Altınları onlarca yıldır biriktiren Rusya, birikim oranı yüksekti. Ülkenin yalnızca kapitalist gelişme yoluna girdiği 1865 yılında, stok sadece 57 tondu, 1895'te ise, hedeflenen hükümet çalışmaları sonucunda neredeyse 700 tona çıktı. Altın ruble doğdu ve yılın 1897 para reformu için altın gerekliydi. Gelecek yirmi yıl boyunca, Rusya'nın altın rezervleri 1,8 zamanlarında bile büyüdü.
Sonuçta, Rus İmparatorluğu yasaları uyarınca kâğıt para dolaşımı, altın standardı belirleyen ülkeler arasında en yüksek seviyedeydi (neredeyse% 100). Doğru, Rusya'nın altın ruble çok pahalı.
Altın rezervi nasıl büyüdü?
İlk olarak, ülke içindeki sarı metalin çıkarılmasından dolayı. Bu belki de ana rezerv oluşumunun kaynağıdır. Tahminlere göre, 1891-1914 döneminde. Rusya'da, yaklaşık 1 bin ton sarı metal mayınlı idi.
İkincisi, Rusya'nın ana ihracat mallarının ihracatı nedeniyle - buğday ve diğer bazı tahıllar. Ülkenin parasal reform için hazırlık döneminde (altın standartlara geçiş), mahsulün iç tüketim ile ihracat arasındaki dağılımının ikincisi lehine olan oranı büyük ölçüde değişmiştir. “Daha iyi bitiremeyiz, ama çıkaracağız” sloganının uygulanması, köyün ve dolayısıyla tüm ülkenin sosyal temelini baltaladı (nüfusu çoğunlukla kırsaldı).
Üçüncüsü, kredi şeklinde yurt dışından altın çekerek.
Birinci Dünya Savaşı, merkezi bir altın rezerviyle kağıt para sorununu çözmeyi oldukça zorlaştırdı. Bu yıllarda, altın cinsinden kredi notları tutarının 100-yüzde kapsamı hakkında konuşmak artık gerekli değildi; Savaş sırasında birkaç kez, altın para rezervleriyle para konusunu kapsayan normlar revize edildi.
1915-1916’in üzerinde Devlet Bankası'nın mesleği kanunu dört defa uzatıldı. Emisyon politikasının bu serbestleştirilmesinin bir sonucu olarak, savaş yıllarında harcanan kağıt para miktarı neredeyse 4 zamanını arttırdı ve 1917'in başlangıcındaki ruble alım gücü, 1'in başlangıcından itibaren 3 / 1914'ten daha azdı. Şubat ayında 1917’in devrimi sırasında altın parayla kağıt güvencesi en iyi% 13’ti.
Bütün bunlar, Devlet Bankası'nın ticari kredi piyasasında tamamen kısıtlayan operasyonlara sahip bir tür “emisyon fabrikasına” dönüşmesine katkıda bulundu.
Rusya'daki diğer Avrupa ülkelerinin merkez bankalarının aksine, Devlet Bankası doğrudan Maliye Bakanlığının denetiminde ve bu durumun askeri harcama finansmanı organına dönüştürülmesini kolaylaştırdı.
Artan emisyon politikasına rağmen, para otoriteleri Devlet Bankası'ndaki altın rezervlerini korumak ve merkezileştirmek için tedbirlerden vazgeçmediler. Bunlardan en önemlileri aşağıdakilerdi.
1. Altın için kâğıt para alışverişinin (kredi kartları) feshi.
27 Haziran 1914 İmparator Nicholas II, “Altın İçin Kredi Kartı Değişimini Askıya Alma” Kanununu onayladı. O zamanlar kâğıt para değişiminin o dönemde altın standartının tüm önde gelen ülkelerinde Amerika Birleşik Devletleri hariç bırakılmasıyla sonuçlandı.
2. Özel ve ticari kanallardan yurtdışında altın sızıntısına karşı önlemler. Bunların arasında - bireyler yurt dışına seyahat ederken yabancı para ihraç etme kurallarının sıkılaştırılması, dış ticaret sözleşmeleri üzerinde kontrolün sağlanması, ödemesi gereken döviz cinsi vb.
