Sanatçı Taryn Simon’ın eserini gördüğümüzde yas tutma eyleminin ne kadar güçlü ve tuhaf bir şekilde güzel olabileceği bize hatırlatıldı, ' Bir Kayıp Mesleği , ”Dünyanın dört bir yanından profesyonel yas tutanlar tarafından gerçekleştirildi. Elbette, kültürümüzde böyle bir rol yoktur ve keder, en karanlık, en zor duygulardan biri olmaya devam etmektedir. Parlak, LA merkezli derinlik psikoloğu ve terapisti, Dr. Carder Stout , annesini kaybettiğinde hissettiği ezici kederi hiçbir şeyin onu işlemeye hazırlamadığını söylüyor. Sonuç olarak Stout’un yas tutma anlayışı kökten değişti: Kederi yalnızca trajediye yanıt vermek yerine, şimdi bunu ömür boyu sürecek bir süreç olarak görüyor. Ayrıca doğal bir varoluş hali olarak yorumlanan kederin hayatımıza hem neşe hem de anlam getirebileceğini gösteriyor. Stout, aşağıdaki samimi ve düşünceli makalesinde, en büyük kayıplarımızı ve her gün geride bıraktığımız küçük şeyleri onurlandırmanın güçlü yollarını öneriyor.
İyi Keder
Annem dokuz yıl önce öldü. New England çiftlik evimizde dar bir merdivenden aşağı düştü. Vücudu otuz yıllık damıtılmış votkadan dolayı zayıflamıştı. Onu kahvaltıda içti ve su gibi davrandı. Durdurmak için güçsüzdük.
Onu farklı bir şekilde hatırlıyorum: O güzeldi. O kadar ışık ve empati dolu ki, arkadaşlarım onu benim yerime ziyaret ederlerdi. Onunla oturmak için gruplar halinde gelirler ve gençlik isyanlarının pürüzlü hikayelerini anlatırlar. Parlak renkleri, ihtiyacı olan herkesin omuzlarına sıcak bir duvar halısı gibi dokunduğu her şeyi lekeledi. Herkese lakapları vardı ve konuşmak yerine derin sesiyle komik şarkılar söylerdi. Adı Muffy'ydi. Kendimi hüzünlüyken arardım ve üzüntümü benden alırdı. Belki de çok fazla aldı.
İşe giderken trajik ölüm haberini duydum. Otoyoldan çektim ve neredeyse yaklaşan bir otobüse çarpıyordum. Yüzümden yaşlar süzülerek bir saat araba sürdüm. Vücudum ağrıyordu ve nefes almakta güçlük çekiyordum. Onsuz nasıl yaşayabilirim? Kimse beni böyle bir ana hazırlamadı, nasıl hissedeceğimi ya da nasıl davranacağımı söylemedi. Kendimi tamamen yalnız hissettim. Saçım griye döndü ve öldükten sonraki ilk hafta birkaç kilo verdim. Onu o kadar çok özledim ki başka hiçbir şey düşünemedim. Onu kurtarmak için daha fazlasını yapabilir miydim? Gerçekten gitti mi? Dünyaya kızgın hissettim. Teselli edilemezdim. Kırıldım. Kayboldum
1969'da psikiyatrist Elizabeth Kübler-Ross, ufuk açıcı kitabında kederin aşamaları hakkında kapsamlı bir şekilde yazdı: Ölüm ve Ölmek Üzerine . Teorileri, o zamandan beri şifa topluluğundaki profesyoneller tarafından geniş çapta benimsenmiştir. İnsanlar sevdiklerini kaybettiklerinde beş farklı duygu evresinden geçtiklerini tahmin etti: inkar , öfke , pazarlık , depresyon , ve kabul . Bu duyguların herhangi bir zamanda ve belirli bir sıra olmadan olabileceğine olan inancıydı. Yani, altmış saniyelik bir dönemde, kederli bir kişi beş aşamayı da deneyimleyebilir. Bu birkaç gün, ay ve hatta yıllarca devam edebilir.
