Anayasa değişiklik teklifi birinci tur görüşmeleri 9 Ocak Pazartesi Meclis Genel Kurulunda görüşülmeye başladı ve 7 gün sürdü. 18 maddeden oluşan paketin ilk tur oylamalarında bütün maddeler 330'un üzerinde oy aldı. İlk turun tamamlanmasıyla verilen iki günlük aranın ardından 2. tur oylamalarına çarşamba günü başlanmıştı.
Meclis dün gece 2. tur oylamaları da tamamladı. Bütün maddeler için sınır olan 330'un üzerinde oy çıktı.
Peki dün gece hangi maddeler kabul edildi?
Meclis Genel Kurulu, geçtiğimiz gün kabul edilen 8, 9, 10, ve 11. maddelerin ardından dün de geri kalan 7 maddeyi oylamak için toplandı. Dün gece kabul edilen maddeler şu şekilde:
12. madde: 42 evet, 138 hayır oyunun yanı sıra 2'şer boş ve geçersiz oy kullanıldı. Teklifin 12. maddesi, "olağanüstü hâl yönetimi" başlığı altında, cumhurbaşkanın olağanüstü hâl ilânını düzenliyor.
13. madde: 343 evet oyuyla kabul edildi. 136 kişi ret oyu verirken; 3 oy boş, 2 oy da geçersiz kullanıldı. Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemelerin kurulamayacağını düzenleyen 13. madde, ancak savaş halinde, askerlerin görevleriyle ilgili işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemelerin kurulabilmesini hükme bağlıyor.
14. madde: 342 oyla kabul edildi. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun adını, Hakimler ve Savcılar Kurulu olarak değiştiriyor. 139 kişinin ret oyu verdiği, 3'er kişinin de boş ve geçersiz oy kullandığı madde, aynı zamanda üye seçimini de düzenliyor.
15. madde: Bütçe ve kesin hesapla ilgili 15. madde 342 evet, 141 ret oyu ile kabul edildi. Bu maddeye göre, kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılacak. Merkezi yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterecek. Harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamayacak.
16. madde: 342 kabul, 141 ret oyu aldı. Bu madde, Bakanlar Kurulu'nu kaldırıyor. "Sıkıyönetim", "Askeri Yargıtay", "Askeri Yüksek İdare Mahkemesi", "tasarı", "kanun hükmünde kararname" ibareleri de çıkarılacak.
17. madde: 341 kabul, 139 ret oyu aldı. Bu maddeye göre, TBMM'nin bir sonraki seçimi ve cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019 tarihinde yapılacak.
18. madde: Son madde 343 evet oyuyla kabul edildi. 142 ret oyu geldi. Bu madde de teklifte yer alan maddelerin hangi tarihte yürürlüğe gireceğini düzenliyor.
Anayasa değişiklik teklifinin geneli üzerinde yapılan nihai oylamada 339 kabul, 142 ret oyu ile referandum sınırında kabul edildi.
Yıldırım: "Milletin vereceği karar en isabetli karar olacaktır"
"Anayasa değişikliği teklifinin görüşmelerini yaptık. Değişikliği gerçekleştirecek olan aziz Türk milletidir. Vekiller olarak bize verilen görevi yaptık. Şimdi söz, karar milletindir. Yetki milletindir, mühür milletin elindedir. Milletimiz bu konuda son sözü söyleyecek son kararı verecektir. Türk milleti cumhuriyete cumhuriyetin değer ve kazanımlarına aşık bir millettir. BU aziz millet 23 Nisan 1920’de bu yüce Meclis’i kurmuştur. Kahramanca bir kurtuluş mücadelesi verdi. İstiklalin kendisi kazandı. 29 Ekim 1923’te cumhuriyeti ilan etti, sahip çıktı, korudu kolladı büyüterek bugünlere getirdi. 15 Temmuz gecesi bu necip millet Gazi Meclis’i ile birlikte hükümeti, devleti, ülkesini, canı pahasına korudu, dünyanın hayranlığını kazandı. Sandık her önüne geldiğinde en doğru kararı verdi millet. Millet bu anayasa değişikliği konusunda da en doğru kararı mutlaka verecektir. Milletimiz sandığa gidecek aklıyla, vicdanıyla oy kullanacak. Türkiye için en doğru tercihi yapacaktır. Milletin vereceği karar en isabetli karar olacaktır. Millet her şeyin en iyisini bilendir. Bu anayasa değişikliği görüşmelerinin süresince çok özverili çalışmalar oldu. TBMM çalışanlarına, stenograf arkadaşlara, bize servis yapan hizmetli, garson, danışman, güvenlik ekiplerine ve meclis çatısı altında hizmet veren herkese teşekkür ediyorum. Milletin verdiği karar başımız gözümüz üzerinedir. Bu anayasa değişikliğinin ülkemiz, geleceğimiz için uğurlu olmasını diliyorum."
"TBMM'de yapılan bu hatayı milletimiz kesinlikle düzeltecektir"
"Şimdi sabahın ilk saatlerinde hukukun üstünlüğünü savunan ve savunmak zorunda olan Anayasa Mahkemesi değerli yargıçlarına sesleniyorum. Anayasanın değiştirilmesini teklif edilen maddelere sizde sahip çıkmak zorundasınız. Bu sadece bizim görevimiz değil bu ülkede yaşayan her yurttaşın, yargıçların görevidir. Birbirlerinin denetleyerek oy kullandılar. Torba anayasa değişikliği gerçekleşmiştir. 54 maddelik değişiklik tek madde halinde geçti. Oysa Anayasa diyor ki her değişikliğin ayrı ayrı oylanması lazım.
Saraydan alınıp millete verilen yetki bu değişiklikle tekrar milletten alınıp saraya veriliyor. Geldiğimiz nokta kocaman bir U dönüşü. Bütün vatandaşlara sesleniyorum: Demokrasiye sahip çıkmak hepimizin ortak görevidir. Bu ülkede huzur içinde birlikte yaşamak ve bu iradeyi göstermek hepimizin ortak görevidir. Saat 04.30. Hep birlikte sokak sokak gezeceğiz. Gerçekleri milletimize anlatacağız. Siz taraflı bir cumhurbaşkanı mı yoksa tarafsız bir cumhurbaşkanı mı istiyorsunuz? Siz camiye, kışlaya, adliyeye siyaset girsin mi girmesin mi istiyorsunuz? Biz camiye, kışlaya, adliyeye siyaset girmesin istiyoruz. Referandumda hayır diyeceğiz. Vatan ve milletimiz için. TBMM'de yapılan bu hatayı milletimiz kesinlikle düzeltecektir. Hep birlikte tarafsız bir cumhurbaşkanı oluncaya kadar, milletin iradesi parlamentoya yansıyıncaya kadar, yasakların olmadığı bir Türkiye ayağa kaldırıncaya kadar mücadele edeceğiz. Mücadelemiz hayırlı olsun."
Oylama tamam, bundan sonra ne olacak?
Meclis Kanunlar ve Kararlar Müdürlüğü, Anayasa değişikliği metni üzerinde teknik inceleme ve redaksiyon çalışması yapacak. Bu incelemeden sonra Anayasa metni Cumhurbaşkanının onayına sunulacak. Ankara kulislerinden gelen bilgilere göre referandumun en erken 26 Mart en geç ise 16 Nisan tarihinde yapılacağını belirtiliyor.