İngilizce öğreniyorsunuz. Aferin size!
Hangi tür İngilizce öğreniyorsunuz?
Eğer bu sorunun cevabını bilmiyorsanız , İngilizce aksanları hakkında biraz bilgi edinmek isteyebilirsiniz.
Aksanlar bir dilin belirli bölgelerde veya belirli insanlar arasında konuşulma biçimleridir.
Kendi dilinizi düşünün. Konuşma biçiminden birinin nereli olduğunu anlayabilir misiniz?
İngilizce’de de böyledir.
İngilizce’nin konuşulduğu birkaç ülke şunlardır: İngiltere, Amerika, Avustralya…hatta İrlanda ve birkaç ülkede daha anadili İngilizce olan insanlar vardır.
Bu ülkelerin içinde daha da fazla aksan mevcuttur.
New York’lu biriyle Texas’lı birinin konuşması birbirinden çok farklıdır!
Doğru İngilizce lehçeyi öğrenmek neden önemlidir?
İngilizce öğrenmeye karar verdiğinizde, nasıl öğreneceğinize de karar vermelisiniz. Bu dili “Friends” gibi bir Amerikan TV dizisinden mi British Council‘de sunulan eğitim materyallerinden mi öğrenmelisiniz? İlk başta farkı anlamasanız da seçiminiz büyük bir fark yaratabilir.
Farklı aksanlarda farklı
- Yazımlar
- Yaygın ifadeler
- konuşmada farklılıklar(telaffuzlar ve aksanlar) bulunur.
Bazen aynı şeyi kastetmek için tamamen farklı kelimeler bile kullanılabilir!
Bu seçimin ne kadar önemli olduğunu şimdi anlayabilirsiniz ama bu sefer de muhtemelen başka bir sorunuz var: Öğreneceğiniz aksanı nasıl seçeceksiniz?
Bir İngilizce aksanı seçmek
Bu tamamen neden İngilizce öğrendiğinize bağlı.
İngilizce konuşulan bir ülkeye taşınmayı veya orda eğitim almayı mı planlıyorsunuz? Anadili İngilizce olanların bulunduğu bir işe mi girmek istiyorsunuz? Ya da sadece online olarak İngilizce iletişim kurabilmek mi istiyorsunuz?
Neden İngilizce öğrenmek istediğiniz hakkında bir düşünün, işte o zaman bir aksan seçmek çok daha kolay olacaktır.
Eğer sadece Facebook’u veya Twitter’ı İngilizce olarak kullanmak istiyorsanız, istediğiniz aksanı öğrenebilirsiniz.Online olarak bakarsak pek farketmez (Hatta bazı anadili İngilizce olan insanlar, online olduklarında çok kötü İngilizce dilbilgisi ve telaffuzu kullanırlar!)
Ancak eğer İngiltere’deki işlere başvuruyorsanız, muhtemelen İngiliz telaffuzu ve yazımını öğrenmek istersiniz. Eğer İngiltere’nin hangi kısmına gitmek istediğinizi biliyorsanız, daha da güzel! Bu küçük ada ülkesinde çok fazla farklı aksan ve konuşma biçimi vardır.
İngilizce aksanları neden dinlemelisiniz?
Şansınıza, tüm dünyadaki insanların nasıl konuştuğuna dair bilgi edinebileceğiniz bir sürü farklı kaynak var. Konuşmanın farklı yollarını dinlemek çok enteresan, aynı zamanda çok da faydalı olabilir.
İşte nedeni:
- Eğer bir aksana henüz aşina değilseniz onu anlamak zor olabilir.
- İnsanların doğal konuşmalarını dinlemek size onların nasıl konuşmaları gerektiği yerine gerçekte nasıl konuştuklarını öğretir.
- Dünyanın çeşitli yerlerinden insanların farklı konuşma şekillerini dinlediğinizde İngilizce’yi konuşma şekliniz hakkında kendinizi daha iyi hissedersiniz.
Farklı İngilizce aksanlar ve lehçeler konusundaki yolculuğunuza başlamaya artık hazırsınız! Aksanları öğrenmekte size yardımcı olacak bazı harika websiteleri, TV şovları ve podcastler hakkında aşağıdaki önerileri lütfen okuyun.
Bir yandan aksanları dinleyip bir yandan da okumak isterseniz, FluentU‘da transkriptleri ile beraber harika bir film ve TV klipleri koleksiyonu bulabilirsiniz. FluentU, müzik videoları, film fragmanları, haberler ve ilham verici konuşmalar gibi gerçek dünyadan videoları alarak onları kişiselleştirilmiş dil öğrenme derslerine dönüştürür.
