Stres, kullanılan ilaçlar ya da bazı metabolik hastalıklar sonucu ortaya çıkıyor, ‘geçer' diye beklemeden doktora gidin
Stres, kullanılan ilaçlar ya da bazı metabolik hastalıklar sonucu ortaya çıkabilen el titremelerinin ‘geçer' diye hafife alınmaması gerektiğini belirten uzmanlar, önemsenmeyen bu el titremelerinin çoğu zaman Parkinson gibi çok önemli nörolojik hastalıkların ilk bulgusu da olabileceği belirtildi.
Nöroloji Uzmanı Dr. Cem Ortaçbayram, tıpta 'tremor' olarak adlandırılan el titremesi hakkında uyarılarda bulundu. Titremenin, sabit bir eksen etrafında tekrarlayıcı, istemsizce oluşan, ritmik, sallanma şeklinde oluşan bir eklem hareketi olduğunu belirten Dr. Ortaçbayram, bu eklem hareketinin ellerde, kollarda, başta, ses tellerinde ve bacaklarda görülebildiğine dikkat çekti. Dr. Ortaçbayram, "Titremenin pek çok nedeni olmakla beraber, en önemlilerinin stres, korku, hipertiroidizm ya da hipokalsemi (vücutta kalsiyum miktarının azalması) gibi metabolik durumlar ile bazı ilaçlar, uyarıcılar olarak ve Parkinson hastalığı gibi hareket bozuklukları da bu nedenler arasında yer alıyor" dedi.
Dr. Ortaçbayram, şu uyarılarda bulundu:
"Tremorun nedenleri çeşitli olduğu için, görülme sıklığı da buna bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Örneğin, ortostatik tremor daha çok 40 yaş üzerinde görülürken, Parkinson kaynaklı tremorların ortaya çıkma riski 60-65 yaşından sonra artıyor. Bu nedenle, tremorun sıklığı hakkında bilgi vermek güç oluyor. Metabolik nedenler, stres ve kafein kullanımı gibi etmenler tüm tremorların sıklığını hesaplamayı imkansız kılıyor. Ancak esansiyel tremor, 100 binde 350 gibi bir sıklıkla dünyada en fazla görülen hareket hastalığı olarak nitelendiriliyor."
EL TİTREMESİNİN TÜRLERİ
Dr.Ortaçbayram, klinik görünümüne ve orijinine göre el titremelerinin sınıflandırılması konusunda şunları söyledi:
Esansiyel tremor: En sık rastlanılan bu tremor türü genellikle ellerde başlıyor ve her iki elde birden görülüyor. Önce tek elde görüldüyse, ortalama üç yıl içinde diğer elde de ortaya çıkıyor. Ailesel olan ya da olmayan türleri bulunuyor. Tremor genellikle yazı yazarken, eşyaların tutulmasında ya da ince motor hareket gerektiren durumlarda belirginleşiyor. Bu tremor türü alkol alınınca duruyor, uykuda kayboluyor ve stresle artıyor. Öte yandan el titremelerine, ses veya dil tremoru da eşlik edebiliyor.
Parkinson tremoru: Parkinson hastalığında görülen bu tür, genellikle tek taraflı başlıyor ve çoğunlukla istirahat halinde ortaya çıkıyor. Tipik belirtisi ise para sayma hareketi yapar gibi, işaret ve başparmağın birlikte titremesi oluyor.
Serebellar (beyincikle ilişkili) tremor: Beyinciği etkileyen damarsal, tümöral, dejeneratif ya da kalıtsal nedenli birçok hastalıkta görülen bu titreme, istemli bir hareket sırasında ortaya çıkıyor. Kişi elektrik ya da asansör düğmesine basarken titreme meydana geliyor.
Psikolojik tremor: Psikojen tremor, tremorlar içinde tanı koyulması en zor olan türlerdendir. Genelde ani ..... kendi kendine sonlanabilme, değişkenlik gösterebilmeli, dikkatle artıp, dikkatin dağılması ve azalabilmesi tanıda yardımcı olan bulgulardır.
Ortostatik tremor: Bu titreme türü ise bacaklarda görülüyor. Hasta ayağa kalkınca ortaya çıkıyor ve düşme korkusu uyandırıyor. Oturunca ise belirtiler sona eriyor.
Fizyolojik tremor: Herkeste ortaya çıkabilen bir tremor türü olan fizyolojik tremor, saniyede 7-12 kez gözleniyor. Bu türde titremenin salınımı, örnek vermek gerekirse parmağın ileri geri hareketi çok büyük olmuyor. Stres, korku, sıkıntı, hipoglisemi, hipertiroidi, alkolün bırakılması ve ateş gibi durumlarda ise gözle görülür hale geliyor."
KAFEİN TİTREMEYİ ARTTIRIYOR
Dr. Ortaçbayram, özellikle esansiyel tremor ve fizyolojik tremorun kafein alımı, stres, sıkıntı ve fiziksel yorgunlukla artış gösterdiğini söyledi. Bunlardan kaçınmanın ise el titremesinin azalmasını sağladığını belirtti.
NE ZAMAN TIBBİ YARDIM ALINMALI?
Nerede ya da hangi şekilde ortaya çıkarsa çıksın, tremor yakınması olan kişinin, buna eşlik edebilecek hastalıklar açısından değerlendirilmek amacıyla bir nöroloğa başvurması gerektiğini söyleyen Dr. Ortaçbayram, kullanılan bir ilacın dozunu ayarlayarak bu sıkıntıyı sona erdirmenin mümkün olduğunu söyledi. Kimi zaman da çok önemli bir hastalığın ilk ve tek bulgusu olarak ortaya çıkan tremora tanı konması hayati önem taşıdığını belirterek şu uyarılarda bulundu:
TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELER?
"Tremorun tedavisi nedene bağlı olarak belirleniyor. Bir ilacın yan etkisi olarak ortaya çıkan titremede, dozaj azaltılması ya da ilacın tamamen kesilmesi gündeme geliyor. Parkinson hastalığına bağlı bir tremor görülüyorsa, o yönde tedaviye başlanıyor. Esansiyel tremorun
tedavisinde kullanılan farklı gruplardan ilaçlar var. Öte yandan eğer titreme strese bağlı ise psikolojik destek ve stres yönetimi konusunda hastanın bilgilendirilmesi önem taşıyor. Metabolik bozukluklardan kaynaklanan tremorda ise altta yatan sorunun giderilmesi tremorudüzeltiyor. Seçilmiş vakalarda cerrahi yöntemler de kullanılabiliyor.
AHT