Arpacık, göz kapağı kenarında veya göz kapağının iç kısmındaki yağ bezlerinin iltihaplanması sonucu oluşan küçük bir şişliktir. Arpacık, genellikle ağrılı bir şişlik olarak kendini gösterir ve zaman zaman kırmızı, hassas bir alan olarak da görülebilir.
Arpacık, stafilokok bakterileri veya diğer enfeksiyonlar nedeniyle oluşabilir. Bununla birlikte, arpacık genellikle zararsızdır ve kendiliğinden geçer.
Evde sıcak kompresler kullanarak veya yüz temizliğine özen göstererek arpacık semptomlarını hafifletebilirsiniz.
Arpacık neden çıkar?
Göz kapağındaki yağ bezleri, göz kapağı kenarındaki tüylerin köklerine yağ salgılar ve bu yağ, gözü nemli tutar. Ancak, bu bezlerin kanalları tıkanırsa veya enfekte olursa, arpacık oluşabilir.
Arpacık, genellikle stafilokok bakterileri nedeniyle oluşur ve diğer enfeksiyonlara benzer şekilde kolayca yayılabilir. Ayrıca, göz kapağının sürekli olarak ovulması veya kirli ellerle gözleri ovma da arpacık oluşumuna neden olabilir. Ayrıca, kronik göz kapağı iltihabı olan blefarit, seboreik dermatit veya akne rosacea gibi durumlar da arpacık oluşumunu artırabilir.
Arpacık belirtileri nelerdir?
- Göz kapağı kenarında küçük, kırmızı, şiş bir nokta veya kitle oluşması
- Göz kapağının iç kısmında veya kenarında ağrı veya hassasiyet
- Göz kapağı kenarındaki tüylerin çevresinde ağrı
- Göz kapağı kenarında küçük bir sivilce benzeri oluşum
- Göz kapağı kenarındaki kızarıklık veya şişlik
Arpacık türleri nelerdir?
- Dış Arpacık (Hordeolum Externum): Göz kapağının dış kısmındaki yağ bezlerinin iltihaplanması sonucu oluşur. Dış arpacık, göz kapağı kenarında bir kıl kökünün tıkanması veya enfekte olması nedeniyle oluşur. Dış arpacık, tipik olarak daha az ağrılı ve daha yaygın olarak görülen arpacık türüdür.
- İç Arpacık (Hordeolum Internum): Göz kapağının iç kısmındaki yağ bezlerinin iltihaplanması sonucu oluşur. İç arpacık, göz kapağındaki daha büyük yağ bezlerinin iltihaplanmasından kaynaklanır. İç arpacık daha az yaygın olmasına rağmen, daha şiddetli semptomlara neden olabilir ve daha uzun sürebilir.
Her iki tür arpacık da genellikle kendiliğinden iyileşir.
Gözde çıkan arpacığın tanısı nasıl konulur?
Gözde arpacık tanısı genellikle göz doktoru tarafından klinik muayene ile konulur. Göz doktoru, şikayetlerinizi dinleyecek ve gözünüzü muayene ederek arpacığın varlığını teyit edecektir.
Muayene sırasında, göz doktorunuz arpacığın yerini, boyutunu ve cildinizin durumunu inceleyebilir. Ayrıca, herhangi bir enfeksiyon veya diğer göz problemlerini tespit etmek için gözünüzün diğer bölümlerini de muayene edebilir.
Bazen, arpacık ciddi semptomlara veya uzun süreli ağrıya neden olursa, göz doktorunuz arpacığın arkasında başka bir sorunun olup olmadığını belirlemek için bir dizi test yapabilir. Bu testler, kan testleri veya göz küresi içi basıncını ölçmek için tonometri testi gibi göz testlerini içerebilir.
Arpacık tedavisi nasıl uygulanır? Arpacık nasıl geçer?
Arpacık tedavisi genellikle evde uygulanan basit yöntemlerle yapılabilir ve çoğu durumda 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir.