İngilizce aksanlarını online olarak öğrenmek için Websiteleri
International Dialects of English Archive (veya IDEA) tüm dünyadan elde edilen büyük bir kayıt arşivi olan bir websitesidir. IDEA’da, İngilizce’deki seslerin insanlar tarafından nasıl farklı telaffuz edilebileceğini duyabilmeniz adına insanların okuduğu kısa bir hikaye kaydedilmiştir.
IDEA’da insanların yaşadığı ülkeye, rezidansa (bir insanın yaşadığı yer), cinsiyete veya yaşa göre aksanlarını dinleyebilirsiniz. Her türden anadili İngilizce olan konuşmacıları dinleyebilirsiniz. Hatta bir insan bir yerde doğmuşsa ve sonra farklı bir yere taşınmışsa aksanı nasıl olur bunu bile dinleyebilirsiniz. Sitede bir gezinin ve insanların ne kadar harika bir şekilde İngilizce konuştuklarına şahit olun!
Dialect Blog, size Amerika’da İngiltere’de ve İrlanda’da yaşayan insanların nasıl konuştuğuna dair bir bakış sunar. İlginizi çeken belirli bir bölgeyi bulabilir ve orada hangi aksanın konuşulduğunu öğrenebilirsiniz.
Dilbilimle ilgilenmeyen birisi için açıklamaları anlamak biraz zor olabilir ancak her bir aksanı farklı kılan unsurları keşfedilmek adına burası harika bir sitedir.
Örneğin, Yeni İngiltere(Amerika’nın kuzeydoğu eyaletleri) bölgesindeki insanların kelimelerin sonundaki “r” sesini genelde telaffuz etmediklerini öğrenebilirsiniz. Bu yüzden “car” (araba) dediklerinde daha çok “cah” sesine benzer bir ses çıkar.
Blogda ayrıca kullanımdaki aksanlara dair örneklerin linkleri de var, böylece tüm aksanlar arasındaki farkları da duyabilirsiniz.
British Library ülkenin farklı kısımlarından kayıtları içeren harika bir koleksiyon sunuyor. Her bir kayıtta insanlar, normalde konuştukları gibi konuşuyor bu yüzden de gündelik konuşmalarda duyduğunuz ifadeleri duyuyorsunuz.
Ek olarak, her bir kayıtta o aksanı diğerlerinden farklı kılan şeyler açıklanıyor. Bu yüzden eğer ne dinlediğinizden emin değilseniz, açıklamalar konuşma farklılıklarını anlamanıza yardımcı olur.
Eğer Amerikan veya Avustralya aksanlarına daha çok meraklıysanız, Speech and Accent Archive sitesinde onları bulabilirsiniz. Burada bir ifadenin dünyadaki birçok farklı aksana sahip insan tarafından seslendirilmesini bulabilirsiniz.
Şimdiye kadar hep anadili İngilizce olanların İngilizce konuşma şekillerini dinlediniz. Ancak İngilizce’yi ikinci dil olarak öğrenen insanlara ne demeli? Nasıl İngilizce konuştuğunuz nereli olduğunuz kadar şu an nerede yaşadığınıza da bağlıdır.
LibriVox‘daki “Celebration of Dialects and Accents”(Aksan ve lehçelerin kutlaması) bir metni okuyan 35 farklı sesten oluşan bir koleksiyondur. Farklı aksanlara sahip insanların İngilizce konuşmalarını dinlemenizi sağlar. Birçok ülkeden anadili İngilizce olan insanların konuşmalarını dinlerken aynı zamanda İngilizce öğrenen insanların da aksanlarını dinleyebilirsiniz.
İngilizce bir Germen dilidir—Germanik dil grubunun bir parçasıdır. Diğer Germanik diller, Almanca, Flemenkçe ve Yahudi Almancasıdır. Sound Comparison sitesiİngilizce’nin diğer Germanik dillerle benzerlikleri ve farklılıklarının gösterildiği eğlenceli bir websitesidir.
Bu kadar yakın diller arasında bir kelimenin kulağa nasıl farklı gelebileceğini duymak ilginçtir. Bir kelime seçin. Sonra o kelimenin o bölgede yaşayan biri tarafından nasıl telaffuz edildiğini duymak için Ses Karşılaştırma haritasında bir balon üzerinde hareket edin. Kulağınıza farklı gelebilir ancak benzerlikleri de duyabilirsiniz belki?
