

|Kadın Portalı||Kayıt Ol||Reklam Verin||İletişim||Forumları Okundu Kabul Et|
|20-04-2013, 06:09||#1 (permalink)|


Mıknatıslık (Manyetizma) ne demektir?
Mıknatıslık (Manyetizma) ne demektir?-Mıknatıslık hakkında bilgi
Mıknatıslık veya manyetizma (Fransızca magnétism) fizikte (doğabilimde) aracılığı ile gereçlerin diğer gereçler üzerine çekici veya itici güç uyguladıkları olgulardan biridir. Kolayca saptanabilen mıknatıssal özelliklere sahip gereçlerden bazıları demir çeliğin birkaç türü ve manyetit bileşikleridir; ancak tüm gereçler mıknatıssal alanların varlığından farklı derecelerde etkilenirler.
Tarihçe
Manyetiklik ile ilgili ilk yazılı kayıtlardan biri Çin'in M.Ö. 4. yüzyılına dayanır ve Şeytan ovası ustasının kitabı (鬼谷子) adlı eserdir. Bu eserde: "Manyetit demiri çekebilir veya itebilir." yazmaktadır. İğneler ile ile ilgili en erken deneylere ise M.S. 20 ile 100 yılları arasında rastlanır (Louen-heng): "Manyetit iğneyi çeker.". 12. yüzyıla varıldığında ise Çinlilerin manyetit tabanlı pusulayı yönleyim (navigasyon) için kullandıkları biliniyordu.
Fiziksel (doğabilimsel) açıdan mıknatıslık
Mıknatıssal güçler elektriksel yüklerin hareketlerinden doğarlar. Maxwell'in denklemleri ile Biort-Savart yasası bu güçlerin kökenini ve onları yöneten alanların yasalarını açıklarlar. Bir diğer deyişle elektriksel yükler hareket ettiğinde mıknatıslık olgusu ortaya çıkar. Örneğin bu devinim veya hereket elektrik akımı içindeki eksicikler olabilir dolayısı ile sonucu da elektromanyetiklikdir; veya eksiciklerin yörüngesel devinimi de olabilir ki onun sonucu da doğal mıknatıslardır.
Einstein'a göre mıknatıssal güç elektrik alanı içerisinde gerçekleşen bir huzursuzluğun (eksicik devinimi) yüklere dik olarak etki edip onları eski konumlarına iter. Bu yüzdendir ki mıknatıslık da Görelilik kuramı'nın doğrudan bir sonucu olarak temelde bir elektriksel olgu olarak ele alınır...
Mıknatıssal alanda yüklü parçacık
Elektriksel yüke sahip bir parçacık B mıknatıssal alanında hareket ettiğinde (veya devindiğinde) ona F gücü etki eder:
burada parçacığın yükü parçacığın hareket (veya devinim) hızı ivmesi ve mıknatıssal alandır.
Çapraz (veya yönel) çarpım olması nedeniyle ortaya çıkan güç hem parçacığın devinimine hem mıknatıssal alana diktir. Dolayısıyla bu güç parçacık üzerine her hangi bir iş gerçekleştirmez; devinim yönünü değiştirebilir ancak yavaşlamasına veya hızlanmasına neden olamaz.
Hareket eden bir yüklü parçacığın hız yöneyini "V" mıknatıssal alanı "B" ve parçacığa etki eden gücü "F" bulmanın bir yolu sağ elimizin baş parmağını "F" orta parmağı "B" ve işaret parmağını "V" olarak tanımlayıp elimizi "silah" gibi doğrulatarak her üç parmağı birbirine dik olacak biçimde konumlandırmaktır. Bu yöntem ayrıca sağ el kuralı olarak da bilinmektedir.
Mıknatıslılığın nedeni
Doğabilimsel açıdan elektrik akımlarının aksine nesnelerin mıknatıslılığı atom (veya öğecik) düzeyindeki eksicik deviniminden kaynaklanır (öğeciksel çift kutuplusu). Ayrıca mıknatıssal moment olarak da bilinen atom düzeyindeki bu devinimler iki türdendir. Birincisi eksiciklerin atom çekirdeği yörüngesindeki devinimidir çok daha güçlü olan ikincisi ise kendi çevrelerindeki devinimleridir (spin).
Dosya:Mıknatıssal çift kutuplu.PNG Bir çubuk mıknatısın çift kutuplu betimlemesi.
