Hierapolis Antik Kenti ve Pamukkale Travertenleri
Ovaya bakan yaklaşık 200 metre yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yükselen, kalsit yüklü kaynaklar Pamukkale'yi mineral ormanları, taşlaşmış şelaleler ve kayalardan oluşan gerçek dışı bir manzara, birbirini izleyen basamaklı havzalar yapmıştır.
Bergama kralları Attalid hanedanının MÖ 2. yüzyılın sonlarına doğru Hierapolis kaplıca beldesini yarattığı yer burasıdır . Site, termal tesislerin, tapınakların ve diğer Yunan anıtlarının kalıntılarını içermektedir.
Türkiye'nin güneybatısındaki Cürüsku ovasına bakan yaklaşık 200 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yükselen kalsit yüklü kaynaklar, gerçek dışı bir mineral ormanları, taşlaşmış şelaleler ve Pamukkale adı verilen basamaklarda birbirini izleyen havzalar yaratmıştır. Denizli ilinde bulunan bu olağanüstü manzara, 1900'lerin sonlarında Bergama'nın Attalid kralları tarafından kurulan yakınlardaki Helenistik dönem kaplıca kenti Hierapolis'e gelen ziyaretçilerden büyük ilgi gördü. Kaplıcaları aynı zamanda yünleri yıkamak ve kurutmak için de kullanılıyordu.
MÖ 133'te Roma'nın kontrolüne geçti. Hierapolis gelişti, çağımızın 2. ve 3. yüzyıllarında doruk noktasına ulaşan, bu arada çağımızın 60. yılında bir depremle yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. Greko - Romen dönemine ait kalıntılar arasında hamamlar, tapınak kalıntıları, anıtsal bir kemer, bir nymphaion, bir nekropol ve bir tiyatro bulunmaktadır. İmparator Konstantin'in Hıristiyanlığı kabul etmesinin ve MS 330'da Konstantinopolis'in 'yeni Roma' olarak kurulmasının ardından şehir bir piskoposluk haline geldi. MS 80 yılında Saint Philip'in şehadet yeri, 5. yüzyılda Şehitliği ile kutlanan Hierapolis, birçok kilisesiyle Doğu Roma İmparatorluğu'nun önemli bir dini merkezi haline geldi.
Şaşırtıcı doğal oluşumların birleşimi ve termal suyu komşu köylere ve tarlalara taşıyan karmaşık bir kanal sisteminin gelişimi olağanüstü. Kaynaklar, Kuzey - Batı'da Alaşehir'e doğru ve Menderes Nehri vadisi boyunca Batı yönünde 70 kilometre boyunca uzanan bir hidrolik sistemin kökenidir. Pamukkale bölgesi, orijinal Greko - Romen şehri Hierapolis'in ve bölgeye hakim olan kültürel peyzajın ana zeminini oluşturmaktadır.
Hierapolis, olağanüstü bir doğal alana kurulmuş bir Greko - Romen termal kompleksinin istisnai bir örneğidir. Büyük sıcak su havzaları ve yüzme havuzlarını içeren çeşitli kaplıca tesislerinde suların tedavi edici özelliklerinden yararlanılmıştır. Hidroterapiye yerel kültlerle bağlantılı olarak gelişen dini uygulamalar eşlik etti. Birkaç chthonic tanrıya adanan Apollon Tapınağı, zehirli buharların kaçtığı jeolojik bir fay üzerine inşa edilmiştir. Severus dönemine tarihlenen tiyatro, Efesli Artemis'e bir adak ve tören alayını betimleyen hayranlık uyandıran bir friz ile süslenmiştir. 2 kilometreden fazla uzanan nekropol, Greko-Romen döneminden kalma cenaze uygulamalarının geniş bir panoramasını sunuyor.
Hierapolis'in 4. ve 6. yüzyıllar arasında dikilmiş olan Hristiyan anıtları, katedral, vaftizhane ve kiliselerden oluşan erken dönem Hristiyan mimari topluluğunun seçkin bir örneğidir. Şehrin kuzeybatı duvarının dışında bulunan en önemli anıt, Saint - Philippe Şehitliği'dir. Anıtsal bir merdivenin tepesinde, binanın sekizgen planı, mekanın ustaca düzenlenmesiyle dikkat çekiyor. Orta sekizgen etrafında organize edilen şapeller, poligonal odalar ve üçgen odalar, dikdörtgen hücrelerle sınırlanmış ve revaklarla çevrili bir kare oluşturur.
