1 1/27 Türkiye de Öğrenci Yerleşimi Tayfun Sönmez Prof. Dr., Boston College Sunumun Kaynağı: Balinski & Sönmez (JET 1999)
2 2/27 İki-Taraflı Eşleştirme Pazarları & Öğrenci Yerleşimi İki-Taraflı Eşleştirme Pazarları (Gale & Shapley 1962) İki-Taraflı Eşleştirme Pazarlarını modeller. Örnek: ABD de hastane ve internlerin eşleştirilmesi Bu modelde her iki taraf elemanları (potansiyel olarak stratejik davranabilen) bireyler olarak kabul edilir. Öğrenci Yerleşimi (Balinski & Sönmez 1999) Okullara merkezi öğrenci yerleşimini modeller. Örnek: ÖSYM sistemi ile üniversitelere yerleştirme Sadece öğrenciler (potansiyel olarak stratejik davranabilen) bireyler olarak kabul edilir. Okullar ise kısıtlı eğitim kaynakları olarak kabul edilir. Okullarda yerleştirme önceliği merkezi sınav ile belirlenir. Bu model, belli bir adalet kriteri altında, iki-taraflı eşleştirme modeline matematiksel olarak denktir.
3 3/27 Öğrenci Yerleşimi: Model Öğrenci yerleşimi problemi asağıdaki öğelerden oluşur: I = {i 1,..., i n } bir küme öğrenci C = {c 1,..., c m } bir küme üniversite bölümü (veya okul) R = (R i1,..., R in ) öğrencilerin tercihleri q = (q 1,..., q m ) okulların kapasiteleri T = {t 1,..., t k } puan türlerinin listesi f = (f i 1,..., f in ) öğrencilerin puanları t : C T okulların ait oldugu puan türünü gösteren fonksiyon
4 4/27 Öğrenci Yerleşimi: Model Burada c okulunun kapasitesi (yani pozisyon sayısı) q c ile, i öğrencisinin tercih sırası R i ile, i öğrencisinin her puan dalındaki skoru f i = (f i t 1,..., f i t k ) vektörü ile, ve her okulun ait olduğu puan türü t fonksiyonu ile ifade edilmektedir.
5 5/27 Öğrencilerin Okullara Yerleştirilmesi Tanım: Matematiksel olarak öğrenci yerleşimi: her öğrenciye ya bir bölüm tahsis eden ya da onu açıkta bırakan, bunu yaparken bölümlerin kapasitelerini göz önüne alan, öğrenci kümesinden okul kümesine bir fonksiyondur. µ(i) = : i öğrencisinin açıkta kaldığını ifade eder Tanım: Bir öğrenci yerleşimi mekanizması (ya da kısa ifadesi ile bir mekanizma), her öğrenci yerleşimi problemi için bir öğrenci yerleşimi seçen matematiksel bir fonksiyondur.
6 6/27 Adil Yerleşim Tanım: Bir öğrenci yerleşiminin adil olması için gerekli olan koşul hiç bir öğrencinin kendisinden düşük puanlı bir öğrenciye kendine tahsis edilenden daha yüksek sırada tercih ettiği bir bölümü kaybetmemesidir. Bu kriter öğrenci sıralamalarının merkezi sınavla belirlenmesi sebebi ile Turkiye için olmazsa-olmaz niteliğinde bir kriterdir. Tanım: Bir mekanizmanın adil olması, o mekanizmanın her zaman adil öğrenci yerleşimi seçmesi anlamına gelir.
7 7/27 Tek Puan Türünün Olduğu Basit Durum Türkiye den Örnek: SBS sınavı ile orta öğretim kurumlarına öğrenci yerleştirilmesi. Tanım: Tek bir başarı sıralaması olduğunda, basit sıralı yerleştirme metodu sıralamanın başındaki öğrenciye ilk tercihini tahsis eder, ikinci sıradaki öğrenciye kalan pozisyonlar arasındaki ilk tercihini tahsis eder, ve yine bu şekilde bütün öğrencileri başarı sırasına göre takip ederek hala pozisyonu kalan en yüksek tercihlerine yerleştirir. Teorem (Balinski & Sönmez 1999): Tek bir öğrenci başarı sıralaması olduğu durumlarda basit sıralı yerleştirme metodu hem adil olup hem de Pareto verimlilik kriterini sağlayan tek mekanizmadır.
