1 tr, 2008 Şeker hastalığı ile faal ve bilinçli yaşam.
2 İçindekiler Şeker Hastalığı nedir? 02 Gebelik 04 Belirtileri 06 Yaşam tarzı 07 Kontrol 08 Tedaviler 09 Beslenme 10 Eğitim 13 Almanca baskı, 2008 Türkischsprachige Ausgabe, 2008 Tip 1 ve Tip 2 Şeker hastalıkları arasındaki farklar Tanımlama Tip 1 Şeker hastalığı Tip 2 Şeker hastalığı Sıklık Hastalık yaşları Az rastlanır, toplam şeker hastalıkları içinde %10 dan az Genelde 40 yaşından önce, hatta çocuk yaşlarda Sık rastlanır, toplam şeker hastalıkları içinde %90. Avusturyada yaklaşık insanda rastlanmıştır Genelde yaşlılarda, ama artan bir şekilde fazla kilolu gençlerde de rastlanır. Vücur ağırlığı Genelde normal ağırlıkta Genelde fazla kilolularda Belirtiler Belirgin Daha az Kalıtsallık Az Güçlü Kanşekerini düşüren ilaçlarla tedavi Mümkün değil Genelde uzun yıllar sürer İnsülin tedavisi Hemen gerekli Genelde uzun yıllar sonra gerekli
3 Şeker hastalığı nedir? Şeker Hastalığı 02 Şeker hastalığı nedir? Şeker Hastalığı (diyabet) kanşekeri oranının yüksek olduğu bir metabolizma hastalığıdır. Kandaki şeker miktarını, pankreastaki belirli hücrelerin (ß hücreleri) ürettiği insülin hormonu ayarlar. Eğer bu hormonun etkisi azaldıysa veya yeterli insülin üretmiyorsa kandaki şeker miktarı artar. Kan şekerinin artması belirtileri: aşırı susama, çok ve sık idrar, yorgunluk, kilo kaybı, görme bozukluğu ve enfeksiyonlara karşı duyarlılık (örneğin cinsel bölgede). Teşhis kan testiyle konur. Tip 1 Şeker hastalığı Genelde çocuk ve gençlerde görülen kronik bir metabolizma hastalığıdır. Pankreastaki insülin üreten hücreler zarar gördüğünde şeker hastalığı ortaya çıkar. Teşhis konar konmaz insülin tedavisi başlanmalı ve ömür boyu sürdürülmelidir. Tip 2 Şeker hastalığı Tip 2 şeker hastalığında hem insülin etkisi azalmıştır hem de pankreasta beslenmeye bağlı olan insülin salgısı bozulmuştur. Tip 2 Şeker hastalığının risk faktörleri: Aşırı kilo, sağlıksız beslenme (çok yağlı ve şekerli), az hareket, ailede tip 2 şeker hastalığı bulunması (en yakın akrabalarda, kalıtım mümkün), gebelik şeker hastalığı. Şeker hastalığı iki ana tipe ayrılır
4 03 Şeker Hastalığı Tedavi hedefi Tip 2 Şeker hastalığında Tedavi hedefi Avusturya Şeker Cemiyeti ne göre HbA1c 1) (%) Venöz P-Glikoz yemekten önce (mg/dl) Kılcaldamar B-Glikoz yemekten önce (mg/dl) yemekten sonra (mg/dl) Kanbasıncı (mmhg) T-Kolesterin (mg/dl) LDL-C (mg/dl) Yaşam tarzı-hedefi BKİ < 25 mg/kg 2 Bel genişliği kadınlarda < 90cm Bel genişliği erkeklerde < 100 cm 7 (Düşük risk: 6.5) Düşük risk: Düşük risk: 135 < 130 / 80 < 120 / 80 diabetik böbrek bozukluğu < 200 < 100 < 70 yüksek risk hastalarında Haftada 3-4 defa dakika bedensel hareket Trigliserid < 150 mg/dl 0 Nikotin 1) HbA1c-değeri bize son 6-8 hafta içinde kan şekeri ortalamasını verir. Alyuvarlarda kana kırmızı rengi veren protein (Hemoglobin) şeker moleküllerini bağlar. Kanda ne kadar çok şeker varsa o kadar çok molekül hemoglobine bağlanır. Yani HbA1c değeri ne kadar yüksekse, son 6-8 hafta içinde ortalama kan şekeri o kadar yüksektir.
