Çevre kirliliğini önlemek dünyanın varlığını sürdürebilmesi ve daha da önemlisi bu dünyaya bağlı yaşayan insanların sağlığı ve refahı için önemlidir. Nefes aldığın hava tehlikeli kimyasallarla dolu, okyanuslar ve su yolları kimyasallarla zehirlenmiş durumda. Çevre kirliliği önlenmedikçe güzelliğinin, canlılığının ve çeşitliliğinin yok olduğu bir dünyayla baş başa kalabilirsin. Çevre kirliliğini önlemek için uygulayabileceğin bazı pratik yolları öğrenmek için bu makaleyi okumaya devam et.
Adımlar
Yöntem 1 / 6:
Sürdürülebilir Ulaşım Araçlarını Seçmek
-
1Her fırsatta yürü ya da bisiklet sür. Çevre kirliliğini önlemek için yapabileceğin en iyi şey kısa yolculuklarda araba kullanmayı bırakman olur. Hava güzelse ve gideceğin yer uzak değilse yürümeyi veya bisikletini sürmeyi düşün. Hem hava kirliliğinin azalmasına yardımcı olacaksın hem de egzersiz yapıp temiz hava alacaksın.[1] X Kaynağı araştır
-
2Toplu taşıma araçlarını kullan. Otobüse, trene veya metroya binmek kendi aracını kullanmaman ve karbon emisyonlarının azalması için diğer bir yoldur. Yaşadığın yerde, uygun toplu taşıma araçlarına ulaşımın varsa bundan faydalan. Tüm dikkatini yola vermek zorunda kalmayacağından bu süre zarfında kitap okuyabilirsin, haberlere bakabilirsin veya sadece rahatlayabilirsin.
-
3Yapacağın yolculukları birleştir. Birkaç gün içinde birçok küçük yolculuk yapmak, arabana her bindiğinde çevrenin daha fazla kirlenmesine sebep olur. İşlerini birkaç güne yaymak yerine bir gidiş-gelişle halledebileceğin şekilde birleştirmeye çalış. Yolculuklarını, bir günlük uzun yolculuk hâline getirmek paradan daha fazla tasarruf etmeni sağlayacaktır. Çünkü motor soğukken arabayı çalıştırdığında, arabayı sürdüğün andan %20 daha fazla yakıt harcarsın.[2] X Kaynağı araştır
-
4Okula veya işe ortak arabayla git. Okula veya işe gitmek için uzun yolculuklar etmek birçok insanın yaşamının bir parçasıdır. Yürümek veya toplu taşıma araçlarını kullanmak senin için iyi bir seçenek değilse okula veya iş yerine gitmek için ortak arabaya dâhil olmayı düşün. Sıra sıra sürüp birlikte yolculuk ederek karbon emisyonunu azaltacaksın ve her hafta yakıt parasından tasarruf edeceksin.[3] X Kaynağı araştır Ortak araba kullanımı, iş arkadaşlarınla arkadaşlıklar kurmak ve yol stresini azaltmak için harika bir yoldur.[4] X Kaynağı araştır
-
5Aracının bakımını düzenli olarak yaptır. Arabanı daha az kullanmanın yollarını bulmaya ek olarak arabanı sağlam tutmak, karbon emisyonlarının azalmasında yardımcı olabilir. Ayrıca arabanı bakımlı tutmak arabanda oluşabilecek büyük sorunları önlemede yardımcı olacaktır. Arabanın bozulmaması için düzenli olarak bakım yaptır.[5] X Kaynağı araştır
- Üç ayda bir veya 5000 km’de bir yağ değişimi yaptır.
- Arabanın kullanım önerilerine göre lastikleri şişirt ve öyle kalmasını sağla.
- Arabanın kullanım önerilerine göre hava, yağ ve yakıt filtrelerini değiştir.
