İdrar kaçırma, tıbbi adıyla idrar inkontinansı, kişilerin idrarını tutamama ve idrar çıkışını kontrol edememe sonucu gerçekleşen, istemsiz oluşan bir durumdur. Kişinin yaşam kalitesini ciddi anlamda olumsuz etkileyen bu durum, her yaşta ve cinsiyette görülebilir, ancak yaşlı hastalarda, idrar tutmayı sağlayan fonksiyonların zayıflaması nedeniyle daha sık karşılaşılmaktadır. Tek seferlik ya da daha nadir bir biçimde de olsa bazı bireyler bu durumu gündelik hayat içerisinde yaşayabilir fakat sürekli şekilde tekrar eden durumlarda, idrar kaçırma hastalık olarak nitelendirilebilir ve nedenleri mutlaka araştırılmalıdır. Nedeni saptanan kaçırma problemleri, idrar kaçırma tedavisi yöntemleriyle çözülebilmektedir.
İdrar Kaçırma Sorununun Nedenleri Nelerdir?
İdrar kaçırma, tekrar eden ve sürekliliği olan bir duruma dönüştüğünde, bir hastalık ya da hastalık belirtisi olarak ele alınmalıdır. Kişilerin, mutlaka bir uzmana giderek, bu durumun nedenlerini araştırması gerekmektedir. Aşağıdaki durumlar, idrar kaçırmaya neden olabilecek hastalık ya da faktörlerdendir:
- İdrarın boşaltımını sağlayan kasların, fonksiyonlarını kaybetmiş olması ya da bu fonksiyonların azalması
- Yaşın ilerlemiş olması
- Obezite, aşırı kilolu olma durumu
- Şeker hastalığı (diyabet)
- İdrar torbasının sarkmış olması
- Genetik faktörler
- Sistit, idrar yolu enfeksiyonları gibi hastalıklar
- Vajina enfeksiyonları
- Erkeklerde prostat sorunları
- Böbrek hastalıkları
- Böbrekte kum ya da taş bulunması
- Kronik öksürük
- Kabızlık hali
- Doğumda zorlanma
- Menopoz
- Kas gevşetici, sakinleştirici, tansiyon, idrar söktürücü gibi ilaçların kullanımı
- Merkezi sinir sistemi hastalıkları ve sorunları (felç, omurilik yaralanmaları, sinir yaralanmaları gibi)
- Alzheimer ve demans gibi bilinci etkileyen rahatsızlıklar
- Aşırı alkol tüketimi
- Çeşitli psikolojik problemler
İdrar inkontinansı, görüldüğü üzere pek çok farklı nedenden kaynaklanabilmektedir. Bu problemi yaşayan kişiler, sorunun çözümü için hekime başvurmalı, durumun neden kaynaklandığı tespit edilmeli ve ona göre bir tedavi planı uygulanmalıdır.
İdrar Kaçırma Tanı ve Tedavisi Nasıldır?
İdrar kaçırma durumunun neden kaynaklandığını ve nedenine uygun tedavi yönteminin belirlenmesi için öncelikle doğru tanının koyulması oldukça önem taşımaktadır. Başlıca kullanılan tanı yöntemlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
- Hastadan detaylı anamnez (öykü) alınır. Hangi durumlarda, ne zaman, ne sıklıkla, ne şekilde kaçırma olayının gerçekleştiği öğrenilir.
- Kan şeker ölçümü, idrar tahlili ve idrar kültür incelemeleri yapılmalıdır. Ayrıca hastadan ürodinami testleri istenebilir.
- Sistometri: Bu yöntemle, kişinin mesanesindeki basınç ölçülmektedir. Böylece mesanenin nasıl çalıştığına bakılır.
- EMG Testi: İdrar tutmayı sağlayan kasların işlevini ve ne durumda olduğunu incelemeyi sağlamaktadır.
- Pelvik Ultrason: Pelvis bölgesindeki organların incelenmesini sağlayan radyolojik yöntem
- Post- Void Rezidüel: İdrar sonrasında, mesane içerisinde kalan idrarın ölçülmesini sağlamaktadır.
Fizyolojik olarak, herhangi bir bulguya ulaşılmazsa, hastanın öyküsüyle de bağlantılı olarak, kaçırmanın psikolojik olup olmadığı da değerlendirilmelidir. Elde edilen verilere göre uygun tedavi yöntemi belirlenir. İdrar kaçırma tedavisinde kullanılan yöntemleri, aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
- Cerrahi Yöntemler: Çoğunlukla dış genital bölgede gerçekleştirilen ameliyatlarla, idrarın boşaltımının yapıldığı kanala bir tür askı konulmaktadır. Bu destek sayesinde, kişinin idrarını tutabilmesi kolaylaşmaktadır.
- İlaç Tedavileri: Diyabet ve enfeksiyon gibi durumlardan kaynaklanan kaçırma problemlerinde ilaç tedavisi uygundur. Kaçırmaya neden olan faktörler tedavi edildiğinde, problem de ortadan kalkmaktadır. Bununla birlikte doğrudan ürolojik problemlerle ilgili de ilaç tedavisi uygulanmaktadır.
- Kegel Tipi Egzersizler: Cerrahi yöntemlere ve ilaçla tedaviye ek olarak, egzersizler de idrar kaçırma tedavisinde oldukça işe yaramaktadır. Bazı durumlarda cerrahi yöntem ve ilaçlara hiç gerek duyulmamakta, egzersizlerle kaçırma problemleri çözülebilmektedir. Pelvik organlarındaki, mesanedeki ve kadın üreme organlarındaki kasların sıkılaşmasını sağlayan kegel egzersizleri, kasların güçlenmesini sağlayarak kaçırma problemini tedavi edebilmekte, sarkmaların önüne geçilmesini sağlamaktadır.
- Diyet ve egzersiz programı: Obeziteden ve fazla kilodan kaynaklı bir problem varsa, kilo sorununun çözümü için uygun bir diyet ve egzersiz programı uygulanmalıdır. Yine kabızlıktan kaynaklanan kaçırma sorunlarında da uygun diyet planlaması yapılabilir.
- Psikolojik Tedavi: Eğer sorun psikolojik nedene dayanıyorsa, uzman psikologlar, uygun terapi yöntemleriyle bu problemin çözülmesini sağlamaktadır.
Görüldüğü gibi idrar kaçırma tedavisi, sorunun neyden kaynaklandığına göre oldukça değişmektedir. Bu sorunu yaşayan kişiler, uzman bir hekime başvurmalı, uygun tanı yöntemleri sonucu, rahatsızlığın kaynağı belirlenmelidir. Neyden kaynaklandığı belirlenmiş olan idrar kaçırma problemi, uygun tedavi uygulamaları ve planlamasıyla çözülebilmektedir.
Konu hakkında daha detaylı bilgi almak için İdrar Kaçırma sayfasını ziyaret edebilirsiniz.