Vejeteryanlık adı verilen bir beslenme şekli var ki, ülkemizde bu beslenme şeklini benimseyenlerle karşılaşmamıza karşın, dünya genelinde daha yoğun olarak vejeteryanlık felsefesini benimseyen insanları görebiliyoruz. Genel olarak et, süt, yumurta, kümes hayvanlarını yemiyorlar. Ancak bu basit kavramın üzerine, vejeteryanlığın çeşitlerini de bilmek gerekiyor. Çünkü birbirinden farklı yedi vejeteryanlık söz konusu. Peki hiç bir hayvansal gıdaya, dolayısı ile proteine yer vermeyen vejeteryanlık sağlıklı mı? İlerleyen bölümlerde bu konuyu detaylı olarak ele alacağız.
Vejeteryanlığın Çeşitleri
■ Veganlar: Vejeteryanlığın çeşitleri arasında en katı olanlar veganlardır. Toprağa bağlı olmayan hiç bir besini tüketmeyecek kadar katıdırlar. Onlar sadece sebze, meyve ve tahıl ürünleri tüketirler.
■ Lakto-Ovo Vejeteryanlar: Et tüketmemekle birlikte, et ürünlerini yerler. Örneğin, kırmızı eti ya da kümes hayvanlarını tüketmeyi tercih etmezler; ama süt içer, yumurta yerler.
■ Lakto Vejeteryanlar: Lakto-Ovo grubunda olduğu gibi süt içer, yoğurt yerler, ama onlardan hariç olarak yumurtayı da, kırmızı et ve kümes hayvanları ile balıkta olduğu gibi tüketmezler.
■ Ovo Vejeteryanlar: Kırmızı et, kümes hayvanları ve balığı, süt ürünleri ile birlikte tüketmeyen bu grup, yumurta yiyebilmektedir.
■ Pesko Vejeteryanlar: Vejeteryanlığın öeşitleri arasında bu grup biraz daha rahattır. Balık, yumurta, süt ve süt ürünlerini tüketir. Sadece et ve tavuk yemez.
■ Yarı Vejeteryanlar: Kırmızı et haricinde her şeyi tüketirler. Tavuk, balık, süt ve süt ürünleri de dahil olmak üzere…
■ Fruiyarianlar: Bu grup sebze de yemeyip, sadece meyve ile beslenmektedir.
Vejeteryanlık Sağlıklı Mı?
Vejeteryanlığın sağlıklı olduğuna ilişkin pek çok bilgi verilmiş, hatta bu yönde araştırmalar yapılmış; ama kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu noktada, kesin olarak şunu söyleyebiliriz: Vejeteryanlık hem sağlıklı; hem de zararlıdır.
Hayvansal gıdaların içeriğinde bulunan doymuş yağlardan kendilerini et tüketmeyerek koruyan vejeteryanlar, bu sayede kolesterol ile kalp ve damar hastalıklarından korunmuş olurlar.
Ancak sadece doymuş yağlar hayvansal gıdaların içeriğini oluşturmuyor. Bunun yanında B12 ve Demir gibi besinler de hayvansal gıdalarla alınıyor. Ancak vejeteryanlıkta alınamıyor. Dolayısı ile anemi ve dolaşım bozuklukları ile karşı karşıya kalınabilmesi söz konusu.
Bu nedenlerden dolayı sıkı beslenmesi gereken vejeteryanlar, besin eksiklerini kapatmak adına bol bol sebze ve meyve tüketmelidir.