Tebrikler! Bebeğinizin ilk 3 aylık dönemi bitti. Bebeğiniz gün geçtikçe yeni beceriler ediniyor. İşte 4 aylık bebeğin duyusal, fiziksel, duygusal, sosyal ve bilişsel gelişimi hakkında merak ettikleriniz;
4 aylık bebek neler yapabilir? Gelişimi nasıldır?
- Bebeğiniz renkleri artık tam anlamıyla görebilir. Nesnelerin renklerini daha iyi gördüğü için renkli oyuncaklar ve nesneler daha çok ilgisini çeker. Doğumdan itibaren görülen reflekslerinin birçoğu da artık kaybolmuştur.
- 4 aylık bebeğin hareketlerinin neler olduğuna bakıldığında; Nesnelere uzanmak için elini ve gözünü ayarlayabilmeye başlar. Nesnelere uzanmak için öncelikle omuzlarını ve dirseklerini kullanır. Hareketleri yavaş ve kaba görünür. Verdiğiniz oyuncağı almak için bilek ve ellerini doğrudan hareket ettirmeyi yavaş yavaş öğrenir. Nesneleri uzanma ve yakalama yetisini geliştirmek için ona el kaslarını kullanarak kavrayabileceği büyüklükte oyuncaklar verebilirsiniz. Oyuncakları uzanıp almaya çalışacağı yere koyarak uzanıp tutmasını teşvik edebilirsiniz. Tutabileceği toplar, çıngıraklar, dişlikler, renkli ve sesli kitaplar alabilirsiniz.
- Tutabildiği nesneleri ağzına götürerek tanımaya çalışır. Küçük nesneleri fark eder.
- Dönmeyi öğrendiği için onu hiçbir zaman yüksek bir yerde yalnız bırakmayın. Genellikle karnının üzerinden sırt üstü pozisyona doğru döner. Ayrıca yüz üstü yatırıldığında kollarının yardımıyla göğsünü yerden kaldırabilir ve başını dik tutabilir.
- 4 aylık bebek, dik tutulduğunda gövdesinin üst kısmını kontrol edebilir ancak henüz alt bölümünün kontrolünü gerçekleştiremez ve bel bölgesinden abartılı bir şekilde öne eğilir. Bel bölgesinden destek verildiğinde oturabilir. Sonraki aylarda destek yavaş yavaş azaltıldığında, dik oturma becerisi de yavaş yavaş gelişir. Bebeğinizi yastıklarla destekleyerek oturtabilir ve etrafı izlemesini, nesnelere odaklanmasını teşvik edebilirsiniz.
- Duyu-motor gelişiminde sebep sonuç ilişkileri gelişmeye başlar. Rastlantıyla yaptığı bir davranış bir sonuç yaratınca bunu tekrar eder. Bunu öncelikle kendi bedeninde yapar. Sürekli parmak emme buna bir örnektir. Dış nesneler üzerinde basit hareketleri tekrar etmeye başlar. Örneğin gürültü yapmak için bir oyuncağa çarpar. Değişik dokularda nesneleri keşfetmesi için ona farklı dokular ve kumaşlara dokunmasını sağlayabilirsiniz.
- Etkileşimden hoşlanır. Kendisiyle ilgilenen kişilere gülümser. Tanıdığı kişileri gördüğünde sevinçle çığlık atabilir, size sesle tepki verebilir.
Unutmayın! Her bebek kendi mizacı, genetik özellikleri ve içinde bulunduğu ortamın özelliklerini yansıtarak sosyal ve duygusal yönlerden farklı şekilde gelişir. Fiziksel büyüme, fiziksel gelişimden farklıdır. Fiziksel gelişme, bebeklerin bedenlerini kontrol etme yetisi kazanarak bazı beceriler elde etmeleridir. Fiziksel büyüme ise boy ve kilonun artması anlamına gelir.