-
6Güvenli bir şekilde sür. Güvenli olmayan araba sürme alışkanlıkları da kirliliği artırır. Bu nedenle arabasını güvenli bir şekilde kullanan bir sürücü olarak, hava kirliliğini önlemeye yardımcı olabilirsin. Arabanı güvenli bir şekilde sürmek, arabanın harcadığı yakıt miktarının azalmasını sağlayarak para tasarrufu yapmana imkân verebilir. Direksiyondayken şunları yaparak arabanı güvenli bir şekilde sürebilirsin:[6] X Kaynağı araştır
- Gaza hafifçe bas ve yavaşça hızlan.
- Hız limitinde veya bu limitin altında sür.
- Hızı sabit tut (otomatik hız kontrolü varsa onu kullanmayı dene).
- Durmak için kendine yeterli zamanı tanı.
-
7Bir dahaki araba alışında hibrit (melez) veya elektrikli araba almayı düşün. Elektrikli arabalar yalnızca elektrikle çalışır. Bu nedenle bu arabalar sıfır emisyonlu arabalardır. Hibrit arabalar elektrikle ve yakıtla çalışır. Elektrikli arabalar çevreyi en az kirleten araçlar olsa da her iki seçenek de kirliliği önlemeye yardımcı olacaktır. Hibrit arabaların çalışması için hâlâ gaz gerekse de bu arabalar normal arabalara göre yakıt açısından daha tasarrufludur ve daha az sera gazı yayarlar. Gazla çalışan arabalara kıyasla daha az bakım gerektirirler.[7] X Kaynağı araştır
Reklam
- Elektrikli ve hibrit arabaların satış fiyatının, normal arabaların çoğundan daha pahalı olduğunu unutma.
Yöntem 2 / 6:
Sürdürülebilir Gıdaları Seçmek
-
1Her fırsatta yerel gıda seç. Ülkeler arası gıda taşımacılığı için çok fazla yakıt tüketimi gerekir. Bu aşırı yakıt tüketimi hava kirliliğini artırır. Mutfağına gelmesi için binlerce kilometre uzaktan getirilmiş gıdalar almak yerine ülkendeki çiftliklerden gelen ve sürdürülebilir yöntemler kullanılarak yetiştirilen gıdaları seç. Almadan önce çiftçiye veya üreticiye kirliliği önlemek için sarf ettikleri çaba ve bunun için kullandıkları yöntemleri sor.[8] X Kaynağı araştır
- Meyveleri ve sebzeleri doğrudan onları yetiştiren insanlardan almak için yerel bir çiftliğe veya pazara git.
- Ülkende yetişen ve üretilen gıdaları bulmak için yakınındaki gıda kooperatiflerinden alışveriş yap.
- Ülkende yetişen gıdalar ve yerel ürünler için yakınındaki markete bak.
-
2Fabrikalarda üretilen hayvansal ürünlerin tüketimini azalt veya hiç tüketme. Fabrika çiftçiliğinde et, süt, peynir ve yumurta gibi hayvansal ürünler fabrika ortamında üretilir ve fabrika çiftlikleri büyük verim odaklı işletmelerdir.[9] X Güvenliir Kaynak American Society for the Prevention of Cruelty to Animals Kaynağa git Fabrika çiftçiliğinin kirlilikteki rolü çok büyüktür. Bu fabrikaların çoğu küçük bir şehir kadar hava ve su kirliliği oluşturur.[10] X Güvenliir Kaynak National Resources Defence Council Kaynağa git Kirliliği önlemeye katkı sağlamak için fabrikalardan gelen hayvansal ürünleri satın almayı ve yemeyi bırak.
- Hayvansal ürünlerden tamamen vazgeçmemen tavsiye edilirse bu ürünlerin tüketimini haftada bir veya iki kere olacak şekilde azaltmaya çalış. Merada beslenmiş sığır eti sorarak veya avcılık yapan birinden av eti hakkında bilgi alarak sürdürülebilir şekilde yetiştirilmiş hayvanlardan elde edilen etleri de bulabilirsin.
- Daha büyük bir etki yapmak istiyorsan vejetaryen veya vegan olmayı düşün.
