Koronavirüs, Yeni Koronavirüs ve Belirtileri, Tedavisi
Koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan büyük bir virüs ailesidir. Bu virüs ailesi soğuk algınlığından daha ciddi hastalıklara kadar değişebilen bir yelpazeye sahiptir.
COVID-19 ise, bir tür koronavirüsün neden olduğu bir hastalıktır.
Diğer koronavirüsler arasında Middle East Respiratory Syndrome (MERS) ve Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) bulunur.
COVID-19 Belirtileri Nelerdir?
Belirtileri kişiden kişiye değişebilen COVID-19, farklı yaş gruplarında da farklılık gösterebilir.
COVID-19'a maruz kaldıktan sonra semptomların ortaya çıkması 14 gün kadar sürebilir.
COVID-19 ile bağlantılı bazı yaygın semptomlar aşağıdaki gibidir:
- Nefes darlığı veya nefes almada zorluk
- Zamanla daha şiddetli hale gelen bir öksürük
- 38°C'ye eşit veya daha yüksek ateş
- Titreme
- Tükenmişlik
Daha az yaygın semptomlar aşağıdakileri içerir:
- Boğaz ağrısı
- Baş ağrısı
- Kas veya vücut ağrıları
- Tat veya koku kaybı
- Burun akıntısı
- İshal, mide bulantısı ve kusma gibi gastrointestinal semptomlar
- Parmak veya ayak parmaklarında renk değişikliği
- Pembe göz
- Döküntü
Bununla birlikte, COVID-19'lu kişilerde yukarıdaki semptomların bir kısmı, tamamı veya hiçbiri olmayabilir.
COVID-19 ile Soğuk Algınlığı Arasındaki Fark Nedir?
Hem COVID-19 hem de soğuk algınlığına virüsler neden olur. COVID-19'a SARS-CoV-2 neden olurken, soğuk algınlığına çoğunlukla rinovirüsler neden olur. Bu virüsler benzer şekillerde yayılır ve aynı belirti ve semptomların çoğuna neden olur. Ancak, birkaç farklılık vardır.
COVID-19 semptomları genellikle SARS-CoV-2'ye maruz kaldıktan iki ila 14 gün sonra ortaya çıkarken, soğuk algınlığı semptomları genellikle soğuğa neden olan bir virüse maruz kaldıktan bir ila üç gün sonra ortaya çıkar.
Soğuk algınlığının tedavisi yoktur. Tedavi, ağrı kesiciler ve dekonjestanlar gibi reçetesiz satılan soğuk algınlığı ilaçları ile yapılır. COVID-19'dan farklı olarak, soğuk algınlığı genellikle zararsızdır. Çoğu insan soğuk algınlığından üç ila 10 gün içinde iyileşir, ancak bazı soğuk algınlığı iki veya üç haftaya kadar sürebilir.
COVID-19 Nasıl Bulaşır?
COVID-19'u (koronavirüs) kapmanın en yaygın yolları; virüsü olan biriyle yakın temas kurmak, havadan yayılma ve enfekte yüzeylerdir.
Şimdi bu belirtileri daha detaylı inceleyelim:
-
Yakın temas
COVID-19 esas olarak yakın temas, burun ve ağzınızdan gelen damlacıklar yoluyla yayılır. Örneğin, yüksek sesle konuşan, şarkı söyleyen, bağıran, öksüren veya hapşıran birinden Covid-19 virüsü kapabilirsiniz.
Yakın temas, insanlar birbirinden 1 ila 2 metre uzaktayken olur. Bu nedenle diğer insanlarla aranıza en 2 metre mesafe koymak, COVID-19'un yayılmasını azaltmanın önemli bir yoludur.
-
Havadan yayılma
Hava yoluyla bulaşma, bir virüsün aerosoller olarak bilinen çok küçük su parçacıklarında yayılmasıdır.
COVID-19, kalabalık veya yetersiz havalandırılmış alanlarda kolayca yayılabilir.