5 Gebelik Şeker Hastalığı 04 Gebelik şeker hastalığı nedir? İlk defa hamilelik esnasında ortaya çıkan her tür şeker metabolizmasının bozulması. Gebelik şeker hastalığı şeker yükleme testi ile teşhis edilir (üç defa kan şekeri ölçümü: 75 g. şeker çözümünü içmeden önce ve içtikten 1 ve 2 saat sonra kan şekerinin ölçülmesi). Ortalama her 10 kadından birinde hafif derece de gebelik şeker hastalığına rastlanır (şeker yükleme testinde en azından 1 yüksek değer). Bu yüzden her hamile bayan haftada bir defa şeker yükleme testi yaptırmalıdır. Neden birçok kadında gebelik şeker hastalığı ortaya çıkar? Ana rahmindeki bebeğin beslenmesini güvenceye almak için 20. gebelik haftasından itibaren annenin vücudunda şeker ve yağ metabolizması geçici olarak kötüleşir. Yüksek şeker hastalığı riski taşıyan kadınlarda gebelik diyabeti ortaya çıkabilir. Hamilelik şeker hastalığı tedavi edilmezse, hamilelikte, anne ve çocuğun ilerki yaşamında komplikasyon riski artar. Şişmanlık, hamilelikte fazla kilo almak, yüksek tansiyon, tip 2 şeker hastalığına sık rastlanan aileler ve ileri yaş (30+) gibi durumlarda tip 2 şeker hastalığı risikosu yüksektir. Tedavi edilmeyen gebelik şekerinde tehlikeler Sık görülen komplikasyonlar: Sezaryanla doğum, ana karnındaki çocuğun fazla büyümesi ve kilolu doğması. Ayrıca doğumdan sonra bebekte düşük kan şekeri ve nefes yetmezliği sorunu ortaya çıkar. İleriki yaşlarda çocuklar genellikle şişman olur ve metabolizma bozukluğuna meyil gösterirler. Kendim ve çocuğum için ne yapabilirim? Hekim sizinle birlikte bir tedavi planı hazırlar. Tedavi her zaman bir diyet ve kan şekerinin hasta tarafından kontrolünden ibarettir (ana yemeklerde önce ve bir saat sonra). Gerekli durumda insülin tedavisine başlanır. Böylece kan şekerinizi normale indirebilirsiniz!
6 05 Şeker Hastalığı Gebelik Eğer bu hedefe doktorunuzun yardımıyla ulaşırsanız, gebeliğiniz sizin ve bebeğinizin sağlığı açısından normal seyreder! Kan şekerinin hedef değeri Kan şekerinin hedef değeri: Yemeklerden önce 95mg/dl ye kadar, yemeklerden bir saat sonra 140 mg/ dl ye kadardır. Şeker hastalığında hamilelik Şeker hastalığı olanların çocuk istemesi durumunda, doktoru ile beraber en uygun hamilelik zamanı planlanmalıdır. Burada önemli olan; hamile kalmadan önce ayrıntılı bir muayene (göz, böbrekler, kan basıncı) yapılması ve iyi bir kan şekeri ayarlamasıdır. Kan şekerini düşüren ilaçlar hamilelik esnasında alınmamalıdır. Çünkü bu doğmamış çocuğa zarar verebilir. Bu durumda çoğu zaman insülin tedavisine geçmek gereklidir. Sonraki Kontroller Hamilelikte şeker tanısı konduysa düzenli olarak kadın-doğum doktoru kontrolüne gidilmelidir. Ayrıca dahiliyeci ve ev doktorunuzdaki muayenelerde önemlidir. Doğumdan sonra da düzenli kontrol muayeneleri yaptırmak zorunludur: hamilelik şeker hastalığında doğumdan 3 ay sonra, ayrıca normal şeker testi değerinden sonra her iki yılda bir. Çocuğun sağlıklı yaşam şekline (hareket ve beslenme) ve normal kilo almasına dikkat edilmelidir. Sağlıklı bir yaşam şeklinde (sigara içmeden, normal kiloda, bedensel aktiviteyi arttırarak) gebelik diyabetinden sonra şeker hastalığının ortaya çıkma riskini yarıya indirebilirsiniz.
