ABD’de yenen elmaların yaklaşık% 95’i ABD’de yetişmektedir; İthalatlar genellikle büyüme mevsiminin sonunda bir delik açmaktadır.
Şimdi muz yığınını kontrol et. İlk farkettiğin şey, genellikle sadece bir çeşit Cavendish. Bunların her biri başka bir ülkede yetiştirildi, toplandı, yıkandı ve kutulandı ve daha sonra sıcaklık kontrollü bir ortamda hala yeşil olarak gönderildi. Gidecekleri yer, diğer olanakların yanı sıra, muzu hala tropiklerde eve döndüğünü düşünmeye iten gazların salınmasını sağlayan özel olgunlaşma odalarına yerleştirilirler. 64 derecelik bir sıcaklıkta, bir muz dört gün kadar kısa bir sürede olgunlaşabilir; 58 derecede, yedi gün sürer.
Tüm bu bakım sonrası bakımları ve ithal edildikleri gerçeğini göz önüne alarak, muzların Amerikan elmalarından çok daha pahalı olmasını bekleyebilirsiniz. Yine de öyle değiller: Muzlar genellikle elma fiyatının yarısından daha azdır. Aslında etraftaki en ucuz meyveler arasındalar. Bu nasıl olabilir? İthal edilmiş lüks bir ürün nasıl ucuz bir Amerikan elyafı haline geldi?
Bu haftaki Freakonomics Radio bölümünde, muzun tarihini, onu tehdit eden ölümcül mantarı ve meyvenin ticaretin, politik uyuşmazlığın ve bilimsel tartışmaların sembolü olarak statüsünü araştırıyoruz.
In 1876, Philadelphia şehir Centennial Exposition, büyük bir fuar ile ABD bağımsızlığının 100. yıldönümü münasebetiyle düzenlendi. Alexander Graham Bell’in telefonunun ilk halka açık gösterisine ve Cumhurbaşkanı Ulysses S. Grant’in görünümüne ek olarak, fuar bir muz bitkisinin bulunduğu bir bahçecilik sergisi ile övündü.
Muz, insanlar tarafından yetiştirilen ilk meyvelerden biri olmasına rağmen, M.Ö. 500 civarında, Amerika çok geçmeden alamadı. Amerika Birleşik Devletleri’nde muz yetiştirmek gerçekten mümkün değil ve yelkenli gemiler meyvenin üstesinden gelmesini engellemek için yeterince hızlı seyahat edemedi, bu yüzden muz 1876’da çoğu Amerikalı için egzotikti.
Kültürel tarihçi Virginia Scott Jenkins “19. yüzyılın ilk üçte ikisinde ya da dörtte üçünde, bir yelkenli gemisinde bir Doğu Yakası limanına muz gelebilir ve ardından limanda satılırlar” diyor. ve Bananas: The American History’nin yazarı . “Fakat bunlar genellikle ticari olarak hiçbir yerde bulunmuyordu. Onlar lüks bir üründü. ”
Bununla birlikte, 1910’da Amerikalılar, ABD’ye muz ithal etmelerine izin veren buharlı gemilerin ve demiryollarının ortaya çıkması sayesinde yılda 40 milyon demet yiyorlardı. 1920’lerde, trenler mekanik soğutma almaya başladı; 1930’larda soğutucu kamyonlar geldi. Bu yeni teknolojinin genel olarak gıda dağıtımında büyük etkisi oldu – örneğin modern et endüstrisini mümkün kıldı.
Dünyada 1000’den fazla muz çeşidi var, ancak Amerikalıların erken tanıdığı ve sevdiği çeşitlilik, “Büyük Mike” olarak da bilinen Gros Michel’di. Fakat Amerikalılar, sevdikleri gibi Big Mike’la Panama’ya başlıyorlardı. hastalık vurdu. Teknik olarak Fusarium solgunluğu adı verilen hastalık, bitkinin köklerini etkileyen ve sonunda bütün bitkinin ölümüne neden olan bir mantardan kaynaklanır. Mantar ayrıca, gelecekteki muz gelişimine uygun olmayan toprağı da bırakır. 1950’lerde, hastalık tüm dünyada Gros Michel üretimini azaltıyordu.
Yetiştiriciler, hastalığın önüne geçmeye, farklı ülkelere taşınmaya ve oradaki muzları büyütmeye çalıştılar, ancak hastalık tükenemedi. Gros Michel mahvoldu. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki son Gros Michels, 1965’te satıldı. Onun yerine, Panama hastalığına duyarlı olmayan ancak Gros Michel gibi sağlam ve güvenilir olan Cavendish ortaya çıktı.
W Cavendish Gros Michel için bir yedek olarak ortaya önce ell, erken ABD muz şirketleri düşük marjlı, yüksek hacimli elyaf için yüksek marjlı, düşük miktarda lüks üründen muz dönüştürmek için stratejik bir karar verdi. Muz şirketleri bu değişimi gerçekleştirmede olağanüstü başarılı oldular. Bugün, Avrupa Birliği her yıl yaklaşık altı milyon ton Cavendish muz ithal ediyor. Kişi başına 110 muz var. Amerika Birleşik Devletleri her yıl kişi başına 130 muz ithal ediyor ve Kanada ikisini de 150 ile yeniyor.
