

||1 September 2008|
İki ay kadar önce, Mark Taper Forumunun yenilemesi işini bitirmek üzere olan Michael Ritchie, gecenin bir yarısı panikle uykusundan uyandı:
Uyandığımda ya da uykumun ortasında, kulise tuvalet tasarlamayı ve koymayı unuttuğumuzu sandım! Hemen evinden çıkıp şehir merkezindeki Los Feliz bölgesine inerek binanın içine giren ve tuvaletleri görüp rahatladıktan sonra evine dönen Ritchie böyle anlatıyor.
Center Theatre Groupun sanat direktörü olan ve Taperı yöneten Ritchienin, Los Angelesın kent merkezindeki belirgin, mantar şekilli bu yapının içine neyin sığdırılabileceği konusunda şüpheye düşmesi normal. Hakkında çıkan bir sürü söylenti, çalışanlarının başını ağrıtıyor olsa da bina, 40 yıldan fazla zamandır kültürel bir odak görevi görmekte. Cumartesi günü Taper, bir yıl süren, 30 milyon $a mal olan ve bitmek bilmeyen sorunları sona erdireceğine inanılan yenilemenin ardından John Guarenin House of Blue Leavesinin yeni uyarlamasıyla tekrar açılıyor.
1967de açılan Taper, Los Angeleslı mimar Welton Becket tarfından Müzik Merkezinin bir parçası olarak tasarlandı. Becket, Dorothy Chandler Pavyonunu bir yana, Ahmanson Tiyatrosunu diğer yana ve Taperı da bu ikisinin ortasına yerleştirdi. (Walt Disney Konser Salonu merkeze 2003te bağlandı)
Becket merkezi, geometrik şekillerin vurgulandığı Yeni Biçimcilik stilinde tasarladı. Yenilemeyi yürüten firma Rios Clementi Hale Studiosun genel müdürü Bob Halee göre tüm bir plan bir dikdörtgen, biraz kare, bir parça da çemberden öte bir şey değil. Becketin en iyi işlerinden biri olarak bilinen Taper, binanın tam bir daire olmasından dolayı ciddi sınırlamalar getiriyor.
Ayrıca Becket binayı kimin kullanacağını bilmeden tasarlamıştı. Bir ara müzik salonu hatta büyük jüri toplantılarının burada düzenlenebileceği düşünülüyordu. Sonunda, Los Angeles kültür başkanı Bayan Chandler, genç tiyatro prodüktörü Gordon Davidsonı, kendi ismini taşıyan pavyona götürüp Davidsonın anlatımıyla pencereden dışarıya bakarak şuradaki yuvarlak binayı görüyor musun? Kiralamaya ne dersin? dedi.
Davidson 38 yıldır, Ahmanson ve Culver Citydeki Kirk Douglas Tiyatrosunu da yöneten Center Theater Groupun sanat direktörü olarak çalışıyordu. Taper, klasik, yarım daire şeklindeki amfi tiyatroya uzanan ve izleyiciyle oyuncu arasında yakın bir ilişki yaratan açık sahnesiyle ünlendi. Davidson, bu tasarım, projede danışmanlık da yapan ki daha önce Lincoln Centerdaki Vivian Beaumont Tiyatrosunun da danışmanlığını yapmış olan – sahne tasarımcısı Jo Mielziner tarafından önerildi diyor.
Ancak binanın, kimin kiralayacağı belli olmadan yapılması olay yarattı. Oditoryumu yuvarlak bir binanın içine yerleştirmek, geriye çok küçük bir kulis ve dar, eğri bir lobi bıraktı. Davidson durumu şöyle anlatıyor: mimara gittim ve tanrım, bu lobi çok küçük! dedim, o ise az da olsa yağmurlu günleri yok sayarak burası güney Kaliforniya, dışarı çıksınlar cevabını verdi
Birçok tiyatro için tuvaletler sorundur ancak 750 koltuklu bir salonda kadınlar için 4 tuvalet gerçekten korkunç bir şey (sonradan iki tane daha eklendi). Davidson, oyunlarla ilgili şikayetler yerine Bay Davidson, tuvaletleri ne zaman düzelteceksiniz? şeklinde şikayetler alıyordum diyor.
Müşterilerin görmediği başka sorunlar da vardı. Sette kullanılacak malzemeler 5 basamak yukarı taşınıp 1,5 metreye 2 metre genişliğinde bir kapıdan geçirilmeleri gerekiyordu
Buna rağmen Angels in America için bir Mustang (yana yatırılarak), bir otobüs (üç parça halinde) ve dev bir fon getirmeyi başardılar.
Taperın 20 yıldır üretim müdürü olan Jonathan Lee, buraya bir sahnenin kuruluşunu izlemek, bir yılanın bir hayvanı yutuşunu izlemek gibi bir şey şeklinde anlatıyor.
Bay Mielziner, 1960larda deneysel olarak tanımlanan ama daha sonra sıkıntı yaratmaya başlayan çeşitli araçlar tasarladı. Bunlardan en sorunlu olanı, 27,5 metre uzunluğunda, 2 metre genişliğinde, sahne arkasından dolanan ve setlerin sürüklenerek sahneye getirilmesine yarayan bir taşıma kemeriydi. Lee, bu alet için 1970te Paul Sillsin Hikayesi isimli oyunun sonunda, coşkulu izleyicilerin gök gürültüsü gibi alkışlarından bile daha fazla gürültü çıkarmasına kadar kimse tarafından fark edilmemişti
diyor.
Sahne arkası nerdeyse geçici bir şeydi. Işıklar tavandaki küçük deliklere koyulmuştu ve çalışanlar nereye gittiklerini bile göremiyorlardı. Kostüm deposu koridorun ortasındaki bir barakaydı. Üstelik süs havuzuysa yeraltı otoparkındaki araçların üzerine damlatıyordu!
2005te Ritchienin gelişiyle bu sorunların çözülmesine karar verildi ve Müzik Merkezinin yeniden yapımını da üstlenen yerel bir firma olan Rios Clementi Hale, bu işe gönüllü oldu.
Hale ve ekibi, içeriyi tamamen boşaltıp hemen hemen her şeyi yeniledi. Binanın yuvarlak şeklini bozmadan lobiyi genişletebilmek için yeraltına inerek yaldızlı, kıvrımlı koltuklar ve binanın tasarlandığı döneme özgü aynalı karolardan mozaiklerle stil sahibi bir salon yarattılar. Ve sonunda tuvalet sayısı 16ya çıkarıldı!
Tasarımcılar sahne arkasından taşıma kemerini çıkarıp, modern aydınlatma elemanları yerleştirip, kostüm dolabı ve depo için eski havalandırma elemanlarını kaldırınca ortaya çıkan esneklik inanılmazdı.
Lee sonuçta daha iyi hizmet verebildiği ve eski Taperın tüm sınırlandırmalarına rağmen başardıkları için gurur duyuyor. Örneğin artık daha çok havuzlu oyun oynanabilecek çünkü havuz akıtsa da artık aşağıda bir atık su borumuz var yani suyu elektrik süpürgesiyle çekmek zorunda kalmayacağız.
Kaynak: NewYork Times
Çeviri: mimdap