8 7/27 Tek Puan Türünün Olduğu Basit Durum Türkiye den Örnek: SBS sınavı ile orta öğretim kurumlarına öğrenci yerleştirilmesi. Tanım: Tek bir başarı sıralaması olduğunda, basit sıralı yerleştirme metodu sıralamanın başındaki öğrenciye ilk tercihini tahsis eder, ikinci sıradaki öğrenciye kalan pozisyonlar arasındaki ilk tercihini tahsis eder, ve yine bu şekilde bütün öğrencileri başarı sırasına göre takip ederek hala pozisyonu kalan en yüksek tercihlerine yerleştirir. Teorem (Balinski & Sönmez 1999): Tek bir öğrenci başarı sıralaması olduğu durumlarda basit sıralı yerleştirme metodu hem adil olup hem de Pareto verimlilik kriterini sağlayan tek mekanizmadır. İşin Özü: SBS sınavı ile orta öğretim kurumlarına öğrenci yerleştirilmesi gibi tek bir öğrenci başarı sıralaması olduğu durumlarda hangi mekanizmanın seçileceği son derece açıktir.
9 8/27 Diğer Kriterler Tanım: Bir öğrenci yerleşiminin bireysel açıdan rasyonel olması, hiç bir öğrencinin kendisine tahsis edilen bölümü açıkta kalmaya tercih etmemesi anlamına gelir. Diğer bir deyişle, bireysel açıdan rasyonel olmayan bir öğrenci yerleşimi, kimi öğrencinin açıkta kalsam daha iyiydi şeklinde nitelendireceği bir durumdur. Tanım: Bir öğrenci yerleşiminin israfsız olması ise, hiç bir öğrencinin boş pozisyonu kalan bir bolümü kendisine tahsis edilen bölüme tercih etmemesi anlamına gelir.
10 9/27 ÖSYM Mekanizması Aşama 1: Her puan türü için bu puan türündeki sıralamaları göz önüne alınarak öğrenciler yine bu puan türüne tabi olan bölümlere basit sıralı yerleştirme metodu kullanılarak geçici olarak yerlestirilir. Bu işlem her puan türü icin tekrar edilir. Bu prosedür henüz bu aşamada bir öğrenci yerleşimi vermeyebilir. Zira bir çok öğrencinin değişik puan türlerinden birden fazla bölüme geçici olarak yerleştirilmiş olması muhtemeldir. Bu durumu düzeltmek için öğrenci tercihleri aşağıdaki şekilde kısaltılır: Her oğrenci i için orjinali R i olan tercih sıralamasi öğrencinin geçici olarak yerleştirildiği en iyi bölümden sonra gelen bütün tercihleri atılacak şekilde kısaltılır. Hiç bir bölüme geçici olarak yerleştirilmeyen öğrencilerin tercih sıralamaları bu aşamada aynen kalır.
11 10/27 ÖSYM Mekanizması Aşama 1 (devam): i öğrencisinin bu asamada oluşan yeni (ya da aynı kalmış olan) tercih sıralamasına Ri 1 diyelim. Bütün öğrencilerin yeni tercih sıralamalarını da R 1 olarak belirtelim. Aşama k: R k tercih listesi birinci aşamada yapıldığı gibi, fakat bu sefer R k 1 tercih listesi kullanılarak oluşturulur. Algoritmanın sonuca ulaşması: Her aşamada bir veya daha fazla bölüme geçici olarak yerleştirilen öğrencilerin tercih sıralamaları kısaltılmaktadır. Hiç bir ögrencinin birden fazla tercihine yerleştirilmediği aşamada prosedür nihai öğrenci yerleşimine ulaşmış olur. Matematiksel olarak ϕ LYS olarak ifade edecegimiz ÖSYM mekanizması prosedür sonunda ulaşılan öğrenci yerleşimini seçer.
12 11/27 Örnek: Örnek: ÖSYM Mekanizmasının İşleyişi Öğrenciler = {Alp, Banu, Can, Derin, Elif} Bölümler = {c 1, c 2, c 3 } Bölüm kapasiteleri = (2, 1, 1) Puan Türleri = {MF, TM} t(c 1 ) = MF t(c 2 ) = t(c 3 ) = TM Öğrencilerin tercih sıralamaları ve MF, TM puan türlerinde puanları: R A : c 2 c 1 f A = (450, 450) R B : c 1 c 2 c 3 f B = (400, 300) R C : c 1 c 3 c 2 f C = (350, 350) R D : c 1 c 2 f D = (300, 400) R E : c 2 c 3 c 1 f E = (250, 250) Bu puanlar MF ve TM puan türlerinde aşağıdaki sıralamaları vermektedir: MF : A B C D E TM : A D C B E
13 Örnek: ÖSYM Mekanizmasının İşleyişi 12/27 Aşama 1: MF : A B C D E c 1 c 1 TM : A D C B E c 2 c 3 Birinci aşamada öğrenciler geçici olarak şu şekilde yerleştirilmiştir: ( ) ν 1 Alp Banu Can Derin Elif = c 1, c 2 c 1 c 3 Bir veya daha fazla bölüme geçici olarak yerleştirilen Alp, Banu, ve Can ın tercihleri aşağıdaki şekilde kısaltılır: RA 1 : RB 1 : R 1 C : c 2 c 1 c 1 c 3 Diğer öğrencilerin tercihleri aynen kalır: R 1 D = R D, and R 1 E = R E.
14 Örnek: ÖSYM Mekanizmasının İşleyişi 13/27 Aşama 2: Her iki puan türü için ayrı ayrı, kısaltılmış tercih sıralamaları R 1 i kullarak, basit sıralı yerleştirme metodunun sonucunu bulalım: MF : A B C D E c 1 c 1 TM : A D C B E c 2 c 3 İkinci aşamada öğrenciler geçici olarak şu şekilde yerleştirilmiştir: ( ) ν 2 Alp Banu Can Derin Elif = c 2 c 1 c 1, c 3 İki bölüme geçici olarak yerleştirilen Can ın tercihleri aşağıdaki şekilde kısaltılır: R 2 C : c 1 Diğer öğrencilerin tercihleri aynen kalır: R 2 A = R1 A, R2 B = R1 B, R2 D = R1 D, and R 2 E = R1 E.
15 Örnek: ÖSYM Mekanizmasının İşleyişi 14/27 Aşama 3: Her iki puan türü için ayrı ayrı, kısaltılmış tercih sıralamaları R 2 i kullarak, basit sıralı yerleştirme metodunun sonucunu bulalım: MF : A B C D E c 1 c 1 TM : A D C B E c 2 c 3 Üçüncü aşamada öğrenciler geçici olarak şu şekilde yerleştirilmiştir: ( ) ν 3 Alp Banu Can Derin Elif = c 2 c 1 c 1 c 3 Oluşan ν 3 sonucunun hiç bir öğrenciye birden fazla bölüm taksim etmemesi sebebi ile, yani diğer bir deyişle oluşan sonuç geçerli bir öğrenci yerleşimi olduğu için, algoritma bu aşamada sonuçlanır. ÖSYM mekanizmasının sonucu belirlenmiştir: ϕ LYS (R, f, q) = ν 3
16 15/27 Gecikmeli Kabul Mekanizması (Gale & Shapley 1962) Rakip Mekanizma: Öğrenci Teklifli Gecikmeli Kabul (ÖTGK) Mekanizması Aşama 1: Her öğrenci ilk tercihine başvuru yapar. Her bölüm gelen başvuruları puan sırasına göre değerlendirip, pozisyonlarını en yüksek puanlı başvurulara geçici olarak taksim eder (ve bu öğrencileri tutar). Pozisyon bittiği durumlarda, en düşük puanlı başvurular reddedilir. Aşama k: Bir önceki aşamada reddedilen her öğrenci bir sonraki tercihine başvuru yapar. Her bölüm yeni gelen başvuruları daha önceden geçici olarak tuttuğu başvurular ile beraber puan sırasına göre değerlendirip, pozisyonlarını en yüksek puanlı başvurulara geçici olarak taksim eder (ve bu öğrencileri tutar). Pozisyon bittiği durumlarda, en düşük puanlı başvurular reddedilir. Algoritmanın sonuca ulaşması: Hiç bir öğrencinin reddedilmediği ilk aşamada geçici olarak verilen pozisyonlar nihai sonuç olarak belirlenir ve taksim edilir.