Yaklaşık 200 metre yükseklikte bir uçurumdan fışkıran ve Pamukkale'ye bakan kaplıcalardan kaynaklanan kalsit yüklü sular; şaşırtıcı bir manzara oluşturmuştur. Bu mineralize sular, yükseklikleri bir ila altı metre arasında değişen bir dizi taşlaşmış şelale, sarkıt ve teras oluşturan havuzlar oluşturdu. Son zamanlardaki ve sürekli kalsiyum karbonat birikintileri, bu oluşumları göz kamaştırıcı beyaz bir filmle kaplar. Sitenin Türkçe adı, "pamuk kale" anlamına gelen Pamukkale, bu çarpıcı manzaradan geliyor.
Bütünlük
Mülk büyük ölçüde korunmuştur ve doğal manzaraların ( beyaz traverten teraslar ve sayısız kaplıcalar ) ve kültürel manzaraların ( M.Ö. Greko - Romen ve Bizans dönemleri, özellikle tiyatro ve nekropol ). Sitenin sınırları yeterince önemini yansıtmaktadır.
Bölge ekonomisi için önemli kaynak; Dünyanın her yerinden çok sayıda turist aynı zamanda mülkün bütünlüğüne yönelik ana tehdittir. Binlerce turistin antik sütunlar ve dekoratif mermer unsurlar arasında yüzebildiği antik sivil agora çevresinde depremler ve kaplıcaların oluşturduğu küçük gölün alanı özellikle tehdit altında. Roma döneminden kalma mermer elementlerin biyolojik kirliliği ve erozyonu, yetkililerin bu sorunu yönetmeye yardımcı olmak için bir izleme sistemi kurmasına neden oldu.
Özgünlük
Mülkün çoğunda modern bina yoktur, bu nedenle anıtların mimarisini takdir etmek kolaydır. En eski anıtlardan bazıları hala kullanılmaktadır, örneğin tiyatro, alanda kazı ve restorasyon çalışmaları devam ederken binlerce seyircinin katıldığı performanslara ev sahipliği yapmaktadır. Tüm projeler , tiyatronun frons scaenae'sinde ve spor salonu ve Saint - Philippe kilisesinin templonunda olduğu gibi anastylosis yöntemlerine dayanmaktadır .
Anıtsal ve mimari kalıntılar, yerleşimi, formu ve malzemeleriyle mülkün Üstün Evrensel Değerini gerçekten yansıtıyor. Kuzey nekropolde yer alan mozoleler ve Tripolis Caddesi, Güneydoğudaki Roma Kapısı ile traverten teraslar arasındaki surlar, Domitian Kapısı'nın doğusunda yer alan Tuvaletler, sütunlu cadde ve Gymnasium restore edilmiştir. Depremlerden zarar gören Hamam - Bazilika'nın yapısı da restore edildi.
Koruma ve yönetim gereksinimleri
Hierapolis - Pamukkale, ulusal koruma mevzuatı ile yasal olarak korunmaktadır, ancak Dünya Mirası varlıklarının korunmasına yönelik özel bir planlama mevzuatı bulunmamaktadır. Mülkün yönetimi ve korunması sorumluluğu ulusal hükümet ( Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ), yerel yönetim ( Denizli ili özel idaresi ) ve çeşitli devlet kurumları arasında paylaşılmaktadır. Bölge Koruma Kurulu ile İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'nün mutabakatı, sahada yapılacak herhangi bir müdahale ve işlevsel değişiklik için esastır.
1980 yılında, site Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu kararı ile "birincil öneme sahip doğal ve arkeolojik sit" olarak sınıflandırılmıştır. 1990 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile 66 kilometrekarelik ( Dünya Mirası varlığı alanından daha büyük ) bir alan “Özel Koruma Alanı” olarak belirlenmiştir. Alanın kuzey ve güney girişlerine ziyaretçi merkezleri inşa edilmiş ve koruma imar planı onaylanmıştır.
Alanda bulunan oteller ve kaplıcaların bulunduğu havzanın etrafına yapılan yapılar yıkılmış; Acil durumlar dışında siteye araç girişi yasak olup, ziyaretçilere toplu taşıma hizmeti verilmektedir. Sitenin güneydoğusundaki traverten teraslardan geçen yol trafiğe kapatıldı, Ziyaretçiler siteye özel güzergahlar üzerinden ulaşmaktadır ve bilgi panelleri sayesinde turistik tesisler anıtsal alanın kenarı ile sınırlandırılmaktadır. Traverten teraslara su akışının ve bu terasların renk ve yapılarının korunması amacıyla ziyaretçi girişi yasaktır. Ziyaretçilerin kaplıcalarda yıkanabilecekleri alanlar belirlenmiştir.