Sovyet birlikleri Afganistan'dan ayrıldığından bu yana 25 yıl geçti
Ivan Konstantinovich Lyubishkin "Today" gazetesinde güvenlik görevlisi olarak çalışıyor. Elli yaşlarında görünüyor. Mütevazı, kısa adam. Bıyık. Neredeyse gri saçsız saç. Turnike düğmesine basıyor, okuyuculardan gelen çağrılara cevap veriyor, ihtiyaçları doğrultusunda gazeteye gidiyor. Zaman zaman verandanın merdivenlerinde duman çıkıyor. Ve hiç kimsenin yanından geçerken bu muhafızların nişanlar olmayan siyah üniformalı bir keşif albayı olduğundan şüphelenmez, keşif taburunun 650. Ayrı Muhafızları Alexander Nevsky'nin komutanı. En sıcak savaşların yapıldığı Afganistan'da 1984 - 1985 yıllarında en büyük savaşlarda görev yaptı. Sonra otuz üç yaşındaydı - şaka yaptığı gibi Mesih'in yaşı.
Lyubishkin komutasındaki Prozvedbat, "uluslararası yardım" sağlamak için uzaktaki dağlık ülkeye ilk giren ve en son çıkan ülkelerden biri olan ünlü 5 Motorlu Tüfek Bölümünün bir parçasıydı. Afgan savaşından önce, SSCB - Kushka'nın en güney noktasına yerleştirildi. Sovyet Ordusunda “Kushki daha fazla gönderilmeyecek” dedi. Ancak hayat daha da ileri gönderebileceklerini göstermiştir. Afganistan'da, bölünme Shindand şehrinde kaldı. Lyubishkin, “Bu, Kushka'dan beton üzerine 400 km. “Batı Afganistan, İran'a daha yakın.”
Binbaşı Ivan Lyubishkin - Afganistan'daki 650-th Ayrı Muhafızlar İstihbarat Ajansı Komutanı - 1985 Yılı
“Sıcak noktalar” içinde olan insanlar bazı isimleri, bunun ayrıntılarını veya bu savaşı unutabilir. Fakat en önemli iki tarih genellikle her şeyi hatırlar: savaşa girdiğiniz gün ve sizin için bittiği gün.
Sergey Starov, “Afganistan'da 10 Eylül 1983 - Ekim 8 Ekim 1985 arasında görev yaptım” diyor. - Toplam 650 gün. 280 onları - savaşta. "
Starov, Lyubishkin taburunda bir keşif saldırısı şirketi yönetti. Dışarıda - propaganda filmlerinde Afganistan'da "savaşan" Amerikan Rambo'nun bütün antipodu - hepsinde 165'i gördü, Afganistan'a kıdemli bir teğmen olarak geldi, kaptan olarak kaldı. Dört savaş emri. Çetenin yakalanan lideri Mulla Ghafur ve diğer iki tasfiye edilen lider için. Bugün hizmet veriyor - Acil Durumlar Bakanlığı'nda, onaylamaya devam ediyor. Devasa büyüme ve kas dağları savaşta başarıya karar verdi, fakat istihbaratta ustalaşabilme yeteneği silahdayanıklılık, dayanıklılık. Ekrandaki kahramanların aksine, Starov endişeleniyor - yanlış anlamadığım için endişeleniyor, gerçek hayatta yanlış bir şey yazmıyorum.
Starov, “Akıllı biri bunu yaptı, tabur komutanı değiştiğinde, şirket komutanları deneyimli kaldı” dedi. - Ve yeni şirket şirketleri Birlikten geldi - tabur komutanı zaten savaştaydı. Takım ile aynı. Bu gereksiz kayıpları önlemek için savaş deneyimini aktarmak için yapıldı. Neredeyse her zaman bu ilke korunmuştur. ”
Yüzbaşı Starov. Savaş görevine girmeden önce keşiflere haber verir. Shindand, ilkbahar 1985
“Sizce Afganistan'da askeri operasyonlar yetkince yapıldı mı?” Diye soruyorum.
