13 Eylül 2005 01:00
Venezüella'da yeni bir kamulaştırma
Venezüella ordusu, hükümetin isteği üzerine Monagas kentinde faaliyeti durdurulmuş olan Heinz Ketçap fabrikasına el koydu. Venezüella Tarım Bakanı Antonio Albarran, fabrikanın yüzde 80'inin zaten işçilere ait olduğunu ve Heinz'in fabrikayı yasadışı yollarla ele geçirdiğini belirtti. Fabrika 10 yıla yakın bir zamandır faaliyet göstermiyordu. Venezüella hükümeti, batan ya da kapatılan fabrikaları kamulaştırarak yönetimini işçilere devrediyor. Devlet Başkanı Hugo Chavez hükümeti, bugüne dek yüzlerce kapatılmış fabrikaya yatırım yaptı. İncelemelerin ardından yeniden faalilyete konulan fabrikalar, işçilere devrediliyor. Venezüella'nın yeni sendika federasyonu, Ulusal Venezüella İşçileri Sendikası'nın (UNT) Koordinatörü Marcela Maspero, kapatılmış 800 fabrikanın tekrar faaliyete geçirilmesini planladıklarını söyledi. Maspero, hükümetin bu fabrikalara neden el koyduğunu da şöyle açıkladı: "Toplum ile işbirliği yaparak, bu işyerlerini devralıyoruz, çünkü ülkenin canlanma sürecinin fabrikaların kapatılmasıyla darbe almasını istemiyoruz." Maspero ayrıca, UNT'nin parlamentodan bu fabrikaları 'kamu malı' olarak ilan etmesini isteyeceklerini bunun da özel şirketlerin de devlete devredilmesinin önünü açağını kaydetti. Sendika yetkilisi böylece 20 bin işçinin işine devam edebileceğini söyledi. Kamulaştırma için geçerli sebepleri olduğunu açıklayan Maspero, "Promabrasa" fabrikası örneğini verdi. Mısır işleyen Promabrasa fabrikasının işçileri, UNT'ye gidip patronlarının kendilerine 6 aydır ücretlerini ödemediğini söyledi. Bunun üzerine Venezüella Çalışma Bakanı'nın bir inceleme başlattığını duyuran Maspero, yasal sürecin işlediğini kaydetti. Venezüella kanunlarına göre, bir fabrika meclis tarafından kamu malı ilan edildikten sonra, patronuna bedeli ödendikten sonra hükümet fabrikaya el koyabiliyor. Devlet Başkanı Chavez, el koyma uygulamasının işçi hükümet işbirliği ile yapılan bir uygulama olduğunu söyledi. Patron örgütü Conindustria'nın başkanı Juan Francisco Mejias ise hükümetin kamulaştırma konusunda 'yaptığı yanlışı' düzeltmesi gerektiğini öne sürdü.