Uyuz pek çok hayvanı etkileyen bir deri hastalığıdır. Köpeklerde uyuza şu üç şey sebep olur: Cheyletiella (Seyletiella), Demodex (Demodeks) ve Sarcoptes (Sarkoptik). Benzer ama değişken belirtilerle her biri farklı bir türe yol açar. Köpeğinizin uyuz olduğundan şüpheleniyorsanız onu bir veterinere götürmelisiniz çünkü tedavi türüne ve şiddetine göre değişiklik gösterir. Veterineriniz köpeğinizi fiziksel muayene yaparak, uyuzdan numuneler alarak ve ilaç reçeteleri yazarak tedavi edecektir.
Uyuzu Tanımlama
-
Köpeğinizi veterinere götürün.
Köpeğinizin uyuz olduğundan şüpheleniyorsanız, yapabileceğiniz ilk şey onu bir veterinere götürmektir. Tedavi, uyuzun türüne göre değişebilir ve bazı ilaçlar toksik etki gösterebilir, bu yüzden kesin bir tanı ve doğru tedavi için en iyisi veterinerdir.
Tespiti için yapılan işlemler vakadan vakaya değişebilir. Bazı durumlarda, veteriner akarları ve akar yumurtalarını tespit etmek için hastalıklı noktadan deri örneği alıp analiz edecektir.
Akarların deri altına gömülü olduğu durumlarda — demodectic pododermatitis gibi — veterinerin uyuzun varlığını tespit etmek için derin bir otopsi yapması gerekebilir.
Veteriner, ayrıca fiziksel muayene yaparak hayvanınızın genel sağlık durumuna bakacaktır.
-
Demodektik uyuz belirtileri arayın.
Demodektik uyuz tüy seyrelmesi ve buna bağlı olarak oluşabilecek kabuklarla karakterize olur. Bu durum belli bir alanda ortaya çıkabilir ya da vücuda yayılabilir. Demodektik uyuz bulaşıcı değildir ve insanlara transfer edilemez.
Demodektik uyuzun — ayrıca “demodeks” ve “kırmızı uyuz” olarak da bilinir. — sebebi köpeğin yaşamının ilk bir kaç gününde anne tarafından aktarılan akarladır. Bu akarlar her köpekte bulunur ve genellikle herhangi bir soruna sebep olmazlar.
Akar popülasyonu az gelişmiş bünyeye sahip köpeklerde çoğalır ve uyuza neden olur. — 18 aydan küçük yavrularda, yaşlı köpeklerde ve bağışıklık sistemi zayıf köpeklerde —
Akarlar bir iki alanda yoğunlaşmaya başladıkları zaman, lokelize demodektik uyuz olarak bilinir, ciltte kellik ve pullu yamalar belirir, çoğunlukla köpeğin yüzündedir ve genelde tedaviye ihtiyaç duymadan geçer.
Büyük yamalar halinde köpeğin tüm vücuduna yayılmışsa, bu genelleşmiş demolektik uyuz olarak tanımlanır. Bu tipte uyuz kellik yapar, deride pullu yamalar oluşturur ve çok kaşıntılı olabilir. Köpek kaşınmaya başladığı zaman, bakteriyel enfeksiyonlu yaralar nahoş kokular yayabilir. Genelleşmiş demolektik uyuz zayıf bağışıklık sistemine sahip köpeklerde en yaygın olan türdür ve tedavi gerektirir.
En dayanıklı demodektik uyuz demodektik pododermatitis olarak bilinen uyuzdur. Bu tür sadece ayaklarda ortaya çıkar ve bakteriyel enfeksiyona eşlik eder. Bu türün teşhis ve tedavisi zordur.
-
Sarkoptik uyuz belirtileri arayın.
Sarkoptik belirtiler bir bit istilasına benzer ve aşırı ısırma, deriyi kaşıma, tüy seyrelmesi, tüy dökülmesi ve açık yaralar içerir.
Sarkoptik uyuza — ayrıca köpek uyuzu olarak bilinir — insanlarda dahil olmak üzere(Sivri sinek sokmasına benzeyen kırmızı kabarık şişliklere yol açar), taşıyıcıdan taşıyıcıya kolayca geçebilen akarlar sebep olur.
Köpeklerde, sarkoptik uyuzun belirtileri genelde bir hafta sonra açığa çıkar. Köpek huzursuz olmaya ve çılgınca kaşınmaya başlayabilir, pullanmadan önce yüzünde, dirseklerinde, kulaklarında ve bacaklarında kel bölümler görünmeye başlar.
Eğer acilen tedavi edilmezse köpeğin vücuduna tamamen yayılıp tedaviye daha dirençli bir hale gelebilir.
-
Seyletiella uyuz belirtileri arayın.
Seyletiella uyuzun sebepleri çoktur, deri yüzeyinde yaşayan beyaz akarlar, kırmızı pıtırcıklar ve köpeğin boynu ve omurgası boyunca pul pul deriyle karakterizedir.
Bu türdeki uyuz ayrıca “yürüyen kepek” olarak bilinir. Akarlar kendilerini kepek olarak gösterir, yani “yürüyen kepek” etrafta dolaşan akarlardır.
