Onu kucağınıza aldığınız o gün! Daha dün gibi! Ne de çabuk büyüdü! Okullu bile oldu! Şimdi “Alışacak mı? Başaracak mı? Bir yıl daha evde kalsın mı?” gibi endişeler, tereddütler yaşıyorsunuz. Kafanız karışık, atacağınız adımlarla ilgili şüpheleriniz var, çocuğunuz için her şeyin en iyisi olsun, böylece içiniz rahat etsin istiyorsunuz. Böylesi zor bir kararı vermeden önce göz önünde bulundurmanız gereken şeyler var. Yazının devamında çocuğunuzun okula hazır olup olmadığını değerlendirme konusunda size yardımcı olacak soru listesini bulabilirsiniz:
Çocuğum Okula Gitmeye Hazır Mı?
- Çocuğunuz tek başına karar alabiliyor mu?
- Miniğiniz giyeceği kıyafeti kendi mi seçiyor yoksa sizin seçmenizi mi istiyor?
- Başladığı bir işi tamamlayabiliyor mu?
- Başladığı bir yapbozu sıkılmadan bitirebiliyor mu?
- Herhangi bir şey hakkında kendi fikirleri var mı?
- “Anneciğim, bence tişörtümün üstüne hırka giyeyim, sıcak olunca çıkartabilirim böylece de terleyip hasta olmam!” gibi sizi şaşırtan cümleler kurabiliyor mu?
- Verdiğiniz talimatları dinleyip yerine getiriyor mu?
- Çoğunlukla siz ondan bir şeyi getirmesini istediğinizde “Tamam, olur, yaparım.” mı diyor yoksa size hiç cevap bile vermeyip geçiştiriyor mu?
- Daha önce hiç yapmadığı bir aktivitede zorluk yaşıyor mu? Yeniliklerle başaçıkabiliyor mu? Merakları korkularından fazla mı?
- Yabancıların olduğu bir ortamda rahat mı oluyor yoksa bacağınıza mı yapışıyor? Yeni arkadaşlarla tanışmaya hevesli mi?
- Sizden ayrılması gerektiğinde bu kolay oluyor mu?
- Evden onsuz çıkacağınızı anladığında ne yapar? Bunu sakin bir şekilde mi karşılar yoksa gideceğiniz yere onu da mı ğötürürsünüz?
- Başka çocuklarla arası nasıl? Onlarla ilgileniyor mu? Onlarla iletişime geçiyor mu?
- Size arkadaşından bahsediyor mu? Hiç size “Hadi arkadaşımı eve davet edelim.” diyor mu?
- İhtiyaçlarını ve duygularını anlayıp ifade edebiliyor mu?
- Üzüldüğünü, korktuğunu, heyecanlandığını, tedirgin olduğunu anlayabiliyor mu? Böyle bir durumda ağlar mı yoksa anlatmaya mı çalışır?
- Üzüldüğünde kolay sakinleşebiliyor mu?
- İstediği bir şey için tutturduğunda istediğini yaparak onu siz mi sakinleştiriyorsunuz yoksa durumu kabullenip kendisi mi sakinleşiyor? Sakinleşmesi saatler mi alır yoksa hemen mi sakinleşir?
- Kitaplara ilgisi var mı? Resimlere bakarak hikaye oluşturmaya hevesli mi?
- Sizden ona kitap okumanızı istiyor mu? Görüp beyendiği bir kitabı ona almanızı istiyor mu?
- Paylaşmayı, ödünç alıp geri vermeyi biliyor mu?
- Sevdiği bir oyuncağını sıkıntı çıkartmadan arkadaşına oynaması için veriyor mu? Ödünç alma, ödünç verme, geri verme gibi kavramları biliyor mu?
- Tek başına giyinebiliyor mu? Kişisel temizliğini tek başına yapabiliyor mu?
- “Külotlu çorabımı giyemiyorum, bunun önünü bulamıyorum, şunun için yardım et.” diye tutturur mu?
- Koşmayı, zıplamayı, yakalamayı, dengede durmayı ve dans etmeyi başarıyor mu?
- Yaşıtlarına göre pasif mi aktif mi?
- Kesiyor mu? Boyuyor mu? Kalem kullanıyor mu?
- Çoğunlukla bu tip aktiviteleri yapmaya hevesli mi yoksa ret mi ediyor?
Bu sorulara cevabınız olumlu ise çocuğunuz okula başlmaya hazır demektir. Hayır ile yanıtladığınız sorular var ise çocuğunuzun kreş öğretmeni, bir psikolog ya da pedagog ile işbirliği kurarak çocuğunuza yardımcı olabilirsiniz.
Sonuç olarak okula hazır olmak demek sosyal ve duygusal anlamda hazır olmak demektir. Bunların yanısıra kişisel bakım, dil ve motor becerilerinin de gelişmiş olması gereklidir. Çocuğun önceden okumayı ve saymayı öğrenmiş olması bir bonus olacaktır fakat bunları yapabilmesi şart değildir. Bir hikaye dinlemek, boyama yapmak okuyabilmekten daha önemlidir. Çocukta kesme, yapıştırma, resim yapma gibi beceriler geliştirmek ona yazmayı öğrenmekte yardımcı olacaktır. Doğum günü pastasında 5 tane mumun olması ufaklığın okula hazır olup olmadığını anlamak için anne-babalara yardımcı olmaz. Yaş önemli bir faktördür fakat olgunluğun önüne geçemez. Araştırmacı Nathalie Brown’a göre çocuğun okula başlaması için gerekli olan becerilerin çoğu okula başladıktan sonra kazanılırmış.
Çocuğunuz için bir seçim yaparken her zaman onun kişiliğini, onun ihtiyaçlarını işin içine katmayı unutmayın. Çocuğunuzu olduğu gibi kabul edin. Onun okula hazır olup olmadığını değerlendirirken kimseyle kıyaslamayın çünkü onun gelişimi bir yarış konusu değildir. Her yeni başlangıçta miniğinize biraz zaman tanıyın. Bu noktaları dikkate alırsanız yaptığınız seçimlerle ilgili duyacağınız kaygılar azalır.