Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Anabilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Considerations of death anxiety, meaning in life, self-esteem, self-compassion and loneliness vis-a-vis terror management theory
Ölüm kaygısının benlik saygısı, öz-duyarlılık, yalnızlık ve hayatın anlamı ile terör yönetimi üzerinden ilişkisi
Anıl Sübeten - 2018Teze Git (tez.yok.gov.tr)
Özet:
Studies on Terror Management Theory have mostly focused on assessing certain parameters that presumably contribute to buffer the anxiety that is formed when mortality becomes cognitively salient. Considering death anxiety as an enduring construct that impacts human psyche throughout life, such parameters may carry on the role of "anxiety-buffer" regardless of salience of death-thoughts. To support this prediction, quantitative relationships between death anxiety and five variables that are associated with defenses against death awareness (self-esteem, self-compassion, presence of meaning in life, search for meaning in life and loneliness) were examined. Data were collected from 315 Turkish participants, consisting dominantly of university students, via onlineself-report scales. It was predicted that self-esteem, self-compassion and presence of meaning in life would have a significant negative association with death anxiety, whereas loneliness and search for meaning in life would have a positive one. Correlation analyses supported these predictions for all variables except loneliness. Regression analyses indicated that self-compassion had significantly higher predictive power on death anxiety compared to othervariables, whereas loneliness and self-esteem had negligble predictive power on death anxiety. Moderation analyses showed that loneliness moderated the relation between self-compassion and death-anxiety, as self-compassion lost its predictive power on death anxiety at very high levels of loneliness. Implications of the results are discussed in the light of Terror Management Theory.
Summary:
Terör Yönetimi Kuramı üzerine yapılan çoğu çalışma, ölüm düşüncesi belirgin hale geldiğinde bunun yarattığı kaygıya karşı tampon olmaya ve kaygıyı hafifletmeye yarayan belli parametreler üzerinde durmuştur. Ölüm kaygısının belirgin bir hatırlatıcı olmadan da sürekli ve rahatsız edici bir yapı olduğu düşünülürse, söz konusu parametrelerin "tampon" rollerini herhangi bir ölüm hatırlatıcı manipülasyon olmadan da sürdürmeleri iddia edilebilir. Bu doğrultuda, Ölüm Kaygısı ile ölüm bilincine karşı kullanılan defanslarla bağlantılı olan beş değişken (Benlik Saygısı, Öz-Duyarlılık, Hayatta Bulunan Anlam, Hayatta Aranan Anlam ve Yalnızlık) arasındaki sayısal ilişki incelenmiştir. Veriler bir çevrimiçi anket aracı üzerinden özbildirim ölçekleri kullanılarak 315 üniversite öğrencisinden tek seferde toplanmıştır. Benlik Saygısının, Öz-Duyarlılığın ve Hayatta Bulunan Anlamın ölüm kaygısıyla anlamlı ölçüde negatif yönde, Hayatta Aranan Anlam ve Yalnızlığın ise pozitif yönde ilişkili olacağı öngörülmüştür. Korelasyon analizleri bu öngörüleri Yalnızlık dışındaki parametreler için desteklemiştir. Regresyon analizleri Öz-Duyarlılığın Ölüm Kaygısı üzerindeki yordama gücünün diğer dört değişkene göre çok daha yüksek olduğunu, Yalnızlık ve Benlik Saygısının ise ihmal edilebilir yordama gücüne sahip olduğunu göstermiştir. Moderasyon analizine göre Yalnızlık, Öz-Duyarlılık ve Ölüm Kaygısı arasındaki ilişkiyi modere etmekte; çok yüksek yalnızlık seviyelerinde Öz-Duyarlılık Ölüm Kaygısı üzerindeki yordama gücünü kaybetmektedir. Çalışmanın sonuçları, Terör Yönetimi Kuramı ışığında tartışılmıştır.