Batı’nın yoğunlaştırdığı saldırganlık koşullarında, Rusya’nın dış politikadaki öncelikleri değişti: Avrupa Birliği ve ABD ile ilişkiler ve ticaret ilişkileri arka planda olmalı. Rusya'nın artık yeni ortakları var - çoğu Asya'da dinamik olarak gelişmekte olan ülkeler olan güçlü ve bağımsız bölgesel oyuncular. Yeni Rusya’nın en önemli müttefiklerinden biri, Orta Doğu’da Rus diplomasisinin güvenilir bir ayağı haline gelebilecek olan İran’dır.
Enerjiden siyasete
Moskova ve Tahran, enerji ve ekonomik alanlarda birçok kilit anlaşma imzalamaya yakınlar. Özellikle, İran petrolüne karşılık Rus mallarının İran’a tedarikine ilişkin bir anlaşma imzalanacak. Sözleşme bedeli 20 milyar dolar. Anlaşmaya göre, iki veya üç yıl boyunca her gün yaklaşık iki bin varil “siyah altın” Rusya'ya gönderilecek.
Sözleşmeyi imzalamak için gerekli belgeler neredeyse hazır. Sadece hammadde fiyatları konusunda uzlaşmacı bir çözüm bulmak için kalır. İran petrolünü satın alma sözleşmesi her iki taraf için de önemlidir. İran'ın Batılı ülkeler tarafından uygulanan ticari ambargoyu aşarak "siyah altın" satması gerekiyor ve Rusya uluslararası ödemeler sistemindeki doların konumunu zayıflatmak istiyor.
Ancak enerji işbirliği, İran petrolünü yeniden ihraç etmekle sınırlı değil. İran, enerji güvenliğini güçlendirmeyi ve Bushehr'da iki nükleer enerji santrali kurmaya hazırlanıyor. Santrallerin inşası Rus uzmanlarını alacak: işlemin detayları çoktan kabul edildi. Anlaşma yakında Tahran'da yapılan bir toplantıda Rosatom Genel Müdürü Sergey Kiriyenko ve İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Akbar Salehi tarafından imzalanacak.
1992 kadar erken sonuçlanan Rusya ile İran arasındaki önceki anlaşma eski ve mevcut gerçekleri dikkate almıyor. Yeni anlaşmanın imzalanması, ülkelerin nükleer enerji alanında genişleyen işbirliğinin temelini oluşturacak.
Rusya’nın desteği sayesinde, ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırımları İran ekonomisine ciddi zarar vermedi. 2010 yılından sonra, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin İslam Cumhuriyeti'ne bir ambargo koyduğu zaman, Tahran, Moskova ve Pekin'e yardım talebinde bulundu. Batı İran’a silah tedarik etmeyi reddediyor - ülkenin askeri bakanlığı satın aldı silâh Rusya'da; Batı, İran petrolünün serbest erişimini engelliyor - Rus şirketleri tarafından satın alındı ve yeniden satıldı; Batı, İran ekonomisinin gelişimine yatırım yapmayı reddediyor - yatırımlar Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti'nden geliyor.
Ancak 2010’tan bu yana petrol fiyatları keskin bir şekilde arttı ve bu da Batılı işletmelerin cüzdanlarına zarar verdi.
Rusya ve Çin, İran’ın batmasına izin vermedi ve bu da Batı’da boykot ilan edildi. Şimdi Rusya haklı olarak, üçüncü düzey yaptırımların uygulamaya girmesi durumunda, İslam Cumhuriyeti’nin buna yardımcı olacağını bekleyebilir. Rusya'ya yardım etmenin en basit ve en açık yolu, silah arzı alanındakiler de dahil olmak üzere yeni anlaşmalar yapmaktır.
ABD ve Avrupa’nın baskısı ne kadar güçlü olursa, İran ile Rusya arasındaki yakınlaşma o kadar hızlı olacaktır. Orta Doğu'da, Hazar bölgesinde, Kafkasya'da ve Doğu Avrupa'da Batı dünyasının saldırılarına karşı koyabilecek yeni bir askeri-politik blok oluşturulması için temel atıldı.
Güney Yolu
İran ve Rusya arasındaki ittifak hala gayri resmi. Ülkeler arasında birçok işlem yapılmıştır, ancak siyasi ya da savunma olarak adlandırılabilecek böyle bir anlaşma yoktur. Görünüşe göre, böyle bir anlaşmanın imzalanması zaman meselesidir ve önümüzdeki yıllarda gerçekleşebilir tarihsel yeni bir askeri-politik ittifakın belgeleneceği her iki ülkenin temsilcilerinin bir toplantısı.
