Oscar Wilde
- Meslek : Oyun yazarı, yazar, şair
- Doğum : 1854
- Ölüm : 1900
Yazar, oyun yazarı ve şair olan Oscar Wilde varlıklı bir İrlandalı doktorun oğlu olarak dünyaya geldi. Edebiyat kariyerine Oxford’da öğrenciyken başlayan Wilde, burada şiirler yazdı, “Estetik Hareketi”nin bir parçası oldu. Uzun saçları, huzur bozucu zekası ve gööze çarpan giysileri Wilde’ı hareketin önde gelen simalarından biri haline getirdi. Tek romanı olan “Dorian Gray’in Portresi” 1891 yılında yayınlandı. Çok sayıda oyun yazdı. Özellikle “Ağırbaşlı Olmanın Önemi” yaygın bir ilgi gördü. Tutuklanmadan önceki düzyazı stili oldukça eğlenceliydi. Esprili, keskin bir dil kullanıyordu. Anlatımı şakalarla ve kelime oyunlarıyla doluydu.
1890’ların başında Wilde, önde gelen aristokratlardan Lord Alfred Douglas ile bir ilişki yaşadı. Lord’un babası Queensberry Markizi’ydi. Markiz, Wilde’ı 19. Yüzyıl İngilteresi’nde ağır bir sıç olam eşcinsellikle suçladı. Wİlde iki yıl ağır cezaya mahkum edildi. Serbest kalmasının ardından Fransa’ya gitti. Burada takma bir isimle yaşamaya başladı. Üç yıl sonra Paris’te bir otel odasında geçirdiği menenjit nedeniyle öldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Neil Armstrong
Apollo 11 uzay aracının kumandanı olarak Ay yüzeyine ayak basan ilk kişi olarak tarihe geçen Neil Armstrong, Ohio Eyaleti’ndeki Wapakoneta’da dünyaya geldi. Küçük yaşta havacılıkla ilgilenmeye başlayan Armstrong, 16 yaşında uçuş brövesini aldı ve ertesi yıl Purdue Üniversitesi Uçak Mühendisliği bölümüne girdi. 1950 yılında Kore Savaşı nedeniyle yarım kalan eğitimini 1955’te tamamladı. 1971-1979 yılları arası Cincinnati Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’ne profesör olarak atanan Armstrong, deneme pilotu ve astronot olarak gösterdiği başarılarla birçok ödüz kazandı. ABD’deki havacılık ve uzay çalışmalarıyla ilgili birçok kuruluşunda onur üyesidir. Armstrong, geçirdiği bir hastalıktan ötürü 82 yaşındayken vefat etti.
-
Reynold Alleyne Nicholson
Tasavvuf araştırmalarıyla tanınan İngiliz şarkiyatçı Reynold Alleyne Nicholson Yorkshire-Keighley’de dünyaya geldi. Aberdeen Üniversite’sinde başladığı yüksek öğrenimini bir süre sonra Cambridge Üniversitesi Trinity College’da sürdüren Nicholson, özellikle Klasik Batı dilleri alanında üstün başarı gösterdi. Onun en büyük şansı belki de dedesinin Arapça ve Farsça eserleri içeren zengin kitap koleksiyonuna sahip olmasıydı. Bu vesileyle Doğu dillerine ilgi duymaya başlayan Nicholson, İran edebiyatı uzmanı Edward G. Browne ile tanışmasının ardından yönelimi daha da arttı.
-
Enver Ziya Karal
Özellikle 19. yüzyıl Osmanlı tarihine ilişkin araştırmalarıyla tanınan Türk tarihçi Enver Ziya Karal, Kosova’da dünyaya geldi. Balkan Savaşı sırasında ailesiyle birlikte Anadolu’ya göç ederken yolda annesi, babası ve kız kardeşi öldü. İki ağabeyinden Kâzım da yolda kayboldu. Diğer ağabeyi Mustafa ile birlikte önce Manisa’ya, daha sonra İzmir’e gitti. Alaçatı Dârüleytamı’na kaydedilen Enver Ziya Yunanlılar’ın İzmir’e girmesi üzerine Bursa’ya, orası da işgal edilince İstanbul’a nakledildi. Ortaköy ve Balmumcu dârüleytamlarında okuyarak ilköğrenimini tamamladı. Ardından Edirne Lisesi’ne parasız yatılı öğrenci olarak kabul edildi. Buradan mezun olduktan sonra devlet tarafından Fransa’ya gönderildi. Lyon Park Lisesi’nde bir yıl dil eğitimi görerek Paris Üniversitesi’nde tarih-coğrafya alanında yüksek tahsilini tamamladı. Seignobos’un yanında doktoraya başladıysa da hükümetin çağrısı üzerine Türkiye’ye döndü. Enver Ziya, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yakınçağ Tarihi Kürsüsü’ne doçent olarak tayin edildi. Daha sonra yeni kurulan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yakınçağ Tarihi Kürsüsü’ne nakledildi ve profesörlüğe yükseltildi. 1960’ta ordinaryüs profesörlüğe yükseltilen Enver Ziya Karal, aynı yıl kurucu meclis üyeliğine getirilerek anayasa komisyonuna başkanlık etti. 1941 yılından beri üyesi olduğu Türk Tarih Kurumu başkanlığına seçildi ve ölümüne kadar bu görevini sürdürdü.
-
Melek Ahmed Paşa
Ayrıntılı biyografisi, anne tarafından yakın akrabası olup yirmi bir yıl hizmetinde bulunduğunu söyleyen Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde yer alır. Gelenekleri üzere üç yaşında sütannesi için memleketine gönderildi ve ardından hediye edildiği Sultan I. Ahmed ona “Melek” lakabını verip yetiştirilmek üzere Darüssaade Ağası Hacı Mustafa’ya gönderdi. IV. Murad döneminde nakledildiği Has Oda’da musahib, rikabdar ve çuhadar ağalık vazifelerinde bulundu. IV. Murad’ın 1638 yılında hareket ettiği Bağdat seferine katılarak Diyarbekir’de silahdar ağası oldu. Bağdat’ın fethiyle birlikte ise vezirlikle Diyarbekir beylerbeyiliğine tayin edildi. 1640 yılında Halep mutasarrıflığına tayin edildi, ardından Şam valiliğinde bulunan Melek Ahmed, 1644 yılında İstanbul’a çağırılarak kubbe veziri yapıldı. IV. Mehmed’in tahta çıkışıyla birlikte Bağdat’a nakledilen Ahmed Paşa, bu görevi sırasında Bağdat’ta yeniçerilerin ve bazı bedevilerin yol açtığı karışıklıklara son verdiği birtakım icraatla halkın sevgisini kazandığı belirtilir. 1649 yılında dördüncü kubbe veziri, dört gün sonra ise veziriazam oldu.
-
Abbas Vesim Efendi
Osmanlı dönemi hekimlerinden Abbas Vesim Efendi halk arasında “Kambur” (el-Ahdeb) lakabıyla tanındı. Bursalı Tabip Ömer Şifâî’nin oğlu olduğu ve tıp ilmiyle Farsça’yı ondan öğrendiği sanılmaktadır. Ayrıca tıp tahsilinde Bursalı Tabip Ali Efendi ile Kazasker ve Reîsületıbbâ Kâtipzâde Mehmed Refî Efendi’den de istifade etmiş, astronomi derslerini Ahmed-i Mısrî’den, fizik derslerini ise Yanyalı Esad Efendi’den almıştır. Diğer taraftan, Galata’da oturan Batılı hekimlerle münasebet kurup Latince ve Fransızca öğrenmiş, hatta bazı İtalyanca tıp metinlerini Türkçe’ye tercüme ettirerek Avrupa’daki gelişmelerden de haberdar olmuştur.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun