Ağız Yarası Tedavisi
Ağız yarası nasıl geçer? Çoğu ağız yarası vakasında, belirli bir tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. Ağız yarası, genellikle 10-14 gün içerisinde kendiliğinden iyileşmektedir. Bununla birlikte, ağız içinde çıkan bu yaraların şiddetli, acı verici veya günlük faaliyetlere (örneğin yemek yeme gibi) müdahale etmesi durumunda, tedavi gerekli olabilmektedir.
Ağız yaralarının altta yatan bir durumun sonucu olarak ortaya çıktığı düşünülüyorsa, durumun tedavi edilebilmesi için bir uzmana yönlendirilmeniz gerekebilir. (1)
Hafif bir ağız yarası problemi yaşanıyorsa, yaranın daha çabuk iyileşmesine yardımcı olmak için kendi kendinize yapabileceğiniz bazı faydalı yöntemler bulunmaktadır:
- Dişlerinizi fırçalarken yumuşak bir diş fırçası kullanın.
- Ağız yarası iyileşene kadar sert, keskin, baharatlı ve asitli yiyecek ve içeceklerden kaçının (çiğnemenin daha kolay olduğu yumuşak gıdaları tercih edin).
- Belirli gıdaların ağız yarasını tetikleyebileceğini düşünüyorsanız, o gıdalardan kaçının.
- Yoga, meditasyon veya egzersiz gibi rahatlatıcı yöntemleri deneyerek stres seviyenizi azaltın.
Ağız yarası, keskin bir diş ya da yanağınızın iç kısmını kesen dolgu gibi belirli bir fiziksel neden sonucu oluşuyorsa, nedeni tedavi edildikten sonra ağız yarası doğal olarak iyileşmektedir. Bu konu için bir diş doktorundan yardım alabilirsiniz. (2)
İlaçla Tedavi
Bazı durumlarda tedaviye ilaçlarla tedavi edilebilmektedir. Doktorunuz ya da diş doktorunuz size hangi ilacı almanız gerektiği hakkında bilgilendirecektir. Reçetesiz olarak da eczanelerden temin edilebilen ilaçlar bulunmaktadır, ancak, bazı ilaçlar çocuklar veya hamile olan, emziren veya hamile kalmaya çalışan kadınlar için uygun değildir.
Ağız yaralarını ortadan kaldıran herhangi bir ilaç bulunmamaktadır. Kullanılan ilaçların etkinliği hakkındaki araştırmalar da sınırlıdır. Diğer yandan, ilaçla uygulanan tedavilerin gelecekteki ağız yaralarının geliştirme riskini azaltma gücü de bulunmamaktadır. (3)
- Kortikosteroidler
Kortikosteroidler iltihabı azaltmaya yardımcı olabilen bir ilaç türüdür. Ağız içindeki yaralar ile ilişkili ağrıları azaltabilmektedir. Aynı zamanda, iyileşmenin hızlandırılmasına da yardımcı olabilmektedir.
Kortikosteroidler, gargaralar ve spreyler gibi birçok farklı biçimde kullanılabilmektedir. Diğer yandan, 12 yaşın altındaki çocuklarda ağız yarası için kortikosteroid ilaçları kullanmadan önce doktorunuza danışmalısınız. (4)
- Antimikrobiyal Ağız Yıkama Suları
Antimikrobiyal olan ağız yıkama suları, özellikle ağrılı ağız yaraları oluştuğunda kullanılabilmektedir. Bu antimikrobiyal ağız yıkama suları, bakteri, virüs veya mantarları öldürmeye yardımcı olur. İyileşme sürecinin hızlandırılmasını da sağlayabilmektedir. En sık kullanılan antimikrobiyal ilaç ise Klorheksidin glukonat olarak bilinmektedir.
