Sosyal adalet, vatandaşlar ve toplum arasında adil ilişkiler, herkes için eşit fırsatların varlığını ifade eder ve vatandaşların, bir sosyal grubun ve maddi, mali, sosyal ve manevi faydalara sahip bir bireyin sağlanması olarak tanımlanan refah dağılımı kriterleriyle ölçülür.
Rus şahsının bir değer tabanı vardır - adalet, bu nedenle, tarihsel olarak özellikle sosyal adaletsizlik sorunlarına duyarlıdır ve eşitsizliği ve özel mülkiyeti kabul etmez, bu da insanların eşitsizliğine yol açar. Rus özbilincinde zenginlik günahtır, sermaye ruhu mahveder, adaletsizliğe yol açar ve başka birini küçük düşürür. Onun için sosyal adalet, herkes için eşit haklar ve vatandaşlarıyla ilgilenen güçlü bir devlete duyulan ihtiyaç her şeyden önce önemlidir.
Rus halkının geleneksel değerlerine ve zihniyetine dayanan ulusal fikri, vatandaşlarına iyi bir yaşam ve sivil çıkarlarının gerçekleştirilmesini sağlayan güçlü ve ekonomik olarak müreffeh bir devlet (medeniyet) olan bir sosyal adalet toplumu inşa etmektir.
Her şeyden önce, mülkiyet tabakalaşması sosyal adaletsizliğe ve sosyal eşitsizliğe yol açar, özellikle de dürüst olmayan bir şekilde başarılırsa ve meşruiyeti nüfusun çoğunluğu tarafından tanınmazsa. Bakalım bugünün Rus devletinde toplumun hangi sosyal temelleri uygulanıyor?
Rusya'da emlak katmanlaşması
Nüfusun refah seviyesi, devlet ekonomisinin bunu sağlama yeteneği ile belirlenir. Gayri safi yurtiçi hasıla açısından, Rusya dünyadaki altıncı ekonomidir ve toplumun refahının oldukça yüksek bir seviyede olması gerekirdi. Ancak GSYİH yalnızca üretilen ulusal ürünün hacmini karakterize eder ve tüm toplumun ve her vatandaşın çıkarına ne kadar etkili kullanıldığını göstermez.
Rusya'daki mevcut kapitalist üretim tarzı ve üretim araçlarının özel mülkiyetinin varlığıyla, üretilen üründen elde edilen gelirin bir kısmının mülk sahipliğinden kâr (temettü) alınması yoluyla bu mal sahiplerinin çıkarlarına yeniden dağıtılması için ön koşullar yaratılır, bu da doğal olarak toplumda mülk tabakalaşmasını ve toplumsal eşitsizliği kışkırtır.
Sovyet sisteminin çöküşünün bir sonucu olarak, ülkedeki sosyal eşitsizlik keskin bir şekilde arttı, bugün Rusya'nın nüfusu üç eşit olmayan gruba ayrıldı: zengin mal sahipleri ve yetkililer, orta sınıfın dar bir tabakası ve esas olarak oldukça mütevazı bir maaşla yaşayan nüfusun büyük çoğunluğu.
Toplumsal eşitsizliğe yol açan mülkiyet tabakalaşması, esas olarak, toplumun 90'lı yılların yağmacı özelleştirmesinin meşruiyetini tanımamasından kaynaklanmaktadır; bu, bir büyük mülk sahipleri sınıfı, üst ve orta düzey yetkililerin ve devlet şirketlerinin başkanlarının makul olmayan yüksek gelirlerinin yanı sıra onlara hizmet eden hizmetkarlar ve bürokratik hizmetler için komisyonlarla her yerde bulunan yozlaşmadır. ...
Bütün bunlar, tüm toplumun emeğiyle elde edilen devletin oldukça yüksek milli gelirinin yeniden dağıtılmasına ve bir avuç yönetici sınıf ve onlara hizmet eden bürokrasi tarafından kısmen sahiplenilmesine yol açar. Dahası, onlar ve aileleri meydan okurcasına bunu sergiliyorlar ve nüfusun geri kalanına karşı üstünlüklerini gösteriyorlar. Böylesine adaletsiz toplumsal eşitsizlik hala toplumda derin hoşnutsuzluğa neden oluyor ve en ufak bir kargaşada sosyal bir patlamaya neden olabilir.
