1 307 ÖZET LUN YÜ VE KUTADGU BİLİG DE DEVLET YÖNETİMİ OKAY, Bülent TÜRKİYE/ТУРЦИЯ Bilindiği gibi Kutadgu Bilig in kaleme alınma maksadı, hükümdara ülke yönetimi hakkında bilgi vermektir. Dört kişi arasında geçen konuşmalarla, bir ülkenin nasıl yönetileceği ve bir hükümdarın nelere dikkat etmesi gerektiği ayrıntılı bir biçimde ele alınmakladır. Ünlü Çinli düşünür Konfuçyüs, yöneticilerin nasıl olmaları gerektiği hususuna ağırlık vermiştir. Yöneticilerin dürüst ve adil olmalarını, halka eziyet etmemeleri gerektiğini savunur. Konfuçyüs ün bu görüşlerini, öğrencileri tarafından derlenmiş olan Lun Yü (Konuşmalar) adlı eserde görmek mümkündür. Devlet yönetimi açısından bakıldığında, Konfuçyüs ün devlet yönetimi ile Kutadgu Bilig içindeki devlet yönetiminin karşılaştırılması ilginç olacaktır düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Kutadgu Bilig, Konfuçyüs, devlet yönetimi. --- Konumuz; Konfuçyüs ün öğrencileri tarafından derlenmiş olan Lun Yü (Konuşmalar) ile Balasagunlu Yusuf tarafından yazılmış Kutadgu Bilig adlı eserin devlet yönetimi bakımından kısaca karşılaştırılmasıdır. Bu iki eser; farklı dönemlerde ve farklı amaçla kaleme alınmıştır. Yazılış yöntemi de farklıdır. Konuşmalar olarak kabul edilen Lun Yü, Konfuçyüs tarafından değil, öğrencilerinin öğrencileri tarafından kaleme alınmıştır. O nedenle de kitaptaki anlatım, Konfuçyüs dedi ki, Konfuçyüs demişti ki ya da Üstat dedi ki şeklindedir. Kutadgu Bilig, bizzat Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınmıştır. Ülke yönetiminde hükümdara yol gösteren bir eserdir. Yöneticinin el kitabı niteliğindedir. Bir pendname olarak kaleme alınmıştır. Lun Yü ise, Konfuçyüs ün öğrencilerine ders anlatırken söylediği sözleri içermektedir. Kitabın bazı bölümlerinde, O dönemde Çin de bulunan beylere ülke yönetimi hakkında verdiği öğütler de yer almaktadır. Ancak, bir pendname değildir.
2 308 Yazıldıkları yüzyıl ve ortam tamamen farklı olan bu iki eserde, ülke yönetimi ile ilgili söylenenler büyük benzerlik göstermektedir. İyi bir hükümdar halkına örnek olmalıdır. Halkını sevmelidir. Bilgiye önem vermelidir. Halkının refah ve huzur içinde yaşaması için çaba harcamalıdır. Şimdi kısaca her iki esere bir göz atalım. Konfuçyüs ve Lun Yü Konfuçyüs ve Lun Yü den söz etmeden önce, kısaca Konfuçyüs ün ortaya çıktığı döneme bir göz atalım. Çin de; MÖ tarihleri arasında hüküm süren Doğu Chou Hanedanlığı iki dönemde ele alınmaktadır. İlkbahar-Sonbahar (Ch un Ch iu) Dönemi (MÖ 771-MÖ 403) ve Savaşan Beylikler (Chan Kuo) Dönemi (MÖ 403-MÖ 221). Bu iki dönem ülkede siyasal, sosyal ve ekonomik sıkıntıların en yoğun biçimde yaşandığı bir dönemdir. Merkezi yönetimi dinlemeyen beylikler kendi aralarında sürekli savaşmaktadır. Kimin kimle işbirliği yaptığı, kimin kime düşman olduğu belli değildir. Halk ise tam bir perişanlık içindedir. Bu dönemde çok sayıda düşünür ortaya çıkmış, ülkede barış ve huzurun sağlanabilmesi için ilkeler ortaya koymuşlardır. Konfuçyüs de bu düşünürlerden biridir. Konfuçyüs ün, MÖ 551 yılında Lu Beyliği nde dünyaya geldiği ve MÖ 479 yılında, öldüğü kabul edilmektedir. Konfuçyüs ile ilgili kaynaklarda, üç yaşında iken babasını kaybettiği ve yoksul bir yaşam sürdüğü anlatılmaktadır. Halkın çektiği sıkıntıları gören Konfuçyüs, bu sıkıntıların giderilebilmek için çareler aramıştır. Amacı, yanında çalışabileceği bir yönetici bulmak ve düşüncelerini uygulamaktır. Yaşamı boyunca bunun için çaba harcamıştır. Uzun süren çabaları sonuç vermeyince, memleketine dönmüş ve daha sonraları Ching (Klasik) adı verilen kitapları elden geçirmiş ve onları yeni baştan derlemiştir. Bu dönemde pek çok öğrenci yetiştirdiği bilinmektedir. (Konfuçyüs ün derlediği kitaplara, Konfuçyüs e duyulan saygıdan dolayı Ching (Klasik) adı verilmiştir.) Konfuçyüs ün düşünce yapısını anlayabilmek için, öncelikle ortaya koyduğu ilkeleri bilmek gerekmektedir. Nedir Konfuçyüs ün hedefi? Barış ve refah içinde bir ülke. Mutlu insanlar. Bu hedefe ulaşmak için ne yapmak gerekiyor? Konfuçyüs e göre, öncelikle yöneticilerin birer Chün Tzu olmaları gerekiyor. Chün Tzu sözcüğünü, İdeal İnsan ya da İdeal Yönetici olarak çevirebiliriz. Bu insan, öyle biri olmalıdır ki, onun yönettiği ülkede huzur ve barış olsun. Savaş, kargaşa ve acı olmasın. İnsanlar refah içinde yaşayabilsinler.
