Otizmli Çocuklara Oyun Oynamayı Nasıl Öğretirsiniz?
Oyun becerileri, özellikle de otizmli çocukların öğrenmesi gereken en önemli alanlardan biridir. Bu beceriler, çocuğun kendilerini anlamlı yollarla eğlendirmesi, başkalarıyla etkileşime girmesi ve önemli bilişsel becerileri öğrenmesi için fırsatlar sağlar. Otizmli çocuklara oyun becerilerini öğretmenin doğru bir yolu, başlangıçta spesifik oyun becerisini çok yapılandırılmış bir şekilde öğretmektir.
- Oyun becerisini küçük, ayrık adımlara bölün ve her seferinde bir adımı öğretin. Çocuk bir adımı öğrenme konusunda başarı gösterdiğinde, bir sonraki adımı ekleyin. (Çocuk Patates Kafa’ya gözlerini ekledikten sonra kulaklarını sonra kollarını vb. ekler.)
- Beceriyi öğretmek için model olmayı kullanın (örneğin çocuk yetişkini izleyerek, legolarla kendi kulesini yapmaya başlar).
- Pekiştirmeyi kullanmaya çalışın (davranışa özel övgü verin) Çocuk becerinin doğruluğunu gelişmiş bir şekilde gösterdiğinde, art arda gelen denemeleri güçlendirin ve övgü verin.
- Çocuğun, yapılandırılmış bir ortamda beceriyi pratik etmesi için bolca fırsatı olmalıdır.
- Yapılandırılmış bir ortamda, öğrenme fırsatlarının kısa ve tatlı olmasını sağlayın, bu nedenle görev çocuğu motive etmeye devam eder.
- Müdahalelerinizi yavaş yavaş çekmeye çalışın, böylece çocuğun daha fazla bağımsızlık kazanması sağlanır. Müdahalelerinizi zamanla sistematik olarak soluklaştırın.
- Etkinliği eğlenceli ve heyecanlı tutmayı unutmayın.
Çocuk oyun görevlerini uzun süre bağımsız olarak tamamlayarak yapılandırılmış ortamdaki becerilerde ustalaştığında, beceriyi daha doğal ortamlarda uygulamaya ve geliştirmeye başlayabilir. Oyuncakları ve oyunları evin diğer odalarında, okulda ve akranlarıyla aynı ortamda genelleyin, böylece çocuk böyle sosyal ortamlarda öğrendiği becerileri kullanabilir.
Otizmli Çocuklar İçin En İyi 5 Oyun
Çocukların dili ve sosyal becerileri, birbirleriyle etkileşime geçtikçe gelişir. Yaratıcılık ve problem çözme becerileri de gelişim bakımından önlerinde olanlarla oynamanın farklı yollarını düşündükleri için gelişir. Otizm olsun veya olmasın her çocuk, oyunun faydalarından yararlanır.
Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların yetiştirilmesinde göz önünde bulundurulacak çok fazla faktör olmasına rağmen, ebeveynlerinin diğer ebeveynler gibi yapması gereken bir şey var: Çocuklarının oynamasına izin vermek ve onlarla oynamak.
Eğlenceli aktiviteler ve oyunlar otizmli çocukların gelişmesine yardımcı olmada önemli bir rol oynayabilir. Ebeveynler, dil, iletişim, sosyal beceriler ve davranış gibi belirli problem alanlarını hedef alan eğitici oyunları seçmelidirler. Bu, bir taşla iki kuş vurmak gibi olacaktır.
İşte çocuk psikiyatrı Dr. Celine Germar, MD tarafından önerilen Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar için en iyi eğitici oyunlardan bazıları. Bu oyunların sıra dışı olmadığına ve ayrıca tipik olarak gelişmekte olan çocukların da zevk aldığını bilmelisiniz.
1. Aksiyon Oyunları
Eylemlerle birlikte geleneksel tekerlemeler söylemek, otizmli çocukların dil becerilerini geliştirmede uzun bir yol kat etmenizi sağlayabilir. Şarkıları yavaşça söylemek ve şarkıyı söylerken abartılı hareketler yapmak iyi olacaktır.
Çocuklardan basit aktiviteleri yapmalarını gerektiren Ali Baba’nın Çiftliği gibi şarkılar harikadır.
2. Eşleştirme Oyunları
Bu oyunlar otizmli çocukların ihtiyaç duydukları bir beceri olan ayrıntılara yakından dikkat etme becerisini geliştirir. Bir kişiyi veya durumu sadece görsel ip uçlardan anlamaya çalışmalarını sağlar.