Devletin ve toplumun istikrarı için, ülke nüfusunun en zengin% 10'unun gelirlerinin, en yoksul% 10'un gelirlerini 10 kattan fazla geçmemesi genel olarak kabul edilmektedir. Birleşmiş Milletler'e göre bu katsayı Rusya'da 11,0, İtalya 11,6, Amerika Birleşik Devletleri 15,9 ve Birleşik Krallık 13,8 yani mülk katmanlaşması açısından Rusya dünyanın en zengin ülkeleri düzeyinde.
Daha da önemlisi, Rusya'nın milli gelirinin% 45,5'inin nüfusun en zengin% 10'una ait olduğunu söyleyen Dünya Eşitsizlik Raporu. Bu Rosstat tarafından doğrulandı, verdiği bilgilere göre durum biraz farklı ama aynı zamanda etkileyici: En zenginlerin% 20'si milli gelirin% 47'sine sahip. Forbes dergisi gibi dünyanın en zengin insanlarının servetleri üzerine böyle bir uzman, Rusya'da toplam 77 milyar dolarlık bir servetle 283 milyarderin olduğu bilgisini veriyor. Özel sermaye ekonomisi üzerinde böylesine bir etkiye sahip olan nasıl bir sosyal adaletten bahsedebiliriz?
Günümüzde sosyal eşitsizliğin en bilgilendirici göstergesi Gini endeksidir. Ülkenin vatandaşları arasında gelirin ne kadar eşit dağıldığını en doğru şekilde gösterir.
Birliğin dağılmasının ardından Rusya, sosyal eşitsizliğin en yüksek olduğu ülkelerden biri oldu. Sovyet döneminde Avrupa ülkelerinin yüzde bir kaçı düzeyinde olan Gini endeksi, 1995'te 38,7'ye yükseldi ve şimdi 41,1. Dünyanın önde gelen ülkelerinden sadece Çin (46,9) ve İsrail (42,8) sosyal eşitsizlik açısından Rusya'nın önünde, geri kalanı Amerika Birleşik Devletleri (37,7), Almanya (29,0), Fransa (32,7), Japonya (32,1), İsveç (25,0), İngiltere (36,0) ve Beyaz Rusya (29,7), önemli ölçüde daha düşük.
Rus yetkililer nasıl yaşıyor
Nüfusun çoğunluğu bürokrasinin yüksek maaşları ve gelirleri ile onları almanın haksızlığı ve gayri meşruiyeti yüzünden öfkeleniyor. Bu bakımdan, bir başkasının cebine bakmak iyi olmasa da, bölge başkanlarının gelir düzeyi, bu bölgelerdeki nüfusun ortalama geliriyle karşılaştırılabilir. Örneğin, Moskova bölgesi başkanının resmi yıllık geliri 68,9 milyon ruble, bu da Moskova bölgesi sakinlerinin gelirinden 120,9 kat daha yüksek, Orenburg bölgesi başkanının geliri 690 kat, Mari El Cumhuriyeti başkanı - 159,2 kat. Bölge başkanlarının gelirlerinin, özellikle bu gelirler pratikte işlerinin verimliliğine bağlı olmadığı için, neden bölge başkanlarının gelirlerinin ikamet edenlerin gelirlerinden yüzlerce kat daha yüksek olabileceğini açıklamak zordur.
Daha da korkunç olan, Rosneft ve Gazprom gibi tanınmış şirketler de dahil olmak üzere, gelirlerini hiç sınırlamayan devlet şirketlerinin başkanlarının gelirleriyle ilgili durumdur. Örneğin, Rosneft Sechin'in başkanının aylık geliri 20 milyon ruble veya yılda 240 milyon ruble, Gazprom Miller'ın başkanının geliri de aynı düzende. Ve bu, 48,3 bin ruble olan ülkede ortalama bir maaşla ve nüfusun önemli bir kısmı için daha mütevazı ve 20 bin ruble'den az olabilir.