-
3Organik meyveleri ve sebzeleri tercih et. Organik meyveler ve sebzeler sürdürülebilir tarım uygulamaları kullanan çiftçiler tarafından yetiştirilir. Örneğin bu çiftçiler kimyasal böcek ilacı kullanmaz. Kimyasal böcek ilaçları yer altı sularını kirletir. Organik meyveleri ve sebzeleri seçerek çevre için daha iyi olan tarım uygulamalarına destek vermiş olacaksın.[11] X Güvenliir Kaynak Food and Agricultural Organization of the United Nations Kaynağa git
- “Organik” ya da “organik sertifikalı” olarak etiketlenmiş meyvelere, sebzelere ve diğer ürünlere bak.
-
4Kendi meyveni ve sebzeni yetiştir. Arka bahçende bir bahçe oluşturmaya başlamak, kirliliği önlemeye yardımcı olabileceğin diğer bir harika yoldur. Bitkiler ve ağaçlar karbon dioksiti oksijene çevirir ve bir karbon yutağı görevi görür yani bu da daha az kirlilik anlamına gelir. Ayrıca arka bahçende yetiştirdiğin meyveler ve sebzeler marketten aldığın, tabağına gelmesi için çok fazla kilometre kat etmiş olabilecek ürünlerin yerine geçecek.[12] X Kaynağı araştır
Reklam
- Bahçe işlerinde yeniysen küçük şeyler yaparak başla. Terasında küçük bir kabın içinde bitki yetiştir veya arka bahçene birkaç domates, marul ve salatalık ek. Bahçecilik işinde daha iyi oldukça bahçeni yıllar geçtikçe büyütebilirsin.
Yöntem 3 / 6:
Sürdürülebilir Enerjiyi Seçmek
-
1Odada değilken ışıkları ve elektronik cihazları kapat. Enerjiden daha çok tasarruf etmek için bunların fişini de çekebilirsin. Elektronik cihazları çoklu prize takmak iyi bir fikirdir çünkü çoklu prizi kolayca kapattığında tüm elektronik cihazlar aynı anda kapanır.
-
2Büyük enerji tasarruflarına dönüşebilecek küçük değişikliklere bak. Mümkün olduğunca çok enerji tasarrufu yapmak için yapabileceğin birçok küçük şey vardır. Enerji tasarrufu yapmaya başlamak için bu stratejileri aklında tut.
- Şofbenin veya kombinin su ayarını 50°C’de tut. Su ısınırken evde harcanın enerjinin %14-25’i harcanır. Su ayarını 50°C’de tutmak bu harcanan enerjiden bir miktar tasarruf etmeni sağlayacaktır.[13] X Güvenliir Kaynak U.S. Department of Energy Kaynağa git
- Kıyafetleri açık havada kurut. Kurutma makinesi kullanmak yerine çamaşırları açık havada kurutursan karbon ayak izini bir yılda yaklaşık 1100 kg azaltabilirsin.[14] X Kaynağı araştır
- Bulaşıkları açıkta kurumaya bırak veya onları havluyla kurulayarak kurut. Bulaşık makinesi kullanıldığında harcanan %2,5’lik enerjiyi azaltmaya çalış. Kurulamayı başlatmak yerine bulaşık makinesinin kapağını aç.
- Enerji tasarruflu ampul seç. Kompakt floresan lambalar evin aydınlanması için giden enerjiden %75’e kadar tasarruf sağlayabilir. Ayrıca bu lambalar normal lambalara göre daha az ısı üretir.[15] X Güvenliir Kaynak U.S. Department of Energy Kaynağa git
-
3Sıcak aylarda termostatı 25°C’ye ve soğuk aylarda 20°C’ye ayarla. Yıl boyunca su ısıtma ve klima sistemlerinin kullanım miktarını azaltarak enerji kullanımında büyük fark yaratabilirsin.