3 309 Chün Tzu olabilmek için, bazı temel ilkelerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Chün Tzu olabilmenin ilk şartı, Erdemli Olmak tır. Erdemli olabilmek için ise; insanları sevmek (Jen), örnek evlat olmak (Hsiao) ve li kurallarına uymak (Li) gerekmektedir. Bunlardan başka, Cheng Ming (adına yakışır davranışta bulunmak) ve Chung Yung (aşırılıktan kaçınmak) ilkelerinin de eksiksiz yerine getirilmesi gerekmektedir. Konfuçyüs ün Temel İlkeleri Chün Tzu: Erdemli İnsan Tao Te: Ahlaklı Olmak Jen: İnsan Sevgisi Hsiao: Hayırlı Evlat Olmak Li: Kurallara Uymak Chung Yung: Aşırılıktan Kaçınmak Cheng Ming: Bulunulan Duruma Uygun Davranmak Yi: Dürüst ve Adil Olmak Chih: Bilgili Olmak Li Chih: Akılcı Olmak Chung: Sadık Olmak Shu: Bağışlayıcı Olmak Yung: Cesur Olmak Tien e ve Tien Ming e İnanmak: Evreninin Düzeni ve Kadere İnanmak, Tien Tao a Göre Davranmak Lun Yü (Konuşmalar) Lun Yü, Konfuçyüs ün öğrencileriyle ya da o dönemde yaşamış bazı kişilerle olan konuşmalarını içermektedir. Genelde soru-yanıt biçimindedir. Lun Yü içinde 492 madde bulunmaktadır. 440 madde, öğrencilerle ya da başkalarıyla olan soru-yanıt şeklindeki konuşmalardır. 48 madde ise, öğrencilerin kendi aralarındaki konuşmalardan oluşmaktadır. Konfuçyüs ün ölümünden sonra öğrencileri, çeşitli beyliklere dağılmışlar ve hocalarının öğretisini yaymışlardır. Konfuçyüs ün düşünce yapısının etki alanı hızla genişlemiştir. Ch in Shih Huang (MÖ 221-MÖ 205) döneminde ise, Konfuçyüs ve kurduğu Ju düşünce ekolü yasaklanmıştır. Bu dönemde, aydınlar öldürülmüş ve fal, tıp ve tarım kitapları dışındaki tüm kitaplar yakılmıştır. Lun Yü de yakılan kitaplar arasında yer almıştır. Batı Han (Hsi Han: MÖ 206-MS 8) döneminde Lun Yü, ezberlemiş aydınlarca yeniden kaleme alınmıştır. Lun Yü, bilim adamlarınca Konfuçyüs ün düşüncelerini yansıtan en güvenilir kaynak olarak gösterilmektedir.
