Yaşın Etkisi
Kadınlarda kalp hastalıkları riski yaşla birlikte artış gösterir. Kalp hastalıkları 40 yaş üzerindeki kadınlarda ve özellikle menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda önde gelen ölüm nedenlerindedir. Gelişmiş ülkelerde her yıl 400.000 kadın kalp hastalıkları nedeniyle ölüyor. Bu da yaklaşık olarak dakikada bir ölümdür.
Kadınlarda Kalp Hastalıkları Riski Neden Yaşla Birlikte Artış Gösterir?
Menopoz kadınların yaşamında normal bir aşamadır. Menopoz adet kanamaları durmadan önce veya durduktan sonra kadınlarda gözlemlenen bazı değişikliklerden oluşur. Menopoz dönemi yaklaştıkça, yumurtalıklar giderek daha az östrojen (dişi hormonu) üretmeye başlar. Bu durum, adet kanamalarında ve diğer fiziksel özelliklerde değişikliklere neden olur.
Menopozun en genel belirtileri arasında sıcak basmaları, gece terlemeler, duygusal değişiklikler ve vajinada değişiklikler (vajinal kuruma gibi) yer alır.
Menopoz doğal olarak genellikle 45-55 yaş arası kadınlarda gözlemlenir. Bununla birlikte östrojen üretimi yumurtalıkların cerrahi bir müdahaleyle alınırsa (tam histerektomi ameliyatı gibi) veya kadında erken menopoz durumu gözlemlenmesi halinde de azalabilir.
Menopozun Etkisi
Neden Kalp Hastalıkları Menopozla İlişkilendirilir?
Kadınlarda yaş ilerledikçe doğal östrojen hormonunun yok olması menopozdan sonra gözlemlenen kalp hastalıkları riskinin artmasına neden olabilir. Menopoz sonrası dönemde kalp hastalıkları riskini artıran diğer faktörler şunlardır:
- Kan damarlarının duvarlarında oluşan değişiklikler plak ve kan pıhtısı oluşumunu kolaylaştırır.
- Kandaki yağ oranındaki değişiklikler (LDL veya “kötü” kolesterol seviyesi artar ve HDL veya “iyi” kolesterol seviyesi düşer).
- Fibrinojen seviyesinde artış (kanda bulunan ve kan pıhtısının oluşumuna etki eden madde). Kandaki fibrinojen seviyesinin artması kalp hastalıkları ve inme riskiyle ilişkilendirilir çünkü bu madde kan pıhtısı oluşumunu kolaylaştırır, atardamarları daraltır ve kalbe giden kan akışını azaltır.
Menopoz Dönemindeki Kadınlar Kalp Hastalıkları Riskini Nasıl Azaltabilir?
İlk ve öncelikli olarak menopoz döneminden sonra “geleneksel” risk faktörleri üzerinde durulmalıdır. Bu dönemde kalp hastalıkları riskini düşürmek:
- Sigaradan uzak durun veya sigarayı bırakın.
- Kilo verin ve/veya ideal kilonuzu koruyun.
- Haftada 3-5 defa 30-40 dakika egzersiz yapın.
- Doymuş yağları (günlük miktar %7 az) ve trans yağları (margarin veya katı yağlar gibi kısmi hidrojenli yağlar) fazla miktarlarda içermeyen ve lif, tam tahıl, baklagiller (fasulye ve bezelye gibi) meyve, sebze, balık ve folik asit bakımından zengin gıdaları tüketin.
- Kalp krizi risk faktörleri olarak bilinen diyabet, yüksek kolesterol ve yüksek kan basıncı gibi tıbbi sorunları tedavi edin ve kontrol altına alın.
Hormon Replasman Tedavisi
Hormon Replasman (Yenileme) Tedavisi Kalp Hastalıkları Riskimi Azaltır Mı?
Uzun yıllar boyunca araştırmalar, menopoz süresince giderek azalan östrojen hormonunu yenileyen hormon yenileme tedavisinin kadınlarda kalp hastalıkları riskinin azaltabileceğini göstermişti.
Son zamanlarda kalp rahatsızlıkları bulunan kadınlar üzerinde yapılan çalışmalar 4 yılda bir hormon yenileme tedavisinin ardından hiçbir faydanın ortaya çıkmadığını gösterdi. Aslında veriler bazı hormon yenileme tedavisi türlerinin menopoz sonrası dönemdeki kadınlar için zararlı olabileceğini gösteriyor.
Uzmanlar menopoz sonrası dönemde bulunan kadınlarda kalp hastalıklarına karşı hormon yenileme tedavisini artık önermiyorlar.