Tarihçiler, Alman sömürge birlikleri tarafından şimdi Namibya’da gerçekleşen Herero ve Nama katliamlarını 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak değerlendiriyorlar. Windhoek ile yıllarca süren müzakerelerin ardından, federal hükümet bunu tanımak istiyor ve 1904-1908 arasındaki zulümler için özür diliyor. Herero ve Nama için milyarlarca dolarlık mali desteğe rağmen, eylem öncelikle semboliktir: soykırımın tarihsel olarak tanınması, tazminat yapmak için herhangi bir yasal zorunlulukla sonuçlanmamaktadır.
Federal Dışişleri Bakanı Heiko Maas (SPD) Cuma günü yaptığı açıklamada, “Ortak tarihimizin en karanlık bölümüyle nasıl başa çıkılacağı konusunda Namibya ile bir anlaşmaya varmanın” mümkün olduğu için “mutlu ve minnettar” olduğunu söyledi. Şimdi resmi olarak bu olaylara bugünün perspektifinden baktığımızda söz edeceğiz: bir soykırım. “
Anlaşmanın bir kısmı, Namibya için, öncelikle soykırımdan özellikle etkilenen topluluklara fayda sağlamayı amaçlayan 1,1 milyar avro tutarında bir Alman yardım programıdır. Ancak Maas, bundan tazminat talebinde bulunulamayacağını vurguladı.
Almanya’nın mali başarılarının adı müzakerelerde şiddetle tartışılmıştı. Bu açıkça bir tazminat meselesi değildir. Bunun nedeni, 1955 yılında Almanya’da yürürlüğe giren 1948 BM Soykırım Sözleşmesi’nin geriye dönük olarak uygulanmamasıdır.
Almanya, 1884’ten Birinci Dünya Savaşı’na kadar bugünkü Namibya’yı kolonilerinden biri olan Deutsch-Südwestafrika adıyla saydı. 1904’te Herero ayaklanması, Alman yerleşimcilerin eşlerini, topraklarını ve sığırlarını çalmasının ardından patlak verdi. Birkaç gün içinde isyancılar 123 Alman sivili öldürdü.
Alman İmparatorluğu’nun sömürge birlikleri acımasızca tepki gösterdi. Herero’nun Waterberg Savaşı’ndaki yenilgisinden sonra, Alman askerleri hayatta kalan erkekleri, kadınları ve çocukları Omaheke çölüne sürdü ve oradaki su noktalarına erişimlerini engelledi. Alman Güney Batı Afrika kolonisinin o zamanki Alman valisi Lothar von Trotha, Herero etnik grubunun planlı imha emrini vermişti.
Von Trotha, “Alman sınırındaki her Herero, sığır olsun veya olmasın, tüfekle veya tüfekle vuruluyor” dedi. Daha sonra en az 60.000 Herero öldürüldü. Hayatta kalanlar toplama kamplarına gönderildi. 20. yüzyılın başında, şimdi Namibya’da bulunan Herero nüfusu yüzde 40 civarındaydı. Bugün sadece yüzde yedi.
Nama etnik grubu da 1904’te Alman sömürge yöneticilerine karşı ayaklandı. Acımasız zulümde yaklaşık 10.000 kişi öldü. Kurban dernekleri, toplam Nama nüfusunun yüzde 70’inden söz ediyor.
Almanya ve Namibya’da sömürge suçlarının nasıl çözüleceğine dair müzakereler 2015 yılında başladı. Bu süreçte Almanya da sömürge döneminden kalma insan kalıntılarını Namibya’ya iade etti. Devlet Bakanı Michelle Müntefering (SPD) 2018’de düzenlenen bir dönüş töreninde Namibya hükümetinden Alman sömürge döneminin “korkunç adaletsizliğini” affetmesini istedi.
Bazı geleneksel Herero ve Nama temsilcilerinin 2017’de New York’ta Almanya’ya karşı tazminat konusunda federal hükümetle doğrudan müzakereleri zorlamak için toplu dava açmasıyla müzakereler durdu. Dava başarısız oldu – mağdur derneklerinden Alman-Namibya müzakerelerine yeterince katılmadıkları yönündeki eleştirileri devam ediyor.
Namibya özel arabulucusu Zed Ngavirue önde gelen bir Herero olmasına rağmen – Namibya’daki sivil toplum kurban dernekleri görüşmelerin dışında bırakıldı, Berlin Postkolonyal Derneği’nin de üyesi olduğu “Soykırım sona ermiyor!” İttifakından şikayet ediyor.
Herero ve Nama, Vekuii Rukoro ve Gaob Johannes Isaack’ın geleneksel liderlerinden gelen post-kolonyal bir mesajda, Alman-Namibya uzlaşma anlaşması Almanya’nın “PR darbesi” olarak kırılıyor. Rukoro ve Isaack, Namibya’ya yönelik “soykırım nedeniyle” Almanların tazminat talep ediyor – ve dolayısıyla soykırımın uluslararası hukuk anlamında da tanınmasını talep ediyor.