Douglas Southgate, muzları inceleyen Ohio Eyalet Üniversitesi’nde ekonomist ve emeritus profesörüdür. 1800’lerde kurulan ve 20. yüzyılın çoğu için United Fruit Company olarak bilinen Chiquita’nın hikayesini özellikle öğretici buluyor. United Fruit, Batı Yarımküre’de yalnızca ABD Donanması için olmak üzere çok büyük bir gemi filosuna sahipti. Şirketin filosu ve soğutma konusundaki yenilikleri Orta Amerika’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne büyük miktarlarda muz ithal etmesini sağladı.
Southgate, “Bu verimliliğin en büyük faydalanıcıları aslında tüketicilerdi” diyor. “Fiyatlar düştü ve birkaç yıl içinde muzlar artık lüks bir ürün değildi. Bunun yerine fakir insanların meyvesiydiler. Çok sayıda fakir bebeğin sütten kesmeden sonra yediği ilk yemek, konserve bebek yemekten önceki günlerde muz püresiydi. ”
United Fruit (ve diğer şirketler) ayrıca muz yetiştiriciliği yapan ülkelerde şüpheli bazı uygulamalarla ilgilendi.
Southgate, “United Fruit liderliğindeki yabancı şirketler, toprağı temizlemek, altyapıya koymak ve büyük miktarda muz üretmeye başlamak için yatırım yapmaya istekliydiler” dedi Southgate, engin toprak parçaları ve büyük ölçüde vergiden muaf tutuluyor. Böylece bu onlara baskın pozisyon verdi. Bu muz cumhuriyetlerine yol açtı. ”
Bir giyim mağazasının isminden önceki “Muz cumhuriyeti”, çok farklı bir şey ifade ediyordu – temel olarak, ekonomisi ve çoğu zaman politik liderliği bir ihracat ürünü ile desteklenmiş kırılgan bir ülke. United Fruit, çeşitli muz cumhuriyetlerindeki hükümetlerle tekrar tekrar aralarına karışmıştı. Nihayetinde şirket, United Fruit’i tekelci davranışla suçlayan ABD hükümetine de karşı çıktı.
1967’de United Fruit, bazı stratejik varlıklarını yeniden düzenlemeyi ve satmayı kabul etti. Bir sonraki darbe Ekvador’dan geldi. Zamanla büyük meyve şirketleri dikkatlerini Ekvador’a çevirdiler, topraklarının çoğu zaten bağımsız çiftçilere aitti ve ülkeyi siyasi ve ekonomik sömürüye daha az duyarlı hale getirdi.
Southgate, “İşte, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok hızlı, çok hızlı bir şekilde çevrimiçi hale gelen bu önemli tedarik kaynağıydı ve United Fruit’in kontrol etmesi imkansız olan bir tedarik kaynağıydı” diyor.
Bugün, bir şirket, United Fruit gibi uluslararası muz ticaretine hâkim olmaya çok yaklaştı. En büyük üç muz şirketi – Dole, Del Monte ve United Fruit’in halefi Chiquita – küresel ihracat pazarının% 40’ını paylaşıyor. Ekonomistler size söyleyeceği gibi, rekabet fiyatları düşük tutmaya yardımcı olur.
Ancak muzların neden bu kadar ucuz olduğu konusunda daha güçlü bir açıklama var: standardizasyon. Chiquita’nın eski muz ve ananas CEO’su Andrew Biles, şirketlerin bugün büyüyen Cavendish muz bilimini mükemmelleştirdiğini söylüyor.
Biles, “O muzun soğuk kargoya taşındığında nasıl çalışacağını biliyorsunuz” diyor. “Hedef ülkedeki olgunlaşma odalarında nasıl performans göstereceğini ve perakende rafta nasıl performans göstereceğini ve nasıl dayanacağını biliyorsunuz.”
Sadece ihracat için yetişen her muzun bir Cavendish olduğu değil; Her Cavendish muzunun genetik olarak bir sonraki Cavendish ile aynı olması. İş perspektifinden bakıldığında, bu ideal – kalite kontrolde son nokta. Tarım açısından bakıldığında, bu bir sorun.
Biles, “Çeşitlilik yok… her bitki aynı,” diyor. “Her bitki yayıldığı hastalıkla aynı dirence sahiptir.”
Gros Michel’i öldüren Panama hastalığının türü, TR1 veya Tropikal Yarış 1 olarak biliniyordu. 1990’larda, Tropikal Yarış 4 adı verilen bir tür ortaya çıktı ve Cavendish muzlarına saldırmaya başladı. 2000 yılına gelindiğinde, TR4’ün büyük bir sorun olacağı açıktı. Biles’in dediği gibi, TR4 Endonezya’da başladı ve o zamandan beri Filipinler’e yayıldı. Endüstri, Latin Amerika’nın yakında takip edeceğinden endişeleniyor.