Bir atomun (veya öğeciğin) toplam mıknatıssal momenti ise her eksiciğinin mıknatıssal momentinin toplamına eşittir. Ancak eksiciklerin çekirdek çevresindeki konumlarına göre birbirlerinin mıknatıssal momentlerini etkisiz hâle getirebilmeleri söz konusudur. Dolayısıyla atomun mıknatıssal açıdan davranışı ancak etkin olan eksicikleri tarafından belirlenir. Bunun sonucunda eksicik yapılandırmasına göre doğada farklı mıknatıslık özellikleri taşıyan maddelere rastlanır:
Diamıknatıslık (diamanyetizm)
Paramıknatıslık (paramanyetizm)
Özdeciksel mıknatıs (moleküler mıknatıs)
Feromıknatıslık (Feromanyetizm)
Antiferromıknatıslık (Antiferromanyetizm)
Ferrimıknatıslık (Ferrimanyetizm)
Metamıknatıslık (Metamanyetizm)
Spin camı
Superparamıknatıslık (Superparamanyetizm)
Mıknatıssal çift kutuplular (dipollar)
Olağan şartlar altında mıknatıssal alanlar çift kutuplu (veya dipol) olarak görülürler. Bu kutuplara uzlaşımsal olarak Güney kutbu ve Kuzey kutbu denmektedir. Bu isimler geçmişte mıknatısların pusula olarak Dünya'nın mıknatıssal alanı ile etkileşip kutupları göstermek için kullanılmalarına dayanır.
Mıknatıssal bir alan erke (enerji) içerir ve dolayısıyla bu tür düzenekler en düşük erke düzeyinde dengeye erişmeye uğraşırlar. Böylece "mıknatıssal bir çift kutuplu" kendisini bulunduğu alanın kutuplarına göre ters olarak konumladırmaya uğraşır. Bu konumlandırma sayesinde düzeneğin toplam erkesini en aza indirir. Örneğin iki çubuk mıknatıs olağan olarak kuzeyden güneye doğru konumlandırılırlar ve bu konumlandırmayı değiştirmek için ek güç gerekmektedir. Bu yönde harcanın güç ise ortaya çıkan düzeneğin mıknatıssal alanında yığılıdır.
Mıknatıssal tek kutuplular (monopollar)
Günümüz mıknatıslık anlayışı tüm mıknatıssal etkilerin aslında göreceli etkiler olduğu üzerine kuruludur. Bu görelilik gözlemci ile yüklü parçacıkların arasındaki göreceli devinime (veya harekete) dayalıdır. Aslına bakılırsa tüm mıknatıslık etkilerin devinen elektriksel yüklerden kaynaklandığını düşünürsek tüm mıknatıslar birer elektromıknatıstır.
Atomların (veya öğeciklerin) bile kendilerine özel mıknatıssal alanları vardır. Günümüzde geçerli olan atom kuramına göre eksicikler çekirdeğin yörüngesinde devinirler ve dolayısıyla mıknatıssal bir alan oluşur. Doğal mıknatısların ölçülebilir derecede güçlü mıknatıssal alanları ise atom ve hatta özdeciklerin (moleküllerin) alanlarının aynı doğrultuda olup birleşip güçlenmelerinden kaynaklanır.
Paul Dirac'ın 1931 yılındaki gözlemleri mıknatıssal tek kutupluların varlığını öngürür. Ayrıntıya girmek gerekirse bu öngörü iki temel olguya dayanır: a) eksicik ve artıcıkların ters ve eşit miktarda yüklü parçacıklar olarak varlığı ve b) elektrik ve mıknatıslılık arasındaki bakışım (veya simetri). Dolayısıyla Güney ve Kuzey olarak mıknatıssal tek kutupluların da doğada varlığının olası olduğu iddia edilmektedir. Ancak artıcık ve eksiciklerin tersine tek kutupluluk savını destekleyecek her hangi bir kanıt henüz bulunamamıştır.
|Seçenekler|
|Stil|
Mıknatıslık (Manyetizma) ne demektir? konusu, GENEL KÜLTÜR / Eğitim ve Öğretim forumunda tartışılıyor.
|Konu||Konuyu Başlatan||Forum||Cevaplar||Son Mesaj|
|Kaşif ne demektir? Mucit ne demektir?||Я||Soru Cevap||2||23-02-2016 09:01|
|Arteriol ne demektir?-Artropod ne demektir?-Asidozis ne demektir?||ebush||Genel Kültür Paylaşımlarınız||0||29-03-2013 01:07|
|Biyolojide baz ne demektir?-Baz ne demektir?||ebush||Genel Kültür Paylaşımlarınız||0||29-03-2013 12:59|
|Grev ne demektir?-Lokavt ne demektir?-Toplu iş sözleşmesi ne demektir?||ebush||Genel Kültür Paylaşımlarınız||0||28-03-2013 09:36|
|Manyetizma Nedir? Manyetizma Hakkında Bilgi||elif||Soru Cevap||0||10-03-2013 04:40|