Konuşma gelişimi, çocuğun çevresindeki insanlarla dili kullanarak iletişim kurabilmesi, söylenenleri anlaması, düşüncelerini kelime ve cümlelerle ifade edebilmesidir. Doğduğu andan itibaren işitme duyusu gelişen çocuk, önce çevresini dinleyerek konuşmayı öğrenir. İlk 12 ay konuşma gelişiminin temellerinin atıldığı dönem ise ilk üç yıl konuşma gelişimi için kritik bir dönemdir. Konuşmayı öğrenmek için bir bebek, doğum anından itibaren konuşulan dili duyabilmeli ve aktif olarak katılabilmelidir. Yani çevresinde konuşulanları duyabilmesi ve çıkardığı sesleri anlayabilmesi için bebekle konuşmak gerekir.Konuşmanın gelişiminde belirli aşamalar vardır, ancak her çocuk bu aşamalardan farklı şekillerde ve farklı şekillerde geçer. Bazı çocuklar konuşmayı daha erken öğrenirken bazıları daha sonra öğrenir. Bazı çocuklar ekstra desteğe ihtiyaç duyarken, diğerleri buna ihtiyaç duymaz.
Konuşma Geliştirme Kursu
Konuşma gelişiminin iki alanı vardır: alıcı dil ve ifade edici dil. Alıcı konuşma, yani konuşulan dili anlama yeteneği, ifade edici konuşmaya göre daha erken ve daha hızlı gelişir. Çocuk önce kendine has sesler çıkarmaya, çevresindeki konuşmaların tonlarını taklit etmeye başlar, ardından bazı kelimeler ortaya çıkar ve ilerleyen dönemlerde bu kelimeleri birleştirerek cümleler kurmaya başlar. Konuşmanın yaklaşık 12 aylık bir süre içinde birkaç kelimenin kullanılmasıyla başladığına inanılmaktadır.
Doğumdan ve doğumdan sonraki üç ay içinde bebek insan seslerini duymayı tercih eder, cıvıldama, farklı durumlarda farklı şekillerde ağlamaya başlar. Üçüncü aydan sonra bebek “evet evet” gibi rastgele heceleri tekrarlamaya başlar, başını konuşmacıya çevirir ve ağız hareketlerini inceler. Heyecan, zevk ve hoşnutsuzluk gibi duygularını farklı seslerle ifade eder ve adı söylendiğinde başını kaldırıp bakar.
Altıncı aydan sonra alıcı konuşmanın gelişimi hızlanır. 3-6 aylık dönemde çocuk aile bireylerinin isimlerini, 6-9 aylık dönemde ise kendi isminin telaffuzu ile tanımaya başlar. İsmi olan kişiye doğru bakar. Bu dönemde bebek sesin kaynağını arar, “anne”, “baba”, “anne” gibi birkaç basit kelimenin anlamını bilir. Hayır dedikleri zaman yüz ifadelerini ve ses tonunu anlarlar ve buna göre tepki verirler.
9-12 aylık dönemde bebek anlamsız seslerle konuşmayı taklit eder. “Baba”, “anne”, “anne” gibi kelimeleri bilinçli ve doğru bir şekilde kullanmaya başlar, basit talimatları anlar ve sesleri tekrarlar.
12 aydan sonra, çocuk 18 aya kadar 50-70 kelimeyi anlar ve 3’ten 20’ye kadar olan kelime sayısını kullanmaya başlar, vücudun çeşitli kısımlarını gösterebilir, iki kelimelik cümleler kurabilir. 2 yaşında çocuk 3 kelimelik cümleler kurmaya başlar, kelime hazinesi 300 kelimeye ulaşır, sorular sorar ve talimatları anlar.
Bir çocuk 3 yaşına geldiğinde anladığı kelime sayısı 900’e, kullandığı kelime sayısı ise 500’e ulaşır. Soru sormaya başlar ve “Nerede?”, “Kim?” diye sorar. Şu tür sorulara doğru cevaplar verir: Adı, cinsiyeti gibi kendisiyle ilgili soruları doğru cevaplar.
Dördüncü ve beşinci yıllar konuşmanın iyi geliştiği dönemdir. Bu dönemde çocuk rahat iletişim kurar ve konuşur. Çoğu kelimeyi doğru telaffuz eder. İleri, arka, üst gibi zaman kavramlarını anlamaya başlar. Belirli bir temaya sahip bir hikaye anlatabilir. 5 yaşındaki bir çocuk yaklaşık 2.800 kelime anlar, 2.000 kelime kullanır ve dört ila beş kelimelik cümleler kurabilir. 7 yaşına kadar olan dönemde konuşma becerileri gelişir ve olgunlaşır. Zıt anlamlılar, eş anlamlılar ve benzerleri gibi kavramları anlamaya başlar, üç aşamalı yönergeleri kullanmayı ve takip etmeyi öğrenebilir.
Konuşma gelişimini desteklemek için neler yapılmalıdır?
Doğumdan itibaren bebekle göz teması kurarak konuşmak ve iletişim kurmak, konuşma gelişimini desteklemenin en önemli yöntemidir. Çocuğa günlük rutini ve şeyleri, duyguları ve ihtiyaçları yansıtan sakin ve net bir tonda açıklamak, çocuğun zaman içinde konuşma ve iletişimin temel kurallarını öğrenmesine yardımcı olur. Çocuk kendi kendine ses çıkarmaya başladığında, istediğini ifade ettiğinde, bir ihtiyacı ifade ettiğinde, sanki bir şey söylüyormuş gibi bu sesleri dinlemek, dinlemek, bu sesleri çıkarmak ve sustuğunda konuşmaya başlamak iletişim öyledir. , sanki sohbet etmek bebeğin konuşmasının gelişimine katkıda bulunuyor.
Konuşma gelişiminde olası sorunlar nasıl belirlenir?
Her çocuğun gelişim süreci farklıdır. Bazı çocuklar konuşma gelişiminin aşamalarını daha hızlı tamamlar, bazıları daha yavaş. Ayrıca konuşma gelişiminin belirli dönemlerinde kazandırılması gereken beceriler vardır. Bu becerilerin zamanında kazanılamaması konuşma sorunlarına işaret edebilir.
çocuk ise;
Anlamsız, donuk ve göz teması kurmuyor
Eğer bir yaşındaysa ve kelimeleri bilmiyorsa,
Sık kullanılan nesneleri adlandıramam,
Zorluk veya anlaşılmaz konuşma
Konuşmak yerine işaretlerle iletişim kurmaya çalışın
Cümle yazmakta zorlanıyorsanız,
Sözcük sınırlıysa,
Konuşma sırasında sesleri ve heceleri yutarsa,
Konuşmaları ve yönergeleri anlamada sorun yaşıyor
Bir uzmana danışmanız gerekebilir.