4 310 Konfuçyüs ün Ülke Yönetimi ile İlgili Görüşleri Konfuçyüs ün ülke yönetimi ile ilgili görünün temeli, Cheng Ming oluşturmaktadır. Cheng Ming terimini, kişinin bulunduğu göreve ve yaptığı işe uygun davranış göstermesi olarak açıklayabiliriz. Baba babalığını, evlat evlatlığını; hükümdar hükümdarlığını, halk da halk olduğunu bilmeli ve ona göre davranmalıdır. Ülkede huzur ancak bu şekilde sağlanabilir. Konfuçyüs, yönetimde görev alan kişilerin görev, yetki ve sorumluluklarının çok net bir biçimde belirlenmesini istemektedir. Eğer bunlar netleşmezse, herkes her şeye karışır, ülkede kargaşa olur. * Tzu dedi ki: Wei Beyi, kendisine yönetimde yardım etmenizi bekliyor. Siz ilk iş olarak ne yaparsınız? Konfuçyüs dedi ki: Mutlaka (önce) herkesin görevini belirlerim. Tzu Lu: Böyle yapmak gerekli mi? Siz gerçekçi değilsiniz. Konfuçyüs dedi ki: You (Tzu Lu), sen çok cahilsin. İnsan bilmediği konuda fazla konuşmamalıdır. Eğer (kişinin yapacağı) görev belirgin değilse, konuştukları bir mantığa uymaz. Söyledikleri mantığa uymazsa, töre ve müzik uygulanamaz. Töre ve müzik uygulanamazsa, cezalar adil olmaz. Cezalar adil olmazsa, halk ne yapacağını bilemez. Onun için iyi bir yönetici önce görev ve yetkileri uygun bir hâle getirmelidir (görev dağılımını iyi yapmalıdır). Ancak bu durumda kişiler mantıklı konuşabilirler ve konuştuklarını yapabilirler. Bu nedenle, iyi yöneticiler rastgele konuşmazlar. (Lun Yü, Tzu Lu, 13. bölüm, madde 3, s ) * Ch i beyi Ching, Konfuçyüs e ülke yönetimini sordu. Konfuçyüs dedi ki: Bir ülkede hükümdar, hükümdar gibi; vezir, vezir gibi; baba, baba gibi; evlat, evlat gibi davranmalıdır. Bey Ching dedi ki: Çok güzel söylediniz. Eğer hükümdar, hükümdar gibi; vezir, vezir gibi; baba, baba gibi; evlat, evlat gibi davranmıyorsa, (elimde) tahıl olsa bile, ben nasıl yiyebilirim. (Lun Yü, Yen Yuan- 12. bölüm, madde 11, s. 162) * Konfuçyüs dedi ki: O görevde olmayan bir kimse, o görev hakkında fikir beyan etmemelidir. (Lun Yü, Hsien Wen, 14. bölüm, madde 27, s. 188) * Tseng Lu dedi ki: Erdemli insan, görevini aşan konuları düşünmez. (Lun Yü, Hsien Wen, 14. bölüm, madde 28, s. 188) Konfuçyüs e göre, herkes görevini bilmeli ve buna göre davranmalıdır. Kimse kimsenin işine karışmamalıdır. Hatta, kendisiyle ilgisi olmayan konularda düşünmemelidir.
5 311 * Konfuçyüs dedi ki: Eğer halk yasalarla yönetilir ve cezalarla yola getirilmek istenirse, halk cezalardan kurtulmaya çalışacaktır ama, utanç duymayacaklardır. Eğer halk erdemle yönetilir ve töre ile yönlendirilirse, onlar utanç duyacaklar ve iyi olmaya çalışacaklardır. (Lun Yü, Wei Cheng, 2. bölüm, madde 3, s. 60) * Chi K ang Tzu, Konfuçyüs e ülke yönetimi hakkında sordu. Konfuçyüs dedi ki: Ülke yönetmek demek, halkı doğru yöne götürmek demektir. Eğer halkı, doğruluk ile yönetirsen, kim doğru yola girmemeye cesaret edebilir? (Lun Yü, Yen Yuan, 12. bölüm, madde 17, s. 164) * Chi K ang Tzu Konfuçyüs e ülke yönetimi hakkında sordu: Eğer doğru yola girmeyenler öldürülüp, doğru yola girenler teşvik edilse nasıl olur? Konfuçyüs dedi ki: Sen bir yöneticisin. Niçin öldürmek yolunu seçiyorsun? Sen iyi olursan, halk da iyi yola gider. Yöneticinin kişiliği rüzgara benzer. Halkın kişiliği ise ota benzer. Sen gücünle onu eğebilirsin. * Konfuçyüs dedi ki: Bir yönetici, kendisi doğru davranırsa, emir vermeden de halkı yönetebilir. Eğer kendisi dürüst değilse emir de versen halk buna uymaz. (Lun Yü, Tzu Lu, 13. bölüm, madde 6, s. 170) Yusuf Has Hacib ve Kutadgu Bilig Karahanlı Devleti ( ) döneminde yaşamış olan Balasagunlu Yusuf hakkında bilinenler çok azdır. Nerede ve nasıl bir eğitim gördüğü kesin olarak bilinmemektedir. Ancak bilinen şudur ki, Çin kültürünün etkin olduğu Karahanlı Devleti döneminde yaşamıştır. (Dilaçar, 1988; 160). Kutadgu Bilig in nesir biçiminde yazılmış önsözünde şöyle denmektedir: Bu kitap çok aziz bir kitaptır. Çin hâkimlerinin hikmetleri ile bezenmiş ve Maçin alimlerinin şiirleri ile süslenmiştir. (Yusuf Has Hacib, (Çeviren) Reşid Rahmeti Arat 1988; 1). Dilbilimci Agop Dilaçar, Balasagunlu Yusuf un Çince bildiğini ileri sürmektedir. (Dilaçar, 1988; 148). Yusuf Has Hacip tarafından yazılan Kutadgu Bilig; hükümdara yol gösteren Yöneticinin El Kitabı sayılabilecek bir eserdir. Bir hükümdarın nasıl olması gerektiği, emrinde çalışanları nasıl ve neye göre seçeceği, üst rütbeli subaylara nasıl davranacağı ve benzeri konularda hükümdara nasihat niteliğindedir. Pendname adı verilen bu gibi kitaplar eski dönemlerde hükümdarın her zaman başvurduğu bir kaynak niteliğindedir. Türklerin yeni yeni İslamiyet i kabul ettiği dönemde kaleme alınan Kutadgu Bilig ye daha sonradan Giriş niteliği taşıyan ekleme yapılmıştır. Bu eklemede İslamiyet in etkisi açıkça görülmektedir.
