Adalet Bakanlığı, 1915 olaylarına ilişkin iddialara hukuki değerlendirmeler içeren "Hukuksal Açıdan Soykırım Yalanlar-Gerçekler" paylaşımıyla yanıt verdi.
Adalet Bakanlığınca hazırlanan grafik, Bakanlığın sosyal medya hesaplarından paylaşıldı.
Paylaşımda "Soykırım nedir, Türkiye BM Sözleşmesi'ne taraf mıdır, mevzuatımızda soykırım suçu var mıdır, suçun unsurları nedir, bir fiilin soykırım olduğuna kim karar verir, dünya tarihinde soykırım suçu olduğu sonucuna varılmış yargı kararları var mı, 1915 olaylarını soykırım olarak niteleyen görevli ve yetkili bir mahkeme kararı var mı, olabilir mi, 1915 olaylarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargılayabilir mi, 1915 olaylarını soykırım olarak kabul etmemek cezalandırılabilir mi ve ABD Başkanı'nın açıklamalarının hukuki temeli var mı?" sorularına yanıt verildi.
Soykırımın, hukukun tanımladığı ve çerçevesini belirlediği uluslararası topluma karşı bir suç tipi olduğu belirtilen paylaşımda, bu suçun uluslararası düzeyde ilk defa "1948 BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi" ile tanımlandığı hatırlatıldı.
Türkiye'nin 1950'den bu yana bu sözleşmeye taraf olduğu vurgulanan paylaşımda, 149 devletin taraf olduğu sözleşme doğrultusunda ülkelerin iç hukuklarında da "soykırım suçu"nun düzenlendiği aktarıldı.
Paylaşımda şu sorulara ve yanıtlarına yer verildi:
Suçun unsurları nedir?
Öncelikle özel bir kasıtla hareket edilmesi gerekir. Burada özel kasıt şudur: Milli, etnik, ırki veya dini bir grubu, sırf bu niteliği nedeniyle kısmen veya tamamen yok etmek amacıyla hareket edilmiş olmalıdır. Bu saikle belli bir gruba yönelen öldürme, yaralama gibi yok etmeye yönelik fiiller soykırım suçuna neden olur.
Bir fiilin soykırım olduğuna kim karar verir?
Soykırımın siyaset, sosyoloji ve tarih gibi çeşitli disiplinlerin ilgi alanına girdiğine şüphe yoktur. Ama hukuken bir fiilin soykırım suçunu oluşturabilmesi için ya iddia olunan eylemlerin gerçekleştiği ülke yargısının ya da yargılama yetkisine sahip bulunan uluslararası bir yargısal mekanizmanın (Uluslararası Ceza Mahkemeleri ya da Uluslararası Adalet Divanı) bu konuda karar vermesi gerekmektedir (BM Sözleşmesi m. 6). Ayrıca suçlanan kişilerin hayatta olması da kovuşturma şartlarından biridir.