ABD'de halk, Kongre'nin dengesini değiştirme ve Başkan Joe Biden'ı 'topal ördek' durumuna getirme potansiyeline sahip ara seçimlerde gözler sonuçlarda.
ABD'nin yasama organı Kongre iki parçadan oluşuyor: alt kanat Temsilciler Meclisi ve üst kanat Senato. Bugün yapılan seçimler iki kanatta da değişimlere yol açacak. Bugün yapılan seçimlerde Temsilciler Meclisi'nin tüm sandalyeleri için oy kullanılıyor. Yani 435 sandalyenin tümü, o bölgelerde yaşayanların oylarıyla tekrar belirlenecek. 100 sandalyeli Senato'nun ise sadece 35 sandalyesi için seçim yapılıyor. 36 eyalet ise vali seçecek.
Mevcut olarak hem Senato, hem de Temsilciler Meclisi Demokrat Parti'nin kontrolünde, ancak birçok anket Temsilciler Meclisi'nin bugünün sonunda Cumhuriyetçilerin kontrolüne geçeceğini öngörüyor. Bu, Biden'ı 'topal ördek' konumuna getirebilir. ABD Başkanı, partisinin Kongre'nin bir kanadını kaybetmesi durumunda politikaları uygulamakta ve atama yapmakta zorlanabilir. Çünkü Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğu kaybetmesi durumunda Biden, tasarılarını Senato gündemine getirmekte zorlanacak. Öte yandan ara seçim, başkanlık seçimlerinden iki sene sonra yapıldığı için birçok ABD'li tarafından başkanın gösterdiği performans konusunda bir referandum olarak görülüyor.
Kongre’nin kontrolüne ilişkin henüz sonuçlar belirlenemezken projeksiyonlar, Cumhuriyetçi Parti’nin Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmeye yakın olduğunu belirtse de Demokrat Parti’nin beklentilerin üzerinde sonuçlar aldığını gösteriyor. ABD basını projeksiyonları, Cumhuriyetçi Parti'nin beklediği "kırmızı dalga"nın gerçekleşmediğini gösteriyor.
Demokrat Parti’de durumu sallantıda olan bazı Temsilciler Meclisi Üyelerinin yeniden kazandığı görüldü. Demokrat Parti’den konumunu kaybeden tek Temsilciler Meclisi üyesi Elaine Luria oldu.
Senato’nun üçte birini belirleyen seçimlerde ise Demokrat Parti iki kritik galibiyet elde etti. New Hapshire’de Maggie Hassan, Cumhuriyetçi Partili rakibi Don Bolduc karşısında kazandı.
Senato’da çoğunluğu belirleyecek kritik eyaletlerden olan Pennsylvania’da senatörlük yarışını eski ABD Başkanı Donald Trump'ın yoğun desteğini alan Cumhuriyetçi Parti’nin adayı Dr. Mehmet Öz karşısında Demokrat Parti’nin adayı John Fetterman kazandı.
Senato için üç kritik eyalette sayımlar sürüyor. Bu sandalyeler Nevada, Arizona, Georgia eyaletlerine ait. Cumhuriyetçi Parti'nin Senato'da çoğunluğu sağlamak için bu üç eyaletten ikisinde seçimi kazanması gerekiyor.
Öte yandan, Trump'ın desteklediği adayların göstereceği performans, eski başkana 2024 seçimlerine adaylığını açıklaması için bir güvenoyu olarak görülebilir.
İşte dakika dakika 8 Kasım ABD ara seçimleri... (Gelişmeler, Türkiye saati ile aktarılmıştır)
17.39 CNN'e göre Temsilciler Meclisi'nde son durum:
Demokratlar: 178 sandalye (3'ü yeni)
Cumhuriyetçiler: 199 sandalye (9'u) yeni
Cumhuriyetçiler'in kontrolü sağlamak için sadece 19 sandalyeye daha ihtiyacı var
17.30 CNN'e konuşan bir Trump danışmanı, eski başkanın Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde beklentilerin altında kalmasına "çok sinirlendiğini" ve "herkese bağırdığını" ifade etti.