4 aylık bebek sağlığı ve büyümesi
4 aylık bebeğin kilosu, boyu ve baş çevresinin ne kadar olması gerektiği, doktor kontrolünde neler olacağı aileler için merak konusudur. Bebeğinizin doğumdaki kilosunun kaç gram, boyunun ve baş çevresinin kaç santim olduğu ölçülerek, aynı aydaki kız ve erkek bebeklerin ortalama büyüme oranına göre sağlık yetkilileri tarafından kullanılan büyüme eğrilerine bakılır ve büyüme hızı takip edilir. Bebeğinizin rutin sağlık kontrolünde bu rakamlar kaydedilir.
Bebeklerde doktor kontrolü ne sıklıkta olmalı?
Bebek ve çocuk sağlığını takip için ilk 6 ay içinde her ay, 6 ay ile 2 yaş arası üç ayda bir, 2-6 yaşlar arası altı ayda 1, 6 yaştan sonra yılda 1 kontrole götürülmeleri önerilir. Bebeğinizin rutin doktor kontrolünde kilosu, boyu, baş çevresi kontrolleri ve genel sağlık taraması yapılır, aşıları takip edilir. 4 aylık bebek doktor kontrolünde ikinci dönem aşıları uygulanır. Bebeğiniz diş çıkarma belirtileri göstermeye başlayabilir ancak bebeğinizin ilk dişini çıkması birkaç ayı bulabilir. Genel olarak salya miktarında artış ve nesneleri ısırması, kemirerek rahatlamaya çalışması dikkat çeker ancak dişinin çıkması yaklaştığında belirtiler artar.
4 aylık bebeğin kilosu ortalama ne kadardır?
İlk altı ayda gelişimsel olarak “normal” olarak ifade edilen bir bebek günde 20-30 gram, başka bir deyişle haftada 150-250 gram ağırlık kazanır. Miadında doğan 4 aylık bir kız bebek ortalama 6400 gram, erkek bebek ortalama 7000 gram ağırlığında olur.
4 aylık bebeğin boyu ortalama ne kadardır?
Bebekler ilk altı ay boyunca ayda ortalama 8 cm uzar. Miadında doğan 4 aylık bir kız bebeğin boyu 56-68 cm arasında, 4 aylık bir erkek bebeğin boyu ise 57-68 cm arasında olur.
4 aylık bebeğin uykusu
“4 aylık bebeklerin uyku düzeni nasıldır?” diye sorulduğunda, artık bir uyku rutini oturtmaktan söz edilir. Bebeğinizi akşamları aynı saatte banyo yaptırarak gece uykularının düzene girmesini teşvik edebilirsiniz. Yine de her ailenin ve bebeğin kendi düzeni olduğunu söylemek gerek. 4 aylık bebekler ortalama 3 adet gündüz uykusu uyur. Gündüz uykuları toplamda 1-2 saat civarındadır. Gündüz uykularının her birinin süresi 30 dakika ile 2 saat arasında değişebilir. Gece uyku süresi 9-12 saat arasında değişir. Bebeğin toplam uyku süresi günlük 12-14 saat arasında değişkenlik gösterir.
4 aylık bebek beslenmesi
Bu aydan itibaren ek gıdalara geçiş bazı yerlerde gündeme gelse de ilk 6 ay bebeğin tek gıdası anne sütüdür. Bebek 4 aylık olduğunda artık emzirme sıklığını kendi belirler ve ilk aylara göre artık daha düzenli olduğundan bahsedebiliriz. Bebeğiniz geceleri emmek için halen 2-3 kere uyanabilir. Bu aylarda diş çıkarma belirtileri, büyüme atakları ve dış dünyaya dikkatin artması gibi sebeplerle bebekler memeyi reddetme davranışları gösterebilir.
Referanslar:
T.C. Sağlık Bakanlığı Bebek ve Çocuk İzlem Protokolü. Şuradan alındı: https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/Yayin/420
Carolyn Meggitt (2013) “Çocuk Gelişimini Anlamak”