3. Altın müdahalelerinin yardımı ile ruble döviz kurunu korumayı reddetti.
4. Altına, savaşın ihtiyaçları için parasal ve parasal olmayan biçimlerde katkı yapmak için nüfusa başvurma. “Nüfus çağrısının etkisi altında vatansever katkılar, hem savaşın gerekçesi hem de Devlet Bankası’nın altın para hesabındaki para, bar ve banknotlardaki makbuzlarda artış sağlayan kredi kartları karşılığında altın para ve altın eşyalar ile başladı.” Aynı zamanda, bu önlemin sınırlı bir etkinliği olmuştur. Savaştan önce dolaşımda olan altın sikkelerin çoğu kısa bir süre nüfusun elinde idi ve hüsrana uğradı (yani, tasarruf şeklinde tutuldu - Ed.).
5. Maden şirketlerinden ve halktan altın alımı. Uzman NI, “Altın madenciliği ile birlikte, 8% komisyonunun tutulmasıyla aynı oranda döviz için altın çubuklar satın alındı ve daha sonra prim, altın eritme laboratuvarlarından ve Nane'den hazineye giren altın için% 30'e ayarlandı” diyor. Smirnova ..
6. Askeri harcamaları finanse etmek ve kısmen de "yurtdışında altın" konumunu artırmak amacıyla dış kredileri ve iç kredileri çekmek.
I. Dünya Savaşı sırasında, Rusya'nın dış borcu artmaya devam etti. Yurt dışından alınan yeni krediler, yalnızca askeri harcamaları finanse etmek için kullanılmadı. Dış kredilerin bir kısmı (öncelikle İngiltere'den alınmış) “dondurulmuş” ve yabancı bankaların hesaplarına yatırılan ve hareketsiz olarak kalan fonlardan oluşmuştur. Aslında bunlar, devlet altın rezervinin “yurtdışında altın” olarak sınıflandırılan kısmında büyüme izlenimi veren hayali kredi operasyonlarıydı. Rusya'nın altın rezervinin bu kurgusal birikimi nihayetinde, Rusya Devlet Bankası tarafından, askeri harcamaları yerel olarak finanse etmek için gerekli olduğu iddia edilen artmış altın arzı için kâğıt para konusunu arttırma hedefini takip etti.
Böylece, aşağıdaki işlemler sırayla gerçekleştirildi:
1) Fiziki altının Rusya’dan İngiltere’ye rehin olarak devri;
2) “Birleşik Krallık” tarafından “hedef” güvenliğinin sağlanması konusundaki hükmü, “yurtdışında altın” hacmini arttırmak için altın kredileri;
3), Rusya İmparatorluğu Devlet Bankası'nın, iddia edilen ülkenin altın rezervlerini arttırdığı düşünüldüğünde ek miktarda kağıt para arzı konusunu ele alması.
Bu operasyonlar, hem Rusya'da hem de özellikle yurtdışında, Rus para biriminin güvenilir altınla sağlanması yanılsamasını sürdürmeyi mümkün kılan oldukça gizli bir yapıdaydı. Böyle bir program Rusya'ya Büyük Britanya tarafından dayatılan ve ülkenin dış borcundaki bir artış, fiziksel altının devlet rezervindeki bir düşüş ve yerel para piyasasındaki Rus Rublesi'nin değer kaybetmesi gibi hoş olmayan sonuçlara yol açtı.
Dış Rublenin Amortismanı Çok Daha Yavaş Oldu: Rusya'nın Altın Rezervindeki Önemli Artış Yanılsaması Uluslararası Piyasalarda Göreceli Olarak Yüksek Oranını Koruyabilmeye Katkı Verdi.
Fiziki altın ihracatı ve "müttefiklerden" alınan borçların bir sonucu olarak, Devlet Bankası bilançosunda "yurtdışında altın" maddesi arttı ve (milyon ruble) tutarında:
01.07.1914'te - 143,8
01.01.1915'te - 172,5
01.01.1916'te - 646,1
01.01.1917'te - 2146,7.
