1990’larda Peru’yu yöneten sağcı popülist bir cumhurbaşkanı, insan hakları ihlallerinden 25 yıl hapis cezasını çekiyor. Dört ardılından üçü rüşvet suçlamasıyla karşı karşıya kaldı – biri polis baskın yaptığında kafasına kurşun sıkarak kendini öldürdü onu tutuklamak için evine
Geçen hafta solcu Başkan Pedro Castillo’nun devrilmesi, herhangi bir siyasi standarda göre dramatik bir olay dönüşüydü: Güç durumdaki devlet başkanı, milletvekilleri tarafından darbe girişimi olarak kınanan bir hareket olan Kongre’yi feshetmeye çalıştıktan Çarşamba saatler sonra görevden alındı.
Ancak Castillo’nun beş yıllık görev süresinin 16. ayında görevden alınması, 32 milyonluk bu sorunlu Güney Amerika ulusunu onlarca yıldır sarsan aşırı siyasi çalkantının yalnızca en son tezahürüydü.
Peru’da düzenli olarak demokratik seçimler yapılsa da, eleştirmenler, sonuçların genellikle etkili hükümetler kurmaktan çok hesaplaşma ve politikacıların zenginleşmesiyle ilgili olduğunu söylüyor. Hançerler yakında galipler için çıkıyor.
Castillo’nun halefi, eski Başkan Yardımcısı Dina Boluarte – Peru’nun ilk kadın devlet başkanı – dört yıl içinde ülkenin altıncı cumhurbaşkanı ve analistler onun görevini tamamlayıp tamamlayamayacağını sorguluyor. o terim.
Perulu bir siyaset bilimcisi olan Alberto Vergara, “Siyasi sistemin istikrarsızlığı iyice yerleşmiştir” dedi. “Yozlaşmış, işlevsiz ve eksik bir sisteme katlandığımız sürece geçen Çarşamba gibi bölümler yaşamaya devam edeceğiz.”
Gözlemciler, Peru’nun özelliklerini söylüyor zehirli bir siyasi demleme – zayıf bir merkezi devlet, zayıflamış, hatta var olmayan bir siyasi parti yapısı ve ekonomik ve coğrafi bölünmelerle parçalanmış bir ulus.
Harvard Üniversitesi Latin Amerika Çalışmaları David Rockefeller Merkezi direktörü Steven Levitsky, “Son birkaç yılda Peru’da gerçekte olan şey, siyasi partilerin ve bir meslek olarak siyasetin tamamen çöküşüdür” dedi. “Peru’da gerçekten siyasi parti yok; hepsi kişisel araçlardır. Kongre çok parçalanmış durumda.”
Castillo örneğinde, cumhurbaşkanı ve Kongre, Temmuz 2021’de göreve gelmesinden bu yana fiilen savaş halinde. Milletvekilleri, Castillo’nun yakın danışmanları ve ailesi arasında yaygın yolsuzluk olduğunu iddia etti. Castillo, bu tür suçlamaları siyasi bir cadı avı olarak nitelendirdi.
Levitsky, iki tarafın “asgari düzeyde bir diyalog veya güven oluşturmadığını” söyledi. “Kongre ve Castillo’nun bunu ‘Öldür ya da öldür’ olarak gördüğü bir noktaya geldi.”
Castillo, geçen hafta Kongre’nin onu suçlamak için üçüncü hamlesiyle görevden alındı. Kongreyi feshetme çabası, görünüşe göre iktidarı sürdürmek için bir çaresizlik manevrasıydı. Geri tepti.
Kaos ve oynaklık, bir düzine yıllık askeri diktatörlüğün ardından 1980’de sivil yönetimin geri döndüğü Peru’daki siyasi panoramayı uzun süredir karıştırıyor. Sağcı bir popülist olan Alberto Fujimori, 1990’da seçildi ve daha sonra hiperenflasyon ve solcu gerillalarla savaşmak için gerekli olduğunu söylediği bir hareketle Kongre’yi feshetti. Diktatör tarzı lider nihayet 2000 yılında devrildi ve daha sonra hapse atıldı, ancak yolsuzluk ve diğer suçlamalar, haleflerinin çoğunun şartlarını gölgeledi.
