Coğrafi Keşifler
Coğrafi keşifler, 15. yüzyıl ve 16. yüzyıllarda Avrupalılar tarafından yeni ticaret yollarının bulunması amacıyla başlatılan ve yeni okyanusların ve kıtaların bulunmasıyla gerçekleşmiş olan keşifleri ifade eder.
Bilimsel bir merak ve yeni ufukların keşfedilmesi duygusu söz konusu olmakla birlikte temelde bu keşifler özellikle 15. yüzyıldan itibaren açık bir şekilde ekonomik nedenlerden kaynaklanmıştır.
İlk keşif denemeleri, Atlantik okyanusu ve Afrika kıyılarına doğru, 14. yüzyılın başlarında Fransız ve Cenevizli gemiciler tarafından yapılmıştır. Kanarya adaları ve Azor Adaları’nın keşfedilmesi bu girişimlerin sonucudur.
Coğrafi Keşiflerin Nedenleri
- Avrupa’da coğrafya bilgilerinin artması ve gemicilik deneyiminin çoğalması
- Pusulanın öğrenilmesi
- Avrupa’nın kendinde olmayan fakat Doğu uygarlıklarında olduğunu bildikleri zenginliklere ulaşmak için yeni, kısa ve ucuz yol arayışı
- Özellikle İspanyol ve Portekiz krallıkları tarafından değerli madenlere ulaşılması için gemicilerin desteklenmesi
- Hristiyanlık dininin ve Avrupa kültürünün yayılmasının istenilmesi
Kristof Kolomb 1492’de Amerika Kıtası’na ulaştığında, gerçekte hem daha ucuz hem daha kısa yoldan Asya’ya ulaşma arayışı içindeydi. Çünkü buradan baharat ve benzeri maddeleri ucuz ve hızlı taşımak gibi bir sorun söz konusuydu. Portekizli gemici Bartolomeu Dias’ın Ümit Burnu’nu bulmasından sonra Vasko dö Gama, buradan dolaşarak Hint Okyanusu ve Hindistan’a ulaştı.
Portekizli Macellan ve Del Kano, dünyayı dolaşarak geçtiler ve bunun sonucunda dünyanın yuvarlaklığına dair kesinleştirici sonuçlara ulaşmışlardır. Venedikli gezgin Marko Polo Asya gezilerinin anlatımlarıyla Avrupa’nın Doğu uygarlıklarını tanımasını sağlamıştır.
Coğrafi Keşiflerin Sonuçları
Coğrafi Keşiflerin Ekonomik Sonuçlar
- Avrupa’da ticaret canlandı ve zenginlik arttı .
- Yeni ticaret yollarının bulunması ile ipek ve baharat yollarının önemi azaldı.
- Deniz ticareti kara ticaretinden daha karlı hale geldi.
- Akdeniz limanları önemini kaybetti,Atlas okyanusu kıyısındaki limanların önemi arttı .
Coğrafi Keşiflerin Siyasi ve Sosyal Sonuçları
- Afrika,Amerika,Avustralya ve okyanuslar keşfedildi.
- Önce İspanyollar ve Portekizliler,daha sonra Hollandalılar ve İngilizler büyük bir sömürge imparatorluğu kurmaya başladılar.
- Yeni keşfedilen yerlere Avrupa’dan büyük bir göç dalgası gitti.
- Yeni kültürlerle etkileşti.
- Yeni ırklar,bitkiler ve hayvanlar tanındı.
- Rönesans’a zemin hazırladı.
Coğrafi Keşiflerin Dini Sonuçları
- Avrupa’da Hristiyanlık inancı sarsıldı.
- Yeni keşfedilen yerlerde Hristiyanlık yayıldı.
- Kilise yeni keşfedilen yerlerde Avrupa kültürünü yaydı.
Coğrafi Keşifler Hakkında Ek Bilgiler
Coğrafi Keşifleri Yapan Kişiler
- Fransız ve Cenevizli Gemiciler
- Kristof Kolomb, Cenovalı kaşif, gezgin ve sömürgeci. İspanya’nın Katolik Kralları himayesinde Atlas Okyanusu’nu aşan dört sefer yaptı. Bu seferlerinde Hispanyola Adası’nda, Yeni Dünya’daki İspanyol Kolonizasyonu’nu başlatan kalıcı yerleşimler kurdu.
- Bartolomeu Dias, Bartolomeu Dias, Portekizli denizci ve kâşif. Afrika kıtasının güney ucu olan Ümit Burnu’nu ilk kez gemiyle dolaşan kişidir.
- Vasco da Gama, Keşifler Çağı’nda yaşamış, Avrupa’nın en başarılı kaşiflerinden olan, Avrupa’dan çıkıp doğrudan Hindistan’a giden ilk kişi olarak bilinen, Portekizli denizcidir.
- Ferdinand Macellan, Portekizli denizci, gezgin ve kâşif. İspanyol İmparatorluğu’nun desteğiyle denize açıldı. Hikâyesi, bu seyahate eşlik eden Antonio Pigafetta’nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır.
- Juan Sebastián del Cano, sonra Elcano İspanyol kaşif, denizci. Macellan seferine katılan gemilerden Concepcion’a kumanda etti. Sefere katılan son gemiyi 1522 yılında Avrupa’ya ulaştırdı. Dünya turunu yapan ilk Avrupalı denizcidir.
- Marco Polo, İtalyan gezgin. Ünlü kaşif ve tüccar Niccolo Polo’nun oğludur. Bazı kaynaklar Marco Polo’nun aslında Macar olduğunu ve Dalmaçya’nın Korcula adasında doğduğunu bu ada o zaman Venedik protektorası olduğu için Venedikli ve İtalyan bilindiğini söyler.