Durdurulamaz gibi görünen 20 yıllık büyümenin ardından, Amerika’nın teknoloji endüstrisi geçen yılı ekonominin geri kalanının altında performans göstererek geçirdi. Sanal gerçeklik ve kripto para birimi gibi yeni endüstrilerdeki ürün başarısızlıkları, genel işten çıkarmalar, düşen hisse senedi fiyatları ve Silicon Valley Bank’ın başarısızlığı, teknoloji endüstrisinin kültürü ve yönü hakkında konuşmak için öğretilebilir bir an yaratıyor.
50’lerin ortalarından başlayarak, teknoloji endüstrisi 50 yıllık bir buluş, girişimcilik, yetkilendirme ve dönüşüm serisine başladı. Ekonominin geri kalanına yeni endüstriler ve büyük üretkenlik kazanımları sağladı. Amerikalılar, hayatlarını daha iyi hale getireceğinden emin olarak her yeni nesli kucaklayarak yeni teknolojiye alıştı.
Teknoloji endüstrisi, oyunu değiştirmek için tüketicilerin ve politika yapıcıların güvenini son on iki yılda giderek artan bir şekilde kullandı. Birçok yeni teknoloji, kullanıcıları güçlendirmek yerine, insan zayıflığından yararlandı. Kullanıcıların seçimlerini ve bazen davranışlarını manipüle etmek için verileri ve uygulama tasarımını kullandılar ve özerkliklerini baltaladılar. Teknoloji, yeni endüstriler yaratmak yerine, tüketicilerden ve mevcut endüstrilerden değer elde etmek için verileri, düşük maliyetli sermayeyi ve düzenleme eksikliğini kullandı. Teknoloji sıfır toplamlı bir endüstri haline geldi.
Siyasi ve sosyal kutuplaşma da dahil olmak üzere internet platformlarından kaynaklanan kripto para biriminin şüpheli iş uygulamalarının zararlarına ve yapay zeka sistemlerinin kusurlarına ilişkin basında yer almasına rağmen, politika yapıcılar düzenleme veya yasa çıkarma konusunda başarısız oldu. Bir o kadar da önemlisi, tüketiciler en güvenilmez teknoloji şirketlerine bile güvenmeyi seçtiler. Bir şeylerin ters gittiğini biliyoruz ama henüz değişim konusunda ısrarcı olmadık.
Silicon Valley Bank’ın yakın zamanda çökmesi, defalarca kârı kamu çıkarından üstün tutan bir teknoloji endüstrisi kültürünü gösteriyor. SVB bir topluluk bankasıydı. Tüm yeni başlayanların yarısının yanı sıra risk sermayedarlarının ve yöneticilerinin büyük bir yüzdesinin orada hesapları olduğunu iddia etti. SVB, onlarca yıldır Silikon Vadisi kültürünü benimsedi ve topluluğuna benzersiz hizmetler sağladı. Ve çok yakın zamana kadar Silikon Vadisi bankasına sadıktı.
2008 mali krizinden sonra girişim dünyasındaki patlayıcı büyüme, bir yıl önce Federal Rezerv’in enflasyonu durdurmak için faiz oranlarını artırma planını açıkladığında durdurulan devasa mevduat büyümesine dönüştü.
SVB’nin çöküşüne dört faktör katkıda bulundu. Fed geçen yıl faiz oranlarını %4,75 artırmasaydı, SVB başarısız olmayacaktı. Kongre 2018’de SVB gibi bankaların düzenlemesini gevşeten bir yasa çıkarmasaydı, SVB başarısız olmazdı. SVB iyi bir risk yönetimi uygulamış olsaydı, başarısız olmazdı. Banka düzenleyicileri faiz oranlarının hızla yükseldiği bir dönemde işlerini yapmış olsalardı, SVB başarısız olmazdı. Ancak dört başarısızlığın hepsinde bile SVB’nin başarısız olmaması gerekirdi.
SVB başarısız oldu çünkü başından beri desteklediği topluluk kritik bir anda onu terk etti. Peter Thiel’in Kurucular Fonu’nun da aralarında bulunduğu bir grup risk sermayesi şirketi, SVB hakkında alarma geçti ve portföy şirketlerini fonlarını derhal geri çekmeye teşvik etti – bir günden biraz daha uzun bir süre içinde 24 milyar dolar kapıdan çıktı.
