Tutuklamanın hukuka aykırı veya haksız olmadı durumunda tazminat ödenmesi bir insan hakkı olarak AY 19/9’da (AİHS 5/5’te) düzenlenmiştir. CMK 141-144’te koruma tedbirleri nedeniyle tazminat hükümlerine yer verilmiştir. Tutuklama nedeni ile tazminat istenmesi, tutuklamanın hukuka aykırı veya haksız olması sebeplerine dayanabilir. Buna göre;
Kişiler hukuka aykırı tutulama sebebiyle tazminat isteyebilirler.
Tutuklama Kanundaki hükümlere uygun olmakla birlikte çeşitli sebeplerle haksız olabilir. Buna göre;
Kişiler haksız tutuklama nedeni ile tazminat talebinde bulunabilirler.
Tazminat davası ağır ceza mahkemesinde görülmekte olup tazminat miktarı tazminat hukukunun genel prensipleri çerçevesinde
saptanacaktır (AY 19/9, 142/6).
Mülga CMUK’ta koruma tedbirleri nedeni ile tazminata yer verilmemiş olup bu konu 1964 yılında çıkarılan ve 5320 sayılı Kanunla ilga edilen 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkında Kanun’da düzenlenmişti. Bu düzenleme tazminat hukukunun prensiplerinin geçerli olmaması yönünden yetersizdi.