Hamilelik ve doğumdan geçtiniz ve şimdi eve gidip bebeğinizle hayata başlamaya hazırsınız. Eve geçtiğinizde, ne yaptığınızı bilmiyormuş gibi hissedebilirsiniz! Bu ipuçları, en gergin, ilk kez ebeveyn olanların bile çabucak yenidoğan bebek bakımı konusunda kendilerinden emin olmalarına yardımcı olabilir.
Yenidoğanı Tutma
Yenidoğanların etrafında çok fazla zaman geçirmediyseniz, kırılganlıkları korkutucu olabilir. Unutmamanız gereken birkaç temel nokta:
- Bebeğinizi taşımadan önce ellerinizi yıkayın (veya bir el dezenfektanı kullanın): Yenidoğanların henüz güçlü bir bağışıklık sistemi yoktur, bu nedenle enfeksiyon riski altındadırlar. Bebeğinizi tutan herkesin temiz elleri olduğundan emin olun.
- Bebeğinizin başını ve boynunu destekleyin: Bebeğinizi taşırken başını tutun ve bebeği dik bir şekilde taşırken veya bebeğinizi yatırırken başını destekleyin.
- Yenidoğanı oyun amacıyla bile olsa sarsmayın: Sarsmak beyinde kanamaya ve hatta ölüme neden olabilir. Bebeğinizi uyandırmanız gerekiyorsa, sarsarak yapmayın – bunun yerine, bebeğinizin ayaklarını gıdıklayın veya bir yanağına hafifçe üfleyin.
- Bebeğinizin taşıyıcıya, bebek arabasına veya araba koltuğuna sağlam bir şekilde sabitlendiğinden emin olun: Çok kaba veya sarsıntılı olabilecek herhangi bir etkinliği sınırlayın.
- Yeni doğmuş bebeğinizin diz üzerinde sallama veya havaya atma gibi kaba oyunlara hazır olmadığını unutmayın.
Bebek Bezi Hakkında Her Şey
Küçük bebeğiniz günde yaklaşık 10 kez veya haftada yaklaşık 70 kez altını kirletecektir.
Bebeğinizi bezlemeden önce, tüm malzemelerin elinizin altında olduğundan emin olun, böylece bebeğinizi değiştirme masasında gözetimsiz bırakmanız gerekmez. İhtiyacınız olacak şeyler:
- Temiz bir bebek bezi,
- Bebek bezi merhemi,
- Bebek bezi mendili (veya bir kap ılık su ve temiz bir bez veya pamuk topları).
Her bağırsak hareketinden sonra veya bebek bezi ıslak ise, bebeğinizi sırt üstü yatırın ve kirli bezini çıkarın. Bebeğinizin genital bölgesini nazikçe silmek için su, pamuk topları ve bez veya mendil kullanın. Bir erkek çocuğun bezini çıkarırken, dikkatli bir şekilde yapın, çünkü havaya maruz kalması idrar çıkmasına neden olabilir. Bir kızı silerken, idrar yolu enfeksiyonundan (İYE) kaçınmak için altını önden arkaya doğru silin. Bir kızarıklığı önlemek veya iyileştirmek için merhem sürün. Bebek bezini değiştirdikten sonra daima ellerinizi iyice yıkamayı unutmayın.
Bebek bezi döküntüsü yaygın bir sorundur. Tipik olarak döküntü kırmızı ve şiştir ve birkaç gün içinde ılık banyolar, bazı bebek bezi kremleri ve bezsiz biraz zamanla geçecektir. Çoğu döküntü, bebeğin cildi hassas olduğu ve ıslak veya kakalı bebek bezi tarafından tahriş olduğu için olur.
Bebek bezi döküntülerini önlemek veya iyileştirmek için bakım yaparken şu ipuçlarını deneyin:
- Bebeğinizin bezini sık sık ve bağırsak hareketlerinden sonra mümkün olan en kısa sürede değiştirin.
- Yavaşça yumuşak sabun ve su ile temizleyin (mendiller bazen tahriş edici olabilir), daha sonra çok kalın bir bebek bezi döküntüsü veya “bariyer” krem tabakası uygulayın. Çinko oksitli kremler tercih edilir, çünkü neme karşı bir bariyer oluştururlar.