17 16/27 Endişe Verici Bir Denklik Gale & Shapley (1962) makalesinde Gecikmeli Kabul Mekanizması nın öğrenciler yerine bölümlerin teklif verdigi bir varyantı da verilmistir. Bu mekanizmaya da Bölüm Teklifli Gecikmeli Kabul (BTGK) mekanizması diyelim. Teorem (Gale & Shapley 1962): Bütün adil, israfsız, ve bireysel açıdan rasyonel olan mekanizmalar içinde, BTGK mekanizması öğrencileri bu kriterleri sağlayacak şekilde yerleştirilebilecekleri en düşük tercihlerine yerlestiren bir mekanizmadır. Teorem (Balinski & Sönmez 1999): ÖSYM mekanizması = BTGK Türkiye Açısından Ne İfade Ettiği: Yukarıda verilen iki teorem ÖSYM mekanizması tarafından kimi öğrencilerin mümkün olanın altında tercihlerine yerleştirebileceğini gösterir.
18 17/27 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması Pareto Verimlilik Kriteri Örnek: I = {Alp, Banu}, C = {c 1, c 2 }, q = (1, 1), T = {MF, TM}, t(c 1 ) = MF, t(c 2 ) = TM R A : c 1 c 2 f A = (300, 400) R B : c 2 c 1 f B = (400, 300) ÖSYM algoritması ilk aşamada sonuçlanır ve öğrenciler aşağıdaki verimsiz şekilde ikinci tercihlerine yerleştirilirler: ( ) ϕ LYS Alp Banu (R, f, q) = c 2 c 1 İşin Özü: Bu örnekte ÖSYM mekanizması her iki öğrenciyi de ilk tercihlerine yerleştirilebilecek olmalarına rağmen yine de ikinci tercihlerine yerleştirerek verim kaybına sebep olmaktadır!
19 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması 18/27 Pareto Verimlilik Kriteri Teorem (Gale & Shapley 1962): ÖTGK mekanizması hem adil bir mekanizmadır, hem de ÖSYM mekanizması da dahil olmak üzere kendisi dışındaki bütün adil mekanizmalara Pareto verimliliği kriteri açısından üstünluk kurar. Türkiye Açısından Ne İfade Ettiği: ÖSYM mekanizması taban puanlarını gerekenin üzerinde oluşturma potansiyeline sahip olup, buna bağlı olarak öğrencileri adil yerleşimin gereğinden öte daha düşük tercihlerine yerleştirebilmektedir. ÖTGK mekanizmasına geçildiği taktirde öğrenciler adil yerleşim çerçevesinde mümkün olan en yüksek tercihlerine yerleştirilerek, azami verim elde edilecektir.
20 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması Dürüst Tercih Beyanının Teşviği Örnek (devam): Ana örneğimizde her iki öğrencinin de dürüst tercih yaptıkları durumda ÖSYM mekanizması tarafından aşağıdaki şekilde ikinci tercihlerine yerleştirildiklerini hatırlayalım: ( ) ϕ LYS Alp Banu (R, f, q) = c 2 c 1 Bu örneği biraz değiştirelim. Farzedelim ki Alp gercek tercihini bildirmek yerine, sadece tek tercih olarak ilk tercihi olan c 1 bölümünü bildirmiş olsun. Bu samimi olmayan tercih sıralamasına R A diyelim. Bu durumda ÖSYM mekanizması nın sonucu aşağıdaki şekilde değişecek, ve Alp bu durumda ikinci tercihine değil ilk tercihine girecektir! ( ) ϕ LYS Alp Banu ( R A, R B, f, q) = c 1 c 2 İşin Özü: Bu örnekte ÖSYM mekanizması Alp i stratejik olarak, yani samimiyetsiz bir şekilde tercih beyan etmeye teşvik etmektedir. 19/27
21 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması 20/27 Dürüst Tercih Beyanının Teşviği Tanım: Dürüst tercih beyanının her katılımcı icin her durumda optimal tercih beyanı olduğu bir mekanizma stratejik manipülasyona korunaklı bir mekanizma olarak nitelendirilir. Teorem (Dubins & Freedman 1981, Roth 1982): ÖTGK mekanizması stratejik manipülasyona korunaklıdır. Teorem (Alcalde & Barberà 1994): ÖTGK mekanizması adil, israfsız, bireysel acıdan rasyonel, ve stratejik manipülasyona korunaklı olan tek mekanizmadır. Türkiye Açısından Ne İfade Ettiği: ÖSYM mekanizması öğrencileri stratejik olarak, yani samimiyetsiz bir şekilde tercih beyan etmeye teşvik edebilmektedir. ÖTGK mekanizmasına geçildiği taktirde samimi tercih bildirimi her zaman optimal tercih beyan şekli olacaktır.
