Bakım sigortası hem yasal hem de özel sağlık sigortası için zorunludur. Bakıma muhtaç hale gelmeleri durumunda mümkün olduğunca çok insanı korumak için yürürlüğe sokulmuştur. Bakım sigortası tam olarak ne tür hizmetler sunar?
Bir bakışta
- Bakım sigortası, yasal ve özel sağlık sigortası olan insanlar için zorunludur.
- Bakım sigortası, diğer şeylerin yanı sıra bakım veya destek hizmetlerinin masraflarını üstlenir ve ev idaresine yardımcı olur.
- Özel bakım sigortasına sahip insanlar, özel sağlık sigortasında olduğu gibi, maliyetlerin geri ödemesini alır.
- Hastaların ne tür hizmetler alacağı, diğer şeylerin yanı sıra bakım derecesine göre belirlenir.
- Bakım sigortası, bakıma muhtaç insanlar için tam kapsamlı sosyal güvenlik sağlamaz. Bu nedenle, bakım hizmetlerinin bir kısmını kişinin kendisinin finanse etmesi gerekebilir.
Bakım sigortası: Nedir ve ne tür hizmetler sunar?
Herkes bakıma muhtaç hale gelebilir. Bakım sigortası, bu durumdan etkilenenlerin korunmasında yardımcı olur. Bakım sigortası, 1995 yılında bağımsız bir sosyal sigorta dalı olarak yürürlüğe sokulmuştur.
Tüm yasal ve özel sigortalılar zorunlu sigortaya tabidir. Yasal sigortalılar otomatik olarak sosyal bakım sigortasına (SPV) sahip olur. Özel sağlık sigortası olan herkes, özel zorunlu bakım sigortası (PPV) yaptırmak zorundadır.
Bakım sigortası temel olarak aşağıdaki hizmetleri sunar:
- Özellikle bakım hizmetlerinin kullanımı için parasal olmayan bakım yardımı
- Kişinin kendisinin sağladığı bakım yardımları için bakım ödeneği
- Nakdi yardım ve parasal olmayan yardımların kombinasyonu
- Bakımı üstlenen kişi bunu yapamıyorsa evde bakım
- Yardımcı bakım malzemeleri ve yaşam ortamını iyileştiren önlemler
- Gündüz bakım ve gece bakım
- Tam yatılı tesislerde kısa süreli bakım
- Tam yatılı bakım
- Yatılı bakım tesislerinde ek bakım ve aktivasyon
- Bakımı üstlenen insanlar için sosyal güvenlik hizmetleri
- Bakım izni ve kısa süreli çalışamama için ek hizmetler
- Yakınlar ve gönüllü bakıcılar için bakıcılık kursları
- Bakımı üstlenen yakınlar için destek ödeneği
- Dokuzuncu kitabın § 29'uncu maddesine göre kişisel bütçe katkıları
- Ayakta tedavi hizmeti sunulan bakım amaçlı ev paylaşım gruplarında bakıma muhtaç kişiler için ek hizmetler
Sosyal bakım sigortası, çalışanların ve işverenlerin çoğunlukla eşit paylarda ödediği katkı payları ile finanse edilmektedir. Hangi bakım sigortasının hizmetlerinden kimlerin yararlanabileceği çeşitli faktörlere bağlıdır: Bakıma muhtaçlık durumu ne kadar sürer? Etkilenen kişinin ne kadar bakıma ihtiyacı vardır? Ne tür bir bakım gerekmektedir?
İhtiyaç duyulan hizmetlerin sınıflandırılabilmesi için ilgili bakım derecesi kesin bir değerlendirme ile belirlenir. Toplamda beş bakım derecesi vardır.
Bunların derecelendirilmesi, bakım derecesi 1'deki kendi başına yaşayabilme veya becerilerdeki sorunlardan, bakım tedariki için özel gereksinimlerle ilişkili en ciddi sorunlara kadar uzanır. Bakım sigortasına ilişkin ana düzenlemeler Sosyal Yasa kapsamında yer alır (SGB, On birinci Kitap (XI) - Sosyal bakım sigortası).