- Kumaş bebek bezi kullanıyorsanız, boyasız ve kokusuz deterjanlarla yıkayın.
- Bebeğin günün bir kısmı için bezsiz kalmasına izin verin. Bu cilde havalanma şansı verir.
Bebek bezi döküntüsü 3 günden fazla devam ederse veya kötüleşiyorsa, doktorunuzu arayın – reçete gerektiren bir mantar enfeksiyonundan kaynaklanıyor olabilir.
Bebek Bakımı Temel Banyo Bilgileri
Temel bebek bakımı arasında yer alan bir diğer nokta da banyodur. Bebeğinize aşağıdakiler olana kadar süngerle banyo yaptırmalısınız:
- Göbek bağı düşüp ve tamamen iyileşene kadar (1-4 hafta)
- Sünnet olduysa tamamen iyileşene kadar (1-2 hafta)
İlk yılda haftada iki veya üç kez banyo yaptırmak iyidir. Daha sık banyo yapmak cildi kurutabilir.
Bebeğinize banyo yaptırmadan önce bu eşyaları hazır bulundurun:
- Yumuşak, temiz bir lif, kese,
- Yumuşak, kokusuz bebek sabunu ve şampuan,
- Bebeğin kafa derisini uyarmak için yumuşak bir fırça,
- Havlu veya battaniye,
- Temiz bir bebek bezi,
- Temiz kıyafetler.
Sünger Banyoları
Sünger banyosu için sıcak bir odada güvenli, düz bir yüzey (değiştirme masası, zemin veya tezgah gibi) seçin. Bir lavaboyu doldurun veya yakınsa bir tası ılık (sıcak değil!) su ile doldurun. Bebeğinizi soyun ve bir havluya sarın. Bebeğinizin gözlerini, tek gözle başlayıp iç köşeden dış köşeye doğru sadece suyla nemlendirilmiş bir bezle (veya temiz bir pamuklu topla) silin. Diğer gözü yıkamak için bezin temiz bir köşesini veya başka bir pamuk topu kullanın. Bebeğinizin burnunu ve kulaklarını nemli bezle temizleyin. Sonra bezi tekrar ıslatın ve biraz sabun kullanarak yüzünü nazikçe yıkayın ve kurulayın.
Sonra, bebek şampuanı kullanarak bir köpük oluşturun ve bebeğinizin kafasını nazikçe yıkayın ve durulayın. Islak bir bez ve sabun kullanarak, bebeğin geri kalanını nazikçe yıkayın, kolların altındaki, kulakların arkasındaki, boynun çevresindeki ve genital bölgedeki kırışıklıklara özel dikkat gösterin. Bu alanları yıkadıktan sonra, kuru olduklarından emin olun ve daha sonra bebeğinizi bezleyin ve giydirin.
Küvet banyoları
Bebeğiniz küvet banyolarına hazır olduğunda, ilk banyolar nazik ve kısa olmalıdır. Sinirlenirse, bir veya iki hafta boyunca sünger banyolarına geri dönün, sonra küvet banyoyu tekrar deneyin.
Yukarıda listelenen malzemelere ek olarak, şunları ekleyin:
- 6 ila 7 cm ılık -sıcak değil- su içeren bir bebek küveti (su sıcaklığını test etmek için, dirseğinizin veya bileğinizin iç kısmıyla suyu hissedin). Bir bebek küveti, küvete sığabilen plastik bir küvettir; bebekler için daha iyi bir boyuttur ve banyo yapmayı daha kolay hale getirir.
Bebeğinizi soyun ve üşümeyi önlemek için hemen ılık bir odada suya koyun. Küvetteki suyun 6 ila 7 cm derinliğinden fazla olmadığından ve suyun küvete artık akmadığından emin olun. Başını desteklemek için ellerinizden birini, ilk önce bebeği ayaklara yönlendirmek için diğer elinizi kullanın. Yavaşça konuşarak, bebeğinizi göğsüne kadar küvete doğru yavaşça indirin.
