Afet Sonrası
Kimyasal Tehdit Sonrasında:
Sağlık problemlerini en aza indirmek için kimyasal tehdide maruz kaldıktan sonra birkaç dakika içinde arındırma yapılması gerekmektedir. Yetkili kurumları dikkatle dinle ve dışarının güvenli olduğu bildirilmediği sürece sığındığın yerden çıkma. Kimyasal ajandan etkilenen bir kişi en kısa zamanda profesyonel tıbbi yardıma ihtiyaç duyar. Eğer bu yardıma kısa zamanda ulaşamayacağını düşünüyorsan kendini arındırdıktan sonra diğerlerinin arınmasına yardım et.
Arınma prosedürleri aşağıdaki gibidir:
- Kimyasal ajana maruz kalmış birinin arınmasına yardım ederken son derece dikkatli ol.
- Bütün giysilerini ve ayakkabılarını derhal çıkar. Baş üstünden çıkarılması gereken giysileri yüzüne temas etmesini engellemek için keserek ve dışa doğru katlayarak çıkar. Gözlüklerini ve lenslerini çıkar. Çıkardığın giysileri plastik poşet içerisine koy, ağzını kapatıp sonrasında yetkililere vermek üzere yaşam alanının dışında tut.
- Ellerini bol su ve sabunla yıka. Gözlerini bol su ile temizle.
- Yüzünü ve saçlarını sabunla yıka ve bol su ile durula.
- Vücudun kirlendiğini düşündüğün diğer bölgelerini de sabunlu su ile ıslatılmış bir havlu ile nazikçe (sürtmeden ve ovalamadan) temizle. Daha sonra temiz suyla durula.
- Temiz giysiler giy. Çekmece ve dolaplardaki giysilerin kirlenmemiş olma ihtimali yüksektir, bunları tercih et.
- En yakın sağlık kuruluşuna giderek profesyonel tıbbi yardım al.
- Kendin ya da aile üyelerinden biri hastalanırsa temkinli olmakta fayda var. Eğer belirtiler tarif edilenlere uyuyorsa ve ailen risk altında olduğu düşünülen grubun içindeyse derhal tıbbi yardım al.
- Eğer ilan edilmiş bir biyolojik acil durum ya da gelişen bir salgın varsa hastalığın bulaşabileceği kalabalıklardan uzak dur.
- Hastalığın yayılmaması için hijyen kurallarına ve temizliğe dikkat et.
- Radyo, televizyon veya diğer iletişim araçlarından yetkili makamlarca yapılacak açıklamaları takip ederek verilecek talimatlara uy.
- Panik yapma ve söylentilere inanma.
Belirtiler
Bir aile üyesi aşağıda sıralanan belirtilerinden birini veya daha fazlasını gösteriyorsa mümkünse onu diğer aile üyelerinden ayrı tut:
- 37.5 °C den yüksek vücut sıcaklığı
- Bulantı ve kusma
- Karın ağrısı
- İshal
- Solgun ya da kızarmış bir yüz
- Baş ağrısı
- Öksürük
- Kulak ağrısı
- Burun akıntısı
- Boğaz ağrısı
- Ciltte kaşıntı, kızarıklık, enfekesiyon
- Kırmızı ya da pembe gözler
- İştahsızlık
- Halsizlik
Hijyen
Eğer biri hastalandıysa hastalığın yayılmaması için hijyen kurallarına ve temizliğe dikkat et.
- Ellerini su ve sabunla sürekli olarak yıka.
- Gıdanı ve çatal, kaşık, bıçak, bardak gibi nesneleri diğerleriyle paylaşma.
- Öksürürken ya da hapşırırken ağzını ve burnunu kapa.
- Hasta kişinin hastalığı yaymaması için bir yüz maskesi takmasını sağla.
- Diğerlerini hastalıkla ve ne tür önlemlerin alınması gerektiğiyle ilgili bilgilendirmeye çalış.
Güvenli bir sığınak bulduktan sonra, sığınakta bulunanlardan radyoaktif maddeye maruz kalanları radyoaktif kirlilikten arındır. Temizlikten sonra radyoaktif kirliliğe maruz kalan elbise ve ayakkabıları bir poşete koyduktan sonra yaşam alanından uzak tut. Resmi makamlarca yapılacak olan sığınakları terk etmenin güvenli olduğu talimatından sonra medikal yardım ara.
Radyolojik Serpinti Silahlarından (RSS) kaynaklanan kirlilik, RSS’nin teknolojik olarak gelişmişliğine ve kullanılan klasik patlayıcının boyutuna, kullanılan radyoaktif maddeye, radyoaktif maddenin kalite ve miktarına, meteorolojik şartlara (birincil olarak rüzgâr ve yağışa) bağlı olarak geniş alanları etkiler.
Radyolojik serpinti olayından sonra aşağıdaki ek talimatları takip et:
- Kitlesel iletişim araçlarından resmi açıklamaları takip edip korunaklı ya da tahliye edilmesi gereken bir bölgede olup olmadığınızı öğren.
- Hiçbir nedenle radyolojik serpinti olay bölgesine geri dönme ya da bölgeyi ziyaret etme.
Nükleer Bir Patlamadan Sonra:
Nükleer silahın yol açacağı serpintinin miktarı, silahın boyutuna ve yerden ne kadar yükseklikte patladığına bağlıdır. Yüksek radyasyon dozlarının olduğu bölgelerin bir aya kadar kapatılması gerekebilir. En şiddetli serpinti, tesir alanı ya da rüzgar yönünde sınırlıdır ve serpintinin % 80’i ilk 24 saat içinde gerçekleşir. Çoğu alanda etkilenen birçok insanın tesir alanı dışına çıkmasına izin verilmelidir ve eğer gerekli görülürse tesir alanına yakın diğer alanlar da boşaltılmalıdır.
Eve Dönüş
Eve dönüşte dikkate alınması gerekenler:
- Kitlesel iletişim kaynaklarından (radyo, TV vs.) ne yapılması, nereye gidilmesi ve nerelerin boşaltılması gerektiğine dair haberleri takip et.
- Kirliliğe maruz kalan alanlardan uzak dur. “DİKKAT! RADYASYON TEHLİKESİ”, “DİKKAT! RADYASYON ALANI”, “DİKKAT! RADYOAKTİF MADDE BULAŞMA TEHLİKESİ” uyarı işareti bulunan bölgelerden uzak dur.