16. yüzyılın başlarında Aztek İmparatoru'nun kızı olarak dünyaya gelen Prenses Isabel Moctezuma, 50 yaşında öldüğü zaman tarihe kazınan bir kadındı...
Böyle bir hayat hikayesi tarihte insanın karşısına çok sık çıkmıyor...
Isabel ilk önce Aztek imparatoru Atlixcatzin ile evlendi, ancak kısa bir süre sonra Aztek imparatorunun ölümüyle, yaklaşık 10 yaşında dul kaldı.
Isabel, son kralın ölümünden sonra iktidara geçen Cuauhtemoc ile üçüncü evliliğini yaptı.
Cortés, Isabel'i Aztekler ve İspanyollar arasındaki yönetimin sürekliliğinin bir sembolü olarak gördü bu sebeple ona çok değer verdi.
Isabel, soyunda geleneksel olduğu için önde gelen bir köle sahibiydi ama bütün kölelerini ömrünün sonuna kadar serbest bıraktı.
Cortés, aynı zamanda Alonso De Grado'ya tüm şehirleri ve köyleri ziyaret ederek, 'Hristiyanlaşma süreci hakkında bilgi alma ve Burgos Yerlileri Kanunları'na göre, iyi muamele edilmesine ilişkin yasalara saygı gösterilmesini sağlama' görevi verdi.
Amaç, yasadışı köleleştirmeyi cezalandırmak, yasadışı yerlilerin köleleştirilmesine ve İspanyol memurlar ile yerel halkın arasındaki anlaşmazlıklara odaklanmaktı ve kendisine karşı çıkan herhangi bir İspanyol'u hapse gönderiyordu. Alonso bu görevini yerine getirirken hayatını kaybetti.
Isabel, kocasının ölümünden sonra yeni yasaların denetimi ile ilgilenmeyi üstlendi ve ayrıcalıklarını özgürlük adına kullanarak adil bir şekilde davrandı.
İlk iş olarak, yasaların İspanyol kölelerin mülkiyetine sınırlar koyma kurallarından memnun olmadığı bildirip, doğrudan ortadan kaldırmayla başladı. Encomienda ayrıcalığını kullanarak, yaşamı boyunca çok sayıda yerli köle aldı. Ancak, ömrünün sonuna kadar. Vasiyetinde hepsini serbest bıraktı. Kölelik karşıtı bir 'eylemci' ve bazı ideolojik alanlarda doğal bağımsızlık anası olarak gösterilmiştir.
'Tüm hizmetlerini tutsaklıklarından arınmış, özgür insanlar olarak yapacakları gibi yaparlar, çünkü ben onları köle olarak tutmuyorum; öyleyse (kölelerse) ben de özgür olmalarını emrederim.'
Doña Isabel oldukça güzel ve güç sahibi bir kadın olarak dikkat çekiciydi en son dördüncü evliliğinden sonra 17 yaşında olan Isabel'i Cortes evine aldı.
Cortes'in evinde yaşamaya başlayan Isabel, kısa bir süre sonra hamile kaldı. Sonrasında, Pedro Gallego de Andrade ile evlendi ve bebeği birkaç ay sonra dünyaya geldi.
İspanyol kaynaklarına göre, Cortés’in bir başka yakın yardımcısı olan Juan Gutierrez de Altamirano bebeğin bakımından sorumluydu ve bu durumu reddetti. Ancak Cortés çocuğu kendi çocuğu olarak kabul etti ve iyi yetiştirildiğinden ve Doña Isabel’in mülkünden miras aldığından emin oldu. Isabel’in Gallego’yla olan evliliğinden bir oğlu oldu. Ancak Gallego bundan kısa bir süre sonra hayatını kaybetti. 1532'de altıncı kocası Juan Cano de Saavedra ile evlendi, üç oğlu ve iki kızı oldu. Her iki kız çocuk da tıpkı erkek çocukları gibi oldukça iyi bir eğitim gördü ve Amerika'daki ilk manastırda rahibe oldular.
Bu evliliklerden önce, seçkin ismi dışında hiçbir şeye sahip olmayan Aztek prensesi Doña Isabel, geriye bıraktığı servetiyle hala savaşını devam ettirebilecek güçte 1551'de hayatını kaybetti.
Sadece encomienda da değil, İspanyollarla olan evlilikleri sırasında edindiği kişisel mallardan oluşan bir servete sahipti.
Hint kölelerinin serbest bırakılmasını, mülkünün beşte birinin Katolik Kilisesi'ne verilmesini ve ödenmemiş borçlarının ödenmesini istedi. Mücevherat ve birçok lüks eşya satın aldı ve bunların çoğunu kızlarına bıraktı. Ayrıca diğer malların satılmasını ve gelirlerin üçte birinin kızlarına gitmesini talep ederek hayata gözlerini yumdu.