Radyoloji, ilk olarak Röntgen’in 1895’de keşfetmesi ile tarihte yerini aldı. İlerleyen yıllarda yeni tekniklerle beraber medikal alanda da zaruri bir ihtyaç haline gelmiştir.
Tarihçe
Kim Keşfetmiştir
Radyografinin kökenleri ve floroskopinin kökenleri, 8 Kasım 1895’de, Alman bilim fizik profesörü Wilhelm Conrad Röntgen’in röntgen ışınları temeli olan X-ışınının özellikleri iel ilgili keşfine dayanır. Röntgen, ışın özellikleri açısından insan dokusunu geçebileceği halde kemik veya metalden geçemediğini keşfetmesiyle başlar.
Nenden “X” Denildi?
Röntgen, radyasyonun bilinmeyen bir radyasyon tipi olduğunu belirtmek için “X” olarak isimlendirdi ve bu keşfiyle fizikteki ilk Nobel Ödülünü aldı.
Hangi Yöntemle Keşfedildi?
Röntgen, baryum platinosiyanür ile boyalı floresan bir perde kullanarak katot ışınlarını araştırıyordu. Floresan parıltısını korumak için siyah kartondan sarılmış tüp sayesinde 1 metre uzakta, ekrandan soluk yeşil bir ışıltı farketti. Röntgen, tüpün içinden çıkan görünmez ışınların kartondan geçtiğini fark etti: ışınlar bunların arkasındaki filmi etkilemek için opak bir nesneden geçiyorlardı.
Sağlık Alanında İlk radyografi Uygulamaları
Röntgen, röntgen ışınları nedeniyle oluşan bir fotoğraf plakasında eşinin elinin resmini yaparken röntgen ışınları için tıbbi kullanımalanını keşfetti. Karısının elindeki fotoğraf, insan vücudundaki bir kısmı, X-ışınlarıyla ilk defa çekilen fotoğraftı. Resmi gördüğünde, “Ölümümü gördüm” diyerek durumu tanımlamıştır.
Medikalde İlk Kim Kullandı?
14 Şubat 1896’da, Hall-Edwards, cerrahi bir operasyonda röntgen ışınları kullanan ilk kişi oldu. Bu süreçten itibaren ise zamanla tıbbi alanda kendisine ciddi bir kullanım alanı bulmuş oldu.
Röntgen Işınları Nedir?
Röntgen ışınları nedir diye sorulduğunda geniş bir yelpazade cevap verilebilir ancak özetle:
Tıbbi amaçlı kullanılan X-ışını fotonları bir elektron içeren bir olayla oluşturulurken, gama ışını fotonları bir atomun çekirdeğiyle bir etkileşimden oluşur. Genel olarak, tıbbi radyografi bir X-ışını tüpünde oluşturulan X-ışınları kullanılarak yapılır. Nükleer tıp çoğunlukla gama ışınlarını içerir.
Radyasyon, X-ışını tüpleri, yüksek enerjili X-ışını ekipmanı veya radyum ve radon gibi doğal radyoaktif elementler ile kobalt-60 ve iridyum-192 gibi elementlerin yapay olarak üretilen radyoaktif izotopları ile üretilir. Elektromanyetik ışınım, titreşen elektrik ve manyetik alanlardan oluşur, ancak genellikle tek bir sinüzoidal dalga olarak tasvir edilir.
Röntgen Işınlarının Zararları Nelerdir?
İyonize radyasyon endüstride ve tıpta yaygın olarak kullanılır ve önemli bir sağlık tehlikesi oluşturabilir. Her hangi bir canlı dokuda, cilt yanıkları ve yüksek pozlarda radyasyon hastalığı (“doku” ya da “deterministik” etkiler olarak bilinir) ve düşük maruz kalmalarda istatistiksel olarak yüksek kanser riskine (“stokastik etkiler”) neden olan mikroskobik hasarlara neden olur.
Günümüzün gelişen teknolojisiyle birlikte filmlerde kullanılan radyasyon seviyeleri düşürülmüş ve görüntüleme kabiliyeti artırılmıştır. Ancak yine de her kim olursa olsun zaruri olmadıkça radyasyon ışınlarına maruz kalmamalıdır.
Röntgen Işınlarından Hangi Metal Korunma Sağlar ?
İlk akla gelen metal Kararlı bir metal olan kurşundur. Kurşun bir metal olarak korunma sağlar ve ışınların geçirgenliği en düşük metal listesinin başındadır.
Günümüzde yapay olarak elde edilen karışımlarla saf metal içeriklerden daha yüksek korunma sağlayan bileşikler de keşfedilmiştir.
RADYOLOJİ UZMANI
Uzm. Dr. Nahas Hikmet KESKİNEĞE
Mrtomografi.com'da yayınlanan tüm makaleler, Özel Ankara Cerrahi Tıp Merkezi uzmanlarının kontrolünde doğrulanır, düzenlenir ve yayına uygun hale getirilir. MRTomografi.com web sitesinde okuduğunuz makaleler ile ilgili tüm şikayetlerinizi, önerilerinizi ve düşüncelerinizi iletişim sayfamızdaki formu doldurarak gönderebilirsiniz.