“Çoğu durumda, çok ustalıkla” diye yanıtlıyor Lyubishkin. - Burada, Seryozha yalan söylemenize izin vermeyecek, bölümün bölüm komutanı Albay Kononykhin vardı. Neredeyse her zaman kişisel olarak yalnızca savaş operasyonlarını planlamada değil aynı zamanda çıkışlarda da yer aldı. İzcilerimizi ve kıyılarımızı sevdik. Çoktan Sovyetler Birliği'nde, bir helikopter kazasında, cennetin krallığında öldü. Onu hala minnettarlıkla hatırlıyorum. Operasyonları yaparken her şeyi göz önünde bulundurdu. Kelimenin tam anlamıyla her şeyi! Kononikhin gelişmeye katılırsa gittik ve korkmadık.
Ancak ustalıkla planlanmış operasyonlar vardı. Dorokhti Tuti Sufla'daki savaşı hala hatırlıyorum; büyük kayıplarımız olduğunda - silahlanma taburu komutan yardımcısı Binbaşı Yashchenko öldürüldü, sınıf arkadaşım, Binbaşı Teğmen Kaliksaev, Havadan Eğitim Yardımcısı, Çavuş Petrov - demob, Şilov Genç asker Sorokin ... Bu Herat'ın peşindeydi. El bombası fırlatıcı hazırlanması için bir parfüm tabanı vardı. Onların “kara leylekleri” eğitimdi - Pakistanlı eğitmenler. Tüm siyahlarda yürüdüler: siyah türban, siyah giysiler ve hatta siyah gözlükler.
Herat havaalanından, bu üssü ele geçirmesi beklenen keşif grupları birdenbire destek olmadan indiler. Topçu farklı bir yöne gitti. Ana zırhlı grup birkaç düzine kilometreydi. Ve tamamen kel çıplak bir dağa indiler. Saklanacak kayalar bile yoktu. Ve ruhlar sırtların üzerine oturdu ve savaşçılarımızı yukarıdan vurmaya başladı. Planlı ... Yılın 4 Nisan 1986 oldu. O sırada bölüm komutanı Moskova'daydı, Kononikhin hastaydı. İşte bu bölümün karargahı ve onlarsız planladığımız "...
Keder günü. 4'in Nisan ayındaki 1986'teki başarısız mücadelesi, insanların hala hatırladıkları ağır kayıplara dönüştü
Bu tür kavgalar istisna idi. Bu nedenle, böyle bir acı ile hatırlanırlar. Starov’da Afganistan’da görev yaptığı süre boyunca öldürülen askerler ve çavuşlar yoktu. “Yaralandı. Sert dahil, o hatırlıyor. “Ama her şeyden önce tifo ateşi, sıtma ve Botkin ile biçildik.” Afganistan için iki ana ödülüm olduğuna inanıyorum: tifüs ve savaşçıların hiçbirinin ölmemesi. Orduda bile bir kolera vakası vardı. ” “Enfeksiyon havada uçuyordu” diye ekliyor Lyubishkin.
Starov, “Bulaşıcı hastalıklar nedeniyle, 1984'teki tabur personeli yüzde 50 oranında arttı” dedi. - Savaş kayıplarından dolayı değil - sadece bir enfeksiyon yüzünden! Şirketimde bir 68 adamı olsaydı, yüzden fazla oldu. Dört kollu tabur bir 500 erkeğine büyüdü. ”
Üç kavgaya ek olarak, taburda, Herat'tan Kushka'ya kadar olan noktalardaki beton yol boyunca bulunan bir elektronik keşif şirketi de vardı. Telsizle müdahale ettiler. Verilerine göre topçu çalışıyordu - izciler tarafından keşfedilen dushman grubunu kapsıyordu. Akıllıca bir savaştı.
