Artikülasyon ve fonoloji, sesin üretilme şeklini ifade etmektedir. Artikülasyon bozukluğu olan bir çocuk, konuşma seslerini düzgün bir şekilde oluşturmada sorun yaşar. Fonolojik bozukluğu olan bir çocuk sesleri doğru bir şekilde üretebilir, ancak bunları yanlış yerde kullanabilir.
Küçük çocuklar büyürken, tahmin edilebilir bir sırayla konuşma sesleri geliştirirler. Küçük çocukların dilleri geliştikçe konuşma hataları yapmaları normaldir; ancak, artikülasyon veya fonolojik bozukluğu olan çocukların bu rahatsızlığının teşhisi oldukça zordur. Bunun nedeni ise bu yaşta ki çocuklar net bir şekilde konuşamamalarıdır.
Konuşma patoloğu, çıkardıkları seslerin kalitesi, konuşma biçimleri veya anlaşılma yetenekleri hakkında herhangi bir endişeye varırsa çocuğu değerlendirmeye almalıdır.
Artikülasyon ve fonolojik bozuklukların belirti ve semptomları
Artikülasyon bozuklukları
Artikülasyon, ses çıkarma anlamına gelir. Seslerin üretimi dudakların, dilin, dişlerin, damağın ve solunum sisteminin koordineli hareketlerini içerir.
Çocuğunuzda artikülasyon bozukluğu varsa bunu nasıl anlarız?
- Sesleri çıkarmada ve belirli konuşma seslerini düzgün şekilde oluşturmada sorun yaşıyorlarsa
- Belirli bir sesi çıkarmada sorun yaşıyorsa. (Örneğin r sesini çıkaramazlar).
Fonolojik bozukluklar
Fonoloji, sözcükleri oluşturmak için seslerin bir araya getirildiği modeli ifade eder.
Çocuğunuzun fonolojik bir bozukluğu varsa bunu nasıl anlarız?
- Sesleri doğru çıkarabilirler, ancak bir kelimede yanlış pozisyonda veya yanlış kelimede kullanabilirler.(Örneğin bir çocuk g sesi yerine d sesini kullanabilir.)
- Kelimelerdeki belirli seslerde hata yaparlar.
Fonolojik bozukluklar ve fonemik farkındalık bozuklukları (kelimelerdeki seslerin ve ses kurallarının anlaşılması), dil ve okuryazarlıkla ilgili süregelen problemlerle ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, çocuğunuzun en uygun tedaviyi aldığından emin olmak önemlidir.
Saf artikülasyon bozukluğu olan çocuklara kıyasla fonolojik bozukluğu olan çocukları anlamak çok daha zor olabilir. Fonolojik bozukluğu olan çocuklar genellikle tek bir sesle değil, birçok farklı sesle ilgili sorunlar yaşarlar.
Artikülasyon Tedavisi nasıl olur?
Nitelikli bir konuşma patoloğu, çocuğunuzun konuşmasıyla ilgili herhangi bir endişe olup olmadığını değerlendirmelidir. Bir konuşma patoloğu nedeni belirleyebilir ve çocuğunuz ve ailenizle tedaviyi planlayabilir. Tedavi, çocuğunuzla evde yapacağınız düzenli randevuları ve egzersizleri içerebilir.
Uygun konuşma terapisi ile, artikülasyon veya fonolojik bozukluğu olan birçok çocuğun konuşmalarında önemli gelişmeler olacaktır.
Artikülasyon bozukluğunda Hatırlanması gereken önemli noktalar
Artikülasyon ve fonoloji, konuşma seslerinin yapımını ifade eder. Fonolojik bozuklukları veya fonemik farkındalık bozuklukları olan çocukların dil ve okuryazarlık ile ilgili devam eden sorunları olabilir.
Çocuğunuzun konuşmasıyla ilgili herhangi bir endişeniz varsa, doktorunuzdan nitelikli bir konuşma patoloğu ile bir değerlendirme ayarlamasını isteyin.
Uygun konuşma terapisi ile, artikülasyon veya fonolojik bozukluğu olan birçok çocuğun konuşmalarında büyük bir gelişme olacaktır.
Çocuğum sonunda yetişip bir artikülasyon/fonolojik bozukluktan kurtulabilir mi?
Bazı konuşma bozuklukları ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam edebilir. Bir kişi yaşlandığında, bu sorunları düzeltmek çok daha zordur. Artikülasyon/fonolojik bozukluk tanısı konan çoğu çocuğun konuşma terapisine ihtiyacı olacaktır.
Artikülasyon ve fonolojik bozukluklara ne sebep olur?
Çoğu çocukta, artikülasyon ve fonolojik bozuklukların bilinen bir nedeni yoktur. Bazılarında, bozukluk yapısal bir sorundan veya taklit edilen davranışlardan ve kötü alışkanlıkların yaratılmasından kaynaklanabilir. Sebep ne olursa olsun, çocuğunuzun konuşma terapisti önerilen tedaviye yardımcı olabilir.