Yüzünü ve saçını yıkamak için bir bez kullanın. Bebeğinizin kafa derisine, başının üstündeki fontaneller (yumuşak noktalar) üzerindeki alan da dahil olmak üzere parmaklarınızla veya yumuşak bir bebek saç fırçasıyla hafifçe masaj yapın. Bebek bakımı söz konusu olduğunda bu alan daha fazla dikkat gerektirecektir. Sabunu veya şampuanı bebeğinizin kafasından yıkarken, sabun ve köpüğün yanlara doğru akması ve sabunun göze girmemesi için elinizi alnın üzerine koyun. Doğru sabun veya şampuanı kullandığınızdan emin olun. Bu bebek bakımı için önemli bir noktadır. Bebeğinizin kalan kısmını su ve az miktarda sabunla nazikçe yıkayın.
Banyo boyunca, bebeğinizin vücuduna düzenli olarak su dökün, böylece üşümez. Banyodan sonra, bebeğinizi hemen bir havluya sarın, başını kapattığınızdan emin olun. Kapüşonlu bebek havluları, yeni yıkanmış bir bebeği sıcak tutmak için mükemmeldir. Banyodan çıkmanız gerekiyorsa, bebeği bir havluya sarın ve yanınıza alın.
Göbek Bağı Bakımı
Yenidoğanlarda göbek kordonu bakımı da önemlidir. Bazı doktorlar, kordon kalıntısı kuruyana ve genellikle 10 gün ila 3 hafta arasında düşene kadar bölgeyi alkolle ovarak temizlemeyi önerir, ancak diğerleri bölgeye dokunmamanızı önerir. Neyi tercih ettiğini öğrenmek için çocuğunuzun doktoruyla konuşun.
Bir bebeğin göbek bölgesi, kordon kalıntısı düşene ve alan iyileşene kadar suya dokundurulmamalıdır. Düşene kadar, kordon kalıntısının rengi sarıdan kahverengiye veya siyaha değişir, bu normaldir. Göbek bölgesi kırmızı görünüyorsa veya kötü bir koku veya akıntı gelişirse doktorunuzu arayın.
Bebeği Besleme ve Gazını Çıkarma
Yeni doğmuş bebeğinizi ister meme ister bir biberonla besleyin, ne sıklıkta yapacağınız konusunda afallayabilirsiniz. Genellikle, bebeklerin aç oldukları zaman istekleri üzerine beslenmesi önerilir. Bebeğiniz ağlayarak, ağzına parmak koyarak ya da emici sesler çıkararak size ipucu verebilir.
Yeni doğmuş bir bebeğin 2-3 saatte bir beslenmesi gerekir. Emziriyorsanız, bebeğinize her bir memede yaklaşık 10-15 dakika emzirme şansı verin. Mamayla besliyorsanız, bebeğiniz büyük olasılıkla her beslenmede yaklaşık 60-90 mililitre alacaktır.
Bazı yenidoğanların, yeterince beslendiklerinden emin olmak için her bir kaç saatte bir uyandırılmaları gerekebilir. Yenidoğanı sık sık uyandırmanız gerekiyorsa veya bebeğiniz yemek veya emmekle ilgilenmiyorsa bebeğinizin doktorunu arayın.
Mamayla besliyorsanız, bebeğinizin yeterli beslenip beslenmediğini kolayca izleyebilirsiniz, ancak emziriyorsanız, biraz daha zor olabilir. Bebeğiniz memnun görünüyorsa, günde yaklaşık 6 ıslak bebek bezi ve birkaç dışkı üretir, iyi uyur ve düzenli olarak kilo alırsa, muhtemelen yeterince yiyor demektir.
Bebeğinizin süt alıp almadığını söylemenin bir başka iyi yolu, bebeğinizi beslemeden önce göğüslerinizin dolu ve beslendikten sonra daha az dolu olup olmadığını fark etmektir. Çocuğunuzun büyümesi veya beslenme programı, bakımı hakkında endişeleriniz varsa doktorunuzla konuşun.
Bebekler genellikle beslemeler sırasında havayı yutar ve bu da onları telaşlı hale getirebilir. Bunu önlemeye yardımcı olmak için bebeğinizin sık sık gazını çıkarın. Biberonla besliyorsanız 60-90 mililitrede ve emziriyorsanız her göğüs değiştirdiğinizde bebeğinizin gazını çıkarmayı deneyin.
Bebeğiniz gazlı olma eğiliminde ise, gastroözofageal reflü varsa veya beslenme sırasında telaşlı görünüyorsa, biberonla besleme sırasında veya emzirme sırasında her 5 dakikada bir bebeğinizin gazını çıkarmayı deneyin.