ABD Büyükelçisi olarak görev yapmış emekli bir kariyer diplomatı olan Michael McKinley, Peru’nun onlarca yıldır askeri yönetim, demokrasi ve otoriterlik arasında geçiş yaparak “ezici siyasi U dönüşleri” yaşadığını ve siyasi partilerin kaba işlemciliğin ötesinde gelişme ve olgunlaşma şansının çok az olduğunu söyledi. 2007’den 2010’a kadar Lima’da.
McKinley, 1980’de sivil yönetimin geri dönüşüne atıfta bulunarak, “Demokrasi Peru’ya zayıf kurumların sırtında… hiçbir zaman birleşmeyen siyasi partilerle geri döndü” dedi.
Bugün McKinley, “kongrelerin başkanlara meydan okuma havasında olduğu bir sisteminiz var… [is] kaslarını esnetiyor.”
Uzmanlar, anlaşmazlığa ek olarak, ülkenin derin sosyal ve coğrafi bölünmelerinin de olduğunu belirtiyor: Lima ve kıyı bölgeleri, hükümetin son yıllardaki ihracata yönelik ekonomi politikalarından genel olarak yararlanırken, And Dağları’nın kırsal sakinleri – büyük bir Yerli nüfus dahil – fazla ilerleme görmedi.
COVID-19 salgını, dünyanın en yüksek ölüm oranlarından birini yaşayan ve uzun süredir emtia ihracatıyla sürdürülen bir ekonominin çökmesine tanık olan Peru’yu özellikle sert vurdu. Önemli bir maden ülkesi olan Peru, komşusu Şili’den sonra dünyanın en büyük ikinci bakır ihracatçısıdır.
Geniş kenarlı köylü şapkası imza özelliği haline gelen And Dağları’ndan bir kırsal okul öğretmeni olan Castillo, ayrıcalıkları olmayanları savundu ve “Zengin bir ülkede artık fakir yok” sloganıyla koştu.
Mesajı, ekonominin tahminen %70’inin kayıt dışı olduğu bir ülkede yankı buldu – yani, insanların büyük bir çoğunluğu siyasi sisteme ne bağlı, ne de siyasi sistemden fayda sağlıyor ve genellikle ondan yabancılaşmış durumda. Başkanlığa aday olmadan önce ülke çapında çok az tanınan ve geniş bir siyasi parti tabanına sahip olmayan Castillo, pek çok insanın kendini dışlanmış hissettiği bir ülkede yabancı statüsünü vurguladı.
Lima Pasifik Üniversitesi’nde siyaset bilimi profesörü olan Cynthia Sanborn, “Herhangi bir istikrarın temelinde sosyal bir meydan okuma vardır” dedi.
Peru’nun siyasi parti yapısının, politikalar, inançlar ve hatta ideolojiden ziyade kişiliklere dayalı olduğunu, sandıkta “herkes için özgürlüğe” yol açabileceğini kaydetti.
Castillo, 18 başkanlık adayından oluşan baş döndürücü bir tablonun yer aldığı 2021 ulusal seçimlerinde en önde giden iki adaydan biri olarak ortaya çıktı. Castillo kalabalık alanda birinci oldu, ancak o ve ikinci – hapisteki eski başkanın kızı, yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya olan ve hapiste yatmış olan Keiko Fujimori – her biri oyların% 20’sinden azını aldı.
Castillo, ikinci tur seçimlerde az farkla kazanan olarak ortaya çıktı. Castillo’nun ülkeyi komünizm yoluna sokacağını defalarca ifade eden Keiko Fujimori, eski ABD Başkanı Trump’ın yanlış iddialarıyla karşılaştırmalar yaparak, zaferinin aldatıldığı konusunda ısrar etti.
Sanborn, “ileri görüşlü politikacılar” olmadan sistemin çok az şey başardığını belirtti. “Peru’nun hiçbir zaman asgari düzeyde istikrara sahip veya halkı temsil eden bir parti sistemi olmadı” dedi.
Castillo’nun seçildiği günden itibaren, birçok kişi onun beş yıllık görev süresini tamamlayacağından şüphe duyuyordu. Birçok düşmanı ve birkaç müttefiki vardı. Eleştirmenler, göreve geldiğinde, deneyim eksikliğinin ve genel beceriksizliğinin, görevini sona erdirmesine yardımcı olduğunu söylüyor. Onlarca bakan geldi geçti.
