Dünyanın farklı bölgelerinden Arabica kahvesi tükettiğinizde ve aralarındaki farkı tattığınızda, bu farkın çekirdeklerin içindeki genlerden kaynaklandığını düşünebilirsiniz.
Nature Communications dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre bu bir yanılgı. Genlerin farklı frekansları tatta belirleyici olsa da, frekanstaki bu farklılıklara yol açan esas unsur kromozomal mutasyonlar.
Mutasyon, Arabica için neden daha önemli?
Arabica, Robusta türü kahvenin aksine, “poliploidi” olarak bilinen bir olgu olan, her kromozomun ikiden fazla kopyasına sahiptir. Bu durum Arabica'nın diğer türlerle melezleşmesini zorlaştırır (genetik çeşitliliğin çoğu buradan gelir). Yani bu tür kahve çekirdeklerinin çeşitleri arasındaki ana varyasyon kaynağı mutasyondur. Bu mutasyonlar sabit bir oranda gerçekleşir.
Arabica, geçtiğimiz 50.000 yıl içinde Coffea canephora (Robusta) ve Coffea eugenioides adlı bir türün füzyonu yoluyla elde edildi. Varyasyonlar, bu olaydan bu yana kromozomlardaki mutasyonları açıklıyor. Bir dizi farklı Arabica çeşidini inceleyen araştırmacılar ise sadece tat farklılıkları değil, aynı zamanda hastalık direnci gibi işlevlerde de farklılıklar tespit etti.
Ayrıca Bourbon arabica çeşidinde olduğu gibi bazı durumlarda kromozomal yeniden düzenlemeler, ilave kromozom kopyaları, eksik kromozom parçaları (delesyonlar) ve bazı durumlarda tüm kromozomların bulunmadığını belirledi.
Endüstri bundan faydalanabilir mi?
Bu keşifler endüstri için son derece önemli olma potansiyeline sahip. Araştırma ekibinde yer alan Kassahun Tesfaye'ye göre genomun anlaşılması üreticilere, düşük kafein seviyeleri veya kahve pası gibi mantarlara karşı direnç için seçim yapmak gibi avantajlar sağlayabilir.
Araştırma ekibinde yer alan Bitki Genetikçisi Michele Morgante, "Farklı türlerdeki kromozomal sapmaların sıklığını arttırdığı bilinen, örneğin bitki hücrelerinin in vitro kültürlenmesi ve ardından tüm bitki rejenerasyonu gibi uygulamalar var.
Sektör, geliştirilmiş çeşitler elde etmek için başlangıç materyalini temsil edebilecek kromozom sapmalarına sahip çeşitleri/genotipleri arayan Arabica germplazmını tarayabilir. Ancak yukarıda açıklandığı gibi, türlerdeki genetik çeşitliliği artırmak ve kalite özelliklerini veya sürdürülebilirlik özelliklerini geliştirmek için yeni kromozom sapmalarını tetikleyen programlara da girebilir."
Germplasm, bitki ıslahı araştırma ve yetiştirme çalışmalarında kullanılan bitkiler, bitki parçaları veya tohumları tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Ancak sektörün kendisine göre bunu söylemek için henüz çok erken. Önemli kahve üreticileri arasında yer alan Nestlé, konuya ilişkin açıklamasında bu yeni çalışmanın pratikte bir etkisi olup olmayacağının henüz bilinmediğini, bununla birlikte genomun nasıl organize edildiğinin anlaşılmasındaki bir gelişmenin faydalı olabileceğini söyledi.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar Nature Communications dergisinde yayınlandı.