“Operasyon için sadece eğitimli askerler alındı” diyor Starov. - Gençleri savaşa hemen tanıtmadım. Filmlerde olduğu gibi, tüm şirket oturduğunda ve gittiğinde değildi. Sadece bir kez alınacaktı. En başarılı operasyonlardan biri Ekim 1985'in başlarındaydı. Şirketi zaten teslim ettim. Komutan yeniydi. Her zaman olduğu gibi, istihbarat bir karavanın olmasıydı. İlk olarak, bir denetim ekibi iki helikopterde uçtu. O düştü. Kavga etti. O desteklendi авиация ve helikopterler. Sonra taburuna helikopterlerin davullarıyla girmeye başladılar - Shindand'daki tüm helikopterleri seferber ettiler. Zırhlı Grup - tanklarBMP, zırhlı personel taşıyıcıları - kendi gücüne girdi. Bu arada tabur savaştı. Savaş gündüz, gece savaştı ve ertesi gün karavanın yolunu tamamladılar. Çok fazla mühimmat, silah, ekipman aldılar. Makineli tüfekler, harçlar, roketler - çoğunlukla Çin yapımı. Tüm tabur yakalanan "sütyen" giymiş. ("Sutyenler" kartuşlar için göğüs keseleridir. - Doğru.) Savaşın gerekli olup olmadığını bilmiyorum. Fakat askerler görevlerini tam olarak yerine getirdiler. Onlar için en kötü cezanın ne olduğunu biliyor musun? Savaşa girmeyin! "
Muhataplarıma göre, savaşta Sovyeti değil, Çin “Kalaşnikoflarını” tercih ettiler. SSCB'de o zamanlar hafif bir 5,45 kalibreli kartuşa geçtiler, Çinliler ise 7,62 kalibreli eski bir model kullandı: “Patlayıcı kartuşlarımız yoktu. Ve Çin makinelerinde patlayıcıydı. Parfüm için çok etkileyiciydi. Ivan Konstantinovich, bölümün komutan yardımcısı Kononykhin'den bahsetti. Sık sık şu şekilde hareket etti: bir bölünme ya da ordu operasyonu devam ediyordu. Bir kez - keşif görevlerini alır ve baskın düzenledi. “Bölme dinlensin ve süreceğiz!” Diyor 19 Eylül 1985, istihbarat kontrol etmeye gittik. Moussakala yakınındaki geçitlerden birinde. Ve onlar sadece 22 inci geçişten çıktılar. Bizimle dört kendinden tahrikli ünite vardı - 152-milimetre howitzers. Birikimli yangına karşı hazırlandılar - kulenin etrafına ek zırhlar kaynakladılar. Geçitte iyi karşılandık. Ruhların içindeki bir yerden uçaksavar silahı aldı. Yürüyüşe çıkacağımızı düşündük, ama tersi oldu. İki şirket uzandı. Ben dağa gittim. Yok edilen makineli tüfek ruhları. Gece başlıyor. Dairesel bir dönüş aldı. Ve birbiri ardına dushman grupları bize görünmeye başladı. Şey, biz ve onlar ... Sesleri belirlediler - bir yerde cephaneleri çalıyor ya da konuşmayı dinliyorsunuz "...
"Binicilik savaşı." Savaşlar arasında, izciler buralarda dolaşıyor. Bu aynı zamanda “uluslararası bir borç”.
Starov'a göre, savaşı on yıl boyunca ertelemenin ana nedeni, kararların Moskova veya Türkistan ilçesinin merkezinin bulunduğu yer olan Taşkent'te verilmesiydi. Ve o noktaya karar vermek gerekliydi. 1920-s'de Orta Asya'daki Basmachileri mağlup eden Frunze metoduna göre, Pakistan ve küçük cep gruplarıyla olan sınırı, dağların arasında geçen kollardaki her şeyi yok etmek için engellemek. Ancak bu şekilde savaş hızlı bir şekilde sonlandırılabilir. Savaşın zirvesinde 40’in binlerce asker ve subayı olan ve hava üstünlüğünü tamamlamış olan 120 Ordusunun maddi güçleri bunun için boldu. Ancak Afganistan'daki Sovyet birlikleri, Vietnam'daki ABD ile aynı durumdaydı. Politikacılar onlara uzaktan kumanda ettiler, orduyu rahatsız etmelerine yardımcı olmadılar.
Eski BTR-60, madenlerde elinden gelenin en iyisini yaptı. Patlama dalgasını baltalarken, yanlarından dağılmış, kimseyi öldürmemiş. Sadece tekerlek uçtu. Daha sonraki modeller - BTR-70 ve BTR-80 bu anlamda biraz daha kötüydü. "Altmışlı" nın zaten biraz daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle, bir mayının patlamasını "almadı". Ancak öte yandan, bir mayına sürerken piyade savaş araçları yere bastırılarak sık sık sürücüyü öldürdü. Atıcının tamirci için yeri, gereksiz kayıplara yol açmayacak şekilde her zaman boş bırakılmıştır.
