Fransa’nın Alsas bölgesindeki Hartmann tepesi “Ölüm Dağı” olarak adlandırılıyor. Zira 4 yıl süren birinci dünya savaşı sırasında Hartman tepesinde 30 bin Alman ve Fransız asker can verdi.
Alman tarihçi Gerd Krumeich o dönemde yaşananları anlattı:
“Burada Hartmann’da göze göz dişe dişti! Duygu dolu bir yerdi. Çığlıklar atan insanların sesini bile düşünmek istemiyorum. Dövüşerek birbirlerini feci şekilde yaralıyorlardı. Tüfek ve gaz kullanıyorlardı. Sadece tanklar dağların tepesine ulaşamıyordu.”
Alman tarihçi Gerd Kroumaich savaşın başlangıcında bölgenin stratejik bir yer olduğunu söyledi:
“Bu savaşlar başlangıçta çok önemli olabilirdi. Ancak savaş daha sonra hızlı bir şekilde başka cephelere doğru yayılmaya başladı. Ancak çatışmalar burada 1918’e kadar devam etti. Absürt bir tarafı var zira acıları daha da derinleştiriyor.”
Savaş sırasında Hartmann tepesi sembolik bir öneme sahipti. En kanlı savaşlar 1915 yılında yaşandı. Kanlı savaşlardan birçok iz kaldı. Sığınaklar, yer altı galerileri görülüyor.
30 bin Fransız ve Alman askerin burada öldüğü söyleniyor. Çoğu bu mezarda bulunuyor. Ancak anıtlar sadece Fransız askerleri için yapılmıştı.
Birinci Dünya Savaşı’ndan 1 asır sonra Alman ve Fransız hükümetleri birlikte müze kurmaya karar verdi. Dostluk ve barışı simgeleyen törenlerin sembolik açıdan burada yapılması kararlaştırıldı.
4 yıl süren büyük savaş 10 milyon kişinin ölmesine sebep oldu. 20 milyon kişi ise yaralandı. Savaş, Kuzey Denizi’nden Orta-Doğu çöllerine kadar uzanıyordu.
Gerd Krumeich bugün olaylara daha iyi ışık tutulduğunu söyledi:
“Bugün I. Dünya Savaşı’nı anlamak daha kolay zira genel anlamda incelenebilir. Daha önce askeri tarih hiç bu kadar geniş kapsamda ele alınmamıştı.”
Almanya bu olaylara yeterince ilgi göstermediği için ulusal parlamento tarafından eleştiri yağmuruna tutuldu. Almanya, Fransa ve İngiltere’nin bu konuda yaptığı harcamaların oldukça gerisinde kalıyor.
Gerd Krumeich sözlerine şöyle devam etti:
“Almanya’da Fransızların “yas topluluğu” olarak adlandırdıkları olayı gerçekleştirmedik. Bu ailelerde nesilden nesile aktarıldı. Biz bunu Almanya’da yapmayı başaramadık. Fransa’da I. Dünya Savaşı hatıraları geçmişteki kadar canlı değil. Savaşa katılanlar ölünce bazı şeyler hafızalardan silinmeye başlandı. Ancak büyük savaş ülkeyi yakından ilgilendiren bir olay olarak hala Fransa’da hafızalarda yerini koruyor.”
Tarihçi Gerd Krumaich anıtlar ile ilgili tartışmanın yıllardır sürdüğünü söyledi:
“Alman askerlerini anıtlar ile hatırlamak gerçekten çok önemli. Uzun yıllar tartışıldı bu konu ve sonunda gerçekleşti. Hem Alman hem Fransız askerlerini birlikte anmak Alsas bölgesine has bir durum. 3 Ağustos’ta Hartmann anıtıyla mümkün olacak.”
Avrupa Birliği zor bir dönemden geçerken ve ekonomik krizden çıkmaya çalışırken sık sık birlik ve beraberlik çağrıları yapılıyor.