Spirulina kısaca bir mavi-yeşil algtir ve kolayca üretilebilen Arthrospira bakterisinin toksik içermeyen bir türüdür.
Genel Etki ve Sonuçlar
Spirulina birkaç aktif bileşen içerir. Phycocyanobilin olarak bilinen ana madde, spirulina’nın %1’ini oluşturur. Bu bileşen, Nikotinamid adenin dinükleotit fosfat (NADPH) oksidaz olarak adlandırılan bir enzim kompleksini önlemek amacıyla vücuttaki bilirubin bileşenine benzemektedir. Spirulina, NADPH oksidazını inhibe ederek, güçlü antioksidan ve antienflamatuar etki sağlar.
Spirulina sık sık vegan beslenenler için protein ve B12 vitamini kaynağı olarak kullanılır. Spirulina %55-70 protein içermekle birlikte, araştırmalar B12 vitamini kaynağı açısından spirulinayı yeterli düzeyde bir destek olarak görmemektedir.
İnsanlar üzerindeki çalışmalarda spirulina’nın karaciğer yağlanmasını azaltabildiği ve kalbi koruduğu görülürken, aynı zamanda lipid ve glukoz metabolizmasını artırdığı düşünülmektedir.
Hayvanlar üzerindeki çalışmalarda oldukça ümit vericidir. Şöyle ki; spirulinanın, nörolojik hastalıklarda yaygın olarak kullanılan referans ilaçlarla benzer bir etki gücünün olduğu gösterilmiştir. Bu etkiler, aynı zamanda artrit ve bağışıklık sistemine kadar uzanır.
Nörolojik etkiler açısından spirulina hakkında insanlar üzerinde daha fazla bulguya ihtiyaç vardır. Hayvanlardaki bulgulara dayanarak, spirulina metabolik sorunlar için umut verici bir anti-oksidan ve ek besin olduğu söylenebilir.
Spesifik olarak birkaç temel noktayı ele aldığımızda;
- Kardiyovasküler sağlık: Hayvanlar üzerindeki araştırmalarda, spirulina’nın çok etkin bir şekilde vLDL ve LDL(kötü kolesterol) azaltan, aynı zamanda trigliserid üzerinde oldukça güçlü etkilere sahip HDL-C’yi arttıran etkileri görünmektedir. Metformin kadar güçlü olduğunu gösteren bu ön araştırmalara rağmen, bu etkiler karaciğer yağlanmasını düzeltmeye bağlı olabilir.Spirulina’nın izlenen standart dozlarda insanlarda lipoprotein profilini geliştirdiği görülmektedir ve kanıtlar yeterince çok olmasa da(örneğin hastalıklı kişilerde), spirulina’nın kardiyometabolik risk faktörlerinin iyileştirilmesinde oldukça güçlü olduğu görülmektedir.
- Mineral detoksifikasyonu: Diğer ajanlara bağlı olarak spirulina ağır metallerin yıkıcı zararlarını diğer ilaçlardan daha yüksek ya da benzer oranda azaltabilir. Ayrıca arsenik ile ilgili olarak detoks etkisi, insanlar üzerinde bir araştırmada teyit edilmiştir.
- Glukoz metabolizması: Toksin, diyet ya da genetik kaynaklı diyabetik modellerde spirulina oldukça koruyucu ve iyileştirici etkileri görünmektedir.
- Karaciğer Yağlanması: Farelerde, spirulina’nın karaciğerdeki yağ birikimini azaltmak adına önleyici ve rehabilite edici olarak güçlü etkileri görülmüştür. İnsanlarda ise karaciğer yağlanması konusunda, orta derecede güçlü kanıtlarda ama yine de güvenilir boyutta olumlu etkileri olduğu söylenebilir.
- Kas performansı: Spirulina’nın birçok kez sağlıklı insanlarda pratik dozlarda tüketildiğinde egzersiz dayanıklılık performansını arttırdığı görülmüştür.
Spirulina’nın etkilerini inceleyen çalışmalarda kullanılan spirulina dozu büyük ölçüde değişir. Genel olarak günde 1-8g tüketildiği taktirde olumlu etkileri görülmektedir.
– Kolesterol için günde 1-8g etkili olabilir
– Kas performansı için günde 2-7.5g doz kullanılmıştır.
– Kan şekeri kontrolü için günde 2g ile çok hafif etkiler görülmüş.
– Kan basıncı günde 3,5-4,5 gr dozlarda etkilenebilir.
– Karaciğer yağlanmasına olan etkileri günde 4.5g dozda görülmüştür.
Yukarıdaki dozlara bakarak günlük kullanım için önerilen dozajın 2000 ila 3000 miligram arasında olduğunu söyleyebiliriz. Bu seviyenin ötesinde kullanımın yararları net olmadığı gibi, yukarıda belirtilen en yüksek dozları aşmanız tavsiye edilmez.
Yazar Görüşü: Spirulinanın genel sağlık anlamında karaciğere, kalbe, glukoz metabolizmasına ve depresyon gibi nörolojik durumlara iyi geldiği iddiaları güçlü görünüyor ancak bu konuda araştırmaların sürmekte olduğunu unutmamak lazım. Özellikle de bu olumlu sonuçlar hayvanlar üzerinde hayli umut verici, insanlar için de kullanılan dozaj ve süre elde edilen sonuçlar üzerinde hayli etkili.
Güvenilirlik açısından spirulina önerilen dozlarda kullanımı güvenlidir. Ancak kötü koşullarda yetişen spirulina’ya toksik metaller veya zararlı bakteriler bulaşmış içerebilir. Bu yüzden spirulina takviyesi satın alırken kaliteli ve onaylı bir ürünü tercih etmeye çalışın.