Savaş, “mutluluk” geleneğine neden oldu. Dövüşçülere gitmeden önce kapıları asla traş etmediler ya da sıkışmadılar. Binbaşı Lyubishkin her zaman yanında bir haç taşıdı - boynunda değil, göğüs cebinde, parti biletinin yanında: “Askerler iplerde haç giydi. Bazı sözde zampoliteler onları fotoğraf çekmeye zorladı, ama ben dedim ki: “Sen giymedin. Ve çıkarman sana verilmez. ” Özellikle zor anlardaki bazı kişiler yüksek sesle: “Tanrım, taşı!” Demedim, ama her zaman böyle düşündüm. ”
Baştan vardı. Savaşa rağmen, Afganistan'da ticaret gelişti. Her mağazada kot pantolon ya da Birlik'te açık olan bir Japon çift kaseti alabilirsin. “Askerlerin parası vardı” diye ekliyor Lyubishkin. “Benim taburumda askerler subaylardan daha fazla paraya sahipti.” Sonuçta, baskınlar sırasında İslami Komite'nin gişesini aldık. Karavanı kırdık - bu senin paran. Kural olarak, bir kısmı saklandı. Memurlar bunu biliyordu, ama parmaklarının arasından baktılar. Eve sadece bir teyp ve iki paket sakızla geldim - bu renkli toplar - çocuklar için. Artık geri getirilmedi. ”
Kaç tane kupa! Silahlı ve mühimmatlı tüm karavanlar askerlerimizin avı oldu.
Çarşaf değişimi ile programlanan haftalık yıkamaya ek olarak, keşif birimindeki bir asker herhangi bir zamanda yıkayabilirdi - banyo asla kapanmadı. Onun için su bir artezyen kuyusundan alındı. Baskınlardan önce, suyu dezenfekte etmek için klor bazlı bir ilaç olan “Pantacyte” tabletleri herkese dağıtıldı. Kavanozlarda bile sondaj geçidine sıçradı. Fakat askerler onları attı - votkadan daha kötüler, karaciğeri yerleştirdiler. Bunun yerine, deve diken difüzyonu içtiler - yeşilimsi, iğrenç, ancak “zorla hayat”. Savaş sırasında aynı başaktan çıkan yangında doğrudan konserve yiyecekleri ısıtdılar - bu yakacak odun iyi bir ısı verdi.
Sahte utanç olmadan, yürüyüşe doğal ihtiyaçların ayrılması sorununu çözdüler. Kimse durmadı. Sadece bir zırhlı personel taşıyıcı biraz yavaşladı. İki asker, sabırsız oldukları kişiyi eliyle tutuyor ve o da kıçtan, hareket halindeyken ... “Yine de onların” Lyubishkin gülümsüyor. “Bunlar normal davranışlardı - günlük ihtiyaçlar…”
Yazlar sıcak ve rüzgarlı. Dişlerdeki kum Zırhınıza avucunuzla dokunursanız, yanabilirsiniz. Ovada kış normaldir. Ama dağlarda soğuk. Özellikle geceleri. Ve dağlardaki bütün hareketler izcileri sadece geceleri yaptılar.
“Temel prensip,” diyor Lyubishkin, “bizden vazgeçmemek. Herkes üsse geri dönmeli - hem yaşayanlar hem de ölüler. Lurkoha'da askerler geçidin içine düştü. Ruhlardan alınan halatlar dışında hiçbir tırmanma ekipmanımız yoktu. Ancak ölen kişinin vücudu geçitten çıkarıldı, bir pelerin içine dikildi ve operasyon devam ederken üç veya dört gün boyunca (kışındı) dağlara asıldı. Kimse homurdanmadı. Gerisine bir örnek oldu: ne olursa olsun, terk edilmeyeceksin. ”
PS Keşif şirketinin eski komutanı Sergei Starov'un kendi dairesi hala yok - kiralık bir evde yaşıyor.