“Su ile taharet yapmak isteyen (açık arazide ise) abdest bozduğu yerden ayrılmalı. Kendisine su sıçramayan bir yere gitmelidir.
Sağ eli ile su dökmeli sol eli ile (önce) erkeklik uzvunu yıkamalı. Sonra hiç necaset kalmayıncaya kadar büyük abdest bozma yerini yıkar. İstinca esnasında kişi kendini gevşek tutmalıdır. Bu suretle su erişmeyen yerler karın boşluğundan sayılır.”
(Kimya-i Saadet 1. Cilt 192 shf.)
EK: 2
NECÂSETTEN TAHÂRET
(İstinca, İstibra, İstinka)
• Önce çoraplar çıkarılır.
• Pantolonun paçaları yukarı sıvanır.
• Tuvâlete sol ayakla girilir. Girerken şu dua okunur:
“Eûzü Billâhi mine’l-hubsi ve’l-habâis”
Mânâsı: “Maddî ve mânevî pisliklerden Allah’a sığınırım”
• Kapı içeriden kilitlenir.
• Büyük hâcet yapılırken, mümkünse sola meyilli oturulur. Necâsetin gelmesi kesildikten sonra tahârete (istincaya) başlanır.
• İstincanın en güzel şekli üç kademeli yapılanıdır:
1– Önce kuru olarak silmek,
2– Sonra su ile yıkamak,
3– Sonra da kurulamak.
• Sonra bir kaç parça tuvalet kâğıdı koparılır. Sol elle necâsetin çıktığı yer kuru olarak silinir. (Evla olan elin arkadan dolaştırılmasıdır. Önden uzatmakta ise beis yoktur.)
• Sağ elle musluk açılarak musluktan tasa veya ibriğe su alınır.
• Sonra idrar temizliğine başlanır:
• (Erkekler) Önce idrarın çıktığı yeri iki parmak arasına alır. Öne doğru memeden süt sağar gibi en az üç defa sıvazlarlar. Böylece idrar yolunda kalan damlalar tamamen boşaltılmış olur. Sonra idrar çıkan yer su ile yıkanır.
• Sonra sol ele su dökülür. Necâsetin çıktığı yer sol elle, iyice yıkanır. Parmak uçları necâsetin çıktığı yere değdirilmez. Yıkama esnasında erkekler orta parmağı öne çıkarır, kadınlar ise orta ve sağındaki iki parmağı öne çıkarır.
• Sonra yeniden kağıt koparılarak ön ve arka kurulanır.
• Sonra idrar yolunda kalan son damlanın temizlenmesi yapılır. Buna istinka denir. Fıkıh kitaplarında istinkanın çeşitli şekilleri vardır: Kırk adım yürümek, öksürmek, yan yatmak ve kişi kaç yaşında ise yaşı adedince adım atmak gibi…
• Asrımızda pratik olarak şöyle bir istinka yolu tatbik edilebilir:
• Tuvâlet kâğıdından küçük bir parça koparılır. Kibrit başı büyüklüğünde top yapılır ve idrarın çıktığı kanalın ucuna tampon olarak konur.
• Sonra ayağa kalkarak üst toplanır. Bol su ve süpürge ile tuvalet taşı temizlenir.
• Taşın bitiminden sonra gelen boru kısmı da su ve fırça ile temizlenmelidir.
• Dipte kalan necâsetlerin akması için ya sifon çekilmeli veya bol su dökerek onlar da giderilmelidir.
• Sonra tuvaletten sağ ayakla çıkılır.
Çıkarken şu duâ okunur:
اَلْحَمْدُللهِ الَّذىِ اَذْهَبَ عَنَّا لْاَذَى وَ عَافاَنِى مِنْ ذاَلِكَ
“Elhamdü-lillahi-llezi ezhebe anne’l-eza ve âfânî min zâlik”
Mânâsı:”Beni ezadan kurtaran ve bizden ezayı gideren Allah’a hamd olsun.”
• Lavaboda eller (bilhassa sol elin orta parmağı iyice ovalanarak) sabunla güzelce yıkanır.
• Üç beş dakika gezip dolaştıktan sonra yeniden tuvalete gidilerek uca konan küçük kağıt atılır.
• Tahâret ve istibra bu şekilde yapıldıktan sonra abdest almaya başlanır.
• Kadınlara istibra yoktur. Kadınlar sadece avret mahallinin dışını yıkarlar.
• Küçük su döktükten sonra son dam¬layı almak ve idrarın çıktığı kanalı iyice kurutmak çok mühimdir. Bu temizlik yapılmadan abdeste başlanırsa, yolda kalmış son damla abdestten sonra çıkarsa abdest bozulur ve iç çamaşır necâsetlenir.
• Çamaşırda necâsetin bulaştığı yer su döküp ovalanır, sıkılır. (En az üç defa)
• Hâcet giderirken ön veya arkanın kıbleye doğru gelmesi ve özürsüz ayakta su dökmek mekruhtur. Erkekler, idrarın tam kesildiğine kalbi mutmain olmadıkça abdeste başlayamaz.
• Yazıya elverişli olmayan kağıtları tahârette kullanmak mekruh değildir.
• Yellenmekle tahâret gerekmez. Ancak yellenme esnasında Necâset çıktı ise tahâret o zaman gerekir.
• Helada konuşulmaz, selam alınmaz. Mazeretsiz avret mahalline ve necâsetlere bakılmaz. Helaya tükürülmez, sümkürülmez. Helada vücut ile oynanılmaz. İhtiyaç giderilir giderilmez heladan derhal çıkılır. Tuvalete, başın örtülü olarak girilmesi müstehaptır.
• Hasta erkek ve kadına ancak nikahlısı tahâret yaptırabilir. Nikahlısı bulunmayan hastalardan tahâret sâkıt olur (düşer). Böyle bir kimse abdest veya teyemmüm aldıktan sonra tahâretsiz olarak namazını kılabilir.
İSTİBRA: İdrar yolunu idrardan temizlemek demektir. Erkeklerin yürüyerek, öksürerek veya sol tarafa yatarak istibra etmesi, yani idrar yolunda damlalar bırakmaması vaciptir. İdrar damlası kalmadığına kanaat gelmeden abdest almamalıdır. Bir damla sızarsa, hem abdest bozulur, hem de çamaşır kirlenir. Çamaşıra avuç içinden az sızarsa, abdest alıp kıldığı namaz mekruh olur. Daha çok sızarsa, namaz sahih olmaz.
İSTİNKA: İdrar yolunda idrar kalmadığına veya vücutta necaset kalmadığına kalbinin mutmain olması demektir. Erkekler idrarını yaptıktan sonra tuvalette öksürmeli, idrar yapma organını bir kaç kez sağdıktan sonra, su ile yıkamalı. Tuvaletten çıktıktan sonra 20 adım gidiş gelişten sonra abdest almalıdır. Bu yapılmadan abdest alınırsa abdest esnasında organdaki son damlalar iç çamaşıra akar, hem abdest bozulur hem de iç çamaşır kirlenerek bir gün içinde namaz kılınmayacak hale gelir. O vaziyette kılınana namazda kabul olmayacağı için yapılan onca zahmetler boşa gider.
TAHARET:
Kadınların taharetleri erkeklerinkinden farklı mıdır?
Cevap : Bayanlar, büyük abdestlerini önden arkaya doğru parmakla alırlar. Arkadan öne doğru alınırsa, ön tarafa pislik bulaşır ve mikrop kapar. Kadınlar ön taraflarına (büyük abdest temizliğinden sonra) elleri ile dokunmamalıdır. Zira elden mikrop kapabilir.