-
Yan yatış pozisyonunda; alttaki bacak düz olarak uzatılır. Alttaki bacak yatağa sürünerek diz bükülür ve sonra başa dönülür.
1- Yüzükoyun pozisyonda; diz 90 derece bükülür. Ayak bileği yukarı doğru itilir. Yani ayak bileğine aşağı yukarı doğru hareket yaptırılır.
2- Yüzükoyun pozisyonda; dizler sırayla bükülerek topuklar kalçaya değdirilmeye çalışılır.
3- Yan yatış pozisyonunda; alttaki bacak tam olarak dizden bükülür. Sonra yatakla temas kesilmeden diz düzeltilmeye çalışılır.
4- Yan yatış pozisyonunda; alttaki bacak düz olarak uzatılır. Alttaki bacak yatağa sürünerek diz bükülür ve sonra başa dönülür.
5- Yan yatış pozisyonunda; ayak bilekleri sırayla aşağı ve yukarı yönde hareket yaptırılır.
6- Uzun oturuş pozisyonunda; (dizler uzatılmış olarak) dizlerin altına rulo havlu konur. Dizler aşağı doğru bastırılarak kavlu sıkıştırılmaya çalışılır. Bu hareket yapılırken 5'e kadar sayılır ve gevşetilir.
7- Uzun oturuş pozisyonunda; ayaklar birleştirilerek ayak bileğinden aşağı yukarı aynı yönde hareket yaptırılır.
8- Uzun oturuş pozisyonunda; ayak bilekleri sırayla ters olarak hareket ettirilir (biri yukarı, diğeri aşağı doğru hareket ettirilir.)
9- Bir sandalye arkasından tutularak ayakta durulur ve çömelip kalkma hareketi yapılır.
10- Ayakta dik durulur, sırayla parmak uçlarına ağırlık verilerek yukarı kalkılır ve inilir.
11- Ayakta duruş pozisyonunda ayak bileğinden yukarı doğru kalkılır ve inilir.
12- Ayaklar sarkıtılarak yüksek bir yere oturulur, tabanlar birbirine paralel olarak yere temas eder. Ayak tabanının altına konan çarşaf yada küçük cisimler ayak tabanı ve parmaklan ile yakalanmaya çalışır.
13- Bacaklar sarkıtılarak yüksek bir yere oturulur. Ayak bilekleri ile daireler çizilir. Ayrıca parmaklara bükme, açma ve parmakları yana açma ve kapama hareketi yaptırılır.
-
Her banyodan sonra ponzo taşıyla yumuşak hareketlerle ölü deriyi temizleyin. Çatlak bölgeleri, içeriğinde E vitamini ve jojoba yağı bulunan ayak kremleriyle gün boyu sık sık kremleyin. Çatlaklarınız kaybolana dek, sürekli çorap ve kapalı ayakkabı giyin.
TOPUK ÇATLAKLARI NASIL ÖNLENİR?
Daha çok kuru ciltlerin problemi olan çatlaklar, topuk ve ayak tabanında görülür. Ayakları yıkadıktan sonra kurulamamak, yalınayak gezmek, küçük terlik giymek gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar.
Her banyodan sonra ponzo taşıyla yumuşak hareketlerle ölü deriyi temizleyin. Çatlak bölgeleri, içeriğinde E vitamini ve jojoba yağı bulunan ayak kremleriyle gün boyu sık sık kremleyin. Çatlaklarınız kaybolana dek, sürekli çorap ve kapalı ayakkabı giyin.
Kışa girdiğimiz şu günlerde, çok sık karşılaştığımız topuk çatlamasını önleyici/tedavi edici formüller....
1. Gece yatarken topuklarınıza, ezilmiş bir aspirinle karıştırdığınız vazelini sürüp çorap giyebilirsiniz. Bu sorunu çözen bir yöntem ama uzun süreli kullanımda topuklarda sararmaya yol açıyor.
2. Soğuk suyun içine elma sirkesi koyup yarım saat bekletebilirsiniz.
3. Gül losyonu ile ayağınıza masaj yapmak hem topuklara hem de tırnaklara iyi geliyor.
4. Aynısafa çiçeğinden elde edilen krem, yağ ya da sarı kantoron yağı cildi yenileme özelliğinden dolayı topuklara çok iyi geliyor. Aktarlarda bulabilirsiniz.
5. Topuklarınıza zeytin yağı sürüp, masaj yaptıktan sonra, galoş giyin ve yaklaşık 2 saat bekletin. Ya da aynı işlemi gece yapıp galoşla uyuyun.
6. 1 yemek kaşığı limon, 1 yemek kaşığı gliserini karıştırıp kullanın.
7. Kakao yağı ya da acıbadem yağı da topuklara iyi gelen formüller arasında yer buluyo
-
Çocuklarda ve hızlı gelişme gösteren gençlerde sıkça gözlenen bir durumdur. Özellikle baldırdan başlayan eklemler etrafında sıklaşan ağrılar gözlenir.
Büyüme dönemlerindeki ağrılar,
Kasların sodyum-potasyum pompası bozukluklarına bağlı olarak sızlaması,
Dizlerin artrit, menisküs veya eklemlere su biriktirmesi nedeniyle rahatsızlanması,
Bacaklardaki dolaşım sorunlarından kaynaklanan ağrılar,
Leğen kemiğimizden seyrederek kalça kısmında yoğunlaşan ve buradan bacaklarımıza yayılan sinirlere kemik kas veya bozulmuş ve şişme yapmış çevresel dokularım baskı yapması,
Bel omurlarımızda meydana gelen fıtıklaşma bacak ağrısı sebeplerinden bazılarıdır.
Bacak ağrısının nasıl olduğundan yola çıkarak, bacak ağrısına neden olan rahatsızlığınızı belirleyebilirsiniz.
Büyüme dönemi ağrıları:
Çocuklarda ve hızlı gelişme gösteren gençlerde sıkça gözlenen bir durumdur. Özellikle baldırdan başlayan eklemler etrafında sıklaşan ağrılar gözlenir. Bazen bu ağrılar şiddetli sızlamalar şeklindedir. Gün içerisinde aşırı aktif olan çocuklarda daha sık gözlenir. Geceler uykudan uyandıracak seviyeye ulaşabilir.
Sodyum-potasyum pompası bozuklukları:
Aşırı nemli günler, çok yorgun olunan zaman dilimleri, soğukta fazlaca kalma sinir ve kaslarda dengesizliklere yol açar ve bacaklarda ağrı ve sızlamalara neden olur. Bu ağrı ve sızıların sabit değil gezici tarzda olması sodyum-potasyum pompası bozukluklarını işaret eder.
Diz eklemlerinden dolayı oluşan ağrılar:
Bu ağrılar karekterstiktir. Diz eklemlerinin altında veya üstünde başlar iltihabi vakalara göre bacaklara yayılabilir. Özellkle merdiven çıkarken, namaz kılarken, dizleri zorlayarak yapılan hareketler sonrasında oluşur. Soğuk havalarda bu ağrıları tetikleyebilmektedir.
Bel veya kalçada sinir sıkışması:
Bu ağrılar aniden gelerek bacakların aşağısına doğru yayılır ve çok şiddetli sızlamalar şeklnde kendini gösterebilir. Ağrı veya sızlamalar bacak hareketleriyle yer değiştirir veya şiddeti artar-azalır.
Dolaşım sorunlarından kaynaklanan ağrılar:
Bacak ve ayak şişlikleriyle birlikte gelişen ağrılar dolaşım problemlerine işarettir. Ancak dolaşım problemlerinde genelde iki bacak değil de tek bacak şişer veya ağrır. Damarların kendini belli edecek şekilde kabarması dolaşım problemleri fikrini perçinler. Bu duruma çok dikkat edilmelidir ve mutlaka bir doktora danışılmalıdır. Bu problemin geçiştirilmesi ayağınızı hatta bacağınızı kaybetmeye varan sorunlara neden olabilmektedir
-
Ayak yapısında ufak bozukluklar bile uzun sürekli veya tekrarlanan yüklenmelere neden olur. Düztabanlık (Pes planus) veya pence ayak (Pes cavus) gibi durumlarda ayak ağrıları sık görülür.
