İlik nedir?
Kemik boşluklarını dolduran, yumuşak, damardan zengin doku. İlik; yağ, su, alyuvarlar ve akyuvarlar ihtiva eder. Bazı kemiklerde ise tamamına yakını yağdan meydana gelen "sarı ilik" bulunur. "Kırmızı kemik iliği", kan hücrelerinin yapımında görevlidir
Ana karnındaki hayatta, kan yapımı üç ana yerde vuku bulur. Bunlar karaciğer, dalak ve kemik iliğidir. Doğumdan sonraki birkaç ay içinde karaciğer ve dalaktaki kan yapımı azalarak durur. Bundan sonra kan hücrelerinin yapımını tamamıyle kemik iliği üstlenir.
İlerleyen yıllarla birlikte kemik iliğinin miktarında bir azalma olur. Erişkin bir kişide fonksiyon gören kırmızı kemik iliği uzun kemiklerin uçlarında ve kalça kemiği, göğüs kemiği, kafa kemikleri gibi yassı kemiklerin süngersi dokusu içinde bulunur.
Sarı ilik uzun kemiklerin boşluklarında bulunur. İlerleyen yaşla beraber miktarı artar. Kan kanserlerinde (lösemilerde) habis karakter kazanmış kan hücreleri sarı iliği de işgal ederek orada ürerler. Böylece ilik kırmızı ilik görünüşü kazanır.
Kırmızı kemik iliği insan vücudunun hacim olarak % 3,5-6’sını teşkil eder. Saniyede yaklaşık 2.5 milyon alyuvar ve 50 bin civarında akyuvar kemik iliğinden kana verilir. Mecburiyet karşısında (hastalıklar, kan kaybı, oksijeni az havada yaşama) ilikte normalin 6-8 misli alyuvar imal edilebilmektedir.
Bir mikroskop altında incelendiğinde ilikte çeşitli hücreler ayırd edilebilir. Eritroblastlar kırmızı kan hücrelerinin gelişmekte olan ön hücreleridir. Bunlar çeşitli safhalardan geçerler ve en sonunda nüvelerini (çekirdeklerini) kaybederek alyuvar haline gelirler. Megakaryositler çok çekirdekli dev hücreler olup, kandaki trombositleri yaparlar. Keza Miyeloblastlar ise kandaki lökositlerin (akyuvarların) ana hücrelerini teşkil ederler.
Son yıllarda bütün kemik iliği hücrelerinin bir çeşit "ana hücre"den meydana geldiği ortaya çıkarılmıştır. Bu ana hücrelerden akyuvarları ve alyuvarları yapacak ön hücreler meydana gelir. Bunların gelişmesi ve üremesi ile de kan hücreleri ortaya çıkar.
Sözlükte "ilik" ne demek?
1. Düğme geçirilip iliklemek için giysi, yorgan, çarşaf, yastık kılıfları vb. nin gereken belirli yerlerine iplikle örülerek; parça geçirilerek ya da biye ile yapılan küçük yarık.
2. Kemiklerin iç boşluklarını dolduran kan üretici yumutak doku.
İlik kelimesinin ingilizcesi
n. loop, eye, buttonhole, marrow, medulla, frog, grummet, pith
adj. lukewarm, tepid, warmish, warm