-
4Pencerelerinin ve havalandırma kanallarının iyice yalıtıldığından emin ol. Pencerenin çerçevesine silikon yapmak ve pencere camlarını yeniden sırlamak gibi basit çözümler uygulayabilirsin ya da onları değiştirmen gerekebilir. Kış aylarında evden dışarı ısı çıkmasını azaltmak için perde ve stor perde takabilirsin.[17] X Güvenliir Kaynak U.S. Department of Energy Kaynağa git
-
5Halkın kendi enerjisini seçebildiği enerji seçeneklerine bak. Bazı şehirlerde, o şehirde yaşayan insanların normalde alabileceklerinden daha ucuza, sürdürülebilir fiyattan alabilecekleri enerji imkânı tanınmaktadır. Örneğin kömür veya doğal gaz enerjisi satın almak yerine rüzgârdan, güneş panellerinden veya sudan elde edilen enerjiyi satın alabilirsin. Yaşadığın şehirde böyle bir imkân var mı, araştır.[19] X Kaynağı araştır
-
6Yakıt değişiminin senin için bir seçenek olup olmadığına bak. Yakıt değişimi enerji kaynaklarını gaz gibi daha az sürdürülebilir yakıtları elektrik gibi daha sürdürülebilir olanlarla değiştirmeyi kapsar. Örneğin evindeki gazlı ocağı elektrikli ocakla değiştirebilirsin veya gazlı fırını elektrikli fırınla değiştirebilirsin.[20] X Kaynağı araştırReklam
Yöntem 4 / 6:
Tüketimi Azaltmak, Yeniden Kullanmak ve Geri Dönüştürmek
-
1Mümkün olduğu sürece kullanılmış eşyalar al. Kullanılmış eşyalar alarak yeni malzemelerin üretilmesi için yapılan talebin azalmasına yardımcı olacaksın. Ayrıca paradan da tasarruf edeceksin. Hayır kurumu mağazalarına, ikinci el mobilya ve alet mağazalarına ve kullanılmış eşyalar bulmak için reklamlara bak.[21] X Kaynağı araştır
-
2Yeniden kullanılabilir ürünler al. Tek kullanımlık bardaklar, tabaklar, çatal bıçaklar ve gıda saklama kutuları yüzünden çok fazla atık ortaya çıkıyor. Tek kullanımlık mutfak gereçlerini kullanarak çöp sahalarına çöp eklemek yerine ağırlıklı olarak yeniden kullanılabilen gereçleri tercih et.[22] X Kaynağı araştır
-
3Minimum düzeyde ambalaj kullanılan ürünleri seç. Gıdayı koruması amacıyla kullanılan ambalajın oluşturulması için yeni ham maddeler ve enerji gerekiyor. Toptan ürünler gibi minimum düzeyde ambalaj kullanılan gıdaları veya ambalajsız ürünleri satın al. Ambalajlı bir şey alman gerekiyorsa mümkün olduğunca az ambalaj kullanılan ürünleri seç.[23] X Kaynağı araştır
- Straforla paketlenen ürünleri alma. Strafor yaygın olarak kullanılan bir ambalaj malzemesidir ama bu malzemenin geri dönüşmesi zor olduğu için strafor, çöp sahalarında çok fazla çöpe sebep olur. Üretimi sırasında hidrokarbonlar salındığı için strafor üretimi kirliliğe de sebep olur.[24] X Kaynağı araştır
-
4Dönüştürebildiğin her şeyi geri dönüştür. Neredeyse aldığın her şey geri dönüştürülebilir. Ambalajında geri dönüşüm sembolü olmayan ürünleri ya da geri dönüştürülmesi zor malzemelerden yapılan ürünleri satın almamaya çalış.[25] X Kaynağı araştır
- Atık yönetim şirketinin geri dönüştürülebilir atık kutularını toplama hizmeti olup olmadığına bak. Böyle bir hizmeti yoksa geri dönüştürülebilir ürünleri her zaman yakınındaki geri dönüşüm konteynerlerine atabilirsin.
-
5Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılmış ürünler satın al. Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılmış ürünleri satın alarak, üretilmesi gereken yeni malzeme miktarının azalmasına yardımcı olacaksın.[26] X Kaynağı araştır
Reklam
- “Geri dönüştürülebilir malzemeden ürün” veya “geri dönüşümle işlem görmüş ürün” ibarelerini içeren ürünlere bak.
