ABD Başkanlık seçimi için geri sayıma başladı
ABD'de 9 aylık bir maraton olacak olan başkanlık yarışı bugün Iowa eyaletinde başladı. Amerikan halkının, mevcut Başkan Cumhuriyetçi Donald Trump'a bir dönem daha şans vermekle Demokrat bir ismi göreve getirmek arasındaki tercihini ortaya koyacak.
03 Şubat 2020, Pazartesi 12:10 Son Güncelleme:
YAZI BOYUTU
Son dönemin en tartışmalı ABD Başkanı olan Cumhuriyetçi Trump koltuğunu 4 yıl daha korumak için çalışırken, Beyaz Saray'ı onun elinden almaya yemin etmiş Demokratlar ise seçmeni ikna edebilmek için uzun bir maratona başlıyor. 3 Kasım 2020'de yapılacak 59. başkanlık seçimleri, bugün Iowa eyaletinde gerçekleştirilecek ön seçimlerle başlıyor.
Trump'a yönelik azil tartışmalarının gölgesinde geçmesi beklenen yarışta, ekonomik faktörlerin Trump'ın şansını artırdığı yorumları ağır basıyor.
4 yılda bir yapılan seçim
ABD'de 4 yılda bir yapılan başkanlık seçimleri geleneksel olarak Cumhuriyetçi Parti ile Demokrat Partinin adayları arasında geçiyor. Yarışa katılan bazı küçük partilerin ve bağımsız adayların başkanlık sürecinde herhangi bir etkileri bulunmuyor. Partiler çok sayıda aday adayının katıldığı ve yaklaşık 5 ay süren ön seçim sürecinin sonunda, parti kongrelerinde kimin başkan adayı olacağını belirliyor.
Ön seçim sürecinde iki tip seçim yapılıyor: Parti toplantıları (caucus) ve sandık başına gidilerek yapılan seçimler (primary). ABD'de hangi eyalette "primary" olarak adlandırılan sandık başı seçimlerinin, hangi eyalette parti toplantıları sonucunda hangi adayın ne kadar oy aldığının belirlendiği "caucus"un tercih edileceğini bu iki partinin yönetimleri belirliyor.
14 eyalette ön seçimler yapılacak
Bu süreçte çok sayıda ve önemli eyalette aynı gün ön seçimlerin yapıldığı "Süper Salı"da (Super Tuesday) ortaya çıkan tablo özellikle Demokratlardaki manzarayı daha net gösterebilir. 3 Mart'a denk gelen "Süper Salı"da California, Teksas, Minnesota, Colorado, Kuzey Carolina ve Virginia'nın da aralarında bulunduğu 14 eyalette ön seçimler yapılacak.
Kritik eyaletlerden Michigan'da ön seçimler 10 Mart, Florida ve Ohio'da 17 Mart'ta, New York ve Pennsylvania'da ise 28 Nisan'da gerçekleştirilecek. Ön seçim sürecinin ardından Demokrat Parti 13-16 Temmuz'da Milwaukee'de kendi başkan adayını resmen açıklayacak.
Cumhuriyetçilerde başkan adayı mevcut Başkan Trump olduğu için birçok eyalette Cumhuriyetçi Parti ön seçim düzenlemeyecek. Cumhuriyetçilerin 3 Kasım seçimleri için resmi başkan adayı ise 24-27 Ağustos tarihleri arasında Charlotte'de açıklanacak.
İki partinin başkan ve başkan yardımcıları adayları belli olduktan sonra seçime kadarki süreçte birkaç canlı yayın tartışmasında adaylar karşı karşıya geliyor.
En çok oy değil delege önemli
3 Kasım Salı günü yapılacak başkanlık seçimlerinde seçmenler esas olarak destekledikleri partinin delegelerine oy veriyor. ABD'de "Delegeler Kurulu" (Electoral College) adı verilen bu sistemde, her eyalete farklı ağırlıklarla dağıtılmış toplam 538 delege belirleniyor.
Bu sayının yarıdan 1 fazlasına, yani 270 delegeye ulaşan aday başkan olmaya hak kazanıyor.
Burada toplamda daha fazla oy alan değil, daha fazla delegeye ulaşan kişinin başkan olması, eyaletler arasındaki dengenin gözetildiği Amerikan siyasal sisteminin dikkat çekici özelliklerinden biri olarak biliniyor.
2016 yılındaki son seçimleri kazanan Trump 304 delegeye ulaşmış ancak rakibi Hillary Clinton, Trump'tan yaklaşık 3 milyon daha fazla oy almıştı.
AA