Bitkiler, Kendini Yiyen Otçullara ve Yarattıkları Titreşimlere Tepki Veriyor!
Türev Nedir?
Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Arabidopsis thaliana adı verilen ufak bir çiçekli bitki, tırtılların yapraklarını çiğnerken çıkardığı titreşimleri duyabiliyor! Yapılan yeni bir araştırmaya göre, bitkiler tehlikeyi açık ve net bir şekilde duyabiliyorlar ve kimyasal savunmalarını çalıştırarak tepki veriyorlar.
Anektotlar ve daha önceki çalışmalar aracılığıyla bitkilerin rüzgarlara, dokunmaya ve akustik enerjiye tepki verebildiklerini biliyorduk. ABD'nin Kolumbiya eyaletindeki Missouri Üniversitesi'nden Rex Cocroft şöyle söylüyor:
Bu alan nedense bitkilere müzik çalmayla dolu bir tarihle işgal edilmiş haldedir. Bu tür bir uyaran bitkilerin doğal ekolojisinden o kadar uzaktır ki, bitkinin müziğe verdiği tepkileri yorumlamak çok zor olur. Bizlerse bitkilerin akustik çevresinin ne olabileceği üzerine düşünüyoruz ve neler dinliyor olabileceklerine odaklanıyoruz.
Ekolojik olarak ilişkili titreşimsel seslere bitkilerin tepki verdiğini gösteren bu ilk örnekte Cocroft ile birlikte aynı üniversitenin Schultz-Appel Kimyasal Ekoloji Laboratuvarı'ndan Heidi Appel, işitsel ve kimyasal analizler yaptılar. İlk olarak bir bitki yaprağı üzerine ufak bir yansıtıcı bant koydular ve bir lazer ışını kullanarak bitkinin hareketlerini, bir tırtıl üzerinde bir şeyler yerken tespit ettiler.
Tırtılın yediklerini çiğnemesi sırasında kulaklarımız tarafından işitilemiyor gibi gözüken sesleri kaydettikten sonra, aynı sesleri bir dizi Arabidopsis bitkisine yeniden dinlettiler. Bir kontrol grubuna ise eş zamanlı olarak hiçbir şey dinletilmedi, sessiz bir odada tutuldular. Beslenmenin akustik izlerini taklit etmek için pizeoelektrik çalıştırıcılar kullandılar. Bunlar, gerçekten hayvandan gelen sesler yerine titreşimler üreten minik hoparlörler olarak görev yaptılar. Cocroft, üniversitesi için hazırladığı bir bildiri metninde, şöyle söylüyor:
Bir tırtılın yapraklarını yemesi sırasında olduğu gibi yaprakları titreştirmek hassaslık gerektiren bir iştir. Çünkü yaprağın yüzeyi sadece 2.54 mikron (milimetrenin 1000'de biri) aralıkta yukarı aşağı hareket ettirilmelidir. Ancak biz bunu bir miktar mum içerisine gömülü bir çalıştırıcı ekleyerek çözdük. Bu sayede, bir tırtılın 2 saat boyunca süren tipik bir beslenme döngüsünü bitkiye dinletebildik.
Daha sonra, lahana kelebek tırtıllarının her bir bitki setinin yapraklarının 3'te 2'sini yemesine izin verdiler. Bitkilerin saldırıya cevap üretmeleri için 24-48 saat arasında bir süre tanıdılar. Sonrasında ise yapraklar kesilerek toplandı. Appel şöyle anlatıyor:
Hardalları baharatlı kılan ve anti-kanser özellikleri bulunan glukosinolatlara ve kırmızı şaraba rengini veren ve çikolatanın sağlığa faydalı bazı özelliklerini kazandıran antosiyaninlere baktık. Bunların seviyesi daha yüksekse, böcekler oradan uzaklaşırlar ve o bitkiden beslenmezler.
Daha önceden beslenme titreşimlerine maruz bırakılan bitkiler, daha yüksek miktarda glukosinolat salgılayarak kendilerini böcekler için çekici olmaz hale bürüdüler. Appel'in açıkladığına göre beslenme titreşimleri, bitki hücrelerinin metabolizmalarını değiştirmektedir. Böylece daha fazla savunma kimyasalı salgılayarak saldırıyı savuştururlar.
Etkileyici bir şekilde, rüzgarın veya diğer böceklerin titreşimlerine maruz kalan bitkiler kimyasal savunmalarını arttırmadılar. Yani bitkiler, kendilerini yiyen titreşimlerle diğer sık rastlanan kaynaklardan gelen titreşimleri ayırt ediyor gibi gözükmektedir. Appel, yayınladıkları bir haber bildirisinde şöyle söylüyor:
Bu araştırma, bitki davranışlarına yönelik penceremizi biraz daha genişletiyor ve bitkilerin, her ne kadar tepki türleri farklı olsa da, hayvanlar gibi dış etkenlere benzer tepkiler verdiğini gösteriyor.
Araştırma ekibi şu anda bitkilerin bu titreşimleri nasıl algıladıkları üzerine çalışıyor.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Neden varız? Evrende ne işe yarıyoruz?
- Ayna mı doğrudur fotoğraf mı?
- İnsanlar duyu organları ile doğru bilgiye her zaman ulaşabilir mi?
- 3
- 3
- 2
- 2
- 2
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- H. M. Appel. (2014). Plants Respond To Leaf Vibrations Caused By Insect Herbivore Chewing. Oecologia, sf: 1257–1266. | Arşiv Bağlantısı
- J. Sossamon. Plants Respond To Leaf Vibrations Caused By Insects’ Chewing, Mu Study Finds. (01 Temmuz 2014). Alındığı Tarih: 31 Mart 2019. Alındığı Yer: University of Missouri | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/10/2021 22:35:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2481
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.