“Haritaya bakarsanız,” diyor Biles, “batıya yayılıyor gibi görünen bir hastalık”.
İlk bilim 1950’lerden bu yana çok yol kat etti. Cavendish muzlar, insanların yediği diğer muz türleri gibi, temelde çekirdeksiz ve steril bir duruma getirilmişlerdir. Bu Cavendish’in geleneksel olarak üremesini zorlaştırır, ancak genetik modifikasyon için iyi bir adaydır.
James Dale, Avustralya’nın Brisbane kentinde bulunan Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde bitki bilimcidir. Ayrıca muz uzmanı oluyor. TR4 tehdidinin büyüklüğü netleştiğinde, Dale ve ekibi TR4’e dirençli genler aramaya başladılar. Bir bilim insanı, Malezya’da TR4 tarafından sınırlandırılan bir alanda başarıyla büyüyen bir vahşi muz bitkileri yamasıyla karşılaştı. Dale ve ekibi, vahşi muzların DNA’sını analiz ettiler ve dirençten sorumlu olduklarından şüphelenilen birkaç gen tanımladılar. Daha sonra bu genleri embriyojenik hücrelere yerleştirdiler ve genetiği değiştirilmiş Cavendish muzları ürettiler.
“[E] aslında, yaptığımız şey şu, Tropical Race 4’e dayanıklı vahşi bir muzdan bir gen aldık, ve o bir muz genini aldık ve gittik ve Cavendish’e koyduk. , ”Diye açıklıyor Dale.
Dale ve ekibi genetiği değiştirilmiş Cavendish muzlarını, TR4’teki Cavendish tesislerini silmiş olmasına rağmen, bir zamanlar muz üretimi için verimli bir alan olan Avustralya’nın Kuzey Bölgesi’ndeki küçük bir kasaba olan Humpty Doo’ya götürdü. Bu, Humpty Doo’yu, genetiği değiştirilmiş Cavendish muzlarının Panama hastalığına dayanıp dayanamayacağını görmek için dünyanın ilk denemesini yapmak için mükemmel bir yer haline getirdi.
2012 yılında Dale’in ekibi, hem genetiği değiştirilmiş hem de genetiği değiştirilmemiş muzları Humpty Doo toprağına ekerek tarla denemelerine başladı. Üçte ikisi ile genetiği değiştirilmemiş muzların% 100’ü öldü veya üç yıl içinde enfekte oldu. Başka bir deyişle, Panama hastalığı hala topraktaydı.
Genetiği değiştirilmiş altı Cavendish bitkisinin altı farklı çizgisi arasında, ancak birçoğu yüksek düzeyde direnç sergiledi ve bunlardan biri TR4’e tamamen bağışık görünüyordu. Dahası, araştırmacılar RGA 2 adı verilen dirençli muzların belirli bir geninin hem vahşi muzlarda hem de Cavendish muzlarda meydana geldiğini ancak vahşi muzlarda daha iyi çalıştığını ortaya çıkardı.
“Ve bu gerçekten çok önemli, çünkü gen düzenleme olarak bilinen yeni bir teknoloji var. Gen değişikliklerinden farklı, ”diyor Dale. “Gen düzenleme, DNA’ya girebileceğiniz ve sadece zaten var olan genleri çimdiklediğiniz yerdir.”
Bu tip gen düzenleme, CRISPR olarak bilinen veya düzenli aralıklarla kesişen kısa palindromik tekrarlar şeklinde bir araçla mümkün olmaktadır. ( Freakonomics Radio , 2017 yılında “ Evolution, Accelerated ” adlı bölüm için CRISPR’ın mucitlerinden biyokimyacı Jennifer Doudna ile konuştu .)
Dale’in bulguları muz endüstrisi için harika bir haberdi. Cavendish’i Panama hastalığından kurtarmanın iki yolu vardı: genetik kodunu değiştirmek için CRISPR kullanmak ya da diğer muzlardan yeni, dirençli genleri tanıtmak. Ancak sanayi, hevesli olandan daha az; Andrew Biles, Dale’in genetiği değiştirilmiş yaklaşımını “toplumsal olarak kabul edilemez” olarak nitelendiriyor. ABD ve özellikle Avrupa’daki tüketicilerin oldukça büyük bir kısmı, genetiği değiştirilmiş mahsullerin, bilim adamlarının aksine güvencelere rağmen riskli olduğunu düşünüyor.
Biles’e göre Chiquita, endüstrinin kurtuluşunun bunun yerine gelişmiş ıslah tekniklerine dayandığına inanıyor. Ancak bu stratejiyle ilgili bir sorun var: Bir yetiştirme programı – çok iyi bir program bile – Cavendish muz üretmiyor; çok farklı bir şey üretecek. Yani trilyonlarca muz yiyen milyarlarca insan için, birçoğu Cavendish, nasıl paniklenmeliler?
“[Ben], 20 yıl sonra Cavendish’e sahip olmak istiyorsan,” diyor James Dale, “Muhtemelen genetiği değiştirilmiş olacaklar, ya da muhtemelen gen değiştirecekler.”