da "Sinir Bozan'dır. Duruşma sırasında Ivan bu eylemi la firik çimekle suçlu bulunur ve suçu üzenne almaya çalışır. Ancak adalelin gaddarca ihlal edilmesiyle, masum Dmilri mahkûm edilir. Son sahnede ailenin çocukları, yaşlılarına nasıl ııyuın içinde yaşanacağını gösterirler. 1 Karamazov Kardeşler'in (1880) yaratıcısı Eeodor Dosıoyevski idi 2 Bu kitapla ömiirboyu siiren yazma uğraşı sonucunda ortaya çıkan birçok temayı ve içgörüyij yeniden işledi. Sigmund Kreud'un görüşüne göre bu "yazılmış en muhteşem romandır". Dosloyevski'nin Yaradan hakkında Dosioycvski'nin kendisinin hiçbir kuşkusu yoktu. Dosıoyevski, Engizisyon üstadı Azamı Efsanesini. Avrupa edebiyatının Hıristiyan Kilisesine yaptığı en derin eleştiri olarak icat etli. Burada totaliterliğe ahlaki itirazları önceden tahmin eder. Kurgusal bir olay hayal eder. Bu, hem yazarın Katolikliğe karşı ön yargılarını hem de Hıristiyanlığın temel birliğine duyduğu inancı çok iyi sergiler. Yüzeyde Dostoyevski bir Rus şoveniydi. "Acımasız" Yahudileri sevmiyordu; genellikle suçlu olarak gösterdiği Katolikleri, özellikle de Polonyalıları küçük görüyordu ve sosyalistlerden nefret ediyordu. Rus Ortodoks Kilisesini adının beyan elliği şey, yani tek Gerçek İnanç olarak görüyordu. "Batıda artık Hıristiyanlık diye bir şey kalmadı" diye atıp lultıyordu: "Katoliklik kendini putperestliğe dönüştürüyor, bu arada Protestanlık da hızla ateizme ve değişken eliğe doğru gelişiyor." 3 Formülü şuydu: "Katoliklik = Özgürlüksüz Birlik; Protestanlık = Birliksiz Özgürlük; Ortodoksluk = Birlik İçinde Özgürlük ve Özgürlükte Birlik." Birçok eleştirmen Dosloyevski'nin Engizisyonun iddialarını Isa'makilerden daha güçlü bir şekilde ortaya koyduğunu kabul eder. Kilise ile inancın karşılaşmasında, inanç kaybediyor görünür. Hanlığa inançtan daha az değer verdiğinden, muhtemelen yazarın niyeti de buydü. "Bana İsa'nın doğrunun dışında olduğu kanıtlansaydı bile" diye yazar bir yerde, "yine de Isa ile kalırdım." 4 Dosloyevski'nın Batı eleştirisi sürekli ve ısrarcıydı (ki bu da Batılı entelektüeller arasında yıldız olmasını açıklayabilir). Yine de Hıristiyanlığın bölünmesini sonunda alt edilebilecek bir Kötülük anı olarak gördü. Kötülüğün fethedileceğine ateşli bir şekilde inanıyordu. Günah ve acı. kuriarılmadan önce geliyordu. Kilisenin rezaletleri Hıristiyanlığın uyumu için gerekli bir başlangıçtı. Bu akıl yürütmede İspanyol Engizisyonunun saldığı dehşei Hıristiyanlığın nihai zaferinin göstergesiydi. Kalbinin derinliklerinde bu eski gerici, evrensel bir Hıristiyan ve ruhani anlamda sofu bir Avrupalıydı. Hepsinden Öte Dosıoyevski inancın iyileştirici gücüne inanıyordu. Karamozov Kardeş/erin başlık sayfasına şu şiiri eklemişti; "Sahiden de sana şunu söylüyorum: Bir buğday tanesi toprağa düşüp ölmedikçe, yalnız olduğu yerde durur. Fakat eğer ölürse, çok daha fazla meyve verir."*' Bu sözlerin aynısı mezar taşına kazındı.
PROPAGANDA PROPAGANDA çalışmalı inancın vc insanların kendi doktrinlerini digerlcrininkinc karşı yayma kararlılığının çocuğudur. Kökenleri kuşkusuz dini âlemde bulunur. Özellikle nel'rei ve ön yargılara hitap etliğinde en çok başarı sağlayan propaganda, özünde taraflıdır. Bütün dürüst eğitimlerin ve bilgilerin atili tezidir. Propagandanın çok elkili olabilmesi için sansürün yardımına gereksinimi vardır. Kapatılmış bir bilgi arenası içinde bütün iletişim araçlarını harekete geçirebilir (basılı, sözlü, sanatsal ve görsel) ve iddialarını en fazla avantaj elde edecek şekilde yayımlatabilir. Bu anlamda terimin lürelildiği Roma'nın OlTicio dc Propaganda Fiı/cv'si, Engizisyonla yan yana çalıştı. 1622'de Vatikan'ın sürekli dini örgütlerinden biri oldu. Propaganda. Kiliselerin devleı gücüne bağlı kılındığı Protestan ve Ortodoks ülkelerde de daha az elkili değildi. Adı konulmasa da politik propaganda her zaman var olmuştu. Matbaa, daha sonraları gazeteler vc ilanlarla güçlendi. Krı çok savaşlarda. özellikle de iç savaşlarda ve din savaşlarında kendini gösterdi. 1790'larda Fransız askerlerine sadece broşürlerle silahlanmış olarak düşman kampına girmeleri söyleniyordu. Yirminci yüzyılda propagandanın kapsamı filmler, radyo ve televizyon gibi yeni medya araçlarının: pazarlama ve killeleri ikna elme tekniklerinin, ticari reklamcılığın ve "Halkla İlişkilerin gelişiyle, ütopyan ideolojilerin ortaya çıkmasıyla ve totaliter devletin acımasızlığıyla dramatik bir şekilde genişledi. "Tam propaganda" vc "Büyük Yalan" sanalının öncülüğünü Bolşevikler yaptılar. Plckhanov'dan sonra benin. stratejiyi belirleyen aşırı güçlü propagandacı ile bunu pratiğe aktaran düşük seviyeli tahrikçi arasındaki farkı belirledi. Sovyet propaganda ve kışkırtma bürosunun liderliğinde ulaşılanları izlemekle faşistler hiç gecikmediler. Propagandanın kuramcıları beş lemel kural saptamışlardır: 1. Basitleştirme kuralı: Bütün verileri "İyi ve Kötü". "Dost ve Düşman" arasındaki basit bir karşılaşmaya indirgemek. 2. Çirkinleştirme kuralı: Zalimce iftiralarla gülünç taklitlerle karşı tarafın saygınlığını zedelemek. 3. Aktarma kuralı: Hedef dinleyici kitlesinin genel değerlerini kendi amaçları için manipule etmek. 4. Oybirliği kuralı: Kendi görüş açısını sanki biilün doğru düşünen insanların ortak kanısıymış gibi sunmak; kuşku duyan bireyi star sanatçıların çekiciliği, sosyal baskı ve "psikolojik etki" yoluyla aynı fikri paylaşmaya ikna eımck. 5. Orkesırasyon kuralı: Aynı mesajları farklı yerlerde ve bileşimlerde defalarca yinelemek. Bu bağlamda en büyiik propaganda ustalarından biri öncüllerine şükran sundu. "Katolik Kilisesi varlığını sürdürüyor" dedi Dr Goebbels. "çünkü iki bin yıldır aynı şeyi tekrarlıyor. Nasyonal Sosyalist Parıi de aynısını yapmalı." 1