Teknoloji endüstrisinden bazıları, SVB’nin çöküşünün – diğer teknoloji başarısızlıklarında olduğu gibi – Silikon Vadisi’nin kültürü ve iş uygulamalarıyla bağlantılı olmadığına inanmanızı istiyor. Bu saçmalık ve alınması gereken dersler var.
Derslerden biri, büyük sektörler üzerindeki gevşetici düzenlemelerin – örneğin 2018’de Dodd-Frank mali reformlarının geri alınması gibi – nadiren iyi sonuçlandığıdır. Aşılarla ilgili olanlar gibi hükümet düzenlemelerinin, etkili oldukları sürece daha az belirgin hale gelen, tüketici güvenliğinde önemli bir role hizmet ettiği sonucuna varılabilir.
1981’de deregülasyon patlaması başladığında, teknolojideki büyük oyuncuların büyük çoğunluğu şu anda faaliyette değildi, ancak hiçbir endüstri bırakınız yapsınlar hükümet politikalarını teknolojiden daha etkili bir şekilde kullanmadı. Endüstri liderleri sürekli olarak ürünlerinin zarar yükünü kendilerinden, ürünlerinin dokunduğu ürünlere kaydırdılar.
Başka bir ders de teknolojik ilerlemenin kaçınılmaz olmadığıdır. Tarihçi Melvin Kranzberg bir keresinde “teknoloji ne iyidir, ne kötüdür, ne de tarafsızdır” demişti. Teknoloji insanoğlunun işidir ve önceliklerini, teşviklerini ve değerlerini yansıtır. Teknolojinin iyilik için bir güç olmasını istiyorsak, onu yaratan insanların önceliklerinin, teşviklerinin ve değerlerinin ulusal çıkarlarla tutarlı olmasını sağlamalıyız. Bunu en az 20 yıldır yapmadık.
Üçüncü ders, daha yüksek faiz oranları ve artan jeopolitik gerilim, yeni başlayanların son on yılda benimsediği stratejileri desteklemeyebilir. Bu kılık değiştirmiş bir nimet olabilir.
Endüstri her zaman daha fazla düzenlemenin inovasyonu yavaşlatacağını savunacaktır. Karşı argüman, son bir düzine yıldaki yeniliklerin çoğunun önemli sosyal zararlara neden olduğudur.
2008 mali krizinden bu yana tüm teknoloji girişimlerini düşünün ve kendinize topluma zararı nasıl hesaplamamız gerektiğini sorun. Kripto, yapay zeka, sürücüsüz arabalar, yüz tanıma, gizli sahtekarlıklar ve gizliliğinizi ihlal edip her hareketinizi takip edebilen sosyal platformlar dahil olmak üzere en önde gelen teknoloji segmentlerinden bazıları tüketicilere büyük zarar verdi. Yeni başlayanların çoğu iyi bir şey yaptı, ancak pek çoğu zarara yol açan ticari uygulamaları etkinleştirmek için bu iyiliği yem olarak kullanıyor. Bunu yanlış hizalanmış öncelikler, teşvikler ve değerler nedeniyle yapıyorlar.
Bu bizi Silikon Vadisi Bankasına geri getiriyor. Para çekme çağrıları banka akınına neden olan insanlar başarılı, zengin ve umursamaz. Silikon Vadisi’ndeki liderler, kendilerinden biri ve ekosistemlerinde benzersiz bir şekilde değerli bir ortak olan SVB’yi desteklemek istemiyorsa, iş hedeflerinin daha büyük iyilik için hareket etmek şöyle dursun bunu dikkate almayacağını varsaymak güvenlidir.
Ekonomimizin merkezinde yer alan bir sektörün liderliğini neden kamu çıkarı olmayan insanlara emanet edelim? Silikon Vadisi Bankası hikayesi, başarılarında merkezi bir rol oynayan bir sistem olan bankacılığı anlamadıklarını da gösteriyor. Başka neyi anlamıyorlar?
Bu zarar görmüş kültürün çözümü üç alanda düzenlemedir: kamu güvenliği, bireysel mahremiyet ve seçim ve rekabet. Kongre, her üç alanda da uzun bir yasama geçmişine sahiptir. Mühendisler, kısıtlamalarla karşılaştıklarında ellerinden gelenin en iyisini yaparlar – ve onlara biraz vermenin zamanı geldi.
Roger McNamee, Elevation Partners’ın kurucu ortaklarından ve “Zucked: Waking Up to the Facebook Catastrophe” kitabının yazarıdır.