

DEMİRİN
TARİHSEL GELİŞİM?:


Demirciler, eski çağlardan bu yana toplum içinde saygın bir yeri
olan zanaatçılardandır. Orta Asya'da yaşayan türkler arasında,
demir ve ona biçim veren demircinin toplum içinde ayr?bir yeri
vard? Demirciler işbilir, güvenilir, güçl?ve bilgi bir kişiliğin
simgesi sayılırlard? Doğa üst?güçleri olduğuna inanılırd?
Demircilerin Şaman inanışlarına göre kutsal sayılan ate? su, hava
(körük) gibi madenlerle çalışmalarının bunda etkili olduğu öne
sürülür. Demir dekoratif sanatlar alanına 19. yüzyıl sonunda
girmiştir. Bu tür etkinlikler eskiden, çilingir adıyla anılırd?
İlk fırınların ve döküm evlerinin ortaya çıkış?insanlık tarihinde
önemli bir dönüm noktasın?oluşturur. Kesinlikle bir doğu sanat?
olan demircilik Hint-Avrupa istilalar?sırasında yayıldığ?ve
özellikle Ketler bu alanda çok başarıl?oldular.
14. Yüzyılda yeni teknik gelişmeler bu zanaatın bir ölçüde
gerilemesine yol açt? Süslemeler için çelik kalemle kesilmi?
demir levhalar kullanılmaya başland? Yüzyılın sonuna doğru buna
eğe işleri de eklendi. Parçalar?tutturmada da perçin çivilerden
yararlanıld? 15. yüzyıldaysa büyük bir başar?ve gelişme
sağlayacak olan yeni bir yöntemin bulunmas? süslemede geleneksel
demircilik çalışmalarının payın?daha da azaltt? Demir iskeletin
üstüne perçinlenen, çekiçle soğuk olarak işlenmi?sac levhalar
kullanıld? Bu süsleme biçimi özellikle Avusturya, İtalya ve
İspanya'da gelişti. Külçe demiri işleyerek biçimlendirmeye dayanan
bir teknikle birleşerek başarıl?ürünler (korkuluklar, tırabzan
parmaklıklar?) ortaya koydu.
Artık yapıt?oluşturan, demir işçiliğine ve malzemeye özg?
olanaklar değil, mimari ve dekoratif kaygılardır. Demirleri zıvana
ve zıvana diliyle birleştirmeye dayanan yeni teknik bu özelliğin
daha sonraki yüzyılda sürdürülmesini kolaylaştırd? Bunun üzerine
de dövme demirden yapılmış işler çok tutulmaya başland? Bu ilgi
dövme demirin çekiçle işlenmi?sa?levhalarla birlikte
kullanılmas?sonucunu doğurarak kıvrık dal biçimindeki süslemelere
değer kazandırdığ?gibi, daha sonralar?da demir eşyay?çakıllar
ve deniz kabuklarıyla süslemeye dayanan bir anlayış oluşturdu.
Demircilik 18. yüzyılda olduğu gibi bu dönemde de yeni dekoratif
üslubun tanımlanmasına katkıda bulundu. 1930'lardan başlayarak
işlenen maddenin olanaklarıyla sınırlanmış ve ortaya konan yapıtta
demir işçiliğinin ustalığın?görmeyi sağlayan daha geometrik demir
şekilleri yapılmaya başland? Demirciler yeni teknikler arasında,
çalışmaların?niteliğine zarar vermeyecek olan oksijen ya da
elektrik kaynağı, ortaçağın ağır çekicinin yerini alan makineli
çeki? delgi makinesi gibi yeniliklerden yararlanmaktan
kaçınmadılar.
Günümüzde 10 m yüksekliğindeki anıtsal kapılardan, küçük süs
eşyalarına ve mobilyalara kadar çeşitli demir eşyalar
yapılmaktadır.