Kuzular için kademeli sütten kesim protokolü
Çözüm başlığı: Kuzular için kademeli sütten kesim protokolü
Amaç: Yetiştiriciler için kuzularda sütten kesim stresini azaltmak amacıyla ek yemle konusunda bir protokol sağlamak
Tanım:
Sütten kesim, sadece koyun-kuzu ilişkisi açısından değil, kuzu sağlığı üzerindeki potansiyel etkisi nedeniyle tüm kuzular için en stresli işlemlerden biridir. Kuzularda sütten kesime adaptasyonda güçlük yaşanabilir çünkü kuzularda sütten kesim şoku görülebilir. Sütten kesim sonrası büyüme hızındaki azalmanın gösterdiği şok düzeyi, sütten kesim yaşı ve ağırlığına, sütten kesim öncesi katı yem alımına ve kuzunun sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Emzirme, genellikle doğumla başlayan genç-anne bağının gücünde önemli bir faktördür. Emzirme ile aynı zamanda, ikinci haftadan itibaren kuzuların önünde kaliteli kaba yem, temiz içme suyu ile pelet şeklinde konsantre bir karışım hazır bulundurulmalıdır. Dördüncü haftadan sonra kaba yem tüketimini teşvik etmek için kısıtlı emzirme yapılmalıdır. Kaba yem tüketiminin artması, rumenin morfolojik gelişimini uyarır. Sütten kesim, anne ve yavrunun tamamen fiziksel olarak ayrılması ve aynı zamanda süt ile beslemeden, kaba yem ile beslemeye geçişi olarak tanımlanmaktadır. Koyun yetiştiriciliğinde, ani ayırma olarak adlandırılan geleneksel sütten kesim yöntemi, kuzuların sütten kesilmeden önce herhangi bir işlem uygulanmadan analarından ayrılmasıyla gerçekleştirilir. Kuzuların sütten kesim yaşı 4-16 hafta arasında değişebilmektedir. Kuzuların doğum ağırlıklarının 3-4 katına veya 12-13 kg canlı ağırlıklarına ulaşana kadar sütten kesilmemeleri tavsiye edilir. Sütten kesim ağırlığı, daha sonraki büyüme oranını etkileyen önemli bir faktördür ve kuzuların sütten kesilmesinin belirlenmesinde önemli bir kriter olarak düşünülmelidir. Canlı ağırlık, kuzunun büyüyebilmesi için sütten kesim yaşından daha önemli bir faktördür, sütten kesim kararında dikkate alınmalıdır. Erken sütten kesmenin başarısı, kısmen kuzularda rumen gelişiminin hızına bağlı olmalıdır.
Konu: Besleme
Üretim sistemi: Sütçü / Etçi
Hayvan kategorisi: Damızlık
Sorun: Sütten kesim geçiş yönetimi (Damızlık)
Çözüm düzeyi: Bilgi
Ülke: Türkiye
Nasıl uygulanır
Ek yemle metodunun kullanılması pratik bir yoldur, işte nasıl uygulnacağının rehberi;
- Kuzular için iyi kalite kaba yem ve ikinci haftadan itibaren (10 günlük yaştan itibaren) konsantre bir karışım gerekli olacaktır
- 20 günlük yaştan sütten kesime kadar günde kişi başına 200-250 g ek yem.
- Temiz içilebilir su.
- Ek yem günlük olarak değiştirilir (Koyun sürüsüne eski ek yem verilebilir).
- Yemlikte duran veya oynayan kuzulardan kaynaklanan kontaminasyonu en aza indiren kapalı yemlikler kullanın.
- Genç kuzular için lezzeti yüksek yem maddeleri arasında soya küspesi, öğütülmüş mısır ve yonca samanı bulunur (mümkünse sadece yapraklar verilmelidir).
- Bu rasyonlar %20 ham protein içerecek şekilde formüle edilmelidir.
- Ek yemleme alanı kuru tutulmalı ve iyi bir altlık olmalıdır.
- Ek yemleme alanı, kuzuların çoğunluğunun aynı anda içerisinde olabileceği kadar geniş olmalıdır.
- Sürüngen kapılar, kuzuların girmesine izin vermelidir ancak koyunları dışarıda tutmak için 20 ila 30 cm arasında boşluk bırakılmalıdır.
- Kuzular 4-6 haftalık yaşa geldiklerinde tane yemlerin sindirilebilirliği yükselir. Bu süre boyunca, kuzular kademeli olarak tam bir pelet rasyona veya kırık mısır-ek içeren bir rasyona geçirilebilir (%16-18 ham protein).
Beklenen faydalar
- Kuzular yüksek fiyatlara daha erken pazarlanabilir.
- Rumen gelişimini uyarır.
- Sütten kesimde stresi azaltabilir
Maliyet-fayda analizi
Sütten kesime geçiş yönetimi, bir çiftlikteki en önemli yönetim unsurlarından biridir. Bu dönemde çiftlik gelirini %60’a varan oranda etkileyebilecek çok sayıda kuzu kaybedilebilir. Bu nedenle, kuzularıngeçiş yönetimi için bir stratejiye sahip olmak ve bu dönemi daha az stresle yönetmek, yem verimliliğini ve dolayısıyla düşük maliyetli üretimi artırabilir.
Sürdürülebilirlik analizi
Hayvanlarda daha az stres, yem verimliliğini ve genel refahı artıracaktır. Bu, aynı zamanda çiftçilerin sosyal kabulünü ve imajını da etkileyecektir.
Ön koşullar ve/veya sınırlar:
- Yetiştiricinin koyun işletmesine daha fazla dikkat etmesi ve daha fazla zaman geçirmesi gerekiyor
- Kuzuların emme döneminden, yem geçiş dönemine kadar gözlemlenmesi
- Erken sütten kesim, özellikle genç koyunlar olmak üzere yüksek verimli koyunların laktasyon stresini azaltır.
Bilgi kaynağı / Yararlı bağlantılar
http://www.sheep101.info/201/weaning.html