Birçok insan için varisli damarlar ve örümcek damarları - yaygın, hafif bir varisli varyasyon - sadece kozmetik bir sorundur. Bazı insanlar için varisli damarlar ağrıya ve rahatsızlığa neden olabilir. Bazen varisli damarlar daha ciddi sorunlara yol açar. Bu nedenle varis mutlaka tedavi edilmesi gereken ciddi bir sağlık sorunudur
Varis belirtileri nelerdir?
Varisli damarlar her zaman ağrıya neden olmayabilir. Varisli damarlar genellikle bacak derisinin yüzeyinde mavimsi renkte değişik çaplarda kıvrıntılı kabarıklıklar şeklinde görülebilir. Bacaklarda ağrının yanı sıra alt bacaklarda yanma, zonklama, kas krampları ve şişlik hissedilebilir. Uzun süre oturduktan veya ayakta durduktan sonra kötüleşen ağrı, kaşıntı, varis çevresindeki ciltte renk değişikliği oluşabilir. Örümcek damarları varisli damarlara benzer, ancak daha küçüktür. Örümcek damarları cildin yüzeyine daha yakın bulunur ve genellikle kırmızı veya mavidir.
Kimlerde görülür?
Diğer aile üyelerinin varisli damarları varsa, kişide olma ihtimali daha yüksektir. Fazla kilolu olmak damarlara daha fazla baskı uygular. Uzun süre aynı pozisyonda ayakta kalmak kan akışını yavaşlatır.
Varis riski yaşla birlikte artar. Yaşlanma, kan akışını düzenlemeye yardımcı olan damarlardaki valflerde aşınma ve yıpranmaya neden olur. Sonunda, bu aşınma valflerin bir miktar kanın kalbe akmak yerine toplandığı damarlara geri akmasına neden olur.
Kadınların varis geliştirme olasılığı daha yüksektir. Hamilelik, premenstruasyon veya menopoz sırasındaki hormonal değişiklikler bir faktör olabilir, çünkü kadın hormonları damar duvarlarını gevşetme eğilimindedir. Doğum kontrol hapları gibi hormon tedavileri varisli damar riskini artırabilir.
Hamilelik sırasında vücuttaki kan hacmi artar. Bu değişiklik büyüyen fetusu destekler ama bacaklardaki damarların genişlemesine de neden olur. Hamilelik sırasındaki hormonal değişiklikler de rol oynayabilir.
Nasıl tedavi edilir?
Varis tedavisinde ameliyatsız tedavi yöntemleri genellikle hastanede kalınması gerekmeyen ve uzun süren bir iyileşme süreci gerektirmeyen ayaktan tedavi prosedürleridir.
Lazer enerjisi kullanılan kateter destekli prosedür: Bu tedavilerde genişlemiş damara ince bir tüp (kateter) yerleştirilir ve kateterin ucu lazer enerjisi kullanılarak ısıtılır. Kateter çekilirken, ısı damarın çökmesine ve kapanmasına neden olarak tahrip eder. Bu prosedür, daha büyük varisli damarlar için tercih edilen tedavidir.
Skleroterapi: Bu prosedürde, küçük ve orta boy varisli damarlar, bu damarları yaralayan ve kapatan çözelti veya köpük enjekte edilerek tedavi edilir. Birkaç hafta içinde, bacaklardaki varis kaybolur. Skleroterapi anestezi gerektirmez ve klinik ortamda yapılır.
Varis tedavisinin ameliyatsız yapılabilmesi ancak ultrason ile kontrollü bir şekilde olmaktadır. Varis muayenesi, tedavisi ve sonrasındaki kontrolü ve gerekirse ek işlemler Girişimsel Radyoloji Uzmanları tarafından yapılabilmektedir.
Girişimsel Radyoloji Uzm. Dr. Rengin Türkgüler