ABD’de yılın en yoğun alışveriş günlerinden biri, bazen Kara Cuma olarak da bilinen Şükran Günü’nün ertesi günüdür. Ulusal zincir mağazalar, müşterileri mağazalarına çekmek için genellikle çeşitli ürünlerde sınırlı sayıda para tasarrufu sağlayan indirimler sunarken, aynı zamanda çevrimiçi olarak da benzer teklifler sunuyor.
İşletmelerin Şükran Günü’nün ertesi gününe kadar zarar ettikleri ya da “zararda” oldukları, ancak büyük satışların sonunda kâra geçmelerini ya da “kara geçmelerini” sağladığı düşüncesi, birçok kişi tarafından “Kara Cuma” isminin kökeni olarak düşünülmektedir. Ancak bu doğru değildir.
“Kara Cuma” ifadesi ilk kez Philadelphia polis memurları tarafından, 1960’ların başında Cumartesi günü çok sayıda banliyö turisti tatil alışverişine başlamak ve bazı yıllarda yıllık Ordu-Donanma futbol maçına katılmak için şehre geldiğinde meydana gelen kaosu tanımlamak için kullanıldı. Bu, deyimin daha doğru anlamının ilk kez ortaya çıktığı zamandır. Büyük kalabalıklar, polisin hırsızlık, trafik sıkışıklığı, kazalar ve diğer sorunlarla uğraşırken normalden daha uzun vardiyalar çalışmasına neden oldu.
“Kara Cuma” deyimi Philadelphia’da kısa bir süre içinde tanınır hale geldi. “Büyük Cuma”, şehir tüccarları tarafından güne daha iyi görünmesi amacıyla verilen bir isimdi.
Perakende satışlardaki artış için kullanılan bir terim olarak Kara Cuma, işletmelerin kırmızıdan siyaha kar efsanesini desteklemeye başladığı 1980’lerin sonlarına kadar yaygın olarak kullanılmadı. Raporlara göre Kara Cuma hem ABD’deki en büyük alışveriş günü hem de perakende kuruluşlarının yıl boyunca kâr etmeye başladığı gün. Gerçekte ise Noel’den önceki Cumartesi günü perakendecilerin çoğu için en yoğun alışveriş günüdür.
Son yıllarda Kara Cuma ile rekabet edebilmek için tüketicileri internet üzerinden alışveriş yapmaya teşvik eden Small Business Saturday ve Cyber Monday gibi başka alışveriş tatilleri de ortaya çıktı. Giving Tuesday de hayırsever bağışları teşvik etmek için popüler hale geldi.
Kara Cuma’nın tarihsel olarak alışverişle ilgisi olmayan başka bir anlamı daha vardır. Wall Street finansörleri Jay Gould ve Jim Fisk, 1869 yılında New York Altın Borsası’nda alabildikleri kadar altın satın alarak fiyatları yükseltmek amacıyla ülkenin altın piyasasını köşeye sıkıştırmaya çalıştılar. Ancak 24 Eylül Cuma günü Başkan Ulysses S. Grant’ın müdahalesiyle bu planları başarısızlıkla sonuçlandı. Borsa çöker çökmez yüzlerce Amerikalı iflas başvurusunda bulundu.
Kaynak: Britannica