2009 ÖSS'de hatalı ve çelişkili sorular
İşte o sorular:
1) FEN-1 / 2.soru (Fizik)
Kesinlikle doğru olan yargıların sorulduğu bu soruda, cisimlerin türdeş oldukları belirtilmediğinden, ağırlıkları ile ilgili kıyaslama yapmak mümkün değildir. ÖSYM'nin eskiden yaptığı sınavlarda "cisimler türdeştir" ifadesini görmeye alışan öğrenciler, bu soruda bu ifadeyi göremediklerinden, soruyu yanlış yapmış ya da boş bırakmış olabilirler. Bundan dolayı bu soru çelişkilidir.
2) FEN-2 / 4.soru (Fizik)
Bu soruda serbest düşme yapan bir cismin "O" noktasına geldikten sonra iç patlama ile ikiye ayrıldığı belirtilmiş. Öyleyse cismin patlamadan önce bir düşey momentumu vardır. Ancak soruda ayrılan parçaların yatay atış hareketi yaptığı söylenmiştir. Böyle bir durum, momentum korunumu prensibine aykırıdır. Bu soru bilimsel yönden hatalıdır ve kesinlikle iptal edilmelidir.
3) FEN-2 / 5.soru (Fizik)
Bu soruda birbirine telle bağlanmış sığaları farklı iki elektroskopun yapraklarının özdeş oldukları belirtilmemiştir. Dokundurulan elektroskopların potansiyelleri eşitlenir ancak yaprakların potansiyelleri eşitlense de açının belirlenebilmesi için yaprakların özdeş olup olmadığı belirtilmelidir. Yaprakların özdeş olup olmamasına göre A ve B seçenekleri doğru cevap olabilir. Bundan dolayı bu soru çelişkilidir.
4) FEN-1 / 22.soru (Biyoloji)
Bu soruda, bakış açısına göre III. öncülün ifade ettiği anlam değişmekte, buna göre doğru cevap seçeneği de değişmektedir. Soruda verilen "enzimlerle gerçekleşen belirli bir tepkime..." ifadesinden iki sonuç çıkarılabilmektedir. Birincisi: İlgili reaksiyon başlamış ve devam etmekte olan bir reaksiyon olabilir. Bu durumda reaksiyon başlamış olduğundan III. öncülde verilen "reaksiyon için gerekli aktivasyon enerjisi miktarı" özelliği reaksiyon hızını ve oluşan ürün miktarını etkilemez. Bu durumda doğru cevap, "C" seçeneği olur. İkincisi: Soruda genel anlamda enzimatik reaksiyonların özellikleri ifade edilmiş olabilir. Bu durumda reaksiyon için gerekli olan aktivasyon enerjisi miktarı, birim zamanda oluşacak ürün miktarını, dolayısıyla reaksiyon hızını etkileyecektir. Buna göre de doğru cevap "E" seçeneği olmaktadır. Bundan dolayı bu soru çelişkilidir.
5) Ed-Sos /18.soru (Edebiyat)
Bu soruda, parçada yer alan Reşat Nuri Güntekin ve Falih Rıfkı Atay, edebiyatımızda gezi yazılarıyla tanınmış yazarlarımızdır. Ancak cevap olarak verilen Yusuf Ziya Ortaç, gezi yazısı türünde (Göz Ucuyla Avrupa) yapıt vermesine rağmen edebiyatımızda tanınmış gezi yazarları arasında sayılmamıştır. Bu ifade öğrenciler arasında tereddüde sebep olmuştur. Çünkü Yusuf Ziya Ortaç, edebiyatımızda gezi yazılarıyla değil, şiirleriyle tanınmıştır. Ayrıca parçada geçen "Babürname" adlı yapıt, hatıra-gezi yazısı türünde kaleme alındığından, birçok öğrencinin de bu seçeneği işaretlemesine yol açmıştır. Bundan dolayı bu soru çelişkilidir.
6) Ed-Sos / 25.soru (Coğrafya)
Bu soruda, "Türkiye'nin ulaşımla ilgili özelliklerinden hangisi coğrafi konumunun bir sonucudur." ifadesinde coğrafi konumla Türkiye'nin dünya üzerinde bulunduğu yer kastedilmektedir. Soru buna göre değerlendirildiğinde yanlış değildir. Ancak "dünya üzerinde bulunduğu yer" kapsamında Alp-Himalaya dağ kuşağı üzerinde bulunduğu dikkate alınırsa bu kez A, B, C seçeneklerinin de coğrafi konumla ilgili olduğu ortaya çıkar. Bu da sorunun cevabını çelişkili hale getirmiştir. (Faruk Ardıç/ FEM Dershaneleri Rehberlik Uzmanı)