Çinliler bugün Jingzhe sezonunu kutluyor.
Jing, korkutmak veya ürkütmek; Zhe ise böceklerin yemeden ve içmeden kış uykusuna yatması anlamına geliyor.
İlkbaharın ilk gök gürültüsü duyulduğunda kış uykusunda bulunan böcekler aniden uyanır. O güne Jingzhe günü denir.
Jingzhe sezonunda hava ısınır, sıkça gök gürültüsü duyulur. Bu nedenle Jingzhe gününü Türkçeye “böceklerin uyanış günü” olarak çevirebiliriz. Jingzhe sezonu, genellikle 5 Mart günü başlar.
Jingzhe sezonu, Qizhe sezonu adıyla da biliniyor. Qi, başlamak anlamında. Bugün hala Çince karakterleri kullanan ülkeler arasında Japonya'da Qizhe sezonu ifadesi kullanılmaya devam ediyor.
Jingzhe'yle ilgili ilginç efsane
Çin Ay Takvimi'ne göre yılın 3. sezonu olan Jingzhe'yle ilgili güzel bir efsane var.
Çin mitolojisine göre yaşadığımız bu dünyayı yarattığına inanılan Pangu, 18 bin yıl yaşadıktan sonra ölmüş. Ölmeden önce sol gözü güneşe, sağ gözü aya dönüşürken, son nefesi rüzgar ve bulut, ağzından çıkan son ses de gök gürültüsü olmuş. Gök gürültüsü sonbahar ve kışın toprak altında saklanırmış, baharda köylüler ekim yaptığında toprak altından çıkarmış. Kış uykusunda bulunan yılan, akrep, kırkayak ve kaplumbağa gibi böcek ve sürüngenler, Zhe Böcekleri olarak da adlandırılır. Bütün kış mevsimi boyunca böcekler toprak altında yemeden, hareket etmeden kalır. Ama Jingzhe sezonunun başladığı gün, böcekler gök gürültüsü tarafından uyandırılır.
Jingzhe, önemli bir sezondur. Bir gök gürültüsü, sadece Zhe böceklerini uyandırmakla kalmayıp, aynı zamanda tüm yerküreyi de uyandırır, canlılık getirir. ABD'li bilim insanlarının araştırmalarına göre, bir gök gürültüsü, yeryüzünde on binlerce gübrenin oluşmasına yol açar.
"Jingzhe sezonunda, bahar ekimi bırakılmaz"
Eski çağlarda Çin'de Jingzhe'yle ilgili bazı örf ve adetler varmış: Çin'in bazı bölgelerinde insanlar, tütsü yakarak, özel olarak hazırlanan eşyalarla Gök gürültüsü Tanrısı'na tapar ve bereketli bir yıl ile yeterli yağmur suyu dilermiş; Shanxi eyaletinin bir bölgesinde Jingzhe gününde armut yenilirmiş; Yunnan eyaletinin Xuanwei bölgesinde köylüler, Jingzhe sabahı serçe sesi duyunca hemen tarlaların kenarında üflemeli müzik aletlerini çalıp sihirli sözler söylermiş, çünkü böylece kuşların sonbaharda olgunlaşmış tahılları yemeyeceğine inanılırmış; birçok bölgede ilk gök gürültüsü duyulduğunda bir anne, çocuğunun yattığı yastığı çevirirmiş. Bunun anlamı, yerküredeki varlıkların uyanmış olduğu ve bir daha uzun uyumayacağıymış.
Bir başka adet de Jingzhe gününde beyaz kaplana tapmak. Beyaz kaplanın söz düellosu tanrısı olduğuna inanılıyordu. Beyaz Kaplan her yılın Jingzhe gününde kendini gösterir, insanları ısırır, onu kıran kişi bütün yıl belalı insanlarla karşılaşır, kendini geliştirme çabası zorluklardan dolayı engellenir. Pürüzsüz bir yıl için insanlar Jingzhe gününde beyaz kaplana tapar. Törende kağıt üzerine çizilen beyaz kaplana domuz kanı yedirilir, ardından ağzına domuz eti sürülür. Bunun amacı, beyaz kaplanın karnı doyduktan sonra artık kötü şeyler konuşmayacağına inanılmasıdır.