Dikotik dinleme görevi seçici dikkat ve bölünmüş dikkati incelemek için kullanılan çok yararlı bir yoldur. Burada görev, katılımcıdan her biri stereo (stereofoni) kulaklık ile iletilen iki farklı mesajdan birine odaklanmasıdır. Örnekle açıklayacak olursak; sol kulaklıkta kedilerin özellikleri söylenirken sağ kulaklıkta eş zamanlı olarak rastgele sözcüklerin bir listesi verilir. Katılımcıdan, şekil 1’de görüldüğü gibi kedilerin özelliklerine odaklanması ve sağ kulaktan gelen rastgele kelimelerini duymazlıktan gelmesi istenilir.
Şekil 1.
Burada, verilen görevin doğru bir şekilde tamamlandığını anlamak için katılımcıdan odaklandığı mesajı yüksek sesle tekrarlaması istenir. Yüksek sesle tekrarlama görevine ise gölgeleme denir ve şekil 2’de özetlenmiştir. Burada katılımcıların görevi tamamlamak için çaba harcadıkları görülür çünkü her bir kulak birbirinden bağımsız iki ayrı mesaj içerir.
Şekil 2.
Yapılan çalışmalarda katılımcılardan ihmal ettikleri kulakla ilgili bir şeyler rapor etmeleri istendiğinde çoğunlukla bir kişininin konuşma yönü ve konuşan kişinin cinsiyeti hakkında bilgi verdikleri görülür. Özetleyecek olursak; dikotik dinleme, her kulağa farklı mesajın eş zamanlı olarak iletilmesi fakat katılımcıdan yalnız bir kulağa odaklanmasını istemektir. Gölgeleme ise odaklanılan iletinin sesli bir şekilde tekrar edilmesini istemektir.
Kaynaklar:
Sternberg,R ve Sternberg,K.(2012). Cognitive Psychology. (6th ed.) U.S.A: Wadsworth, Cengage Learning.
Karakaş,Ş.(2017). Sirel Karakaş Psikoloji Sözlüğü.