7 Belirtileri Şeker Hastalığı 06 Yüksek ya da düşük kan şekeri nedir? Kandaki şeker, desilitre kan başına miligramdaki şeker miktarı (mg/dl) ile ölçülür.yemeklerden önceki (aç karına) normal kan şekeri miktarı 70 ile 100 mg/dl arasındadır. Aç karına kan şekeri miktarı 70 mg/dl nin altındaysa düşüktür, 100 mg/dl üzerindeyse yüksektir. Aç karına kan şekeri değeri 125 mg/dl den fazla ise (en azından iki farklı günde ölçüldüğünde) şeker hastalığı var demektir. Şeker düşürücü ilaç almayan insanlarda 60 mg/dl nin altında kan şekeri (Hipoglisemi) seyrek gözükür. Böyle durumda sebep ve tedavi için doktorunuza (ev doktoru) başvurmalısınız. Yüksek kan şekeri değeri Yorgunluk Halsizlik Aşırı susuma Çok ve sık idrar Görme bozukluğu Zor iyileşen yaralar Deride kaşıntı Kilo kaybı Cinsel sorunlar (İktidarsızlık) Mantar enfeksiyonları Alçak kan şekeri değeri Terleme Titreme Huzursuzluk Aşırı iştah Kalp çarpıntısı Baş dönmesi Bilinç kaybı Her zaman bu bulguların sebebi normal olmayan şeker değeri değildir, çok çeşitli nedenleri olabilir. Bu durumda mutlaka doktor muayenesi gereklidir. Genellikle şeker hastalığı başlangıcında hiçbir belirti vermez. Bu yüzden en azından yılda bir kez aç karına kan şekeri ev doktorunda ölçtürülmelidir. Şeker hastalığı karmaşık bir metabolizma bozukluğudur ve bu hastalığı pozitif etkilemek için elinizde çok imkanlar vardır. Özellikle şişmansanız kilo vermek, yemek alışkanlığını değiştirmek ve daha fazla bedensel hareket hızlı bir şekilde tüm metabolizmayı düzene sokar.
8 07 Şeker Hastalığı Yaşam tarzı Beslenme Kesin ve hızlı çözüm beklemeyin! Uzun soluklu beslenme değişikliği çok önemlidir = adım adım ilerleyin. Kural aç kalıp acı çekmek değildir. Yenilikleri tadını çıkararak öğrenin! Bu konuda daha fazla bilgiyi Sağlıklı Beslenme konusunda sayfa 11 de bulabilirsiniz. Hareket Ayak Bakımı Daha fazla hareket kas hücrelerinde şekeri daha iyi yakar, bu da kan şekerini düşürür. Özellikle önceki yıllarda az hareketli idiyseniz, günlük yaşantınıza daha fazla hareket getirin. Yürüyen merdiven ya da asansör yerine merdivenle çıkın Kısa mesafelere araba ya da toplu taşıma yerine yürüyerek gidin Arasıra kısa mesafe gezintileri yapın Verimliliğinizin arttığını hemen hissedeceksiniz. Eğer düzenli spora başlamak istiyorsanız, doktorunuzdan hangi spor türünün size uygun olduğu hakkında bilgi alın. Özellikle her iki günde bir 30 ar dakikalık spor metabolizmanızı düzeltir ve canlandırır. Unutmayın ki uzun süren yüksek şeker değeri kan dolaşımını kötü etkiler. Diğer damar risk faktörlerinden sakının. Sigara içmeyi mutlaka kesin, yüksek kan şekeri ve kan yağını tedavi ettirin. Aşırı alkol şeker hastalığınızı kötü etkiler. Şeker hastaları özellikle ayaklarda kan dolaşımı bozukluğu ve sinir lifleri yıkımı tehlikesi altındadır. Bundan dolayı farkında olmadan ayak yaralanmaları ortaya çıkabilir. Ayaklarınızı bir ayna yardımıyla hergün kontrol edin. Renk değişikliğine, yaralanmalara ve iltihaplara dikkat edin Baskı noktaları ve nasırlar yanlış ya da çok dar ayakkabı işaretidir Ayaktaki nasırları metal aletlerle uzaklaştırmayı denemeyin Kesinlikle yalınayak yürümeyin (yaralanma tehlikesi) Hergün ayaklarınızı yıkadıktan sonra (en fazla 37 derece suda) ayaklarınızı iyice kurulayın ve şeker hastaları için olan ayak kremi ile ayaklarınıza bakım yapın Pudra ve nasır bandı kullanmayın Ayak tırnaklarınızı çok kısa kesmeyin köşelerini yuvarlamayın Var olan ayak sorunlarınızda eğitimli özel ayak bakım elemanları size yardımcı olabilir. (batık tırnaklar, tırnak ve ayak deformasyonları, nasırlar ve diğerleri) Açık yaralarda derhal doktora başvurun
