İçindekiler
- 1 Akne (sivilce) tedavisi
- 1.1 Akne nasıl oluşur?
- 1.2 Siyah nokta nasıl oluşur?
- 1.3 İltihaplı akne nasıl oluşur?
- 1.4 Akne neden olur?
- 1.5 Akneleri temizlemek için kullanılan tedavi yöntemleri
- 1.5.1 Terapiler
- 1.5.2 Cilt yüzeyine uygulanan (topikal) ilaçlar
- 1.5.3 Ağızdan alınan ilaçlar
- 2 Akne (sivilce) izi tedavisi
- 3 Sivilcelere ne iyi gelir?
- 4 Sivilce maskeleri işe yarar mı?
Akne (sivilce) tedavisi
Akne nasıl oluşur?
Akne oluşumunu anlayabilmek için öncelikle kıl folikülü ve çevre yapılarını tanımamız gerekir. Vücudumuzun neredeyse tamamını kaplayan kıllar, kıl folikülü adı verilen derideki keseciklerde oluşur ve deriden dışarıya uzanırlar. Kıl foliküllerinin çevresinde yağ bezleri bulunur ve bunların salgıları (sebum), folikülün ağzından deri yüzeyine çıkar.
Eğer folikülün ağzı sebumun çıkışına engel olacak şekilde tıkanırsa yağ bezlerinin yapısı bozulur. Bu bozulmuş yapıya akne adı verilir. Akneler yüz, boyun, göğüs, sırt, omuz, kolların üst kısmı ve zaman zaman bacağın bazı bölümlerinde görülebilir.
Siyah nokta nasıl oluşur?
Akne, iltihaplanmadığı durumda komedon olarak adlandırılır. Komedonların bazısı, üzeri deri ile kaplı olması nedeniyle beyaz renkte görünür ve kapalı komedon (beyaz nokta) adını alır. Üzeri açılmış ve hava ile temas etmesi sonucunda rengi siyaha dönüşmüş komedonlara da açık komedon (siyah nokta) denir.
İltihaplı akne nasıl oluşur?
Ağzı tıkanmış ve salgılanan sebumun dışarı atılamadığı bir folikülde, ölü hücrelerin de eklenmesiyle bakterilerin çoğalıp iltihap oluşturması için gereken ortam oluşur. Böylece iltihaplı akne meydana gelir. Bu, kızarıklık, şişlik ve ağrı ile kendini gösterir.
Akne neden olur?
- Androjen (erkeklik hormonu) seviyesinin yükselmesi
- Bazı ilaçlar (Lityum, Barbitüratlar)
- Yağlı kozmetik ürünler
- Stres
- Çevre kirliliği
- Yüksek nem
Aşağıdaki gibi bazı durumlar, aknelerin artışına, durumlarının kötüleşmesine neden olabilir:
- Adet öncesi 1 haftalık dönem
- Gebelik
- Doğum kontrol haplarına başlama ya da bırakma
Akneleri temizlemek için kullanılan tedavi yöntemleri
Terapiler
Işık tedavisi (BBL)
Farklı ışık boylarının kullanıldığı tedavide, öncelikle mavi ışık ile başlanır ve sivilceye neden olan “p.acnes” isimli bakteri ciltten temizlenir. Ardından, iki farklı ışık art arda cilde uygulanarak ciltteki kollajen yapımı arttırılır. Bununla birlikte fazla çalışan yağ bezlerinin dengelenmesi sağlanır. Işık tedavisi sayesinde ciltteki akneler kurutulurken, yeni sivilcelerin oluşması da önlenmiş olunur.
Seanslar yaklaşık olarak 20 dakika sürmekle birlikte sorunlu bölgenin yapısına göre seans uzunluğu ve ücreti değişiklik gösterebilir. Genellikle yaklaşık 3 seans sonra tedavinin etkileri gözle görülür hale gelmeye başlar.
Kimyasal peeling
Kimyasal peeling işleminde, kimyasal bir solüsyon cilde uygulanarak akneli bölgenin kurutulması sağlanır. Bu işlem, farklı tedavi yöntemleriyle de birleştirilebilir, ancak reinoid kullanan kişilerin akne tedavilerini kimyasal peelingle birleştirmeleri önerilmez. Zira kimyasal peeling, oral (ağız yoluyla alınan) ya da topikal (cilt yoluyla uygulanan) retinoid ile birleştirildiğinde deri tahriş olabilir (detaylı bilgi: kimyasal peeling).
Siyah ve beyaz noktaların (komedonların) gözeneklerden çıkarılması
Topikal ilaçlar tarafından temizlenemeyen siyah noktalar ve beyaz noktalı akneler dermatolog tarafından özel aletlerle çıkarılabilir. Ancak bu teknikte tedavi edilen bölgede yara izi kalabilir.
Steroid enjeksiyonu
İltihaplı akne çeşitlerinden nodüller ve kistler, doğrudan bir steroid ilaç enjekte edilerek tedavi edilebilir.
Cilt yüzeyine uygulanan (topikal) ilaçlar
Özel temizleme losyonlarından, jellere kadar akneleri kurutmak için kullanılan ilaçlardır. İltihaplı ve iltihapsız akne çeşitlerine göre ilaçlar ve tedavi yöntemleri değişiklik gösterebilir. Kesinlikle dermatolog kontrolünde kullanılmalıdır.
Topikal ilaçlar genel olarak 3’e ayrılmaktadır.
Retinoidler
Retinoidler iltihapsız aknelerin tedavisinde kullanılan kremler, jeller ve losyonlardır. Asıl fonksiyonları kıl folliküllerinin tıkanmasını önleyerek akne oluşumuna engel olmaktır.
Antibiyotikli kremler
Bu tip kremler cilt bakterilerini öldürerek etki gösterir. Cildin antibiyotik direncini azaltmak için bu tür ilaçlar benzoil peroksit ile birleştirilir. Antibiyotikler ile retinoidler bir arada kullanılabilir.
Dapsone (aczone) jeller
Bu tür jeller iltihaplı akneleri kurutmada etkilidir. Retinoidlerle birlikte kullanılabilir. Ciltte yan etki olarak kızarıklık ve kuruluk oluşabilir.
Ağızdan alınan ilaçlar
Oral antibiyotikler
Orta ila şiddetli aknede sivilce bakterilerini azaltmak ve iltihap ile savaşmak için oral antibiyotikler kullanılabilir. Bu tür antibiyotikler minasiklin ve doksisiklin gibi tetrasiklinler içerirler. Kesinlikle doktor kontrolünde kullanılmaları gerekmektedir.
Kombine oral kontraseptifler
Hem östrojen hem de progesteron içeren doğum kontrol haplarıdır. Bu tür ilaçlar, kadınlardaki ve ergen kızlardaki akne tedavisinde faydalıdır.
Anti-androjen maddeler
Oral antibiyotiklerin yetersiz olduğu durumlarda kadınlar ve ergen kızlar için kullanılması önerilen ilaçlardandır. Androjen hormonların sebase bezler (yağ bezleri) üzerindeki etkisini engelleyerek çalışır.
İzotretinoin
Oral ya da topikal olarak uygulanan preparatları mevcuttur. En şiddetli ve en zor tedavi edilen akne türleri olan nodüler ve kistik akne tedavisinde birinci seçenektir.
Akne (sivilce) izi tedavisi
Akne izi tedavisi yöntemleri
Aknelerin bıraktığı yara izlerinin tedavisinde genellikle tercih edilen yöntemler şunlardır:
Dolgu maddeleri enjeksiyonu
Kolajen veya yağ gibi yumuşak doku dolgu maddelerinin girintili izlere enjekte edilmesiyle aknenin tedavisinde oluşan izler gerginleştirilerek düzeltilebilir. Ancak sonuçlar geçici olacağından, bu işlemin periyodik olarak tekrarlanması gerekir (detaylı bilgi: dolgu enjeksiyonu).
Kimyasal peeling
Kimyasal Peeling işleminde, aknenin hasar bıraktığı cildin üst katmanını soymak ve daha derin izleri en aza indirgemek için yüksek kuvvetli asit uygulanır (detaylı bilgi: kimyasal peeling).
Dermabrazyon
Bu işlem oldukça derin akne izlerinin tedavisinde uygulanmaktadır. Dermabrazyon tedavisinde akne izli cilt bölgesine, dönen bir fırça ile zımparalama gerçekleştirilir. Böylece hasarlı cilt dokusu ile yara izini çevreleyen doku eşitlenir.
Lazer
Lazer tedavisi ile akne izli ciltte yeniden yüzeyleme işlemi yapılır. Hasarlı bölgedeki pürüzler lazer ışınları sayesinde düzeltilir. Birkaç tedaviden sonra akne izleri daha az fark edilebilir duruma gelir ancak tedavinin sıklıkla tekrarlanması gerekmektedir. Bu tedavide iyileşme süreci diğer yöntemlerden daha kısadır.
Cerrahi müdahale
Akne izlerinin bulunduğu bölgede gerçekleştirilen cilt ameliyatıdır. Prosedür sırasında akne izlerinin bulunduğu cilt tabakası kesilerek çıkarılır. Yara kenarları dikilerek iyileşmesi sağlanır.
Akne ve akne izi tedavisi hakkında merak edilenler
Sivilcelere ne iyi gelir?
Sivilcenin türüne ve oluşma nedenine bağlı olarak aknelere iyi gelebilecek uygulamalar farklılık göstermektedir. Herhangi bir tedaviye başlamadan önce tedavi sürecini kısaltmak ve risksiz bir şekilde geçirmek adına bir dermatoloğa başvurulmalıdır (detaylı bilgi: sivilce ve akne tedavisi).
Sivilce maskeleri işe yarar mı?
Sivilcelerin oluşmasındaki en büyük etkenlerden biri de ciltteki yağ oranının artmasıdır. Akneleri geçirmek için kullanılan bazı maskelerin içlerindeki bileşimler ciltteki yağı arttırabilir ve deride daha fazla sivilce oluşumuna neden olabilir (detaylı bilgi: sivilce ve akne tedavisi).
- http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/acne/basics/treatment/con-20020580
- http://www.medicinenet.com/acne/article.htm
- https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/acne#treatment
- http://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/acne/acne-vulgaris-treatment-overview
- http://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/acne/features/acne-right-treatment
Bu yazıyı değerlendirmek ister misiniz?