- Sıcak kompres uygulama: Sıcak suya batırılmış temiz bir bezle göz kapaklarına sıcak kompres uygulayarak, iltihabın yumuşamasını ve arpacığın hızla iyileşmesini sağlayabilirsiniz. Bu işlemi 4-5 kez gün içinde 10-15 dakika boyunca tekrarlayabilirsiniz.
- Antibiyotik krem kullanımı: Doktorunuzun reçete ettiği antibiyotik krem kullanarak arpacığın enfeksiyonunu tedavi edebilirsiniz. Kremi doğrudan arpacığın üstüne sürerek, iyileşmeyi hızlandırabilirsiniz.
- Göz hijyeni: Göz hijyenine dikkat ederek, arpacığın enfeksiyonu daha da kötüleşmeden iyileşmesini sağlayabilirsiniz. Gözlerinizi sık sık yıkayarak, kir ve bakterileri temizleyebilirsiniz.
- Ağrı kesici kullanımı: Arpacığın neden olduğu ağrıyı hafifletmek için, doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanabilirsiniz.
- Cerrahi müdahale: Arpacık tedavisi için cerrahi müdahale gerekiyorsa, doktorunuz size bir ameliyat önerebilir. Cerrahi müdahale, genellikle arpacık iyileşmez veya tekrar ederse uygulanır.
Arpacık bulaşıcı mıdır?
Arpacık bulaşıcı değildir. Arpacık, enfeksiyonlu bir kişiden diğerine direkt ya da dolaylı temas yoluyla bulaşmaz. Ancak, enfeksiyonun tekrarlanmasını önlemek için kişisel hijyene ve göz hijyenine dikkat edilmesi önemlidir. Kirli ellerle gözlere temas etmek, kirli havlu veya yastık kullanmak arpacık enfeksiyonunu tetikleyebilir. Bu nedenle, arpacık tedavisinde kişisel hijyen kurallarına uyulması ve temizlik önlemlerinin alınması önerilir.
Arpacığın risk faktörleri nelerdir?
- Göz hijyenine dikkat etmemek ve kirli ellerle gözlere temas etmek
- Gözlerin sık sık ovulması veya kaşınması
- Göz makyajı yapmak ve makyaj malzemelerini paylaşmak
- Yetersiz uyku ve stres
- Demodeks (ciltsinekleri) adlı mikroskobik organizmaların fazla çoğalması
- Meibomian gland disfonksiyonu adı verilen bir durumda meydana gelebilir. Meibomian bezleri, göz kapağı kenarındaki birkaç küçük yağ bezidir ve arpacık, bu bezlerin iltihaplanması sonucu oluşur.
Arpacık çıkmaması için neler yapılmalıdır?
- Göz hijyenine özen gösterin: Gözlerinizi sık sık yıkayın ve ellerinizi temiz tutun. Kirli ellerle gözlerinize dokunmaktan kaçının.
- Göz makyajını doğru kullanın: Göz makyajı malzemelerinizi paylaşmayın ve makyaj yaparken hijyen kurallarına dikkat edin. Göz makyajını yatmadan önce mutlaka temizleyin.
- Yeterli uyku alın: Yetersiz uyku, stres ve yorgunluk arpacık oluşum riskini arttırabilir. Düzenli ve yeterli uyku alın.
- Sıcak uygulama yapın: Sıcak uygulama, göz kapağındaki kıl bezlerinin tıkanmasını önleyerek arpacık oluşumunu engelleyebilir. Bunun için, temiz bir bez ya da pamuklu bir pedi sıcak suya batırın ve sıcak suyu fazla sıkmadan göz kapağına 5-10 dakika boyunca uygulayın.
- Cildinizi temizleyin: Demodeks adlı mikroskobik organizmaların çoğalması arpacık oluşumunu tetikleyebilir. Cildinizi düzenli olarak temizleyin ve cilt bakım ürünleri kullanın.
- Göz kapağı kenarındaki yağ bezlerinin sağlıklı çalışmasını desteklemek için omega-3 yağ asitleri ve A vitamini bakımından zengin besinler tüketin.