22 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması Puan Artışının Cezalandırılmaması Örnek (devam): Ana örneğimizde her iki öğrencinin de ÖSYM mekanizması tarafından aşağıdaki şekilde ikinci tercihlerine yerleştirildiklerini hatırlayalım: ( ) ϕ LYS Alp Banu (R, f, q) = c 2 c 1 Bu örneği tekrar değiştirelim. Farzedelim ki Alp in her iki puan türünde de skoru düşsün ve yeni puanları f A = (250, 250) olsun. Bu durumda ÖSYM mekanizması nın sonucu aşağıdaki şekilde değişecek, ve Alp bu durumda ikinci tercihine değil ilk tercihine girecektir! ( ) ϕ LYS (R, f A, f B Alp Banu, q) = c 1 c 2 İşin Özü: Bu örnekte ÖSYM mekanizması Alp i daha düşük puan almaya teşvik etmekte, veya diğer bir ifadeyle puan artışını da cezalandırmaktadır! 21/27
23 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması 22/27 Puan Artışının Cezalandırılmaması Tanım: Bir veya daha fazla puan türündeki bir artış sebebi ile, bir öğrencinin hiç bir zaman daha düşük bir tercihine yerleştirilerek mağdur edilmediği bir mekanizma puan artışlarına saygılı bir mekanizma olarak nitelendirilir. Teorem (Balinski & Sönmez 1999): ÖTGK mekanizması puan artışlarına saygılıdır. Teorem (Balinski & Sönmez 1999): ÖTGK mekanizması adil, israfsız, bireysel acıdan rasyonel, ve puan artışlarına saygılı olan tek mekanizmadır. Türkiye Açısından Ne İfade Ettiği: ÖSYM mekanizması öğrencilerin puan artışlarını cezalandırma ve puan düşürmelerini ödüllendirme potansiyeli olan bir mekanizmadır. ÖTGK Mekanizmasına geçildiği taktirde puan artışları sadece ödüllendirilip, hiç bir durumda cezalandırılmayacaktır.
24 23/27 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması Özet: ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması ÖSYM mekanizmasının üç önemli aksaklığı bulunmaktadır: 1 Öğrencileri diğer adil mekanizmalardan daha düşük tercihlerine yerleştirebilmektedir. 2 Öğrencileri stratejik olarak, yani samimiyetsiz bir şekilde tercih beyan etmeye teşvik edebilmektedir. 3 Öğrencilerin puan artışlarını cezalandırma ve puan düşürmelerini ödüllendirme potansiyeli içermektedir. Son on yılda bütün dünyada yaygınlaşan ÖTGK mekanizmasına geçilmesi bütün bu aksaklıkları tamamen giderecektir. Ayrıca ÖTGK mekanizması bu aksaklıkdan korunaklı olan tek adil, yani taban puan esasına dayalı, mekanizmadır.
