Pulitzer ödüllü “Bülbülü Öldürmek” devamı olan “Tespih Ağacının Gölgesinde”yi en sonunda okuma şansına sahip oldum. Aslında Bülbülü Öldürmek kitabından önce yazılan ama 55 yıl sonra yayımlanan bu kitapta yeniden Jean Louise “Scout” Finch’in dünyasına giriveriyoruz. Scout artık 26 yaşında genç bir kadındı. New York şehrinden yaşlı babasını ziyaret etmek üzere Maycomb’a gelmişti. Scout’un babası Atticus artık iyice yaşlanmış, 72 yaşına basmıştı. Elleriyle omuzları tutulmakta ve parmaklarını eskisi gibi kullanamamaktaydı. Teşhis: Romatizmal Arterit. Scout ise babasının yanında çalışan Henry (Hank) Clinton ile çıkmaktaydı.
[Henry Clinton: Babası doğumundan kısa bir süre sonra karısını terk etmiş, annesi çeşitli işlerde çalışarak oğluna bakmaya çalışmıştı. Henry 12 yaşından itibaren Finch ailesiyle aynı sokakta yaşamaya başlamıştı. 14 yaşındayken annesini kaybetti. Atticus ona göz kulak oldu ve okurken ona iş ayarladı. Henry liseden sonra orduya katıldı, savaştan sonra da üniversitede hukuk okudu.]
Jem Finch, tıpkı annesi Jean Graham Finch gibi, kalp yetmezliğinden ölmüştü. Bir gün hukuk bürosunu oğluna devretmeyi plânlayan Atticus iş konusunda Henry’e bel bağlamıştı. Scout’un halası Alexandra, hastalığı sırasında Atticus’un yanındaydı. Ayrıca Alexandra, Scout’un Henry ile evliliğine çok soğuk baktı çünkü ona göre ikisi birbirine denk değildi.
“Bu ülkede beni korkutan tek şey şu: Devlet bir gün öyle bir canavarlaşacak ki, en küçük bireyler ayaklar altında ezilecek ve artık yaşamanın hiçbir değeri kalmayacak.”
Scout’un arkasındaki en büyük destek babasının sevgisiydi. Ayaklarının yere sağlam basmasını, kişiliğinde düzgün ne varsa bunu babası sağlamıştı. Yalnız Scout, Maycomb’u bıraktığı gibi bulmamıştı ve bunun şokunu yaşamaktaydı. Çok sevdiği insanlarıyla birlikte kasabaya yabancılaştığını ve ondan uzaklaştığını hissetti. Maycomb, siyahî karşıtı düşüncelerin esiri olmuştu. Babası ve onun yanında yer alan Henry Clinton “zenci” düşmanına dönüşmüştü. Scout; kendisini, New York’u, Maycomb’u, ailesini ve özellikle de babasını sorgulamaya başladı.
“Sıradan insanları ciğerleri patlayasıya haykıran pisliklere dönüştüren neydi; Jean Louise’e benzeyen, onun hamurundan olan insanları katılaştırıp daha önce hiç ağızlarına almadıkları ‘pis zenci’ sözcüklerini söyleten şey neydi?”
Atticus, Scout’un gözünde tanrılaşmıştı ve onun yeniden insanî boyutlara inmesi Scout için acı verici olmuştu. Her zaman adaletin simgesi olan babasını zencilerin aşağılandığı ve beyaz ırkın göklere çıkarıldığı bir toplantıda gören genç kadının dünyası alt üst olmuştu. Babasıyla, amcasıyla ve hatta halasıyla kitabın sonunda yüzleşecek ve okurun da kafasında beliren bir çok sorunun cevabı verilecekti.
“Çirkin bir sözcük olan önyargı ile tertemiz bir sözcük olan inancın ortak bir noktası var. Her ikisi de mantığın bittiği yerde başlar.”
Kitapta çeşitli geri dönüşlerle Bülbülü Öldürmek kitabında bahsedilmeyen birkaç anıya şahit oluyoruz. Artık hayatta olmayan Jem, İtalya’ya gitmiş olan Dill ve Scout’un bir canlandırma (Dini inançları canlandırmak, güçlendirmek için yapılan bir dizi toplantı) yaptığı anısında yine üçü beraberdiler. Dill’in bembeyaz bir çarşafa iki delik açıp, kutsal ruhu canlandırdığı ve hemen ardından Bayan Rachel’dan sopa yediği anlar unutulmazdı.
“Bazen yaşayabilmek için azıcık öldürmemiz gerekir.”
Bilgeliğe, insanlığa, tutkuya, eğlenceye doyacağımız yepyeni bir şaheser Tespih Ağacının Gölgesinde. itap Amerika’da 14 Temmuz 2015’te Harper Collins ve İngiltere’de William Heinemann tarafından yayımlandı. Kitabın varlığı duyulur duyulmaz büyük olay yarattı ve kitap büyük miktarda ön sipariş alarak rekor kırdı (Amazon). Bu rekor 2007’den bu yana Harry Potter ve Ölüm Yadigârları’nın elindeydi.
“Züppe ve zorba olmanın yanı sıra korkağın tekisin, Atticus. Adaletten söz ederken, adaletin insanlarla ilgili olmayan bir şey olduğunu söylemeyi unuttun…”
Kaynak: Hilal ALTUN Kitaplığı