“ Aşı zayıflatılmış mikrobun şiringa yoluyla kişinin vücuduna verilmesine denir. Zayıflatılmış mikroba beden alışır, bağışıklık kazanır, bir dahaki sefere o mikropla karşılaştığında artık mikrop kişiye zarar veremez. Aşı, sağlıklı bir gebelik için çok önemlidir. Gebelik süresince, anneyi ve bebeği hastalıklara karşı korumaya yardım eder. Bazı hastalıklar; bebekte özürlü doğuma, erken doğuma, bebeğin düşmesine ve bebeğin ölümüne yol açabilir. Bu hastalıkların çoğunun oluşumu aşı sayesinde önlenir. Ancak gebelikte tüm aşılar güvenli değildir. Bu makalemizde hamilelikte vurdurabileceğiniz ve vurdurtmamanız gereken aşılardan bahsedeceğiz.’’
Aşılar; sağlık hizmetinin önemli bir parçasıdır ve grip, hepatit, suçiçeği gibi hastalıkları engeller. Gebe olduğunuzda, aşılar sizi ve bebeğinizi hastalıklardan korur. Gebelikte anne ve bebek için güvenli olan çeşitli aşılar vardır. Ancak, bazı aşılar gebe olunmadan önce yapılmalıyken bazılarının gebeyken yapılmasında bir mani yoktur. Gebeyken aşı olmadan önce, önceden olduğunuz aşıları bilmenizde fayda var.
Gebeyken Hangi Aşıları Yaptırabilirim?
Grip Aşısı: Grip aşısının gebelik süresince yaptırılması güvenlidir ve özellikle de grip sezonunda (ekim-mayıs) yapılması tavsiye edilir. Bu aşı, gebelikte anneyi ciddi hastalıklara karşı korur. Gebe kadınlara (hangi ayında olursa olsun) grip sezonunda bu aşıyı yaptırmaları tavsiye edilir. Yaptırmadan önce doktorunuzla konuşun.
Hepatit B Aşısı: Gebe kadınların hepatit B’ye yakalanma riskleri yüksektir ve bu durum aşı sayesinde önlenebilir. Hepatit B, kirli kan veya vücut sıvısı yoluyla yayılan ciddi bir karaciğer hastalığıdır. Hepatit B teşhisi konmuş anne adayları, bu hastalığın virüslerinin bebeğe geçme riski yüksektir. Hepatit B aşısı bebeğe enfeksiyon bulaşmasını engeller.Bu aşı, hem anneyi hem bebeği doğumdan öncesinde ve sonrasında enfeksiyonlara karşı korur. Bağışıklık kazanmak için 3 doz gereklidir. 2. ve 3. dozlar, 1.dozdan 1 ve 6 ay sonra yapılır.
Tetanos /Difteri/Boğmaca: Bu 3 aşının gebelik boyunca yapılması önerilir ve gebeliğin 27 ve 36. haftaları sonrasında bebeği boğmaca öksürüğüne karşı korumak için yapılır. Gebelikte yaptırılmadıysa, doğumdan hemen sonra yaptırılmalıdır. Tetanoz aşısı hamilelikte sağlık ocağında vurdurabileceğiniz bir aşı türüdür.
Aşı Vurulmak Anne Karnındaki Bebeğe Zarar Verir Mi?
Yukarıda gebelikte vurulması güvenli olan aşıları bildirdik, bunun haricinde özellikle de canlı virüs aşıları gebe kadınlarda bebeğe zarar vereceğinden yapılmamalıdır. Hamilelikte canlı aşı yapılması önerilmez.
Gebelikte Hangi Aşılardan Uzak Durulmalı?
Aşağıda listelenmiş aşılar anneye yapıldığı taktirde bebeğe geçecek ve annenin düşük yapmasına, bebeğin ölmesine, erken doğmasına veya bebeğin özürlü doğmasına sebep olma riski taşıyacaktır. Bu aşılardan uzak durulmalıdır.
- Hepatit A: Bu aşının güvenilirliği kesinleşmediğinden gebelikte yapılmamalıdır. Hepatit A riski taşıyan kadınlar doktoruyla bu aşının risklerini ve yararlarını konuşmalıdır.
- Kızamık, Kabakulak ve Kızamıkçık Aşıları: Kadınlar canlı virüs içeren bu aşıları yaptırmak için gebe kalmadan en az bir ay önce yaptırmalıdır. Eğer kızamıkçığa karşı bağışıklığınız yoksa, kızamıkçık aşısı doğumdan sonra yapılacaktır.
- Suçiçeği Aşısı: suçiçeği aşısı da gebelikten en az bir ay önce yaptırılmalıdır.
- Pnömokok Aşısı: Bu aşının güvenirliliği olmadığı için kronik hastalığı olan veya riski yüksek olan kadınlar hariç gebelikte yaptırılmamalıdır.
- Oral Polio Aşısı (OPV) and Inactivated Polio Vaccine (IPV): Bu iki virüs içeren aşılar da gebelikte yapılmaması gereken aşılardandır.
- HPV Aşısı: İnsan papillom virüsünden korunmak için.
Gebelikte Aşıların Güvenirliliği Nasıldır?
Eğer gebeyseniz, size uygun yalnızca 3 aşı vardır:
- Grip Aşısı – Gebeliğin herhangi bir döneminde yapılabilir.
- Hepatit B aşısı
- Difteri, tetanos, boğmaca aşısı – Gebeliğin 28. haftasından itibaren yaptırılır.
Bu aşılar sadece anneyi değil aynı zamanda bebeği korumak için yardımcıdır. Anneden bebeğe geçen antibiyotikler bebekleri hayatlarının ilk birkaç ayında korur.
Gebelikte Aşıların Yan Etkileri
Gebelikte aşıların göstereceği en yaygın yan etkiler, normal insanlarda görülen yan etkilerle aynıdır. Genel olarak yan etkiler hafiftir ve bazıları şunlardır:
- Aşı yapılan bölgede ağrı, kızarıklık ve şişkinlik
- Baygınlık
- Baş ağrısı
- Fever
- Kas ağrıları
- Bulantı
- Bitkinlik
- Eklem ağrıları
Bu durumlar genellikle aşı yapıldıktan 1-2 gün sonra görülür.
Nadiren de olsa, grip aşıları alerjik sorunlara yol açabilir. Aşıdaki maddelere ciddi ve hayati tehlike oluşturacak derecede alerjisi olanlar aşıyı yaptırmamalıdır.