25 23/27 ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması Özet: ÖSYM ve ÖTGK Mekanizmalarının Karşılaştırması ÖSYM mekanizmasının üç önemli aksaklığı bulunmaktadır: 1 Öğrencileri diğer adil mekanizmalardan daha düşük tercihlerine yerleştirebilmektedir. 2 Öğrencileri stratejik olarak, yani samimiyetsiz bir şekilde tercih beyan etmeye teşvik edebilmektedir. 3 Öğrencilerin puan artışlarını cezalandırma ve puan düşürmelerini ödüllendirme potansiyeli içermektedir. Son on yılda bütün dünyada yaygınlaşan ÖTGK mekanizmasına geçilmesi bütün bu aksaklıkları tamamen giderecektir. Ayrıca ÖTGK mekanizması bu aksaklıkdan korunaklı olan tek adil, yani taban puan esasına dayalı, mekanizmadır. İşin Özü: Türkiye gibi adil yerleşim prensibinin esas olduğu sistemlerde ÖTGK mekanizması tartışmasız olarak ön plana çıkan tek öğrenci yerleştirme mekanizmasıdır.
26 24/27 Son Dönem Gelişmeleri 2003: Abdulkadiroğlu & Sönmez (2003) ABD nin bir çok şehrinde ilk ve orta öğretim geçişlerinde kullanılan mekanizmaların da, ÖSYM mekanizmasının aksaklıklarını paylaştığını göstermiştir. Abdulkadiroğlu ve Sönmez adil yerleşimin esas olduğu uygulamalar için ÖTGK mekanizmasını tavsiye etmişlerdir. 2003: Abdulkadiroğlu ve Sönmez, Harvard Üniversitesi Profesörü Alvin Roth ve öğrencisi Parag Pathak ile işbirliğine girerek New York ve Boston gibi büyük ABD şehirlerinin ÖTGK mekanizmasına geçişi için yetkililerle görüşmelere başlamışlardır. 2003: New York şehri ÖTGK mekanizmasını kabul etmiştir. 2005: Boston şehri ÖTGK mekanizmasını kabul etmiştir. 2007: İngiltere nin tamamı ÖTGK mekanizmasına geçmiştir günümüz: Dünyanın bir çok bölgesinde ÖTGK mekanizmasına geçilmiştir.
27 Son Dönem Gelişmeleri: 2012 Nobel Ekonomi Ödülü PRESSMEDDELANDE Press release The Prize in Economic Sciences 2012 The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel for 2012 to Alvin E. Roth Harvard University, Cambridge, MA, USA, and Harvard Business School, Boston, MA, USA and Lloyd S. Shapley University of California, Los Angeles, CA, USA for the theory of stable allocations and the practice of market design. 15 October 2012 Stable allocations from theory to practice This year s Prize concerns a central economic problem: how to match different agents as well as possible. For example, students have to be matched with schools, and donors of human organs with patients in need of a transplant. How can such matching be accomplished as efficiently as possible? What methods are beneficial to what groups? The prize rewards two scholars who have answered these questions on a journey from abstract theory on stable allocations to practical design of market institutions. Lloyd Shapley used so-called cooperative game theory to study and compare different matching methods. A key issue is to ensure that a matching is stable in the sense was later able to substantiate this conclusion in systematic laboratory experiments. He also helped redesign existing institutions for matching new doctors with hospitals, students with schools, and organ donors with patients. These reforms are all based on the Gale-Shapley algorithm, along with modifications that take into account specific circumstances and ethical restrictions, such as the preclusion of side payments. Even though these two researchers worked independently of one another, the combination of Shapley s basic theory and Roth s empirical investigations, experiments and practical design has generated a flourishing field of research and improved the performance of many markets. This year s prize is awarded for an outstanding example of 25/27