Resmi verilere göre, Devlet Bankası'nın 1914-1916 için altın rezervinin tutarı. 1695'ten 3617 milyon ruble'ye yükseldi, ancak bu dönemin başında altın yüzde birkaç olarak gerçekleştiyse, dönemin sonunda 2 / 3 kadardı.
Birinci Dünya Savaşı sırasında (1917 başlamadan önce), Rusya İmparatorluğu'nun altın rezervi (“yurtdışında altın” pozisyonu dikkate alınmadan) yaklaşık 462 t azalmıştır Bu düşüş neredeyse yalnızca Rusya'nın altın rezervinin İngiltere Merkez Bankası'na devredilmesinden kaynaklanmaktadır. , yukarıda belirtildiği gibi. Savaşın başlangıcında, Rusya'nın 498 ton altını İngiltere Merkez Bankası'na transfer ettiği; 58 t yakında satıldı ve geri kalan 440, İngiltere Merkez Bankası'nın kasalarında güvenlik olarak kaldı. Buna ek olarak, ülkenin para otoriteleri savaştan önce dolaşımda olan altının çoğunu kaybetti: savaşın ilk ayında, altın para dolaşımdan kayboldu ve hazineye geri dönmedi. Devlet Bankası'nın tahminlerine göre Ocak ayında 1, vatandaşların elindeki 1917, 436 milyon ruble için saf altın cinsinden 337 ton metale eşdeğer bir altın para olarak kaldı.
İngiltere ve diğer "müttefikleri" devletlerarası düzeyde askeri kredilerin sağlanmasının bir şartı olarak ilave Rus altın arzı talep eden Rusya'ya sürekli baskı yaptılar.
Savaşın ilk iki yılında Rusya, Batı'nın bu özlemlerini sınırlamayı başardı. Mümkün olduğunda, askeri satın alımların finansmanına yurtdışında kıymetli metallerin yurtdışına aktarılmasını gerektirmeyen fonlara (ticari krediler, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya'dan devlet kredileri) başvurdu. Ancak, gelecekte altın, hazineyi ülke dışında öncelikle İngiltere'ye bırakmaya başladı.
Savaş sırasında, Rusya 498 ton altınını İngiltere Merkezine devretti; 58 t yakında satıldı ve geri kalan 440, İngiltere Merkez Bankası'nın kasalarında güvenlik olarak kaldı.
Sovyet tarihçisi A.L. Altın Sidorov, İngiltere’ye Aralık’ta 1915’te, Haziran’da 1916’te ve Şubat’ta 1917’te verildi. Borisov, “karşılığında, savaştan sonra altını iade etmek için 3'ten 5'e faizsiz yükümlülükler verildi. Bu yükümlülükler, Devlet Bankasının bilançosuna “Yurtdışında Altın” olarak kaydedildi ve kredi notlarının devamı için resmi bir güvenlik olarak kullanılmasını mümkün kıldı. 1917’in Şubat ayındaki 147’in altından 23’in altına konan altın sevkiyatının, Devlet Bankası’nın resmi istatistiklerine yansımamış olması dikkat çekici: Ekim 1917’in 1000’inde, “Rusya’da altın” yazısı, XNUMX ton metal bulunduğunu gösterdi. Açıkçası, altın, ülkeyi terk etmiş, ancak henüz ulaşmamış olan metallerin dikkate alındığı “Yolda” bölümünde listelenmeye devam etti.
Bazı haberlere göre, 1917'in başlangıcında, Nicholas II (Bering Brothers Bankası'na) kişisel altın tonu 5,5 da İngiltere'ye gönderildi.
İngiltere'ye ilk altın partisi Arkhangelsk'ten Liverpool'a Mantua taşımacılığına gönderildi. Gelecekte, Alman denizaltılarının nakilleri batma riski nedeniyle, Büyük Britanya için altın, Uzak Doğu'dan gönderildi (özellikle İngiltere, altının son hedefinin Britanya Adaları değil, Kanada’nın kendi mağazalarının bulunduğu olduğunu belirlediği için).