Seyletiella uyuzu diğer köpekler(özellikle yavrular) için son derece bulaşıcıdır ve yoğun kaşıntıya sebep olabilir(Bazen kaştı tamamen yok olmasına rağmen). Genellikle yavrudan yavruya köpek evlerindeki ve petshoplardaki akar enfestasyonlu samanlardan ve yataklardan bulaşır.
Seyletiella uyuzu insanlara da bulaşabilir, kaşıntıya ve kollarda, gövdeyle kalçada kırmızı pıtırcıklara sebep olur. Ancak, köpek tedavi edildikten sonra belirtiler kaybolur, taşıyıcı olmadan akarlar 10 günden fazla hayatta kalamaz.
Ancak, hayvanların yataklarındaki hasırların pire kontrolleri arttıkça, Seyletiella virüsünün örnekleri gittikçe azalmaya başlamıştır.
Uyuz Tedavisi
-
Köpeğinizi uyuzun diğer hayvanlara yayılmasını önlemek için izole edin.
Eğer köpeğiniz uyuzsa onu, diğer hayvanlarınızın enfekte olmasını önlemek için onlardan uzak tutun. Köpeğinizin güvende ve sıcak olduğundan emin olun. Köpeğinizi izole etmek için onu dışarı bağlamayın yada kışın ısıtılmayan bir yerde tutmayın. Köpeğinizin, uyuzu tedavi ederken kalabileceği bir oda seçin.
İzole olurken köpeğinize yiyecek, su, yatak ve oyuncak sağlayın. İzolasyondan korkmaması için ona zaman harcadığınızdan, yürüyüşe çıkardığınızdan, ve onunla oynadığınızdan emin olun.
Nadir durumlarda, insanlara köpeklerden akar enfeksiyonu bulaşabilir. Köpeğinizi tedavi edeceğiniz zamanlarda eldiven giyerek kendinizi koruyun.
-
Veteriner tarafından verilen ilaçları ve diğer tedavi yöntemlerini uygulayın.
Köpeğinizin tedavisi uyuz türüne bağlıdır ve ancak lisanslı bir veteriner tarafından kesin olarak tespit edilebilir. Bazı köpeklerin uyuzunu tedavi etmek için özel banyolar, reçeteli ilaçlar, hatta enjeksiyon gerekebilir. Köpeğinizin tedavisi için veterinerin talimatlarına uyduğunuzdan emin olun ve emin olmadığınız veya sorunuzun olduğu durumlarda veterinerinizle iletişime geçin. Bir veterinerin yardımı olmadan teşhis ve tedavi uygulamaya çalışmayın.
-
Köpeğinizin yatağını ve temas ettiği diğer eşyaları yıkayın ya da değiştirin.
Köpeğinizin yatak ve tasmasında akarların saklanmasını önlemek için bu öğeleri kaldırmanız ve değiştirmeniz gerekiyor. Akarlardan temiz tutmak için köpeğinizin yatağını günlük olarak değiştirin ve yıkayın. İyice temizlenmesi için sıcak su, sabun ve çamaşır suyu kullanabilirsiniz.
-
Uyuz tedavisi sırasında psikolojik stresi önlemek için köpeğinize yardımcı olun.
Uyuz köpeğinizde strese sebep olabilir çünkü kaşıntı, izolasyon, veteriner ziyaretleri, ilaçlar ve diğer tedavilere uyuzları yüzünden katlanmak zorunda kalırlar. Köpeğinizin tedavisi geçerken, sakin kalmasına yardım edecek şeyler yaptığınızdan emin olun.
Örneğin, tedaviden sonra ona bir banyo yaptırın, izolasyon boyunca onu sık sık ziyaret ettiğinizden emin olun ve yürümek ya da bahçede oynamak gibi normalde yaptığınız şeyleri yapmayı devam edin.
Uyuzun Tekrarlanması Önlemek
-
Köpeğinizin temas kurduğu diğer hayvanları tedavi edin.
Eğer köpeğinize Sarkoptik ya da Seyletiella’dan biri bulaşmış ise köpeğinizin sıklıkla temas kurduğu köpek ya da hayvanları tedavi etmeniz gerekir; aksi halde yeniden enfekte olabilir. Köpeğinizin tekrar uyuz olmasını önlemek için diğer hayvanları nasıl tedavi edebileceğinizi veterinerinizle konuşun.
-
Köpeğinizi enfeksiyonlu olabilecek diğer köpeklerden uzak tutun.
Eğer mahallenizdeki bir köpeğin(ya da kedinin) enfeksiyonlu olabileceğinden şüpheleniyorsanız, köpeğinizi bu hayvandan mümkün olduğunda uzak tutmalısınız. Şüpheli hayvanın sahibiyle hayvanın uyuz olabileceği hakkında konuşun. Eğer başıboş bir hayvansa hayvan barınağını arayın.
-
Köpeğinizi düzenli kontroller için veterinere götürün.
Tedaviden sonra düzenli kontroller için köpeğinizi veterinere tekrar götürmeniz gerekir. Veteriner akarların geri dönmediğinden emin olmak için deri analizi yapabilir. Veterinere danışmadan bir uyuz tekrarını tedavi etmeye çalışmayın çünkü bazı tedaviler kısa sürede birden fazla uygulandığında toksik (zehirli) olabilir.