becerileri, dikkat verme güçlüğü, unutkanlık gibi semptomlar, kişinin iş yaşantısına zarar verebilir.
Bilim adamları henüz tam bir tedavi bulamasa da, sağlıklı beslenmenin yanı sıra bazı gıdalardan kaçınarak dikkat dağınıklığı ve hiperaktivite belirtilerinde farkedilir azalmalar olabileceği tespit edilmiştir.
Gıda Boyaları:
Bazı araştırmalar, gıda boyaları ile hiperaktivite arasında bir bağlantı olabileceğini göstermektedir. Aşağıdaki listede hiperaktivite ile ilgisi tespit edilen yapay renklendiricilerin isimleri yer almaktadır.
- FD&C Blue No. 1 and No. 2
- FD&C Yellow No. 5 (tartrazine) and No. 6
- FD&C Green No. 3
- Orange B
- Citrus Red No. 2
- FD&C Red No. 3 and No. 40 (allura)
Bu liste üzerindeki araştırmalar hala devam ederken, ağzınıza yapay olarak renklendirilmiş bir gıda koyarken bir defa daha düşünün. Bu renklendiriciler karşımıza nerelerde çıkıyor olabilir diye sizler için bir liste oluşturduk.
- diş macunu
- vitaminler
- meyve ve spor içecekleri
- sert şeker
- meyve aromalı tahıl
- barbekü sos
- konserve meyve
- meyve atıştırmalıklar
- jelatin tozlar
- kek karışımları
Eğer hiperaktivite ile ilgili bir sorununuz varsa (sizde yada çocuğunuzda) bu ürünleri alırken içerisinde, yukarıdaki listede belirtilen yapay renklendiriciler var mı diye kontrol edebilirsiniz.
Gıda Koruyucular
Geniş kapsamlı bir araştırma sonucu, sodyum benzoat ile sentetik gıda boyaları kombinasyonları tüketildiğinde hiperaktivite seviyesinde artış tespit edilmiştir. Gazlı içeceklerde, salata soslarında ve salata çeşnilerinde sodyum benzoat bulabilirsiniz. Kaçınılması gereken kimyasal bileşik isimleri:
- butylated hydroxyanisole (BHA)
- butylated hydroxytoluene (BHT)
- sodium nitrate
- tert-Butylhydroquinone (TBHQ)
Her ne kadar FDA 2011 raporuna göre bu katkı ve boya maddeleri ile hiperaktivite arasındaki ilişki kanıtlanmamıştır dense de, bu katkı maddelerinin herbirinden kaçınarak, hiperaktivite davranışlarındaki azalmayı gözlemleyebilirsiniz.
Salisilatlar
Salisilat kırmızı elma, badem, kızılcık, üzüm, domates gibi sağlıklı gıdalarda doğal olarak bulunur. Aynı zamanda salisilatlar aspirin ve diğer ağrı kesici ilaçlarda da bulunur. Dr. Benjamin Feingold’un 1970’lerde yaptığı çalışmada, hiperaktif hastaların diyetlerinden yapay boyalar, tatlar ve salisilatları kaldırdığında yüzde 50 ile 30 arasında düzelme gözlediğini belirtmiştir.
Alerjenler
Salisilat gibi alerjenler sağlıklı gıdalarda bulunabilir. Vücudunuzun bu tip hassas olduğu besinler beyin fonksiyonlarını, hiperaktiviteyi yada dikkat dağınıklığını tetikleyebilir. Teker teker yemeyi durdurarak etkisini tespit edebilmeniz için en sık alerjen etki yaratan besinleri listeledik.
- buğday
- süt
- yer fıstığı
- fındık ağacı
- yumurta
- soya
- balık
- kabuklu deniz hayvanı
Sizin için geçerli olan besin-davranış bağlantısını bu besinler için teker teker izleyerek eleyebilirsiniz. Bu süreçte bir diyetisyen veya doktordan yardım alabilirsiniz.