Ayak ve ayak bileği bütün vücut yükünü taşıdığı için hemen her spor dalında zedelenebilir. Yürüme, atlama, koşma sırasında eklemler ve bağlar etkilenir.Ayak ağrılarının nedenlerini detaylı öğrenebilmek için aşağıdaki makalemize göz atabilirsiniz.
ANATOMİK FAKTÖRLER
Ayak yapısında ufak bozukluklar bile uzun sürekli veya tekrarlanan yüklenmelere neden olur. Düztabanlık (Pes planus) veya pence ayak (Pes cavus) gibi durumlarda ayak ağrıları sık görülür.
ANTRENMANLAR
Antrenman hataları ayak yaralanmalarının başta gelen nedenlerindendir. Çok fazla antrenman yapmak, engebeli yerlerde koşmak veya koşu sırasında zemin değişmesi en çok rastlanan antrenman hatalarındandır.
Ayak ağrıları ZEMİN
Spor sırasında ayak yerle temas ederken bir şok dalgası oluşur. Ayağın yerden destek aldığı bu süre sprinterlerde 0.11 saniye, orta mesafe koşucularında 0.14 saniye, yüksek atlayanlarda 0.21 saniye kadardır. Bu çok kısa zaman süresinde oluşan şok dalgasından sonar kompresyon dalgaları meydana gelir. Bu dalgaların zemin, ayakkabı ve ayak dokuları arasında dağılması gerekir. Eğer zemin sertse ayağın korunabilmesi için ayakkabılara çok iş düşer. Ama çok yumuşak zeminde de şok dalgasının gücünü engelleyeceği için başka problemler ortaya çıkar. Mesela yumuşak kuma topuk batacağı için ayak yerden kalkarken kayma olur bu da Aşil tendonunda zorlanmaya neden olur. Islak, buzlu ve kaygan yüzeylerin herbiri ayak, ayak bileği, diz ve tüm bacak kas ve bağlarında hasara yol açabilir. Yokuş yukarı koşmak baldır kasları ve Aşil tendonu kısa sporcular için zorlayıcıdır. Yokuş aşağı koşmalar ise diz eklemini zorlar ve aşırı yüklenmelere neden olur.
AYAKKABILAR
Hemen bütün spor dallarında en önemli gereç ayakkabılar. Ayakkabılar ayağa gelen yükü vücudu koruyacak biçimde dağıtmalıdır. Spor yapılan zeminin sertliğine göre ayakkabı tabanları seçilmelidir. Mesela sert zeminlerde ayakkabıların şok-emen özellikte olması gerekir. Ayakkabı ve zemin ilişkisi sporcunun yaralanması açısından da son derece önemlidir. Yaralanma riski yüksek olan sporlarda ayakkabıların stabilize edici kalitede olması gerekir.
VÜCUT AĞIRLIĞI
Aşırı kilolar ayak dokuları üzerine daha fazla yük getirerek daha çabuk yorulmalarına neden olur. Bu şekilde aşırı kullanım yaralanmaları ortaya çıkabilir. Aşırı kullanmaya bağlı yaralanmalar bir yapıdaki dokunun mikroskopik yırtılması ve gözle belirlenemeyecek yaralanmalarına yol açacak tekrarlayan normal veya normal dışı hareketlerinden olur.
KAS KISALIK TESTİ
Kaslarda kısalma, özellikle kötü postürleri (duruş bozukluğu) olanlarda ve germe egzersizleri yapmayanlarda görülür. Kas kısalıklarının postür bozukluğuna mı yoksa alışkanlık pozisyonuna mı bağlı olduğunu ayırd etmek zordur. Özellikle uzun süreli oturarak çalışanlarda kısalıklar daha çok görülmektedir. Burada basit bir test ile kaslarınızın durumuna bakabilirsiniz.