17.00 Borsa, ara seçimlerde kazanan henüz belli olmadığı için dalgalı bir seyir izledi. İki partinin de önemli zaferler kazandığı ara seçimlerde, Temsilciler Meclisi ile Senato’daki çoğunluğun hangi partide olacağının kesinleşmediği çarşamba sabahı hisse senetleri değer kaybetti.
S&P 500 vadeli işlemleri, salı günü geç saatlerde küçük kazançlar elde etmesinin ardından piyasalar kapandıktan sonra gelen Cumhuriyetçi Parti’nin erken zaferleriyle beraber çarşamba sabahı yüzde 0.2 düştü. Gösterge borsa endeksi, salı günü işlem saatlerinde yüzde 0.6 kazanç elde etmişti.
16.58 MSNBC’de yer alan habere göre, oy sayımlarının başladığı saatlerde Maricopa bölgesinde oy verme makinelerinin arıza yaptığı Arizona eyaletinde Donald Trump’ın destekçileri ve aşırı sağcı yorumcuların usülsüzlük olduğuna ilişkin iddialarda bulunmaya başladı.
Maricopa bölgesinde arıza yapan oy verme makinelerine ilişkin bir sorun sürdüğüne dair herhangi bir kanıt bulunmasa da eski ABD Başkanı Donald Trump da dahil olmak üzere, seçimde usülsüzlük olduğunu iddia edenler bulunuyor.
Cumhuriyetçi Partili vali adayı Kari Lake, oy verme makinelerindeki sorunun yalnızca “Cumhuriyetçi Partililerin yoğunlukta olduğu yerlerde” olduğunu iddia etmişti.
Kritik eyaletlerden biri olan Arizona’da oy sayım işlemleri sürüyor.
16.48 CNN’in son projeksiyonlarına göre Temsilciler Meclisi’nde durum:
Cumhuriyetçi Parti: 199 sandalye
Demokrat Parti: 178 sandalye
Temsilciler Meclisi’nde kontrolün sağlanması için 218 sandalye gerekiyor.
16.10 Trump'ın eski danışmanından ara seçim tepkisi
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın eski danışmanı Sarah Matthews, ara seçimlerde şu ana kadar gelen sonuçların “Trump’ın 2024 seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti adayı olmamasının açık göstergesi” olduğunu söyledi.
Eski Beyaz Saray Basın Sekreteri Yardımcısı Sarah Matthews, ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin ilk andan Temsilciler Meclisi’nde açık bir fark atmış olması gerektiğini söyledi. Öte yandan projeksiyonlar Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi’nde önde olduğunu gösterse de bekledikleri “kırmızı dalga” gerçekleşmiş görünmüyor.
Matthews, izlenen sonuçlarla ilgili açıklamasında “Bence dün gece Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti’nin 2024 seçimi adayı olmamasının açık göstergesi. Kötü kalitede adayları destekleyerek kazanabilir sandalyelerin kaybedilmesine neden oldu” dedi.
15.50 ABD’nin Nevada eyaletinde birikmiş postayla gönderilen oylar nedeniyle oy sayımının günler sürebileceği belirtildi.
Nevada eyaleti geçen yıl, her kayıtlı seçmene oy pusulası göndermişti. Posta yoluyla oy kullanacak seçmenlerin seçim gününe kadar göndermeleri gerekirken, cumartesi gününe kadar ulaşan oyların sayılabileceği belirtiliyor.
Seçim görevlileri, biriken oy pusulaları nedeniyle sayımın günler sürebileceğini, bir tahminde bulunamayacaklarını söyledi.
CNN’in Nevada için mevcut projeksiyonu Cumhuriyetçi Parti’nin adayının yüzde 49.9 ile önde olduğunu gösteriyor.