Yüz ifadelerini veya duyguları içeren eşleştirme oyunları daha sonraki dönemlerde çocuğun sosyal becerilerinin gelişimi açısından son derece faydalıdır.
3. Sıralama Oyunları
Sıralama oyunları, otizmli çocukların en çok zorlandıkları alan olan kuralları bilme, anlama ve öykü anlatabilme becerilerinin geliştirilmesine yardımcı olur.
4. Role Dayalı Oyunlar
Role dayalı oyunlar, çocuklar tek başına oynarlarken bile dil becerilerini geliştirir. Bunun nedeni, oynadıkları role ait olan kelimeleri ve konuşmaları denemeleridir. Bir garson veya doktor rolü yaptıklarında bu role göre hareket etmenin ne anlama geldiğini anlama becerisini de kazanırlar.
5. Masa Oyunları
Masa oyunları sadece Otizm Spektrum Bozukluğu olanlar için değil tüm çocuklar için mükemmeldir. Masa oyunlarıyla, çocuklar sıralamayı ve kuralları öğrenirler. ‘Komik Yüzler’ gibi çocuklardan yüz ifadelerini bulmalarını isteyen çocuğun gelişimine faydalı olacak bir sürü oyun vardır.
Otizmli Çocuklara 7 Eğlenceli Duyusal Aktivite
Otizm Spektrum Bozukluğu bireyin dünyayı algılama biçimini ve başkalarıyla etkileşime girmesini etkileyen bir dizi gelişimsel problemleri içerir. Otizmli çocuklar için, duyuları temel alan etkinlikler, çocuğunuzun dikkat süresini uzatması, kendisini ifade etmesi ve endişelerini azaltması için etkili bir yol olabilir.
Çocuğunuza göre düzenleyebileceğiniz aşağıda yer alan 7 eğlenceli duyusal aktiviteyi deneyebilirsiniz.
1. Duyusal Şişe
Çocuğunuza göz alıcı bir oyuncak oluşturmak için eski bir plastik şişeyi su ve birkaç damla gıda boyası ile doldurun. İçine birkaç düğme veya bilye koyun ve silikon tabancası ile kapağını yapıştırın. Bu aktivite, çocuğunuzun ilgisini çekmeyi ve odaklanmayı öğrenmesini sağlamak için basit bir yoldur.
2. Para ile Çizim
Yetişkinlerin bile dâhil olabileceği klasik bir aktivite. Bozuk paraları toplayın, altlarına birer sayfa kâğıt koyun ve kâğıda renkli desenler vermek için paraları ve boya kalemlerini kullanın. Otizmli çocuklar, el-göz koordinasyon becerilerini geliştirirken aynı zamanda kalıp yapmayı da seveceklerdir.
3. Yenilebilen Takılar
Güzel kolye ve bilezikler oluşturmak için iplik ve meyan kökünü kullanın. Çocuğunuzun renkli şekerlerdeki deliklerden ipi geçirmesine yardım ederek motor becerilerini geliştirmeye teşvik edin.
4. Duyusal Kolaj
Otizmi olan çocuklar genellikle farklı dokulara aşırı tepki gösterebilirler. Alüminyum folyo, parlayan cisimler ve dergi parçaları gibi malzemelerden oluşan dokunulabilir bir kolaj yaparak çocuğunuzu bu duyu ile baş başa bırakın. Çocuğunuz zamanla daha geniş bir doku yelpazesiyle karşılaşmaktan zevk alacaktır.
5. Buz Boyama
Bu eğlenceli ve kolay deney, çocuğunuzun merakını teşvik edecektir. Buz üzerine farklı renkte akrilik boyaları dökün ve ahşap el sanatları çubuklarını yerleştirin. Çocuğunuz güzel tasarımlar ortaya çıkaracaktır.
6. Koklama Oyunu
Lavanta, kahve veya sabun gibi hoş kokulu malzemeleri karıştırarak küçük kavanozlara koyun. Bir kumaş parçası ve bir lastik bant kullanarak üstünü kapatın ve çocuğunuzdan farklı kokuları tanımasını isteyin. Otizmi olan çocuklar, çevrelerini keşfetmedeki duyularını ve rolleri öğrenmeyi severler.
7. Eşleştirme Oyunu
Eşleştirme oyunları, çocuğunuzun öğrenmesini geliştirmek için eğlenceli bir yoldur. Bir tablonun bir tarafına 10-15 farklı sözcük yerleştirin ve çocuğunuzun bu sözcükleri masanın diğer tarafındaki ilgili resimlerle eşleştirmesini sağlayın. Çocuğunuzun okulda öğrendiklerini yiyecek, hayvan veya sayıları kullanarak destekleyebilirsiniz.
Kaynakça