- Geri dönüştürülebilir malzemeden yapılan ürünlerin üzerinde genelde ürünün içeriğinin yüzde kaçının geri dönüştürülebilir malzemeden oluştuğu yazacaktır. Geri dönüştürülebilir malzeme oranı diğerlerinden daha yüksek olan ürünlere bak.
Yöntem 5 / 6:
Kimyasalları Su Kaynaklarından Uzak Tutmak
-
1Daha az ve çevre dostu kimyasal kullan. Evi, arabayı ve hatta vücudunu temizlemek için kullandığın kimyasallar giderlerden geçip kanalizasyon sistemine girer. Ama bunlar en sonunda genellikle yer altı suyuna karışır. Bu kimyasallar, ekosistemi oluşturan bitkiler ve hayvanlar için iyi değildir, insan tüketimi için de sağlıklı değildir. Her fırsatta kimyasalların doğal, sağlıklı alternatiflerini kullan.[27] X Güvenliir Kaynak National Resources Defence Council Kaynağa git
- Örneğin banyoyu ve mutfağı temizlemek için ağır bir temizlik malzemesi kullanmak yerine sirke ve su karışımı veya sodyum bikarbonat ve tuz karışımı kullan. Bu doğal temizlik maddeleri diğerleriyle aynı işlevi yerine getirir ve giderden gittiklerinde suları kirletmezler.
- Kendi çamaşır ve bulaşık deterjanını yapmaya çalış. Vaktin yoksa içinde tamamen doğal malzemeler bulunan deterjan al.
- Toksik ürünlere iyi bir alternatif bulamadığında bunları en az miktarda kullanmaya çalış ve yine de işini gör.
-
2Böcek ilacı ve bitki öldürücü kullanma. Bu güçlü kimyasallar, doğrudan toprağa sıkılıyor ve yağmur yağdığında daha derine sızıp yer altı sularına karışıyor. Büyük ihtimalle sadece yaprak bitlerinin domateslerini yemesini önlemek istiyorsun ama bahçene böcek ilacı sıktığında ve bu, insanların ve diğer organizmaların yaşamak için gereksinim duyduğu yer altı sularına karıştığında daha fazla zarar veriyor olacaksın.
-
3İlaçları tuvalete döküp sifonu çekme. Büyük dozlardaki ilaçların su kaynaklarından temizlenmesi, su sanitasyon sistemleri için zordur ve o suyu içen herkesi etkiler. Piyasadaki tüm ilaçların üzerinde nasıl atılması gerektiğine dair ilaca özgü talimatlar yer alır. İlacını atman gerekiyorsa tuvalete atıp sifonu çekmek yerine onu atmanın uygun yolunu bul.
- Birkaç tane yüksek kontrollü ilaç vardır. Yetkili makamlar bu ilaçların yanlış kişilerin eline geçmemesi için tuvalete atılıp sifonun çekilmesini tavsiye ediyorlar. Bu, ilaçlar tuvalete atılmamalıdır kuralının istisnasıdır.
- Eczaneye veya emniyet müdürlüğüne atık ilaçlar için konteyner sağlayıp sağlamadıklarını sor.
-
4Toksik atıkları uygun şekilde at. Bazı maddeler çöple birlikte atılmamalıdır çünkü bu maddeler toprağa sızıp yer altı sularını zehirleyecektir. Evinde toksik bir kimyasal varsa ve bunu nereye atacağını bilmiyorsan toksik atık alanının nerede olduğunu öğrenmek için sanitasyon departmanını ara. Uygun bir şekilde işlem gördüğünden emin olmak için toksik atığı oraya götür.
- Çevre Bakanlığı’nın Tehlikeli Atık Sınıflandırma Kılavuzunu buradan inceleyebilirsin [1].
