II. Çeviribilim Yaratıcı Çeviri Yarışması: Nankörce Çevirmek
1939-45 yılları arasında yaşanacak olan İkinci Dünya Savaşı’ndan kısa bir süre önce, Almanya’da iktidarda olan Naziler bir sanatı arındırma hareketi başlattılar. Tıpkı daha sonra, savaş sırasında toplumu yozlaşmış bireylerden arındırmak üzere harekete geçip gaz odaları kurdukları gibi, savaştan önce de toplumu yozlaşmış sanattan arındırmak üzere müzeleri temizlediler ve Alman Sanat Evi’ni (Haus der Deutschen Kunst) kurdular.
Bu sürecin simgesel olaylarından biri Alman Sanat Evi’nde düzenlenen ve daha sonra turneye çıkan Yozlaşmış Sanat Sergisi oldu. Bu sergide dönemin çağdaş, öncü-avangard eserleri yozlaşmış olarak sunuluyor, yozlaşmamış Alman örnekleriyle yanyana konularak karşılaştırılıyordu.
Adolf Hitler, Temmuz 1937’de Alman Sanat Evi’nde bu serginin açılışı sırasında bir konuşma yaptı. Genel olarak “Lider Büyük Alman Sanatı Sergisi’ni açtı” (“Der Führer eröffnet die Grosse Deutsche Kunstausstellung“) diye bilinen bu konuşma, Nazilerin modern ve çağdaş sanata yönelik genel yaklaşımını ve gerçek bir Alman sanatının nasıl olması gerektiğini dile getiriyordu.
Nazilerin sanat dergisi Die Kunst im Dritten Reich‘de (I, no. 7-8, Münih, Temmuz-Ağustos 1937, s. 47-61) yayımlanan bu konuşmanın Türkçede çevirisi yok. Tek İngilizce çevirisi Ilse Falk’a ait ve H. B. Chipp (ed.), Theories of Modern Art (Berkeley, CA ve Londra, 1968, s. 474-83) içinde yer alıyor; ayrıca Art in Theory adlı bir başka kitapta bu çeviriden alıntılar var.
Hitler İngilizceden düz bir çeviriyle, konuşmada şunu savunuyor:
“.. sanat sanatçı için yaratmaz, herkes gibi halk için yaratır.
Ve bundan sonra halkın bir kez daha kendi sanatının yargıcı olmaya davet edildiğini göreceğiz. …
Kimsenin yanlış hayallere kapılmasını istemem: Nasyonal-Sosyalizmin başlıca hedefi Alman Reich’ını, ve böylece Alman halkını ve onun yaşamını onun varoluşu için ölümcül ve yıkıcı olan bütün etkilerden kurtarmaktır. Bu hedefe bir günde ulaşılmasa da, er ya da geç tasfiye saatinin bu yozlaşmaya katılmış olan o fenomenler için çatacağı konusunda kuşku gölgesi bırakmam istemem.
Ama bu serginin açılışıyla birlikte Alman sanat budalalığına ve Alman kültürünün yıkılmasına son verilmiştir.
Bundan sonra kültürümüzdeki son çürüme öğelerine karşı dizginsiz bir saflaşma savaşı başlatacağız.”
Çeviribilim okurlarını Hitler’in, güncelliğini hiçbir şekilde yitirmeyen bu konuşmasını Türkçeye aktarmaya davet ediyor. Metnin çevirisi herhangi bir dilden, hatta metnin Google çevirisinden bile yapılabilir. Tam olarak, eksik olarak, birebir olarak, yorumlayarak, uyarlayarak, reddederek.. çevirmenin doğru çeviri yöntemi saydığı ve kısa bir şekilde açıkladığı her yöntemle, metin olarak ya da grafik olarak çevrilebilir. Çevirilerin değerlendirilmesinde sadece çevirinin özgün metnin ruhunu, günümüze kadar uzanan önemini aktarması, günümüzde okunmasını sağlaması, kısacası özgün ve yaratıcı olması göz önünde bulundurulacaktır. Bu çeviri tarzını “Nankörce Çevirmek” olarak adlandırıyoruz, çünkü eski ya da yeni bir Hitler’in yapılmasını istemeyeceği kadar nesnel ve nankör bir çeviri tarzı olacaktır bu.
1., 2. ve 3. olan çevirilerin sahibi olan çevirmenlerin ödülü bir yıllık Çeviribilim (matbu versiyon) aboneliği ve küçük bir sürpriz olacaktır. Çeviriler dergide matbu olarak yayımlanacaktır.
Son katılım tarihi 20 Şubat 2011‘dir (20 Mart 2011‘e uzatıldı). Çevirileri göndermek için adres: email@example.com ya da Posta Kutusu 1364, Sirkeci, İstanbul.
Özgün metin: http://bit.ly/hO3XCc
ya da PDF versiyon Hitlers Eröffnungsrede im Haus der Kunst, München 1937
Hitler’in 1938 yılında Time dergisinde yılın adamı seçilmesi için: http://www.scrapbookpages.com/DachauMemorial/TimeCover.html