Uyku apnesi ; uykusuzluk sorunları yaşamamıza neden olan ve hatta eşimizi veya aynı odadan yatan kardeşimizi bile uyutmayan bir durumdur. Sizlere uyku apnesi hakkında bilgi vererek yol göstermeye çalışacağız. İyi okumalar dileriz.
Uyku Apnesi Nedir ?
Uyku apnesi, solunumun tekrar tekrar durduğu ve başlayacağı potansiyel olarak ciddi bir uyku bozukluğudur. Yüksek sesle horluyorsanız uyku apnesi olabilir ve tam bir gece uykusundan sonra bile yorgun hissetme durumu ile karşılaşabilirsiniz. Uyku apnesinin başlıca tipleri şunlardır:
- Obstrüktif uyku apnesinde, boğaz kasları gevşerken ortaya çıkan daha yaygın biçimdir.
- Beyniniz solunum kontrol eden kaslara uygun sinyaller göndermediğinde ortaya çıkan merkezi uyku apnesidir.
- Tedavide ortaya çıkan santral uyku apnesi olarak da bilinen kompleks uyku apne sendromu, hem obstrüktif uyku apnesi hem de santral uyku apnesine sahip olduğunda ortaya çıkar.
Herhangi bir uyku apnesi olabileceğini düşünüyorsanız, doktorunuza danışmanız gerekir. Tedavi semptomlarınızı hafifletebilir ve kalp problemlerinin ve diğer komplikasyonların önlenmesine yardımcı olabilir.
Uyku Apnesi Belirtileri
Obstrüktif ve santral uyku apnelerinin belirti ve bulguları örtüşmektedir. Bu önemlidir çünkü bazen uyku apnesinin tipini belirlemek daha zor olmaktadır. Obstrüktif ve santral uyku apnelerinin en sık görülen belirtileri ve semptomları şunlardır:
- Obstrüktif uyku apnesinde genellikle daha belirgin olan yüksek sesle horlama meydana gelmektedir
- Başka bir kişinin şahit olduğu uyku sırasında nefes kesilme epizodları
- Nefes darlığı ile birlikte meydana gelen daha çok merkezi uyku apnesine işaret eden ani uyanmalar
- Kuru ağız veya boğaz ağrısı ile uyanma
- Sabah baş ağrısı
- Uykusuzluk
- Gündüz uyku hali (hipersomni)
- Dikkat sorunları
- Gerginlik ve asabiyet
Eğer uyku apnesi olduğunuzu anlar veya eşinizin fark ederse direk doktora görünmelisiniz.
Uyku Apnesi Nedenleri
Obstrüktif uyku apnesinde; boğazınızın arkasındaki kasların gevşemesiyle meydana gelmektedir. Bu kaslar yumuşak damak, bademcikler, boğazın yan duvarları ve dilden asılı üçgen doku parçasını destekler. Kaslar gevşediğinde, solunum yolunuz nefes alırken daralır veya kapanır ve yeterli nefes alamazsınız. Bu, kanınızdaki oksijen seviyesini düşürebilir. Beyniniz nefes alamama duyduğunuzu hisseder ve hava yolunuzu tekrar açabilmeniz için sizi uyandırmaktadır. Bu uyanış genellikle hatırlamamanız için çok kısadır.
Gece uykuda iken boğulurmuşçasına ve kesik nefesler alabilirsiniz. Bu ritim, gece boyunca her saat beş ile 30 kez veya daha fazla tekrarlayabilir. Bu bozulmalar, arzu ettiğiniz derin, dinlendirici uyku evrelerine ulaşma becerinizi bozar ve uyanık olduğunuz saatlerde muhtemelen uykusuz hissedersiniz. Obstrüktif uyku apnesi olan insanlar, uykularının kesildiğinin farkında olmayabilirler. Aslında, bu tip uyku apnesine sahip bazı insanlar bütün gece iyi uyuduklarını düşünmektedirler.
Merkezi uyku apnesinde ise ; beyniniz solunum kaslarınıza sinyal göndermediği zaman ortaya çıkan daha az yaygın bir uyku apnesidir. Bu, kısa bir süre nefes almak için hiç çaba sarf etmediğiniz anlamına gelir. Nefes darlığıyla uyanabilir veya uyumakta zorluk çekebilirsiniz.
Uyku Apnesi Risk Faktörleri
Bu hastalık çocukları bile etkileyebilir. Ancak bazı faktörler uyku apnesinin riskinizi artırır:
- Obez insanlar, normal kilolu olan kişilerin dört kat daha fazla hastalık riskine sahiptir. Üst solunum yolunuzun etrafındaki yağ birikintileri, solunumunuzu engelleyebilir. Fakat uyku apnesine sahip olan herkes fazla kilolu değildir.
- Kalın boyunları olan insanlar daha dar hava yollarına sahip olabilir. Erkekler için, boyun çevresi 17 inç (43 santimetre) ve daha büyükse risk artar. Kadınlarda boyun çevresi 15 inç (38 santimetre) veya daha fazla ise risk artar.
- Doğal olarak dar bir boğaz yapınız olabilir. Ya da bademcikler veya adenoidler, özellikle bu hastalığa sahip olan çocuklarda, boğaz genişleyebilir ve hava yolunu tıkayabilir.
- Erkekler uyku apnesine sahip olma ihtimali kadınlara göre iki katıdır. Bununla birlikte, kadınlar aşırı kilolu olmaları durumunda risklerini artırırlar ve menopozdan sonrasında da riskleri artar.
- Hastalık yaşlı erişkinlerde daha sık görülür.
- Uyku apnesini geçiren bir aile üyeniz varsa, risk altında olabilirsiniz.
- Alkol, yatıştırıcı veya sakinleştirici kullanımı boğazınızdaki kasları gevşetir ve uyku apnesine neden olabilir.
- Sigara içenler, hiç sigara içmemiş kişilere nazaran uyku apnesi geçirme olasılığı üç kat daha fazladır. Sigara içmek üst solunum yolundaki iltihap ve sıvı tutulum miktarını artırabilir. Sigarayı bıraktıktan sonra bu risk düşer.
- Burnunuzdan nefes almakta güçlük çekiyorsanız – ister anatomik bir sorundan isterse alerjiden olsun – uyku apnesi geliştirmeniz daha olasıdır.
- Konjestif kalp yetmezliği olan kişiler, daha çok merkezi uyku apnesi riski altındadır.
- Narkotik ağrı ilaçlarını kullanmak. Opioid ilaçlar, özellikle metadon gibi uzun etkili olanları, merkezi uyku apnesi riskini artırır.
- İnme geçirmiş olan kişiler, merkezi uyku apnesi veya tedaviyle ortaya çıkan santral uyku apnesi riski altındadır.
Uyku Apnesi Tedavisi
Uyku apnesi teşhisi konduğunda, doktorunuz uyku sırasında açık bir hava yolu bulundurmanıza yardımcı olacak önerilerde bulunabilir. Bunlar arasında sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri veya pozitif hava yolu basıncı (PAP) makinesi, ağızlık veya implant gibi bir solunum cihazı bulunabilir. Doktorunuza danışarak sizin için en iyi tedavi seçeneğini belirleyebilirsiniz.
1.Sağlıklı Yaşam
Uyku apnenizi kontrol altına almak veya tedavi etmek için doktorunuz yaşam boyu sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapmanızı tavsiye edebilir. Kalp için sağlıklı beslenme seçimleri yapmanız gerekir. Bu, özellikle yatmadan önce alkol alımınızı sınırlandırmayı da içerir. Düzenli fiziksel aktivite gereklidir. Sağlıklı bir kilo için ulaşmanız şarttır . Sağlıklı uyku alışkanlıkları geliştirmeniz gerekir Doktorunuz, yaşınıza göre önerilen uyku miktarını da içeren genel sağlıklı uyku alışkanlıklarını önerebilir. Sigarayı içiyorsanız kesinlikle bırakmalısınız.
2.Solunum Cihazları
Solunum cihazı, uyku apnesi olan hastalar için en sık önerilen tedavi yöntemidir. Doktorunuz bir solunum cihazı öngörüyorsa, doktorunuzun önerdiği sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerine devam etmeyi unutmayın.
3. Ağızlıklar
Ağızlıklar ya da oral cihazlar, genellikle uyurken taktığınız kişiye özel cihazlardır. Üst hava yolunu açmak için farklı çalışan iki tip ağızlık vardır. Bazı hibrit ağızlıklar her iki tipin de özelliklerine sahiptir. Mandibular yeniden konumlandırma ağızlıkları , üst ve alt dişleri örten ve çeneyi üst hava yolunu bloke etmesini önleyecek bir konumda tutan cihazlardır. Dil tutma tertibatları , dilin üst hava yolunu bloke etmesini önlemek için dilini ileri konumda tutan ağızlıklardır.
4.İmplantlar
İmplantlar, uyku apnesi olan bazı insanlara faydalı olabilir. Bazı cihazlar hem obstrüktif hem de merkezi uyku apnesini tedavi eder. Vücudunuza bir implant yerleştirmek için ameliyat gereklidir. Cihaz, solunum paternlerini algılar ve uyku sırasında solunum yollarını açan belirli kaslara hafif stimülasyon sağlar.
5. Ağız Kasları için Terapi
Uyku apnesi olan çocuklar ve yetişkinler, orofasiyal terapi olarak bilinen ağız ve yüz kasları için terapiden yararlanabilirler. Bu terapi dilin konumlandırılmasını geliştirmeye yardımcı olur ve dudakları, dilleri, yumuşak damak, yanal faringeal duvarı ve yüzü kontrol eden kasları güçlendirir.
6.Ameliya
Eğer solunum cihazları işe yaramazsa veya büyük bademcikler nedeniyle üst solunum yolunda gözle görülür bir tıkanıklığa neden olan ciddi obstrüktif uyku apnesi varsa, ameliyat gerekebilir. Ameliyat olası bir tedavi olarak kabul edilirse, doktorunuzun farklı cerrahi prosedürleri, prosedürlerin riskleri ve yararları, potansiyel rahatsızlığı ve ameliyattan sonra ihtiyaç duyacağınız iyileşme süresi hakkında sizi bilgilendirecektir.
Uyku apnesine yakalanmanız sizi ve çevrenizdekileri özellikle eşinizi rahatsız edebilmektedir. Bundan kaynaklı eğer yazımızı okuduktan sonra risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız doktora başvurunuz. Sağlıklı günler diler yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz.