"Hayat, harekâtla kemalatını bulur." Allah hayatı verendir ve hareketten münezzehtir; burası nasıl anlaşılabilir?
Değerli Kardeşimiz;
"Zaten sükûn ve sükûnet, atalet, yeknesaklık, tevakkuf, bir nevi ademdir, zarardır. Hareket ve tebeddül vücuttur, hayırdır. Hayat, harekâtla kemalatını bulur, beliyyat vasıtasıyla terakki eder..."(1)
"Hayat, harekâtla kemalatını bulur,.." hükmü mahlukat için geçerlidir.
Allah, mutlak kemal sahibi olduğu için, onun ulaşacağı bir kemal yok ki hareket ile ona erişsin. Bu yüzden Allah hareket ve sükûn gibi mahlukata ait sıfatlardan münezzeh ve mukaddestir.
Allah, her mahluku için bir kemal noktası tayin etmiş, bu noktaya ulaşmaları için de onlara bir istidat ve kuvvet yerleştirmiştir. Hareket ise, bu istidadın marşı ve anahtarı gibidir. Nasıl ki, marşa basmayınca araba çalışıp hareket etmiyor ise, mahlukatın kabiliyeti de hareket olmadan kemal noktaya gidemiyor.
Bu yüzden kâinatta daimî bir hareket, değişim ve dönüşüm kanunu icra olunuyor. Bunlara âdetullah ya da sünnetullah da denilir. Tabiri caiz ise, Allah kâinatı sabit bir şekilde değil, sürekli olarak hareket eden, değişen ve gelişen bir mahiyette yaratmıştır.
Ezcümle, Muhyi ismi hayatı yaratır, Allah'ın kâinatta koyduğu hareket kanunu da hayatı kemale götürür.
1) bk. Mektubat, On İkinci Mektup.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü