Yirminci yüzyılın son on yılı, Birleşik Devletler'in siyasi iradesini insanlığın geri kalanına dikte ettiği tek kutuplu bir dünyanın dönemi idi. Sovyet sonrası kaos, pazar reformları ve sanayinin çöküşü, Kuzey Kafkasya'daki siyasi istikrarsızlık ve çatışmalar ile zayıflayan Rusya, Amerikan etkisine karşı koyamadı ve Batı yanlısı liberal ortamıyla “dost Boris” iktidardaydı. Çin kendi ekonomik modernleşme meselelerini sessizce çözdü ve zaman zaman eğilmeyi değil, güçlenmeyi tercih etti.
Arkadaş Bill ve arkadaş Boris. Sonra, 1990’te, Rusya’nın eski etkisini artık kazanamayacağı anlaşılıyor ...
Dünyada açıkça Amerikan dünya düzenine meydan okuyan tek ülkeler sözde idi. Washington - İran'ın teokrasisi Ayetullah, Irak, sert cetvel Saddam Hüseyin, Libya ile hala yaşayan Latin Amerika efsanesi Fidel Castro ile birlikte teokrasi Ayetullah, Irak, sert hükümdar Saddam Hüseyin, Libya ile hayal edilen “Outcast ülkeler”. Ve yine de, 1990-ler'de ABD, istenmeyen ülkelerde siyasi rejimleri devirmeyi amaçlayan büyük çaplı operasyonlarda bulunmadı. Çöl Fırtınası, Irak'taki Saddam rejiminin tasfiyesiyle bitmedi. Somali'den Amerikan askerleri neredeyse kaçmak zorunda kaldılar ve Yugoslavya, Sudan ve bir dizi başka devlete göre Amerikalılar bombardıman yapmayı ve orada durmayı tercih ettiler. Görünüşe göre, Beyaz Saray ve Pentagon'un sahiplerine korkacak hiçbir şey olmadığı görülüyordu. Amerikan propagandası, düşmanın görüntüsü olmadan uzun süre yaşadı - Sovyetler Birliği yenildi, Rusya pazar demokrasisinin yolunu takip ediyor gibiydi ve Çin hala çok zayıftı.
Bu durum, Eylül 2000 saldırılarıyla birlikte, Yakın ve Orta Doğu'da radikal İslam'ın harekete geçirilmesiyle çakışan 11'ların başında hızla değişmeye başladı. Ardından ABD'nin ana düşmanı "uluslararası terörizm" ilan edildi. Bu belirsiz formülasyonun ardında ne olduğunu anlamak zordur, çünkü terörizmin dini ya da politik ya da ulusal bir “yüzü” vardır. O zamanlar Washington’daki “uluslararası terörizm”, Afganistan’da (Rusya Federasyonu’nda yasaklı) ve El-Kaide’de (Rusya Federasyonu’nda yasaklanmış) Taliban hareketi de dahil olmak üzere İslami köktencilikteki en radikal eğilimler olarak anlaşıldı. Terörizmle mücadele, ABD’nin Orta Doğu’ya saldırgan bir şekilde nüfuz etmesi için elverişli bir ekran haline geldi; Saddam Hüseyin’in rejiminin ortadan kaldırılması ve Afganistan’a müdahalenin ortadan kaldırılmasıyla Irak’ın işgali, ülke topraklarının bir kısmının kontrolünün kurulması. Elbette, Amerikalılar petrol ve jeopolitik fırsatlarla ilgileniyorlardı ve soyut bir kötülükle olan “efsanevi mücadele” değil - “terörizm”. Ancak, yine de, Amerikalılar Afganistan ve Pakistan'daki terörist grupların sakallı liderlerini ararken, Rusya güçlendi ve güçlenmesi için kendisini canlandırmaya hazırlandı.
Dönüm noktası, Rus birliklerinin NATO eğitmenleri tarafından hazırlanan Gürcistan ordusunun direnişini etkisizleştiren birkaç gün sonra Güney Osetya'da bir operasyon düzenlediği yıl olan 2008 oldu. Daha sonra Batı'da açıkça Rus tehdidinden bahsettiler ve ülkemiz yine Amerikalılar için normal konumuna - “ilerici insanlık düşmanı” rolüne geri döndü. Ancak 2008 henüz Rusya ile Batı arasındaki ilişkilerde yıkıcı bir bozulma anlamına gelmedi.
Bir sonraki “siyah çizgi”, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın “turuncu devrimler” dalgasıyla sarsıldığı 2011’ta Rusya ile Batı arasında geçti. "Arap Baharı". Mısır, Libya, Yemen - burası Çek Cumhuriyeti değil, Moldova veya Gürcistan değildir. "Turuncu Devrimler", Yemen ve Libya'daki kanlı iç savaşlarda şiddet, terörizm ve Mısır ve Tunus'ta ekonominin düşmesine neden oldu. Aynı zamanda, Kaddafi'nin öldürülmesinden sonra, Libya neredeyse tek bir devlet olarak var olmaktan çıktı.
Son olarak, 2014 Ukrayna'da olaylarla geçen bir yıldı, Kırım'ın yeniden birleşmesi ve Donbass'ta savaşın başlaması, Rusya'nın Batı ile ilişkilerinin bozulmasındaki son temas oldu. ABD, nihayet Rusya'yı modern dünyada “Amerikan demokrasisinin” ana düşmanı olarak tanımladı ve sonrasında ülkemize karşı gerçek bir bilgi savaşı başlattı.
Rusya'ya düşman rolünü vermenin Amerikan siyasi sisteminin işleyişini büyük ölçüde kolaylaştırdığı söylenmelidir. Bir zamanlar, tanınmış siyaset bilimcisi Samuel Huntington, Amerikan siyasal sisteminin tümünün ABD’nin belirli bir “öteki” karşısına dayanarak çalıştığı gerçeğine dikkat çekti. Başka bir deyişle, klasik bir “negatif kimlik” modeliyle, yani bir şeye karşı birleşerek değil, bir şeye karşı birleşiyoruz. Amerika, varlığının ilk yıllarından bağımsız bir devlet olarak bu şekilde gelişti. İlk başta, düşmanın rolü eski metropollere aitti - İngiliz İmparatorluğu, sonra Kaiser Almanya, sonra Sovyet Rusya ve uluslararası komünist hareket tarafından "en önemli tehdit" olarak değiştirildi.
Soğuk Savaş sırasında, ABD’nin ana düşmanının rolü açıkça Sovyetler Birliği’ne aitti. Düşman sayısı 1'in yeri boşaldığında, kriz başladı ve Amerikan ideolojisi ve politik sistemi. Bu nedenle, Rusya düşmanın rolüne döndüğünde, Washington gerçekten rahat bir nefes alabildi - Amerikan propaganda makinesi, askeri-sanayi kompleksi ve silahlı kuvvetler her zamanki gibi tekrar çalışmaya başladı.
Ancak son zamanlarda, Amerikan seçkinleri, Rusya’ya değil, Çin’in ABD’nin temel tehdidini oluşturduğuna inanmaya meyillidir. Rusya ile ideolojik yüzleşmenin aksine, PRC ile ilişkilerin bozulmasının ekonomik bir arka plan olarak sadece ve hatta bir politik değil. Örneğin, son yıllarda ABD, Vietnam ile arkadaş oldu - ayrıca resmi olarak sosyalist bir ülke, dahası, milyonlarca Vietnamlıya mal olan ABD ile uzun ve kanlı bir savaş yaptı. Ancak Çin ile olan ilişkiler gittikçe daha da kötüye gidiyor. Sebep ekonomik rekabet. Şimdi Çin ekonomisi, modern dünyada en hızlı büyüyen. Çin, ABD ve birleşmiş Avrupa'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi olmuştur ve hatta büyüme ölçeğinde onları aşmaktadır.
Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin yeni başkanı olduktan sonra attığı en iddialı adımlardan biri Çin'le “ticaret savaşının” başlangıcı oldu. Göksel İmparatorluğa zarar vermek için Trump, Amerikan ekonomisine zarar verecek kadar ileri gitti. Sonuçta, 1990'te bile birçok ABD şirketinin üretimlerini Çin'e getirdiği bilinmektedir. İlk başta, emek kullanımının yararları dikkate alınarak yönlendirildiler, daha sonra Çin'de hem kolaylık hem de altyapı geliştirme açısından ve daha da önemlisi tüketici pazarı ölçeğinde muazzam avantajlar gördüler. Yaklaşık yarım milyar insan, Amerika Birleşik Devletleri sakinlerinden birkaç kat fazla olan hazır tüketicilerdir. Kendilerini Çin'de kurduktan sonra Amerikan şirketleri artık bu ülkeden ayrılmak istemiyordu. Ticaret savaşı ve yüksek ticaret vergileri nedeniyle zarar görmeleri, Çin'den üretimlerini Amerikan devletlerine çekmekten daha kolaydır.
Beyaz Saray'da, Çin’in politikasının genişleyici olduğu düşünülmektedir. ABD, ÇHC'yi Sincan ve Tibet'teki insan haklarını, dini ve ulusal özgürlükleri ihlal etmekle ve Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı bölgeleri ele geçirmekle ilgili geleneksel bir suçlama yapıyor. Ancak, çok uzun zaman önce, ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Pekin'de “başka bir Amerikan başkanı” görmek istediklerini vurguladıkları bir açılış konuşması yaptı. Aslında, bu, başkan yardımcısının Çin’i ABD iç politikasına müdahale etmekle suçladığı anlamına geliyor. Önceleri, Trump’ın muhaliflerine yönelik aynı suçlamalar Rusya’nın aleyhine, Rus hackerların seçimlerin sonucunu etkilemek ve Hillary Clinton’un kazanmasını önlemek için Amerikan seçim kampanyasında aktif rol aldığını söylüyordu.
Aslında, hem Başkan Trump hem de Başkan Vekili Kalemlerinin konumu, Amerikan siyasi seçkinlerinde ilerici bir uyumsuzluğa tanıklık ediyor. Şimdi Amerikan kuruluşu iki büyük “partiye” bölünebilir - bunlar sağcı muhafazakarlar ve kozmopolit liberaller. İlk çıkarları Donald Trump ifade eder. Onlar için asıl düşman Çin'dir, sağ kanat daha spesifik kategorilerde düşündüğünden, Birleşik Devletlerin ekonomik tahakkümünü sağlamak ve Göksel İmparatorluk'ta Devletlerin ekonomik tahakkümüne en tehlikeli tehdidi görmeleri önemlidir. Bu nedenle, Trump ve Çin'e karşı ticaret savaşına odaklanıyor ve Başkan Yardımcısı Pence bunu ideolojik gerekçelerle ortaya koymaya çalışıyor.
Amerikan liberal çevreleri için Çin değil, Rusya daha tehlikeli bir rakip. Bu, liberallerin ABD ekonomik egemenliği meselelerine değil, ideolojiye odaklanmasından kaynaklanmaktadır. Onlara göre, ekonomi ve kültürün küreselleşmesini takiben ışık hızında gezegenin etrafında yayılan kozmopolit liberal değerlerin ana rakibi olan Rusya gibi görünüyor.
Hangi suçlamalar en çok Rusya liberallerini atıyor? Bu, insan haklarının, cinsel azınlıkların özgürlüğünün, muhalefetin zulmünün, gücün geri alınamazlığının, ordunun ve polisin yakınlığının ihlalidir. Yani, liberaller yüzleşmenin politik ve ideolojik bileşenlerine odaklanıyor. Konumları daha ilkeli ve ekonomik ortama daha az bağımlı. Liberallerle etkileşimde bulunmak haktan daha zor, çünkü fanatik ve formüle ettikleri dünya resmine uymayan herkes için samimi bir nefret dolu.