Altının güzergahı, Devlet Bankası'nın (Rusya’nın Avrupa bölgesi) kasabası, daha sonra Sibirya’dan Vladivostok’a, ardından Pasifik Okyanusu’nun Japonya’dan Vancouver’a (Kanada) veya San Francisco’ya (ABD), ardından da Ottawa’ya (ki) denizaşırı İngiltere Merkez Bankası depoları) veya Kuzey Amerika'da doğu sahili, ardından Liverpool veya Londra (İngiltere Merkez Bankası depoları).
Ağustos 1914’tan Ekim 1917’a ihraç edilen toplam altın değeri, Rus para biriminin resmi altın paritesine dayanarak, 643,36 ton saf altın değerine eşdeğer olan 498 milyon altın ruble olarak gerçekleşti.
Bir kez daha, 1915'ten başlayarak, hemen hemen tüm altın, Japonların denizle iletişimini kontrol ettiği Uzak Doğu yoluyla yurtdışına ihraç edildi. Birkaç kaynağa göre, ABD ve İngiltere için tasarlanan altın, Mart ayında Japonya tarafından 1917’te ele geçirildi.
Görünüşe göre Uzak Doğu’dan yurt dışına çıkan bazı “kraliyet” altının, 1917 devrimi öncesinde Rusya’ya gönderilmediği ve Rusya Devlet Bankası’nın kasasına yerleştiği akılda tutulmalıdır. Vladivostok. Ancak, sonunda, bu altın yurtdışına gitti. Bu zaten iç savaş ve müdahale yıllarında oldu.
Ek olarak, savaşın başlamasından önce bile, Rusya'nın Fransız bankalarındaki hesaplarda altın frangı ve diğer "altın" para birimlerinde ("yurt dışında altın") önemli miktarda döviz bulunduğunu aklından çıkarmamak gerekiyor. Dahası, kelimenin tam anlamıyla, Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önceki ayda, Rusya “yabancı” altını Alman bankalarından Fransız olanlarına (Rus bakış açısına göre, “yabancı” altının Fransa'ya devretmesi makul bir eylemdi, çünkü Paris bizim ana müttefiki olarak kabul edildi) beklenen savaşta). Savaşın başlamasından sonra, "müttefik" Fransa, Rusya'nın Fransız kredilerini geri ödeme ve hizmet etme yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinden korktuğu için, bu para birimlerinin kullanımı konusunda "moratoryum" olarak adlandırılan bir ülke başlattı.
Aslında, işte böyle oldu: Rusya'nın Fransız bankalarındaki “yabancı” altınları esas olarak alım için kullanılmadı оружия ve Rus ordusu için gerekli olan ve Fransız kiracıya ilgi göstermek için gerekli olan donanım.
Şubat Devrimi'nden sonra, Geçici Hükümet, yurtdışında altın ihracatına katkı yapmayı da başardı: kelimenin tam anlamıyla Ekim Devrimi arifesinde, İsveç'e silah satın almak için altın sevkiyatı (4,85 milyonlarca altın ruble, yani 3,8 ton metal hakkında) gönderdi.
1917'in Ekim Devrimi'ne kadar olan savaş yıllarında yurtdışında altın toplam Rusya rezervi içindeki payı giderek artmakta ve 2 / 3'ten daha fazla artmaktadır.
Altın rezervinin bileşimi sadece metalik altınları değil aynı zamanda altın standart ülkelerinin para birimlerini de içerir. İncelenen dönemde "yurtdışında altın" hacmindeki bu kadar keskin bir artış, muhtemelen Rusya tarafından İtilaf ülkelerinden alınan para birimlerini para cinsinden içerdiği gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Gözden geçirilen sürenin sonunda metalik altının “yurtdışında altın” toplam hacmindeki payı, görünüşte çok önemsizdi.
Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, çoğu askeri alımları finanse etmek için kullanılmamasına rağmen, İngiltere'den, ABD'den, İsveç'ten Rusya'ya altın iade edilmedi.
