PERTUSIER, Charles. Atlas des promenades pittoresques dans Constantinople et sur les rives du Bosphore par M. Charles Pertusier, officier d'artillerie à cheval de la Garde Royale..., Paris, H. Nicolle, MDCCCXVII [=1817].
Kraliyet süvari muhafız birliğinde subay olan Charles Pertusier (1779-1836) (okunuş: Şarl Pertüzie) Fransa'nın teknik üniversitesinden (École plytechnique) mezun olduktan sonra topçu birliği subayı olarak Dalmaçya'nın Venedik hakimiyetinde olan kısmına gönderilir. Görevi süresince buradaki arkeolojik anıtları da inceler. Pertusier, 1812 yılından Napolyon'un düşüşüne dek, Fransa elçisi A. Fr. d'Andréossy'nin askerî ataşesi olarak İstanbul'da yaşar. Restorasyon'dan sonra askerî yönetim hiyerarşisinde yüksek mertebelere varır. Pertusier Paris'teki coğrafya cemiyetinin (Société de géographie) üyesiydi. Besançon (okunuş: Bezanson) şehri bilimler akademisi (Académie des sciences de Besançon) üyeliğine seçilmiş ve Legion d' Honneur subayı nişanına sahip olmuştu.
İstanbul ve çevresiyle ilgili son derece ilginç eserinden başka, Pertusier, çeşitli edebiyat eserleri ve Adriyatik denizi etrafındaki yörelerle ilgili siyasal ve askerî içerikli eserler yazmıştır. İstanbul hakkında yazdıklarını, ünlü kentin anıt ve görülmeğe değer yerlerinde yaptığı "geziler" olarak bölümlere ayırmakta. İstanbul kentinin 19. yüzyıl başındaki durumu hakkında yazılmış en ilginç kitaplardan biri olan bu eserde Osmanlı başkentinin hem anıtları hem de burada bir arada yaşayan çeşitli etnik ve farklı dinlere mensup cemaatler hakkında sayısız bilgiler aktarılmaktadır. Nitekim kitapta Fener semtinde yaşayan Rumlar'a ilişkin uzun bölümler yer almaktadır.
Metne eşlik eden "Atlas" eki, İstanbul anıtlarını ve çeşitli manzaralar gösteren tablolardan oluşmaktadır. Gravürlerin üstün kaliteli nakşı Piringer tarafından, çizimler ise tanınmış ressam çizer ve mimar M.Fr. Préaulx tarafından yapılmıştır. Préaulx (okunuş: Preol) 1796'dan 1827'ye dek İstanbul'da kalıp Pertusier'den başka Th. Hope, Lord Elgin, Ed.D. Clarke, Fr. Andréossy gibi birçok batılı gezgin hesabına çalışmıştır. Desenleri birçok seyahatname kitabını dekore etmiştir.
Yazan: İoli Vingopoulou