Birçoğumuz için düşünmek bir miktar rahatsız edicidir. Mümkün olduğunca düşünmekten kaçınmaya çalışırız. Örneğin insanlara şunu sordum: Dünya’nın Güneş etrafında dolanması ne kadar sürer? […] Ya da binlerce üniversite öğrencisine sorulan şu soruya bakalım: Bir oyuncakçıya girdiniz, bir oyuncak beysbol sopası ve bir oyuncak top var. İkisi birlikte 1 dolar 10 sent tutuyor ve beysbol sopası toptan 1 dolar daha pahalı. Topun fiyatı ne kadardır?
[…]
Bu soruların anahtar noktası zor olmaları değil. Bu insanlardan herhangi biri isteseler cevaplarını hızlı bir şekilde kontrol edebilirlerdi. Önemli nokta ise, kontrol etmiyorlar. Çünkü düşünmek rahatsız edici bir işlem. Düşünmek çaba gerektirir. […] Bu örneklerin beynimizin temel çalışma prensiplerine göre hepimizin düşünce sistemindeki kör noktaları açığa çıkardığını düşünüyorum.
Beynin nasıl çalıştığını modellemenin bir yolu şudur: Çalışmakta olan iki sistem var. Psikologlar bunlara birinci sistem ve ikinci sistem diyorlar. Ama belki bunları birer karakter olarak düşünmek daha faydalı olur.
Hızlı düşünmenin ve harekete geçebilmenin evrimsel avantajları olduğu açık. Hem daha az enerji harcamamızı sağlıyor, hem de uzun uzun düşünmeye vaktimizin olmayacağı, kısa sürede olup bitecek olaylara tepki verebilmemizi sağlıyor. Ancak aynı mekanizma birçok konuda yanlış (veya belki neredeyse doğru) yargılara varmamıza neden oluyor.
Veritasium kanalından Derek bu videosunda beynimizin işte bu iki farklı çalışma sistemini ve nedenlerini inceliyor.
İyi seyirler…