Benim durumumda, aşamaların çerçevesi doğru görünüyordu. Daha proaktif olabileceğim, anneme yardım etmek için daha fazlasını yapabileceğim düşüncesi beni geride bıraktı. Bu pazarlık evre. Daha olumlu sonuçlara sahip sonsuz senaryolar yaratmaya odaklanan kendini suçlama ve yargı düşüncelerini derinlemesine düşünerek işaretlenir. Keşke o telefon görüşmesini yapsaydım ya da onu tedaviye gitmeye zorlasaydım - belki işler farklı şekilde sonuçlanırdı. Ölümünden birkaç gün önce ona bir mektup yazmıştım, bir yanım hâlâ onun cevap yazıp yazmayacağını merak ediyordu. İçindeydim inkar . Parmağımı üvey babamın elverişli, bencil davranışına işaret ettim: öfke . Sonunda tükenmiş, üzgün ve umutsuz bir hale gelmiştim. depresyon .
Kederin duygusal ağırlığı, taşınması gereken ağır bir yüktür. Yoldaki dev bir kaya parçası gibi ilerlememizi engeller. Bu üzüntü yığınından, onun varlığını hissetmekten ve onu bizden zaman almasına izin vermekten başka yolu yoktur. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise, çoğumuz yasın ilk yılında nasıl davranacağımız konusunda hiçbir fikrimiz yok. Bunun yerine kolektif bir şifa deneyiminin faydasına sahip değiliz, ifadesini benimsedik, herkes farklı şekilde yas tutar , insanlara duygularına bireysel olarak cevap verme özgürlüğü tanıyan bir slogan olarak. ABD'de çok az sayıda yas ritüeli varken, insanlar rehberlik için kendi sezgilerine güvenmek zorundadır ve bu yalnız ve kafa karıştırıcı zaman, genellikle diğer kültürlerde olduğu gibi kedere nasıl yanıt verileceğine dair paylaşılan bir anlayışla desteklenmez. Çevremizdeki insanlar yumurta kabukları üzerinde yürürler ve müdahale etmekten korkarlar. Çok darmadağınık görünmemeye çalışıyoruz, çünkü bu bir zayıflık işareti olur. Bize güçlü olmamız söyleniyor ve ateşin içinden geçiyoruz, ancak uzaktaki bir işarete özlem duyuyoruz. Ufku boşuna tarayarak bir tür yön arıyoruz.
Yas ritüellerinin yokluğu günümüz Amerika'sına özgü değildir. Bu küresel bir fenomendir, ancak yine de iyi tanımlanmış bir yas sürecini izlemek için zengin bir kültürel tarihe dayanan yerler vardır. Örneğin, Güney Afrika kasabalarında aile, biri öldükten sonra birkaç ay boyunca evden ayrılmıyor veya sosyalleşmiyor. Bu süre zarfında cinsel aktiviteye izin verilmez, yüksek sesle konuşmak veya gülmek yasaktır ve aile siyah giysiler giyer. Sicilya'da bir dulun, kocası öldükten sonra bir yıl boyunca siyah giymesi ve ailesi dışındaki etkileşimi sınırlaması bekleniyor. Bazı Balines kabilelerinde, bir kadının herhangi bir üzüntü belirtisi göstermesi kabul edilemezken Mısır'da bir kadının kontrolsüz bir şekilde ağlaması bekleniyor. Bazı Müslüman geleneklerinde bir erkeğin karısını kaybettiği için kırk gün yas tutması beklenirken, bir dul kadının kocasını kaybetmesi nedeniyle dört ay on gün yas tutması beklenir. Pek çok Latin kültüründe, erkeklerin aile için güçlü olması için stoacı bir cepheyi tutmaları beklenir.
Yine de, kültürler arası farklılıklara rağmen, yakın bir arkadaşın veya aile üyesinin ölümü gibi ciddi bir kaybın bir tür keder tepkisi gerektirdiği fikrini evrensel olarak kabul ediyoruz. Peki ya düzenli olarak yaşadığımız küçük kayıplar? Belki de kedere daha yarı saydam bir mercekten bakmaya başlamalıyız - sadece trajediye bir yanıt olarak değil, aynı zamanda hepimizin düzenli olarak paylaştığı arketipsel bir deneyim olarak. Ya keder doğal bir varoluş haliyse? Bu değişim, algımızı kökten değiştirecek ve bizi yaşamın tüm kaçınılmaz kayıplarını yas tutmaya daha uygun bir şekilde hazırlayacaktır.