Mevzuat gereği, sahiplerinin temsilcilerinin yer aldığı yönetim kurulu, kamu kuruluşlarının gelirlerinden ve üst düzey yöneticilerinin ücretlerinden sorumludur. Rus devletinin Rosneft ve Gazprom'un sermayesinin sadece% 50'sine sahip olduğu, geri kalan hisselerin uzun süredir özel mülkiyete satıldığı ve devletin kararları her zaman etkileyemeyeceği belirtilmelidir. Bu bağlamda, şirketlerin kârlarının bir kısmı genellikle yönetim yapılarının bir parçası olan yönetime ve hükümet yetkililerine milyonlarca dolarlık ikramiye ödenmesine gider; dahası, hükümet temsilcileri genellikle hükümeti değil şirketlerin şirket çıkarlarını savunur. 90'lı yıllarda inşa edilen yönetim sistemi, devlet mülkiyetinin iktidardakiler lehine milli gelirin yasal olarak yeniden dağıtılması için bir araç olarak kullanılmasına izin veriyor.
Sosyal eşitsizlik nasıl haklı çıkar?
Böyle bir sosyal hiyerarşinin savunucularının gerekçeleri ilginçtir, örneğin, siyasi analist Alexander Zapolskikh, kanıtlıyordevlet şirketlerinin başkanlarının kaliteli liderliği nedeniyle ağırlıklı olarak bütçeyi doldurup devlete trilyonlarca ruble getirdiklerini, Sechin'in 249 bin kişilik bir ekibi yönettiğini ve Rosneft'in sadece bir yılda bütçeye 4 trilyondan fazla vergi ödediğini. ruble. Aslında, bu böyledir, devlet şirketleri ana vergi mükellefleri, ancak başlarının bunu ne kadar etkilediği büyük bir soru.
Zapolskikh, örneğin Rosneft'in net kârının 649 milyar ruble olduğunu ve bunun 270 milyarının temettülere harcandığını vurguluyor. Ayrıca, "yıllık kardan 270 milyarın üzerindeki temettülerin de% 99 oranında bütçeye gideceği" sonucuna varılıyor. bu doğru değil, çünkü devletin Rosneft'in sermayesindeki payı% 50 ve devlet, temettülerin sadece yarısını bütçeye - 135 milyar ruble, diğer yarısı özel ellere geçecek.
Ayrıca devlet şirketlerinin başkanlarının bütçeye kişisel olarak yüksek vergiler ödediğini kanıtlıyor ki bu da doğru değil. Birincisi, mevcut yasalar onları böyle bir yükümlülükten muaf tuttuğundan, kar paylarını denizden alıp vergilendirmeden kaçmalarına izin verdiğinden, temettüler üzerinden vergi ödemiyorlar. Yalnızca bu yıl, temettü vergilerinin% 15'inin ödenmesine ilişkin yasa nihayet kabul edildi, ancak 1 Ocak 2021'de yürürlüğe giriyor. İkincisi, kurumlar vergileri, esas olarak, liderlerinin kişisel katkısı değil, gaz ve petrol üreten yüzbinlerce insanın emeğinden elde edilen gelir ve madenler üzerinden alınan rantlardır. Dolayısıyla, mevcut sosyal hiyerarşi sisteminin savunucularının gerekçeleri, nesnellikleri hakkında büyük şüpheler uyandırıyor.
Bu bağlamda, Sovyetler Birliği'nin eski cumhuriyetleri olan Rusya ve Beyaz Rusya'da izlenen sosyo-ekonomik politikayı karşılaştırmaya değer. Belarus liderliği, özel şahısların sermayesini sınırlamayı ve devlet gelirlerinin vatandaşları arasında görece eşit dağılımını hedefleyen bir politika izliyor. Bu tür eylemler, toplumun daha düşük bir katmanlaşmasına yol açar. Beyaz Rusya'da milyarder yok ve nüfusun sadece% 1,4'ü 100 bin doların üzerinde varlığa sahip. Milyonerler var, ancak toplam nüfusun yalnızca% 0,1'i var. Bu nedenle Belarus, sosyal adalet ilkelerinin genel olarak uygulandığı en düşük mülkiyet katmanlaşmasına sahip ülkeler arasındadır. Beyaz Rusya'nın tüm siyasi ve ekonomik sorunları için Rusya'nın bundan öğreneceği çok şey var.