PMS Nedir?
PMS (premenstrüel sendrom / regl öncesi sendrom / adet öncesi sendrom), regl döngüsünün belirli günlerinde, genellikle regl’den hemen önce kişinin duygularını, fiziksel sağlığını ve davranışlarını etkileyen bir durumdur ve regl döngüsü ile bağlantılı bir semptom silsilesidir.
Tipik olarak PMS semptomları, döngünüzden 3-4 gün ya da 1 hafta önce ortaya çıkar. Genellikle regl başladıktan sonra, sakince yok olurlar.
PMS'ye Ne Sebep Olur?
Keşke bunun cevabını verebilsek... Ne yazık ki “PMS'nin nedeni bilinmemektedir.”. Birçok araştırmacı PMS'yi, regl döngüsünün başlangıcında hem östrojen hormonu hem de serotonin hormonu seviyelerindeki değişikliklerle ilişkilendiriyor. Hemen regl öncesindeki düşük östrojen seviyeleri serotoninin de ani bir şekilde düşmesine neden olur. Serotonin insanın dünya ile baş edebilmesi için elzemdir. Mutlu, canlı, zinde hissettirir. Eksikliğinde ise ruh halini oldukça etkileyebilir; kişiyi depresif, yorgun, bıkkın hissettirir.
PMS, regl olan herkeste görülmeyebilir. Şiddeti değişebilir. Bazı insanlar hormonal dalgalanmalara diğerlerinden daha duyarlıdır.
PMS Tedavi Edilebilir Mi?
PMS'nin sebebi tam bilinmediği için tedavisi yoktur; fakat doğru adımları atarak semptomların iyileştirilmesi mümkündür. Adımlar kişiden kişiye farklılık gösterecektir. PMS'ye hastalık olarak bakılmamalıdır. Bedenin doğal bir tepkilerinin toplamıdır.
PMS Semptomları
PMS’in fiziksel ve duygusal semptomlarının bazıları şunlardır:
Fiziksel Semptomlar:
- Şişkinlik (Ödem)
- Baş Ağrısı
- İştah Artması veya Azalması
- Meme Hassasiyeti
- Kilo Artışı
- Fiziksel Acıları Daha Fazla Hissetme
Duygusal Semptomlar:
- Endişe
- Konsantrasyon Güçlüğü
- Cinsel İstekte Düşüş veya (Bazen) Artış
- Sinir
- Öfke Patlamaları
Aşağıda bazı semptomlara daha detaylı bakacağız.
Meme Hassasiyeti
PMS sırasında, regl döngünüzün ikinci yarısında meme şişmesi ve hassasiyet yaşayabilirsiniz. Hassasiyet hafiften şiddetliye kadar değişebilir ve genellikle regl’den hemen önce en şiddetli seviyesine ulaşır. Meme dokusu özellikle memenin dış bölgelerinde inişli çıkışlı ve yoğun hissedilebilir. Memenizdeki hassasiyet ağrıyla da birleşebilir. Ağrı, progesteron seviyeleriniz azaldıkça regl sırasında veya hemen sonrasında düzelecektir.
Ruh Hali Değişkenliği
PMS sırasında kendinizi, sinirli hatta huysuz hissedebilirsiniz. Ağlama nöbetleri de geçirebilirsiniz. Uzmanların PMS’deki duygusal değişikliklerin, ani şekilde dalgalanan serotonin ve dopamin hormonları seviyelerinin sonucu olduğunu söylediklerini belirtmiştik. Ruh halini ve motivasyonu etkileyen bu kimyasallar bazen hiç olmayacak şeylere tepki vermenize neden olabilir. Mesela, ”Araba, biri direksiyona oturana kadar orada yalnız başına duruyordu. Bu romantik ve duygusal bir an…” diyerek gözyaşlarına boğulabilirsiniz.
Büyük ve şiddetli dalgalarla köpüren duygu deniziniz genellikle regl başladıktan sonra yerini fırtınadan sonraki o sakin denize bırakır. Biraz egzersiz yapmak ve bolca uyumak, PMS huzursuzluğundan kurtulmanıza yardımcı olabilir. Ancak, regl sonlandıktan sonra iki hafta veya daha uzun süre üzgün, bunalmış, umutsuz veya enerjisiz hissediyorsanız doktorunuzla konuşmanız gerektiğini belirtelim.
İştah Artışı
PMS'de muhtemelen yeme alışkanlıklarınızın değiştiğini fark edeceksiniz. Canınız çikolata, karbonhidrat, şeker, tatlı veya tuzlu yiyecekler isteyebilir. Bedenin bu isteklerinin meşru çıkış noktaları olabileceğini bilmelisiniz. Örnek olarak; PMS'de magnezyum seviyelerimizin düştüğünü, (bitter) çikolatanın da magnezyum seviyelerini arttırdığını biliyoruz. Çikolatayı aş ermemizin bir sebebi var!
Kramp
Adet kanaması boyunca bize musallat olan kramplar yetmezmiş gibi PMS'de de regl’den 24 ila 48 saat önce meydana gelen kramplar yaşayabilirsiniz. Ağrı muhtemelen regl döngünüz sırasında azalacak ve sonunda da kaybolacaktır.
Regl döngüsünde yaşayabileceğiniz ağrı ve kramplara Kiklou regl külodunuzun faydası olabilir! Bazı kaynaklarda regl kanamasını yönetmek için tampon ya da kap gibi invaziv (bedenin içine sokulan) seçeneklere kıyasla regl külodu kullanımında krampların hissedilir şekilde azaldığı yazıyor.
Son Söz
PMS tatsız bir durum olsa da oldukça doğaldır. Bazıları için korkunç olabilir; diğerleri hiç PMS yaşamamış olabilir.
PMS yaşıyorsanız yukarıdaki tüm semptomları ve regl öncesi bedeninizdeki diğer değişiklikleri takip etmek size her dönem yardımcı olacaktır. Böylece rutininizde bir değişiklik olduğunda bunu daha kolay fark edebilirsiniz. Belirtilerinizden herhangi biriyle ilgili sorularınız veya endişeleriniz varsa, doktorunuzun kapısını çalmayı unutmayın.