Gerçek şu ki, hayat bir keder sürecidir. Neredeyse her gün değer verdiğimiz şeyleri kaybediyoruz. Çocukken yeni fikirlerin ortaya çıkmasıyla karşı karşıyayız. Çok sevdiğimiz oyuncak ayıyı büyütüyoruz ve kucağımızda nasıl hissettiğini özlediğimiz bir rafa yerleştiriyoruz. Eski eve veda edip yenisine taşınırız. Arka bahçe farklı görünüyor ve eski lastik salınımını özlüyoruz. Diş perisi mitini çözeriz ve annemizi yastığın altına bir dolar yatırırken yakalarız, Noel Baba'nın bacadan aşağı inemeyeceğini anlarız. Ebeveynlerimizin bize bu kadar uzun süre yalan söylediği fikri bizi paramparça ediyor ve masumiyetimizi biraz yitiriyoruz. Kaydıraktan aşağı koşan yaz günlerinin yerini, okul yılının başlangıcına bırakıyoruz, bir sonraki tatil için hayal kuruyoruz ve özgürlüğümüzü kaybetmenin yasını tutuyoruz. Sınıfımızdan bize bir Sevgililer Günü kartı vermeyen bir kıza aşık oluyoruz: yıkıcı. Daha sonra, hepimizin yıllardır düşündüğü an gelir: Bekaretimiz alınır ve asla geri alamayız. Kendimizi daha yaşlı hissediyoruz, ancak bir parçamızın - masumiyetimizin - eksik olduğunun farkındayız.
Yetişkinliğe doğru büyüdükçe, mükemmel eşi ararız. Kalp kırıklığı yaşıyoruz. İşe alınır ve bırakılırız. Sonunda evlendik ve muhteşem bir düğün günü geçirdik ama yakında bekar olduğumuzda yaşadığımız eğlenceyi hatırlayacağız. Zayıflamaya ve Lent için glüteni bırakmaya çalışıyoruz. Simit hayal ediyoruz. Ot ve karışıklıktan ve yalan söylemekten vazgeçeriz. Ebeveynliği kucaklıyoruz ve öğleden sonraları sakin bir şekerleme fikrini saklıyoruz - ama adam biz yorgunuz.
Evet, hayat değişimle dolu ve ilerlediğimizde her şeyi geride bırakmalıyız. Ama tüm bu harekette güzellik var. Öyleyse kutlayalım.
Kübler-Ross bize takip etmemiz için harika bir şablon verdi ama ağır keder duvarlarının arasında bir tatlılık olduğunu fark edemedi. Keder, bizi derinden değiştiren anları hatırlamamıza olanak tanır - deneyimin zenginliğiyle işler. Keder, büyük zafer, yüceltme ve neşe dalgaları yaratma yeteneğine sahiptir. Varlığımızı şekillendiren olayların genişliğini düşünmemize ve kendi karanlığımızda bize rehberlik eden harika insanlara saygı göstermemize olanak tanır. Keder, bizi alçakgönüllülüğe bağlar ve hayatta hiçbir şeyin kalıcı olmadığını gösterir. Bizi yeni ve keşfedilmemiş alanlara çıkmamızı engelleyen modası geçmiş perspektifleri yeniden değerlendirmeye zorluyor. Keder, kendi kendini düşünmeyi teşvik eder ve çoğu zaman bir kalp değişikliğine yol açar. Kaybettiğimiz şeyleri özleriz, ancak kendimizin daha iyi bir versiyonuna dönüştüğümüzde heyecan artar. Ölen insanlar, hayatımızın akışını açık bir şekilde değiştiren bir iz yaratıyor. Karşılaştığımız tüm küçük kayıplar, anlam arayışımızda ivme kazanmamıza yardımcı olur. Kederde sevinç vardır, daha önce gelen nesillerin bilgeliğini birleştirerek kim olduğumuzu hatırlamamıza yardım eden bir tür neşe vardır. Geçmişimizi (ve onu dolduran insanları) kendi törenlerimiz ve kendi yarattığımız ayinlerimizle ritüelleştirmek bizim sorumluluğumuzdur.