Şu gaz çıkarma ipuçlarını deneyin:
- Bebeğinizi başını omzunuza gelecek şekilde dik tutun. Diğer elinizle sırtını hafifçe sıvazlarken bebeğinizin başını ve sırtını destekleyin.
- Bebeğinizi kucağınıza oturtun. Bebeğinizin göğsünü ve başını bir elinizle bebeğinizin çenesini avucunuzun içine alarak ve elinizin alt kısmını bebeğinizin göğsüne dayayarak destekleyin (boğazını değil bebeğinizin çenesini tutmaya dikkat edin). Diğer elinizi bebeğinizin sırtına hafifçe vurmak için kullanın.
- Bebeğinizi kucağınıza yüzü aşağı bakacak şekilde yerleştirin. Bebeğinizin kafasını destekleyin, göğsünden daha yüksek olduğundan emin olun ve hafifçe sırtını ovun veya sıvazlayın.
Bebeğiniz birkaç dakika sonra gaz çıkarmazsa bebeğin pozisyonunu değiştirin ve tekrar beslemeden önce birkaç dakika daha gazını çıkarmayı deneyin. Beslenme süresi dolduğunda bebeğinizin daima gazını alın, sonra çıkarmasını önlemek için en az 10-15 dakika dik konumda tutun.
Uyku Esasları
Yeni bir ebeveyn olarak, günün her dakikasına ihtiyaç duyan yeni doğmuş bebeğinizin aslında yaklaşık 16 saat veya daha fazla uyuduğunu öğrenmek sizi şaşırtabilir!
Yenidoğanlar tipik olarak 2-4 saatlik süreler boyunca uyurlar. Sizinkinin gece boyunca uyumasını beklemeyin – bebeklerin sindirim sistemi o kadar küçüktür ki birkaç saatte bir beslenmeye ihtiyaç duyarlar ve 4 saat boyunca beslenmedikleri takdirde uyandırılmalıdırlar (veya doktorunuz kilo alma endişesi varsa daha sık).
Bebeğinizin gece boyunca uyumasını ne zaman bekleyebilirsiniz?
Birçok bebek, 3 aylıkken gece boyunca (6-8 saat arasında) uyur, ancak sizinki uyumuyorsa, endişe nedeni değildir. Yetişkinler gibi, bebekler de kendi uyku düzenlerini ve döngülerini geliştirmelidir, bu yüzden yenidoğanınız kilo alıyorsa ve sağlıklı görünüyorsa, 3 aylıkken gece boyunca uyumazsa bakımı konusunda hata yaptığınızı düşünmeyin, umutsuzluğa kapılmayın.
SIDS (ani bebek ölüm sendromu) riskini azaltmak için bebekleri her zaman sırtüstü yatırmak önemlidir. Diğer güvenli uyku uygulamaları şunları içerir: beşik veya beşikte battaniye, yorgan, koyun derisi, doldurulmuş hayvan ve yastık kullanmamak (bunlar bir bebeği boğabilir); ve ilk 6 aydan 1 yıla kadar ebeveynlerle aynı yatak odasını (yatak değil) paylaşmak. Ayrıca, kafanın bir tarafında düz bir nokta oluşmasını önlemek için bebeğinizin başının konumunu geceden geceye (ilk önce sağ, sonra sola vb.) değiştirdiğinizden emin olun.
Birçok yenidoğanda günler ve geceler “karışık” olur. Geceleri daha uyanık ve alarm, gündüzleri daha uykulu olma eğilimindedirler. Onlara yardım etmenin bir yolu, geceleri uyarımı minimumda tutmaktır. Gece lambası kullanmak gibi ışıkları loş tutun. Bebeğinizle konuşma ve oynama kısmını gündüze saklayın. Bebeğiniz gün içinde uyandığında, konuşup oynayarak onu biraz daha uyanık tutmaya çalışın.
Yeni doğmuş bir bebek bakımı konusunda endişeli olmanıza rağmen, birkaç kısa hafta içinde bir rutin geliştirecek ve bir profesyonel gibi ebeveynlik yapacaksınız! Sorularınız veya endişeleriniz varsa, doktorunuzdan size ve bebeğinizin birlikte büyümesine yardımcı olabilecek kaynakları önermesini isteyebilirsiniz.