28 26/27 Öğrenci Yerleşimi ve 2012 Nobel Ekonomi Ödülü Öğrenci yerleşimi uygulaması ve ÖTGK mekanizmasının dünya genelindeki başarısı, Roth, Sönmez ve Ünver tarafından geliştirilen böbrek takası konusu ile birlikte, 2012 Ekonomi Nobel Ödülünün belirlenmesinde kilit rol oynamıştır. Alvin Roth un çalışmaları piyasaların nasıl çalıştığı konusundaki anlayışımızı geliştirdi. Roth ve A. Abdulkadiroğlu, P.A. Pathak, T. Sönmez ve M.U. Ünver in de içinde bulunduğu çalışma arkadaşları ampirik, deneysel ve teorik yöntemler ile piyasa performansını arttıran kurumlar ve bu sayede istikrarı ve teşvik uyumluluğunu aydınlatmıştır. Tüm bu katkılar reel dünyanın önemli piyasalarının başarılı bir şekilde yeniden tasarlanmasına doğrudan yol açmıştır. Nobel Ödül Komitesi, 15 Ekim 2012
29 27/27 Sonuç Balinski & Sönmez (1999) ve Abdulkadiroğlu & Sönmez (2003) makalelerindeki öğrenci yerleşim mekanizmalarının analizi, bugün son derece aktif olan bir literatürün başlangıç noktası olmuştur. ÖTGK mekanizması son on yılda bir çok akademisyen tarafından azınlıklara kota sağlanarak avantaj tanınması, yine benzeri şekilde okul birincilerine kota sağlanması, kimi pozisyonlar ücretsiz iken bazı pozisyonların ücrete tabi olması gibi özel durumları kapsayacak şekilde genelleştirilmiş, ve cazip özelliklerinin bu durumlarda da korunduğu gösterilmiştir. Üstün özellikleri, dünyanın bir çok ülkesinde ve şehrinde ÖTGK mekanizmasının kabul görmesine vesile olmuştur. Türkiye de, ÖTGK mekanizmasını kabul ederek uzun yıllardır kullanılan ÖSYM mekanizmasının aksaklıklarını giderebilir.
Educational Administration: Theory and Practice 2013, Vol. 19, Issue 3, pp: 447-466 Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 2013, Cilt 19, Sayı 3, ss: 447-466 w w w. k u e y. n e t Lise Müdürlerinin Zorunlu
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ DERS NOTLARI Doç.Dr.GürhanUYSAL Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü, Samsun 1 Giriş Bu araştırmada insan kaynakları uygulamaları olarak işgören bulma ve seçme süreci,
GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 24, Sayı2 (2004) 183-202 Türkiye de Fen Bilimleri Eğitimi Alanındaki Program Geliştirme Çalışmalarına Genel Bir Bakış A General Look at the Science Curriculum Development
2010 ÜNİVERSİTEYE GİRİŞTE KATSAYI UYGULAMASINA İLİŞKİN YÖK VE DANIŞTAY KARARLARI HAKKINDA İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Esin ÖZDEMİR, Uzman TOBB AB Müzakere ve Uyum Müdürlüğü 24.04.2010 YÖNETĠCĠ ÖZETĠ - Ülkemizde
Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2010, CİLT XXVIII, SAYI I, S. 183-208 İNSAN KAYNAKLARI VE İŞLETME STRATEJİLERİ UYUMUNUN ÖLÇÜLMESİNE YÖNELİK BİR TARTIŞMA Nevin DENİZ * İhsan Oğuz BAKKALBAŞI **
Öğrenen Kamu Örgütlerine Doğru Serkan Bayraktaroğlu * Rana Özen Kutanis ** Özet: Yönetim yazınına baktığımızda başarılı olarak görülen örgütlerin çevresindeki değişimlere ayak uydurabilen örgütler olduğu
TÜRKİYE DE DEVLETİN EĞİTİME MÜDAHALESİNİN YETERLİ GEREKÇESİ VAR MI? Murat Çokgezen Marmara Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü firstname.lastname@example.org Nuray Terzi Marmara Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü
TÜRKİYE DE DIŞ KAYNAK KULLANIMINDA TEDARİKÇİ SEÇİM KRİTERLERİ VE SÖZLEŞME ŞARTLARINDA DİKKAT EDİLEN HUSUSLAR İsmail BAKAN H.Seçil FETTAHLIOĞLU A.Melih EYİTMİŞ ÖZET Günümüzde dış kaynaklardan yararlanma,
LİSANSÜSTÜ EĞİTİMDE KULLANILAN ÖĞRENCİ BİLGİ SİSTEMİ Dr. Öğ. Bnb. İsmet Ergin KHO Dekanlığı Temel Bilimler Bölüm Başkanlığı İsmet.email@example.com, firstname.lastname@example.org Dz. Öğ. Bnb. Bekir Akseki AÜEBF Yüksek
STRATEJİK PLANLAMA UYGULAMALARINA İLİŞKİN İLK VE ORTA ÖĞRETİM OKUL MÜDÜRLERİNİN GÖRÜŞLERİ Tuğba YANPAR YELKEN Prof. Dr. ME. Ü. Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü email@example.com Figen KILIÇ Yrd.
