Yüksek kira ve konut bedelleri aile bütçesinin en büyük yükünü oluştururken, gelirlerin dörtte biri ev taksitine ya da kiraya harcandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarafından yapılan “2016 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması” verilerine göre, geçen yıl her bir vatandaşın yaptığı ve temel gereksinimlerini içeren tüketim harcaması kişi başı 1.642 TL oldu. Araştırmaya göre, geçen yıl tüketim harcamalarında en yüksek payı, yüzde 25.2 ile ev taksiti olarak bilinen konut kredisi ve kira aldı. İkinci sırayı ise yüzde 19.5 ile gıda ve alkolsüz içecekler aldı.
Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı yüzde 2 ile sağlık harcamaları oluştururken, eğitim harcamaları ise yüzde 2.3'te kaldı.
MOBİLYA GİDERİ ARTTI
Araştırma sonuçlarına göre, özellikle büyükşehirlerde yaşayanların en büyük problemi belediyelerin ise en önemli gelir kalemlerinden biri olan ulaştırma için yapılan harcamalar artış gösterdi. Yapılan harcamalar içinde, ulaştırma harcamalarının payı bir önceki yıla göre 1.2 puanlık artışla yüzde 17'den yüzde 18.2'ye yükseldi. Alkollü içecekler, sigara ve tütün grubunun payı yüzde 4.2'den yüzde 4.4'e, mobilya ve ev eşyalarının payı, yüzde 6.1'den yüzde 6.3'e yükselirken, eğitim hizmetlerinin payı ise yüzde 2.2'den yüzde 2.3'e çıktı. Diğer taraftan, konut ve kira harcamalarının toplam harcamalardaki payı bir önceki yıla göre 0.8 puanlık düşüşle yüzde 26'dan yüzde 25.2'ye geriledi. Ayrıca, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı yüzde 20.2'den yüzde 19.5'e, eğlence ve kültür harcamalarının payı yüzde 2.9'dan yüzde 2.8'e geriledi.
TEMEL GIDAYA HARCANDI
Araştırmanın detaylarında ise özellikle alt gelir grubunun kazancının kira, gıda ve yol gibi temel harcamalara gittiği görülüyor. Gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2016 yılındaki dağılımına bakıldığında, en düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20'lik grupta yer alan hanehalkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 32, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 28.9, ulaştırma harcamalarına yüzde 8.9 ve mobilya ve ev eşya harcamalarına yüzde 5.6 pay ayırdı. En yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20'lik grupta yer alan hanehalkları ise ulaştırma harcamalarına yüzde 22.8, konut ve kira harcamalarına yüzde 21.7, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 14.2 ve lokanta ve otel harcamalarına yüzde 7.6 pay ayırdı.
TEMEL geliri maaş olan ve çalışan kesimi oluşturan haneler, konut ve kira harcamalarına yüzde 23.8, ulaştırmaya yüzde 18.7 ve gıda ve alkolsüz içeceğe ise yüzde 17.8 pay ayırdı. Girişimci geliri olan hanehalklarının, ulaştırma harcamaları yüzde 23, konut ve kira harcamaları yüzde 21.1 ve gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 19.8 oldu.
Temel gelirlerini ev kirası ile menkul kıymetlerden elde edenler ise konut ve kira harcamalarına yüzde 29.3, ulaştırma harcamalarına yüzde 21.3 ve gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına ise yüzde 15.5 pay ayırdı. Emekliler ise en büyük harcamayı yüzde 31.2 ile konut ve kiraya yaparken, alkolsüz içeceğe yüzde 24.9 ve ulaştırmaya yüzde 12.7 pay ayırabildi.