Panik Atak Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?
Terappin Blog
05.08.2022 tarihinde oluşturdu.
Araba sürerken, alışveriş merkezinde, derin uykudayken veya bir iş toplantısının ortasındayken aniden gelen bunalmışlık hissi ile karşı karşıya kaldınız mı? Hiçbir tehlike altında olmasanız bile kendinizi tedirgin hissettiğiniz zamanlar oldu mu? Dakikalar içinde zirveye ulaşan bu duygularınız panik atak belirtileridir.
Panik Atak Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?
Araba sürerken, alışveriş merkezinde, derin uykudayken veya bir iş toplantısının ortasındayken aniden gelen bunalmışlık hissi ile karşı karşıya kaldınız mı?
Hiçbir tehlike altında olmasanız bile kendinizi tedirgin hissettiğiniz zamanlar oldu mu?
Dakikalar içinde zirveye ulaşan bu duygularınız panik atak belirtileridir.
Tehlikeli değillerdir, ancak tedavi olmadan daha da kötüleşebilirler.
En iyi online terapi hizmetini sunan Terappin ile hemen tanışın!
Panik Bozukluk Nedir?
Herkes belirli zamanlarda kaygı ve endişe duyguları yaşar. Stresli veya tehlikeli durumlara karşı geliştirdiğimiz doğal bir tepkidir.
Ancak bu bozukluğa sahip olan bir kişi, düzenli olarak veya herhangi bir zamanda, genellikle belirgin bir sebep olmaksızın endişe, stres ve gerginlik duygularına sahiptir.
Daha fazla bilgi için ‘Panik Atak Nedir? başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Nedenleri Nelerdir?
Birçok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi birden fazla nedene bağlı gelişebilir. Beyin ve sinir sistemi, korku ve kaygıyı nasıl algıladığınız ve bunlarla nasıl başa çıktığınızla ilgili kilit rol oynar.
Aşağıdaki durumlarda atak geçirme riskiniz artar:
- Yas gibi travmatik veya çok stresli bir yaşam deneyimi
- Bu durumu yaşamış yakın bir aile üyesine sahip olmak
- Beyindeki nörotransmitterlerin (kimyasal haberciler) dengesizliği
- Strese daha duyarlı veya olumsuz duygulara eğilimli mizaç
Tedavi edilmediği takdirde hayatınızın hemen her alanını etkileyebilir.
- Olası yan etkileri ve buna bağlı gelişebilecek olumsuzluklar:
- Araba kullanma veya evden çıkma korkusu gibi belirli fobilerin gelişimi
- Sağlık sorunları ve diğer tıbbi durumlar için sık tıbbi bakım
- Sosyal durumlardan kaçınma
Panik Atak Geçirdiğimi Nasıl Anlarım?
Belirtileri aniden görülürler. Ve belirtiler başladıktan sonra durdurmanın bir yolu yoktur. Genellikle bir atak başladıktan sonra 10 dakika içinde zirveye ulaşabilir. Kısa süre sonra ortadan kaybolur.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Göğüs ağrısı
- Titreme
- Boğulma veya boğulma hissi
- Nefes almada zorluk
- Kontrolü kaybetme korkusu
- Ölecekmişsin gibi hissetmek
- Yoğun korku hissi
- Mide bulantısı
- Yarış kalbi
- Terlemek
- Parmaklarda veya ayak parmaklarında karıncalanma veya uyuşma
- Titreme veya titreme
Fiziksel Olarak Vücudumuza Etkileri
Panik atak belirtileri kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı halinde görülebilir.
Bunlar dışında görülebilecek fiziksel etkiler şunlardır:
Merkezi Sinir Sistemi
Endişeli ve stresli hissettiğinizde beyniniz, bir tehdide yanıt vermenize yardımcı olmak için tasarlanmış adrenalin ve kortizol gibi hormonlar ve kimyasallarla sinir sisteminizi harekete geçirir.
Ara sıra meydana gelen yüksek stresli olaylar için faydalı olsa da, stres hormonlarına uzun süre maruz kalmak, uzun vadede fiziksel sağlığınıza daha fazla zarar verebilir. Örneğin, kortizole uzun süre maruz kalmak kilo alımına katkıda bulunabilir.
Bunun yanı sıra baş ağrısı, baş dönmesi ve depresyon gibi semptomların sıklığını artırabilir.
Kardiyovasküler Sistem
Hızlı kalp atışına, çarpıntıya ve göğüs ağrısına neden olabilir. Ayrıca yüksek tansiyon ve kalp hastalığı riskini de arttırır.
Boşaltım ve Sindirim Sistemleri
Karın ağrısı, mide bulantısı, ishal ve diğer sindirim sorunlarınız olabilir. İştahsızlık da oluşabilir.
Bağışıklık Sistemi
Kaç ya da savaş stres tepkinizi tetikleyebilir ve sisteminize adrenalin gibi bir hormon salgılayabilir. Kısa sürede nabzınızı ve solunum hızınızı artırır, böylece beyniniz daha fazla oksijen alabilir. Bu, sizi yoğun bir duruma uygun şekilde yanıt vermeye hazırlar. Bağışıklık sisteminiz kısa süreli bir destek bile alabilir. Gerginlik anı geçtiğinde vücudunuz normal işleyişine döner.
Ancak tekrar tekrar endişeli ve stresli hissediyorsanız veya uzun sürüyorsa, vücudunuz asla normal işleyişine dönmek için sinyal almaz. Bu, bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir ve sizi viral enfeksiyonlara ve sık görülen hastalıklara karşı daha savunmasız bırakabilir. Ayrıca, düzenli olarak yaptırdığınız aşılarınız bile işe yaramayabilir.
Çocuklarda ve Ergenlerde Görülmesinin Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir?
Her 8 çocuktan birinde görülebilmektedir. Ancak çocuklar kendilerini yetişkinler kadar iyi ifade edemedikleri için aileler bu durumu erken fark etmekte zorlanabilirler.
Çocuğunuzda aşağıdaki durumları uzun bir süre düzenli aralıklarla gözlemliyorsanız bir doktora danışmalısınız.
- Ani öfke patlamaları
- Sıkça tuvalete çıkma
- Nedensiz yere normalin üzerinde ağlamalar
- Sık sık hissedilen karın ağrısı
- Yoğun bir korku ve kaygı duygusu
- Anne-babadan bir an olsun ayrılamama ve okula gitmeyi reddetme
Gelişme döneminde sıkça görülen bu hastalık 11 yaş civarında ortaya çıkmaktadır. 13-15 yaş aralığında ise yaklaşık %25 oranında hafif ve orta düzeyde görülmektedir. Kız çocuklarında erkek çocuklarına kıyasla daha fazla gözlemlenir.
Maalesef panik atak belirtileri gözlemlenen çocukların yalnızca %20’si tedavi görmektedir. Oysaki bu durumu yaşayan ve tedavi edilmeyen çocuklar ve ergenlerin akademik başarıları oldukça düşmekte ve sosyal deneyimlerden mahrum kalmaktadırlar. Dahası bu durumun yoğunluğundan kurtulmak için madde kullanımına başvurdukları da gözlemlenmiştir.
Ergenlerde görülen ortak belirtiler ise şunlardır:
- Nefes darlığı
- Ürperme, sıcak basması, karıncalanma ve uyuşma
- Karın ağrısı ve mide bulantısı
- Uykuya dalmada güçlük çekmek
- Yoğun kaygı nedeniyle yeni bir işe başlayamama ya da var olan işi sürdürememe
- “ya…. olursa” gibi düşünceleri zihinden uzaklaştıramadığı için gerçekçi olmayan duygu durumlarının içinde olma
- Sakin kalmakta ve olayları kontrol etmekte güçlük çekme
Yetişkinlerde Görülmesinin Nedenleri ve Belirtileri
Her 10 kişiden biri ve belki de daha fazlası hayatlarının bir döneminde bu hastalığı yaşayabilir.
Semptomlar tipik olarak erken yetişkinlik döneminde, 18-25 yaş civarında ortaya çıkar.
Genetik ve biyolojik faktörler riskini artırabilir, ancak bilim adamları henüz herhangi bir spesifik gen veya kimyasal ile bir bağlantı tespit edemediler.
Bozukluk, çevresel streslerle karşı karşıya kaldığında gelişebilir. Örneğin, ilk bebeğe sahip olmak veya evden ayrılmak gibi önemli yaşam değişiklikleri güçlü tetikleyicilerdir. Fiziksel veya cinsel istismar öyküsü de riski artırabilir.
Bunların yanı sıra aşağıdaki durumlarda panik atak belirtilerinin tetikleyicisidir:
- Genetik faktörler
- Büyük stres veya yaşam değişiklikleri
- Kafein, tütün, alkol, eğlence amaçlı ilaçlar ve şekerli yiyecek ve içecekler
Ayrıca aşağıdakiler gibi diğer durumların bir belirtisi olabilir:
- Yaygın anksiyete bozukluğu
- Obsesif kompulsif bozukluk
- Travmatik stres bozukluğu sonrası
Belirtiler:
- Alkol, tütün veya diğer maddelerin sağlıksız kullanımı
- Agorafobi gibi fobiler
- Okulda veya işteki sorunlar
- Sosyal geri çekilme
- Sık tıbbi bakım gerektiren diğer sağlık sorunları
- Finansal zorluklar
- İntihar düşünceleri veya davranışları
Panik Atak Tanısı Nasıl Konur ve Nasıl Tedavi Edilir?
Saptamak için özel bir laboratuvar testi yoktur. Semptomlar kalp krizine çok benzeyebileceğinden, doktorunuz muhtemelen sizi muayene ederek ve diğer sağlık sorunlarını ekarte ederek başlayacaktır.
Belirtilerinize başka bir durum neden olmuyorsa ve iki kez veya daha fazla ya da rastgele atak geçirdiyseniz ve tekrarlama korkusu yaşıyorsanız, muhtemelen panik bozukluğunuz var demektir.
Doktorunuz sizi psikoterapiste sevk edebilir. Ya da aşağıdakileri önerebilir:
- Ataklara neden olan sağlıksız düşünce ve davranışları nasıl değiştireceğinizi öğrenmenize yardımcı olan ‘Bilişsel Davranışçı Terapi’ adı verilen bir tür konuşma terapisi
- Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) veya serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI'ler) gibi antidepresanlar
- Merkezi sinir sisteminizi etkileyen sakinleştiriciler olan benzodiazepinler (Bunlar uzun süre kullanılmaz çünkü onlara bağımlı olabilirsiniz.)
- Anksiyete önleyici ilaçlar (Benzodiazepinler gibi, bunlar kısa vadede daha iyi çalışır.)
- Kafeini azaltmak
- Düzenli egzersiz
- Alkolü sınırlamak
- Derin nefes egzersizleri