T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Ana Bilim Dalı TÜRKİYE NİN DIŞ BORÇ SORUNU VE KRİZ ETKİLERİ Ayten OLCAR Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 TÜRKİYE NİN DIŞ BORÇ SORUNU VE KRİZ ETKİLERİ
Sosyal Güvenlik Reformu ve Finansmanla İlgili Beklentiler Reform in the Turkish Social Security System and Expectations About Financing Yusuf ALPER Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Muhasebe ve Finansman Dergisi Ekim/2011 Bankalarda Vadeye Kadar Elde Tutulacak Menkul Kıymet Đşlemleri ve Etkin Faiz Yöntemi ÖZET Ümmühan ASLAN Bankaların son on yıllık bilançoları incelendiğinde vadeye
TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YÜKSEKÖĞRETİM YÖNETİMİ İHSAN DOĞRAMACI Bilkent Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı 1 Bu kitabın elektronik kopyası aşağıdaki adrestedir: www.dogramaci.org Eylül 2007 METEKSAN A.Ş.
TÜRKİYEDE İNSAN KAYNAKLARI UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ (AMASYA İLİ ÇEVRESİNDE BİR UYGULAMA) Kadir ARDIÇ Gaziosmanpaşa Üniversitesi Musa DÖVEN Gaziosmanpaşa Üniversitesi ABSTRACT Human resources management
Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın No: 238 DOA Yayın No: 31 ISSN:1300-7912 ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ KULLANARAK KATILIMCI DOĞAL KAYNAK PLANLAMASI ODC: 91: 94 : 907 : 911 : 062 Participatory Natural Resource
Bir Stratejik Öngörü Metodu Olarak Senaryo Planlama Dr. Murat Sevencan Citation Info/Referans Bilgisi: M. SEVENCAN, Bir Stratejik Öngörü Metodu olarak Senaryo Planlama, KÖK Araştırmaları Journal, V. XI,
HALKA ARZ VE BORSA İSTANBUL DA İŞLEM GÖRME Borsa İstanbul Pazarlama ve Satış Bölümü T: 0212 298 25 50 F: 0212 298 25 00 www.borsaistanbul.com www.bilincliyatirimci.org HALKA ARZ VE BORSA İSTANBUL DA İŞLEM
seta Analiz. S E T A S i y a s e t, E k o n o m i v e T o p l u m A r a ş t ı r m a l a r ı V a k f ı w w w. s e t a v. o r g M a r t 2 0 1 1 ÖZEL DERSHANELER: GÖLGE EĞİTİM SİSTEMİYLE YÜZLEŞMEK MURAT ÖZOĞLU
ABD Sosyal Güvenlik Sistemi bir model olabilir mi? Tarihi gelişim, kurumsal yapı, işleyiş, problemler ve tartışmalar* Giriş Günümüz sosyal politikasının en geniş kapsamlı vasıtasını oluşturan sosyal güvenlik
Bölgesel Kalkınma da Ar Ge ve İnovasyonun Önemi: Karşılaştırmalı Bir Analiz Nihat IŞIK Doç. Dr., Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İ.İ.B.F., İktisat Bölümü firstname.lastname@example.org Efe Can KILINÇ Arş. Gör.,
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN KALKINMASINDA ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN ETKİSİ Sonya SOLEYMANİ Yüksek Lisans Tezi İktisat Anabilim Dalı Prof. Dr. Alaattin KIZILTAN 2014 Her Hakkı Saklıdır T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
YEREL YÖNETİMLERİN VARLIK NEDENİ OLARAK HALKLA İLİŞKİLER Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt 4, Sayı 5, 2013 ISSN : 1309-4289 M. Akif ÖZER Doç. Dr., Gazi Üniversitesi,