İster birinci sınıfa ders veriyor olun, ister üniversite öğrencilerine; onlara, seslerini çok fazla duyurabildikleri, birbirleriyle sıklıkla etkileşime geçebildikleri ve karar alma fırsatlarının olduğu bir öğrenme alanı yaratma konusunda ne durumda olduğunuz hakkında düşünmek için mutlaka zaman ayırın.
Rehber Sorular
Öğrencileriniz için tasarladığınız öğrenme ortamı üzerine düşünmek için şu soruları kullanabilirsiniz:
Öğrenciler hangi yollarla kendilerine saygı gösterildiğini, değer verildiğini ve bütün bir grubun parçası olduklarını hissediyorlar?
Öğrenciler hangi yollarla sınıflarını sahipleniyorlar? Kaynaklarla, ortamla ya da zamanın kullanımıyla ilgili hiç karar alıyorlar mı? Ne zaman? Ne sıklıkta?
Kendi öğrenmelerinde söz sahibi oluyorlar mı? Projeler, ödevler ve grup çalışmalarındaki çalışma arkadaşları ile ilgili seçim hakları ve seçenekleri var mı?
Öğrenciler ne zaman kim olduklarını, düşüncelerini ve fikirlerini ifade etme konusunda kendilerini rahat hissediyorlar? Ne zaman rahat hissedemiyorlar?
Ne zaman öğrencilerinizin ihtiyaçları hakkında araştırma yapar ve bilgi toplarsınız? Bunu ne sıklıkta yaparsınız? Ne sıklıkta ne anladıklarını kontrol edersiniz ve sonra dersi buna göre ayarlarsınız?
Sıralar nasıl düzenlenmiş? Öğrenciler birbirlerine doğru mu bakıyor? Sınıftaki arkadaşlarıyla birlikte seçim yapma şansları var mı?
Dersi anlatan kişi olarak, her derste “yayında” olduğum süre ne kadar? Bunun ne kadarı doğrudan öğretim? Bu ‘yönlendiren’ öğretmenlik tarzını, ‘kolaylaştıran’ öğretmenlik tarzına nasıl dönüştürebilirim?)
Öğretmenlik Rollerini Dengeleme
O halde, şu son soru hakkında konuşalım. Yani doğrudan yönlendirme ile kolaylaştırma arasındaki farkı. Farklı öğretme yaklaşımlarını ele aldığımızda, anahtar kelime dengedir. Eğitim araştırmacıları Grant Wiggins ve Jay McTighe, aşağıdaki üç öğretmenlik rolünü nasıl dengeledikleri üzerine düşünmeleri için bütün eğitimcilere bir çağrıda bulunuyor:
Rehberlik: ucu açık sorular sorma, Sokratik yöntem ve rehberli sorgulama
Doğrudan öğretim: gösterme, modelleme ve ders anlatma
Koçluk: geri bildirim, tartışmak için bir araya toplama ve rehberli uygulama
Bir rolün hangi ağırlıkta olması gerektiğine ya da bir diğerinin yeterli olup olmadığına nasıl karar vereceksiniz? Öğrencileriniz için nasıl öğreneceklerini tasarlarken, şunu daima aklınızda tutun: Öğrencinin anlam oluşturması ile öğretmenin rehberliği arasında sağlıklı bir denge olmalıdır.
Diğer bir deyişle, evet, onlara bir şeyler anlatmalısınız ve bir şeyleri nasıl yapmaları gerektiğini göstermelisiniz. Ama aynı zamanda, hedefi ya da notları ıskalasalar bile öğrencilerinizin keşfetmesine, deney ve uygulama yapmasına izin vermelisiniz. Eğitim araştırmaları bize tekrar ve tekrar şunu söylüyor: Bütün öğrenciler (küçük ya da büyük), zorlukları aşıp başarmak için zamana ihtiyaç duyarlar. Yeni bilgileri, fikirleri ve kavramları anlamlandırmak için ihtiyaç duydukları şey ise biraz koçluk, biraz rehberlik, ama biraz da bağımsızlıktır.