PEKTORAL KASLAR
Yere sırtüstü yatınız. Elinizi ensede birleştiriniz. Dizlerinizi çok hafif bükerek belinizi mümkün olduğu kadar düzleştiriniz. Eğer göğüs kaslarınızda kısalık yoksa dirsekleriniz yere değmelidir.
KALÇA FLEKSÖRLERİ (Uyluğu öne getiren kaslar)
Sırtüstü yerde yatarken bir bacağınız düz yerde dursun, diğer dizinizi göğsünüze doğru çekiniz. Eğer kalça fleksör kaslarınızda kısalık yoksa yerde düz duran bacak yerden kalkmaz. Eğer kısalık varsa bacağın yerle teması kesilir, bacak yukarı doğru kalkar.
HAMSTRİNGLER (Arka uyluk kasları)
Sırtüstü yerde yatarken kolları yana açın dirsekleri 90 dereceye getirin. (Ters T). Bir bacağınız düz yerde dururken diğerini düz olarak (diz bükülmeden) yukarı başınıza doğru kaldırınız. Gençlerde 90 derece normal iken yaşlı bireylerde 70 derece normal kabul edilir.
Ayak ağrıları GASTROCNEMİUS VE SOLEUS (Alt bacak arka kasları)
Yerde, bacaklar düz oturunuz. Hafif arkaya ellerinizle yaslanarak bacak kaslarınızı gevşetiniz. Dizler hiç bükülmeden ayak bileğinizi 90 dereceye çekebilmeniz gerekir.
Bu testte yapamadığınız hareketler varsa, hareketlerde aşırı zorlanma ve ağrı oluyorsa kas kısalığı probleminiz olabilir, bir uzmana danışınız.
Yük taşıyan ayak, tüm yapılarının birbiri ile bağlantılı olduğu karmaşık bir yapıdadır. Ayak ağrılarının çoğu yumuşak doku kaynaklıdır. Bu yumuşak dokular kaslar, bağlar, tendonlar, sinirler, eklem zarları ve kan damarlarıdır.
AYAK ZORLANMALARI (Strain)
Ayak ve ayakbileği ağrılarının en açık nedenlerinden biri travma (darbe) veya az fakat devamlı stesle zorlanmadır. Ayak zorlanmaları : 1. Akut (ani) 2. Kronik (süregen) olabilir. Akut ayak zorlanmalarında uzun süreli hareketsizlik sonrasında birden fazla egzersiz yapma ile ağrı ortaya çıkar. Uzun süredir sakin bir yaşam sürerken bir hafta sonu koşu yapan hafta sonu atletlerinde ayakta zorlanma olur.
Kronik zorlanmalarda ise sürekli tekrarlayan stesler veya ayakta yapı bozukluğu varsa normal streslerle bile uzun sürede zorlanma başlar. Başlangıçta ayak normal olsa da zamanla yapısal bozukluklara neden olur. Yapısal bozukluklar arttıkça da zorlanmalar artar.
Ayak eklem ve bağlarını istirahate almak için yapışkan bandajlama, ayakkabılarda eklemeler ve değişiklikler, özel destekler kullanılabilir. Ağrıların kaynaklandığı anatomik yapılar kesin biliniyorsa skedoid ve/veya lokal anestezik enjeksiyonları yapılabilir.
DÜZ TABANLIK (Pes Planus)
Ayak bireyden bireye farklılıklar gösterir. Bazı kişilerde ayakta bulunan uzunlamasına kemer basık olabilir ama ayak yine de fonksiyoneldir. Eğer ayak sert zeminlerde hatalı zorlanırsa, aşırı vücut ağırlığı veya uzun süre ayakta kalmak gibi nedenler varsa bu kemer daha çökebilir ve düztabanlık ortaya çıkar. Bunu basit bir ıslaklık testi ile açığa çıkarabilirsiniz.
Düz Tabanlık için Islaklık Testi: Ayak suya daldırılır. Kuru bir zemin üzerinde tam vücut ağırlığı ile basılır, ayağın izi alınır. Bu ayak izi tabandaki yük dağılımını açıkça gösterir. Ayak normalse iç taraftaki uzunlamasına kemer iz bırakmaz. Aşırı düşüklük varsa ayak tabanı tümüyle gözükür.