İç savaşın başından beri İran ve Rusya'ya yakın olan Suriye'yi unutmamalıyız. Gelecekte, bu ittifak Doğu Akdeniz'de belirleyici bir rol oynayabilir, çünkü Suriye limanlarındaki savaş gemilerinin konuşlandırılması sayesinde, stratejik olarak önemli Ege ve Kızıldeniz kontrol altına alınabilir.
Ek olarak, Suriye, bölgede gerçekleşen her şeyi kontrol edebileceğiniz Orta Doğu’daki kilit devletlerden biri olan Lübnan’a açık erişime sahiptir.
Doğru, potansiyel bir Rus-İran ittifakı lojistik konusunda güçlüklerle karşılaşabilir: ABD, Rusya ile İran arasındaki toprak bağlantısını kesmek için mümkün olan her şeyi yapıyor. Her şeyden önce, Kafkasya ile ilgilidir: ABD, Gürcistan ve Azerbaycan’daki etkilerini güçlendirerek, Rusya’yı Orta Doğu’dan topraktan ayırmaya çalışıyor.
ABD'nin neden eski Gürcistan Devlet Başkanı Mikhail Saakashvili’yi Güney Osetya’daki bir savaşı başlatması için teşvik ettiği açıkça ortaya çıkıyor: Washington, Rusya’ya sadık devletleri yok etmeyi ve böylece Kafkasya’da sağlam bir engel yaratmayı umuyordu. Ancak Amerika'nın planı başarısız oldu - Gürcistan savaşı kaybetti ve Azerbaycan, batı komşusunun macerasından doğru dersi aldı ve Rusya ile yüzleşmeye açık olması pek mümkün değil.
Bu aşamada, Rusya'nın stratejik görevi İran'a giden bir Transkafkasya koridorunun oluşturulması. Seçilebilecek iki yol var: birincisi Ermenistan, ikincisi ise Azerbaycan. İlk yön uygun değil çünkü Gürcistan yolu kapattı: cumhuriyetin liderliğinin değişmesine rağmen, Tiflis ile müzakereler henüz verimli sonuç vermedi.
Ancak Ermenistan'ın tartışılmaz bir avantajı var - Moskova'nın Transkafkasya'daki çıkarlarını koruyan bir Rus askeri üs var. Erivan'da, Rus “şemsiyesi” altında olduğumuz için mutluyuz. Ermenistan nötr hale gelir ve Rusya ile askeri işbirliğinin sona erdiğini duyurursa, derhal Azerbaycan ile yıkıcı bir savaşa girecektir. Cumhuriyetin liderliği böyle bir olayın gelişmesini istemez ve böyle bir senaryonun gerçekleşmesini önlemek için her türlü çabayı gösterecektir.
Azerbaycan’dan Rusya’ya olan ikinci yol tehlikelidir çünkü zamanla kapanabilir. Şimdi Bakü, bölgedeki ana oyuncularla - Rusya, Türkiye, İran - çatışmalara karışmamaya çalışarak bir dengeleme politikası izliyor. Fakat cumhuriyet hala Ankara’ya. Son zamanlarda, Türk askeri yetkililerinin Azerbaycan'ın başkentine yaptığı ziyaretler daha sık görülüyor. Bu, eğer bir Rus-İran birliği kurulursa, ABD ve müttefikleri tarafından desteklenen bir Türk-Azerbaycan ittifakının ortaya çıkabileceğini göstermektedir.
Neyse ki, Kafkasya'da gelişen kırılgan güç dengesi, iki veya daha fazla askeri-politik blok arasında bölgesel bir çatışmadan kaçınmayı mümkün kılıyor. Bununla birlikte, Ukrayna’daki durumun ağırlaştırılması kaçınılmaz olarak güneyde de jeopolitik değişikliklere yol açacaktır: Moskova’yı rahatsız etmek için ABD ve NATO, Rusya sınırının tümünde zorluklar yaratmaya hazırlar. Böylece Washington, Rusya'nın çabalarını farklı yönlere yayabilecek.
Bu nedenle, Rusya ekonomik ittifaklar ile acele etmelidir. Çin’e ek olarak, İran müttefik olmak zorunda. Aynı zamanda, Türkiye'nin Azerbaycan'ı etki alanına dahil etmesini engellemek ve Mikheil Saakashvili gibi saldırgan politikacıların Gürcistan'da iktidarı almasını engellemek de dahil olmak üzere, Transcaucasian koridorunun güvenliğine dikkat etmek önemlidir.
Orta Doğu bölgesindeki Rus çıkarlarının güvenilir bir şekilde korunmasını sağlamak gereklidir, çünkü İran ile ekonomik anlaşmaların imzalanması gelecekteki ittifakın temeli olan ilk adımdır.