Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan ile Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ'la ilgili imzalanan ateşkesten bu yana, bölge üzerinde Moskova ve Ankara karşısındaki etkisini sürdürmek ve Fransa'daki güçlü Ermeni lobisinin Paris'ten taleplerine yanıt vermek gibi sorunlar karşısında 'sıkışmış bir durumda.'
Fransa, 1994 yılından bu yana ABD ve Rusya ile birlikte AGİT Minsk Grubu'nun ara bulucu üyelerinden biri.
AFP'nin aktardığına göre Macron, Dağlık Karabağ'daki mevcut duruma siyasi bir çözüm arayışında olan AGİT-Minsk grubunun yeniden güçlü bir şekilde yerini alması gerektiğine inanıyor.
Dağlık Karabağ meselesi, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bölgedeki Ermeni güçlerin, Azerbaycan topraklarının kontrolünü alıp kendi yönetimini ilan etmesiyle patlak vermişti.
Paris, her ne kadar misyonunun detayları belirsizliğini korusa da, ateşkesin ardından Türkiye'nin Rusya ile birlikte barışı koruma operasyonlarıyla ilişkilendirilmesinden rahatsız.
Ancak pek çok gözlemciye göre, Soğuk Savaş sonrası dönemin kalıntısı olan Minsk grubu, ABD'nin geri çekilmesi ve Rusya'nın ve bölgesel güçlerin (Türkiye) uluslararası sahneye geri dönüşüyle mevcut durumun jeopolitik gerçeklerine artık yanıt vermiyor.
Macron: Kimse tamamen tarafsız değil
Paris merkezli Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü (IRIS) uzmanlarından Didier Billion, "İstesek de istemesek de Minsk Grubu, yapılandırıldığı şekliyle artık öldü. Vladimir Putin ustaca oynadı ve Türkler de Karabağ'da hanesine puan yazdırdı." diyor.
Ayrıca Billion, "Her ne kadar arabuluculuk statüsü tarafsızlığı dayatsa da Fransa, 'Ermenistan davasını üstlendiği' için kendini oyunun dışında buldu." ifadelerini kullanıyor.
Daha önceki bir açıklamasında, "Çatışmada hiç kimse tamamen tarafsız değil." diyen Cumhurbaşkanı Macron, Rusya'nın bölgeyi her şeyden önce yakın komşusu olarak gördüğünü, Türkiye'nin ise "kavgacı hedefler" peşinde olduğunu öne sürmüştü.
Gözünü ABD'nin seçilmiş Başkanı Joe Biden'a diken Macron, "Bugün Amerika Birleşik Devletleri bizimle tekrar ilişki kurmalı." diyor.
Ancak bazı gözlemcilere göre Fransa, Ermenistan'a yakınlığı ve Türkiye ile olumsuz, fırtınalı ilişkileri nedeniyle Minsk Grubu eş başkanlığından vazgeçmeli.
Almanya ve İsveç gibi ülkeler daha fazlasını yapabilir
Carnegie Europe isimli düşünce kuruluşundan uzman Thomas de Waal, "Ermenistan ve Azerbaycan'la daha dengeli ilişkilere sahip olan Almanya ve İsveç gibi ülkeler büyük olasılıkla (Fransa'ya nazaran) daha fazlasını yapabilirler." sözleriyle denge politikasının öneminin altını çiziyor.
Bu arada Frana Senatosunun 'Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin tanınmasını öngören tavsiye niteliğindeki bir kararı kabul etmesinin ardından Azerbaycan Parlamentosu, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'na (AGİT), Fransa'yı AGİT-Minsk grubundan çıkarması çağrısında bulundu.
Dağlık Karabağ'ın uluslararası hukuka göre Azerbaycan toprağı olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Macron, "Dağlık Karabağ Cumhuriyetini tanıdığımız gün, Azerbaycan ile olan diplomatik ilişkilerimiz kesilir, ateşkes ya da barış görüşmeleri üzerindeki etkimizi yitiririz." ifadelerini kullandı.