- Kompakt floresan lamba, piller ve diğer özel ürünler için özel geri dönüşüm gerektiğini unutma. Bazı yerlerde cıvanın suya ve toprağa bulaşmasını önlemek için bu ürünlerin geri dönüştürülmesi gerekiyor. Bu ürünlerin geri dönüştürülmesi için atık yönetim şirketinin ne gibi seçenekleri olduğuna bak.[28] X Kaynağı araştır
-
5Suyu koru. Sahip olduğun suya iyi bakmak ve onu mümkün olduğunca korumak önemlidir. Boşa harcanan su, önemli kaynakları bitirmektedir ve bunun çevreye büyük etkisi vardır. Günlük yaşamında daha az su kullanmanı ve yaşadığın bölgenin ekosistemini korumanı sağlayacak önlemler almak kolaydır. Suyu idareli kullanmak için birkaç yol vardır:
Reklam
- Damlatan muslukları hemen tamir et.
- Tuvalette ve muslukta su tasarrufu sağlayan cihazlar kullan. Örneğin düşük akışlı duş.
- Bulaşıkları yıkarken suyun sürekli olarak akmasına izin verme.
- Eski tuvaleti ve aletleri daha az su kullanan yeni modellerle değiştir.
- Özellikle çok yağmur yağmayan bir bölgede yaşıyorsan çimleri sularken aşırı su kullanma.
Yöntem 6 / 6:
Bir Gruba Dâhil Olmak ve Başkalarını Bilgilendirmek
-
1Bölgendeki en büyük kirleticileri öğren. Kütüphaneye git, İnternet’ten araştır ve yaşadığın yerde kirliliğe sebep olan büyük kaynaklar hakkında sana bilgi verebilecek insanlarla konuş. Ne kadar çok öğrenirsen kirliliği daha iyi anlayacaksın.
- Bireyler havayı ve suyu temiz tutmak için kendilerine düşen görevi yerine getirseler de asıl suçlular çevre açısından zararlı endüstriyel uygulamaları olan şirketlerdir. Yaşadığın yerdeki suyu ve havayı korumak için bu kaynakları kimin tehlikeye attığını bulman önemlidir.
-
2Bildiklerini insanlara anlat. Birçok insan hava kirliliğini önleme konusunda ilgili davransa bile çoğu, sorunun ciddiyetinin farkında değil veya ne yapacağını bilmiyor. Kirlilik üzerine biraz araştırma yaptığın için diğer insanları bilgilendirmek ve bir fark yaratmak için bu bilgileri kullan. İnsanlar kirlilik hakkında ne kadar çok şey öğrenirse toplu olarak çözüm bulmak daha kolay olacaktır.
- İnsanlarla kirlilik hakkında konuşmak ilginç tartışmalar yaratabilir. Kirliliği durdurabilmenin bir yolu olmadığını düşünen insanlara cevap vermek için hazırlan.
- Kirlilik ve onun sebep olduğu zarar, bazı insanların tartışmaya karşı isteksiz olabildiği çok ciddi bir konudur. Bu konuyu önemseyen biri olarak başkalarının bakış açılarına duyarlı ol ve dünyada neler olduğuna dair daha derin bir anlayış kazanmalarını sağlayacak yollar bul.
-
3Okul gazetesi veya ilçe gazetesi için makale yaz. Kirliliği önlemek hakkında bilgiler yayınlayarak diğerlerinin, sorunun daha çok farkına varmasını sağlayabilirsin. Böylelikle bunları duymayan kalmaz. Hem sorunu hem de insanların bugünden itibaren günlük yaşamlarında uygulamaya başlayabilecekleri çözümleri anlattığın bir makale kaleme al.
-
4Yaşadığın yerde doğayı kirleten fabrikaları protesto et. Yaşadığın çevreyi kirleten bir fabrika mı var? Neler olup bittiğine dair ses çıkararak, yaşadığı çevreyi temiz ve güvenli tutmak isteyen diğer insanlarla birlik olarak bir fark yaratabilirsin. İnternet’ten araştırma yapıp yaşadığın bölgede gelinen nokta hakkında daha fazla şey öğren. Değişim evde başlar ve bir aktivist olmak fark yaratmanın en müthiş yoludur.
-
5Bir çevre koruma grubuna katıl. Yaşadığın yerde kirliliği önlemeye çalışan bir grup olabilir. Böyle bir grup yoksa sen ve arkadaşların haftada bir kez toplanıp sorunları tartıştığınız ve çevreye yardım etmek için ne yapabileceğinize dair beyin fırtınası yaptığınız bir grup kurabilirsiniz.[29] X Kaynağı araştır Duyduk duymadık kalmasın diye grubu Facebook’tan, Twitter’dan paylaşıp ve mahallenize ilan yapıştırıp başkalarının gruba katılmasını sağlayabilirsiniz. Kirlilik meselesinin yayılması ve insanların bir şey yapabilmesi için onlara fırsat sağlayacak aktivitelere ev sahipliği yapın. Aktiviteler hakkında birkaç fikir:
Reklam
- Nehir veya dere temizliği düzenle.
- Kirlilik hakkında bir belgesel gösterimi yap.
- Okulları ziyaret ederek çocuklara kirliliği önlemek için nasıl yardımcı olabileceklerini anlat.
- Suları kimyasaldan uzak tutmak konusundaki fikirlerini belirtmek için belediye başkanıyla görüş.
- Havayı temizlemeye yardımcı olmak için ağaç diken bir gruba katıl.
- Bisiklet aktivisti ol. Şehrinde güvenilir bisiklet yolları yapılması için çalış.
İpuçları
- Ara sıra kollarını sıva ve kirliliği azaltmaya yardımcı olmak için bir şeyler yap. Yerde çöp görürsen yerden alıp çöpe at!
- Kahve dükkânından kahve alırken kendi termosunu kullan.
Referans
- ↑ https://www.carbonfund.org/reduce
- ↑ http://www.cleanairwisconsin.org/airquality/18ways.php
- ↑ https://www.carbonfund.org/reduce
- ↑ http://drivelesssavemore.com/carpooling-benefits
- ↑ https://www.carbonfund.org/reduce
- ↑ https://www.carbonfund.org/reduce
- ↑ http://www.afdc.energy.gov/fuels/electricity_benefits.html
- ↑ http://www.uvm.edu/vtvegandberry/factsheets/buylocal.html
- ↑ https://www.aspca.org/fight-cruelty/farm-animal-cruelty/what-factory-farm
- ↑ http://www.nrdc.org/water/pollution/ffarms.asp
- ↑ http://www.fao.org/organicag/oa-faq/oa-faq6/en/
- ↑ http://www.healthguidance.org/entry/14789/1/Organic-Gardening-for-the-Environment.html
- ↑ http://energy.gov/articles/top-11-things-you-didnt-know-about-saving-energy-home-summer-edition
- ↑ http://www.greenamerica.org/livinggreen/dryer.cfm
- ↑ http://energy.gov/articles/top-11-things-you-didnt-know-about-saving-energy-home-summer-edition
- ↑ http://energy.gov/articles/top-11-things-you-didnt-know-about-saving-energy-home-summer-edition
- ↑ http://energy.gov/energysaver/articles/energy-efficient-windows
- ↑ http://energy.gov/energysaver/articles/energy-efficient-windows
- ↑ https://www.climateactioncampaign.org/2015/07/01/what-is-community-choice-energy/
- ↑ https://cleantechnica.com/2016/05/23/fuel-switching-essential-step-towards-decarbonized-future/
- ↑ http://www2.epa.gov/recycle/reducing-and-reusing-basics
- ↑ http://www2.epa.gov/recycle/reducing-and-reusing-basics
- ↑ http://www2.epa.gov/recycle/reducing-and-reusing-basics
- ↑ http://www.earthresource.org/campaigns/capp/capp-styrofoam.html
- ↑ http://www2.epa.gov/recycle/recycling-basics
- ↑ http://www2.epa.gov/recycle/recycling-basics
- ↑ http://www.nrdc.org/water/pollution/gsteps.asp
- ↑ http://www2.epa.gov/cfl/recycling-and-disposal-after-cfl-burns-out
- ↑ http://www.saveourlandsaveourtowns.org/index.html