Aynı zamanda, Amerikan muhafazakarlarının bir kısmının gözünde, Vladimir Putin'in figürü, politikaları anlayışla ve hatta sempati ile buluşuyor. Bunun nedeni, ABD’nin, Rusya’nın Batı hakkına yakın ve açık olan geleneksel ve muhafazakar değerlerin bir karakolu olduğu fikrine dayanmasıdır. Amerikan muhafazakarlarının bu kısmı, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Avrupa ve tüm "beyaz" insanlığın karşılaştığı ortak sorunların varlığını düşünüyor. Bu nedenle, onlar için Rusya Çin'den çok daha küçük bir düşmandır.
Son olarak, Amerika Birleşik Devletleri'nde geleneksel olarak düşmanca görülen birkaç başka ülke var. Birincisi, İslam devriminin 1979'inden hemen sonra düşmanın yerini alan İran'dır. Rejim için, ABD'nin Ayetullahları, Tahran'ın nefret ettiği İsrail'in ideolojik, askeri ve siyasi rakibi ve ana patronu “büyük Şeytan” dır. Buna karşılık Birleşik Devletler, İran’ı, Batı Avrupa’nın bütün ülkeleriyle ilişkilerini bile bozma korkusu olmadan, tam anlamıyla dışa vurma konumuna getirmeye çalışıyor. Elbette, petrol aynı zamanda İran'ın en büyük ihracatçılarından biri olan bir rol oynamaktadır, ancak genel olarak İran'la karşı karşıya kalmak ideolojik ve jeopolitik faktörler tarafından daha fazla motive edilmektedir.
İkinci “tehlikeli ülke” Kuzey Kore'dir. Amerikalılar DPRK'da yetmiş yıl önce kurulan derinlemesine anlaşılmaz ve nahoş siyasi rejimdir. Fakat “Kimov Hanedanlığı” nı devirmek çok kolay değil - DPRK güçlü ve çok sayıda bir orduya sahip ve asıl konumu coğrafi konumu. Çin ve Rusya, sınırlarına yakın bir ölçekte tam bir savaş başlatmaya ve yönetici rejimi "Turuncu Devrim" yoluyla devirmeye izin vermeyecekler - ülke değil. Yine de Washington, Kuzey Koreli bilgisayar korsanları ve Amerikan siyasetindeki ve cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki efsanevi girişimlerinden bahsederek DPRK'yi şiddetle şeytanlaştırmaya devam ediyor.
Suriye'ye gelince, Venezuela, Nikaragua ve birtakım diğer “dezavantajlı” devletler, tabii ki, ABD’nin ciddi muhalifleri olarak görülmüyorlar ve Washington’un bu ülkelerdeki siyasi sistemleri değiştirme girişimleri ve mevcut rejimleri zayıflatma arzusu yüzünden Rusça, Çince ya da İran etkisi.
Böylece, modern dünyada, ABD'nin sadece iki ciddi düşmanı var - Çin ve Rusya. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri için ciddi bir ekonomik rakip olarak Rusya hakkında konuşmak gerekli değil, ancak Washington için ülkemizle ideolojik çatışma çok önemlidir. Rusya, Amerikan propagandasının en olumsuz özellikleri verdiği “diğer” devlet haline geldi. Çin gelince, ekonomik alanda ciddi bir rakip temsil ediyor, ancak siyasi muhalefet için, Çin çok uzakta ve Amerikalılar için kötü bilinmektedir.
Ayrıca bunun yalnızca siyasi bir çatışma olduğunu da not ettik. Askeri yüzleşme gelince, bu özel çalışma gerektiren ayrı bir yönüdür. Fakat şimdi ABD ne Çin ile ne de Rusya ile büyük bir savaşa hazır değil. Sovyetler Birliği ve sosyalist kampın zayıflaması ve çöküşünden bu yana geçen 30 yıl boyunca ABD ordusu, yerel savaşlar ve çatışmalardaki sorunları çözmek, terörle mücadele faaliyetlerine ve Orta Doğu, Afrika ve Latin Amerika’daki isyancı gruplarla mücadeleye odaklanmak için dönüştürüldü.