2014’ün sonlarında, ev tipi saç boyası serisi Garnier Nutrisse’nin yeni reklamında 3 numaralı arkadaşı oynamam için işe alındım. Şirket, çevrimiçi ve başka yerlerde kullanacakları benzerliğim için bana 100 dolarlık bir ödeme teklif etti.
O maaş çekini, Brooklyn’in endüstriyel ıssız bir bölgesindeki çekim yerine gidip gelen bir taksiye harcadım ve bu, “Otomatik Portakal” türünden bir endişeye ilham verdi. Bu, birçok aktörün, özellikle sendikasız veya yetenek temsilcisi olmadan çalışan aktörlerin almak zorunda olduğu bir risktir. Pazarlama ekibi, reklamlarında “yıldız” olması için YouTube’un en iyi moda ve güzellik blog yazarlarından birini seçmişti. Annesi sette yanıma oturdu.
“Bunu eğlenmek için mi yapıyorsun?” diye sordu.
“Üzgünüm?” Sahne çalışması sınıfım için ezberlediğim “Pygmalion” senaryomu buruşturarak cevap verdim. Yüzündeki ironiyi ararken tek düşünebildiğim, çocukluğumu sahnelerde nasıl geçirdiğim, 16 yaşında Lee Strasberg’in “Metodu”nu çalışmak için kalabalık bir pansiyonda yaşadığım ve sonunda müzikal tiyatro okuluna gitmek için New York’a taşındığımdı. “Hayır, bu benim işim.”
O sıralarda, kast direktörleri bir oyuncunun YouTube abonesi veya Twitter ve Instagram takipçisi sayısını sormaya başladı. Artık eğitimli sanatçılar istemiyorlardı; kişilikler istiyorlardı. Ürünlerini sürekli olarak çevrimiçi pazarlamaya yardımcı olabilecek biri.
2023’te, SAG-AFTRA üyelerinin Sinema ve Televizyon Yapımcıları Birliği’ne karşı Yazarlar Birliği grevine katılmasıyla, oyuncudan çok kişiliğin değeri artık oyuncuların bütünlüğüne yönelik birçok tehditten biri haline geldi.
SAG-AFTRA, akış hizmetlerinin ve yapay zeka teknolojisinin Hollywood’un mevcut yaratıcı manzarasını nasıl dönüştürdüğünü ve tehdit ettiğini etkileyici bir şekilde anlattı. Ancak bu tartışmanın merkezinde yeni teknoloji veya yapay zeka yer almıyor. Sendikanın argümanının özü, aktörlerin nihayet çalışmaları için uygun bir tazminatı hak etmeleridir. 2023’te mesleğimiz birdenbire krize girmiyor. Oyunculuklar hep kriz içinde oldu.
Bir aktör zamanın %90’ında işsizdir. Çoğu, günlerinin çoğunu, kiralarını ve elektrik faturalarını ödeyebilmek için beceri setleri veya tutkularıyla hiçbir ilgisi olmayan bir işte çalışarak geçiriyor. Birini “The Marvelous Mrs. Maisel”in bir bölümünde izledikten sonra Noel’de bir mağazada yürüyen merdivenle çıkarken onu bir cin gibi giyinmiş halde görmek mantıksız değil. Ayrıca, bir aktörün bir yıl Broadway’de ilk kez sahneye çıkmasını ve sonraki partide onu bir Tony ödül töreninde ordövrleri geçerken bulmasını görmek de mantıksız değil.
Uzun bir şov için bir sözleşme olmadıkça, bir aktör nadiren art arda birçok kez çalışma fırsatı bulur. Yapsalar bile, sektörde yenilerse, genellikle sendikasız başlarlar, düşük bütçeli yapımlarda çalışmak zorunda kalırlar ve çok az para alırlar. Çekimleri tamamlamamız için planlanan zamandan saatler sonra çekim yaptığımız bir sette bulunduğum zamanları sayamıyorum.
Ağırlıklı olarak sinema ve televizyonda çalışmış olmama rağmen SAG-AFTRA’ya hiç katılmadım. Tiyatro birliği Actors Equity’nin bir parçasıydım. Aktörler, büyük ölçekli projelerde çalışmak ve daha fazla para kazanmak umuduyla bu sendikalara katılıyor, ancak bazen sendika kartı çok az fark yaratıyor. Bir keresinde hem sendikalı hem de sendikasız oyuncuların aynı şovda çalışabileceği bir sözleşmeyle New York’ta bir oyun prodüksiyonu yaptım – ama benim gibi sendikalı oyuncular üç aylık provalar ve performanslar için 300 dolar alırken, sendikasız oyuncular hiçbir şey almadı.
Aktörler uzun zamandır dahil edildikleri ve bunun için para aldıkları için minnettar olmaya şartlandırılmışlardır. Sanatımızı yapmak anlamına geliyorsa, çok az şeyle yetinmeyi çok erken öğreniriz. Kendimize işin küçük bir maaş çekiyle gelebileceğini, ancak teşhirin daha büyük ve daha iyi fırsatlara yol açabileceğini söylüyoruz. Akış yardımcı olmadı; günümüz piyasasında, ticari ve kritik başarı genellikle adil ücrete dönüşmekte başarısız oluyor. Bir oyuncu, yıllarca hiçbir ilerleme kaydetmeden, iki yakayı bir araya getirmek için mücadele ederek, arzulanan döngüye düşebilir. Bazıları tutkularından tamamen vazgeçmeye karar verir.
“Bunu eğlenmek için mi yapıyorsun?” yıllardır uğraştığım bir soruydu. Dürüst bir cevap şöyle olurdu: “Hayır. Her zaman fakir olmak, her gün yapmak istediğim türden bir işi yapamamak ve kızınız gibi YouTube yıldızları yüzünden roller için aranmak benim eğlence dediğim şey değil.
Okula geri dönmek için oyunculuğa uzun bir ara verdiğimde bir aydınlanma yaşadım. Tüm bu zamanımı kendimi istisnai ve önemli göstermeye çalışarak harcamıştım çünkü bir sektördeydim ve beni ve benim gibi pek çok kişiyi küçük hissettirmeye çalışıyordum.
Oyuncular her zaman değerli olmuştur. Bu nedenle SAG-AFTRA üyeleri, şu anda ihtiyaç duydukları maaş ve görünürlüğü feda etmek için grev yapmaya isteklidir. Her zaman kötü bir anlaşma yapmaktan yoruldular.
Maria Prudente, Columbia Üniversitesi’nde SIGNAL: Tech and Society Lab için bir yazar, aktör ve araştırmacıdır.