İşte karşınızda, Noel Baba efsanesi ve gerçeğe dönüşme hikâyesi!
Noel Baba, Antalya'nın Demre kasabasında yaşayan Aziz Nikola isimli bir din adamına dayanarak üretilmiş bir figürdür. Asıl ismi Aziz Nikolaus olan bu din adamı MS. 324 ile 337 yılları arasında Antalya'nın eski adıyla Myra, günümüzdeki ismiyle ise Demre kasabasında piskopos olarak çalışmış.
Ömrünün son dönemlerini Demre'de geçiren, bu kasabada hayatını yitiren ve bu kasabaya gömülen Aziz Nikola; çocukları sevindiren ve onları koruyan, denizcileri kurtaran, fakirleri doyuran, maddi durumu iyi olmayanları evlendiren bir din adamı olarak iyilikleriyle nam salmış. Ve bilhassa çocuklar ile gemicilerin koruyucu azizi olarak ilan edilmiştir.
Aziz Nikola 65 yaşındayken, 6 Aralık 343 tarihinde Demre kasabasında hayata gözlerini yummuş; bunun üzerine de Demreliler tarafından onun adına bir kilise yapılarak naaşı bu kilisedeki bir mezara gömülmüştür.
Bununla birlikte, Haçlı seferlerinde İtalyanlar Aziz Nikola'nın mezarını açıp kemiklerini yağmalayarak Bari kentine götürerek buradaki bir mezara gömmüşler. Fakat ondan kaldığına inanılan bir kol kemiği hâlâ Antalya Müzesi'nde sergilenmektedir.
Ortodoks Hristiyanlar tarafından, "aziz" anlamına gelen Aya sıfatıyla anılan Aya Nikola; Ünye'deki eski kiliseden dünyadaki üç bini aşkın kiliseye dek pek çok ibadethaneye isim kaynağı olmuştur. Fakat bu kiliselerin hiçbirisinin Noel Baba ile bir ilgisi bulunmamaktadır.
Hayatında hiç kar görmemiş, hiç kızağa da binmemiş olan Aziz Nikola, rivayete göre koyu renkli din adamı elbisesiyle, yanından ayrılmayan yaşlı eşeğiyle çocuklara hediye dağıtırmış. Hıristiyanlık öncesi dönemdeki masallardaki figürlere benzeyen bu iyilik hareketi, zamanla bir Noel Baba efsanesine dönüşmüş ve İtalya'da "Babbo Natale", Portekiz'de "Pai Natal", Almanya'da "Weihnachtsmann", Fransa'da "Le Pere Noel", Brezilya'da "Papai Noel", Hollanda'da "Sinter Klas" gibi pek çok farklı isimle anılan bir yılbaşı hikâyesi kahramanı olarak ortaya çıkmış.
1860'lı yıllarda Amerika'dan Thomas Nast isimli bir karikatürist, Noel Baba efsanesini resmetmeye karar verdiğinde tombul, göbekli, güleç ve kırmızı kıyafetli bir figür çizdi. Onun akabinde Almanlar eski dinlerden kaynaklı çam ağacını bu figüre adapte ettiler ve 16. Yüzyıl itibarıyla Kuzey Avrupa'da, Noel döneminde çam ağacı süsleme adeti ortaya çıktı.
2022 yılının Ekim ayında, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu bir tespite imza attı. Yaptıkları tespite göre Aziz Nikolaus’un Demre’de yer alan kilisesinde Ruslar tarafından 1850 yılında yapılan onarımdan sonra yarım bırakıldığı var sayılan kubbe üst açıklığı, Hz. İsa’nın çarmıha gerilip göğe yükseldiğine inanılan Kutsal Kabir Kilisesi’nin mimarisiyle birebir aynıydı!
Yapılan kazılarda, Aziz Nikolaus’un ayak bastığı zemin döşemeler ve mezarı olduğu tespit edilen yerin üzerinde Hz. İsa freski ortaya çıkarıldı. Bu da Noel Baba’nın mezarına bizi en çok yaklaştıran detaydı…
Keşfedilen mezar yerinin şimdiye kadar net biçimde tespit edilememesinin en büyük nedeni ise, Haçlı Seferleri. 14. Yüzyılda gerçekleşen Haçlı Seferleri’nde kutsallık kazandırmak isteyen tüccarların, Demre’deki kilisede Aziz Nikolaus’un mezarının röliklerini ve azizin kemiklerini alıp İtalya’ya götürdükleri ifade ediliyor.
14. Yüzyıldaki bu yağma döneminde, içi balık pulları ve akanthus yapraklarıyla süslü olan Noel Baba’ya ait olduğu varsayılan lahdin korunma amacıyla yerinden çıkarılıp başka yere taşındığı; bu taşıma döneminde ise maalesef biraz daha zarar gördüğü düşünülüyor. Günümüzde keşfedilmiş olan özel mekânın ise hem tasarım hem de konumlanma bağlamında oldukça kutsallık atfedilmiş; korunaklı olması için özel gösterilmiş bir alan olması sebebiyle Noel Baba’nın mezarı olduğu büyük oranda kabul görüyor.
Antalya'dayken, özellikle yeni yıl döneminde gökyüzüne dikkatle bakın. Kırmızı elbisesi, yorgun geyikleri ve arkasında yığınla hediye paketiyle bir yıldız gibi gözünüzün önünden kayıp geçen Aziz Nikola'yı görebilirsiniz belki…