5 kalenin bulunduğu Çanakale'de, boğazın en stratejik noktalarına gözetleme ve savunma amaçlı yaptırılan kalelerin bir kısmı, yüzyıllardır ihtişamını korurken bazıları da yıkılmış durumda. Özellikle denizden gelecek saldırıları önlemek amacıyla boğazın iki yanına inşa edilen Kilitbahir ve Çimenlik kaleleri, ilk günkü gibi dimdik ayakta.
Çanakkale'de ilk ikisi İstanbul'un fethinden bir yıl önce 1452'de Fatih Sultan Mehmet tarafından, boğazın en stratejik noktalarına gözetleme ve savunma amaçlı yaptırılan kalelerin bir kısmı, yüzyıllardır ihtişamını koruyor. Kalelerin bazıları ise yıkılan surlarıyla dikkat çekiyor.
Derlenen bilgiye göre, tarihin bütün uygarlıkları için stratejik önem taşıyan Çanakkale'de, 25 kale bulunuyor. Özellikle denizden gelecek saldırıları önlemek amacıyla boğazın iki yanına inşaedilen Kilitbahir ve Çimenlik kaleleri, ilk günkü gibi dimdik ayakta duruyor.
Çanakkale'de, özellikleri ve mimari yapılarıyla ön plana çıkan kaleler şunlar:
Kilitbahir Kalesi-
Fatih Sultan Mehmet tarafından 1452 yılında yaptırılan kale, 1551yılında Kanuni Sultan Süleyman döneminde onarıldı. Kale daha sonra, Sultan Abdülaziz tarafından restore edildi ve toptakviyesi yapıldı. Dış duvarları 2 metre genişliğinde, 500 metreuzunluğunda ve 4 metre yüksekliğinde olan kale, Çanakkale Boğazı'ndakien önemli tarihi mimari yapılar arasında bulunuyor.
Çimenlik Kalesi
Çimenlik Kalesi, 1452'de Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırıldı. İstanbul'un fethinden önce yapımına başlanan kalenin inşaatı, 93 güngibi kısa bir sürede, bin işçiyle tamamlandı. Dış kalenin duvarları ortalama 5 metre kalınlığında, iç kalenin eni 29metre, boyu 44 metre yüksekliği ise 22 metre. Kanuni Sultan Süleyman tarafından, 1551 yılında etrafı büyük surlarlaçevrilen ve boğazın en dar yerinde bulunan kale, daha sonraki yıllarda Sultan Abdülaziz tarafından tamir ettirildi. Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanlığı idaresindeki kale, ÇanakkaleSavaşları malzemelerinin sergilendiği açık hava müzesiyle çok sayıdayerli ve yabancı turistin ziyaret ettiği bir merkez haline geldi.
Seddülbahir Kalesi
1659 yılında 4. Mehmet döneminde Mimar Mustafa Ağa tarafından yapıldı. Kale yapımı için Valide Hatice Sultan gerekli parayı verince,Seddülbahir Kalesi'ne "Kale-i Sultaniye" ismi verildi. Koç Topluluğu, yıllara meydan okuyan ve Gelibolu Yarımadası'ndak iSeddülbahir köyünde yer alan bu kaleyi, "Deniz Muharebeleri Tanıtım Merkezi"ne dönüştürmek üzere "Seddülbahir Kalesi Onarım Projesi"niüstlendi.
Gelibolu Kalesi
Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde anlattığına göre, Rumeli kıyısındabulunan Gelibolu Kalesi, 6 köşeli dik ve kesik kayalar üzerine kuruldu. 70 kulesi bulunan kale içinde, 300'e yakın tek katlı ve iki katlı askerevleri, ayrıca kethüda, topçubaşı ve cebecibaşının konakları inşa edildi. Cephanelikleri, ambarları, su sarnıçları ile Hünkar Cami, hünkarhazinesi, imam ve müezzin evlerinin de yer aldığı kaleden günümüzeyalnızca bir burç kaldı.
Çimpe Kalesi
Gelibolu ilçesiyle Bolayır beldesi arasında bulunan kale, tarihte Çimpe,Çimbi, Cimbini, Cembini, Cibni, Çimen ve Çemenlik gibi adlarla anıldı. Çimpe Kalesi, Türklerin Rumeli'de ilk aldıkları kale olma özelliğinitaşıyor. Osmanlı tarihçilerine göre; Gazi Süleyman Paşa, 1357'de Anadoluyakasındaki Çardak'tan 2 sala bindirdiği 80 savaşçıyla, bugün Namaztepeolarak bilinen Rumeli kıyısına gelip, Bizanslılar'ın elindeki hisaragizlice girerek burayı fethetti. Batılı tarihçilere göre ise bu küçük kale, Türklerin Bizanslılara yardımederek, 1352'de Sırp-Bulgar ordusunu dağıtıp, Bizanslıların olanEdirne'yi kurtarması karşılığında hediye edildi. Gazi Süleyman Paşa, bukaleyi üs olarak kullanıp Bolayır ve Gelibolu'yu fethederek Rumelifethine başladı.
Diğer kaleler
Çanakkale ve çevresinde ayrıca, 2. Mahmut, 3. Selim, 4. Murat, 3. Ahmet,Finikeliler ve Cenevizliler tarafından inşa edilen 20 kale dahabulunuyor. Çamburnu, Bigalı, Kumkale, Kilye, Babakale, Nara Burnu, Bozcaada,Atikhisar, Kaleköy, Akbaş, Baya, Hadrianus, Troia, Çığrıdağı, Sapan,Karabiga, Babakale, Behramkale, Küçük Hisarlık, Çal adlı kalelerin birkısmı yıllara meydan okurken, bir kısmı ise yıkılan surlarıyla dikkatçekiyor.