SPORDA ANİ ÖLÜM


Sporda
ani ölüm nedir?


Sportif aktivite sırasında veya takip eden saat içinde herhangi bir travma olmaksızın gerçekleşen ölümlere verilen tanımlamadır.
Sporda
ani ölüm sıklığı nedir?
İtalya verileri için ise bu oran yılda 100.000 sporcuda 2.3 tür.2
Türkiye’de son yıllarda medyaya yansıyan 126 sporda ani ölüm olayı tespit edilmiştir.3
Sporda
ani ölüm oranları son yıllarda artmış mıdır?
Cinsiyet,
yaş ve aktiviteye katılımla bir ilişkisi var mıdır?
Çevresel
faktörlerle ilişkisi var mıdır?
Sporda
ani ölüm riskini artıran diğer faktörler nelerdir?
Sporda
ani ölümün nedenleri nelerdir?
Sporcu
lisans muayeneleri ani ölümleri engellemek için
yeterlimidir?
Kalp-dolaşım
sistemi sorunu olan sporcular spordan men edilselerdi
yaşama süreleri ne olurdu?
Riski
azaltmak için ideal tarama/değerlendirme sistemi
nedir?
İdeal
spor öncesi değerlendirme neleri kapsamalıdır?
Sorular:
Antrenman sırasında veya sonra hiç bayıldınız mı?
Antrenman sırasında veya sonra hiç başınız döndü mü?
Antrenman sırasında veya sonra göğüs ağrınız oldu mu?
Antrenman sırasında arkadaşlarınızdan daha çabuk mu yorulursunuz?
Hiç tansiyonunuz yükseldi mi?
Kalbinizde farklı bir ses duyulduğu size söylendi mi?
Kalbinizin çok hızlı veya normalden değişik attığını fark ettiniz mi ?
Ailenizde 50 yaşından önce kalp hastalığından veya aniden ölen oldu mu ?
Ailenizde şeker hastası var mı?
Spor
öncesi sağlık muayenelerinin ekonomik boyutu nedir?
Spor sahalarında alınabilecek tedbirler nelerdir?
-Spor sahalarında ilk yardım konusunda deneyimli sağlık personeli bulundurmak.
-Spor sahaları için acil durum planları yapmak.
-Donanımlı ambulans veya acil durum ekipmanı (defibrilatör başta olmak üzere) bulundurmak.
Yukarıda soru cevap tarzında verilen bilgiler ışığında spor kaynaklı ani ölümlerin diğer ölüm nedenleri ile karşılaştırıldığında (trafik kazaları, yangın, ev kazaları…) basına yansıdığı kadar ciddi boyutlarda (sayılarda) olmadığı aşikardır. Ciddi sayılarda olmasa da spor kaynaklı ölümleri sporcu sağlık değerlendirmeleri ile azaltmak olasıdır. Ciddi maliyet teşkil etmeyen geniş sporcu sağlık taramaları yapmak bu açıdan önem taşımaktadır. Spor sahalarında alınacak tedbirlerle de bu sayılar ciddi oranda azaltılabilir. Bu anlamda diğer gelişmiş ülkelerde de olduğu gibi detaylı fiziksel muayene ve elektrokardiyografi taramalar açısından en ideal ve geçerli (önerilen) yöntemdir. Bu yöntemle risk tespit edilen sporcuların ileri tetkiklerle taranması en gerçekçi yaklaşım olacaktır. Ön muayene ve elektrokardiyografi ile risk tespit edilmeden bütün sporcuların ileri tetkiklere tabi tutulması bilimsel yaklaşımdan uzaktır. Ayrıca spor yapan yüz binlerce lisanslı sporcu sayısı göz önüne alındığında (profesyonel amatör ayırmaksızın) elektrokardiyografi dışında risk saptanmadan istenecek tetkiklerin yapılma olanağı yer, zaman, maliyet açısından olası değildir.
Bu tartışmalar yanında düzenli yapılacak egzersizlerin toplum sağlığı açısından önemi de göz ardı edilmemelidir. Birçok bilimsel veri değişik toplumlarda ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alan kalp-dolaşım sistemi hastalıklarından korunmak için düzenli egzersizin önemini vurgulamaktadır.
Bu anlamda batı toplumlarında olduğu gibi ülkemizde de Spor Hekimliği Birimlerinin güçlendirilmesi, Spor Hekimliği uzman sayısının artırılması hem sporcu sağlığı hem de toplum sağlığı açısından önem teşkil etmektedir.
Kaynaklar
1 Virmani R. ve ark.ları. Cardiology Clinics Vol.5 No. 3, 439-466, 1997
2 Corrado D. ve ark.ları. J Am Coll Cardiol 42: 1959-1963, 2003.
3 Öner M. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi.
4 Corrado D. ve ark.ları. European Heart Journal 26. 516-524, 2005
5 Pelliccia A. Ve Maron BJ. Am J Cardiol 75: 827-829, 1995.