Rutherford Atom Modeli
Şu anda kullandığımız atom tarifine tam uymasa da Rutherford atom modeli ortaya konduğu yıllarda büyük etki yaratmıştır. Bize modern atomun kapılarını açmakta da bir basamak olmuştur. Bu modelin kurulmasında yapılan çalışmaları anlarsak atomu daha iyi anlarız.
Rutherford atom modeli, atomun klasik modeldir. Rutherford'un modeli kısaca bir atomun büyük ölçüde boşluk meydana geldiğini, elektronların sabit ve pozitif yüklü bir çekirdeğin etrafında hareket ettiğini söyler. Bu modele göre elektronların hareket edeceği yerleri öngörülebilirdir.
Modelin Ortaya Çıkışı
Rutherford atom modeli, 1900'lerin başında İngiltere'de Manchester Üniversitesi'nde çalışan Yeni Zelandalı Ernest Rutherford tarafından geliştirildi. Rutherford, akademik kariyerinin çoğunu radyoaktifliği araştırarak geçirdi ve 1908'de yaptığı radyoaktivite keşifleri nedeniyle Nobel Ödülünü kazandı. Bundan sonra Rutherford atom modelini geliştirmeye başladı.
Atom fikri milattan önce eski Yunan’da atılmıştır. Ancak bu alanda ilk ciddi çalışma Dalton atom modeli ile 1803 yılında atılmıştır. Daha sonra bu model Thomson tarafından geliştirildi. Thomson, atomların elektron olarak adlandırılan küçük negatif yüklü parçacıklar içerdiğini keşfetti. 1897'den 1909'a kadar, bilim adamları, atomların, pozitif yüklü bir matriste düzgün bir şekilde yayılmış elektronlardan oluştuğunu düşünüyorlardı. Bu modele üzümlü kek modeli de denmiştir.
Rutherford Modelinin Geliştirilmesi
1911 yılında Rutherford ünlü altın folyo deneyini gerçekleştirdi. Deneyde Rutherford ve meslektaşı Hans Geiger, folyodan düz geçmelerini bekleyerek, pozitif yüklü alfa parçacıkları ile bir altın folyoyu bombardıman ettiler. Düz geçmek yerine parçacıklar sapmaya uğradı. Bu pozitif kuvveti çekirdek olarak adlandırdılar. Rutherford Modeli bu yeni verilere dayanarak oluşturuldu.
Rutherford atom modelim kısaca şunları ortaya koyuyordu:
- Atomun büyük bir kısmı boşluktan ibarettir.
- Atomun merkezinde çekirdek vardır. Çekirdekte pozitif yükler (proton) bulunmaktadır.
- Elektronların kapladığı hacim çekirdeğinkinden büyüktür.
- Atom ağırlığının ortalama yarısı protonlara aittir.
Rutherford Atom Modelinin Eksiklikleri
Rutherford, çekirdeği keşfettikten sonraki yıllarda, kimyagerler ve parçacık fizikçileri, elektron davranışının Rutherford modelinde tasvirden çok daha karmaşık olduğunu keşfetti. Elektronlar belirlenmiş yollarda ilerlemedi, hızları tutarsızdı ve çekirdeğin etrafındaki konumları sahip oldukları enerjiye göre değişebiliyordu. Elektronları düz yollarla ilerliyor olarak göstermek artık doğru değildi. Bunun yerine, fizikçiler onları herhangi bir zamanda elektronların nerede olabileceğini önerebilecek bir elektron bulutu ile temsil etmeye başladılar. Elektron bulutu modeli modern atomu oluşturan parçalardan biridir.
Rutherford atom modeli kimyanın gelişmesi ve bugüne gelmesi açısından önemli bir adım olmuştur. Atom modelindeki eksiklikler Bohr atom modeli ile nispeten giderilmeye çalışılmıştır. Atom ile ilgili elimize gün geçtikçe daha fazla bilgi geçmektedir.
Etiketler: