Martineau, Harriet
Martineau, Harriet (1802-1876) Harriet Martineau, etkili denilebilecek ilk kadın sosyologdur. İngiliz olan Martineau, ilk sistematik bilimsel incelemesini sosyoloji disiplini içinde yazmış, toplumsal kurumların değişik ülkelere göre karşılaştırmalı incelemesini yapmış ve Auguste Comte’un Pozitif Felsefe Dersleri’ni (Cours de philosophic positive) İngilizce’ye ilk çeviren kişi olmuştur. Profesyonel ve üretken bir yazar olan Martineau, çoğu toplumsal-bilimsel bilgiyi -roman biçiminde ortaya koyarak- popülerleştirmiş, feminist, eleştirmen, sosyal bilimci ve ateist olarak, kölelik ve “Kadın Meselesi” konularındaki eylemciliğini, kadınlar için eşit siyasal, ekonomik ve toplumsal haklar argümanlarıyla birleştirmiştir.Bugün artık sosyoloji adını almış olan alanda, pek çok öncü metodolojik, kuramsal ve kendine özgü araştırmalara girişmiş; araştırmalarında kadın hakları analizi, biyografi, özürlülük, eğitim, kölelik, tarih, imalat, iş sağlığı ve din gibi konulara eğilmiştir.En çok bilinen eserlerinden birisi, Amerikan ahlâk ilkelerini gözlemlenebilen toplumsal örüntülerle karşılaştıran ve retorik ile gerçeklik arasındaki uçurumun büyüdüğüne dikkat çeken Society in America’d\r (1873). Martineau’nun How to Observe Morals and Manners (1838) adlı çalışması ise tartışılabilir olmakla birlikte, sosyolojideki ilk sistematik bilimsel incelemedir.Martineau bu çalışmada, özneler arası düzeyde doğrulanabilir ve gözlemlenebilir verilerle gözlemlenemeyen kuramsal konuları uzlaştırma ikilemine pozitivist bir çözüm taslağı çizer.Aile, eğitim, din, piyasalar ve kültür gibi başlıca toplumsal kurumlar üzerine araştırmalar ortaya koymanın yanı sıra, klasik metodolojik problemler olan yanlılık, örnekleme, genelleme, doğrulama ve görüşmeler gibi meseleleri de çözmeye çalışmıştır. Marx, Weber ya da Durkheim’dan çok önce toplumsal sınıf, intihar, dinlerin biçimleri, ev içi ilişkiler, suçluluk ve kadının statüsü hakkında incelemeler yapıp yazılar yazan Martineau’nun sonraki yıllarda sosyologlar tarafından göz ardı edilmesi, çoğunlukla günümüzde de görülen akademik sosyolojinin kadın sosyologları gündem dışında tutmasının birömeği sayılmıştır.