PENÇE AYAK (Pes cavus)
Düz tabanlığın tam tersidir. Ayak uzunlamasına kemeri yükselmiştir. Çoğu zaman doğuştandır. Ayak kasları, baldır kasları serttir. Ağırlık taşıyan yüzey küçülmüştür.
NASIRLAR
Deri basınç karşısında tepki olarak kalınlaşır ve sertleşir. Nasır denilen bu oluşumlar dar ayakkabı basınçları ile oluşur. Nasırlar çeşitli yerlerde oluşabilirse de en çok 5. parmakların üst yüzeylerinde, topukta bükülmüş parmakların en üst yüzeylerinde, ayak tabanında 2. parmak başlangıç yerinde, başparmak dış yanındaki aşırı çıkıntı (hallux valgus) üzerinde görülür. Ayakta sürekli basınç yapan her yerde olabilen sert nasırlardan başka parmaklar arasında da nasır olabilir. Bir parmaktaki sert çıkıntılar diğer parmağın yumuşak dokuları üzerinde basınç yapması ile oluşurlar. Parmaklar arasındaki neme bağlı yumuşak olsalar da ağrılı olabilirler.
TIRNAK BATMASI
Ayak parmaklarında tırnak batması oldukça sık görülür. Genellikle ayağa iyi uymayan, tırnağı bastıran ayakkabılara bağlı gelişir. En çok başparmak tırnağının iç veya dış kenarının deriye doğru batması vardır. Tırnağın ön köşeleri yumuşak parmak dokularına batınca enfeksiyon ve şişmeye neden olur. Tırnak batması çok ağrı yapabilir.
-
Ayak ağrılarına neden olacak faktörlerdir. Bu faktörlerden bazıları alınacak küçük önlemlerle kendiliğinde iyileşebildiği gibi bazıları da iyi bir tedavi sayesinde iyileşebilir. Ancak ayak ağrılarına neden olan bazı durumlar ise tedavisi mümkün olmamaktadır.
Aşırı yürüyüş,
Fazlaca aynı pozisyonda ayakta durmak,
Dizleri fazlaca kırarak uzun süreler oturmak,
Tırnak batması,
Yanlış ayakkabı seçimi,
Romatoit artrit,
Düztabanlık,
Aşırı zorlanmalar,
Ayak bağlarında meydana gelen deformasyonlar,
Ayak çıbanları,
Ayakta meydana gelen iyileşmeyen yaralar,
Topuk dikeni,
Ayakta meydana gelen nasır gb yapılar,
Basit tedbirlerle ayak ağrılarının tedavisi;ayak şişmesi
Aşırı yürüyüş, Fazlaca aynı pozisyonda ayakta durmak, Dizleri fazlaca kırarak uzun süreler oturmak, Yanlış ayakkabı seçimi gibi ayak ağrılarına neden olan faktörlerin yan etkileri alınacak tedbirlerle azaltılacağı gibi tamamen de yok edilebilmektedir.
Uzun süreli yürüyüşlerde yürüyüş temposunun değiştirilmesi ayak ağrılarına karşı alınabilecek iyi bir önlemdir. Çünkü yürüyüş temposu değiştiğinde yürüyüşe katılan kaslara binene yük de değişecektir.
Fazlaca aynı pozisyonda ayakta durmak çeşitli meslek guruplarında karşılaşılabilen bir durumdur. Bu meslek guruplarının daha bol ayakkabı giyerek ve ara sıra ağırlığı bir ayaktan diğerine kaydırarak ayak ağrılarını hafifletmesi mümkündür.
Uzun yolculuk sırasında dizler kırılır ve bacağın altından koltuğun baldır kas ve damar guruplarına yaptığı basınç ayağın şişmesine ve ağrı yapmasına neden olur. Bu durumda ki kişilerin yolculuklara sandalet tarzı ayakkabılarla çıkması daha uygundur. Ara sıra kalkıp pozisyon değiştirmek veya molalarda kısa yürüyüşler yapmak oldukça faydalı olacaktır. Ayakkabıyla gidilmesi gereken bir yolculuksa yanında galoş taşımak ve bu galoşu ayakkabıyı çıkardıktan sonra ayağa giymekte faydalı bir davranış olacaktır.
