Amaç: Proteinlerin yapısında var olan pcptid bağının bakır iyonları ile kompleks oluşturma özelliğine dayanarak protein varlığının gösterilmesidir.
Materyal: Protein çözeltisi, glisin, üre, reaktif bakır sülfat -CuSO4, sodyum potasyum tartarat, potasyum iyodür-KI ve sodyum hidroksit-NAOH içerir.
Metod:
1.) Bölüm: 3 deney tüpü alınır. Birinci tüpe 4 damla protein, ikinci tüpe 4 damla glisin, üçüncü tüpe 4 damla su konur. Üzerlerine dörder damla biüret reaktifi ilave edilir. 1. tüpte mor renkli kompleks oluşur. 2. ve 3. tüplerde Biüret reaktifinin mavi rengi değişmez.
2.) Bölüm:İki deney tüpü alınır. 1. tüpe az miktarda üre ve 8 damla su konur. 2. tüpe üre konur ve bu tüp kuru kuruya amonyak kokusu duyuncaya kadar ısıtılır. Sonra 8 damla su ilave edilir. Ardından her iki tüpe 8 damla Biüret reaktifinden damlatılır. 1. tüpte Biüret reaktifinin mavi rengi değişmez. 2. tüpte mor renkli kompleks oluşur.
Sonuç ve tartışma: iki molekül üreden bir molekül amonyak ve biüret denilen yeni bir madde meydana gelir. Biüret yapısının önemli özelliği; amid bağın varlığıdır. Alkali ortamda bakır iyonları biüret yapının imino grubuna bağlanarak tipik menekşe rengi oluşumuna neden olur. Birbiriyle doğrudan ya da peptid bağı ile bağlanmış 2 karbonil grubu içeren tüm bileşikler, NaOH ve seyreltik CuSO4 çözeltileri ile karıştırılırlarsa menekşe renk gösterirler. Bakır iyonlarının protein amid bağı ile tepkimeye girmesi durumunda da benzer kompleks oluşmaktadır. Amino asidler ise Biüret reaksiyonunu vermezler.
Uygulamanın birinci bölümünde protein içeren tüpte, proteinler ve peptidler biüret reaktifindeki Cu (+2) iyonları ile alkali ortamda mor renkli kompleks oluştururlar. Kompleksin oluşması için moleküler yapıda en azından iki peptid bağı bulunmalıdır. Bu nedenle bu peptidler bu tepkimeyi vermezler. Amino asitler de biüretle tepkime vermezler. Bu nedenle glisin bulunan tüpe ilave edilen biüret reaktifinin rengi değişmez, ancak histidin amino asidi yapısı nedeni ile biüret reaktifi ile pozitif sonuç verebilir.
Uygulamanın 2. bölümünde, birinci tüpte suda çözünmüş üre vardır. Bu madde biüret reaktifi ile tepkimeye girmediğinden reaktifin rengi değişmez. İkinci tüpte ise üre önce kuru kuruya ısıtıldığından, 2 molekül üreden 1 molekül amonyak ayrılmış ve 1 molekül biüret oluşmuştur. Bu madde de proteinler ve peptidler gibi alkali ortamda bakır iyonları ile tipik mor renkli kompleksi oluşturur. Biüret tepkimesi biyolojik materyalde proteinlerin varlığını göstermede yaygın olarak kullanılır. Bu tepkime, ayrıca serum proteinlerinin miktar tayininde de kullanılmaktadır.