Hitoshi Japonya’da bir iş bulma kurumunun muhasebe bölümünde çalışıyordu. Hesap kayıtlarını gözden geçirirken patronu ondan sahte bir rapor hazırlamasını istedi. O, vicdanının böyle dürüst olmayan bir iş yapmasına izin vermeyeceğini açıkladı. Bunun üzerine patronu onu kovmakla tehdit etti ve sonunda Hitoshi işini kaybetti.
Sonraki aylarda iş bulamayınca artık bu konudaki ümidini yitirmeye başladı. Örneğin bir iş görüşmesinde Hitoshi dürüst olmayan bir iş yapamayacağından bahsedince mülakatı yapan kişi “Tuhaf bir düşünüş tarzınız var!” dedi. Hithoshi’nin ailesi ve arkadaşları dürüst olmak konusundaki kararlılığını koruması için onu cesaretlendirdi, ancak Hitoshi şüpheye kapılmaya başladı. O şöyle dedi: “İnancım konusunda dürüst olmanın iyi bir fikir olup olmadığını düşünmeye başlamıştım.”
Hitoshi’nin yaşadıkları ne yazık ki herkesin dürüstlüğe değer vermediğini gösteriyor. Hatta bazı kişiler dürüstlüğü özellikle iş dünyasında bir dezavantaj olarak görüyor. Güney Afrika’da çalışan bir kadın “Etrafım dürüst olmayan kişilerle dolu ve bazen onlara uymak konusunda büyük bir baskı görüyorum” diyor.
Günümüzde sahtekârlığın en yaygın türlerinden biri yalan söylemektir. Massachusetts Amherst Üniversitesi’nde psikolog olarak çalışan Robert S. Feldman’ın birkaç yıl önce yaptığı bir çalışma sonucunda, yetişkinlerin yüzde 60’ının on dakikalık bir sohbette en az bir kere yalan söylediği ortaya çıktı. Feldman şunları diyor: “Bu çok şaşırtıcı bir sonuçtu. Yalan söylemenin günlük yaşamımızda bu kadar yaygın olduğunu bilmiyorduk.” Sizce de kendisine yalan söylenmesinden nefret eden çoğu insanın başkalarına yalan söylemesi ilginç değil mi?
Yalan ve hırsızlık gibi dürüst olmayan davranışlar günümüzde neden bu kadar yaygın? Bu davranışlar toplumu nasıl etkiliyor? Daha da önemlisi bu tür davranışlardan nasıl kaçınabiliriz?