Hava yoluyla bulaşmaya karşı korunmak için, mümkünse pencereleri ve kapıları açarak iç mekanları havalandırın. Bu, bir odada, koridorda veya merdiven boşluğunda enfekte havanın birikme riskini azaltır.
İç mekanlarda 2 metreden fazla mesafe koysanız bile, insanlarla dışarıda buluşmak, içeride olmaktan çok daha güvenlidir.
Kalabalık veya havasız yerlerden mümkün olduğunca kaçınmanız da önemli bir ayrıntıdır.
-
Enfekte yüzeyler
Virüsü bulaşmış yüzeylerden de kapabilirsiniz. Örneğin, virüse sahip olan biri hapşırdığında veya öksürdüğünde, virüslü damlacıklar etraflarındaki yüzeylere düşebilir.
Bu yüzeye dokunursanız ve ardından gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza dokunursanız, siz de enfekte olabilirsiniz.
COVID-19'u yüzeylerden kapmak, virüsü olan biriyle yakın temas yoluyla kapmak kadar yaygın değildir. Ancak ellerinizi uygun şekilde ve sık sık yıkamak yine de önemlidir.
Yaygın ev dezenfektanlarının kullanılması virüsün yüzeylerde ölmesini sağlar.
COVID-19 Yüzünden En Çok Risk Altında Olan Gruplar
Vrüse yakalanma riski en yüksek olan kişiler aşağıdaki şekildedir:
- Yakın zamanda yurt dışına giden yolcular
- COVID-19 teşhisi konmuş biriyle yakın temasta olanlar
- Islah ve gözaltı merkezlerindeki insanlar
Aşağıdaki durumlarda ciddi hastalık riski altında olmanız beklenir:
- 70 yaş ve üstü
- Bağışıklık sistemlerini tehlikeye atan belirli koşullara sahip kişiler
Aşağıdaki durumlarda COVID-19 nedeniyle orta derecede ciddi hastalık riski altında olmanız beklenir:
- Bazı kronik rahatsızlıklara sahip olanlar
Herhangi bir kronik hastalığınız varsa, bireysel riskinizi ve kendinizi korumak için neler yapabileceğinizi doktorunuzla görüşmeniz önerilir.
Bu aşamada çocuklar ve bebekler için risk ve çocukların COVID-19'un bulaşmasında oynadıkları rol net değildir. Bununla birlikte, daha geniş nüfusa kıyasla çocuklar arasında şimdiye kadar düşük bir doğrulanmış COVID-19 vakası oranı olmuştur.
Ayrıca hamile kadınlarda da riskle ilgili sınırlı kanıt vardır.
COVID-19’dan Korunmak İçin Neler Yapılmalı?
COVID-19 aşısı olmak ve halka açık yerlerde yüzünüzü maske ile kapatmak, COVID-19’dan korunmanın en önemli yollardır. Bu yöntemler sizi ve diğerlerini koruyacaktır. Ama yine de virüsün yayılmasını önlemek için bazı gerekli şeyleri de yapmanız gerekir.
Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Sosyal mesafe
- 3. taraf kişilerin öksürük ve hapşırıklardan kaçınma
- Ellerini düzgün şekilde sık sık yıkamak
- Elleriniz temiz değilse gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza dokunmamak
- Mevcut hükümet kısıtlamalarını takip etmek
COVID-19 Hastalığının Tedavisi Var Mı?
COVID-19 aşısı olmanın %100 koruma sağladığı kanıtlanmamış olsa da, COVID-19’dan korunmanın en önemli yolu aşı olmaktır.
Şiddetli COVID-19 hastalığı olan hastalar, hastanede oksijen veya sıvı tedavisi alarak semptomlarına göre tedavi edilir. Tedavi, virüsün kendisine değil, hastalığın semptomlarına yöneliktir.