9 Kontrol Şeker Hastalığı 08 Düzenli kendi kendine kontroller Doktorun yazdığı ilaçları düzenli kullanın. Kan şekeri ve kan basıncınızı ölçüp kaydetmeniz (şeker hastası günlük defteri!) metabolizma bozukluğu belirtileriniz için önemlidir. Yılda bir defa doktora gidin Yüksek kan şekerinin yol açtığı diğer hastalıkların erken teşhis ve tedavisi için yıllık EKG, göz kontrolü, kan dolaşımı kontrolü, mikroalbümin dahil komple labaratuvar bulguları ve ayak duyarlılık testi gereklidir. Bu belirtiler sizde yoksa dahi doktorunuza senelik Check-up hatırlatmasında bulunun! Kan şekeri kontrolü şu şekilde yapılır Malzemeler Kan şekeri ölçüm aleti Test şeridi Batırma aleti İğne ucu Pamuk parçası Uygulama İğne yi gerin Test şeridini kan şekeri ölçme cihazına sokun Parmak ucunun yan tarafına batırın Kan damlası şerit tarafından otomatik olarak emilecektir Kanşekeri değeri birkaç saniye sonra görünür Test şeridi ve iğne ucunu atın
10 09 Şeker Hastalığı Tedaviler Tedavi Şekilleri Ağızdan alınan ilaçla tedavi (Şeker hapları) Biguanid/Metformin (örneğin Glucophage, Diabetex, Metformin ) 1) Karaciğerde şeker salgılanmasını engeller Öğünlerde alınır Doğabilecek yan etkileri: İştahsızlık, bulantı, ishal Oral hipoglisemik ajanlar (örneğin Amaryl, Diamicron ) 1) Pankreas hücrelerinden insülin salgılanmasını arttırır Yemeklerden 30 dakika önce alınır Doğabilecek yan etkileri: Düşük şeker (Hipoglisemi)! Şekerin emilmesini engelleyenler/arcabose (Glucobay ) 1) Karbonhidratların bağırsaklarda emilmesini engeller. Öğün başında alınır Doğabilecek yan etkileri: Şişkinlik, ishal İnsülin hassaslığını artıranlar (Avandia, Actos ) 1) Hücrelerin insülin hassaslığını yükseltir ve insülin etkisini düzenler Öğünlerde alınır Doğabilecek yan etkileri: Su toplama, kilo alma İnsülin tedavisi (iğne) Uzun etkili insülin: saat etki süresi Kısa etkili insülin: 3-4 saat etki süresi Karışık insülin: Uzun etkili ve kısa etkili insülinin belirli bir oranda karışımı İnsülin tedavisi ağızdan alınan ilaçlarla kombine edilebilir. Olumsuz yan etkiler : Düşük şeker (Hipoglisemi), kilo alma ihtimali Her şekilde düzenli kan şekeri kontrolü 1) Örnekler
11 Beslenme Şeker Hastalığı 10 Şeker hastaları için sağlıklı beslenme Beslenme kan şekerini, kan yağını, kan basıncını ve vücut ağırlığını etkiler. Yiyecekleri doğru seçmek ve hazırlamak kan değerini düzeltmeye yardımcı olur ya da normale çevirir. Bunun için yıllarca süren sevdiğiniz bazı alışkanlıklarınızı değiştirmeli, bazende kesmelisiniz. Yeniliklere açık olun! Yeni beslenme şekillerine alışmak için kendinize zaman tanıyın. Gerçekçi bir hedef belirleyin. Hedeflerinizi gerçekleştiremediyseniz hemen vazgeçmeyin! Şeker hastaları için sağlıklı beslenme nedir? Yiyecekler bize kilokalori ile ölçtüğümüz günlük enerjiyi verir. En önemli enerji kaynakları karbonhidratlar, protein ve yağdır. Karbonhidratlar ve lifli yiyecekler doyurur! Çeşitli yiyeceklerdeki karbonhidratlar değişik hız ve güçte kan şekerini yükseltir. Kanşekerini az ve yavaş