Astana’da, Başkan şöyle dedi: “Derhal“ yıkıcı teorileri ”kabul etmediğimi söyleyeceğim. Afganistan'daki uluslararası koalisyon operasyonunun aktif aşaması sona erdiğinde bölgeyi 2014'ta belirli bir “X saate” yaklaştırarak, geri sayım sayacının zaten açık olduğunu sanmıyorum. Bunun gibi bir şey olmayacağından eminim. Benzer senaryo istekli ya da korkutucu olmasına rağmen. Açıkçası konuşursak, bugün Orta Asya bölgesinin dış algısında geçmişin güçlü bir ataleti var. ” Bu, Afganistan'da her zaman ciddi bir çıkar çatışması olduğu göz önüne alındığında çok ince bir ifadedir. Bu mücadelenin önemli anlarından biri şimdi, uluslararası koalisyon birliklerinin Afganistan'dan ayrılması gerekeceği 2014 sonrası durumun gelişmesinin olası senaryoları ile bağlantılı.
Felaket senaryolarının, özellikle bazı Rus siyaset bilimciler arasında çok popüler olduğu bilinmektedir. ABD’nin Afganistan’dan çekilmesinin kaçınılmaz olarak Taliban’ın gücüne yol açacağını vurguladılar ve bu bağlamda Orta Asya ülkelerinin güvenliğini tehdit eden büyük çapta tehditler var. Afganistan’da Orta Asya kökenli militanların 2014’ten sonra bölge devletlerine karşı aktif adımlar atmaya hazır oldukları konusunda eğitim konusunda da aktif fikirler var. Genellikle, Sovyet ordusunun 1989’ta Afganistan’dan çekilmesi ve Najibullah rejiminin 1992’e düşmesi ve ardından Taliban’ın gücünün yükselmesine katkıda bulunan kaos saldırısı ile paralellikler çiziliyor.
Buna göre, bölge ülkelerinin, 2001 arifesinde var olan durumun olası bir iyileşmesi için hazırlanmaları gerektiği sonucuna varmak mantıklı. Ardından Afganistan iki parçaya bölündü; Rusya ve İran Kuzey İttifakını destekledi ve Pakistan - Taliban.
Burada, bölgedeki çıkarların jeopolitik mücadelesinin özünün esas olarak Rusya ve Çin’in, kendileri için stratejik olarak önemli olan Orta Asya’ya, yani ABD’yi kastettikleri üçüncü ülkelerin çıkarlarının nüfuz etmesini önleme arzusuyla bağlantılı olduğunu aklımızda tutmalıyız. Aynı zamanda, doğal olarak İran'ın modern liderliği, topraklarının stratejik olarak kuşatılmasını istemeyecekti. Taliban ve Pakistan eylemlerinin arkasında, çıkarlarına doğrudan tehdit oluşturduğunu gördü.
Yani, 2001’e kadar, Rusya’nın ve İran’ın çıkarları, Pashtun hegemonyasını kurma umutları konusunda ciddi endişeli olan Afganistan’daki kuzey ulusal azınlıkların çıkarlarıyla aynı zamana denk geldi. Şu anda jeopolitik çıkarlar mücadelesinin özü değişmedi, ancak hem Afganistan'ın içinde hem de çevresinde değişiklikler oldu.
Afganistan'daki uluslararası koalisyon birliklerinin geri çekilmesi, 2014’te ilan edildiğinde, ulusal azınlıkların (Kuzey İttifakı) ve Peştun’ların (Taliban) muhalefetiyle ilgili durumun geri kazanılacağı muhtemel olduğu söylendi. Bu temelde Afganistan'daki durumun gelişmesi ile ilgili gelecek planları yapıldı. Bu nedenle, Rusya'nın 2011'taki niyeti, İran'ın SCO'ya dahil edilmesini sağlamak, sonra Çin'in itiraz ettiği niyeti. Bu, Afganistan'daki eski Kuzey İttifakının yapılarının restorasyonu için çeşitli projelerin 2011 - 2012'indeki çıkması ile de bağlantılıydı.
