Türkiye’ye ithal olunacak tüm eşyadan gümrük giriş tarifesi cetvellerine göre gümrük vergisi alınır (Gümrük K. mad. 16).
Mükellefler gümrük vergisi tahakkuklarına karşı, kanunda belirtilen sebeplerden birine dayanarak 15 gün içinde itirazda bulunabilirler. Bu itirazlar, ilgili ve yetkililer tarafından incelenir ve bir karara bağlanır. Olmazsa hakem heyetine başvurulur. Hakem heyeti bir ay içinde incelemesini yapar ve kararını verir.
5383 sayılı Gümrük Kanunu bazı eşyanın gümrük vergisinden muaf tutulmasını öngörmüştür (mad. 17 ve devamı).
Örneğin
1 Kamuya yararlı derneklere ve kamu yararına parasız tahsis edilmiş milli kuruluşlara, konularına uygun olarak bağış yoluyla gelen eşya (Bakanlar Kurulu kararı ile),
2 Milli savunma ihtiyacı için hükümet tarafından doğrudan doğruya getirilen silâhlar Ne bunların parçaları ve teferruatı, her türlü savaş mühimmat ve ganimeti,
3 Cumhurbaşkanının zatı ve ikametgâhı için gelen eşya,
4 Yolcuların beraberinde getirdikleri, şahıslarına ait kullanılmış veya kullanılmamış zati eşya ile, taşıma vasıtaları hizmetlilerinin yalnız kullanılmış zati eşyası, (Yolcunun gelişinden itibaren en geç altı ay sonra ve ya en çok iki ay önce gelen yalnız kullanılmış zati eşya da bu hükümden yararlanır).
5 Yabancı ülkedeki daimi görevlerinden dönen Türk memurların, öğrenimden dönen Türk öğrencilerin veya yabancı ülkeye ticaret yahut diğer bir amaçla yerleşerek iki yıl kaldıktan sonra dönen Türklerin göç suretiyle beraberlerinde veya kendilerinden en çok iki ay önce veya altı ay sonra gelen kullanılmış ev eşyası, (iki yıl oturmaksızın zorlayıcı sebeplerle dönenlerin ev eşyası da bu hükümden yararlanır).
6 Gümrükçe ticari nitelikte olmadığı tesbit olunan numunelik eşya ve modeller gümrük vergisinden muaftır.
Gümrük kontrolü altında bulunan eşya, gümrük vergisinin ödenmesinden önce mahvolursa gümrük resmi ödeme yükümlülüğü kalkar.