Tırnak batmasına neden olan faktör ayak tırnaklarının yanlış kesilmesidir. Ayak tırnaklarının düz kesilmesi gerektiğini unutmamalıyız.
Yanlış ayakkabı seçimi veya kalitesiz ayakkabı kullanımı da ayak ağrılarına neden olan önemli bir durumdur. Şunu unutmamalıyız ki ayağı destekleyebilen kaliteli ayakkabılar sağlığımız açısından çok önemlidir.
Doktor gözetiminde ayak ağrıları tedavisi:romatoit artrit
Romatoit artrit, ayak bileğinde oluşabilecek bir iltihaplanma türüdür. Ayak bileğinde ortaya çıkan morarmaların eşlik ettiği şişlik ve ağrılı durumlar eğer burkulma durumu yoksa romatoit artrit i işaret etmektedir. Doktor kontrolünde tedavi şarttır. Bazı durumlarda romatizmanın iltihapsız seyredebileceğini aklınızdan çıkarmayın. Çok uzun süreli devam eden ve sık sık tekrarlayan ani ayak ağrılarında vakit kaybetmeden doktorunuza başvurun.
Burkulmalara bağlı olarak ayak tarak kemiklerinde meydana gelen kırıklar ve ayak kas ve liflerinde meydana gelen yırtılma ya da deformasyonlar ciddi ayak ağrılarına neden olabilmektedir. Hiç farkında olmadan ayak lif veya kaslarını zedelemiş olabilirsiniz hatta ayak kemiklerinizi kırmış da olabilirsiniz. Soğuk su uygulamasından sonra uzun süreli devam eden morarmalı ağrılarda mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
Ayak çıbanları kıl dönmelerine veya ayakkabı vuruğuna bağlı derin yaralara bağlı olarak gelişebilir. Normal çıbanlarda oluşabileceği unutulmamalıdır. Bu çıbanların iyi takip edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması yaşam kalitesinin düşememesi açısından çok önemlidir.
Ayaklarda meydana gelen ve iyileşmeyen yaralar iki durumda oldukça tehlikelidir. Birinci durumda bu bir şeker hastalığı(diyabet) habercisi olmaktadır. 2. durumda ise bacaklarda damar tıkanıklığı habercisi olmasıdır. Her iki durumda da iyi bir doktor kontrolü ve iyi bir tedavi süreci gerekmektedir. Ayaklarda oluşan ve çok geç iyileşen veya iyileşmeyen yaraları mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
topuk dikeni
Topuk dikeni ayak kaslarımızdan bazılarının, tutunmuş olduğu bir kemik çıkıntısıdır. Bu kas kemik birleşme yerlerindeki yırtıklar veya zorlanmalar topuk dikenini oluşturur. Bazı durumlarda ayağa giden sinirlerin kaslar tarafından sıkıştırılmış olması da topuk dikeni benzeri ağrılara neden olabilir. Bu tür ağrıların ESWL cihazlarıyla tedavisi mümkün olmaktadır.
Ayak nasırlarının en büyük nedeni mutlaka yanlış ayakkabı seçimi ve bir çeşit ayakkabının devamlı olarak giyilmesidir. Aslında doğru olan bir kaç çeşit ayakkabı alarak bunları 1 hafta içerisinde dönüşümlü olarak giymektir. Ayak nasırı tedavisi doktorlar tarafından küçük cerrahi müdahalelerle yapılabilmektedir.
Tedavisi mümkün olmayan durumlar:
Düztabanlık, ayak kaslarındaki doğuştan gelen şekil bozuklukları, kemik eğrilikleri gibi durumların tedavisi mümkün olmayabilmektedir. Bu durumlarda ayak ağrılarının ancak geçici bir süre rahatlatılması mümkündür. Dinlenmek en iyi rahatlatma yöntemidir.