yükselten yiyecekleri seçmek diyabet hastaları için uygundur. Bu yiyecekler baklagiller (mercimek, fasülye...), sebze, meyve ve tam tahıl ürünleridir. Kan şekerinizi ve metabolizmanızı olumlu etkilerler. İki porsiyon mümkünse taze meyve (bir porsiyon = dolu bir avuç) ve üç porsiyon sebze sağlığınızı korur. Birçoğumuz severek beyaz ekmek yer. Beyaz ekmek kan şekerini hızla yükselten bir yiyecektir. Sevdiğiniz alışkanlıklarınızdan ayrılmayı deneyin, siyah ekmek ve tam tahıl ürünü ekmek tatlarına açık olun (örneğin kepekli ekmek...). Mümkün olduğunca beyaz (rafine) şekerden, baldan, tatlandırılmış meyve sularından, pastalardan, tatlılardan, limonatalardan kaçının. Bunlar kan şekerinizi çok hızlı yükseltir. Kurutulmuş meyveler de çok şeker içerir. Bunları nadiren yiyin. Şeker hastası tatlandırıcıları genellikle çok kalori ve yağ içerir, bu şişman hastalar için uygun değildir. İnsülin tedavisinde Ekmek Birimi hesaplanmalıdır. 1 Ekmek Birimi = g. karbonhidrat.
12 11 Şeker Hastalığı Beslenme Yağ kilo yapar! Birçok şeker hastası fazla kiloludur. Yağlı beslenme fazla kiloya sebep olur. Pişirirken az yağ/margarin kullanın; yağsız et ve sucuk, yağsız peynir, yağsız yoğurt çeşitlerini tercih edin. Haftada bir iki defa balık yiyin. Unutmayın sucuk ve peynirler genelde çok yağ içerir. (gizli yağ) Yemek pişirirken yağı kısıtlamak zormudur? Yiyecekler yağsız hazırlanabilir, buharlı tencerede pişirilebilir, ızgara yapılabilir (ilave yağsız), güveçte hazırlanabilir ve bir teflon tava veya kızartma folyesi kullanılabilir. Az yağlıda lezzetlidir; deneyin! Günlük en fazla 1-2 çaykaşığı katı yağ (margarin, tereyağ,...) 1-2 yemekkaşığı sıvı yağ (zeytinyağı, mısırözü yağı, kolzayağı,...) g. gizli yağ (sucukta, ette, peynirde, tatlılarda, çerezde,...) Bunları seçin Tam tahıl ürünü ekmek, kepekli ekmek,... Tatlandırılmamış meyva ve sebze suları Yağsız et çeşitleri Yarım yağlı, yağsız ya da az yağlı süt Ekşimik % 10 yağlı Peynir %35 e kadar yağlı (kuru ölçüm) Yağ oranı azaltılmış margarin Buharla pişirilmiş yada ızgara yapılmış taze sebze Bunlardan kaçının Beyaz ekmek Şekerli limonatalar Yağlı et (içinde yada kenarında yağ) Yağlı süt (%3.6 yağ) Yağlı lor peyniri %65 (kuru ölçüm) Dilim peynir %45 yağlı (kuru ölçüm) Tereyağ Yağa yatırılmış sebze
13 Beslenme Şeker Hastalığı 12 Sağlıklı yaşam için önemli tipler Güne kahvaltıyla başlayın! 5-6 küçük öğünü bir güne paylaştırın. Çok su için! Günlük litre su için. Çeşme suyu, maden suyu, şekerlendirilmemiş nane çayı, diğer baharat ve meyve çayları, tatlandırılmamış limonata (hafif) iyi susuzluk gidericileridir. Alkollü içecekleri az miktarda ve yemeklerde için (düşük şeker = Hipoglisemi tehlikesi). Gebelik şeker hastalığında beslenme Gebelik şeker hastalığı tedavisi başında beslenme uzmanlarına (diyet uzmanı, doktor) başvurulmalıdır. Böylece anne ve çocuk için gerekli besinler iyi belirlenebilir. Genelde doğru beslenme önerileri hamilelik döneminde de geçerlidir. Oruç ve Şeker Hastalığı Oruç tutmak mümkündür (ramazan ve kutsal günlerde). Ama aldığınız ilaçlar ve insülin miktarının ayarlanması için mutlaka doktorunuzla önceden konuşulması lazımdır. Oruç tutulan dönemde beslenme önerilerine kesin uyulmalıdır. Düşük şeker ortaya çıkarsa mutlaka oruç bırakılmalıdır. Şeker hastası çocuklar kesinlikle oruç tutmamalıdır!
