Bir kitap okumak kolaydır, değil mi? Kitabı alırsınız, ilk sayfaya bakarsınız, sol üst köşeden başlar ve soldan sağa, yukarıdan aşağıya doğru okursunuz. Ancak, herkesin aynı şekilde okuduğunu hiç merak ettiniz mi?
İngilizce konuşanlar soladan sağa okur ve yazar. Neden mi? Aslında bunun sağlam bir nedeni yok, sadece antik Yunanlılar bunu en iyi yöntem olarak kabul etti.
Geçmişte, Yunanlı bilim adamları tabletler üzerinde farklı okuma ve yazma yöntemleriyle çeşitli deneyler yaptılar. Deneylerine dayanarak, sol üstten sağ alt köşeye doğru okuma ve yazmanın en kolay yaklaşım olduğunu sonucuna vardılar. İşte buna karar verdiler.
Antik Romalılar, Yunanlıları fethettiklerinde aynı prensipleri Latin’e de uyguladılar. İngilizce gibi çoğu Batı dili, Yunanca veya Latince’den türediği için soladan sağa, yukarıdan aşağıya okuma ve yazma konusunda onların izinden gittik.
İnanıp inanmayın, dünyada tamamen farklı şekillerde okuyan milyonlarca insan var. Bu benzersiz okuma tarzlarının bazılarını keşfedelim.
Hem Arapça hem de İbranice sağdan sola okunur ve yazılır. Çin ve Japon gibi birçok Doğu Asya dili, sağdan sola ve dikey olarak – yukarıdan aşağıya – okunup yazılabilir.
Örneğin, geleneksel Çince ve Japon metinleri, sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru dikey olarak yazılırdı. Bilim adamları bu uygulamanın sağ el ile fırça ile yazmanın, sol elin ise sürekli olarak soldan bir parşömen açmasının kolaylığından kaynaklandığına inanıyor.
Ancak, zamanlar değişiyor. Günümüzde, bu dillerin soladan sağa yatay bir şekilde (yan yana) yazılması giderek yaygınlaşıyor.
Uzmanlar, bu değişikliğin İngilizce’nin artan etkisi ve sağdan sola biçimlendirmeyi desteklemeyen bilgisayarlı kelime işleme sistemlerinin yaygın kullanımı nedeniyle olduğunu düşünüyor.
Çocukların sağdan sola yazma biçimiyle karşılaşabileceği bir yer çizgi romanlardır. Japon çizgi romanları, “manga” olarak bilinen, sıkça dikey metin kullanır. Bu çizgi romanlar genellikle sağdan sola doğru akışa sahip çerçevelere ve sayfalara sahiptir.
Ve insanların nasıl okuyup yazdığını sandığınızda, antik Mısırlıları unutmayın! Kelimeler yerine, onlar “hiyeroglifler” adı verilen eşsiz bir yazıda sık sık resimler kullanırlardı.
Antik Mısırlılar, hiyeroglifleri herhangi bir formatta yazmazdı – sağdan sola, soldan sağa veya yukarıdan aşağıya – hangisi uygun ve görsel olarak hoş görünüyorsa onu kullanırlardı.
Eğer yatay olarak yazılmış hiyerogliflerle karşılaşırsanız, metni okuma yönünü, hiyerogliflerdeki insanların ve hayvanların yönlendirmesini gözlemleyerek belirleyebilirsiniz. İnsanlar ve hayvanlar her zaman satırın başlangıcına doğru bakar!
Dene Bir Bak
Yeni bir okuma şekliyle deney yapmaya hazır mısınız? İlk olarak, diğer ülkelerdeki web sitelerinin nasıl göründüğünü anlamak için bu İsrailli web sitesi olan ramkol’a bir göz atın.
Dikkat edin, sağdan sola yönlendirilmiş değil mi? Ne düşünüyorsunuz? Sağdan sola okumaya alışmak zor olur mu?
Çok fazla zaman harcamadan sağdan sola okuma ve yazma konusuna girmeden önce, antik Mısır hiyeroglifleriyle eğlenmeye davet ediyoruz. İsminizin hiyerogliflerde nasıl görüneceğini hiyerogeneratörü kullanarak keşfedin!
İsminizi hiyerogliflere çevirdikten sonra, bir kartuş yaparak bir sanat eserine dönüştürün. Antik Mısır’da, isim plakasına benzeyen kartuşlar kral ve kraliçeler için oluşturulurdu.
Bir kartuş şablonu edinin ve yazdırın. Antika bir görünüm vermek isterseniz, onu kahverengi renge boyayabilir ve buruşturabilirsiniz.
Eğer gerçekten antik bir görünüm elde etmek isterseniz, onu bir tavaya alt kısmına yerleştirin, üzerine kahve veya koyu çay dökün ve ardından birkaç dakika fırında pişirin.
Kartuşunuz hazır olduğunda, üzerine hiyerogliflerle isminizi yazın. Ayrıca evde yatak odası kapınıza asabileceğiniz bir işaret de yapabilirsiniz.
Mesajınızı oluşturmak için bu hiyeroglif alfabesini kullanın! Bittiğinizde, kartuşunuzun bir resmini bize e-posta yoluyla gönderin!
1. Okuma için farklı yollar nelerdir?
Okuma çeşitli yollarla yapılabilir. En yaygın yöntem, fiziksel olarak sayfaları çevirip metni okuduğunuz geleneksel basılı kitaplardır. Başka bir yol ise e-kitaplar ile okumaktır, burada e-okuyucular veya tabletler gibi cihazlarda kitapların dijital versiyonlarını okursunuz. Sesli kitaplar da popüler bir seçenektir, burada bir anlatıcının kitabı sesli olarak okumasını dinleyebilirsiniz. Ayrıca, görsel olarak engelli bireyler için dokunarak okumalarına izin veren Braille kitaplar bulunmaktadır.
2. Okuma çevrimiçi olarak yapılabilir mi?
Evet, okuma çevrimiçi olarak yapılabilir. İnternetin yükselişiyle birlikte, okuyabileceğiniz dijital içeriklere erişebileceğiniz birçok platform ve web sitesi bulunmaktadır. Çevrimiçi makaleler, bloglar, haber siteleri ve e-ticaret platformları geniş bir okuma malzemesi sunar. Birçok insan ayrıca, gönderi ve tweet gibi kısa içerikleri tüketebilecekleri sosyal medya platformları üzerinden okuma yapmayı tercih eder.
3. Okumak için alternatif yollar var mı?
Evet, okumak için alternatif yollar vardır. Görsel engelli bazı bireyler, metni konuşmaya veya Braille ekranlarına dönüştüren ekran okuyucular gibi yardımcı teknolojiler kullanabilir. Bu teknolojiler, onların dijital içerik veya kitapları okumasına olanak tanır. Ayrıca, bazı insanlar büyük miktarda metni hızlı bir şekilde okumak ve anlamak için hızlı okuma teknikleri kullanabilir. Bu teknikler, gözleri ve zihni bilgiyi daha verimli işlemek için eğitmeyi içerir.
4. Okuma nasıl günlük yaşama dahil edilebilir?
Okuma, günlük yaşama çeşitli yollarla dahil edilebilir. Bir kişi her gün belirli bir zamanı okumak için ayırabilir, sabahları, öğle aralarında veya yatmadan önce olabilir. İşe giderken bir kitap veya e-okuyucu taşımak da boş zamanlarda okuma fırsatı sağlayabilir. Okumayı bir alışkanlık haline getirmek için hedefler belirlemek veya kitap kulüplerine katılmak düzenli olarak okumayı sağlamaya yardımcı olabilir. Ayrıca, kütüphaneleri ziyaret etmek, kitapçılara gitmek veya kitap festivallerine katılmak gibi boş zaman etkinliklerine okumayı dahil etmek, günlük yaşamın keyifli bir parçası haline getirebilir.