6 312 Bilindiği gibi Kutadgu Bilig in kaleme alınma maksadı, hükümdara ülke yönetimi hakkında temel bilgi vermektir. Dört kişi arasında geçen konuşmalarla, bir ülkenin nasıl yönetileceği ve bir hükümdarın nelere dikkat etmesi gerektiği ayrıntılı bir biçimde ele alınmaktadır. Bir hükümdar nasıl olmalıdır? Adam seçerken nelere dikkat etmelidir? Halka ve hizmetinde çalışanlara nasıl davranmalıdır Kutadgu Bilig buna benzer pek çok sorunun cevabını verir. Kutadgu Bilig e göre iyi bir hükümdar, halkına yol gösterici olmalıdır. Onlara örnek olmalı, doğru yolu göstermelidir. Eğer halk yolunu şaşırmışsa, hükümdar onları düzeltmek için çaba harcamalıdır. Eğer hükümdar yolunu şaşırırsa, halk ne yapacağını bilemez, ülkede kargaşa çıkar. Bey iyi olursa halkı ona itaat eder Hükümdar bilgili, akıllı, halka davranışı iyi, cömert, tokgözlü ve gönlü zengin olmalıdır. Hükümdar, akıllı olmalı ve bilgiye değer vermelidir. Bey çok akıllı olmalı, aklın kıymetini bilmelidir. Bilgili insanın düşmanı çok olur. İnsan her işe başlarken, bilgi ile başlar; akıl ile sona erdirir. Bey halkı bilgi ile elinde tutar; bilgisi olmazsa akıl işe yaramaz. Balasagunlu Yusuf a göre iyi bir hükümdar akıllı ve bilgili olmalıdır. İyi yönetici olabilmek için, bilgi sahibi olmalıdır. Bilgili olduğu takdirde, iyi ile kötüyü ayırabilir ve iyi olmayanları ülke yönetiminden uzak tutabilir. Eğer halkın başında bulunan insan iyi olursa, onun bütün memurları da iyi olur. Sen doğru ol, tavırlarını düzelt; halkın hareketi kendiliğinden düzene girer. Görüldüğü gibi iyi bir hükümdarın halkına örnek olması gerektiği vurgulanmaktadır. Hükümdar iyi olursa halk onu örnek alır. İyi bir yönetici; adil ve dürüst olmalıdır. Sabırlı ve sakin olmalıdır. Halkına karşı daima şefkatli olmalıdır. Balasagunlu Yusuf un ısrarla üzerinde durduğu bir diğer görüş ise, hükümdarın yasalara saygılı olmasıdır. Beylik çok iyi bir şeydir, fakat daha iyi olan yasadır ve onu doğru uygulamak gerekir. Ülke iyi yasalarla yönetildiğinde, kötüler ortadan kaybolurlar. Ben işleri doğruluk ve yasayla çözerim, insanları bey ya da kul olarak ayırmam.