14 13 Şeker Hastalığı Eğitim Merkezlerde eğitim Doktor şeker teşhisi koyduğunda hastanın hastalığı ile ilgili şeker bilgilendirme eğitiminden geçmesi zorunludur. Eğitimle doğru yaşam tarzı (beslenme, bedensel hareket), başarılı tedavi (ilaç tedavisi) ve kan şekerini kendi kendinize ölçmeniz öğretilir. Ayrıca uzun süren yüksek kan şekerinde ortaya çıkan sağlık sorunlarından nasıl korunacağınızı öğrenebilirsiniz. (Şekere bağlı göz, böbrek, sinir lifleri, kalp ve damar hastalıkları). Uygun eğitim imkanları ev doktorlarında, polikliniklerde, hastanelerde (diyabet polikliniğinde) vardır. Size uygun şeker hastalığı eğitimini nerede alabileceğinizi doktorunuza sorun. Genelde önceden telefonla kaydolmanız daha iyi olur. Eğitim kursları tek kişilik ya da grupla hem seyyar hem de servis koğuşunda verilir. Yabancılar için ana dilde kurslar Viyana Eyaleti hastanelerinde genişletiliyor. Şeker hastalığı eğitimlerinde çeşitli şekiller Şeker hastalığı ve beslenme üzerine tek kişilik bilgilendirme Tip 2 şeker hastalığı için insülinli yada insülinsiz tedavisi grup eğitimleri Yaşlı (geriatrik) şeker hastaları için grup eğitimi Tip 1 şeker hastaları için fonksiyonel insülin tedavisi (FIT) ya da insülin pompası tedavisi Gebelik şeker hastaları için eğitim Çok şişmanlara (Adisopitas) kilo vermeleri için bilgilendirme İnsülin iğne kullanımı (modern insülin iğne aletleri (Pens) ile) eğitimi Kan şekerinizi kendiniz ölçebilmeniz için eğitim Özel rejim şekilleri ve beslenme ile ilgili bilgilendirme Şeker hastalarının ayak sorunlarını engellemek, önlemek için eğitim
15 Bağlantı adresleri Allgemeines Krankenhaus - Universitätskliniken Univ. Klinik für Innere Medizin III Klin. Abteilung für Endokrinologie und Stoffwechsel 1090 Wien, Währinger Gürtel Diabetesambulanz Tel.: Telefonla termin alınmalı, Pazartesiden Cumaya saatleri arası Ambulanz für schwangere Diabetikerinnen und Gestationsdiabetikerinnen Tel.: Telefonla termin alınmalı (Salı ve Perşembe) Krankenanstalt Rudolfstiftung inklusive Standort Semmelweis Frauenklinik 1. Medizinische Abteilung 1030 Wien, Juchgasse 25 Diabetesambulanz Tel.: Telefonla termin alınmalı, Pazartesiden Cumaya 8-13 saatleri arası Spezialambulanz für Typ 1 Diabetiker Tel.: Telefonla termin alınmalı, Salı ve Perşembe saatleri arası Spezialambulanz für Gestationsdiabetikerinnen Tel.: Telefonla termin alınmalı, Perşembe 8-13 saatleri arası Krankenhaus Hietzing mit Neurologischem Zentrum Rosenhügel 3. Medizinische Abteilung mit Stoffwechselerkrankung und Nephrologie 1130 Wien, Wolkersbergenstraße 1 Tel.: Sozialmedizinisches Zentrum Ost - Donauspital 3. Medizinische Ambulanz - Diabetesambulanz 1220 Wien, Langobardenstraße 122 Tel.: Sozialmedizinisches Zentrum Süd - Kaiser-Franz-Josef-Spital mit Gottfried von Preyer schem Kinderspital 1. Medizinische Abteilung - Diabetesambulanz 1100 Wien, Kundratstrasse 3 Tel.: Wilhelminenspital 5. Medizinische Abteilung - Diabetesambulanz 1160 Wien, Montleartstraße 37 Tel.: Frauengesundheitszentrum FEM Süd (im Kaiser-Franz-Josef-Spital) 1100 Wien, Kundratstraße 3 Tel: Danışma dilleri:: Almanca, Türkçe, Bosnaca, Sırpça, Hırvatça Pazartesi: 9-14 saatleri arası Salıdan Perşembeye 9-17 saatleri arası Cuma: 9-12 saatleri arası