Peru sisteminin bir özelliği, 130 yasa koyucunun üçte ikisinin kabul etmesi halinde Kongre’nin bir başkanı “ahlaki yetersizlik” nedeniyle görevden almasına izin veren anayasal bir maddedir. Eleştirmenler, “ahlaki yetersizlik”in yasal tanımının son derece belirsiz olduğunu ve kuralın siyasi bir silah olarak kullanılmasına yol açtığını söylüyor – özellikle başkanların tipik olarak parti desteği temeli olmayan yeni gelenler olduğu siyasi bir bağlamda güçlü bir silah. Castillo, ahlaki yetersizlik maddesi kapsamında görevden alındı.
Virginia’daki George Mason Üniversitesi’nde siyaset bilimi ve Latin Amerika Çalışmaları profesörü olan Jo-Marie Burt, “Bu çok belirsiz bir madde, ancak Kongre’ye büyük miktarda güç veriyor” dedi. “Kongre, Peru’nun maruz kaldığı mutlak istikrarsızlık durumuna gerçekten katkıda bulundu.”
“Ahlaki yetersizlik” maddesi, Kasım 2020’de Kongre tarafından, devrilmesi şiddetli sokak protestolarına yol açan ve halefi Manuel Merino’nun hızlı bir şekilde istifasına yol açan Başkan Martín Vizcarra’yı suçlamak için de gündeme getirildi. Görevli bir başkan olan Francisco Sagasti daha sonra dümene geçti. Neredeyse bir hafta içinde ülkenin üçüncü cumhurbaşkanı oldu.
Geçen hafta görevden alınan Castillo, “isyan” suçlamasıyla tutuklandı ve bir karakola götürüldü ve burada bir sehpanın önünde, üzerinde bir Çin ejderhası olan bir dergiyi karıştırırken fotoğraflandı. Castillo en az üç oyuncuya katıldı olası cezai kovuşturmayla karşı karşıya kalan diğer eski Peru cumhurbaşkanları.
Castillo’nun temsilcileri herhangi bir yanlış yapmayı reddettiler. Tutuklanmadan önce, Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador ile Meksika’da siyasi sığınma hakkı elde etme olasılığı hakkında iletişime geçti.
Castillo’nun halefi Boluarte, 60, bir avukat ve politik bir acemi. Castillo’nun görev süresinin son 3½ yılını tamamlayıp bitiremeyeceğine dair şüpheler, onun Peru’nun ilk kadın başkanı olarak aniden ortaya çıkışını gölgede bırakmış gibiydi.
Kendisini ılımlı bir solcu olarak tanımlayan ve Kongre’yi feshetmeye çalıştığında Castillo’dan kopan yeni başkan, Peru’nun aşırı derecede kutuplaşmış siyasi ikliminin sivil söylemi engellediğini kabul ederek derhal “diyalog” ve “ulusal birlik” hükümetinin kurulması çağrısında bulundu. .
Boluarte ülkeye “Siyasi bir ateşkes istiyorum” dedi. “Son aylarda çok basit ama imkansız olan konuşmalar, diyaloglar, anlaşmalar yapmamız gerekiyor.”
Castillo’nun destekçileri, yasadışı olarak gördükleri, onun devrilmesine karşı protestoları sürdürme sözü verdiler. Diğerleri, görevden alınmasını desteklemek için sokaklara döküldü. Ancak birçok Perulu, ülkenin devam eden siyasi dramını vatandaşlarının ihtiyaçlarıyla çok az ilgisi olan bir yan gösteri olarak görüyor gibi görünüyor.
Başkentte bir muhasebeci ve bekar bir anne olan 50 yaşındaki Martha Ramírez, “Son birkaç yıl aynıydı: Birbiri ardına başkan” dedi. “Hepsi çalıyor ve sonunda kim gerçek güce sahip oluyor? En zengin. Çalışmalıyım. Tüm bunları düşünemiyorum. Kişinin sağlığı için kötü. … Kızıma ve eğitimine yardım etmeye odaklanmayı tercih ederim.”
Özel muhabir León, sırasıyla Washington ve Mexico City’den Lima ve Times personel yazarları Wilkinson ve McDonnell’den bildirdi..
Kaynak : https://www.latimes.com/world-nation/story/2022-12-11/in-peru-presidents-ouster-just-latest-manifestation-of-extreme-political-turmoil