ÖSS, ortaöğretim (lise) sonrası yükseköğretime (üniversite eğitimi) devam etmek isteyen öğrencilerin seçilmeleri ve tercihleri doğrultusunda yerleştirilmelerini sağlayan sınavdır. (Bu yazı, 20 Şubat 2008 tarihinde yazılmış olup yeni uygulamada bu sınavın adı YGS ve LYS'dir.) Yükseköğretime yabancı dil alanında devam etmek isteyen öğrenciler ise ÖSS ile birlikte YDS (Yabancı Dil Sınavı)”na da alınır. (Bu yazı, 20 Şubat 2008 tarihinde yazılmış olup yeni uygulamada yabancı dil sınavı LYS-5 olarak yapılmaktadır.) Bu sınavlarla (yeni adıyla YGS ve LYS) birlikte öğrencilerin seçilmeleri ve yükseköğretime yerleştirilmelerini düzenleyen sistemin genel adı ise Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS)”dir.
4702 sayılı Kanun gereğince mesleki ve teknik ortaöğretim (meslek liseleri-mesleki ortaöğretim programları) kurumlarından mezun olacakların/olanların istedikleri takdirde, bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı mesleki yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri (Sınavsız Geçiş) için de, sınava girmeseler dahi ÖSYS”ye müracaat etmeleri gerekir. Sınavsız Geçiş hakkı ile birlikte yükseköğretim lisans programlarını (4 veya daha fazla yıllık eğitim programları) da tercih etmek isteyen mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olacak/olan adaylar, ÖSYS”ye müracaat etmenin yanında sınav tarihinde YGS ve LYS'ye de girmelidirler. Yukarıda ayrıntılarına değinilen sınavsız geçişle meslek yüksekokullarına yerleşme işlemleri de ÖSYS (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi) kapsamında yapılır.
Ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri ile Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim programlarına öğrenci alınması işlemlerinde de YGS ve LYS puanları dikkate alınabilmektedir. YGS ve LYS puanının Türk Silahlı Kuvvetleri ile Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim programlarına öğrenci alımında dikkate alınıp alınmayacağı ve ne şekilde alınacağı ilgili kurumlarca ilan edilir.
YGS ve LYS her yıl yapılır ve sonuçları sadece bir yıl (yapıldığı yıl) geçerlidir. Sınava girmenin herhangi bir sınırı yoktur. İlgili koşulları taşıyan her aday istediği kadar YGS ve LYS"ye girebilir. YGS ve LYS"ye başvuru koşulları, değerlendirme sistemi ve diğer konular sınavdan önce her yıl yayımlanan "Başvuru Kılavuzu"nda ayrıntılı olarak ilan edilir.
Sinan ÇAĞIRAN
facebook.com/sinancagiran
twitter.com/scagiran - facebook.com/scagiran