Bangladeş’te kötü çalışma koşullarını ve belirlenen yeni ücretleri ödemeyi reddeden patronları protesto eden binlerce tekstil işçisiyle polis arasında çatışma yaşandı. Dört işçi öldü yüzseksen beş kişi de yaralandı
Sahil kenti Chittagong, Dakka ve Narayanganj‘da yeni yasanın ve ücretlerin düşürülmesine karşı gösteri yapan hazır giyim işçileriyle polis arasındaki çatışmalarda dört kişi öldü, ellisi polis olmak üzere en az yüzseksenbeş kişi de yaralandı
Çatışmalar sırasında polis, işçileri dağıtmak için 600 civarında kauçuk mermi, 150 kutu gözyaşartıcı gaz kullandı, işçileri coplarla yaraladı. İşçiler de kendilerini korumak için taşlar, sopalar ve tuğlalarla karşılık verdiler.
Göstericiler 11 hazır giyim atölyesini, diğer fabrikaları ve yol kenarındaki binaları tahrip ederken, en az 5 araç yakıldı ve 90’ı tahrip edildi. Chittagong Havaalanı Karayolu, Dakka Havaalanı Karayolu ve Dakka-Sylhet Karayolu kapandı, trafik felç oldu. Yolların bloke olmasından binlerce insan etkilendi.
Sabahki çatışmalar, tüm Chittagong Serbest Bölgesi’ni (CEPZ), faaliyetini durdurmak zorunda bıraktı. CEPZ’de toplam 150.000 işçi istihdam eden 4.000 kadar atölye ve fabrika olduğu belirtiliyor.
Polis, otuzu liman kenti Chittagong’tan olmak üzere elli kişiyi tutukladı. Konfeksiyon işçileriyle polis arasındaki çatışmalar sırasında, biri çekçekçi olmak üzere dört kişi öldü, yirmibeşi polis, üçü gazeteci olmak üzere altmış kişi yaralandı.
Bir tanık, CEPZ Serbest Bölgesi’nin sabah saat 08:30’dan bu yana yaklaşık beş saat boyunca bir savaş alanı görünümünde olduğunu, Koreli bir giyim fabrikasının işçilerinin ücretlerinin ödememesi üzerine huzursuzluk içindeki konfeksiyon işçilerinin birkaç saat boyunca zaman zaman polisle çatıştıklarını söyledi. Yetkililer, CEPZ’dekiKoreli Youngone Firması‘nın Cumartesi günü 11 ünitesini belirsiz bir tarihe kadar kapattığını söylediler.
Yetkililerin fabrikanın kapanacağı yönündeki kararını bilmeyen bu fabrikanın yaklaşık 10 bin işçisi, sabah işe gittiklerinde fabrikanın kapalı olduğunu gördüler. Fabrikanın anakapısına yığılıp kapıyı açmaya çalıştılar, ardından kapıyı kırıp pencereleri yerlerinden söktüler. Bir süre sonra onlara diğer tekstil işçileri de katıldı.
Chittagong’daki Double-Mooring Bölgesi‘nin komiser yardımcısı Tanvir Arafat, çatışmanın sabah saat 08:30’da farklı fabrikalardan binlerce işçinin CEPZ’in anagirişi yakınlarındaki Havaalanı Yolu’nu bloke etmeye yönelmeleri üzerine polisin barikat kurmaya başladığında çıktığını söyledi
Chittagong Sanayi Polisi kıdemli müdür yardımcısı Rezaul Mesud, Daily Starmuhabirine, 519 mermi ve 96 kutu gözyaşartıcı gaz kullandıklarını söyledi. Ayrıca isyancı işçilerin de bir otobüs ile motosikleti yaktıklarını, ulaşım durduğunda 11 konfeksiyon fabrikası ve yol kenarındaki 20 bina önündeki 30 aracı tahrip ettiklerini, bu yüzden 30 kişinin gözaltına alındığını da sözlerine ekledi.
Çatışmalar nedeniyle Chittagong’da bulunan 300’e yakın konfeksiyon atölyesi ve hazır giyim fabrikasının kapatıldığı bildirildi.
Bangladeş’te geçtiğimiz aylarda çıkan düzenlemeye göre aylık asgari maaş 23$ dan 43$ a çıkartılmış, ve bu uygulamanın 1 Aralık 2010 tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilmişti. Ancak aralarında H&M, Walmart, Marks and Spencer ve Tesco ‘nun da bulunduğu firmalar için üretim yapan fabrikaların bazılarının bu zammı uygulamadıkları iddia ediliyor. Bu zam, son 16 yılda Bangladaş’de asgari maaşa yapılan sadece 3. zam. En son zam 2006, ondan önceki de 1994’te yapılmıştı.
Nasa Grup Abdullah’ın Genel Müdürü ve Yöneticisi Saiful, huzursuzluğun yabancılar tarafından kışkırtıldığını iddia etti. “İsyancı” işçilerle görüştüğünü ve ücretlerini yeni ödeme skalasına göre verecekleri güvencesi verdi.
Bangladeş 2009 verilerine göre Çin ve Türkiye’nin ardından Dünya’nın en büyük 3. tekstil ihracatçısı durumunda. Yaklaşık 3,5 milyon işçi istihdam eden sektör ülkenin 15,5 milyar $ değerindeki toplam ihracatının da %80’ini oluşturuyor.
(Alınteri, Financial Times, Yeşil Gazete)