TV şovlarındaki ve filmlerdeki İngilizce aksanları
Yukarıdaki websiteleri sizin farklı aksanları duymanıza yardımcı olur ancak kısa örneklerle sınırlıdır. Eğer doğal olarak kullanılan aksanı duymayı gerçekten istiyorsanız, ilgilendiğiniz bölgeden olan TV şovlarını ve filmleri izlemeyi deneyin.
“Friends” (yukarıda bahsettiğimiz gibi) New York aksanı açısından iyidir. “30 Rock” şovundaki Nancy Donovan’ın Boston aksanı vardır. New York ve Boston aksanları esasında birbirine çok yakındır ancak telaffuzları birbirinden çok farklıdır!
TV Tropes‘da farklı Amerikan aksanı olan şovların ve filmlerin bir listesini bulabilirsiniz.
Düzgün İngiliz aksanı duyabilmeniz için “Downton Abbey” harikadır. Farklılıkların sadece lokasyondan değil aynı zamanda sosyal statüden(ne kadar para kazandığınız ve ne tür bir işte çalıştığınız) de kaynaklandığı farkedebilirsiniz.
Günümüzden bir dizi olan “The IT Crowd,” daha da iyidir. Bu dizide daha gerçekçi ve modern bir konuşma dili ve farklı aksanlar vardır. (Örneğin, karakterlerden biri İrlandalıdır).
Birçok şovda farklı aksanların ve lehçelerin karışımı vardır. Örneğin “Lie To Me” adındaki harika dramdaki ana karakter İngilizdir.
Benzer bir şekilde yine mükemmel bir şov olan “Leverage” ‘da tüm dünyadan karakterler vardır. Bu dizide, Güney Amerikalı aksanından İngiliz aksanına kadar birçok aksan duyabilirsiniz.
Bazı aktörlerin sahte aksanlar kullandığını unutmayın. Bunun bir örneği Gillian Anderson’dır (X-Files ile meşhurdur). Aslında Amerikalıdır ancak “The Fall” adlı Netflix şovunda koyu bir İngiliz aksanı kullanır. Sahte aksanları taklit etmeye çalışmak eğlenceli olabilir. Anak eğer otantik(gerçek) bir aksan isterseniz, bir aktörün nereli olduğunu IMDb‘den kontrol edebilirsiniz.
Podcastler ve Sesli kitaplar
Eğer İngilizce öğrenmek için podcast veya sesli kitap dinliyorsanız, muhtemelen ilgilendiğiniz aksanı kullanan bir okuyucu bulursunuz.
Düzgün bir İngiliz aksanı duymak isterseniz, Stephen Fry tarafından seslendirilen kitapları dinleyebilirsiniz. Mükemmel bir Amerikalı anlatıcıdan dinlemek isterseniz, Ron McLarty’yi deneyin.Thomas Pynchon’un “Inherent Vice”(Gizli Kusur)’ını okumasını dinleyebilirsiniz.
Bazı sesli kitapların birden çok anlatıcısı vardır. Buna iyi bir örnek Philip Pullman’ın “The Golden Compass”(Altın Pusula)’idir. Bu sesli kitap yazar tarafından okunur ancak her bir karakterin dediğini seslendiren ayrı bir kişi de vardır.
Podcastler farklı aksanları dinlemeniz için başka bir harika yoldur. Podcastlerdeki konuşmalar daha doğal ve konuşma dilindedir. Avustralya aksanlarını dinlemek için,Oz Podcasts websitesini ziyaret edebilirsiniz. İngiliz podcastlerin bir listesi için ise, BritCaster‘a bir göz atın.
Podcastler hemen herşey hakkında olabilir o yüzden ilginizi çeken bir tanesini kolayca seçebilirsiniz. Belki de 99% Invisible‘daki gibi ilginç gerçekleri duymak hoşunuza gider. Veya atlar hakkında bir podcasti bile dinleyebilirsiniz. Hoşunuza gidebilecek mükemmel podcastlere ait birçok liste mevcut. Bunların bir tanesine Complex‘den, bir diğerine de Entertainment Weekly‘den bakabilirsiniz.
Artık tüm dünyada İngilizce’nin nasıl konuşulduğu hakkında çok daha fazla şey biliyorsunuz.
Hangi aksanı dinlemek daha çok ilginizi çeker?
Bu gönderiyi beğendiyseniz içimden bir his FluentU'ya bayılacağınızı söylüyor. FluentU, gerçek dünya videolarıyla İngilizce öğrenmenin en iyi yolu.