Şiddetli semptomlarınız yoksa, bu virüsü de büyük olasılıkla soğuk algınlığı veya grip için yaptığınız gibi evde tedavi edebilirsiniz. Çoğu insan COVID-19'dan hastane bakımına ihtiyaç duymadan iyileşir. Evde kalmanız veya şahsen tıbbi bakım almanız gerekip gerekmediğini sormak için doktorunuza başvurabilirsiniz.
Yeni Koronavirüs Enfeksiyonu COVID-19
Bilim insanları, bazıları daha bulaşıcı olan ve daha ciddi hastalıklara neden olabilen birkaç yeni koronavirüs türü daha belirledi.
Mevcut aşılar, vakalarının yaklaşık yüzde 99'undan sorumlu olan baskın varyant delta da dahil olmak üzere, dolaşımdaki varyantlara karşı hala yüksek düzeyde koruma sağlasa da, virüs ne kadar çok yayılırsa, değişmesi için o kadar çok fırsatı olacak. Ve bir gün, elimizdeki mevcut araçlardan kaçınma yeteneğine sahip yeni bir varyantta ortaya çıkabilir. Sağlık uzmanları, bu senaryoyu önlemenin en iyi yolunun aşı olmak ve SARS-CoV-2'nin yayılmasını yavaşlatmak olduğunu söylüyor.
Varyant Türleri
Bilim adamları tüm varyantları izler, ancak bazılarını, ne kadar kolay yayıldıklarına, semptomlarının ne kadar şiddetli olduğuna ve nasıl tedavi edildiklerine bağlı olarak; “İzlenen Varyantlar, Endişe Veren Varyantlar, İlgi Çekici Varyantlar veya Yüksek Sonuç Varyantlar” olarak sınıflandırabilir.
İlgi çekici varyantlar" listesinde ise beş varyant vardır: Eta, Iota, Kappa, Lambda ve Mu varyantı.
Bazı varyantların diğer varyantlardan daha kolay ve hızlı yayıldığı gözlemlenir ve bu da daha fazla COVID-19 vakasına yol açabilir.
Endişe Veren Varyantlar: Delta - B.1.617.2
İlk tanımlanan ülke: Hindistan
Yayılma: Diğer varyantlardan çok daha hızlı
Şiddetli hastalık ve ölüm: Diğer varyantlardan daha ciddi vakalara neden olabilir.
Aşı: Enfeksiyonlar, tam olarak aşılanmış kişilerin yalnızca küçük bir kısmında meydana gelir. Aşıların çoğu enfeksiyonu önlemede etkilidir. Bununla birlikte, Delta varyantı ile enfekte olan ve tam olarak aşılanmış kişilerin virüsü başkalarına bulaştırabileceği gözlemlenmiştir.
Tedaviler: Belirli monoklonal antikor tedavileri bu varyanta karşı daha az etkilidir.
Delta varyantından korumayı en üst düzeye çıkarmak ve muhtemelen başkalarına bulaşmasını önlemek için, mümkün olan en kısa sürede aşı olun ve halka açık yerlerde mutlaka maske takın.
Koronavirüsİle İlgili En Çok Sorulan Sorular
-
Koronada burun akıntısı olur mu?
Korona, birçok farklı semptomu olan karmaşık bir hastalıktır.
Çoğumuz öksürük, ateş ve koku kaybının üç klasik belirti olduğunu bilsek de, artık hastalığın 20'den fazla semptomu olduğunu biliniyor.
Pandeminin ilk günlerinde burun akıntısının COVID-19 belirtisi olmadığı ve normal bir soğuk algınlığı belirtisi olma ihtimalinin çok daha yüksek olduğu düşünülüyordu.
Bununla birlikte, ZOE COVID Symptom Study uygulamasından elde edilen veriler, burun akıntısının COVID-19 belirtisi olabileceğini gösteriyor.
-
Burun akıntısı covid belirtisi mi?
Yapılan son araştırmalar, burun akıntısının bir Covid belirtisi olabileceğini gösteriyor.
-
Korona boğaz ağrısı yapar mı?