16 Basın ve Yayın Yayınlayan Wiener Krankenanstaltenverbund Bürocenter TownTown Thomas Klestil Platz 7/1, A-1030 Wien Yazı İşleri Broşür Viyana KAV-hastaneleri diyabet birimleri uzmanlarının desteği ile hazırlanmıştır. Tasarım blickdicht graphicdesign Haeckelstraße 23a, A-1230 Wien Baskı Bösmüller Print Management GmbH & Co KG Obere Augartenstraße 32, A-1020 Wien Haklar Tüm broşür ve bölümleri telif haklarını koruma yasası ve diğer hükümler gereği telif hakkıyla saklıdır. Wiener Krankenanstaltenverbund (KAV) un yazılı izni olmadan yararlanmak yasaktır. Bu yasak özellikle çoğaltma, çeviri yapma, elektronik sistemde hafızaya alma ve işleme için geçerlidir. İçerik ve tasarım hakkı Wiener Krankenanstaltenverbund a aittir. Broşürdeki tüm bilgiler büyük bir titizlik ve en iyi bilgi düzeyi ile hazırlanmıştır. Ancak doğruluk garantisi yoktur ve her türlü sorumluluktan muaftır. KAV Titelfoto: gettyimages Çevre koruma Bu broşür FSC-sertifikalı kağıda bastırılmıştır. FSC-sertifikalı kağıt sadece mükemmel işletilen ormanlardan elde edilen ağaçlardan elde edilmiştir.
Önemli uyarı Kitabın baskı tarihi 2002 yılıdır, o zamandan beri böbrek yetmezliği tedavisinde birçok değişiklik olmuştur. Bu kitapta genel bilgiler yer almaktadır, doktora danışmadan tedavide değişiklik
KRONİK BÖBREK HASTALIĞI Prof. Dr. Nurol ARIK Doç. Dr. Melda DİLEK HASTA EĞİTİM KİTAPÇIĞI Bu kitapçık genel eğitim amaçlıdır. Hastaların asıl olarak kendi hekimlerinin önerilerine uymaları gereklidir. KRONİK
ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Kandaki şeker (glukoz) miktarının çok fazla olduğu kronik (uzun süreli seyreden) bir hastalıktır Enerji kaynağı olarak
Diabetes mellitus tan kaynaklanan hastalıklar Diyabet hastaları gözlerine daha fazla özen göstermeleri gerekir Künye Tüm hakları saklıdır. Bu broşürün, ayrı ayrı bütün bölümleri de dahil olmak üzere, telif
Gestational Diabetes Caring for yourself and your baby Turkish Gebelik Diyabeti (Gebeliğe Bağlı Şeker Hastalığı) Kendinize ve bebeğinize nasıl bakmanız gerekir Ulusal Diyabet Hizmetleri Programı (NDSS),
SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden böbrek nakli! Kent Hastanesi Böbrek Nakli Merkezi 1 Böbrek nedir? Böbreklerimiz
Sağlıklı ve huzurlu kalın Değerli Nabız Dergisi Okurları, Hastaneler hayatın bütün renklerini içinde barındıran, büyük bir özveri ve sabırla hizmet verilen kurumlardır. Doğumla başlayan hayat, hastanede
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DİYABET'TE KOMPLİKASYONLAR Diyabette Kan şekeri Ayarı Neden Önemlidir?
