İnsanların gerçekten inandığı 10 ilginç olay
İnsanların gerçekten inandığı 10 ilginç olay
1770 / Satranç ustası "Türk"
1770'de sahne almış satranç oynayan tuhaf bir aletti. Sahibi Wolfgang von Kempelen makinenin kendi kendine çalışan bir otomat olduğunu iddia ediyordu. Önce seyircilerin makineyi incelemelerine izin veriyor, seyirciler hiçbir şey göremeyince Türk kendisine meydan okuyanlardan birini seçiyordu. Bunların çoğu genelde satrançtan anlamayan tipler oluyordu. Böyle böyle Türk'ün ünü yayıldı, Napoléon Bonaparte ve Benjamin Franklin'le bile maç yaptı.
Ve otomat 84 yıl boyunca kazanmaya devam etti... Peki gerçekten otomat mıydı? 1854'teki imhasına kadar Türk, içindeki bir satranç ustası tarafından yönetiliyordu. Türk'ün gizemi 1857'de, Dr. Silas Mitchell'ın Chess Monthly'ye yazdığı makalelerden sonra çözüldü.
(görsel: 1980'lerde yeniden yapılmış hali)
1835
Ay'daki acayip acayip canlılar
1835'te, 25 Ağustos'la 31 Ağustos arası New York Sun'da İngiliz astronot Sir John Herschel'in teleskopik bir la çığır açan astronomik keşiflerde bulunduğunu iddia eden altı tane yazı yayımlandı. Makaleler Herschel'in "kuyruklu yıldız fenomeniyle ilgili yeni bir teori" geliştirdiğini söylüyordu. Güya Herschel başka güneş sistemlerinde yeni gezegenler keşfetmiş ve "matematiksel astronominin belli başlı sorunlarının neredeyse hepsini çözmüş ya da düzeltmişti." Dahası Ay'da yaşam bulmuştu.
Makaleye göre teleskop insan gibi yürüyebilen bizon, keçiler, tek boynuzlu atlar, kuyruksuz kunduzlar; ağaçlar, okyanuslar, sahiller ve ayın yüzeyine tapınaklar inşa eden yarasa kanatlı insanlar görmüş. Bayağı Lovecraft evreni gibi duruyor. Bu yeni keşifler başladığı gibi son buldu. Yazar eleskobun lensinin "maalesef" Güneş'ten aldığı ışıkla tutuştuğunu tüm rasathanenin kül olduğunu duyurdu.
Birkaç hafta sonra da Sir Herschel iddiaları yalanladı ve New York Sun yazarı Richard Adams Locke ifşa oldu. Ama bu arada New York Sun'a bir ton para kazandırarak gazetenin geleceğini sağlama almıştı.
1869 - Cardiff Devi
Ekim 1869'da Cardiff, New York'ta William C. "Stub" Newell'in ahırının arkasında kuyu kazan işçiler, üç metre boyundaki taş Cardiff Devi'ni topraktan çıkardıklarında dehşete düştüler. Acaba bu paha biçilmez kutsal bir kalıntı mıydı yoksa soyu tükenmiş gulyabani türü bir adam mıydı?
İkisi de değildi. Newell'in taş ustası bir arkadaşının yardımıyla yaptığı bir fosil taklidiydi. Newell ortadaki kandırmacı ancak New York'tan gelen bin küsur kişiye 50 sente Cardiff Devi'ni
gösterdikten sonra itiraf etti. Fosil bugün hâlâ Cooperstown New York'taki Farmer's Museum'da.
1917 - Arthur Conan Doyle ve periler
Cottingley Leeds'den iki çocuk, Elsie Wright ve kuzeni Frances Griffiths gayet başarılı paper cut out'la fotoğraflarını çekerek perilerin ailelerine kanıtlamaya karar verdiler. Tabii ki aileleri bir bakışta perilerin kâğıttan olduğunu anladı ama iki kız iddialarında ayak dirediler. Derken olay, kendi de perilere inanan Sir Arthur Conan Doyle'un kulağına gitti. Doyle tam o sırada perilerin varlığı hakkında bir makale yazıyordu ve iddiasını kanıtlamak için kızların çektiği fotoğrafları kullandı. İşte fotoğrafların "viral"e dönmesi de 1917'ye denk geliyor.
Bundan sonra fotoğraflar tüm dünyaya yayıldı ve pek çok insan perilerin gerçek olduğuna inandı. İki sahtekâr ancak 1980'lerde geçmiş suçlarını itiraf ettiler. Ama bugün bile çok sayıda insan Cottingley'ye perilerin fotoğraflandığı yeri görmek için akın ediyor.