Savaştan hemen sonra, Sovyet ve İngiliz tarihçiler, İngiliz endüstrisinin, Mart ayında 1917’e kadar Rusya’da ödenen siparişlerin yalnızca% 25’ini yerine getirebildiğini hesapladı. Bu rakam aynı zamanda A.F. Kerensky. Ve işte Rus göçmen tarihçi S. Petrov, bu konuda şöyle yazıyor: “İngiltere'ye gönderilen altının 1914-1916’te geri gönderilmesini unutabilirsiniz. Tamamen askeri malzemelere harcandı. Bununla birlikte, Şubat Devrimi arifesinde İngiltere'ye gönderilen 187.800.000 sp. Ve Ekim 4.850.000’te İsveç’e ihraç edilen 1917 sp.
“Çarlık” altının, Büyük Britanya ve Birinci Dünya Savaşı sırasında İtilafa giren diğer ülkelerle yaptığı çeşitli müzakerelerde defalarca “kartlardan” biri olarak biliniyordu. Örneğin, "Çarlık" altın meselesi, Sovyet Rusya ve İtilaf Ülkelerinin karşılıklı iddialarının çözümü bağlamında 1922'teki Cenova Konferansı'nda tartışıldı (müzakerelerin boşuna sonuçlanmadığı sonucuna varıldı). Batı, ülkemizin Çar hükümetinin borçlarından reddedilmesinin otomatik olarak “Çar” altın hakkına sahip olduğumuz herhangi bir haktan vazgeçmesi anlamına geldiğini belirtti.
Sovyetler Birliği ile İngiltere arasında, “çar” altın sorunu da dahil olmak üzere karşılıklı gereklilikleri ve yükümlülükleri çözme konusunda geniş bir yelpazede müzakereler, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra SSCB'nin varlığının son yıllarına kadar devam etti.
Yani, Ağustos ayında 1986. M. Gorbachev ve M. Thatcher, Ocak 1 1939'e kadar olan döneme ilişkin finans ve mülkiyet alanındaki karşılıklı taleplerin çözümlenmesi konusunda hükümetler arası bir anlaşma imzaladı. Bu belgeye göre, İngiltere, “kraliyet borçları” konusundaki iddialarını geri çekmiştir (her şeyden önce, Birleşik Krallık'ta Birinci Dünya Savaşı'ndan önce yapılan devlet tahvili kredilerini kastediyoruz). Mad. Ancak, Rusya, 900 Cenova Konferansı'nda 1918 milyar f tutarında kararlaştırılan İngiliz müdahalesi 1920-1922'in verdiği zararı telafi etmeyi reddetti. Mad. Ülkemiz ayrıca, İngiltere’de 2 milyon liraya kalan “çar” altınla ilgili iddiaları da reddetti. Mad.
Şimdiye kadar, Rusya ile Japonya arasındaki ilişkiler, İngiltere ve ABD için amaçlanan “kraliyet” altının bir kısmı konusunda huzursuz olmaya devam ediyor, ancak Japonlar tarafından ele geçiriliyor ve şu anda Japon bankalarının güvencelerinde tutuluyor.
Rusya'nın Fransız bankalarındaki döviz hesaplarına gelince, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda hiçbir şey bırakılmadı: Fransa, bu fonları savaştan önce oraya yerleştirilen Rus borçları üzerine Fransız kiracıya faiz vermek için kullandı.
Bolşevikler devletin hazinesinde iktidara geldiğinde, çeşitli tahminlere göre, 800-850 ton metal kaldı. Ancak çok geçmeden hazineden çok büyük miktarda altın sızdı.
Sovyet Rusya’nın “Brest Barışı” çerçevesindeki anlaşmalara göre, 1918’un ikinci yarısında tazminat olarak Almanya’ya tazminat olarak devrettiği altından bahsediyoruz. Bolşevikler, anlaşmaların öngördüğü metalin sadece bir kısmını transfer etmeyi başardılar (bazen "Lenin" altınsı denir). Yani, 93,5 t, 200 t.