ZOE COVID Symptom Study uygulamasına katkıda bulunanlardan elde edilen veriler, boğaz ağrısının COVID-19'un bir belirtisi olabileceğini göstermiştir
-
Hapşırık korona belirtisi mi?
Hapşırma normalde bir COVID-19 belirtisi değildir, normal bir soğuk algınlığı veya alerji belirtisi olması çok daha olasıdır.
COVID-19'lu birçok kişi hapşırabilse de, özellikle insanların saman nezlesi yaşayabileceği sıcak aylarda hapşırma çok yaygın olduğu için bu kesin bir semptom değildir.
Bununla birlikte, ZOE COVID Study’den elde edilen veriler, normalden daha fazla hapşırmanın COVID-19'un bir işareti olabileceğini, ancak yalnızca aşılanmış kişilerde olabileceğini düşündürmektedir.
-
Boğazda yanma korona belirtisi mi?
Boğaz ve göğüs yanmasını birlikte yaşamak, COVID-19'un bir belirtisi olabilir.
-
Kulak ağrısı covid belirtisi mi?
Kulak ağrısı COVID-19'un yaygın olarak bildirilen bir belirtisi değildir.
-
Koronada kulak ağrısı olur mu?
Doktorlar kulak ağrısının yeni bir COVID-19 semptomu olduğunu söylüyor. Uzmanlara göre bu semptom, testi pozitif çıkanlar tarafından giderek daha fazla rapor ediliyor.
-
Koronada burun tıkanıklığı olur mu?
Burun tıkanıklığı, Centers for Disease Control and Prevention’a göre koronavirüsün bir semptomu olarak sınıflandırılır, ancak "temel semptom" olarak kabul edilmez.
-
Korona ses kısıklığı yapar mı?
ZOE COVID Symptom Study uygulamasına katkıda bulunanlardan elde edilen veriler, boğuk bir sesin COVID-19'un bir belirtisi olabileceğini göstermiştir.
Boğuk bir ses, COVID-19'un çok yaygın bir belirtisi değildir; ancak pandeminin başlangıcında birçok klinik personel, hastalıkları sırasında ses kısıklığı yaşadığını bildirmiştir.
-
Geniz yanması korona belirtisi mi?
Geniz yanması korona belirtisi değildir.
Korona’nın en yaygın semptomları arasında; ateş, kuru öksürük, tat veya koku kaybı ve yorgunluk bulunur.
Daha az yaygın olan ve bazı hastaları etkileyebilen diğer semptomlar arasında; ağrı ve sızılar, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı, kırmızı gözler, ishal veya deri döküntüsü sayılabilir.
-
Boğaz kaşıntısı korona belirtisi mi?
Korona’nın en yaygın semptomları; ateş, kuru öksürük, tat veya koku kaybı ve yorgunluktur. Daha az yaygın olan ve bazı hastaları etkileyebilen diğer semptomlar arasında; ağrı ve sızılar, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı, kırmızı gözler, ishal veya deri döküntüsü sayılabilir.
Boğaz kaşıntısı bu semptomlardan biri değildir.
-
Kovid de geniz akıntısı olur mu?
COVID-19'un en yaygın semptomları ateş, kuru öksürük ve yorgunluktur. Daha az yaygın olan ve bazı hastaları etkileyebilen diğer semptomlar arasında; tat veya koku kaybı, ağrı ve sızılar, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı, kırmızı gözler, ishal veya deri döküntüsü sayılabilir.
Geniz akıntısı bu semptomlardan biri değildir.
-
Korona da balgam olur mu?
Covid-19’un en belirgin semptomlarından biri olan öksürük, genellikle ciğerlerinizden ve nefes borunuzdan toz, balgam ve diğer tahriş edici maddeleri temizlemek için yapılan bir refleks hareketidir. Bu yüzden iyileşirken bir süre kuru öksürük yaşamaya devam edebileceğiniz için korona da balgam da olur diyebiliriz.