İran’ı SCO’ya dahil etme fikri, Afganistan’daki durumun gelişimi bağlamında kesin olarak önem taşıyordu. Çünkü İran’ın tarihsel olarak, başta Hazara Şiileri ve Taciklerin arasından olmak üzere birçok Afgan grubu üzerinde etkisi oldu. Katılımı olmadan, Kuzey İttifakını restore etmek son derece zor olacak.
Ancak, 2011’te, İran ile uluslararası toplum arasında nükleer meselelerle ilgili akut bir çatışma süreci başladı. Doğal olarak, bu durumda, Pekin, kendisini SCO'ya üye olsaydı kaçınılmaz olacak olan İran'ı koruma zorunluluklarıyla bağlamak istemiyordu. Dahası, Çin’in en azından ihracat-ticaret dengesi veya Güneydoğu Asya’daki durumun gelişimi konusunda Amerikalılarla ilişkilerinde daha geniş bir gündemi vardı. Pekin’de ABD’nin Afganistan’dan ve dolayısıyla bölgeden çekilme konusunda konuşmaları konusunda da oldukça dikkatli davrandılar.
Ek olarak, 2012’te, Afganistan’dan ABD’nin tamamen geri çekilemeyeceği açıktı. Bir yandan Amerikalılar, 8'tan 12'a binlerce askerin eğitmen olarak ayrılacağını açıkladılar. Öte yandan, Tokyo’da uluslararası toplumun 150 bin kişide ordunun bakımı ve en ilginci de neredeyse 300 bin
Bu koşulların her ikisi de ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi hakkında konuşmanın erken olduğunu ve orada mağlup edildiklerini öne sürüyor. Aksine, Amerikalıların sözde Irak senaryosunu uyguladıklarını söyleyebiliriz. İlk önce, yerel isyancılara karşı etkin bir savaş yaptıklarını, daha sonra iki yıl boyunca 60 bin askerini terk etmelerine rağmen askerlerinin geri çekildiğini açıkladı. Aynı zamanda, Irak'ta, ana toplulukların, Kürtlerin, Şiilerin ve Sünnilerin aslında kendi silahlı kuvvetleri dahil olmak üzere özerkliğe sahip olmaları ve ABD'nin hakemlik yapması gerçeğiyle sağlanan dengesiz bir denge var.
Dolaylı olarak, bu Afgan polisinin finansmanı hakkındaki bilgilerle doğrulanır. Gerçek şu ki, Irak’ta yeni Amerikan politikası, Sünni aşiret milislerinin (yaklaşık 200 bin avcı uçağı) ABD’nin eski rakipleri arasında oluşması ve hizmetlerinin ödenmesiyle başladı. Afganistan'daki yüz binlerce polis memurunun, yabancı bir varlığa direnmeye aktif olarak katılan Pashtun kabileleri de dahil olmak üzere bölgesel liderlerin oluşumları olduğu varsayılabilir.
Doğal olarak, yerel polisin hizmetlerinin ödenmesi, ülke illerinde kişisel nüfuzlu insan gruplarının meşrulaştırılmasını gerektirir. Yanıt olarak, kontrolleri altındaki bölgelerde güvenlik sağlamalıdır. Bu, yerel güçlerin, özellikle de Pashtun kabilelerinin sadakatini sağlamak için çok eski bir uygulamadır. hikayeler Afganistan, kabilelerin merkezi hükümetin sıkı kontrolü altında olduğu ve onlarla pazarlık etmelerinin gerekmediği bir zamanlar emir Abdurrahman'ın altındaydı.
Mart ayının ortalarında, Badakhshan'ın kuzeyindeki Warduj ilçesinde eski SSCB'den göçmen olan radikal muhalefet militanları tarafından yakalanmanın son tarihi çok açıklayıcı. Bu hikaye, 2014'tan sonra Afganistan'daki kaos kavramına mükemmel bir şekilde uyar. Ayrıca Badakhshan, Tacik-Afgan sınırına kolay erişime sahiptir. Ancak, nisan ayının başlarında, Wardujalı militanlar nakavt edildi ve Savunma Bakanı Bismillah Khan operasyona şahsen talimat verdi.
Afgan Savunma Bakanı, milletten bir Tacik, uzun zamandır Şah Shah Massoud'un yardımcısı olan Panjshir klanının bir temsilcisidir. Afganistan'daki Tacik askeri-politik seçkinler için Badakhshan, stratejik olarak önemli bir yer, Panjshir Boğazı'nın bulunduğu Kabil'in kuzeyindeki Tacik dağlık bölgeye Tacikistan ile bağlantılar sağlıyor. Aslında bu onların sorumluluk alanı. Aniden Badakhshan'ı kaybederlerse, bu durum Afganistan'daki gelecekteki güçlerin uyumu konusundaki konumlarını zayıflatacaktır.
Irak senaryosunun bir dereceye kadar Afganistan'da uygulandığını varsayarsak, bir grubun gücü ve etkisi, kontrolündeki bölgedeki durum için yetenekleri ve sorumluluğu ile belirlenecektir. Böyle bir yaklaşım, ülkedeki temel siyasi güçlerin çıkarlarınadır. Yeni bir iç savaş başlatmak istemeyeceklerdi, şu anki durum, özellikle uluslararası toplumdan sağlanan geniş çaplı fonlar göz önüne alındığında, çok daha karlı. Bu nedenle, Panjshertsy Tacikliler, Afganistan'ın gelecekteki yapısı hakkında anlaşmaya varma sürecine açıkça katılıyorlar; Amerikalıların 10 bin danışmanları ve finansal yetenekleriyle hakem olarak hareket edecekler.
Ancak öyleyse, o zaman 2014'tan sonra kıyamet beklemenin bir anlamı yoktur. Bu nedenle Başkanın ifadesi
Nursultan Nazarbayev, çok doğrulandı ve Kazakistan’ın çoklu vektör politikasının çıkarlarından kaynaklanıyor. Özellikle, 2014’ten sonra sorun beklemememiz gerektiğine dikkat çeken Devlet Başkanı, CICA, SCO, CSTO, AGİT’ten oluşan bölgedeki güvenlik sisteminin “tüm sisteme bütünlük sağlayan” dengede olduğunu belirtti. Bu sayede, konumumuz 2012’te CSTO’yu yeni terk eden Özbekistan’la karşılaştırılabilir.
Elbette, belirli bir güvenlik riski her zaman mevcuttur. Özellikle büyük güçler arasında böyle bir rekabet olduğunda, ancak Kazakistan istemeyerek de olsa çok başarılı. Cumhurbaşkanı’nın “Orta Asya ülkelerine ulusal çıkarlarını göz önünde bulundurmadan dış etki nesnesi olarak muamele etmenin jeopolitik miyopi gösterisinden başka bir şey olmadığı” ifadesine dikkat etmek önemlidir. Dışişleri Bakanının bağımsız bir dış politika konusu olduğumuzu açıkça vurgulaması son derece önemlidir. Çünkü, büyük güçler arasındaki bir çıkar çatışmasının nesnesi olmak, durumun son derece istenmeyen bir gelişmesidir, çünkü aslında, bu çatışmanın içindeki bir tarafın tarafını tutmaktadır. Dış politikada bağımsızlığın kaybı veya politik duruma bağımlılığı, zayıf ülkelerin sayısıdır.
Kazakistan için ekonominin gelişimi büyük önem taşıyor ve önceliklerden biri, Orta Asya'nın eski geçiş potansiyelinin restorasyonu. Niteliksel olarak yeni bir temelde, bölgenin kalkınmasında meydana gelen değişimleri dikkate alarak. Bu nedenle, Başkan, Batı Çin - Batı Avrupa yolundan Trans-Afgan doğal gaz boru hattına (TAPI projesi) kadar ulaştırma projelerine odaklandı. İkinci durumda, güvenlik alanı dahil olmak üzere hala birçok sorunun olduğu açıktır, ancak ekonomik kalkınmanın öncelikleri konusunda genel bir eğilim vardır. Aynı Afganistan kendi başına nasıl para kazanılacağını da öğrenmeli. Hepimiz katı yüzleşme mantığından uzaklaşmaya çalışmalıyız.son on yılda.