KEMOTERAPİ EL KİTAPÇIĞI Kemoterapi uygulanmasına karar verilmiş bir hasta olarak tedavi ekibinin en önemli üyesi sizlersiniz. Tedavi ekibi hasta, doktorunuz ve tedaviyi uygulayan hemşireden oluşmaktadır.
Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME SAĞLIĞIN TEMELDİR. Beslenme açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği şeyleri yemek içmek değildir. Beslenme; sağlığı
Kanser Nedir? Vücudumuzda tüm organlar hücrelerden oluşur. Hücreler vücudumuzun en küçük yapıtaşlarıdır ve ancak mikroskopla görülebilirler. Sağlıklı vücut hücreleri (kas ve sinir hücreleri hariç) bölünebilme
Sayı 20 Yaz 2015 Okuyucu Köşesi için iletişim adresimiz email@example.com Melek ALKAN ÇAKMAK Babalar gününde çocuğunu hem öksüz hem yetim bırakan babalar, bu satırlar sizin için. Kadın Cinayetleri
Kan basıncı çok şeyi hareket ettiren güç TÜRKÇE 2 KAN BASINCI KAN BASINCI 3 Böbrek damarları Beyin arterleri Pulmoner damarlar Baldır atardamarı Damar sistemi Boyun atar damarı Koroner damarlar Karın atardamarı
KALP YETERSĠZLĠĞĠNDE TANI Kalp yetersizliği tanısı sadece bir hekim tarafından konulabilir. Klinik hikayeniz ve yakınmalarınız ışığında yapılacak bir muayene sonucu kalp yetersizliği olasılığınız ortaya
Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri 00-0 Eğitim Yılı Açılışı Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ ın katılımlarıyla hastanemizde gerçekleştirildi Bakan Akdağ: Ankara Numune Hastanesi nde artık
AMERİKAN KANSER DERNEĞİNİN KANSER ÖNLENMESİ İÇİN BESLENME VE FİZİKSEL AKTİVİTE REHBERİ Amerikan Kanser Derneğinin kişiye yönelik tavsiyeleri 1) Başta bitkisel kaynaklı olmak üzere çeşitli sağlıklı besinler
Aşağıdaki Konulara ilişkin Metinlerle Yaşlı Göçmenler ve Almanlar için Sağlık Projesi için Materyaller Kaynakça Uluslararası Dostluklar Derneği (ViF) 4 Önsöz 6 A dan Z ye Sağlık Hizmetleri 7 Yaşlılıkta
2014 / 1. SAYI Soğuk algınlığı sandığınız şey menenjit olabilir! Diyet ürün kilo aldırmaz fikri, kilo aldiriyor 8 12 20 22 48 İstanbul Sağlık Müdürlüğü Tıp Bayram ını kutladı Dikkat! Bu belirtiler kansere
Sağlıkta Adres Başkent Sayı 3 / Sonbahar 2011 Başkent Üniversitesi Hastanesi yayınıdır. TANI VE TEDAVİ BİRİMLERİ Acil Tıp Anesteziyoloji - Ağrı kliniği Aile Hekimliği Beyin ve Sinir Cerrahisi Çocuk Cerrahisi
Mart / Nisan / Mayıs 2012 Yıl: 8 / Sayı 69 Memorial Sağlık Grubu tarafından sizin için hazırlanmıştır, alabilirsiniz. BAHAR HASTALIK MEVSİMİ OLMASIN ORGANLARINIZ BAŞKA HASTALARA UMUT OLSUN 16 cm lik Miyomlardan
Hazırlayan Yrd. Doç. Dr. Efsun Karabudak Başkent Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No:
Geleceğin Doktorları Central da Bir Araya Geldi Özel bir anaokulunun 40 minik öğrencisi, geleceğin doktorları olarak hastanemize misafir oldu. Üzerlerinde kendi isimleri yazan doktor kıyafetlerini giydikten