7 313 Balasagunlu Yusuf iyi bir hükümdarın merhametli ve hoşgörülü olması gerektiğini savunur. Bütün halkına içten gelen bir merhamet göster, onlara daima iyilik yap ve kendin de iyilik bul. Balasagunlu Yusuf devlet yönetimi hakkında ise şu öğüdü verir: İyi bir hükümdar halkın zenginleşmesi için çalışmalıdır. Halk zengin olursa ülke ve hükümdar da zengin olur. Bunu sağlarken de bazı noktalara dikkat etmelidir. Bunun için Yusuf halkı üç sınıfa ayırmakta ve hükümdara öğüdünü buna göre vermektedir. Halkın zenginliği beyin zenginliğidir. İster onu ister bunu temin et. Bunlar da üç zümredir, bunları birbirinden ayrı tut; onları zorlama, zorlarsan bu memleket için felaket olur. Zenginlerin yükü orta hâllilere yüklenmemelidir; yoksa, bu orta hâlliler bozulur ve büsbütün sarsılır. Orta hâlli kimselerin yükünü fakirlere yüklememeli; yoksa, fakir açlıktan kırılır ve mahvolur. Fakiri korursan orta hâlli olur; orta hâlli kendini biraz toparlarsa, zengin olur. Balasagunlu Yusuf un ülke halkının gelir düzeyinin korunmasıyla ilgili deyişler oldukça ilginçtir. Zenginliğin küçük bir zümrenin elinde olmasından çok, gelir dağılımının adil olmasını savunur. İyi bir hükümdar halkını sevmeli ve onların refah içinde yaşaması için çaba harcamalıdır. Bunun için halka karşı üç konuda sorumlu olduğunu ifade eder. Tebaanın senin üstünde üç hakkı vardır; bu hakları öde ve onları zorluğa düşürme. Bunlardan biri, memleketinde gümüş temiz kalsın, onun ayarını koru ey bilgili insan. İkincisi, halkı adil kanunlarla idare et; birinin diğerine tahakküme kalkışmasına izin verme; onları koru. Üçüncüsü, bütün yolları emin tut; yol kesici ve haydutların hepsini ortadan kaldır. İyi bir hükümdarın neler yapması gerektiği çok açık ve net bir biçimde ifade edilmektedir. Yasalara saygı, halka eşit davranmak, paranın değerini korumak, ticaret yollarını açık tutmak, ülkede güvenliği sağlamak. Bu ilkeler günümüzde de geçerliliğini aynen korumaktadır.
8 314 Balasagunlu Yusuf iyi bir hükümdarın, üreticiyi ve üretilen malları satan tüccarları mutlaka koruması gerektiğini vurgulamaktadır. Hükümdarın üretici kesim olan köylülere (çiftçi), çobanlara, zanaatkârlara ve de üretilen malları satan tüccarlara nasıl davranması gerektiğini uzun uzun anlatmaktadır. Burada adı geçen üç meslek grubu ülke ekonomisine büyük katkı sağlayan üreticilerdir. Bunların ürettiği malları pazarlayan tüccarlar da, ülkenin zenginleşmesinde katkısı olan bir kesimdir. Hükümdarın halka karşı sorumlulukları olduğu gibi halkın da hükümdara karşı sorumlukları vardır. Balasagunlu Yusuf bu sorumlukları da üç madde halinde ele alır. Tebaa üzerinde senin üç hakkın vardır; bunu onlardan istemelisin, iyice dinle. Biri, halk senin emirlerine hürmet etmeli ve bu emir ne olursa olsun, onu derhal yerine getirmelidir. İkincisi, hazine hakkını gözetmeli ve bunu vaktinde ödemelidirler, ey eli açık insan. Üçüncüsü, senin dostuna dost ve düşmanına düşman olmalıdır. Buradan da anlaşıldığı gibi hükümdar ile halk arasında sağlıklı bir ilişki kurulması için, birbirlerine karşı olan yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmeleri gerekmektedir. Balasagunlu Yusuf a göre yasa yapmak ve yasaları uygulamak devletin önemli sorumluklarından. Yasama ve yürütme, içişlerini ilgilendiren bir konudur. Askeri işler ise, dış ilişkilerini ilgilendiren bir konudur. Ülkeyi, dış tehlikelerden kurtarmak için askere ihtiyaç vardır. Beyler kılıç ile memleketlerine hakim olurlar; kılıçsız, gafil bey memleketine sahip olamaz. Kılıç ile balta memleketin bekçisidir; halkın başında bulunan, kılıç sayesinde memleketler ele geçirir. Kılıç kımıldadığı müddetçe düşman kımıldayamaz, kılıç kınına girerse, beyin huzuru kaçar. Ey bey, kılıç kullananı her vakit memnun et; ve böylece kendin de daima sevinç içinde yaşa ve zahmet görme. Hangi bey askerini memnun etmezse, kılıç kınından çıkmaz. Bu beyitlerde Balasagunlu Yusuf hükümdara başarının anahtarını sunmaktadır. Güçlü bir ordunun ne kadar önemli olduğunu anlatmaktadır. Ülkenizi koruyabilmek için güçlü bir ordu kuracaksınız ve askerleri daima memnun edeceksiniz. Asker memnun olmazsa senin için savaşmaz. Komutan