Hayatınızın belirleyici anlarına bağlı kalmanızı öneririm. Geçmişin kim olduğunuzu şekillendirdiğini unutmayın. Sürekli önemlerini gözlemleyerek ani düşüşleri zaman içinde ölümsüzleştirin. Günlüğünüze onlar hakkında bir hikaye yazın. Yüksek sesle okuyun ve hayal gücünüzün sizi geri götürmesine izin verin. Evinizde bir sunak oluşturun. Onu geçmişinizin ve günümüzün kalıntılarıyla süsleyin. Onu önemli şeylerle doldurun: atalarınızın püskü fotoğrafları, üçüncü sınıf bilim fuarından mavi bir kurdele, göz kamaştırıcı bir saç tokası, ilk erkek arkadaşınızdan bir söz yüzüğü, büyükbabanızın saat zinciri, birkaç mum, hastanenin orkestrası doğum odası, bir Kiss konserinden iki bilet koçanı. Sizi yıllarca birbirine yapıştıran yapıştırıcıyla üst üste yığın. Her gün bu sunakta kendi tören tarzınızda zaman geçirin. Gözlerinizi kapatın ve tüm o muhteşem anları ve günleri hatırlayın. İçlerinde eli olan insanlara fısılda. Daha önce gelen her şeyin enerjisine bağlanın. Derin üzüntü anlarında kaybolmuş hissedebilirsiniz, ancak hayatınızı birbirine bağlayan kapsayıcı sevinci arayın. Söz veriyorum orada.
Annem öldüğünde, bir ağır keder dalgasının derinliklerine düştüm. Hayal edilemez gönül yarasının ortasında yalnız kalmak istedim ama kardeşlerim hemen kapıma geldiler ve beni sevgiyle çevrelediler. Çocukluğumuzun hikayelerini çözerken ve onun dengesiz zarafetinden söz ederken (başının üstünde iki çift yerken evde güneş gözlüklerini arardı) uzun süre güldük ve ağladık. Santa Monica Dağları üzerinde güneş doğarken oturduk, konuştuk ve birbirimizi tuttuk ve şafakta Pasifik Okyanusu'na sıska dalmaya karar verdik. Sonraki ay, acımı hafifleten ailem ve yakın arkadaş çevremdi. Onlara bağlı hissetmek, kaybımın acısını yaydı. Öğleden sonraları tanıştık ve annemden söz ettik onu sözlerimizle ölümsüzleştirdik.
Sevdiğiniz birinin kaybını yaşıyorsanız, doğal destek sisteminize, yakın ailenize ve yakın arkadaşlarınıza ulaşmanızı tavsiye ederim. Eğiliminiz izole etmek olabilir, ancak bu, iyileşme sürecine başlama yeteneğinizi geciktirir. Yavaşça alın, şimdi önemli ölçüde farklı olan bir dünyaya alışmanız için kendinize zaman tanıyın. Duygularınız ortaya çıktığında (acı verenleri bile), onları uzaklaştırmayın. Onlarla oturun ve onları yüzeye davet edin. Duygularınızı bastırmaya çalışırsanız, sonuçta daha fazla olumsuzluk ve korku yaratırsınız. Onları dışarı çıkararak, yenilenme ve bütünlüğe giden yolu açarsınız. Ve sevdiklerinizle birlikte olduğunuzda, kaybettiğiniz kişiden bahsedin. Onları varlıklarının harika hikayeleriyle dünyaya davet edin. Nezaketleriyle size ne kadar dokunduklarını anlatın miraslarını uzatın. Onları kutlamaktan keyif alabilirsin.
Her gece ışıkları söndürmeden önce, iki yaşındaki kızıma 'Bir kütük gibi uyu ve kurbağa gibi horla' diyorum. Sonra sordum, 'Babam çocukken bunu kim söylerdi?'
'Büyükanne Muffy.' O gülümser.
Ve o anda annem onu kucaklıyor - saçma sözleri benden geçti. Omuzlarımıza yağan kar gibi bizimle birlikte odada. Ve kalbim mutluluk dolu.
Carder Stout, Ph.D. Brentwood'da hastalarına anksiyete, depresyon, bağımlılık ve travma için tedavi ettiği özel bir muayenehanesi olan Los Angeles merkezli bir terapisttir. Bir ilişkiler uzmanı olarak, müşterilerinin kendileri ve ortakları hakkında daha dürüst olmalarına yardımcı olma konusunda ustadır.