Klorheksidin glukonat normalde günde iki kez kullanılmaktadır. Klorheksidin glukonat kullandıktan sonra dişlerinizin üstünde kahverengi bir leke görebilirsiniz. Bu leke kalıcı değildir ve tedaviyi tamamladığınızda dişleriniz normal rengine dönmelidir.
Bu kahverengi lekeyi önlemenin en iyi yolu, klorheksidin glukonat gargara olarak kullanmadan önce dişlerinizi fırçalamaktır. Bununla birlikte, dişlerinizi fırçaladıktan sonra, gargara kullanmadan önce ağzınızı su ile iyice durduğunuzdan emin olun.
Klorheksidin glukonat gargarası 2 yaşın altındaki bebeklerde kesinlikle kullanılmamalıdır. (5)
- Ağrı Kesici İlaçlar
Ağız yaralarının çok ağrılı olması durumunda, doktorunuz doğrudan ağız yaralarına uygulayabileceğiniz bir ağrı kesici reçete edebilmektedir. Bu ağrı kesiciler gargara, sprey, pastil ve jel formunda bulunabilmektedir.
Doktorunuz bir gargara veya sprey şeklinde bulunan benzidamin reçete etme ihtimali bulunmaktadır. Bununla birlikte, gargaralar 12 yaşın altındaki çocuklar için uygun değildir ve genellikle üst üste yedi günden fazla kullanılmamalıdır. (6)
Ağız Yaralarını Önleme Yöntemleri
Ağız yaralarını tamamen durdurmanın sağlandığı bir tedavi yöntemi bulunmaktadır. Bu nedenle, kişinin hayatı boyunca tekrar ağız yaraları yaşama riski bulunmaktadır. Ağız yaralarının ortaya çıkması kaçınılmaz bir durum olsa da, riski azaltmak için yapılabilecek bazı yöntemler mevcuttur.
Bazı önleme yöntemleri şunları içerebilmektedir:
- Ağız yarasına neden olduğu bilinen ilaçların değiştirilmesi hakkında bir doktorla konuşmak
- Belirtileri tetikleyebilecek veya kötüleştirebilecek gıdalardan kaçınmak
- Günlük olarak dişleri fırçalama ve diş ipi kullanma ile ağzı temiz tutmak
- Geçmişte salgınlara neden olduğu bilinen tetikleyicileri kullanmaktan kaçınmak (7)
Ağız Yarası İçin Hangi Doktora Gidilir?
Ağız yarası tanısı ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilirsiniz. Ağız yaraları diş problemleri nedeniyle ortaya çıkıyorsa, bir diş doktorundan da yardım alabilirsiniz. (8)
Ağız Yarası Nedir?
Ağız içinde meydana gelen yaralar, yemek yemeyi ya da konuşmayı oldukça zorlaştırabilen yaralardır. Genellikle, zararsız olan ağız yaraları, ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle ortaya çıkmadıysa, bir ya da iki hafta içinde kendiliğinden iyileşmektedir. (7)
Ağız Yarası Belirtileri
Ağız yarası nasıl anlaşılır? Ağız yaraları şu belirtilere yol açabilmektedir:
- Ağız içinde yuvarlak yaralar
- Ağız kenarlarının şişmesi
- Hassasiyet
- Çiğneme ve diş fırçalamada zorlanma
- Tuzlu, baharatlı ve ekşi yiyecekler nedeniyle oluşan sancı
- İştah kaybı (8)
Ağız Yarası Nedenleri
Ağız yarası neden olur? Ağız yaraları oldukça yaygın olarak yaşanan ağız içi lezyonlarıdır. Çoğu zaman, nedeni enfeksiyon olmasa da, enfeksiyonlar nedeniyle gelişme riski de bulunmaktadır. Ağız yarasının tam nedeni net olmasa da, ortaya çıkmasını tetikleyen faktörlerin, stres, travma, hormonal değişiklikler, sigara, B12 vitamini eksikliği, Crohn hastalığı olabileceği düşünülmektedir. (9)