9 315 seçiminde ise, komutanların seçkin ailelerden seçilmesi gerektiğini ifade eder. Ancak seçkin ailelerden gelenler sadık olurlar, iyi hizmet ederler. Öğdülmiş tekrar dedi ki: - Ey devletli hükümdar, şu iki vazife büyük vazifelerdir; büyüklüğün atıdır. Biri vezirlik, ikincisi ordu kumandanlığıdır; bunlardan biri kılıç tutar, biri kalem. O bütün malını askere dağıtmalı ve birçok kimseleri dost ve silah arkadaşı edinmelidir. Kendisine bir at, giyim ve silah ayırması kafidir; meşhur olup dünyaya nam salmak ona yeter. Verilen öğütte açıkça görülmektedir ki iyi bir hükümdar mal ve para hırsına kapılmamalı, askerini memnun etmelidir. Askerler başarılarından dolayı mutlaka ödüllendirilmelidirler. Bir hükümdarın sadece iyi olması yeterli değildir. Ülkesini korumasını da bilmelidir. Değerli dinleyiciler, milattan önce Konfuçyüs le başlayan gezimize, 1212 yılında Yusuf Has Hacib le devam ettik ve günümüze geldik. Dünyadaki tüm yöneticilerin birer İdeal Yönetici olmasını diliyorum. Dünyamızda barış ve huzur olsun KAYNAKÇA Arat, Reşid Rahmeti, (1988), Kutadgu Bilig. TTK Basımevi: Ankara. Ateş, Ahmet, (1949), Bibliyografya: Husuf Has Hacib. Belleten: Cilt: XXXIII: Sayı: 49: TTK Basımevi: Ankara. Chu, Chi, (1962), Sse Shu Tu Pen (Dört Klasik Kitap). Shih Chieh Shu Chü Yayınevi: Taipei. Dilaçar, Agop, (1988), Kutadgu Bilig İncelemesi. TTK Basımevi: Ankara. Hu, Shih, (1977), Eski Çin Felsefe Tarihi. Taiwan Shang Wu Yin Shu Kuan Yayınevi: Taipei. Lao, Sse Kuang, (1978), Çin Felsefe Tarihi. Wen Hua Yayınevi: Hong Kong.
İLİ : GENEL TARİH : 29.01.2016 EN GÜZEL İSİMLER O NUNDUR Aziz Müminler! Okuduğum âyet-i kerimede Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor: O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah tır. Güzel isimler O nundur.
Ünite 01: Arapçada Kelime ve Cümle Çeşitleri :١ mı, mi? baba ( ) uzaklaştım uzaklaştırmak uzaklaştırmak evin kapıları babam yetişiyorum eğitim görüyorum ecdadım, atam saygı otur! seviyorum seni seviyorum
Atatürk ün Kişisel Özellikleri Atatürk cesur ve iyi bir liderdir Atatürk iyi bir lider olmak için gerekli bütün özelliklere sahiptir. Dürüstlüğü ve davranışları ile her zaman örnek olmuştur. Gerek devlet
7 Birbirinizi Deyince Çizim: Nat Wibberley Mesih imanlısı kardeşlerimize karşı sorumluluklarımız var. Bu sorumlulukları özellikle birbirinizi sözünü içeren buyruklardan öğreniyoruz. Ancak bazı durumlarla
Karahanlılar (840-1212) Karahanlılar, Orta Asya İlk Müslüman Türk devletidir. Bu özeliğinden dolayı Türk tarihinde Karahanlıların özel bir yeri ve önemi vardır. Hâkaniye ve İlig-Hanlar şeklinde de isimlendirilen
İç Asya Müslüman Türkleri Karahanlılar İç Asya Müslüman Türkleri Karahanlılar Uygur devletinin 840 ta yıkılmasıyla Uygur ve başka topluluklar tarafından kuruldu. Abdülkerim Saltuk Buğra Han döneminde 930
ÇİN RESİM SANATI Yrd. Doç. Dr. Bülent OKAY Çin, batılılar için her çağda ilgi konusu olmuş bir ülkedir. Çinlilerin evleri, giyimleri, yemekleri, yaşayış biçimleri, gelenekleri, yazıları batıdan oldukça
Kaohsiung Journal of Medical Sciences (2016) 32, IX XIV Available online at www.sciencedirect.com ScienceDirect journal homepage: http://www.kjms-online.com A Acar, Bilgehan Atılgan 32:86, 420* Acar, Turkan
Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de
Değerli dostlarım ve arkadaşlarım, Türk halkının hayata ve yarınlara bakış açısında hiç şüphesiz konut sahibi olmak hayati bir öneme sahip olmaktadır. Ev sahibi olmak herkesin temel rüyalarından bir tanesidir.
UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. Madde 1: Ben çocuğum. On sekiz yaşına kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez
Değerli Anne ve Babalar, Anne-baba olarak ders seçimi aşamasında etkimiz ne kadar olmalı?, Çocuğumun ilgi ve yeteneklerini nasıl belirlerim?, Çocuğuma uygun meslek grupları nelerdir?, ve Ders seçimi sürecinde
KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini
Yeni Borçlar Yasasında Hizmet Sözleşmesi 04.01.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Yasasına bakacak olursak yeni yasada hizmet
İSLÂMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI İSLÂMİ İLK ESERLER SORU PROĞRAMI AHMET ARSLAN 1) XI. Yüzyıl dil ürünlerinden olan bu eserin değeri, yalnızca Türk dilinin sözcüklerini toplamak, kurallarını ve
GENÇLİK DÖNEMİNDE AİLE İLE SORUNLAR Bu dönemde gençlerin aileleriyle sorun yaşarken aynı zamanda uğraşmakta oldukları başka önemli konular da olabilmektedir. Gençlik dönemi diğer dönemlerle kıyaslandığında
MESLEK SEÇİMİ Kişinin gelecekteki yaşam tarzını belirlenmesinde dönüm noktası olan mesleğini seçmesi; doğru ve isabetli karar vermesi tüm hayatının kalitesini ve mutluluğunu etkiler. Kişinin mutluluğunda
Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,
Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden
Acele karar vermeyin Köyün birinde bir yaşlı adam varmış. Çok fakirmiş ama kral bile onu kıskanıyormuş. Öyle dillere destan bir beyaz atı varmış ki, kral bu at için ihtiyara neredeyse hazinesinin tamamını
ÇİN DEKİ DÜŞÜNCE AKIMLARINA GENEL BAKIŞ Öğr. Gör. Nurcan (KALKIR) TÜRKER Erciyes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Elemanı email@example.com Özet Çin i, Çin kültürünü, halkın yaşam tarzını
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni SINIRLAR VE DİSİPLİN Biraz düşünelim... Alışverişe gittiniz; her zaman akıllı ve anlayışlı olan oğlunuz istediği oyuncağı alamayacağınızı söylediğinizde
İÇİNDEKİLER 1. İçindekiler 2. Önsöz 3. Üye 4. Menejerler ve Liderler 5. Önce ekip ve kota bilgisi 6. Bronz Menejerler 7. Gümüş Menejer 8. Altın Menejer 9. Platin Menejer 10. Direktörler 11. Zümrüt Lider
Mutlu BÜLTEN Kuruluş : 25/08/1983 - Charter : 19/06/1987 UR 2430. Bölge - Kulüp No : 24794 Tarih : 02.09.2014 - Kulübün 1.420, Dönemin 9. Toplantısı Toplantı Günü, Yeri ve Saati : Her Salı Belediye Plaj
Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha
KURBAN İBADETİ Memduh ÇELMELİ KURBAN: AYET ve HADİSLER Biz, her ümmet için Allah ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanların üzerlerine onun adını anarak kurban kesmeyi meşru kıldık. İlahınız,
Etik Kavramı ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik kelimesi köken olarak Eski Yunan'a kadar gider. Etik evrensel olarak kabul gören kurallardır. Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil
yayın no: 117 PEYGAMBERİMİZİN DİLİNDEN HİKMETLİ ÖYKÜLER Eski zamanlarda yaşamış peygamberlerin ve ümmetlerinin başlarından geçen ibretli öyküler, hikmetli meseller Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi
T.C. YUSUFELİ BELEDİYESİ KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; Kültür ve Sosyal İşler
20 14 BİLGİ KÜLTÜR MERKEZİ 2014 Güz Programı Bilgi Kültür Merkezi 22 seminer dönemini içeren 11 yılı geride bırakarak yeni bir seminer dönemine başlamak üzeredir. Geçen 11 yıllık sürede Sanattan Felsefeye,
KASIM EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 7. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Varlıklar Âlemi Meleklere İman Meleklerin
[Kurban Duaları] (ondalık-sunu-sadaka üzerine) ONDALIK-SUNU-SADAKA Kurbanlarımızı şükran ve dua ile sunarız. Bu kurbanları dua ve tapınmanın bir parçası olarak, övgü ve şükran sunusu olarak Tanrı ya sunarız.
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Kral Davut (Bölüm 2) Yazari: Edward Hughes Resimleyen: Lazarus Tercüme eden: Nurcan Duran Uyarlayan: Ruth Klassen Türkçe 60. Hikayenin 21.si www.m1914.org Bible for Children,
Bir hizmetin sürüp gidebilmesi için, kişilerin kendi istekleriyle bağışladıkları para ve mülklere Vakıf denir. Bağışlanan mülklerin, eserlerin geleceğe sağlıklı kalabilmeleri korunmalarına bağlıdır. Geçmişin
ROBERT KOLEJ ETİK TÜZÜĞÜ Saygı Sorumluluk Dürüstlük Topluluğun bütünlüğü Why do we value Academic Honesty? Neden bir Etik Tüzüğü? Erendağ, Gülen. Working Together. 2012. Photograph. Robert College, Istanbul.
SOSYAL DUVARLARI YIKALIM DOĞRU SÖZLÜK Merhaba, Neredeyse her gün gazete ve TV lerde karşılaştığımız manşetler, haberler, diziler ve sinema filmleri bizi bu kitapçığı hazırlamaya yönlendirdi. Türkiye de
ÇİN SEDDİNİN YAPILIŞ NEDENİ HAKKINDA DEĞİŞİK BİR GÖRÜŞ Yrd. Doç Dr. Bülent OKAY Çin Seddi denilince, dağların üzerinde uyuyakalmış bir ejderha gibi uzayıp giden bir yapı aklımıza gelir. Belki Çin'e gidip,
POLİTİKADA LİYAKAT ÜZERİNE KUTADGU BİLİG VE KOÇİ BEY RİSALESİ NDEN ÖÐRENECEKLERİMİZ 1 Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Türkiye nin bugün içinde yaşadığı sorunların çözülememesinin temel nedeni bana göre siyasal
Yanlış Anlaşılan Faizci Aslam Effendi Başka bir gün Tota 1, faizci Sherzad ile karşılaştım. Bu herif hasta olmalı. Düşünsene, para ödünç vererek faiz temin ediyor. Din bu işi yasaklıyor ama yine de aramızda
ISBN : 978-605-65564-3-2 1 Baba, Bal Arısı Gibi Olmak İstemiyorum ISBN : 978-605-65564-3-2 Ali Korkmaz firstname.lastname@example.org Redaksiyon : Pelin GENÇ Dizgi/Baskı Kardeşler Ofset Matbaacılık Muzaffer Ceylandağ
Öğretmenlik yeni bir nesil yetiştirme sanatıdır. Bir ülkenin kaderi öğretmenler ile değişir. İşte bunun farkında olan öğretmenlerimiz için 10 altın kuran. İş, söze geldiğinde öğretmenlik mesleğini ve bu
Âmentü Haydi Bulalım Arkadaşlar aşağıda Âmentü duası ve Türkçe anlamı yazlı, ancak biraz karışmış. Siz doğru şekilde eşleştirebilir misiniz? 1 2 Allah a 2 Kadere Anlamı Ben; Allah a, meleklerine, kitaplarına,
YENİ DERS ÖNERİSİ Anabilim Dalı : TÜRK DÜNYASI ARAŞTIRMALARI - GENEL TÜRK TARİHİ Dersin Türkçe Adı : Çin Tarihi I Dersin İngilizce Adı : History of China I Dersin Programı : Yüksek Lisans ( X ) Doktora
İ Ç Ü ö üğü İ Ö ö üğü Ş ü öğ ü ç Ç ü ü ü Ç Ü ç ğ ç ğ Ğ ç Ş ğ ç ö ğ ğ ü ç Ü Ç ö üğü ö ü ü İİ Ç ğ ü ğ ç ğ ü ü ü ç ü ü Ş ü ğ ç ü ü ç ü ü ç ö Ö Ş Ö ğ ö ü ç ğ İ Ç Ü Ç ğ Ç ğ Ü Ü İ ü ç ğ ğ ğ ğ ğ ğ ç Ç ç ü ç Ş
ü Ğ İ Ğ ü İ ç ü ü ü ç Ç ü ü ç Ç ü ü ç ü ü Ü Ç Ü ç ü ü ü ü ü ç Ç ü ü ç İ ü Ğ Ş İ İ ü Ğ İ Ğ ü İ Ö üçü ü Ö Ö ü Ö ü İ İ Ş Ğ İ İĞİ ü ü ü Ğİ İ Ğ İ Ğ ü Ö Ö Ü İĞİ ü Ü İ İ Ğİ ü ü Ğ İ İ İ İ İ İ ç ü ç ü ç ü ü ç ü
İ Ç Ü ş ö üü ş ş ö üü Ü ü ü ö ü ç ü ü ü Ö Ü Ü Ö ç ç ş ş ç ç ü İ ü ç Ü ç ş ö üü ö ü ü ç ş ş ü ş ş ç ş ş ü ü ü ç ü ş ü ç Ş ü Ü ç ü ü ü ç ş ş ö ş Ö ş Ö ş ö ü ç ş Ç Ü Ç ş Ç İ Ü İ Ü Ş ş ü ş ö çü ü Ç Ü ü ö ş
ü ü ü ö ü ü Ö Ö Ö öğ öğ ü ü İ ç ö ü ü ü Ü ü ö ü ü ö ö ö ö ö ç ö ö ü ö ü İ Ö Ü ü ü ü ü ö ü ö ü ü ü ü ü ç ü ö ç Ö ü ç ö ö ö ü ü ö ö ö ç ü ç ö ç ö ö ü ö ö ç ü ç ç ö ü ü ü ü ö ü ü ö ü Ö Ö ö ü ü Ö ö ö ö ü ü
İ Ç Ü ö üğü İ ö üğü ü öğ ü ü ü ü Ö ği İ ü ö İ ğ Ğ Ü Ç ö üğü ö ü ü Ç ğ ü ğ Ş ğ ü ü ü ü ü ğ ö ü ü ü ü ü ö Ö Ş Ö ğ ö ü Ç ğ İ Ç Ü Ç ğ ğ Ü Ü ü «ü ö üğü İ Ü Ö Ü İ Ş İ Ü ü ö ü ö ğ ü İ «Ö ü ö ü İ ğ Ş ü Ş ö ö ü