CARLOS DRUMMOND DE ANDRADE ESERLERİ
CARLOS DRUMMOND DE ANDRADE HAYATI
Carlos Drummond de Andrade (31 Ekim 1902 – 17 Ağustos 1987) Brezilya’nın Minas Gérais eyaletinde, küçük bir madenci kasabası olan Itabira’da doğdu. Çiftçilik yapan babası onu bir Cizvit okuluna yazdırdıysa da, Drummond de Andrade uyumsuzluğu yüzünden okuldan uzaklaştırıldı. Daha sonra öğrenimini eczacılık fakültesinde tamamladı. Genç yaşta ülkesindeki yenilikçi şiir akımının yerleşmesine yayımladığı bir dergiyle katkıda bulundu. Evlendikten sonra 1934’te Rio de Janeiro’ya yerleşti ve 1966’da emekli oluncaya kadar Eğitim Bakanlığında çalıştı. Çok sayıdaki şiir kitaplarının yanı sıra öykü ve roman yazdı, dünya edebiyatından çeviriler yaptı, gazete ve dergilerde yazılar yayımladı. 1987’de Rio de Janeiro’da öldüğünde Brezilya’nın uluslararası üne kavuşmuş en önemli şairlerinden biri sayılıyordu.
Bizim edebiyat dünyamızda Latin Amerika Şiiri söz konusu olduğunda, ilk akla gelen adlar Perulu Cesar Vallejo, Şilili Pablo Neruda ve MeksikalI Octavio Paz’dır. Oysa dünyanın o bölgesinde onlar kadar ünlü ve değeri onlarınki kadar bilinen bir başka şair de Brezilyalı Carlos Drummond de Andrade’dir.
Portekiz kökenli bir çiftçi ailesinin çocuğu olan Drummond de Andrade 1902’de Güneydoğu Brezilya’nın Minas Gerais Eyaleti’nde Itabira adlı bir madenci köyünde doğmuş. Yüksek öğrenimini eczacılık fakültesinde tamamlamışsa da, hiç eczacılık yapmamış, çalışma hayatını emekli oluncaya kadar Eğitim Bakanlığı’nda sürdürmüş. 1930’da yayımladığı ilk şiir kitabı Alguma Poesia (Bazı Şiirler) ile Brezilya’da yüzyıl öncesinden beri sürüp giden Avrupa Simgeciliğinin ve Parnasçılığmın etkisinden kurtulmaya başlayan öbür Brezilyalı birkaç şairle Yenilikçi akıma katılmış. Çağdaşları Mario de Andrade’nin Klaxon ve Oswald de Andrade’nin Revista de Antropofagia gibi iddialı adlar taşıyan dergilerine karşılık Drummond de Andrade daha 1925 yılında Minas Gerais’te yenilikçi bir dergi çıkarmaya başlamış ve adını sadece Dergi (Revista) koymuştu. Aynı yıl yüksek öğrenimini tamamlayıp evlenen genç şair 1934’te Rio’ya taşındı ve ikinci kitabı Brijo das Almas’ı (Ruhların Çorak Ülkesi) yayımladı. Bunu izleyen elli yıl boyunca da bir yandan şiirlerini yazdı, bakanlıktaki görevini ve gazetecilik uğraşını sürdürdü, bir yandan da Balzac, Hamsun, Lacios, Lorca, Maeterlinck, Mauriac, Moliere ve Proust gibi yazarlardan çeviriler yaptı.
1966’da Eğitim Bakanlığından emekliye ayrılan Drummond de Andrade daha sonra yayımladığı Sentimento do murıdo (1940), Jose (1942), A rosa do povo (1945), Novos poemas (1947), Claro enigma (1951), A vida passado a limpo (1958), A paixao medida (1980) vb çok sayıdaki şiir kitaplarıyla yenilikçi akımın ikinci döneminin en önemli temsilcisi oldu.
Drummond de Andrade şiirlerinde Walt Whitman’m gündelik yaşantıdan yola çıkan şiirini hatırlatan yalın bir dille geleneksel şiirin kalıplaşmış anlatım özelliklerine karşı çıkarak yenilikçiliğin duyarlı ve akılcı ustası olmayı başarmış, gerek çocukluk dönemi yaşantılarından, gerekse ülkesindeki toplumsal adaletsizliğin yarattığı sorunlardan esinlenerek yazdığı şiirlerinde insanlar arasındaki iletişimsizliği ve ilişkilerin saçmalığını ince bir alaycılıkla dile getirmiştir.
Drummond de Andrade sevgisiz bir dünyada hayatın ancak sevginin gücüyle bir anlam kazanabileceği inancını hiç yitirmedi. Bu içedönük ve alçakgönüllü şair en kişisel sorunlarını ele aldığında bile, bunlarla evrensel ve toplumsal sorunlar arasındaki bağları göz ardı etmedi. Pablo Neruda Latin Amerika’da sıradan insanın sözcülüğünü nasıl gür sesli bir şiirle dile getirmişse, Drummond de Andrade de sıradan insanla özdeşleşerek onun sorunlarını kendine özgü bir lirizmle “Luisa Porto’nun Kayboluşu”, “Elbisenin Öyküsü” ve özellikle de “Halk Adamı Charlie Chaplin’e Şarkı” şiirlerinde olduğu gibi proleter yaşamöyküleri olarak ölümsüzleştirdi. Onun şiir anlayışının en açıklayıcı örneği belki de bu büyük halk sanatçısı için yazdığı şiirdir. Çünkü bu örnekte Drummond de Andrade şiirlerinde kimleri konuşturduğunu ayrıntılı olarak açıklar:
Benim ağzımdan adaletin görmezden geldiği insanlar konuşuyor,
garibanlar, paryalar, batıklar, sakatlar, özürlüler, yalnızlar, ezilenler,
düşçüler, kararsızlar, umutsuz duygulular, çocuksu sorumsuzlar,
temiz yürekliler, deliler ve mutsuzlar.
Drummond de Andrade 1987’de öldüğünde, Latin Amerika Edebiyatı onun yazdığı yüzlerce şiirde lirizmle ironiyi birleştirmiş büyük bir ustasını yitirmişti.
Başlıca Yapıtları: Şiir Sentimento do mundo (1940; Dünya Duygusu), José (1942), A rosa do povo (Halkın Gülü; 1945), Novos poemas (1947; Yeni Şiirler), Claro enigma (1951; Bilinen Bilmece), A vida passado a limpo (1958; Hayatın Düzgün Bir Kopyası), A paixao medida (1980; Ölçülü Tutku).