"Leninist" altının Almanya'ya devredilmesinin, teslim edilmeden bir ay önce gerçekleştiği dikkat çekicidir. Ağustos 1918’ta yaptığı bir girişimden sonra tedavi edilen Lenin, “Brest Peace” etrafında değer göndermeye karşıydı. Ancak, Halk Komiserleri Kurulu Başkan Vekili Y. Sverdlov farklı davrandı. İşte tarihçi V. Şambarov şöyle yazıyor: ““ Rejansı ”döneminde Sverdlov ... aniden Brest-2 anlaşması uyarınca Almanlara yükümlülüklerini hevesle yerine getirme taahhüdünde bulundu ... Milyonlarca ton Rus hububatını Almanya'ya gönderdi. 93,5 tonları, 2 kademe içine yüklendi ve Almanlara sürüldü. Neden? Ve kim bilir. Ancak, Sverdlov'un sahipleri biliyordu. Bir ay sonra Almanya teslim oldu ve İtilaf güçleri başarıyla altın aldı. ”
“Leninist” altını aldıktan kısa bir süre sonra, Almanya Birinci Dünya Savaşı'nda son bir yenilgiye uğradı ve muzaffer ülke olarak Fransa, bu altını Berlin'den Paris'e taşıdı (Alman-Belçika-Fransız 01.12.1918 sözleşmesine dayanarak). Versay Antlaşması (Madde 259) şartlarına göre, altın, Fransa ve Fransa arasında konunun çözülmesine kadar Fransa'da “geçici depolamada” kaldı. Bazı haberlere göre, “Leninist altının” yarısı daha sonra İngiltere Merkez Bankası kasalarında depolandığı İngiltere'ye devredildi. Fransa’ya gelince, “Leninist” altın izlerini eriterek “örtmeye” çalıştı.
1963 yılında N. Kruşçev'in, 1918 yılının sonunda Fransa Merkez Bankası'nda sona eren "Leninist" altın sorununu çözdüğüne dair kanıtlar var. Bankaların Credit Lyonnais, Paribas, Societe Genel, Fransız Ulusal Demiryolları Topluluğu ve diğerlerini içeren büyük Fransız yatırımcı ve borç verenlerin taleplerini geri ödemede bu altını telafi etme konusunda bir anlaşmaya varıldı. Sovyetler Birliği ile Fransa arasındaki anlaşma, küçük Fransız yatırımcıların - Çar menkul kıymet sahiplerinin gereksinimlerini karşılamadı. Bazı kaynaklara göre, son şartların gereklilikleri, Rusya'nın Fransa'ya 2000 milyon dolar ödemesinden sonra, 400-x'in başında zaten çözüldü.
Lenin'in Almanya ile barışı sağladığı 1918 yılında Rusya'dan altın saptırılması için başka bir kanala dikkat edilmelidir. "Lenin" altından bahsediyoruz, ancak bunun bir kısmı, İsviçre bankalarının çağrılarına açık olan hesaplara yerleştirildi.
Gerçek şu ki, kendi aralarında sözde Brest Barışı çerçevesinde müzakere ederken, 1918 yılının sonbaharında hem Sovyet hem de Alman tarafları, dünya savaşının yakında sona erebileceğinin (doğal olarak, Almanya'nın yenilgisi) tamamen farkındaydı. Bu nedenle, Rusya'dan gelen finansal fonların, kazanan ülkelerin iddialarından fonları korumak için İsviçre bankalarına sözde çağrı hesaplarına (yani, yalnızca en iyi Alman liderlerin erişebileceği erişim hesapları) gideceği konusunda anlaştılar. e, İtilaf ülkeleri). Bu anlaşma uygulandı, ancak Almanlar hesaplara ulaşamadılar, Sovyet Rusya'nın parti liderlerine son anda İsviçre bankalarındaki hesaplar açıldı. Doğru, fiziki değil, “kağıt” altının (metal para değil, para) İsviçre bankalarına transfer edilmesinden bahsediyoruz.
1918'in sonunda, Rusya'nın altın rezervi hala çok sağlamdı. Bazı raporlara göre - neredeyse 780 milyon. ovun. Rublesi altın paritesindeki saf altın bakımından bu, yaklaşık 600 tona, yani Birinci Dünya Savaşı arifesinde Rus İmparatorluğu Devlet Bankası'nın altın rezervinin neredeyse ½. Geriye kalan altın rezervlerinin yoğun çeşitliliği, Bolşevikler tarafından önümüzdeki üç ila dört yıl boyunca sürdü. 1922’e göre, devletin altın hazinesi neredeyse boştu.