Bakım sigortası çerçevesinde, sigortalılar nasıl bakılmak istediklerine kendileri karar verebilir. Örneğin, profesyonel bakıcıların sizinle ilgilenmesi gerekip gerekmediğini veya nakit ödemeleri kullanmayı ve bunları bakım veren akrabalara maddi takdir olarak vermeyi tercih etme seçeneğiniz vardır. Bakım sigortasının temel amacı, hastaların mümkün olduğunca kendilerinin belirledikleri bir yaşam sürmelerini sağlamaktır.
Mali yardıma ihtiyaç duyulması durumunda sosyal yardım da masrafları karşılayabilir. Bakım sigortası, bakım ihtiyacının tüm masraflarını kesin karşılamadığı için "maliyeti kısmen karşılayan sigorta" olarak da adlandırılır. Örneğin günlük ödenek sigortası veya bakım masrafı ek tarifesi aracılığıyla bireysel bakım sağlanması bu durumda faydalı bir ek destek olabilir. Kişisel sorumluluk bilincini güçlendirmek ve herkesin özel ek bakım sigortası yaptırabilmesini sağlamak için, özel ek bakım sigortası yaptırmayı düşünen insanların sigorta ürünlerinden sağlık kontrolü olmadan da yararlanma hakkı vardır. Devlet, belirli ek bakım sigortalarının yılda 60 avroluk bir ödenek ile yapılmasını teşvik etmektedir.
Bakım sigortası neden gereklidir?
Birçok sanayi ülkesinde olduğu gibi Almanya'da da nüfusun yaş ortalaması artmaktadır. Statistisches Bundesamt (Federal İstatistik Ofisi) tarafından yapılan tahminlere göre, yaşlıların günümüzdeki sayısı (67 yaş ve üstü) 2040 yılına kadar 15,9 milyondan 20,9 ila 22 milyona yükselecektir. Bu, yaşlıların 2018'deki sayısından beş ila altı milyon daha doğrusu yaklaşık üçte bir daha fazla olacaktır. Bu gelişmenin bir sonucu olarak, yaşlı insan sayısı giderek artarken genç insan sayısı azalacaktır. Ve bununla birlikte bakıma muhtaç insan sayısı da artacaktır.
Bakıma muhtaç olma olasılığı yaşla birlikte artar. Somut olarak ifade etmek gerekirse bu, insanların 60 ile 65 yaşları arasında yaklaşık yüzde 2, 80 ile 85 arasında yaklaşık yüzde 23, 85 ile 90 arasında yaklaşık yüzde 45 ve 90 yaşından itibaren yaklaşık yüzde 71’inin bakıma muhtaç olduğu anlamına gelmektedir.
Ek olarak, değişen aile yapıları nedeniyle bakım hizmetlerine duyulan ihtiyaç artmaktadır: Birçok ailede hiç çocuk yoktur veya çok az sayıda çocuk vardır. Bunlar genellikle iş sahibidir, ebeveynleriyle aynı bölgede yaşamamaktadır ve bu nedenle onlara veya bakıma muhtaç diğer aile üyelerine kolayca bakabilecek durumda değildir.
Bakım sigortalı olan ve yardım alan kişi sayısı nedir?
Almanya'da yasal bakım sigortasına sahip yaklaşık 73,47 milyon kişi ve özel bakım sigortasına sahip 9,22 milyon kişi vardır (31.12.2019 itibarıyla). Yaklaşık 4,25 milyon kişi bakım sigortası hizmetlerinden faydalanmaktadır. Bunların yaklaşık 4 milyonu yasal ve yaklaşık 252.000'i özel sigortalıdır.
Bakıma muhtaç kişilerin çoğu ayakta tedavi edilmektedir (yaklaşık yüzde 79). Yaklaşık yüzde 21'i yatılı hasta bakım tesisinde bakılmaktadır.
Kim bakım sigortasına sahiptir?
