Defter tutan çiftçilerin veya toptancıların, defter tutmayan çiftçilerden satın aldıkları ürünler karşılığında düzenledikleri ticari belgeye müstahsil makbuzu denir. Çiftçiye imzalatılan belgenin kopyası işletmecide, aslı ise çiftçide kalır.
Müstahsil Makbuzunun Tarafları: Müstahsil makbuzunda ürünü satan ve ürünü satın alan taraf vardır. Buna göre yapılan satış işlemindeki tarafları aşağıdaki gibi belirlemek mümkündür:
1. Satıcı (Üretici Çiftçi):
- Ticari belge veremez.
- Müstahsil makbuzunu imzalar.d
- Belgenin aslını alır.
- Satış bedelini alır.
2. Alıcı (Defter Tutan Çiftçi):
- Müstahsil makbuzunu düzenler.
- Ticari belge verebilir.
- Belgenin kopyasını alır.
- Satış bedelini öder.
Müstahsil Makbuzunun Şekli:
Müstahsil makbuzunun da belirlenmiş şekli yoktur. Ancak Vergi Usul Kanunu Madde 235’te bulunması gereken şartları yer alır.
Müstahsil makbuzu düzenleme esasları ve zamanı:
Müstahsil makbuzu bedelin ödenmesi sırasında iki nüsha olarak düzenlenmeli ve en az şu bilgileri içermelidir.
- Makbuzun tarihi,
- Malı satın alan tüccar veya çiftçinin soyadı, adı, ünvanı ve adresi,
- Malı satan çiftçinin soyadı, adı ve ikametgâh adresi,
- Satın alınan malın cinsi, miktarı ve bedeli.
Müstahsil Makbuzunda Gelir Vergisi Kesintisi (Stopaj Yapma):
Defter tutmayan çiftçilerden alınan ürünler üzerinden Gelir Vergisi Kanunu Madde 94’e göre gelir vergisi kesilerek kalan satıcıya ödenir.