15.28 CNN’in projeksiyonlarına göre, Senato için yapılan seçimde denge sürüyor. Demokratların 48, Cumhuriyetçilerin 48 sandalye aldığı belirtilirken iki seçimde daha kazanırsa Cumhuriyetçi Parti’nin Senato’da çoğunluğu sağlayabileceği aktarılıyor.
14.50 Demokrat Partili 25 yaşındaki Maxwell Frost, Florida’da Temsilciler Meclisi’ne seçilerek ABD, Kongresi’ndeki ilk Z jenerasyonu üye oldu.
14.25 CNN'in projeksiyonuna göre Temsilciler Meclisi'nde son durum:
Cumhuriyetçiler: 198 sandalye
Demokratlar: 187 sandalye
Temsilciler Meclisi’nde kontrolün sağlanması için 218 sandalye gerekiyor.
14.14 Georgia'da iki aday yeniden yarışabilir
Senato koltukları için kritik eyaletlerden biri olan Georgia’da seçim sayımı başa baş gidiyor. CNN projeksiyonlarına göre Georgia’nın Demokrat Partili adayı Raphael Warnock yüzde 49.2’de dururken Cumhuriyetçi Parti’nin adayı futbol oyuncusu Herschel Walker’ın oyları yüzde 48.7 seviyesinde.
İki adaydan biri çoğunluğu sağlayamazsa Georgia’da 6 Ocak’ta yeniden seçim yapılacak.
11.50 ABD Kongresi’nin dengelerini belirleyecek seçimde bazı eyaletlerde de kürtaj hakkına ilişkin oylar verilirken Michigan’da projeksiyonlar, seçmenlerin eyalet yasalarında kürtajı koruma altına alma yönünde oy verdiğini gösteriyor.
ABD Yüksek Mahkemesi’nin kürtajı federal bir hak olmaktan çıkardığı kararının ardından eyaletlerde kürtaj hakkının korunması tartışmalara neden olmuştu.
Michigan’da kürtaj mevcut durumda yargıçlar tarafından alınan geçici kararlar kapsamında yasal olarak değerlendiriliyor. Eyaletin 1931 tarihli, katı bir kürtaj yasağı bulunuyor.
Bugün verilen oylarla Michigan eyaletinde yer alan katı kürtaj yasağı uygulamaya geçilemeyecek. Hamileliğe ilişkin verilen kararlar müdahale olmadan alınacak.
10.17 The New York Times gazetesinin projeksiyonlara dayanarak hazırladığı olasılık grafiğine göre Temsilciler Meclisi'nde kontrolün Cumhuriyetçi Parti'ye geçme olasılığı yüzde 84 olarak görülüyor.
Kongre'nin üst kanadı Senato'da ise durumun hâlâ çok yakın olduğu ancak Demokrat Parti'nin bir miktar daha önde olduğu tahmin ediliyor.
09.04 Fox News'un aktardığı projeksiyona göre, Pennsylvania'da senatörlük yarışında Demokrat Parti'nin adayı John Fetterman'ın kazandığı, Cumhuriyetçi Parti'nin Türk asıllı adayı Dr. Mehmet Öz'ün kaybettiği görülüyor.
Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın desteklediği Dr. Öz seçilseydi ABD Senatosu'nda ilk Türk asıllı isim olacaktı.
Pennsylvania, ara seçimlerin Senato ayağında kritik eyaletlerden biriydi.
08.29 CNN’in şu ana kadar seçimden öne çıkan başlıkları derlediği haberine göre, Cumhuriyetçi Parti Florida, Georgia ve Virginia eyaletlerinde Demokratların elindeki Temsilciler Meclisi koltuklarını aldı.
Öte yandan ABD medyasında değerlendirmeler Cumhuriyetçi Parti, Temsilciler Meclisi’nde önde olsa da beklenen “kırmızı dalga” sonucunun henüz görülmediğini aktardı.
08.25 Pennsylvania’da eyalet savcısı Demokrat Partili Josh Shapiro, valilik yarışını kazandı. Shapiro’nun karşısında Pennsylvania’da 2020 başkanlık seçimi sonuçlarını tersine çevirme çabalarında merkezde yer alan Cumhuriyetçi Doug Mastriano yer alıyordu.
08.21 CNN’in projeksiyonlarına göre ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, California’nın 11’inci Kongre Bölgesi’nde yeniden seçildi.
Pelosi yıllar içinde Demokrat Parti’nin en öne çıkan isimlerden biri hâline gelmişti.
Pelosi’nin Temsilciler Meclisi Başkanı olarak görevini Demokratların çoğunluğu kaybederse sürdürüp sürdürmeyeceği bilinmiyor.
08.06 CNN'e göre Temsilciler Meclisi'nde mevcut durum:
Cumhuriyetçiler: 184 sandalye
Demokratlar: 155 sandalye
Hangi partiye gideceği kesinleşmeyen veya hakkında projeksiyon yapılmayan 96 sandalye var. Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor.
07.46 New York Times, Temsilciler Meclisi'nin kontrolünün yüzde 75 ihtimalle Cumhuriyetçilere geçeceğini öngördü. Gazete, Senato yarışının hala çok yakın olduğunu ancak Demokratların bir adım önde olduğu değerlendirmesinde bulundu.
07.36 The Washington Post'un tüm seçimler hakkında (Senato, Temsilciler Meclisi, Vali seçimleri) projeksiyonlar üzerinden yaptığı değerlendirmelere göre şu ana kadar 2020 Başkanlık Seçimleri'nin sonuçlarını reddeden 110 Cumhuriyetçi seçimlerini kazandı.
07.32 CNN projeksiyonuna göre Richard Blumenthal, tekrar Connecticut'tan Senato'ya girdi.
CNN'e göre de Senato'daki durum artık 46'ya 46. Senato'nun kaderini kalan 8 sandalye belirleyecek. Bu yarışlar arasında bıçak sırtı giden Georgia ve Pennsylvania seçimleri de bulunuyor.
07.24 CNN projeksiyonuna göre Cumhuriyetçi Ted Budd, Güney Carolina'dan Senato'ya girme hakkı kazandı. Bu sonuçla CNN'e göre Senato'daki Cumhuriyetçi sayısı 46'ya çıktı; Demokratların ise 44 sandalyesi bulunuyor. NBC ise Senato'daki durumun 46'ya 46 olduğunu belirtiyor.
07.19 Texas'ın Cumhuriyetçi Valisi Greg Abbott, tekrar seçilme konuşmasında "daha fazla sınır güvenliği" çağrısı yaptı.
07.06 Mehmet Öz, oyların yüzde 71'i sayılırken Pennsylvania'da farkı kapıyor. ABD'nin önde gelen tüm yayınları, yarışın bir projeksiyonda bulunmak için hala çok yakın olduğunu belirtiyor. New York Times, projeksiyonda bulunmasa da Fetterman'ın yarışı kazanmaya daha yakın olduğu değerlendirmesinde bulundu.
07.04 MSNBC'nin projeksiyonuna göre Georgia'nın Cumhuriyetçi Valisi Brian Kemp, koltuğunu korudu.
06.54 MSNBC, Ohio Senato sandalyesini JD Vance'in kazanacağını projekte etti. Bu, gecenin en kritik yarışlarından biri olarak görülüyordu.
MSNBC'ye göre Senato'daki son durum 44 Demokrat - 45 Cumhuriyetçi
06.38 Pennsylvania Senato yarışında son durum:
Sandıkların yüzde 61'i açıldı
Eyaletteki valilik yarışını ise Demokrat Josh Shapiro kazandı
06.18 Beyaz Saray, Başkan Biden'ın kazanan Demokrat adayları telefonda tebrik ettiğini belirtti.