Kapsamlı sigorta zorunluluğu, bakım sigortası için geçerlidir. Buradaki temel kural şudur: Çoğu kişi, sağlık sigortalı olduğu için bakım sigortasına sahiptir. Bunun anlamı şudur: Yasal sağlık sigortası olan insanlar otomatik olarak sosyal bakım sigortasına sahiptir. Özel sağlık sigortalılar, zorunlu özel bakım sigortası yaptırmakla yükümlüdür.
Yasal sağlık sigortalı insanlar
Yasal sağlık sigortalı insanların sosyal bakım sigortası kapsamına alınmak için özel bir başvuru yapmasına gerek yoktur. Diğerlerinin yanı sıra mavi ve beyaz yakalı çalışanlar, öğrenciler ve emekliler otomatik olarak sigortalıdır. Örneğin ikamet yerlerini yurt dışına taşıdıkları için sigorta zorunluluğundan muaf olan insanlar sosyal bakım sigortasına başvurabilir.
Aile sigortalılar
Aile sigortası kapsamında sigortalı olanlar bakım sigortası için ayrı bir katkı payı ödemez. Ön koşul, düzenli aylık toplam gelirin 470 avrodan yüksek olmamasıdır. Gelir limiti her yıl yılın başında değişir.
Aile sigortasından ortak faydalanabilen insanlar:
- Nafaka hakkı sahibi çocuklar
- Eşler
- Kayıtlı bir eşcinsel birliktelikte yaşayan çiftler
İsteğe bağlı yasal sağlık sigortası
İsteğe bağlı yasal sağlık sigortasına sahip insanlar da sosyal bakım sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Ancak bunlar zorunluluktan muaf tutulabilir. Bu seçenek, isteğe bağlı sigortanın ilk üç ayında mevcuttur. Bir sigortalı bu zorunluluktan muaf olmak isterse ilgili bir özel bakım sigortasının yapıldığını kanıtlamalıdır.
Özel sağlık sigortalılar
Özel sağlık sigortalılar, zorunlu özel bakım sigortası (PPV) yaptırmak zorundadır. Hizmetler, sosyal bakım sigortasının sağladığı yardımlara eşdeğerdir. Bununla birlikte, özel sağlık sigortasında olduğu gibi, özel sigortalı insanlar parasal olmayan yardımlar yerine geri ödeme alır.
Diğer insan grupları için zorunlu sigorta
Yasal ve özel sigortalı olmayan, ancak hastalık durumunda farklı sosyal güvenlik haklarına sahip olan insanlar da bakım sigortası kapsamındadır. Buna, örneğin, Federal Tedarik Yasası uyarınca terapötik veya tıbbi tedavi talebinde bulunabilecek insanlar veya geçici askerler dahildir.
Sigortalı olmaya devam etme hakkı
Belirli koşullar altında, sosyal bakım sigortasında sigortalı olmaya devam etme talebinde bulunulabilir. Bu, insanların zorunlu sigortadan çekilseler bile sigorta koruması kapsamında kalmalarını sağlar. Ancak bu, bakım sigortasına son beş yılda en az 24 ay veya son on iki ay içinde kesintisiz olarak üyeyseniz mümkündür.
- Bundesamt für Justiz. Gesetze im Internet: SGB 11 – nichtamtliches Inhaltsverzeichnis. Aufgerufen am 14.04.2020.
- Bundesministerium für Gesundheit. Die Pflegeversicherung. Aufgerufen am 14.04.2020.
- Bundesministerium für Gesundheit. Pflegegrade. Aufgerufen am 14.04.2020.
- Bundesministerium für Gesundheit. Pflegeversicherung – Zahlen und Fakten. Aufgerufen am 03.03.2021.
- Bundesministerium für Gesundheit. Publikation: Ratgeber Pflege. Aufgerufen am 14.04.2020.
- Bundesministerium für Gesundheit. Pflege-Vorsorgeförderung Aufgerufen am 15.05.2020.
- Statistisches Bundesamt. Bevölkerung im Wandel: Ergebnisse der 14. koordinierten Bevölkerungsvorausberechnung.
Tarih: